Dziesięć ofiar pod Broad Peak. Tak doszło do katastrofalnej lawiny, w której zginął legendarny himalaista Nirmal Purja
Tragiczny finał wyprawy na Broad Peak. W potężnej lawinie zginęło 10 wspinaczy, w tym gwiazda himalaizmu Nirmal „Nims” Purja. Obfite opady śniegu doprowadziły do zejścia lawiny na wysokości 6600 m n.p.m. Większość zespołów wycofała się spod szczytu.
Spis treści Jak doszło do tragedii na Broad Peak? Relacje wspinaczy Większość wspinaczy zrezygnowała Tragiczna lawina z 30 lipca Kim byli himalaiści, którzy zginęli? Nadzieje na odnalezienie żywych wspinaczy Osiągnięcia Nirmala Purji i kontrowersje Ostatnie wiadomości z Broad Peak Gwiazda himalaizmu i dziewięciu innych wspinaczy zginęło w lawinie na Broad Peak w pakistańskim Karakorum. Inne wyprawy opuściły górę już wcześniej z obawy przed skutkami obfitych opadów śniegu. Przed lawiną Nirmal „Nims” Purja opublikował na Instagramie post, w którym prosił górę o ochronę: „Broad Peak, nie proszę o nic poza bezpieczną drogą w górę i na dół”. Jak doszło do tragedii na Broad Peak? Relacje wspinaczy Himalaiści David Klein i Ian Overton nie byli zadowoleni z tego, co widzieli. Do ostatniego tygodnia lipca obaj mężczyźni spędzili miesiąc pod szczytem Broad Peak (8051 m n.p.m.), a góra przed nimi drastycznie zmieniała swoje oblicze. Przyjechali, aby wspiąć się na nią bez tlenu z butli i bez wsparcia tragarzy wysokościowych. Klein, Węgier, który w 2000 roku prowadził pierwszą narodową próbę zdobycia Broad Peak, oraz Overton, amerykański ratownik, próbowali wspólnie zdobyć Nanga Parbat zimą 2012 roku. W tym roku postanowili zmierzyć się z Broad Peak, dwunastym najwyższym szczytem świata. W połowie lipca Klein powiedział serwisowi ExplorersWeb, że warunki na górze są stosunkowo dobre, a „zagrożenie lawinowe jest niskie”. Stwierdził wówczas, że większość niebezpiecznych mas śniegu już zjechała z góry. 19 lipca Klein podążał za pakistańskim zespołem poręczującym zachodnią ścianę przez 19 godzin i zawrócił tuż poniżej szczytu. Klein wspinał się bez tlenu z butli. Overton, odczuwający skutki wysokości, wrócił już wcześniej do bazy. Większość wspinaczy zrezygnowała Klein rozważał podjęcie kolejnej próby, ale zniechęciły go obfite opady śniegu, które rozpoczęły się około 22 lipca. – Po dużych opadach nie liczysz już tylko na dobrą pogodę – mówi Klein. – Potrzebujesz kilku dni pogody bez opadów, podczas których czekasz, ponieważ śnieg musi albo związać się z górą, albo z niej zjechać – dodaje. Większość zespołów wróciła w tym czasie do domów. 25 lipca Klein i Overton również spakowali się i odjechali. Jednak kilka zespołów pozostało pod Broad Peak, w tym grupa Nirmala „Nimsa” Purji, który zyskał sławę w 2019 roku po zdobyciu wszystkich 14 ośmiotysięczników świata w rekordowym czasie. Przyczyny ich decyzji o pozostaniu są wciąż niejasne, ale konsekwencje okazały się tragiczne. Tragiczna lawina z 30 lipca Około godziny 9:00 rano czasu lokalnego, w czwartek 30 lipca, ogromna lawina porwała dziesięciu wspinaczy w dół głównego kuluaru na zachodniej ścianie góry. Natychmiast rozpoczęto akcję ratunkową. Początkowo ratownicy mieli nadzieję na znalezienie ocalałych, jednak Alpine Club of Pakistan potwierdził w piątek, że odnaleziono ciała dwojga wspinaczy: Nadhiry Al-Harthy z Omanu oraz Pur Bahadura Gurunga „Yukty” z Nepalu. W sobotę firma Elite Exped poinformowała, że wśród zmarłych są też Nirmal Purja oraz inny wspinacz i przewodnik, Nima Sherpa. „Dziś z głębokim smutkiem i ogromnym bólem serca potwierdzamy, że Nirmal 'Nimsdai' Purja tragicznie stracił życie w wyniku lawiny na Broad Peak. Otrzymaliśmy również potwierdzenie, że inni członkowie wyprawy niestety nie przeżyli. Żadne słowa nie opiszą tak niewyobrażalnej straty” – napisano w oświadczeniu Elite Exped. Kim byli himalaiści, którzy zginęli? W skład grupy dziesięciu osób, które straciły życie w lawinie, weszli: pięciu nepalskich wspinaczy pod kierownictwem Nirmala Purji, pakistański przewodnik Sohail Sakhi, omańska wspinaczka Al-Harthy, amerykańska wspinaczka Mallory Geis, chiński wspinacz zidentyfikowany jedynie jako pan Wang oraz jeden obcokrajowiec. Al-Harthy była pierwszą kobietą z Omanu, która zdobyła Mount Everest. Nepalczyk Yukta przez lata pracował na najwyższych szczytach świata. Zeszłej jesieni był członkiem zespołu, który wspiął się na północną ścianę Everestu, wspierając himalaistę Jima Morrisona podczas pierwszego zjazdu narciarskiego Kuluarem Hornbeina. Nadzieje na odnalezienie żywych wspinaczy W ciągu weekendu doniesiono o odnalezieniu lub zlokalizowaniu ciał wszystkich dziesięciu osób. Purja, jak większość wspinaczy, posiadał urządzenie GPS, które nadawało jego pozycję przez cztery godziny po opuszczeniu obozu II tego ranka. Pierwsze sygnały ulokowały go na wysokości 6166 metrów – koło obozu II – o godzinie 5:33 rano czasu pakistańskiego w czwartek, 30 lipca. Urządzenie Al-Harthy nadawało podobną pozycję. Stamtąd ślad piął się miarowo w górę: do godziny 7:03 zespół Elite Exped dotarł na wysokość 6430 metrów. Kolejne pingi od Purji i Al-Harthy przyszły tuż przed 9:00 rano czasu lokalnego, z wysokości około 6660 metrów. Następnie sygnały z urządzenia Purji umieściły go ponad 600 metrów poniżej pozycji sprzed zaledwie 30 minut. Sygnał GPS Al-Harthy również zniknął z górnych partii góry, a jej urządzenie odnaleziono ponad półtora kilometra niżej w pionie. Współzałożyciel Elite Exped, Mingma Gyabu Sherpa, miał nadzieję na uratowanie Purji, powołując się na fakt, że jego tracker GPS przemieszczał się po upadku. Tracker Purji wygenerował jeszcze kilka sygnałów, które zdawały się pokazywać ruch, ale prędkość wynosiła zero. Urządzenia GPS pod śniegiem lub w głębokim, stromym terenie często nadal nadają, ale ich odczyty stają się niewiarygodne. Tracker Purji i Al-Harthy pokazały ten sam schemat: gwałtowny spadek, a następnie krótki ruch na północ. Osiągnięcia Nirmala Purji i kontrowersje Postaci takiej jak Nirmal Purja nie było w himalaizmie od dekad. W 2019 roku, mając na koncie zaledwie kilka ośmiotysięczników, postawił sobie za cel zdobycie wszystkich 14 w ciągu jednego sezonu. Rekord, należący wówczas do Koreańczyka z Południa Kim Chang-ho, wynosił siedem lat i 10 miesięcy. Purja zaczął od Annapurny 23 kwietnia, a skończył na Shishapangmie 29 października – w 189 dni, czyli sześć miesięcy i sześć dni. Nazwał to Project Possible. Netflix w 2021 roku poświęcił mu film dokumentalny, czyniąc go pierwszym celebrytą himalaizmu ery streamingowej i całkowicie zmieniając sposób, w jaki obecnie komercyjnie zdobywa się Himalaje. Zamiast oblegać jeden szczyt, zaczęto atakować kilka wierzchołków w krótkich odstępach czasu, często pod okiem Purji i jego zespołu przewodników. Zyskał on sławę niespotykaną wśród nepalskich wspinaczy, ale był równie mocno chwalony, jak i krytykowany. Używał tlenu z butli. Polegał na linach poręczowych. Wspinał się drogami klasycznymi za ekipą najsilniejszych Szerpów. Argumentowano, że to, czego dokonał, było tylko rozwiązaniem logistycznym. Dlatego w styczniu 2021 roku zdobył K2 zimą. Świat wspinaczkowy przez dziesięciolecia nazywał to „ostatnim wielkim pierwszym razem”. Purja wszedł na szczyt z dziewięcioma innymi Nepalczykami. Cała dziesiątka przeszła ostatnie metry ramię w ramię, śpiewając hymn narodowy. Tym razem Purja dokonał tego bez dodatkowego tlenu. Jednak reputacja Purji ucierpiała po maju 2024 roku, kiedy dwie kobiety – fińska wspinaczka Lotta Hintsa i amerykańska lekarka April Leonardo – wysunęły pod jego adresem oskarżenia o molestowanie seksualne. Poprzez swojego prawnika Purja nazwał te oskarżenia fałszywymi i zniesławiającymi oraz zaprzeczył jakiemukolwiek naruszeniu prawa. Ostatnie wiadomości z Broad Peak W poście na Instagramie opublikowanym tuż przed wspinaczką Purja napisał, że Broad Peak był późnym dodatkiem do wyprawy. Udane wejście na szczyt przybliżyłoby go do zostania pierwszą osobą, która zdobyła wszystkie 14 ośmiotysięczników dwukrotnie bez użycia tlenu. „Broad Peak, nie proszę o nic poza bezpieczną drogą w górę i na dół” – napisał. Dla tych, którzy wspinają się na najwyższe szczyty świata, śmierć jest stale obecnym ryzykiem. Purja mówił o tym podczas wywiadu w 2022 roku. – Śmierć jest pewna od momentu narodzin. Muszę kontynuować moją podróż, ponieważ mam większy cel – powiedział. Źródło: National Geographic
K2 i co dalej? Najnowszy odcinek podcastu National Geographic Traveler Zjawiskowo
W trzecim odcinku podcastu „Zjawiskowo” Jakub Rybski rozmawia z pisarzem, dziennikarzem i podróżnikiem Maxem Cegielskim o jego najnowszej powieści „Nazywam się Czogori”.
Najnowsza powieść Maxa Cegielskiego "Nazywam się Czogori" zabiera czytelnika na drugi najwyższy szczyt świata - K2, a właściwie Czogori, bo to tak pierwotnie nazywał się ten ośmiotysięcznik. „Miejscowe wierzenia i tradycje, ekonomiczne i społeczne problemy są jednak pomijane w relacjach. Podobnie jak ekologiczna katastrofa, której przyczyną jest zarówno położona tuż obok linia frontu, jak i śmieci pozostawiane przez wspinaczy – nie tylko plastik, lecz także trupy.” Max Cegielski przedstawia w książce oblicze himalaizmu, o którym nie mówi się na co dzień. Pisarz zabiera czytelnika w lata 90. XX wieku. Razem z polską wyprawą wyrusza do północnego Pakistanu, aby zmierzyć się zarówno z demonami góry, jak i naszymi własnymi. Czym są dla pisarza góry? Dlaczego Max Cegielski w kolejnej już książce wyrusza akurat do Azji? Czym jest odpowiedzialne podróżowanie i dlaczego ludzie są intruzami w zetknięciu z naturą? Kim są cisi bohaterowie himalaizmu i dlaczego nikt o nich nie mówi? Jak zmienił się himalaizm i świadomość wspinaczy na przestrzeni ostatnich 30 lat? Na te i wiele innych pytań odpowie Max Cegielski w najnowszym odcinku podcastu „Zjawiskowo”. Zaprasza Jakub Rybski. Odcinek dostępny jest również na Spotify oraz YouTube. Czym jest ukraińska tożsamość? Nowy odcinek podcastu "National Geographic Traveler: Zjawiskowo" 24 lutego Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na terytorium Ukrainy. Rosjanie nie atakują tylko obiekty wojskowe, ale niszczą również szkoły, teatry, szpitale i inne obiekty cywilne. J...
Andrzej Bargiel wyruszył do Karakorum. Chce zjechać na nartach z dwóch sześciotysięczników
Karakoram Ski Expedition to najnowsze przedsięwzięcie Andrzeja Bargiela. W czasie wyprawy Bargiel chce wspiąć się na niezdobyty jak dotąd szczyt Yawash Sar II (6178 m), po czym zjechać z niego na nartach. Następnie planuje powtórzyć wyczyn na szczycie Laila Peak, mierzącym 6096 m.
Andrzej Bargiel zasłynął tym, że jako pierwszy na świecie zjechał na nartach z K2 (8611 m) w Karakorum. 19 kwietnia wyruszył na kolejną ekstremalną narciarską wyprawę. W poniedziałek rano wyleciał do Islamabadu, jednak droga do stóp wybranych gór jest daleka. Po lądowaniu w Islamabadzie ekipę Bargiela czeka jeszcze jeden lot, później droga samochodami, a na koniec trzydniowy trekking. W przedsięwzięciu Bargielowi towarzyszyć będą: wspinacz i narciarz freerajdowiec - Jędrzej Baranowski, reżyser i filmowiec wysokogórski, a także zdobywca pięciu ośmiotysięczników Dariusz Załuski, młody filmowiec specjalizujący się w sportach ekstremalnych Kuba Gzela oraz nagradzany fotograf - Bartek Pawlikowski. Cała wyprawa ma potrwać miesiąc. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, 27 kwietnia mężczyźni powinni założyć bazę pod Yawash Sar II, a 2 maja przeprowadzić atak szczytowy. Atak szczytowy i zjazd z Laila Peak zaplanowano z kolei na 14 maja. A już pięć dni później cała ekipa mogłaby wrócić do Polski. – Na tych szczytach nie ma komercyjnych wypraw. Możemy znaleźć tam spokój i swobodę. O Laila Peak marzyłem już od dawna. Poza tym na wejście na sześciotysięczniki w Pakistanie nie jest potrzebne zezwolenie. Także logistyka wypraw jest łatwiejsza niż na ośmiotysięcznikach, co ma znaczenie szczególne w dobie pandemii - mówił Bargiel przed wyprawą. Andrzej Bargiel: „Nie można nikomu zabronić spełniania marzeń” [WYWIAD] O zmianach klimatycznych, zimowym K2 i niewiadomych w związku z koronawirusem – m.in. o tym udało nam się porozmawiać z Andrzejem Bargielem. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b9ce5cd29332df0548594cc627dd83e39ba21d51-2f2f139.jpeg" width="938" height="630" alt="Andrzej Bargiel zbiera fundusze na kolejną wyprawę. Wypuścił właśnie limitowaną kolekcję ręcznie wykonanych drewnianych nart" title="Andrzej Bargiel zbiera fundusze na kolejną wyprawę. Wypuścił właśnie limitowaną kolekcję ręcznie wykonanych drewnianych nart" /> Nieco szczegółów na temat wyprawy Andrzej Bargiel zdradził w trakcie konferencji online zorganizowanej na dzień przed wylotem. Przyznał, że do zdobycia dziewiczego szczytu Yawash Sar II zainspirował go Janusz Majer, były szef projektu Polski Himalaizm Zimowy, który w latach 70. i 80. ubiegłego stulecia należał do czołówki polskich wspinaczy. Choć Yawash Sar pozostaje niezdobyty, Bargiel zdecydował najpierw zaatakować ten szczyt ze względu na możliwość lepszej aklimatyzacji. – W drodze na Yawash Sar II przechodzimy przez przełęcz, która leży na wysokości ok. 5000 m, co daje nam zdobycie lepszej, spokojniejszej aklimatyzacji. Trekking do bazy pod ten szczyt trwa trzy, cztery dni, a pod Laila Peak doszlibyśmy bardzo szybko, co byłoby niekorzystne z punktu widzenia aklimatyzacji – wyjaśnił narciarz. – Wydaje mi się, że te szczyty są podobne, trudność będzie porównywalna zarówno wspinaczkowa, jak i narciarska. Będzie nam towarzyszył duch eksploracji, czyli to, co cenię w górach. Wybór na pierwszy ze szczytów padł po rozmowach z Januszem Majerem, osobą, która ma olbrzymią, bezcenną wiedzę topograficzną i górską. Super, że można takie góry nadal znaleźć. Laila Peak to widowiskowy i strzelisty szczyt – dodał Bargiel. Co ciekawe Andrzej Bargiel wraca w wysokie góry po długiej przerwie, spowodowanej m.in. pandemią koronawirusa. – Wracamy do działalności górskiej po długiej przerwie, więc jest ekscytacja. Dla mnie dodatkowa, bo po raz pierwszy będę mógł działać w zespole. To podnosi bezpieczeństwo i usprawnia nasze poruszanie się w terenie wspinaczkowym. Poza tym Jędrek Baranowski to jeden z najlepszych pozatrasowych narciarzy w Polsce – przyznał Bargiel. Dodał, że samo pakowanie niezbędnego do wyprawy sprzętu trwało tydzień. W bagażu wspinaczy znajdują się kombinezony, sprzęt wspinaczkowy oraz namioty do zakładania obozów, „gdyby była taka konieczność”. Ujawnił też, że narty, które zabiera tym razem do Karakorum, będą dłuższe, szersze i cięższe niż te, na których zjeżdżał z K2. – Na ośmiotysięczniki trudno taki sprzęt wnieść – wyjaśnia. Bargiel od siedmiu lat realizuje autorski projekt "Sunt Leones", którego celem jest zdobywanie wysokich szczytów w szybkim tempie i – na ile to możliwe – bez zakładania obozów, a następnie zjazd w dół na nartach. W ten sposób zdobył już nie tylko K2, ale też Sziszapangmę (8013 m), Manaslu (8156 m) i Broad Peak (8051 m). W październiku 2019 r. podjął próbę wejścia i zjazdu z Everestu (8848 m). Niestety ekspedycja została przerwana ze względu na warunki pogodowe i zagrożenie stworzone przez wiszący serak (pęknięta część lodowca). Szczyt Yawash Sar II w 2018 r. próbowała zdobyć polska ekspedycja. W ten sposób chciano uczcić stulecie odzyskania niepodległości. Wytyczono drogę nazwaną Drogą Niepodległości, ale w związku z poważnym zagrożeniem lawinowym wyprawa została przerwana. Laila Peak został zdobyty po raz pierwszy w 1987 r. przez Włochów. W 2018 roku Francuzi dokonali też pierwszego zjazdu na nartach z tego szczytu. W marcu w stylu alpejskim próbowali zdobyć szczyt Polacy: Janusz Gołąb, Marco Schwidergall i Bartek Ziemski, ale zagrożenie lawinowe uniemożliwiło realizację planu. Andrzej Bargiel: Mistrz świata z dwóją z wf-u Narciarz, himalaista, indywidualista. Andrzej Bargiel od lat zdumiewa świat, wspinając się na najwyższe góry świata w rekordowym tempie i pokazując, że można z nich zjechać na nartach i t...
10 najbardziej niebezpiecznych gór świata
Majestatyczne, niedostępne, a przez to jeszcze bardziej kuszące. Te wysokie szczyty zbierają wśród wspinaczy największe żniwo.
Poszukiwania w Himalajach. Amerykanin planował wejść na Broad Peak
Po pierwszym zimowym zdobyciu szczytu K2 i tragicznej śmierci Sergi Mingote na tymże szczycie, na sąsiednim Broad Peak rozgrywa się inny dramat. Amerykańsko-Węgierski duet próbujący ataku na najwyższy szczyt tego 8-tysięcznika rozdzielił się. Alex Goldfarb nie wrócił w terminie do bazy, ruszyła więc akcja poszukiwawcza
Goldfarb z Zoltánem Szlankó dostali się do obozu bazowego na Broad Peak, po czym planowali zaatakować nigdy jeszcze zimą nie zdobyty 6-tysięcznik Pastore Peak (6209 m n.p.m.). W ostatnich komunikatach pisali, że jest piękna pogoda, ale doskwiera przeraźliwe zimno. Wejście na Pastore Peak miało ich aklimatyzować przed wejściem na mający 8051 metrów Broad Peak. Jak czytamy na wspinaczkowym blogu Alana Arnette, choć Szlankó na pewnym etapie zasugerował powrót do obozu bazowego, wskazując na brak śniegu i liczne rozpadliny, Goldfarb postanowił iść dalej. Węgier wrócił do bazy w sobotę 16 stycznia. Gdy 17 stycznia nie dotarł tam Amerykanin, wszczęto poszukiwania. Zespół wspinaczy wyruszył do miejsca w którym para się rozdzieliła, ale nie było już śladów po Goldfarbie. View oEmbed on the source website Według pierwotnych planów duet węgiersko-amerykański na Broad Peak miał nawet spotkać się z członkiem zespołu zdobywającego pobliskie K2, Johnem Snorri. Ostatecznie spotkania nie było, ale Islandczyk wraz z drugim wspinaczem, Sajidem Sadparą zgłosili się do akcji poszukiwawczej na wieść o kłopotach Goldfarba. View oEmbed on the source website Po nocy spędzonej w obozie pod szczytem Snorri, Sadpara oraz Szlankó zostali podjęci przez śmigłowiec. Wcześniej wykorzystywano drona do badań miejsca w którym ostatnio miał przebywać Amerykanin, jednak niczego tam nie znaleziono. Według najnowszych informacji po dwóch lotach wokół Pastore Peak, wśród wielu rozpadlin i szczelin dostrzeżono coś, co wyglądało na namiot. O tym, czy faktycznie jest to obozowisko ekipa poszukiwawcza przekonać się ma przy okazji trzeciego przelotu, konieczne było jednak ponowne tankowanie. Bieżące informacje na temat akcji ratunkowej po węgiersku i angielsku publikowane są na otwartej grupie „Hóhatár - a Mozgásvilág hegymászó hírei” na Facebooku. Syn zaginionego uruchomił na GoFundMe biórkę mająca pokrywać koszt pracy dwóch śmigłowców i pilotów operujących z miasta Skardu. Po 19 godzinach było tam ok. 70 tys. dolarów z celu wynoszącego 100 tys. Wśród wielu anonimowych zrzucających się przewija się sporo polskich nazwisk. Broad Peak, zdobyty zimą tylko raz 5 marca 2013 roku, właśnie przez Polaków zapisał się tragicznie w historii naszego himalaizmu. Szczyt zdobyli wspólnie Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski. Ostatni dwaj na górze zostali już na zawsze.​
Jako pierwsi chcą zdobyć Batura Sar zimą. Polacy znów zapiszą się w historii?
Batura Sar jeszcze nigdy nie został zdobyty zimą. Chcą to zmienić polscy himalaiści. Zimowa wyprawa na szczyt w Karakorum ma być przygotowaniem zespołu przed wyprawą na K2. Grupa pod kierownictwem Piotra Tomali ma wyruszyć w połowie stycznia.
Batura Sar (7795 m. n.p.m) to najwyższy szczyt położony w paśmie górskim Bautra Muztagh na północy Pakistanu między dystryktem Gilgit a doliną Hunzy. Co ciekawe Batura Sar będąc 25 najwyższym szczytem na świecie jest również drugim najbardziej widocznym szczytem w Karakorum. Do tej pory tylko raz podjęto próbę zdobycia go zimą. Austriacka wyprawa z 1981 roku zakończyła się niepowodzeniem. Teraz tego zadania chcą się podjąć polscy himalaiści w składzie: Piotr Tomala, Rafał Fronia, Wojciech Flaczyński, Mariusz Hatala, Filip Babicz, Krzysztof Stasiak, Marco Schwidergall oraz filmowiec grupy Oswald Rodrigo Pereira. "Wyprawa unifikacyjna na Baturę będzie kolejnym etapem przygotowań do przyszłorocznej zimowej wyprawy na K2” – czytamy na profilu Polskiego Himalaizmu Zimowego im. Artura Hajzera. Wyprawa unifikacyjna ma na celu wyrównanie umiejętności wszystkich członków zespołu do tych, którzy mają już doświadczenie we wspinaczce na ośmiotysięczniki. Grupa ośmiu wspinaczy ma wylecieć do Pakistanu w połowie stycznia. Powrót zaplanowano na pierwszą połowę marca. Piotr Tomala, kierownik ekspedycji, zapewnia, że wszyscy alpiniści „są zdrowi i w znakomitej formie”. Zastępca kierownika Rafał Fronia mówi, że Batura Sar jest pomijany przez himalaistów dlatego, że brakuje mu kilkuset metrów do magicznej granicy ośmiotysięcznika. – Często zarzuca się ludziom gór, że powtarzają wejścia, chodzą po starych drogach, a tu mamy coś nowego. Zimą jeszcze nikogo na Batura Sar nie było i, mówiąc szczerze, nie mam zielonego pojęcia dlaczego – przyznaje w rozmowie z Onet.pl. Także Tomala podkreśla, że gdy uda się pokonać obecnie największe wyzwanie – czyli wejść zimą na K2 – himalaizm będzie musiał poszukać nowych dróg. – Jedną z opcji są właśnie sześcio- i siedmiotysięczniki. Badanie rejonów mało eksplorowanych. Są całe wielkie doliny, w których nigdy nie stanęła ludzka stopa – podkreśla. Wielka polska zimowa wyprawa na K2, do której wciąż trwają przygotowania, ma odbyć się na przełomie 2020 i 2021 roku. Początkowo planowana była na początek 2020, ale plany pokrzyżowały problemy zdrowotne kilku czołowych wspinaczy. Ostatecznie zdecydowano się „odmłodzić” zespół. Dlatego też niezbędna okazała się wyprawa unifikacyjna, która pozwoli nowym członkom grupy zaznajomić się z warunkami panującymi zimą w Karakorum. – Nie można tego przetrenować w innym miejsc – podkreśla Fronia. Ostatnią próbę zdobycia K2 zimą Polacy podjęli w sezonie 2017/2018. Zespołowi kierowanemu przez Krzysztofa Wielickiego nie udało się dokonać udanego ataku szczytowego ze względu na niekorzystne warunki pogodowe. Biało-czerwoni jako pierwsi w świecie zdobyli zimą 10 spośród 14 ośmiotysięczników. Katarzyna Grzelak
W odległym górskim regionie Pakistanu technologia i edukacja modyfikują stare tradycje.
W 1999 r., gdy pierwszy raz trafiłem w góry Karakorum w Pakistanie, przybywały tam dziesiątki tysięcy turystów rocznie. Od razu zauroczył mnie wówczas rejon Gojal. Jego wioski, w których mieszka około 20 tys. ludzi, usadowiły się między szczytami w pobliżu granic Chin i Afganistanu. Gojal zamieszkują ismailici, wyznawcy umiarkowanej odmiany islamu, którzy uznają za zwierzchnika Agę Chana. Należą do grupy etnicznej Wachów, o irańskich korzeniach. Od czasu „tych okropnych zamachów z 11 września” – jak wyraził się miejscowy przewodnik Karim Jan – turystów trafia tu niewielu. Mieszkańcy Gojal i całego Pakistanu cierpią na tym, że ich kraj kojarzy się z terroryzmem i przemocą. Ale ja z biegiem lat odwiedzałem Gojal wielokrotnie. Byłem tam z rodziną także minionego lata i to, co widziałem, przeczy wspomnianej złej reputacji. Otoczeni przez lodowce i wyniosłe turnie ismailici długo żyli w izolacji. Ale i oni nie mogli się oprzeć postępowi i prądom płynącym z zewnętrznego świata. Przy każdej wizycie zauważałem więcej zmian. Ulepszoną Szosą Karakorumską, niegdyś przejezdną tylko dla terenówek, dziś ciągną goście z wielkich pakistańskich metropolii na południu. Młodzi mieszkańcy wiosek wyjeżdżają z kolei do tych miast zdobyć wykształcenie. Na wakacje wracają ubrani w modne ciuchy. W zeszłym roku odwiedziłem grupę młodych mężczyzn w wiosce Pasu. Niektórzy mieli na sobie dizajnerskie koszulki, dżinsy, wystylizowane brody i kucyki, inni – tradycyjne białe spodnie i długie koszule. Jeden z moich rozmówców, Sajid Alwi, z podnieceniem mówił, że wkrótce wyjeżdża do Szwecji na stypendium doktoranckie. – Będę pracował nad stworzeniem nowych materiałów dla lotnictwa i astronautyki, po prostu kosmos! – opowiadał. Dodał, że nie tylko młodzi mężczyźni znajdują nowe możliwości z dala od wioski. Wskazał na grające w pobliżu w siatkówkę dziewczęta. – Wszystkie się uczą, większość z nich mówi paroma językami – oznajmił. I zacytował miejscowe powiedzenie: – Jeżeli rodziny nie stać na wykształcenie dwojga dzieci, zapewnijcie je córce. Esar Ali zgodził się, że zmiany w życiu wioski to skutek edukacji. – Ale i tego – dodał, pokazując swój telefon. Smartfony i internet wpłynęły na stare tradycje, np. zaloty. Gdzie poznał swą przyszłą żonę Shaynę? – Jest tu dobry zasięg sieci 2G – zaśmiał się. – Do niedawna to rodzice aranżowali małżeństwa, a młodzi nie mieli wielu kontaktów przed ślubem. Ale ja i Shayna zaczęliśmy wymieniać SMS-y, stopniowo budując relację – opowiadał Ali. Później oboje poprosili rodziców o zgodę na zawarcie małżeństwa. – W naszej tradycji bycie z kimś to święta rzecz – tłumaczył. – Telefony telefonami, ale musimy pielęgnować stare zwyczaje. Podczas naszej wizyty w Gojal poszliśmy całą rodziną na uroczystość zaślubin. Moich dwóch synów pochłonął mecz krykieta, a żonę i mnie poproszono o zapozowanie do grupowego zdjęcia z panną młodą i jej przyjaciółkami. – W naszych stronach nie zmienił się stosunek miejscowych do honorowych gości – stwierdził Jan. – Tutejsze dzieci wyjeżdżają do miast, ale w głębi serc pozostajemy górskimi pasterzami. Gojal znalazł się jedną nogą we współczesnym świecie, lecz tradycji porzucać nie zamierza.
Po niezdobyte szczyty Karakorum. Opowieść o polskiej wyprawie
Góry zawsze symbolizowały wolność, niezależność - stąd pomysł dziewięciu alpinistów - wytyczenie polskiej drogi na niezdobytym szczycie.
Ostatni rok był dla Polaków niepowtarzalny, obchodziliśmy jubileusz 100-lecia odzyskania niepodległości. Na przełomie maja i czerwca 2018 r. dziewięciu członków Polskiego Klubu Alpejskiego, z kierownikiem wyprawy Bogusławem Magrelem na czele oraz dwóch pakistańskich wspinaczy, pragnęło uczcić Niepodległość wejściem na dziewiczy szczyt- Yawash Sar II, mierzącym prawdopodobnie 6176 m n.p.m. Niestety, po dotarciu na miejsce, w rejon gór Ghujerāb, okazało się, że będziemy musieli zmienić swój plan. Na Yawash Sar II zalegało wyjątkowo dużo śniegu, jak na tę porę roku, a po wcześniejszych świeżych opadach, których byliśmy świadkami, istniało bardzo duże zagrożenie lawinowe. Nie chcieliśmy ryzykować, ale też dać za wygraną i stracić szansy na niezdobyty szczyt. Ponieważ ten rejon Karakorum jest słabo eksplorowany, ze względu na duże odległości od cywilizacji i braki w dokumentacji topograficznej, nie musieliśmy długo szukać dziewiczego szczytu - znalazły się nawet dwa, nie mniej interesujące, niż nasz pierwotny cel. Zachód słońca nad Karimabadem, stolicą Hunzy. W dolinie płynie Indus, w tle Rakaposhi 7788 m n.p.m. Fot. Paweł Kułaga Zanim jednak stanęliśmy jako pierwsi na ich szczytach musieliśmy przemierzyć ok. 7 tyś kilometrów drogą powietrzną do Islamabadu. Następnie odbyć krótki lot do Gilgit oraz drogą lądową dostać się do Karimabadu w dolinie Hunzy. Lokujemy się w hotelu na dwie noce, ale nie ma czasu na odpoczynek po długiej podróży. Karim Hayat, który zaprosił nas do swojego kraju, już nas prowadzi do Fortu Baltit, dawnej siedziby lokalnych królów. Przemieszczamy się, ściągając na siebie spojrzenia Pakistańczyków wąskimi uliczkami Karimabadu, pośród licznych sklepików ulokowanych w pomieszczeniach na wzór naszych garaży, gdzie ruch miejski rządzi się swoimi prawami. Zwiedzamy miasto, nad którym górują ośnieżone siedmiotysięczniki tj. Rakaposhi, Diran, Spantik czy spektakularna Lady finger. Podpatruję życie mieszkańców słynących z długowieczności, próbując poznać ich sekret. Hunzowie zawdzięczają to swojej ciężkiej pracy na roli oraz diecie bogatej w ryż, warzywa, owoce, a przede wszystkim morele spożywane z pestkami. Szczególne przekonuje mnie tryb życia Hunzów z Shimshal - ostatniej miejscowości, z której wyruszyliśmy w góry. Z Karimabadu do Shimshal, najwyżej położonej wioski w Pakistanie, na ok. 3000 m n.p.m. jechaliśmy 5 godzin drogą wykutą w skale, która przez 80% długości wiedzie szutrem, wąskimi wąwozami, nad kilkusetmetrowymi przepaściami i gwarantuje mocne przeżycia. Shimshal, miejscowość w północnym Pakistanie, najwyżej położona w kraju, na wysokości 3100 m n.p.m. Pola uprawne na pierwszym planie. Fot. Sławomir Wiktor W przeszłości do Shimshal skazywano na zesłanie przeciwników politycznych króla Hunzy, z tego też powodu do 1998 r. nie istniała do tej miejscowości droga jezdna, a jedynym sposobem aby się tam dostać był 3 –dniowy marsz przez góry. Shimshal urzekło mnie naturalnością, prostotą i przemyślanymi rozwiązaniami, np. systemem kanałów nawadniających tarasowo położone pola uprawne, wodą płynącą z topniejącego śniegu. W Shimshal spędziliśmy dwa dni, śpiąc w skromnym guest house, jadając posiłki na podłodze, tak jak miejscowi ludzie. Mieliśmy okazję skosztować np. mulindę, która przez swój charakterystyczny zapach nie przypadła mi do gustu. Potrawę tą wyrabia się z koziego mleka, sera, mąki, do której dodaje się olej z pestek moreli. Praktycznie do większości posiłków Hunzowie dodają ten wyjątkowy w swoich właściwościach olej oraz ostre przyprawy: imbir, chili, kurkumę, które to działają antyoksydacyjnie. Poza tym potrawy przyrządzają ze świeżego mleka, płodów własnej uprawianej ziemi. Sami wypiekają chleb i pity. Pracują ciężko przy wypasie kóz, owiec i na roli, często bez użycia maszyn rolniczych. Nawet wodę do picia noszą ze studni lub rzeki. Surowy ale nieskażony klimat górski, praca fizyczna, zdrowe odżywianie to ich sekret długowieczności. Lal Siran Katethk Sar 5465 m n.p.m. o poranku. Drodze na szczyt wytyczonej przez nas nadaliśmy nazwę Polish Independence 1918. Fot. Paweł Kułaga Niektórzy mężczyźni pracują również jako tragarze dla ekspedycji. Do naszej dołączyło 32 z 7 osiołkami. Dołączył też do naszego zespołu Rahmat Ullah Baig, zdobywca K2. Gościnność mieszkańców Shimshal oraz ich proste życie przypominające nasze co najmniej 50 lat temu bardzo mi się spodobało, jednak za tą wioską czekały na nas cudowne, bezludne góry i stąd też rozpoczęliśmy 4-dniowy trekking do bazy głównej. Przekraczając wiszący most nad rzeką Shimshal pożegnaliśmy cywilizację na kilkanaście dni, podekscytowani co nas czeka tam wyżej. Pierwsze zaskoczenie było już w miejscu naszego pierwszego obozu trekkingowego, kiedy ujrzeliśmy boisko z bramkami do piłki nożnej, boisko do krykieta oraz kamienny schron, a wszystko to na wysokości 3900 m n.p.m. Chłopaki obiecali sobie, że na powrót, kiedy będą już dostatecznie zaaklimatyzowani rozegrają tu mecz, tak jak to robią mieszkańcy Shimshal podczas corocznego festiwalu w tym miejscu. Pierwsza noc pod namiotem w górach i odmienna azjatycka flora bakteryjna daje się we znaki. Moja współlokatorka ma tę noc nie przespaną. Mi też „jeździ” po jelitach ale na całe szczęście nie mam innych objawów. Jest jednak na to sposób farmakologiczny i już jutro po śniadaniu wszyscy bez wyjątku ruszają dalej, wyżej. Trekking wiedzie kamienistym terenem piargów, morenami dawnego lodowca, zmienia się pogoda, robi się zimno, wieje. Po drugiej stronie rzeki Shimshal czekały na nas dziewicze szczyty oddalone 4 dniami trekkingu. Fot. Monika Szławieniec- Reczuch Następny nocleg spędzamy na wysokości 4200 m n.p.m., w miejscu zwanym Shpodin, wcześniej wchodząc aklimatyzacyjnie na wysokość 4860 m n.p.m. Już podczas wejścia zaczyna padać śnieg, marzną mi place, bo na tą przechadzkę nie zabrałam z namiotu cieplejszych rękawic, aby rozgrzać dłonie robię na szczycie 20 pompek. Rano budzimy się pod zasypanymi białym puchem namiotami, góry przybrały szatę zimową. Rahmat mówi, że o tej porze przyroda nadrabia zaległości, ponieważ zima była wyjątkowo sucha w tym roku. Dzisiaj czeka nas ok. 8 godz. marszu. Teren nie należy do łatwych, wspinamy się ośnieżonymi morenami pod przełęcz Boisum Pir, położoną na wysokości 4830 m n.p.m. Podziwiam tragarzy, którzy z ciężkim i niewygodnym ekwipunkiem dzielnie pokonują ten stromy odcinek, czasami odciążając nawet swoje osły kiedy te odmawiają dalszego marszu. Z przełęczy roztacza się bajkowy widok połyskujących w słońcu białych zboczy gór, u podnóża których śpi zamarznięte jezioro. Jestem zachwycona tym widokiem, prawdziwe oblicze Karakorum, takie jak sobie wyobrażałam. Po zejściu z przełęczy wędrujemy dość długo na poziomie 4600 m n.p.m., zaczynam wtedy odczuwać skutki przebywania na tej wysokości. Zastanawiam się czy tylko ja siłą woli pcham do przodu nogi aby szły dalej. Okazuje się, że pozostali mają podobne odczucia, nie jesteśmy jeszcze wystarczająco zaaklimatyzowani do tej wysokości. Nie pociesza nas fakt, że czeka nas jeszcze 5 godzin marszu i zejście na wysokość 3900 m n.p.m., na noc do obozu pasterskiego o nazwie Mindiqshalagh. Robi mi się żal kolegi, który dodatkowo musi co jakiś czas biegać za skały, ponieważ dopadło go to samo co dzień wcześniej koleżankę. Trzeci dzień trekkingu dał się nam szczególnie we znaki. Kiedy docieramy na miejsce noclegu szybko rozkładamy namioty aby choć godzinkę poleżeć w ciepłym śpiworze zanim zrobi się całkiem zimno. Kolejny poranek przynosi poprawę pogody. Otwieram oczy z uśmiechem na twarzy czując na policzku promienie słońca przebijające się przez namiot. Nawet śniadanie udaje się nam zjeść na zewnątrz mesy delektując się plackami pity z dżemem. Karim oznajmia, że dzisiejszy etap drogi do bazy głównej zajmie nam ok. 5 godzin marszu. Droga do bazy głównej wiodła w większości morenami lodowca i korytami zamarzniętych rzek. Fot. Paweł Kułaga Okazuje się jednak, że dzięki zamarzniętej rzece szybko się przemieszczamy nadrabiając drogi, a do bazy na wysokość 4260 m n.p.m. docieramy w zaledwie 3 godziny. Po drodze szczególne wrażenie robi na mnie widziany z daleka wierzchołek naszego celu- góry Yawash Sar II, którego biel niesamowicie kontrastuje z szarymi skałami niższych gór na horyzoncie. Jestem podekscytowana, że za kilka dni być może staniemy na jego szczycie. Kończymy nasz 4-dniowy trekking w zacisznym miejscu Doliny Ghidims, między dwoma morenami bocznymi, z dostępem do wody wypływającej spod zamarzniętej pokrywy rzeki. Urządzamy bazę, rozbijamy nasze domy tymczasowe, stawiamy mesę, kuchnię, latrynę i prysznic. Dziękujemy tragarzom za ich pracę, zostaje z nami tylko dwóch porterów, kucharz i dwóch jego pomocników. W bazie odpoczywamy i aklimatyzujemy się 2 dni, po czym przenosimy się wyżej, na wysokość 4900 m aby założyć tam obóz C1, w pobliżu góry Yawash Sar II. Kiedy już tam docieramy na miejsce, góra odkrywa swoje prawdziwe oblicze. Zalega na niej masa śniegu, co oceniamy na ogromne zagrożenie lawinowe, tym bardziej, że 4 dni wcześniej padał świeży śnieg. Wspólnie ustalamy, że nie będziemy ryzykować, tym bardziej że droga, którą mielibyśmy wytyczać na szczyt zakłada przetrawersowanie kuluaru z dużym depozytem śniegu. Powstaje wtedy plan B zakładający atak na sąsiednią, niezdobytą górę - Two Headed Massif, mierzącą wg mapy J. Majera i J. Wali wysokość 5900 m n.p.m. Tu wyżej, w C1 jest znacznie zimniej, kiedy słońce wieczorem chowa się za skały i zaczyna wiać, mycie naszych zębów i twarzy odbywa się bardzo szybko. Obóz bazowy na wysokości ok 4300 m n.p.m. Od ostatnich siedzib ludzkich, czyli wioski Shimshal dzielą go 33 km. Fot. Paweł Kułaga Pierwsza noc w C1 i mój organizm daje mi małe znaki, że jeszcze nie jestem w pełni zaaklimatyzowana. Pobolewa mnie głowa, a kiedy staram się zasnąć, potrzebuję co jakiś czas nabrać głęboki oddech. Na drugi dzień postanawiamy się dalej aklimatyzować czynnie, a za cel obieramy grań w pobliżu Yawash Sar II, która rozdziela doliny lodowca Yawash i Ghidims Północny. Wchodzimy na skalny bastion- najwyższy punkt grani i osiągamy wysokość 5360 m n.p.m. Widok z niego na góry otaczające dolinę Yawash jest niesamowity. Od północy dolinę zamyka 9 szczytów, wysokości ok. 5500-5800 m n.p.m. Następnego dnia ja i Bogusław, kierownik wyprawy idziemy na rekonesans kuluaru, którym mamy zamiar wchodzić na Two Headed Massif. Trzymamy się blisko skał, dla bezpieczeństwa, ponieważ dużo w nim lawiniastego śniegu. Ciężko się idzie, zapadają się nogi. Zakładamy ślad do wysokości 5380 m n.p.m. i wracamy do C1 na dobę odpoczynku przed atakiem szczytowym. 31maja, w wyjątkowo mroźną noc, o godz. 3:00 stajemy w trzech zespołach z czekanami w rękach gotowi do podboju dziewiczego Two Headed Massif. Środek nocy oświetlony tysiącem gwiazd, tarczą księżyca w pełni i naszymi czołówkami, w Polsce ok godz. 23:00, nasi bliscy dopiero poszli spać. My ciężko pracujemy aby osiągnąć szczyt i mimo niewygód cieszę się, że tu jestem, daleko od codziennej rutyny, cywilizacji, a za to blisko przyrody. Początkowo wspina się w miarę dobrze po zmrożonym śniegu i naszych śladach sprzed dwóch dni. Jednak kiedy wychodzimy ponad wysokość 5380 m n.p.m. kuluar robi się stromy, a jakość śniegu pogarsza się do tego stopnia, że zapadamy się w nim po kolana. Rozpoczyna się mozolna wspinaczka 20 kroków i chwila na głęboki oddech czasem tylko 10 wbić czekana o stromy, zmrożony stok i przerwa. Tuż przed wschodem słońca zimno jest szczególnie dokuczliwe. Robimy punkty asekuracyjne, wieszamy poręczówki, ponieważ im wyżej tym śnieg robi się coraz mniej związany. Słońce, które przyjemnie ogrzewa mi plecy, działa teraz na naszą niekorzyść, powodując że ostatnie 70 metrów na grani dzielącej oba wierzchołki góry to walka aby nie zapadać się po pas i nie wywołać lawiny. Mimo, że kosztuje to dużo energii, nogi dalej mnie niosą napędzane ciekawością, jak jest na szczycie, na którym dotąd nikt nie był. Śniadanie w obozie C1 na wysokości 4900 m n.p.m. pod Two Headed Massif. Fot. Bogusław Magrel O godz. 10:10 moja ciekawość zostaje zaspokojona, jako pierwsza w historii kobieta wdzieram się na szczyt Two Headed Massif. Cudowne uczucie, cieszę się jak dziecko tą chwilą, moje marzenie spełniło się. GPS-y pokazują wysokość 5700 m n.p.m., o 200 metrów niżej niż na mapie. Jednak nie dziwi nas ten fakt, ponieważ nikt tu wcześniej nie był, a pomiary dokonywano innymi sposobami. Sesja zdjęciowa, filmik dla sponsorów i staram się zarejestrować ten piękny widok jaki się roztacza pode mną w najgłębszych zakamarkach mojej pamięci. Na pierwszym planie drugi wierzchołek góry z ogromnymi nawisami śnieżnymi, a za nim panorama 5-6 tysięczników Karakorum. W dole dokładnie widać język lodowca Ghidims Północny. Natomiast nieznacznie nad naszym szczytem góruje Yawash Sar II i zachęca aby powrócić na jej podbój może w przyszłym roku. Łączymy się przez telefon satelitarny z trójką naszych kolegów, którzy śledzą nasze poczynania z C1, o godz. 14:00 jesteśmy już na dole z nimi. Mieliśmy szczęście, ponieważ następny dzień przynosi załamanie pogody. Opady śniegu towarzyszą nam na powrót, aż do bazy głównej. Wyjście zespołu alpinistów z obozu C1 płożonego na wysokości 4900 m n.p.m. w kierunku Yawash Sar II na rekonesans. Fot. Paweł Kułaga Pięknie tam wysoko, aż szkoda wracać, jednak w bazie czekają na nas 2 dni odpoczynku i prawdziwe luksusy, np. kozina na obiad i pierwsza od 2 tygodni kąpiel w wiadrze wody. Moje włosy szaleją z zachwytu kiedy suszę je w pełnym słońcu. Podobnie dzieje się z ciałem, które wystawiam na promienie, w zaciszu między moreną a namiotem. Przykład ze mnie bierze również koleżanka i pozostali koledzy. Pomocnicy kucharza nie pozostają obojętni na nasze zmagania ze słońcem, serwują nam nawet colę jak wytrawni kelnerzy na wczasach all inclusive, przy okazji zerkając tu i tam. Po słodkim lenistwie przechadzam się po morenach odnajdując przy okazji dziką cebulę oraz inne gatunki flory wyrastającej spod kamieni, jedyny pokarm kozic i jaków. Wracam do bazy z samotnej przechadzki, na miejscu okazuje się, że tragarz który towarzyszył nam przez cały czas do C1 przeciążył plecy i cierpi z powodu bólu. Proponuję mu masaż, co wywołuje od razu sensację wśród jego pozostałych pakistańskich kolegów, nie przywykłych do widoku wykonującej masaż pleców kobiety. Zwyczajnie chcę mu pomóc i przy ciekawskiej widowni całej bazy wykonuję mu masaż. Według jego zapewnień, przynosi mu to ulgę. Teraz jeszcze o tym nie wiem ale Liaqat będzie chciał się odwdzięczyć za pomoc i kiedy zejdziemy z gór do Shimshal podwiezie mnie swoim motorem do naszego guest house. Wzbudzę tym też małą sensację siadając okrakiem na motor, czego Pakistanki nigdy nie robią, bowiem siadają zawsze bokiem. Wieczorem wszyscy razem spotykamy się w mesie i ustalamy plan zdobycia jeszcze jednego dziewiczego szczytu, leżącego w rejonie przełęczy Boisum Pir, którą będziemy wracać do Shimshal, Na drugi dzień docierają do naszej bazy tragarze, którzy pomogą nam zabrać cały ekwipunek z powrotem, w dół. Nasza wyprawa na początku ważyła ponad 1000 kg teraz jest znacznie mniej. Skurczyły się zapasy jedzenia i paliwo. Ten widok towarzyszył nam podczas wspinaczki na szczyt Two Headed Massif 5700 m. W dole wyraźny język lodowca północnego Ghidims. Fot. Monika Szławieniec-Reczuch Opuszczamy bazę główną, a po dwudniowym trekkingu docieramy do podnóża góry Lal Siran Katethk Sar, nad brzeg zamarzniętego jeziora. Na wysokości 4640 m n.p.m. zakładamy obóz C1. Ustalamy, że atak na górę podejmiemy jej północną ścianą. 5.06. 2018 r. o godz. 3:00 w nocy przechodzimy po tafli zamarzniętego jeziora, by rozpocząć stromym zboczem wspinaczkę. Góra okazuje się trudniejsza technicznie niż poprzedni szczyt. Dodatkowo wieje przenikliwy zimny wiatr. Są miejsca, gdzie grzęźniemy w głębokim śniegu i szukamy odpowiedniej bezpiecznej drogi. Na grani czeka na nas wielki nawis zagradzający drogę na szczyt. Omijamy go trawersując grań pod skalnymi żandarmem i to jest właściwa droga na szczyt, składający się z 2 skalistych wierzchołków o wysokości: 5460 m i 5465 m n.p.m. Wszyscy stajemy na niższym wierzchołku, natomiast na tym wyższym staje kierownik naszej wyprawy. Pierwsza kobieta w historii na szczycie Lal Siran Katethk Sar 5460 m n.p.m. Fot. Dawid Plewczyński Widok jaki roztacza się ze szczytu wynagradza nam nasze trudy, całe Karakorum jak na dłoni, nawet widać K2 w oddali. Jest tak samo pięknie jak i niebezpiecznie. Na szczycie miejsce tylko dla 2 osób i krucha skała, na którą trzeba szczególnie uważać. Słońce na zejściu zaczyna mocno operować, rozmiękczając śnieg. Zagrożenie lawinowe wzrasta. Schodzimy początkowo drogą podejścia, następnie uciekamy na zachodnią stronę góry, gdzie jest już znacznie mniej śniegu, a na koniec same piargi usypujące się nam spod raków. Szczęśliwie docieramy do podstawy góry. Czeka nas jeszcze przejście przez taflę jeziora, która o tej porze dnia już rozmiękła. Nasze nogi wielokrotnie zapadają się w wodzie, ale kiedy widać nasze namioty nie ma to już znaczenia. Na przywitanie i pokrzepienie w obozie C1 dostajemy od kucharza gotowane jajko, ziemniaka w mundurku i kubeczek coli, co po 12 godzinach akcji smakuje wyśmienicie. Do śpiwora kładę się tym razem wcześniej niż słońce zajdzie za góry i szybko zasypiam ze zmęczenia. Kolejnego dnia znów wcześnie rano ruszamy w drogę powrotną do Shimshal. Kiedy jeszcze mróz trzyma taflę jeziora w ryzach, przekraczamy przełęcz Boisum Pir, im niżej schodzimy, tym bardziej zaczyna doskwierać słońce. Po 4 godzinach marszu docieramy do kamiennego schronu na 3900 m n.p.m., gdzie mieliśmy pierwszy nocleg- Zarthgharben. Mimo szczerych chęci rozegrania meczu w piłkę nożną, ze względu na brak piłki niektórzy z nas zadowalają się wspinaczką po ubezpieczonej skale. Pozostała część ekipy po krótkim odpoczynku zbiera się do ostatniego 2 godzinnego etapu drogi powrotnej. Przyjemnie jest się wspinać w lekkim obuwiu po nagrzanej skale, ale kucharz z tragarzem już nas ponaglają do powrotu, tłumacząc że rzeka, którą będziemy kilka razy przekraczać, przybiera z każdą godziną i jeśli się nie pospieszymy, nie przejdziemy przez nią suchą nogą o ile w ogóle przejdziemy. Ostre słońce wytapia w popołudniowych godzinach śnieg, idziemy więc za ich radą. Zmordowani ciężarem plecaka, upałem, wszędobylskim pyłem skalnym, wybrudzeni i zmęczeni, po ponad 2 tygodniach przebywania w dzikich górach stajemy znów u progu naszego guest house w Shimshal, aby się porządnie wykąpać, wyspać i następnego dnia wyruszyć w drogę powrotną do Karimabadu. Widok z wysokości 5300 m n.p.m., w dole lodowiec Ghidims Północny oraz nasz obóz C1. Fot. Monika Szławieniec-Reczuch Siadam na godzinę na dachu jeppa, który wiezie nas do cywilizacji. Chłonę jeszcze każdą cząstkę tego niesamowitego miejsca przez nozdrza i oczy. Nasza wyprawa niestety dobiega końca, nie pozostało więc nic innego jak powrót na niziny z planem C na przyszły rok. Odnieśliśmy podwójny sukces, udało się wejść na dwa szczyty: Two Headed Massif oraz Lal Siran Katethk Sar. Drogę na pierwszą górę nazwaliśmy- „Hunza freedom”, a na drugą „ Polish Independence 1918”. Dwie skalne turnie na grani Lal Siran Katethk Sar otrzymały nazwę: Reiza Sar ( niższa, lewa) i Jasmina Sar ( wyższa, prawa). Skalny bastion w grani rozdzielającej doliny Yawash i Ghidims Północny nazwaliśmy- Polish Massif. Ekipa pierwszych w historii zdobywców na szczycieTwo Headed Massif 5700 m n.p.m. Droga wspinaczkowa nazwana przez nas Hunza Freedom. Fot. Monika Szławieniec-Reczuch W eksploracji szczytów wzięli udział członkowie zespołu polskiego: Tomasz Hełka (Chorzów), Wiktor Jurasz ( Żywiec), Paweł Kułaga ( Kielce), Bogusław Magrel ( Ząbkowice Śląskie), Anna Migdał ( Bochnia), Jan Pecka ( Kwidzyn), Dawid Plewczyński ( Gniezno), Monika Szławieniec-Reczuch ( Jawor), Sławomir Wiktor ( Nowy Sącz) oraz zespołu pakistańskiego: Karim Hayat ( Karimabad) i Rahmat Ullah Baig (Shimshal). Tekst: Monika Szławieniec-Reczuch
Po nieudanym ataku szczytowym na Gasherbrum II (8035 m n.p.m.) Olek Ostowski i Piotr Śnigórski zjeżdżali do obozu bazowego. Pierwszy z nich zaginął, do dziś nie udało się go odnaleźć.
27-letni Ostrowski i 32-letni Śnigórski wspinali się na Gasherbrum II, by ze szczytu zjechać na nartach. Podobny wyczyn udał się zresztą wczoraj innemu Polakowi, Andrzejowi Bargielowi, który z sukcesem wspiął się i zjechał ze szczytu innego ośmiotysięcznika – Broad Peak (8051 m n.p.m.). „Po 12 godzinnej wspinaczce w głębokim śniegu Olek i Piotrek na wysokości ok 7600 m n.p.m. zmuszeni byli przerwać atak szczytowy. Wycofują się do niższych obozów zjeżdżając na nartach” - poinformował w piątek oficjalny profil ekspedycji Climb2Ski. Niestety, w niedzielę rano do Polski dotarła wiadomość, że podczas zjazdu z drugiego obozu do bazy u podnóża Gasherbrum II Ostrowski zaginął. Prawdopodobnie wpadł do szczeliny. Jego los jest nieznany. Śnigórski dotarł do bazy, skąd wezwał pomoc. Trwa akcja poszukiwawcza. Trudne warunki pogodowe uniemożliwiają użycie helikoptera. Polaka szukali pakistańscy tragarze wysokościowi. W nocy wrócili jednak do obozu bazowego, nie natrafiwszy wcześniej na żaden ślad Ostrowskiego. Z kolei tydzień temu na szczycie Gasherbrum II stanęła 39-letnia Kinga Baranowska. To jej dziewiąty ośmiotysięcznik w karierze. Olek Ostrowski pochodzi z Wetliny w Bieszczadach. Na nartach jeździ od trzeciego roku życia. Jest ratownikiem Grupy Bieszczadzkiej GOPR. W 2014 roku jako pierwszy Polak zjechał na nartach z Czo Oju (8201 m). Za to osiągnięcie otrzymał nagrodę „National Geographic Traveler” – Travelera w kategorii "Wyczyn roku". Na Gasherbrum II w towarzystwie Śnigórskiego chciał powtórzyć ten wyczyn. Ekspedycję zorganizował dzięki finansowemu wsparciu internautów.
Wczoraj w godzinach porannych na zboczach Broad Peak zeszła lawina.
Lawina zeszła na Broad Peak pomiędzy obozem pierwszym a bazą. Zginął Pakistańczyk, kilku wspinaczy jest rannych. Andrzej Bargiel i Dariusz Załuski, którzy przebywają teraz w Karakorum ze swoim nowym projektem, nie ponieśli obrażeń i bezpieczni czekają w bazie. Lawina zeszła około godziny 11 czasu lokalnego. W nocny poprzedzającej zdarzenie zanotowano intensywne opady śniegu. Teren pomiędzy bazą a obozem pierwszym został całkowicie zniszczony. Zespół Hic Sunt Leones czeka teraz w bazie na poprawę warunków, by móc bezpiecznie kontynuować swój projekt. Termin ataku szczytowego, zaplanowany początkowo na 21 lipca, został przesunięty.
Polskie Himalaje. I nie chodzi o podróbkę najwyższych gór. To przewrotne określenie, które ma przypominać, że 10 z 12 zdobytych zimą ośmiotysięczników należy do Polaków. Co słychać u polskich himalaistów?
Program Polski Himalaizm Zimowy, kontynuowany przez Janusza Majera, ma się dobrze. Polacy działają w najwyższych górach świata. W samym sezonie letnim odbyły się 2 wyprawy: na Broad Peak i K2. Program rozszerzono. Pod nazwą Polskie Himalaje będzie wspierać działalność w górach wysokich, nie tylko zimą. Czas na podsumowania. Zaprogramowani na Himalaje Zainicjowany przez Artura Hajzera program Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015 miał kontynuować polską tradycję zdobywania 8-tysięczników zimą. Po tragedii na Broad Peak i śmierci Hajzera funkcjonowanie PHZ stanęło pod znakiem zapytania. Działania jednak kontynuowano, program przyjął imię założyciela, a kierownictwo objął Janusz Majer. Polski Związek Alpinizmu ustalił, że program zostanie rozszerzony. Polskie Himalaje, bo taką nazwę przyjął projekt w zmienionej formie, mają na celu: zdobywanie gór trudnymi technicznie drogami w stylu alpejskim, eksplorację dziewiczych rejonów górskich oraz zdobywanie najwyższych gór zimą, czyli kontynuację PHZ. To też szkolenia młodych himalaistów i promowanie samodzielnie wspinających się kobiet. Polskie Himalaje stawiają przed sobą jeszcze jeden cel: zdobycie Złotego Czekana – prestiżowej nagrody za najlepsze przejście sezonu. Himalaizm Zimowy… latem Założenie jest takie: himalaiści w sprzyjających, letnich warunkach zapoznają się z drogą na szczyt, którą następnie spróbują pokonać zimą. Lato 2014 miało minąć pod znakiem niezdobytych zimą wierzchołków: Nanga Parbat i K2. Ze względu na zagrożenie atakami terrorystycznymi, wycofano się z pomysłu zdobycia tej pierwszej, a celem zastępczym stał się Broad Peak Middle - liczący 8016 m szczyt, położony na terenie Pakistanu. Od 10 czerwca do 4 sierpnia działała tam polska wyprawa. Pod Broad Peak ruszyła 9-osobowa grupa, podzielona na 2 zespoły. Pierwszy, w składzie: Kacer Tekieli, Jarosław Gawrysiak i Krzysztof Stasiak, atakował wierzchołek Middle. Szczytu nie udało się osiągnąć. Powyżej 7900m nastąpił odwrót. Zadecydowało długie oczekiwanie na idącego wolno Stasiaka oraz złe samopoczucie Tekieli. - Nauczyliśmy się, ze trzeba przestrzegać okresów regeneracji. To, co wydawało się, że pokonamy w 10 minut, zajmowało 40 – tłumaczył. Drugi zespół: Agnieszka Bielecka, Piotr Tomala, Marek Chmielarski, kierował się na wierzchołek główny. Broad Peak to wyjątkowa góra, bo szczyt poprzedza specyficzna, niemal pozioma grań na ponad 8 000 m n.p.m. - To chyba lepiej niż pionowa? Niekoniecznie. – Pokonanie tej odległości zajmuje godzinę, a przebywanie na takiej wysokości po prostu niszczy organizm – tłumaczyła Agnieszka Bielecka. Na szczycie udało się stanąć. Tym samym Bielecka została 3. Polką, którą zdobyła Broad Peak. Na K2 od strony Pakistanu, drogą trudniejszą i dłuższą, ruszyła wyprawa w składzie: Janusz Gołąb, Marcin Kaczkan, Artur Małek, Paweł Michalski . Na szczycie udało się stanąć Gołąbowi i Kaczkanowi. Uczestnicy skarżyli się na słabą widoczność podczas powrotu. Dlaczego drugi zespół zawrócił? - Byłem za wolny – wyjaśnił Paweł. -Bezpieczny powrót byłby niemożliwy. Pierwsza pomoc: część praktyczna Jednym z elementów szkolenia jest przygotowanie ratownicze. Tę część polska wyprawa zaliczyła w praktyce. Równocześnie na Broad Peak działał zespół Tajwańczyka i Meksykanów. Okazało się, że Tajwańczyk ma objawy choroby wysokościowej, a jego stan pogarsza się. Na pomoc ruszyli Mariusz Grudzień, Grzegorz Bielejec, Marek Chmielarski i Krzysztof Stasiak. Marek wycofał się z powodu odmrożeń, a Krzysiek tracił siły po ataku szczytowym. Pozostałym po ok. 3 godzinach udało się namierzyć Tajwańczyka. Podali mu leki i tlen. - Kiedy tam szliśmy, nie wiedzieliśmy, w jakim jest stanie– mówił Grzesiek. Bariera językowa nie pozwalała na dokładne sprawdzenie stanu chorego. Zasygnalizował potrzebę fizjologiczną, a to oznaczało, że jest świadomy. Mężczyznę udało się uratować i sprowadzić na dół. Reprezentant Przedstawicielstwa Tajwanu w Polsce podziękował polskiej wyprawie za udzieloną pomoc. – Jesteśmy wdzięczni. To było prawdziwe bohaterstwo. Nasi alpiniści muszę się jeszcze dużo nauczyć od polskich kolegów – mówił. Zaproponował nawet polsko-tajwańską współpracę. - U nas też są wysokie góry. Podsumowanie sezonu Kierownik programu Polskie Himalaje, Janusz Majer na konferencji PZA mówił, że cele tegorocznego projektu zostały osiągnięte. Przede wszystkim uczestnicy wrócili cali i zdrowi, w dobrej komitywie, jako grupa partnerów. Majer dopiero jako trzeci cel wymienił zrealizowane wejścia szczytowe. - Zespół był zgrany, nikt się nie wymigiwał od pracy, była wola walki – dodała Agna. - Sama przyjemność!
31 lipca mija dokładnie 60 lat od pierwszego wejścia (dokonanego przez Włochów) na drugi co do wysokości szczyt na ziemi – K2 w Karakorum
Nazwa miejscowa to Czogori, z kolei K2 została nadana przez urzędnika mierzącego wysokość szczytu, ale na tym nie koniec. Na niechlubną nazwę “Góra Morderca” drugi co do wysokości szczyt na ziemi otrzymał z powodu licznych wypadków śmiertelnych, pragnących go zdobyć wspinaczy. 31 lipca mija dokładnie 60 lat od pierwszego wejścia, dokonanego przez Włochów pod kierownictwem Ardito Desio. K2 jest drugim co do wysokości zaraz po Mount Everest, szczytem na ziemi, a najwyższym w Karakorum. Okrągła rocznica stała się pretekstem do zorganizowania wielu ekspedycji wspinaczkowych. Będzie naprawdę międzynarodowo, bo z górą zmierzy się m.in. wyprawa pakistańsko-włoska, grecka, kanadyjsko-brytyjska, czeska i polska. Polacy chcą przygotować się do zimowej wyprawy na K2 – przypominamy, że szczyt nie został jeszcze zdobyty zimą.
Tragedia na Gaszerbrumie. Artur Hajzer nie żyje
Zdobywca siedmiu ośmiotysięczników zginął na Gaszerbrum. Informację te oficjalnie potwierdził Marcin Kaczkan, któremu udało się już zejść do bazy
Celem wyprawy było zdobycie dwóch ośmiotysięczników Gaszerbrum I i Gaszerbrum II w jednym sezonie i przygotowanie do ewentualnych wypraw zimowych. Artur Hajzer i Marcin Kaczkan wspólnie zdobywali szczyt Gasherbrum I (8068 m), jednak z powodu silnego wiatru przerwali atak szczytowy i zawrócili. Do wypadku doszło w okolicy drugiego obozu pod Gaszebrumem I. Najprawdopodobniej Kaczkan i Hajzer odpadli od ściany szczytu. Początkowo wydawało się, że to Kaczkan jest w gorszej sytuacji. - Kaczkan spadł, ale chyba nie odniósł większych obrażeń - powiedział Krzysztof Wielicki w rozmowie z reporterem TVN24. Z najnowszych informacji wynika, że Marcin Kaczkan przebywa w obozie na wysokości 6500 metrów, zajęli się nim rosyjscy himalaiści. Jego życiu nie zagraża niebezpieczeństwo. Brakuje jednak informacji na temat Artura Hajzera - Rosjanie opiekujący się Kaczkanem przekazali słowa Marcina: Artur nie żyje - mówi Krzysztof Wielicki. Z dotychczasowych informacji wynika, że Kaczkan i Hajzer odpadli od ściany Gaszerbruma I (8068 m.n.p.m). Krzysztof Wielicki jest w stałym kontakcie z bazą pod Gaszerbrumem. Rozmawiał z opiekującymi się Marcinem Kaczkanem himalaistami i przekazał TVN24 jego słowa: Przez długi czas pojawiały się sprzeczne komunikaty i nie do końca było wiadomo co się właściwie stało. Wczoraj udało się jednak skontaktować z Kaczkanem za pomocą telefonu satelitarnego. Wyjaśnił, że był świadkiem, jak Hajzer przelatuje obok niego w czasie zejścia kuluarem. Upadku z dużej wysokości nie mógł przeżyć. Jego ciało zostało już zidentyfikowane. Po południu pojawił się jednakm oficjalny komunikat ws. wyprawy: "W niedzielę 7 lipca Artur Hajzer i Marcin Kaczkan wyszli z obozu III (7150 m) by zdobyć szczyt Gasherbrum I (8068 m). Po osiągnięciu wysokości 7600 m z powodu silnego wiatru przerwali atak szczytowy, zawrócili. Dotarli do obozu III ( 7150 m) i za pomocą radiotelefonu połączyli się z bazą, z kucharzem wyprawy, informując, że schodzą do obozu II (6400m) i wszystko jest w porządku" Artur Hajzer podczas Zimowej wyprawy na Braod Peak 2008 "Również w niedzielę o godz. 11 polskie czasu (godz. 14 czasu miejscowego) Izabela Hajzer otrzymała od męża sms w którym napisał: "Marcin Kaczkan spadł kuluarem japońskim". Od tego czasu nie udało się nawiązać kontaktu z Arturem Hajzerem. Rozpoczęto akcję ratunkową, którą z bazy pod Gaszerbrumami kieruje kierownik niemieckiej wyprawy Thomas Laemmle. W nocy z niedzieli na poniedziałek wysłano ekipę tragarzy wysokościowych, której celem było dotarcie do obozu II (6400 m). Z powodu silnego wiatru i podającego śniegu dotarli tylko do obozu I i zawrócili do bazy. W nocy z poniedziałku na wtorek pogoda poprawiła się. Z obozu I (6000 m) wyszła grupa wspinaczy rosyjskich, która rano dotarła do obozu II i odnalazła w nim Marcina Kaczkana" - głosi komunikat. Artur Hajzer był bardzo zasłużonym polskim taternikiem, alpinistą i himalaistą, twórcą projektu Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015, kierownikiem wypraw działających w ramach tego projektu. Był członkiem Kapituły Nagrody Środowisk Wspinaczkowych "Jedynka”, aż do jej rozwiązania w 2011. Miał dwóch synów: starszego Filipa i o 8 lat młodszego Jakuba oraz żonę Izabelę.
Eross Zsolt został uznany za zaginionego
Eross Zsolt był najsłynniejszym himalaistą na Węgrzech. W 2002 roku jako pierwszy wspinacz z Węgier zdobył Everest. 2010 roku uległ wypadkowi w Tatrach, amputowano mu prawą nogę. Mimo tego nie przestał się wspinać
Himalaista wyznaczał sobie jeszcze ambitniejsze cele: jako pierwszy wszedł na ośmiotysięcznik Lhotse (8516) z protezą nogi. Czwartą górę świata Zsolt zdobył już półtora roku po nieszczęśliwym wypadku. Miał obawy, czy podoła, ale nie poddał się. Oprócz chęci walki, nie opuszczało go także poczucie humoru: - Protezę musiałem zdejmować i regulować, szczególnie po odcinkach dość ostrej wspinaczki, ale naprawdę jestem zadowolony z mojej obecnej nogi - podkreślał z uśmiechem na twarzy w relacji wideo ze wspinaczki. Eross Zsolt miał 45 lat. Dzięki silnemu charakterowi i zaparciu miał dużą szansę na to, by być pierwszym wspinaczem, któremu udało się zdobyć Koronę Himalajów i Karakorum, mimo tak poważnego uszczerbku na zdrowiu. Niestety, droga po Koronę zakończyła się kilka dni temu na Kanczendzondze. Zsolt wspinał się z młodym Peterem Kissem. Stracili kontakt z bazą na wysokości ok. 8300 metrów, gdzie spędzili noc. Po kilku dniach zostali uznani za zmarłych.
Byliśmy na tropie irbisów w Karakorum. Najpierw jednak nasz zespół musiał przeprawić się przez lodowiec
Po drugiej stronie na wysokości 5000 m znajdowała się przełęcz, a dalej, jak sądziliśmy, koci szlak. Przed wyruszeniem w drogę zapytaliśmy miejscowych, czy da się ją pokonać bez raków i specjalistycznego sprzętu. Zapewniono nas, że tak, więc zabraliśmy tylko liny do trawersowania oblodzonej góry. W jeziorze leżącym poniżej przełęczy pływała kra, a temperatura powietrza była na porządnym minusie. Wszyscy trzej zawiązaliśmy sobie linę wokół pasa. Miejscowy przewodnik szedł za nami, trzymając koniec liny. Gdyby ta była dłuższa, ktoś przeszedłby pierwszy na drugą stronę, a reszta by go asekurowała. Niestety lina mierzyła tylko 20 m, a oblodzone zbocze było trzy razy dłuższe. W połowie drogi jeden z nas się poślizgnął. Mógł pociągnąć wszystkich w dół do jeziora, ale zdołał wbić kijek w lód, dzięki czemu zatrzymał się 3 m poniżej. Wciągnęliśmy go z powrotem i posuwaliśmy dalej – w połowie drogi nie było sensu zawracać. Jakoś zdołaliśmy przejść na drugą stronę. Później pojąłem, że obwiązanie się sznurem przez wszystkich było nierozsądne. Gdyby jeden spadł na dół, pozostali polecieliby za nim. Nawet wykwalifikowani wspinacze mieli poważniejsze wypadki na ośmiotysięcznikach, które nas otaczały. Miejscowi nie są świadomi ryzyka, bo i tak nie mają dostępu do specjalistycznego sprzętu. Nasz przewodnik jednak był mądrzejszy od nas. Zapytany, dlaczego zdecydował się przeprowadzić nas przez przełęcz przy tak złej pogodzie, odparł: – Właśnie z tego powodu nie obwiązałem się liną. Co by zrobił, gdybyśmy spadali? – Puściłbym linę. Shafqat Hussain Badacz National Geographic Specjalizacja biologia i ochrona irbisów Miejsce Banak La, Pakistan
Przegląd Filmów Górskich w Lądku Zdroju: Świat wypraw i ludzi-legend
Przez sześć dni Lądek Zdrój opanuje świat wielkich gór, dalekich wypraw i ludzi - legend: od 18 do 23 września spotkają się na XVII Przeglądzie Filmów Górskich im. Andrzeja Zawady. To najstarsza tego typu impreza w kraju i przez 17 lat zmieniała się z każdym rokiem. Tym razem organizatorzy zadbali nie tylko o najciekawsze filmy konkursowe, lecz także pokażą publiczności filmy archiwalne, dawno zapomniane przez media i telewizję w szczególności…
Przegląd zaczyna się już we wtorek, ale najważniejsze atrakcje pojawią się w piątek - inauguracyjny koncert zespołu znanego z anteny radiowej Trójki - Cuba de Zoo rozpocznie szalony weekend. W Lądku będzie można posłuchać prelekcji i opowieści min. o zdobyciu K2 oraz o pierwszym zimowym wejściu na Gasherbruma I przez Adama Bieleckiego, o kontynacji projektu Polski Himalaizm Zimowy opowie Krzysztof Wielicki, o swoich wspinaczkowych osiągnięciach będzie mówił Adama Pustelnika. Z wyprawy do Wenezueli, której efektem było zdobycie TRAMÉN TEPUI I odkrycie nowego gatunku motyla zda relacje Marek Arcimowicz. Gwiazdą sobotniego wieczora będzie Hiszpanka Cecilia Buil, świetna alpinistka mająca na koncie wejścia m.in. na El Gigante w Meksyku oraz szczyty Shipton Spire, Punta Aragon i Changi Tower w masywie Karakorum. Najgłośniej komentowaną wyprawą Cecilii jest z 35-dniowa ekspedycja na lodowiec Charakusa z 2010 roku wraz z Miguelem Anta i Rubenen Calvo. Jej główny cel stanowiło wejście nieodkrytą dotąd drogą na szczyt K7 West, misja zakończyła się pełnym sukcesem. Jej życiowe motto pozwala wierzyć, że to skromna i ciekawa osoba: "Nie rozglądam się za powodem, który ciągnie mnie na skały. Mogłabym mieć ich wiele, żaden jednak nie może równać się prostemu pragnieniu bycia tam." Nie zabraknie także cieszących się dużą frekwencją rodzin spotkań pt. Króliczek Wędrowniczek, czyli pokazów i porad o tym, jak podróżować z małymi i dużymi dziećmi. Będzie można posłuchać o tym, jak z maluchem wygląda wyprawa wspinaczkowa do Meksyku czy podróż po Europie. Z cyklu Montana Incognita opowiemy o Andach z 1978 roku i Pamirze, a w sobotni wieczór zaprosimy na występ kabaretu LIMO. Codziennie rano wszyscy chętni będą mogli pobiegać z zawodnikami Salomona (min. Piotrem Hercogiem, Miłoszem Szcześniewskim i Marcinem Świercem) a w sobotę zorganizujemy bieg Lądek Trail na dystansie około 15km. Podczas całego przeglądu dostępna będzie ścianka wspinaczkowa oraz możliwość sprawdzenia swojego zmysłu równowagi na slackline. Do zobaczenia w Lądku Zdroju! Więcej informacji na stronie www.przeglad.ladek.pl
Gasherbrum I – spotkanie z Adamem Bieleckim
Turystyczne Koło Naukowe „Wagabunda” zaprasza wszystkim miłośników gór wysokich na spotkanie z Adamem Bieleckim, członkiem wyprawy Polskiego Związku Alpinizmu na GI (8068 m n.pm.) – najwyższego z Gasherbrumów dotąd niezdobytego zimą.
9 marca, ok. godziny 08:30 czasu lokalnego dwóch członków wyprawy, Adam Bielecki i Janusz Gołąb, stanęli na szczycie góry dokonując pierwszego, historycznego wejścia zimowego. Wejście odbyło się tak zwaną drogą japońską od strony północno zachodniej, bez użycia aparatury tlenowej. Wyprawa założyła bazę 21 stycznia 2012 roku, szczyt został zdobyty 49 dnia od rozpoczęcia akcji górskiej. Pierwsze zimowe wejście na szczyt GI jest zarazem drugim w historii zimowym wejściem na ośmiotysięcznik w Karakorum i wielkim sukcesem polskiej ekipy. Kierownikiem wyprawy był Artur Hajzer, kierownikiem bazy Agnieszka Bielecka, w składzie znajdowali się również wspinacze pakistańscy, Ali Sadpara oraz Shaheen Baig. Wyprawa zainicjowana została przez przewodniczącego Komisji Sportu, posła Ireneusza Rasia, pod honorowym patronatem prezydenta RP Pana Bronisława Komorowskiego. Spotkanie z Adamem Bieleckim odbędzie się we czwartek 24 maja 2012 r. o godz. 19:00 w sali nr 9 pawilonu Sportowo-Dydaktycznego na terenie kampusu Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (ul. Rakowicka 27). Zapraszamy wszystkich serdecznie Wstęp wolny TKN Wagabunda
W nadchodzącym sezonie 2011/2012 zjawi się w Pakistanie rekordowo duża ilość wypraw zimowych - szczyty ośmiotysięczne będzie atakować aż 5 wypraw. Tak więc zainteresowanie pierwszymi zimowymi wejściami na pakistańskie ośmiotysięczniki sięga zenitu.
I tak do skutku dochodzi zapowiadana od wielu lat wielka rosyjska wyprawa na K-2 (8611 m) w Karakorum. Jej skład to 16. wielokrotnie utytułowanych alpinistów zarówno ze starszego jak i młodszego pokolenia: Alexey Bolotov, Gennady Kirievskiy, Vladimir Belous, Nikolai Totmianin, Valery Shamalo, Gleb Sokolov, Vitaliy Gorelik, Illias Tukhvatullin, Andrey Mariev, Vadim Popovich, Evgeny Vinogradskiy, Nikolay Cherny, Sergey Bychkovskiy, Igor Boriseko i Vladimir Kuptsov. Kierownikiem jest, pracujący od wielu lat nad tym projektem, Viktor Kozlov. Na razie nie wiadomo czy wyprawa planuje korzystać z dodatkowego tlenu z butli. Najlepszy obecnie na świecie zespół międzynarodowy: Denis Urubko (Kazachstan) i Denis Moro (Włochy) zaatakuje Nanga Parbat 8125 m w Himalajach zachodnich od strony doliny Diamir. Urubko i Moro wsławili się w ostatnich sezonach zimowymi wejściami na Makalu i Gasherbrum II (pierwszy ośmiotysięcznik w Pakistanie zdobyty zimą). Himalaiści ci stosuję strategię wspinaczki w małym zespole w szybkim, lekkim stylu. Co ciekawe tym razem nie będzie im towarzyszył jako trzeci Corry Richards (USA, wszedł też na GII) a Włoch Matteo Zanga. Będzie tu też obecna pięcioosobowa grupa polskich entuzjastów ekstremalnej przygody. Gasherbrum I (8068 m) i do tego nową drogą od strony płd-zach. atakowany będzie przez międzynarodową wyprawę pod kierunkiem Austriaka Gerfrieda Goeschla. To druga zimowa próba Goeschla wytyczenia zimą tej drogi. W wyprawie uczestniczyć będzie w roli wspinającego się filmowca Polak Dariusz Załuski (w 2011 zdobył K-2). Pozostali uczestnicy to: Alex Chicon i Sarlos Fernando Quiroga Suarez (Hiszpania), Hahlen Cederic (Szwajcaria). Polską ekipę szykuje też Polski Związek Alpinizmu w ramach programu sportowego "Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015", nad którym patronat honorowy objął Prezydent RP Bronisław Komorowski. Autor: Artur Hajzer
Przy wijącym się jak wąż skrzyżowaniu lodowców zwanym Concordią wyrastają aż cztery z najwyższych szczytów świata. Wśród nich jest cieszący się złą sławą słynny K2.
U stóp najbardziej spektakularnych gór świata płynie lodowa rzeka. Jej największe dopływy – lodowce Baltoro, Wigni oraz Godwin-Austen – spotykają się w miejscu zwanym Concordią i tworzą lodowiec Baltoro. Ten najdłuższy poniżej kręgu polarnego jęzor lodu liczy 62 km. Co roku pokonują go dziesiątki wypraw himalajskich pragnących zdobyć któryś z ośmiotysięczników oraz liczni trekkersi, którzy na siedziby bogów wolą popatrzeć z bezpiecznej odległości. Wyprawa w Karakorum zaczyna się tak naprawdę w Islamabadzie, upalnej stolicy Pakistanu, gdzie znajdują się siedziby większości agencji trekkingowych. Bez nich podróż w głąb kraju jest możliwa, ale za to czasochłonna. Agencje załatwiają w ministerstwie turystyki pozwolenie na trekking, organizują transport, przewodnika i tragarzy. Sierpień jest najlepszym miesiącem na wyprawę w góry, za to na nizinach można się wtedy udusić, cieszę się więc, że spędzamy w tym mieście tylko dwa dni. Z Islamabadu do Skardu – ostatniej większej miejscowości położonej już w Karakorum – można dolecieć samolotem w 45 minut. Nie łudzę się jednak zbytnio, że będę należał do tych nielicznych szczęściarzy, którym uda się zobaczyć z lotu ptaka jeden z najbardziej osławionych ośmiotysięczników – Nanga Parbat (8126 m), a może nawet Broad Peak (8047 m) i K2 (8611 m). Pakistan Interanational Airlines (PIA) bywają żartobliwie nazywane Pakistan Inshallah Airline, czyli „odlecisz lub dolecisz jak Allah pozwoli” i nie są specjalnie godne zaufania. Inna sprawa, że w Skardu często nie da się wylądować z powodu porywistego wiatru. Pozostaje nam droga lądowa – podróż legendarną Karakorum Highway (KKH). To 1 200 km asfaltu poprowadzonego przez góry na granicy Hindukuszu, Karakorum i Himalajów. Od Skardu dzieli nas 800 km, które będziemy pokonywać dwa dni. Długa podróż ma swoje dobre strony – poznamy trochę Pakistan. Na początku mijamy niegościnny górzysty Kohistan. Na tych autonomicznych terytoriach plemiennych ludzie żyją jak przed wiekami i nie zawsze przyjmują przyjezdnych z otwartymi rękoma. Nasz przewodnik przyznaje, że nie rozumie języka niektórych ludzi z okolicznych wiosek. Droga przez góry jest jak przejazd przez kolejne małe państewka. Plemiona z Kohistanu mówią mieszanką paszto, urdu, shina i perskiego, pasztuni używają paszto, słychać też dialekty pendżabskie. Przez dłuższy czas KKH wije się doliną Indusu, którą biegł Jedwabny Szlak. Góry Karakorum znajdują się na krawędzi indyjskiej płyty kontynentalnej i wciąż się wypiętrzają. Skutkiem tego są częste trzęsienia ziemi. Ponadto teren, szczególnie w okresie silnych opadów, jest podatny na osunięcia gruntu i kamienne lawiny. Utrzymanie drogi w stanie przejezdnym przypomina więc syzyfową pracę – zawsze jakiś odcinek wymaga odgruzowania lub odbudowy. Droga pnie się stopniowo coraz wyżej, mijają nas udekorowane świecidełkami ciężarówki charakterystyczne dla tej części świata. Mimo tragicznego stanu nawierzchni kierowcy pędzą po licznych serpentynach. Droga jest wyczerpująca, ale głównie dla przerażonych pasażerów. Noc spędzamy w Ćilas, małym miasteczku znanym głównie z petroglifów przedstawiających sceny z życia Buddy. Drugiego dnia przejeżdżamy u stóp Nanga Parbat, zatrzymując się na chwilę przy charakterystycznym znaku: „Tu przebiega granica między największymi pasmami górskimi na świecie, Hindukuszem, Karakorum i Himalajami”. Pod wieczór docieramy do Skardu, stolicy Baltistanu, krainy słynących z wytrzymałości tragarzy z ludu Balti. Miasteczko leży na wysokości 2500 m i nie wygląda na stolicę czegokolwiek. Chociaż stanowi bazę wypadową dla większości himalajskich ekspedycji, daleko mu do atmosfery nepalskich kurortów takich jak Katmandu. Przeciwnie, robi dość przygnębiające wrażenie. Hotele noszą, co prawda, dumne nazwy: K2, Maśarbrum, ale w ich wnętrzach farba odpada z częstotliwością górskich lawin. Główną ulicę pokrywa pył, miasto rozłożyło się bowiem w szerokiej górskiej dolinie wypełnionej wydmami. Następnego ranka robimy w Skardu ostatnie zakupy, przesiadamy się do samochodów z napędem na cztery koła i doliną rzeki Shigar ruszamy w głąb gór. Naszym celem jest wioska Askole położona na wysokości ok. 3000 m. Wkrótce kończy się asfalt, trzęsiemy się więc i nabijamy guzy, waląc głowami o ramy i szyby jeepów. Po drodze mijamy poszukiwaczy diamentów i innych drogich kamieni (po wyjątkowo przystępnych cenach można je kupić w okolicznych wioskach albo w samym Skardu). Ludzie rozwiesili na pionowych zboczach siatkę grubych lin i z takiego chwiejnego rusztowania dostają się do małych jaskiń, które następnie drążą za pomocą dynamitu. Niektóre ściany, wysokie nawet na 200 m, wyglądają jak zryte przez krety. Od czasu do czasu drogę zagradzają nam ziemia i kamienie niedawnych zawalisk. Kierowca wysiada wtedy i ocenia swoje szanse: „Lewe koło zsunie się w przepaść, prawym bokiem zawadzę o głazy, a może jednak się wyrobię?”. Do celu docieramy nieco „wstrząśnięci”, ale za to szybko, bo w siedem godzin. Jeszcze kilka lat temu wszystkie wyprawy maszerowały trzy dni, by dotrzeć do Askole – ostatniej wioski, w której zaczyna się trekking do lodowca Baltoro. Od tego miejsca cały sprzęt, który będzie nam potrzebny w górach, poniosą na swoich plecach tragarze. Bez ich pomocy nawet tygodniowy trekking byłby trudny, a długie górskie ekspedycje wręcz mogłyby nie dojść do skutku. Wyprawy planujące zdobyć któryś z ośmiotysięczników niosą do bazy tony lin, butli z tlenem, namiotów i jedzenia (nowoczesne i komercyjne wyprawy dorzucają jeszcze do tego telewizory, prysznice, dywany). Dla mieszkańców Askole i okolic trekkerzy i himalaiści są jedynym źródłem utrzymania. Gdy przychodzi duża himalajska wyprawa, praca znajdzie się dla każdego – czasem idzie z nią nawet 400 tragarzy. Nasz trekking odbywa się w drugiej połowie sierpnia, a więc pod koniec sezonu, co ma aż dwie dobre strony – unikniemy tłumu na szlaku i nie zabraknie nam tragarzy. Właściwie teraz jest aż za wielu chętnych do pracy. Naszych pakunków zgromadzonych w namiocie pilnuje szef tragarzy – sirdar. On tu rządzi i wybiera ludzi do pracy, a wokół trwa festiwal uśmiechów i próśb. Wszystkim zależy na zarobku, mimo że nie jest on duży: ok. 20 zł za dzień pracy, czyli 6 godz. marszu, plus napiwek. Niektóre ciężary dostają ubrani w gumowe kapcie 60- czy 70-letni dziadkowie. Martwię się zwłaszcza o jednego z nich – wychudzonego, malutkiego starca, któremu w udziale przypadła beczka większa od niego. Gdy sirdar rozdziela ostatnie ładunki, wśród niezatrudnionych wybuchają sprzeczki. Kilku rzuca się w kierunku namiotu, wyrywa sobie maszty i tropik. Zdesperowani proszą, żeby pozwolił im je nieść za pół stawki, choćby przyszło im maszerować aż do bazy pod K2. Oficjalnie każdy tragarz zabiera 25 kg (musimy przepakować nasz sprzęt). Bagaż jest ważony za pomocą prostej, ręcznej wagi. Później tubylcy dorzucają jeszcze do niego swoje rzeczy osobiste – części namiotów, ubrania, jedzenie. W rezultacie rzadko który niesie mniej niż 30 kg. Z Askole do bazy pod K2 idzie się tydzień, ale trekking wokół lodowca Baltoro może trwać nawet 14–15 dni. To duży wysiłek nawet dla wytrawnych piechurów. Tragarze mają wyznaczone etapy zwane stages i miejsca biwaków. Dalej nie pójdą. Czasem zatrzymujemy się już po pięciu godzinach marszu i wówczas dystanse wydają się zbyt krótkie. Do czasu. Już drugiego dnia, mimo że jesteśmy dopiero na wysokości 3000 m, niektórych uczestników zaczyna boleć głowa. To skutek braku aklimatyzacji. Trzeba pamiętać, że każdego dnia wchodzimy coraz wyżej, a baza pod K2 znajduje się na wysokości ok. 5000 m. Przez wiele dni będziemy przebywać w dzikich górach, nie mając możliwości szybkiego powrotu w doliny. Krótkie dystanse zostały wyznaczone z myślą o bezpieczeństwie. Wysokość należy zdobywać powoli, dając organizmowi czas na przyzwyczajenie się do rozrzedzonego powietrza. Przez pierwsze dwa dni wędrujemy wśród łąk i trekking wydaje się trochę nudny. Podobnie jak inne osoby w grupie zostawiłem sobie tylko plecaczek z podstawowym sprzętem: kurtką, skarpetami, kijkami trekkingowymi, aparatem fotograficznym i butelką wody. Mój „bagaż” przy ładunkach porterów (tragarzy) po prostu nie istnieje. Mimo to po kilku godzinach marszu siadam zmęczony na kamieniu i obserwuję malowniczą grupę szybko idących tragarzy. Śpieszę się, by wyjąć aparat, ale już mnie wyprzedzają. Chcę ich sfotografować od przodu, biegnę więc chwilę truchtem. Nic z tego. Nie mogę dogonić nawet malutkiego dziadka z beczką. Po kolejnych kilku godzinach dochodzimy do Dźhula – drugiego obozu, w którym na nocleg zatrzymuje się część grupy. Obozowisko leży w bocznej dolinie, skąd wypływa rzeka Dumordo. Jego wygląd pozwala wyrobić sobie pogląd o liczbie przewijających się tu ludzi – na gołym zboczu rozstawiono kilkadziesiąt szarych plastikowych toalet. Wyglądają szpetnie, ale cóż począć, podobno czasami biwakuje tu nawet 1 000 osób jednocześnie. Niektórzy omijają kamp w Dźhula i dla skrócenia drogi do następnego obozowiska przeprawiają się przez rzekę Braldu. Jest to możliwe tylko pod koniec sezonu, kiedy opada poziom wody w korycie. Wchodzę do rzeki za porterami. Już po kilku krokach mięśnie mi sztywnieją, tracę czucie w stopach. Nurt sięga wprawdzie tylko do połowy uda, ale lodowata woda robi swoje. W jednej z bocznych dolin znajduje się most linowy, ale dojście do niego oznacza nadłożenie dobrych kilku kilometrów. Do Paiju na wysokości prawie 3500 m docieramy trzeciego dnia trekkingu (przy szybszym tempie można tam dojść w dwa dni). Malownicze obozowisko leży na zboczu góry. Rozstawiamy namioty w cieniu drzew. To ostatnia oaza zieleni na trasie. Krajobraz robi się coraz bardziej surowy, a widoki spektakularne. W oddali majaczy szpiczasta piramida Grand Cathedral o niezwykle regularnym kształcie. Czwartego dnia wchodzimy wreszcie na lodowiec Baltoro. Tu rozpoczyna się właściwy trekking. Najpierw wspinamy się na czoło lodowca, z którego bierze początek rzeka Braldu (szliśmy wzdłuż jej brzegów przez pierwsze trzy dni). Otwierają się przed nami widoki na jedne z najbardziej spektakularnych gór świata – strzeliste sześciotysięczne turnie Trango i Biaho. Alpiniści uważają je za jedne z najpiękniejszych i zarazem najtrudniejszych do zdobycia. Szlak przez lodowiec czasem znika pod zwałami osypującego się gruzu. Idziemy po lodzie, śniegu, kamieniach. Niemal wyczuwam pod stopami, że lodowiec nieustannie się przemieszcza. Sporadycznie pojawiają się kamienne kopczyki – jedyne drogowskazy. Bez przewodnika łatwo się tu zgubić. Zostaję w tyle, by robić zdjęcia dolinie i wznoszącym się po obu stronach szczytom. W pewnej chwili zauważam na lodowcu samotnego portera podpierającego się czekanem. Mocno kulejący – wygląda jak chore zwierzę. Zapytany wskazuje na kolano. Boli, ale chce jak najszybciej dojść do bazy pod K2, bo w najbliższych dniach wraca stamtąd wyprawa. Będzie to prawdopodobnie ostatnia możliwość zarobku w tym sezonie. Nie wyobrażam sobie, że ten mężczyzna zdoła cokolwiek przenieść na plecach. Podaję mu swoje kijki – trochę odciążą „zepsuty” staw. Wielki głaz i cmentarz porterów wyróżnia obozowisko w Urdukas (4130 m). Przez lata wypraw wielu tragarzy nie wytrzymało trudów i niebezpieczeństw marszu. Bywa, że podcięty nurtem fragment szlaku spada do kłębiącej się rzeki, czasem ścieżka nad przepaścią jest tak wąska, że wystarczy się zachwiać. Ze zboczy może ruszyć kamienna lawina. Obciążony porter jest praktycznie bezbronny. Nie uchyli się ani nie ucieknie w przeciwieństwie do idącego „na lekko” trekkera. Szlak, mimo że przedeptany tysiącami stóp, ciągle jest niepewny, co według niektórych tylko dodaje smaku tej wymagającej wycieczce. W Urdukas, do którego docieramy po siedmiu godzinach marszu, wypada pierwszy dzień odpoczynku. Leniuchujemy w namiotach i sycimy wzrok widokiem gór. W następnych dwóch dniach wszystko robi się już tylko większe, piękniejsze i trudniejsze do ogarnięcia. Ciągle zdobywamy wysokość. Z obozu w Goro (4500 m) maszerujemy sześć godzin do bazy Concordia (4720 m). Niektórzy nazywają to miejsce „salą tronową bogów”. W najbliższym otoczeniu Concordii wznoszą się ściany aż czterech spośród 14 najwyższych gór świata: K2, Broad Peaku, Gaszerbruma I (8068) i Gaszerbruma II (8035). Każda z nich jest co roku oblegana przez himalaistów. Gaszerbrumy, uważane za łatwiejsze, szturmuje w sezonie nawet dwadzieścia wypraw. K2 uchodzi za najtrudniejszy ośmiotysięcznik – do ubiegłego roku zginęło na nim aż 77 osób. Na szczęście trekking nie wiąże się z tak dużym ryzykiem jak wspinaczka. Większość grup robi dzień odpoczynku na Concordii. Stamtąd co bardziej wytrwali wyruszają na jednodniową wycieczkę do bazy pod K2 (wycieczka oznacza 4 godz. marszu w jedną stronę). Jedna z agencji za jedyne 9 tys. dolarów oferuje zwiedzanie okolic K2 z helikoptera. Można się później chwalić, że się widziało szczyt, ale tak naprawdę jest to „fast food dla duszy” – zobaczyło się, ale się nie doświadczyło. Dla tych, którzy nie lubią wracać tą samą drogą, trek-king kończy się przejściem przez przełęcz Gondogoro (5700 m). Jest to możliwe tylko przy małej ilości śniegu. Trasa wiedzie w górę lodowca Wigni, jednego z „dopływów” Concordii. Stroma ośnieżona ścieżka na niektórych odcinkach wymusza użycie lin, a najtrudniejsze technicznie jest podejście do przełęczy. Widok z góry na okolice Concordii to najwspanialsze uwieńczenie trekkingu. Od przełęczy Gondogoro pozostają trzy dni drogi do cywilizacji. Z kolorowej wsi Hushe jedziemy do Skardu samochodami. Niedoceniane wcześniej miejscowości jawią się teraz jak najlepsze kurorty. Można wziąć porządny prysznic, zjeść coś dobrego w restauracji. Poczuć smak życia. Bo czyż nie po to wychodzimy w góry?