National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-07T06:49:18.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kamienne kręgi na Pomorzu: ślady pradawnych rytuałów i nieznanych cywilizacji
items: Jest starszy od Stonehenge. Archeolodzy odkryli w Skandynawii zagadkowy megalit sprzed 5,5 tysiąca lat
items: Stonehenge jednak nie było kalendarzem? Naukowcy obalają teorię, że budowla służyła do mierzenia czasu
items: Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii: znaleziono olbrzymi megalityczny kompleks składający się z ponad 500 kamieni
items: Kraina wikingów, którą najlepiej zwiedzisz... na rowerze!
items: 03/2017
items: Brytyjscy archeolodzy na tropie prehistorycznych, kamiennych kręgów

Kamienne kręgi na Pomorzu: ślady pradawnych rytuałów i nieznanych cywilizacji
type: item
date: 2025-10-07T06:48:56.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: epoka kamienia
subject: kamienne kręgi
subject: legendy
subject: obrzędy
subject: pomorze
description: Kręgi kamienne w Polsce od lat rozpalają wyobraźnię turystów i badaczy. Niezwykłe konstrukcje z północy kraju przyciągają tajemnicą, historią i siłą natury, która je otacza.
encoded: Spis treści: Tajemnicze kamienne kręgi Pomorza – co skrywają legendy, energia i... kosmos? Archeologiczne fascynacje – od Stonehenge po Odry Goci i kultura wielbarska – skandynawskie korzenie pomorskich kręgów Obrządek śmierci i rytuały Gotów – groby, biżuteria i krwawe ofiary Jak zwiedzać kamienne kręgi na Pomorzu – Odry, Węsiory i Grzybnica w praktyce Z daleka wyglądają jak rozsypane przypadkiem kamienie, ale im bliżej się podejdzie, tym silniejsze ma się uczucie, że te miejsca skrywają coś więcej niż tylko pozostałości po dawnych czasach. Kamienne kręgi w Odrach, Węsiorach i Grzybnicy od lat pobudzają wyobraźnię – zarówno badaczy, jak i poszukiwaczy tajemnic. Dla jednych to relikty pogańskich rytuałów, dla innych – miejsca o niezwykłej energii, a nawet dawne lądowiska obcych cywilizacji. Tajemnicze kamienne kręgi Pomorza – co skrywają legendy, energia i... kosmos? Według legend kaszubskich, kamienne kręgi były grobami olbrzymów lub zabawkami stolemów – mitycznych gigantów przybyłych z północy. Inne podania głoszą, że to zaklęci w kamień tancerze albo miejsca przeklęte przez siły nieczyste, w których diabeł miał zostawić swój ślad. Radiesteci i bioenergoterapeuci (choć ich rewelacje są dementowane rzez naukowców) wierzą, że kręgi w Odrach, Węsiorach i Grzybnicy emitują silne pole energetyczne, które rzekomo wpływa na ludzki organizm, poprawia samopoczucie i pomaga w medytacji. Z kolei ufolodzy od lat sugerują, że mogą to być pozostałości po lądowiskach obcych cywilizacji, wskazując na precyzyjne rozmieszczenie kamieni i ich rzekome powiązania z konstelacjami gwiazd. Co więcej, wśród lokalnych mieszkańców krążą opowieści o dziwnych dźwiękach i światłach pojawiających się nocą w okolicach kręgów. Część badaczy spekuluje, że kręgi mogły pełnić funkcję punktów orientacyjnych dla podróżników lub rytualnych miejsc uzdrawiających, choć brak na to jednoznacznych dowodów. Fascynacja trwa – tak jak od wieków, te zagadkowe struktury wciąż stawiają więcej pytań niż dają odpow…

grzybnica-shutterstock1160378761-1e68f70.jpg
width: 5368
height: 3579

Jest starszy od Stonehenge. Archeolodzy odkryli w Skandynawii zagadkowy megalit sprzed 5,5 tysiąca lat
type: item
date: 2024-01-30T12:20:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: epoka kamienia
subject: grobowce
subject: kamienne kręgi
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skandynawia
subject: szwecja
subject: Wolny czas
description: Megalit, czyli duża kamienna budowla, odkryty w Tiarp w Skandynawii jest starszy nawet od słynnego Stonehenge w Wielkiej Brytanii. Wewnątrz znaleziono szczątki kilkunastu osób. Ale brakuje ich czaszek.
encoded: W tym artykule: Zagadkowy dolmen ze Szwecji Bardzo stary dolmen Kim byli zmarli pochowani w megalitach? Konstrukcje megalityczne (z greckiego megas – wielki i lithos – kamień) to fenomen znany nie tylko z pradziejów Europy. Na naszym kontynencie konstrukcje wykonane z wielkich głazów powstawały w przybliżeniu między 5000 a 2000 rokiem p.n.e. Stosunkowo późno takie budowle wznoszone były na północnych rubieżach Europy, ale archeolodzy odkrywają coraz wcześniejsze dowody na ich obecność. Zagadkowy dolmen ze Szwecji Zespół szwedzkich i niemieckich naukowców ogłosił właśnie na łamach „The Journal of Neolithic Archaeology” wyniki badań dolmenu z południowo-zachodniej Szwecji, a konkretnie Tiarp koło miasta Falköping. Dolmen to szczególny rodzaj megalitu, bo pełnił funkcję grobowca. Jest to czworokątna w planie skrzynia kamienna nakryta głazem. Archeolodzy oceniają, że grób pozostał nietknięty od okresu neolitu. Dziwne jest jednak to, że szkielety pochowanych w nim osób są niekompletne. – Brakuje czaszek i dużych kości, które mogły zostać usunięte z grobu. Nie wiemy, czy ma to związek z rytuałami pogrzebowymi, czy też powód był inny – mówi prof. Karl-Göran Sjögren z Wydziału Studiów Historycznych na Uniwersytecie w Göteborgu, główny autor artykułu. W grobie znaleziono kości dłoni i stóp, fragmenty żeber i zęby. Ale czaszki i większe kości, takie jak udowe i ramienne, są bardzo nieliczne. – Różni się to od tego, co zwykle widzimy w grobach megalitycznych, w kamiennych grobach komorowych z okresu neolitu. Zazwyczaj brakuje w nich mniejszych kości stóp i dłoni – zauważa prof. Sjögren. Co ciekawe, w grobowcu złożono kości co najmniej dwunastu osób, w tym niemowląt i ludzi starszych. Ale archeolodzy nie wiedzą jeszcze, co było przyczyną zgonów. – Nie odnotowaliśmy żadnych obrażeń na pochowanych osobach, więc nie sądzimy, aby w grę wchodziła przemoc. Kontynuujemy jednak badania ich DNA, które pokażą, czy cierpieli na jakieś choroby – informuje prof. Sjögren. Bardzo stary dolmen…

jest-starszy-od-stonehenge-zagadkowy-megalit-ze-skandynawii-24c9f32.jpg
width: 700
height: 525

Stonehenge jednak nie było kalendarzem? Naukowcy obalają teorię, że budowla służyła do mierzenia czasu
type: item
date: 2023-03-24T15:11:33.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: architektura
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kamień
subject: kamienne kręgi
subject: prehistoria
subject: stonehenge
description: Najsłynniejsza budowla megalityczna dobrze strzeże swoich tajemnic. Mimo setek lat badań nadal nie wiadomo, do czego służyła. Najnowsza teoria – że Stonehenge było wielkim kamiennym kalendarzem – została właśnie obalona.
encoded: W tym artykule: Jak zbudowane jest Stonehenge? Czy Stonehenge to kalendarz? Kontrowersyjna teoria Budowle megalityczne rozsiane są po całym świecie. To ogromne kamienne bloki ustawione na sztorc jeden obok drugiego. Często na nich ułożone są na płask kolejne kamienie. Struktury te mogą być rozbudowane i tworzyć grobowce albo świątynie. Kiedy stoją w kręgu, nazywa się je kromlechami. To jeden z przykładów sztuki prehistorycznej. Najsłynniejszym kromlechem jest Stonehenge. Znajduje się ok. 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire, w południowej Anglii. Ta ogromna konstrukcja powstawała stopniowo. Zaczęto ją wznosić ok. 3 tys. lat temu, zakończono ok. 1600 roku p.n.e. Budowla jest ogromna, a to, kto ją wzniósł i w jaki dokładnie sposób powstała, do dzisiaj stanowi zagadkę. Inną tajemnicą, nad którą łamią sobie głowę naukowcy, jest to, do czego właściwie Stonehenge miało służyć? Wskazywano, że mogła to być świątynia, miejsce odprawiania rytuałów, obserwatorium astronomiczne albo nawet rodzaj kalendarza. Jak zbudowane jest Stonehenge? Stonehenge pierwotnie otoczone było ziemnym wałem. Za nim znajdowały się kamienne pierścienie. Zewnętrzny tworzyło 30 kamieni zwanych sarsenami, kolejny – małe niebieskie kamienie (tzw. bluestones). Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii: znaleziono olbrzymi megalityczny kompleks składający się z ponad 500 kamieni Archeolodzy twierdzą, że megalityczny kompleks jest prawdopodobnie jednym z największych w Europie. Kto go zbudował? W środku znajdowały się jeszcze dwie podkowy. Większa składała się z pięciu trylitów – czyli czegoś, co przypomina kamienną bramę, zbudowaną z dwóch bloków skalnych postawionych na sztorc i trzeciego położonego na nich niczym daszek. Mniejszą podkowę tworzyły bluestone’y. Co istotne, obie podkowy zostały zbudowane tak, by otwierać się w kierunku, z którego wschodzi Słońce w najdłuższym dniu w roku. Czyli w czasie letniego przesilenia. Jeśli tego dnia o świcie stoi się w samym serce Stonehenge, oświetlają nas pierwsz…

stonehenge-d82e028.jpg
width: 1279
height: 853

Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii: znaleziono olbrzymi megalityczny kompleks składający się z ponad 500 kamieni
type: item
date: 2022-08-19T10:54:05.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: epoka kamienia
subject: kamienne kręgi
subject: Kultura
subject: neolit
subject: prehistoria
subject: Społeczeństwo
subject: stonehenge
description: Archeolodzy twierdzą, że megalityczny kompleks jest prawdopodobnie jednym z największych w Europie. Kto go zbudował?
encoded: W tym artykule: Naukowcy odnaleźli jeden z największych kompleksów megalitycznych w Europie Na działce znajdowało się łącznie 526 kamieni Najpopularniejszą budowlą megalityczną wciąż pozostaje Stonehenge Budowle megalityczne odnajdowane były na całym świecie. Naukowców wciąż intryguje i zaskakuje ich aura tajemniczości oraz to, że niektóre znaczenie niektórych wciąż pozostaje niewyjaśnione. Pierwsze megality w Europie powstawały nawet 7 tysięcy lat temu, w epoce kamienia. Archeolodzy uważają, że w zależności od kultury i miejsca, w którym powstały, miały różne zastosowanie. Czasem pełniły funkcję miejsca kultu, niekiedy grobowców, a nawet obserwatoriów astronomicznych. Jednym z najbardziej znanych kompleksów megalitycznych jest Stonehenge, które znajduje się w Wielkiej Brytanii. Naukowcy odnaleźli jeden z największych kompleksów megalitycznych w Europie Teraz do listy konstrukcji wykonanych z pokaźnych kamieni dopisać należy kompleks odnaleziony w Hiszpanii. Archeolodzy natknęli się na niego na południowym zachodzie kraju, w prowincji Huelva. To region położony przy granicy z Portugalią. Badacze prowadzili wykopaliska na 600-hektarowej działce, która wkrótce miała stać się polem pod olbrzymią uprawę awokado. – To największa i najbardziej zróżnicowana kolekcja megalitów tworzących jedną całość, którą odnaleziono na Półwyspie Iberyjskim – twierdzi Jose Antonio Linares, profesor z Uniwersytetu Huelva i główny autor odkrycia. Uczony uważa, że najstarsze kamienie, które znajdują się w miejscu nazwanym La Torre-La Janera, zostały wzniesione w drugiej połowie VI–V wieku p.n.e. Na działce znajdowało się łącznie 526 kamieni Prof. Linares przekazał również, że kompleks składał się z megalitów różnego rodzaju, które układały się m.in. w dolmeny. To prostokątne grobowce, które składają się z trzech lub czterech płyt. Ustawione są one pod kątem prostym do podłoża i przykryte od góry jednym masywnym blokiem. Tysiące ludzi przyjechały pod Stonehenge świętować przesilenie letnie. W…

kompleks-megalityczny-c73e99c.webp
width: 620
height: 372

Kraina wikingów, którą najlepiej zwiedzisz... na rowerze!
type: item
date: 2020-08-10T09:01:58.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jeziora
subject: kamienne kręgi
subject: szwecja
subject: Travel
subject: wikingowie
description: Ślady wikingów? Kamienne kręgi? Romantyczne wieczory nad brzegiem morza? Marzyła nam się Szwecja. To blisko i wbrew pozorom wcale nie tak drogo. Wystarczy przebyć Bałtyk, żeby znaleźć się w legendarnej krainie trolli, skandynawskich sag, zamczysk i absolutnego spokoju.
encoded: Samochód wtacza się na prom płynący z Gdyni do Karlskrony, gdzie zacznie się nasza wyprawa po południowej Szwecji. Miasto jest stolicą regionu Blekinge położonego na kamienistym wybrzeżu Bałtyku. To jeden z najcieplejszych i najpiękniejszych obszarów w tym kraju. Znajduje się tu 950 jezior i aż 12 rzek! Sama Karlskrona, czyli „korona Karola” także słynie z pięknych widoków, najefektowniej prezentuje się od strony morza. Po dziesięciogodzinnym rejsie z niecierpliwością czekamy więc na wejście do portu. Podchodzący do brzegu prom mija dwie twierdze: z lewej Drottningskär na wyspie Aspö, z prawej zaś Kungsholmen. Przez trzysta lat swego istnienia nie oddały ani jednego strzału – nie było takiej potrzeby. W promieniach zachodzącego słońca obie budowle wyglądają niemal bajkowo. Przewodniki chętnie informują, że „w architekturze Karlskrony zostały umiejętnie połączone morskie fortyfikacje i miejska przestrzeń”. Miasto wzniesione na trzydziestu trzech wyspach, połączonych mostami i mostkami, założył król Karol IX. Leżą one tak blisko siebie, że nie wiadomo, kiedy przechodzi się z jednej na drugą Pierwsze kroki kierujemy na należącą niegdyś do wojska wyspę Stumholmen. Dawniej cywile mieli tu zakaz wstępu. Dziś znajduje się tu siedziba Muzeum Morskiego otoczonego terenami piknikowymi, ze stanowiskami do łowienia ryb. Wyspa stała się idealnym miejscem do odpoczynku. Można na niej nawet przenocować. Dzięki tradycji znanej jako Allemansrätten (prawo każdego) w Szwecji wolno rozbić namiot praktycznie wszędzie. Prawo to pozwala też na spędzenie jednej nocy pod namiotem bez zezwolenia, jeżeli postawimy go w rozsądnej odległości od budynków mieszkalnych i zostawimy porządek. Muzeum Morskie kryje niezwykłą ekspozycję. Szczególne wrażenie robi drewniany model łodzi podwodnej z XVII w., który bardziej przypomina maszynę tortur niż pojazd do eksploracji morskich głębin. Jak to jest być na dnie morza? Sprawdzamy to osobiście. Muzeum zostało wybudowane na molo, pod podłogą znajduje się p…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9d3c4fdfb3df71a8e25dd6d6f3b6a6d5498aa811-5787fb7.jpeg
width: 800
height: 600

03/2017
type: item
date: 2017-02-27T12:06:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: epoka kamienia
subject: kamienne kręgi
subject: legendy
subject: obrzędy
description: Problemem jest, że nie chcemy uwierzyć w to, co wiemy. A wiemy, że nasz klimat się zmienia, że w ciągu 10 lat najpewniej stopi się pokrywa lodowa Arktyki, co doprowadzi do zagłady populacje polarnych niedźwiedzi. Według WWF-u obecnie co czwarty gatunek ssaków, co ósmy ptaków i aż co trzeci płazów może. Miasta duszą się w smogu. To, jak będzie wyglądała nasza rzeczywistość za 5 czy 10 lat, powinno być dla nas istotne. Ale czy jest? Kiedy zastanawiamy się, co jest ważne, do głowy przychodzą nam dziesiątki rzeczy: bezpieczeństwo, zdrowie, miłość, wykształcenie, mieszkanie, samochód, podróże. Jednak gdy zejdziemy do poziomu pierwotnych potrzeb, okaże się, że ze wszystkich ważnych rzeczy najważniejsza jest natura, bo sami jesteśmy jej częścią i bez niej nas też nie będzie. Brzmi to złowrogo jak na pierwszy edytorial nowej redaktor naczelnej, którą mam zaszczyt być od miesiąca. Ale z NG związana jestem już od 15 lat i pracuję tu właśnie dlatego, że nam nie jest wszystko jedno. Naszą misją jest inspirowanie ludzi do dbania o naszą planetę. Bo nie ma dziś chyba bardziej palącego problemu. Pokazujemy go często przez pryzmat pięknych zdjęć, ale robimy to nie bez powodu.
encoded: 20 WIKINGOWIE Wojownicy, grabieżcy, kupcy, odkrywcy, dandysi. Nie ma jednej prawdy o wikingach, a co pewien czas dowiadujemy się o nich czegoś nowego. I może dlatego ci nieustraszeni mieszkańcy północnych krain Europy tak dobrze zadomowili się w zbiorowej wyobraźni. Tekst Heather Pringle Zdjęcia Robert Clark i David Guttenfelder 46 ŚWIAT DZIEWCZĄT Są kraje, w których bycie dziewczynką oznacza konieczność poddania się okrutnym tradycjom i nie mniej okrutnej społecznej rzeczywistości. W Sierra Leone dziewczęce marzenia są skromniejsze niż gdzie indziej. Tekst Alexis Okeowo Zdjęcia Stephanie Sinclair 66 MAM 9 LAT Dzieci z różnych części świata opowiadają, jak widzą swoją przyszłość – szczerze, bo nie ulegają jeszcze, jak nastolatki, autocenzurze, żeby dostosować się do innych. Tekst Eve Conant Zdjęcia Robin Hammond 80 MORZE SPORÓW Azjatyckie morze, wokół którego leży wiele ludnych krajów, w tym potężne Chiny, jest źródłem cennych zasobów, ale też konfliktów. Każdy chciałby wyszarpnąć jak najwięcej dla siebie.Środowiskiem nie przejmuje się nikt. Tekst Rachel Bale Zdjęcia Adam Dean 92 PUSZCZA DLA IROKEZA Dzięki zaskakującej internetowej sławie pewnego makaka czubatego imieniem Naruto cały gatunek na chwilę skupił na sobie uwagę. Być może dzięki takiemu rozwojowi wypadków widoki na ocalenie tych małp są nieco lepsze. Tekst Jennifer S. Holland Zdjęcia Stefano Unterthine 112 METROPOLIS Świat urbanizuje się w oszałamiającym tempie i Martin Roemers postanowił pokazać ten proces, a raczej jego skutek. Zrobił więc portrety megamiast – takich, w których żyje ponad 10 mln ludzi. Zobaczcie, jak mogą być różne. Tekst i zdjęcia Martin Roemers

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/37f0e330fea78c4ac06ac523aa908d0e5bcd8a44-fc684b4.jpeg
width: 661
height: 965

Brytyjscy archeolodzy na tropie prehistorycznych, kamiennych kręgów
type: item
date: 2010-02-02T12:52:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: kamienne kręgi
subject: wielka brytania
description: Archeologia to nauka, której głównym celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych.
encoded: Tak brzmi definicja. W praktyce archeologia opiera się przede wszystkim na badaniach, poszukiwaniach, analizie i pozyskiwaniu źródeł archeologicznych. O nowym odkryciu bardzo często decyduje przypadek, łut szczęścia, zdobyta wiedza lub … pożar, tak jak miało to miejsce w Parku Narodowym North York Moors koło Scarborough w Anglii. Do tej pory park ten znany był przede wszystkim z największych wrzosowisk, występujących na terenie Zjednoczonego Królestwa, jednak w wyniku pożaru, który strawił około 26 hektarów lasu, sytuacja diametralnie się zmieniła. Oględziny dokonane przez archeologów z English Heritage potwierdziły odsłonięcie kamiennych struktur, pochodzących z końca epoki kamienia. Najwcześniejsze wzmianki dotyczące kamiennych kręgów w North York Moors pochodzą z przełomu XVIII i XIX wieku. Paradoksalnie to właśnie po pożarze dostęp do tego miejsca jest dużo łatwiejszy. Stanowisko, na którym pracować będą latem 2010 roku angielscy archeolodzy, ma charakter miejsca świętego - odbywały się tu bowiem obrzędy i uroczystości religijne. Podobne stanowisko, również z tego okresu, także po pożarze lasu, odkryte zostało w 2003 roku w Fylingdales Moor. Tekst: Agnieszka Budo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ddd4a0d0ab0bb7059b1d6d818f71954c1b27f23e-7b0646b.jpeg
width: 500
height: 333