National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-19T15:12:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Odkryto największy szafir gwiaździsty świata. Ma 3563 karaty, właśnie zaprezentowano go na Sri Lance i... można go kupić
items: Zagadka ametystowych geod z Urugwaju rozwiązana. Wiemy, jak powstały te spektakularne kamienie
items: Diabelskie kamienie i „boże stópki”. Polska jest usiana zagadkowymi głazami
items: Duże krzemienne ostrze sprzed 4 tysięcy lat z Lubelskiego. „Wykonał je wybitny specjalista”
items: Stonehenge jednak nie było kalendarzem? Naukowcy obalają teorię, że budowla służyła do mierzenia czasu
items: Jak powstały pierwsze narzędzia? Nasi praprzodkowie mogli wpaść na taki pomysł, jak małpy z Tajlandii
items: Epoka kamienia na świecie zaczęła się 3,4 mln lat temu, ale w Polsce dopiero 500 tys. lat temu. Dlaczego?
items: W tym kraju kamienie „ożywają”. Jak wyjaśnić to tajemnicze zjawisko?
items: Ten mały organizm zadziwił naukowców! Ma ponad setkę oczu
items: Tego człowieka bała się cała okolica. Uważano go za wampira. Jego szkielet wystawiono w polskim muzeum

Odkryto największy szafir gwiaździsty świata. Ma 3563 karaty, właśnie zaprezentowano go na Sri Lance i... można go kupić
type: item
date: 2026-01-20T11:00:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: kamień
subject: kopalnie
subject: skarby
subject: sri lanka
description: W Kolombo na Sri Lance zaprezentowano właśnie „Star of Pure Land”, czyli największy na świecie purpurowy szafir gwiaździsty. Okrągły kamień jest wart ponad 300 mln dolarów.
encoded: Pochodzący z Rathnapura kamień wywołał niemałe poruszenie. Nie co dzień widzi się szafir, który waży imponujące 3563 karaty. W Kolombo zorganizowano specjalną pokazową galę, która przyspieszyła bicie serca nie tylko miłośników kamieni szlachetnych, ale także ekspertów z całego świata. Właściciele kamienia, którzy pragną pozostać anonimowi, zapowiedzieli, że są gotowi go sprzedać. Kamień wydobyto w „mieście klejnotów” Olbrzymi purpurowy szafir gwiaździsty (będący odmianą korundu) został odkryty w 2023 roku w jednym z wyrobisk w okolicach Rathnapura – miejscowości nazywanej „miastem klejnotów”. Skąd to miano? To właśnie stamtąd pochodzi wiele słynnych kamieni szlachetnych, a miejscowe kopalnie słyną z wyjątkowych znalezisk. Szafir zaprezentowano publicznie po raz pierwszy w minioną sobotę, a wydarzeniu na Sir Lance towarzyszył temu gemmolog – specjalista od klejnotów – Ashan Amarasinghe. Podkreślił on wyjątkowość kamienia, zwracając uwagę na jego rzadki efekt asteryzmu. Co czyni ten szafir wyjątkowym? Rozmiar to nie wszystko Według gemmologa „Star of Pure Land” jest największym udokumentowanym naturalnym purpurowym szafirem gwiaździstym. Kamień jest okrągły, i chociaż został wypolerowany, to zachował naturalne cechy. Jego najbardziej wyjątkową właściwością jest jednak dobrze widoczny efekt asteryzmu – zjawiska optycznego przypominającego gwiazdę. W kamieniu mieni się aż sześć wyraźnych promieni – coś niezwykle rzadkiego. Chociaż zachwyca rozmiarem, to właśnie dzięki asteryzmowi uznaje się go za unikat na skalę światową. Kamień uzyskał certyfikaty dwóch niezależnych laboratoriów potwierdzające jego autentyczność i wyjątkowe właściwości. Wartość szafiru przyprawia o zawrót głowy Wartość „Star of Pure Land” została oszacowana przez międzynarodowych rzeczoznawców na minimum 300 mln dolarów. Niektóre szacunki mówią nawet o 400 mln. To sprawia, że kamień ten staje się potencjalnie najdroższym szafirem świata. Wydobycie kamieni szlachetnych: ryzykowna gra na granicy etyki Sr…

EN016708101685-ced7145.jpg
width: 7163
height: 4775

Zagadka ametystowych geod z Urugwaju rozwiązana. Wiemy, jak powstały te spektakularne kamienie
type: item
date: 2024-10-08T10:30:20.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ameryka południowa
subject: geologia
subject: kamień
subject: przyroda
subject: urugwaj
description: Puste w środku formacje skalne zawierające kryształy kwarcu takie jak ametyst są dumą Urugwaju. Przepiękne egzemplarze, osiągające nawet kilka metrów wysokości, robią olbrzymie wrażenie. Już wiemy, w jaki sposób powstawały.
encoded: Spis treści: Urugwajskie ametysty – co o nich wiadomo? Zaskakujący proces powstania spektakularnych geod Nowy model powstawania ametystów. Do czego się przyda? Geody, czyli puste w środku formacje skalne często zawierające kryształy kwarcu takie jak ametyst są szczególnie cenione przez fanów minerałów. Wydobywa się je w różnych odległych od siebie krajach: Korei Południowej, Stanach Zjednoczonych, Brazylii, Indiach. Już starożytni Grecy docenili geody ametystowe. Według podań picie z nich alkoholu miało zapobiegać upojeniu alkoholowemu (co oczywiście nie jest prawdą). Szczególnie piękne egzemplarze znajdowane są w Urugwaju w Ameryce Południowej. Te kamienie są ucztą dla oczu. Z grubsza wiadomo było, jak powstały ametystowe geody z Urugwaju, ale sporo znaków zapytania jednak istniało. Dlatego procesowi temu przyjrzał się międzynarodowy zespół kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Getyndze w Niemczech. Wnioski opublikowano w czasopiśmie „Mineralium Deposita”. Urugwajskie ametysty – co o nich wiadomo? Ametyst to fioletowa odmiana kwarcu, która była używana jako kamień szlachetny przez wiele stuleci i jest kluczowym zasobem gospodarczym w północnym Urugwaju. Kamień ten wydobywa się w tym kraju od ponad 150 lat, w dystrykcie Los Catalanes. Jest to obszar słynący z geod o barwie głębokiego fioletu i olbrzymich rozmiarów, osiągających nawet 5 m. Tutejsze złoża zostały uznane za jedno ze 100 najważniejszych miejsc dziedzictwa geologicznego na świecie, co podkreśla ich wartość naukową i przyrodniczą. Geody ametystowe w Urugwaju są znajdowane w schłodzonych strumieniach lawy, które pochodzą z pierwotnego rozpadu superkontynentu Gondwany około 134 milionów lat temu. Ale jak doszło do ich powstania? Do teraz było to wielką niewiadomą. Zaskakujący proces powstania spektakularnych geod Zespół kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Getyndze najpierw wybrał się w teren. Przeprowadził szeroko zakrojone badania geologiczne w ponad 30 ciągle używanych kopalniach. Następnie naukow…

NG-wystawki-Facebook-1-45da8b2.png
width: 1200
height: 630

Diabelskie kamienie i „boże stópki”. Polska jest usiana zagadkowymi głazami
type: item
date: 2024-04-09T08:30:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bagna
subject: kamień
subject: legendy
subject: przyroda
subject: religie
subject: strach
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Na obszarze całej Polski można napotkać kamienie i głazy, z którymi wiążą się legendy, a miejscowa ludność traktuje je jako święte miejsca, czci je, a nawet składa na nich ofiary. Poznajcie najbardziej mroczne i zagadkowe diabelskie kamienie i „boże stópki”.
encoded: W tym artykule: Mapa zagadkowych miejsc Boże stópki i diabelskie kamienie Najciekawsze głazy Naprawdę nie trzeba wyjechać daleko, by odwiedzić niezwykłe, czasem pełne uroku, a czasem bardziej mroczne i zagadkowe miejsca. Do tej kategorii zaliczają się zagadkowe głazy i kamienie, które można obejrzeć niemal we wszystkich województwach. Ciepła wiosna i zbliżające się lato to dobry moment, by część z nich zobaczyć. Mapa zagadkowych miejsc Zadanie przygotowania wyprawy ułatwił nam naukowiec z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, dr Łukasz Miechowicz. Objechał Polskę wzdłuż i wszerz. Zapuszczał się w niedostępne chaszcze i trzęsawiska, by znaleźć nawet najbardziej trudno dostępne głazy, które odgrywały lub nadal odgrywają ważną rolę w lokalnych społecznościach. Wnioski opublikował we właśnie wydanej książce „Święte i przeklęte. Kamienie w religijności ludowej”. – Niektóre z głazów, wspominane na przykład w opisach z XIX w., było bardzo trudno znaleźć. Położone są w niedostępnych miejscach, nierzadko w lasach lub na bagnach. Czasem wymagały kilku dni poszukiwań – relacjonuje National Geographic Polska dr Łukasz Miechowicz. W sumie naliczył blisko 100 zachowanych zagadkowych głazów. Wiele przepadło bez wieści i zostało zniszczonych na przestrzeni lat. Boże stópki i diabelskie kamienie Legendarne kamienie są związane albo z Jezusem i Maryją, albo z szatanem. Te pierwsze to kamienie z odciskami „bożych stópek”. Według tradycji świadczą o obecności Matki Boskiej, Jezusa czy różnych świętych w tych miejscach. „Z tymi obiektami związane są różne opowieści i podania, w większości odwołujące się do tradycji chrześcijańskiej i uniwersalnej wiary w cuda, które miały przy nich mieć miejsce” – opisuje w książce dr Miechowicz. Z kolei na przeciwległym biegunie wierzeń ludowych znajdują się „diabelskie kamienie”. Są to głazy narzutowe i wychodnie skalne. Jak tłumaczy naukowiec, wedle wierzeń ludowych miały być przyniesione przez diabła, najczęściej w celu zniszczen…

diabelskie-kamienie-i-boze-stopki-polska-usiana-jest-zagadkowymi-glazami-b3bfc78.png
width: 1200
height: 630

Duże krzemienne ostrze sprzed 4 tysięcy lat z Lubelskiego. „Wykonał je wybitny specjalista”
type: item
date: 2023-11-13T12:14:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: broń
subject: historia
subject: kamień
subject: odkrycia
subject: Wolny czas
subject: zamość
description: Blisko 20 cm długości ma krzemienne ostrze, które odkryto przypadkowo w czasie wyrównywania terenu posesji. Grot zapewne wykonał wybitny specjalista – uważają archeolodzy.
encoded: W tym artykule: Grot krzemienny zachowany w całości Jak wyglądało ostrze krzemienne? Znaczenie odkrycia Grot z wczesnej epoki brązu Do wielu odkryć archeologicznych dochodzi w sposób przypadkowy – w czasie budowy domów, wielkich inwestycji. Tak też było w tym przypadku. Jednak najlepiej, gdy zabytki pozyskiwane są w czasie wykopalisk. Wtedy naukowcy wiedzą, jaki jest kontekst znaleziska. To z kolei ułatwia określenie wieku znaleziska i jego funkcji. Grot krzemienny zachowany w całości Krzemienne ostrze trafiło do delegatury Wojewódzkiego Lubelskiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zamościu. Przekazała go mieszkanka Lubyczy Królewskiej. – Był to duży grot krzemienny zachowany w całości (a przez archeologów-krzemieniarzy nazywany „płoszczem”). Został znaleziony podczas rozsuwania ziemi, którą dostarczono na jej posesję, w celu wyrównania terenu – przekazał Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków w mediach społecznościowych. Oznacza to, że zabytek nie pochodzi z miejsca, w którym go odkryto. Na razie nie wiadomo, skąd pobrano ziemię do niwelacji terenu. Ale inspektorzy będą badali sprawę i być może uda się to ustalić. Jak wyglądało ostrze krzemienne? Długość grota wynosi 18 cm (samo ostrze ma 12 cm), jego największa szerokość dochodzi do 6,2 cm. Grot osadzony był na drzewcu włóczni. Świadczy o tym to, że pomiędzy nasadą liściowatego w kształcie ostrza a trzpieniem, który służył do osadzenia w drzewcu włóczni, widoczne są wyraźne, półkoliste wcięcia. Wykonano je w celu lepszego i bardziej stabilnego mocowania ostrza na drzewcu za pomocą sznura – podał WUOZ. Broń wykonano z krzemienia wołyńskiego. Surowiec pochodzi najpewniej z obszaru międzyrzecza górnych odcinków Styru i Horynia, od Kostopola przez Równe, Zdołbunów i Dubno do Krzemieńca. Stamtąd produkt lub surowiec trafił na obszar obecnej Polski. Znaczenie odkrycia Rzadko kiedy tak duże zabytki odkrywane są w całości, nieuszkodzone. Ten, mimo że przywieziono z innego miejsca, miał jednak sporo szczęścia. WUOZ w Lublinie p…

duze-krzemienne-ostrze-sprzed-4-tysiecy-lat-z-lubelskiego-wykonal-je-wybitny-specjalista-1a3c9f2.jpg
width: 2048
height: 1269

Stonehenge jednak nie było kalendarzem? Naukowcy obalają teorię, że budowla służyła do mierzenia czasu
type: item
date: 2023-03-24T15:11:33.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: architektura
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kamień
subject: kamienne kręgi
subject: prehistoria
subject: stonehenge
description: Najsłynniejsza budowla megalityczna dobrze strzeże swoich tajemnic. Mimo setek lat badań nadal nie wiadomo, do czego służyła. Najnowsza teoria – że Stonehenge było wielkim kamiennym kalendarzem – została właśnie obalona.
encoded: W tym artykule: Jak zbudowane jest Stonehenge? Czy Stonehenge to kalendarz? Kontrowersyjna teoria Budowle megalityczne rozsiane są po całym świecie. To ogromne kamienne bloki ustawione na sztorc jeden obok drugiego. Często na nich ułożone są na płask kolejne kamienie. Struktury te mogą być rozbudowane i tworzyć grobowce albo świątynie. Kiedy stoją w kręgu, nazywa się je kromlechami. To jeden z przykładów sztuki prehistorycznej. Najsłynniejszym kromlechem jest Stonehenge. Znajduje się ok. 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire, w południowej Anglii. Ta ogromna konstrukcja powstawała stopniowo. Zaczęto ją wznosić ok. 3 tys. lat temu, zakończono ok. 1600 roku p.n.e. Budowla jest ogromna, a to, kto ją wzniósł i w jaki dokładnie sposób powstała, do dzisiaj stanowi zagadkę. Inną tajemnicą, nad którą łamią sobie głowę naukowcy, jest to, do czego właściwie Stonehenge miało służyć? Wskazywano, że mogła to być świątynia, miejsce odprawiania rytuałów, obserwatorium astronomiczne albo nawet rodzaj kalendarza. Jak zbudowane jest Stonehenge? Stonehenge pierwotnie otoczone było ziemnym wałem. Za nim znajdowały się kamienne pierścienie. Zewnętrzny tworzyło 30 kamieni zwanych sarsenami, kolejny – małe niebieskie kamienie (tzw. bluestones). Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii: znaleziono olbrzymi megalityczny kompleks składający się z ponad 500 kamieni Archeolodzy twierdzą, że megalityczny kompleks jest prawdopodobnie jednym z największych w Europie. Kto go zbudował? W środku znajdowały się jeszcze dwie podkowy. Większa składała się z pięciu trylitów – czyli czegoś, co przypomina kamienną bramę, zbudowaną z dwóch bloków skalnych postawionych na sztorc i trzeciego położonego na nich niczym daszek. Mniejszą podkowę tworzyły bluestone’y. Co istotne, obie podkowy zostały zbudowane tak, by otwierać się w kierunku, z którego wschodzi Słońce w najdłuższym dniu w roku. Czyli w czasie letniego przesilenia. Jeśli tego dnia o świcie stoi się w samym serce Stonehenge, oświetlają nas pierwsz…

stonehenge-d82e028.jpg
width: 1279
height: 853

Jak powstały pierwsze narzędzia? Nasi praprzodkowie mogli wpaść na taki pomysł, jak małpy z Tajlandii
type: item
date: 2023-03-10T18:59:09.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: człowiek
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: homo habilis
subject: homo sapiens
subject: kamień
subject: małpy
description: Obserwacje makaków dają wskazówki dotyczące ewolucji człowieka. Pierwsze narzędzia kamienne mogły powstać jako „produkt uboczny” rozbijania orzechów.
encoded: W tym artykule: Małpy używają kamieni, by rozłupać orzechy Tworzenie narzędzi nie jest wyjątkową cechą ludzi Ewolucja narzędzi i mózgu Wytworzenie pierwszych narzędzi kamiennych było przełomowym wydarzeniem w ewolucji naszego gatunku. Prawdopodobnie gwałtowny rozwój zdolności intelektualnych ludzi związany był właśnie z używaniem narzędzi. W pewnym momencie ssaki naczelne przyjęły pozycję wyprostowaną, co umożliwiło im używanie narzędzi z pomocą rąk. To z kolei pociągnęło za sobą całą kaskadę zmian w mózgu, które doprowadziły do ewolucji wyższych zdolności poznawczych. Tak zrodziła się samoświadomość, inteligencja i język. I tak zaczęła się epoka kamienia. Wiemy, że najstarsze narzędzia powstały co najmniej 3,3 mln lat temu. Czyli wtedy, gdy na Ziemi nie było jeszcze przedstawicieli rodzaju Homo. Niedawne badania wykazały, że pierwsze kamienne narzędzia zrobił bliski krewny praludzi – Paranthropus. Jak jednak do tego doszło? Małpy używają kamieni, by rozłupać orzechy Wiadomo też, że kamieni jako narzędzi używają też małpy. Np. brazylijskie kapucynki korzystają z narzędzi, by rozłupywać orzechy. Najnowsze badania, opublikowane w czasopiśmie naukowym „Science Advances” dowodzą, że podobnie mogli robić praprzodkowie ludzi. Badacze z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maksa Plancka obserwowali makaki długoogoniaste w Parku Narodowym Phang Nga w Tajlandii. Te małpy, podobnie jak kapucyki z Brazylii, używają kamieni do rozłupywania orzechów w twardych łupinach. Jeden kamień pełni rolę młota, drugi – kowadła. Często kamienie te pękają pod wpływem uderzeń. Powstają wówczas odłamki, które są łudząco podobne do artefaktów znajdowanych przez archeologów. Chodzi o znaleziska z najwcześniejszych stanowisk archeologicznych w Afryce Wschodniej. Tworzenie narzędzi nie jest wyjątkową cechą ludzi – Zdolność do celowego tworzenia ostrych kamiennych kawałków jest postrzegana jako kluczowy punkt w ewolucji homininów. Wciąż nie jest pewne, jak i kiedy nasi praprzodkowie ją uzyskali. …

jak-powstaly-pierwsze-narzedzia-nasi-praprzodkowie-mogli-wpasc-na-taki-pomysl-jak-malpy-z-tajlandii-fot-lydia-v-luncz-a7b9d3a.jpg
width: 4608
height: 3456

Epoka kamienia na świecie zaczęła się 3,4 mln lat temu, ale w Polsce dopiero 500 tys. lat temu. Dlaczego?
type: item
date: 2023-02-18T13:06:08.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: epoka kamienia
subject: historia
subject: kamień
subject: prehistoria
subject: rolnictwo
description: Jak długo trwała epoka kamienia? Jakie są największe osiągnięcia tego okresu? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kiedy miała miejsce epoka kamienia? Skąd wzięła się nazwa epoki kamienia? Osiągnięcia epoki kamienia Epoka kamienia w Polsce Ciekawostki o epoce kamienia Każda epoka składająca się na dzieje ludzkości stawiała przed naszym gatunkiem inne wyzwania. Dla nas, ludzi współczesnych, jedną z najbardziej interesujących jest epoka kamienia – najstarsza i trwająca najdłużej ze wszystkich. To właśnie wtedy na Ziemi pojawili się pierwsi przedstawiciele naszego gatunku, którzy musieli przystosować się do postępujących zmian środowiskowych. Podział na epoki historyczne każe ujmować epokę kamienia we wspólnych ramach wraz z dwiema kolejnymi, które nastąpiły po niej. W tym kontekście, epoki kamienia, brązu i żelaza tworzą jeden okres nazywany prehistorią, trwający od pojawienia się pierwszych ludzi do wynalezienia pisma. W archeologii obowiązuje nieco inny podział. Epoki kamienia, brązu i żelaza są traktowane jako podstawowe okresy dziejowe, po których nastąpiły kolejne – starożytność, średniowiecze, nowożytność i współczesność. Kiedy miała miejsce epoka kamienia? Epoka kamienia rozpoczęła się, gdy nasi przodkowie zaczęli posługiwać się pierwszymi narzędziami. Kierując się obecnym stanem wiedzy, należy stwierdzić, że początki tego etapu dziejowego sięgają 3,39 mln lat wstecz. Właśnie tyle liczą sobie najstarsze narzędzia kamienne, które archeolodzy odkryli w okolicach osady Dikika. Małpy weszły w epokę kamienia łupanego? Brazylijskie kapucynki korzystają z narzędzi Archeolodzy wydobyli narzędzia do rozłupywania orzechów nerkowca, których małpy kapucynki używają w Brazylii od setek pokoleń. Epokę kamienia należy dzielić na: paleolit – starsza epoka kamienia, miała miejsce w okresie od 3,3 mln do 11 tys. lat p.n.e.; mezolit – środkowa epoka kamienia, datowana na lata 10000–5000 p.n.e.; neolit – młodsza epoka kamienia, trwająca w okresie 9000–3400 lat p.n.e. Należy podkreślić, że mezolit występował tylko na niektórych obszarach naszej planety, przede wszystkim na Blisk…

epoka-kamienia-na-swiecie-zaczela-sie-3-4-mln-lat-temu-ale-w-polsce-dopiero-500-tys-lat-temu-dlaczego-fot-andrew-matthews-pa-images-via-getty-images-cf0de08.jpg
width: 1024
height: 658

W tym kraju kamienie „ożywają”. Jak wyjaśnić to tajemnicze zjawisko?
type: item
date: 2023-01-19T12:27:13.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: geologia
subject: kamień
subject: minerały
subject: rumunia
subject: skały
description: „Żywe kamienie” w Rumunii rosną, przemieszczają się, a nawet się „rozmnażają”. To niezwykłe zjawisko, które trudno dokładnie wyjaśnić. Czym są tzw. trowanty?
encoded: W tym artykule: Czym są „żywe kamienie” w Rumunii? Naukowcy twierdzą, że trowanty mają zdolność „rozmnażania” się Jak powstały te nietypowe konkrecje? Niektóre trowanty potrafią się przemieszczać Costești to niewielkie rumuńskie miasteczko, położone na południu kraju i na zachód od Bukaresztu. Żyje tam ok. 12 tysięcy mieszkańców, dla których wszechobecne niedźwiedzie, Drakula lub wilkołak, to najmniejsze powody do zdziwienia. Nieopodal miasta znajdują się kamienie, które żyją własnym życiem. Czym są „żywe kamienie” w Rumunii? Dotychczas poświęcano im niewiele rzetelnych badań naukowych, chociaż zwracały uwagę lokalnych i zagranicznych badaczy. W Rumunii nazwano je trowantami (rum. trovanti). A nawet stworzono specjalny park (Muzeul Trovanților), w którym można dowiedzieć się więcej o tych enigmatycznych strukturach. Geolodzy twierdzą, że „żywe skały” są rodzajem konkrecji, czyli agregatu mineralnego, który powstaje wskutek stopniowego narastania minerałów. Co ciekawe, konkrecje występują nie tylko na Ziemi, ale również na innych planetach, m.in. na Marsie. Naukowcy twierdzą, że trowanty mają zdolność „rozmnażania” się Każda z nich wygląda inaczej, a ich kształt zależy od wielu czynników. Minerały tworzącej się konkrecji narastają wokół dowolnego obiektu w skale. Przyrastanie odbywa się zawsze od środka na zewnątrz. Trowanty zazwyczaj mają kulisty lub owalny kształt, chociaż zdarzają się wyjątki. Tajemnicze skały sprzed 3,48 mld lat najstarszym dowodem istnienia życia na Ziemi Naukowcy przeprowadzili nowe analizy potwierdzające, że formacje skalne z północno-zachodniej Australii są pochodzenia biologicznego. Czyli że stanowią pozostałość mikroorganizmów, któr... Naukowcy uważają, że trowanty są konkrecjami piaskowca, które pokrywa twarda warstwa piasku. Badania wykazały, że te struktury rosną o kilka centymetrów co 1000 lat. W Costești znajdziemy konkrecje różnej wielkości. Najmniejsze potrafią zmieścić się w dłoni, co oznacza, że są najmłodsze. Bo nowe „żywe skały” …

zywe-skaly-w-rumunii-1b75a33.jpg
width: 1024
height: 768

Ten mały organizm zadziwił naukowców! Ma ponad setkę oczu
type: item
date: 2017-10-20T09:36:14.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kamień
subject: mięczaki
subject: oczy
description: Czy można patrzeć na świat oczami z kamienia? Naukowcy sprawdzili jak działają oczy z soczewkami z węglanu wapnia.
encoded: Acanthopleura granulata z gromady chitonów ma w okrywającym ciało pancerzu setki oczek o soczewkach zbudowanych nie z białka, ale z węglanu wapnia. Udało się spojrzeć na świat jego oczami – informuje „Science”. Chitony zwane też wielotarczowcami to licząca około 100 gatunków gromada mięczaków o bardzo pierwotnej budowie ciała – składa się ono z segmentów i przypomina trochę okrytą mocnymi płytkami dużą stonogę bez nóg. Zwykle mają kilka centymetrów długości, choć najmniejsze dorastają do 3 milimetrów, zaś największe – 43 centymetrów. Łatwo je zauważyć na skałach ciepłych mórz, gdzie żerują zeskrobując glony. Acanthopleura granulata zamieszkuje przybrzeżne wody zachodniego Atlantyku. Choć wydaje się być pozbawiony oczu, a nawet głowy, obserwuje świat setkami maleńkich oczek wbudowanych w pancerz. Soczewka każdego z oczek ma średnicę około dziesiątej części milimetra (to tyle, co grubość kartki papieru) i zbudowana jest z minerału zwanego aragonitem. Ta postać węglanu wapnia jest składnikiem skorup i szkieletów wielu organizmów, a także głównym składnikiem pereł. Niekiedy krystalizuje z wód gorących źródeł lub tworzy nacieki w jaskiniach. W roku 2011 naukowcy odkryli, że oczy chitona działają tak jak ludzkie – mineralna soczewka skupia światło na siatkówce pokrytej fotoreceptorami. Tyle że oczy człowieka są większe, mają więcej receptorów, a nasza soczewka składa się z przezroczystego białka - krystaliny - i dzięki elastyczności może zmieniać ogniskową, co pozwala widzieć ostro z daleka i z bliska. Nie było jednak jasne, czy każde oczko tworzy odrębny obraz całego otoczenia, czy też działają one jak złożone oczy owadów, z których każde tworzy jeden piksel dużego obrazu. Teraz Ling Li z Harvard University (USA) i jego koledzy po raz pierwszy „spojrzeli na świat” tak jak chiton. Wyjętą z pancerza soczewkę przymocowali do mikroskopu i zogniskowali na obrazie drapieżnej ryby. Okazało się, że soczewka ma całkiem niezłą rozdzielczość, ale nie dorównuje jej maleńka siatkówka…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e79f670391241864f4c86014013768023f2234c2-e6b2e8b.jpeg
width: 1000
height: 664

Tego człowieka bała się cała okolica. Uważano go za wampira. Jego szkielet wystawiono w polskim muzeum
type: item
date: 2016-07-11T07:42:54.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kamień
subject: muzeum
subject: wampiry
description: Szkielet mężczyzny, który zdaniem naukowców był uznany za wampira, można oglądać w muzeum w Kamieniu Pomorskim (Zachodniopomorskie). Cegła w jego ustach i uszkodzenia kości świadczą, że budził on strach wśród mieszkańców miasta.
encoded: "Prezentowany szkielet ma przebitą lewą kość udową oraz fragment cegły umieszczony między żuchwą, a pozbawioną zębów szczęką" - powiedział PAP dyrektor Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej Grzegorz Kurka. Jego zdaniem, człowiek, który został w ten sposób potraktowany był uznany za wampira. "Sposób w jaki został unieszkodliwiony miał nie dopuścić do opuszczenia grobu" – wyjaśnił. Zdaniem prof. Karola Piaseckiego z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Szczecińskiego, który badał szczątki, był to mężczyzna o ciemnych włosach, niskiej posturze, który zmarł w wieku 45-55 lat. Według niego, czterokrotne pęknięcie kości udowej jest nieprzypadkowe i zostało spowodowane uderzeniem młotka albo grubego gwoździa. Do uszkodzenia doszło po rozłożeniu się ciała w czasach nowożytnych, kiedy cmentarz był użytkowany - dodał. Nietypowy grób jest datowany na przełom XVI i XVII w. Kurka, za prof. Piaseckim, stawia hipotezę, że "zabiegi antywampiryczne mogli wykonać grabarze, którzy przygotowywali nowy pochówek. Znajdujące się tam szczątki mogły wywołać w nich jakiś niepokój". Nie wyklucza też, że mężczyzna za życia cieszył się złą sławą, ze względu na zniekształcenie czaszki, która rzutowała na jego wygląd zewnętrzny. Jak podkreślił, to jedyne takie znalezisko na terenie Kamienia Pomorskiego. Szkielet został odkryty w maju 2014 r. przez archeologa Sławomira Górkę podczas prac badawczych na terenie dawnego klasztoru dominikańskiego istniejącego od XIII do XVI w. w Kamieniu Pomorskim. Odkryto tu również relikty zabudowań klasztornych, kościoła św. Idziego oraz ślady osady słowiańskiej z XI-XII w. Na wystawie obok wampira prezentowane są również zabytki sztuki funeralnej z okolic Kamienia Pomorskiego m.in. drewniane i marmurowe płyty nagrobne, żeliwne krzyże i ich fragmenty z XIX i XX wieku z poniemieckich cmentarzy. Żródło: PAP Człowiek kontra ośmiotysięcznik. Zobacz co powiedział Andrzej Bargiel, Człowiek Roku National Geographic, podczas Gali Travelerów w Warszawie! V…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/69e93e14fa0301817a51b31b7530e4cf80493725-727c653.jpeg
width: 2000
height: 1315