Świętuj urodziny Aleksandra Doby w kajaku. Weź udział w 2. spływie OLO
Wciąż planujesz wakacje? Drugi spływ ku pamięci Aleksandra Doby odbędzie się na przełomie sierpnia i września. To szansa, żeby uczcić pamięć o słynnym Polaku i wesprzeć działania charytatywne.
W tym artykule: 2. spływ OLO. Kiedy? Jaka będzie trasa? „Jeśli masz odwagę marzyć, to znajdziesz odwagę, by to zrealizować...” Aleksander Doba zdobył serca ludzi na świecie po tym, jak jako pierwszy człowiek w historii samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki z kontynentu na kontynent. Na trasie z Afryki do Ameryki Południowej polegał wyłącznie na sile własnych mięśni. Imponował innym nie tylko hartem ducha, ale też pozytywną energią, którą mógłby rozdzielić na kilka młodszych od siebie osób. Doba zmarł w lutym 2021 r. po zdobyciu Kilimandżaro. Pamięć o nim trwa i będzie trwała jeszcze długo. Jedna z inicjatyw upamiętniających słynnego podróżnika i kajakarza to spływ OLO. Zeszłoroczna akcja początkowo miała mieć charakter prywatny. Pożegnanie na wodzie z wyjątkowym kajakarzem okazało się jednak ogromnym sukcesem frekwencyjnym. W tym roku roku spływ ku pamięci Aleksandra Doby zostanie zorganizowany ponownie. 2. spływ OLO. Kiedy? Jaka będzie trasa? Niezapomniana przygoda w kajaku to nie tylko okazja do spotkań z inspirującymi osobami. Wydarzenie ma charakter charytatywny, a organizatorom i uczestnikom przyświeca przesłanie Doby: Nie bójmy się marzyć. Na całej trasie spływu trwać będzie zbiórka pieniędzy dla organizacji To Help Africa. Pieniądze zostaną przekazane na budowę polskiej szkoły w Tanzanii, która docelowo ma nosić imię kajakarza. Drugi spływ ku pamięci Aleksandra Doby OLO odbędzie się w dniach 27.08.2022 – 03.09.2022. Start trasy na Trójstyku granic polskiej, czeskiej i niemieckiej. Następnie Nysą Łużycką i Odrą do Szczecina. Spływając tym właśnie szlakiem, upamiętnimy dokładnie 30. rocznicę pierwszego wielkiego spływu Aleksandra Doby, który odbył się w 1992 roku. Trasa spływu: 27.08.2022 Trójstyk Zgorzelec (Görlitz) 40 km 28.08.2022 Zgorzelec (Görlitz) – Łęknica (Bad Muskau) 70 km 29.08.2022 Łęknica (Bad Muskau) – Gubin (Guben) 60 km 30.08.2022 Gubin (Guben) – Słubice (Frankfurt O.) 50 km 31.08.2022 Słubice (Frankfurt O.) – Kostrzyn (Kustrin O.) 30 km 01.09.2022 Kostrzyn (Kustrin O.) – Zatoń Dolna (Schwedt O.) 70 km 02.09.2022 Zatoń Dolna (Schwedt O.) – Szczecin 50 km 03.09.2022 Szczecin – Police (Trzebież) 30 km „Jeśli masz odwagę marzyć, to znajdziesz odwagę, by to zrealizować...” Spływ ma charakter samowystarczalny. Każdy z uczestników płynie na własną rękę dbając o logistykę, zakwaterowanie oraz prowiant. Za ewentualne wypadki podczas wycieczki organizator nie odpowiada. Na mecie w Szczecinie, podobnie jak w roku poprzednim, planowane jest hucznie świętowanie urodzin Aleksandra Doby. Więcej informacji i kontakt do organizatorów na wydarzeniu na Facebooku: https://www.facebook.com/events/963615070979875 Organizator: kajaking.tv
„Zdobył szczyt. Poprosił o chwilę odpoczynku”. Przyjaciel Aleksandra Doby o ostatnich chwilach podróżnika
– Olek mówił, że jest w świetnej formie. Zdobył szczyt Kilimandżaro o godz. 11 w poniedziałek. Przed wykonaniem zdjęcia poprosił o chwilę odpoczynku. Później stracił przytomność – tak ostatnie chwile Aleksandra Doby opisuje Łukasz Nowak, przyjaciel i organizator ostatniej wyprawy wielkiego podróżnika.
W tym artykule: Pasjonat i wizjoner Wiadomość o śmierci utytułowanego podróżnika Aleksandra Doby obiegła polskie i światowe media we wtorek. Jego bliscy na oficjalnym facebookowym profilu Doby napisali: „Z głębokim żalem zawiadamiamy, że dnia 22 lutego zmarł wielki kajakarz Aleksander Doba. Zmarł śmiercią podróżnika, zdobywając najwyższy szczyt Afryki - Kilimandżaro. Spełniając swoje marzenia”. Dzięki relacji Łukasza Nowaka, dziś wiemy, że Doba przed śmiercią spełnił swoje kolejne marzenie i zdobył mierzący 5 895 m.n.p.m. szczyt. – Czuł się dobrze, nie było objawów choroby wysokościowej, był z nim kontakt.. Część zdobywców spotkała Dobę na jednym z trzech wierzchołków Kilimandżaro. Rozmawiali z nim. Mówił, że jest w świetnej formie, krzyczał „Afryka dzika” i że jest szczęśliwy, chciał zdobyć szczyt – opowiadał Nowak w rozmowie z polsatnews.pl. Jak mówi organizator ostatniej wyprawy Doby, po zdobyciu szczytu, a przed wykonaniem zdjęcia potwierdzającego udaną wspinaczkę podróżnik poprosił o chwilę odpoczynku. Chwilę później stracił przytomność, a zaraz potem ustały funkcje życiowe. Mimo natychmiastowej reanimacji, nie udało się przywrócić akcji serca. Ciało Aleksandra Doby zostało więc zabezpieczone i sprowadzone do niższych obozów. W akcji udział brali m.in. pracownicy parku narodowego, na którego terenie wznosi się Kilimandżaro. Zdobycie najwyższego szczytu Afryki nie miało być końcem tegorocznej wyprawy Aleksandra Doby. W planach miał jeszcze safari w dwóch parkach narodowych: Tarangire i Ngoro Ngoro oraz odpoczynek na wyspie Zanzibar. Sto DÓB samotności. Wywiad z Aleksandrem Dobą Przejście na emeryturę dodało mu skrzydeł. A raczej wioseł. Aleksander Doba, który w wieku 65 lat samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki, ciągle nie ma dość. Wręcz przeciwnie. D... Pasjonat i wizjoner Aleksander Doba przyszedł na świat 9 września 1946 w Swarzędzu. Dzieciństwo spędził w Swarzędzu. Ukończył Politechnikę Poznańską z tytułem inżyniera mechanika. Od lat 70. XX wieku mieszkał w Policach, gdzie pracował w Zakładach Chemicznych Police. Miał żonę, Gabrielę, dwóch synów – Bartłomieja i Czesława. Swoją kajakarską i podróżniczą karierę rozpoczął w latach 80. w klubie „Alchemik” Police oraz Akademickim Klubie Turystyki Kajakowej „Pluskon” w Szczecinie. Aleksander Doba na okładce „The New York Times”. Historia polskiego kajakarza inspiruje Amerykanów „Lepiej żyć jeden dzień jako tygrys, niż sto dni jako owca” – zwykł mówić. Aleksander Doba, 71-letni kajakarz z Polic, idzie jak burza. Właśnie trafił na okładkę The New York Tim... Ogólnoświatową sławę zyskał, kiedy jako pierwszy człowiek w historii samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki z kontynentu na kontynent (z Afryki do Ameryki Południowej), wyłącznie dzięki sile mięśni. Opłynął kajakiem Morze Bałtyckie i Bajkał. Również jako pierwszy opłynął całe polskie wybrzeże z Polic do Elbląga oraz Polskę po przekątnej z Przemyśla do Świnoujścia. Oprócz dokonań w kajakarstwie Doba mógł też poszczycić się wylatanymi ponad 250 godzinami na szybowcach, trzecią klasą skoczka spadochronowego i złotą odznaką turystyki kolarskiej. Charyzmatyczny i zawsze chętny do rozmowy, Doba zawsze gromadził wokół siebie tłumy słuchaczy. Zachwyceni jego dokonaniami, czytelnicy "National Geographic" nadali mu tytuł Podróżnika Roku 2015.
Kajaki - wszystko, co warto wiedzieć . Trasy dla początkujących, średniozaawansowanych i ekstremalistów
Daleko od telewizora, samochodu, klimatyzacji, za to w bliskim kontakcie z naturą! Ruszamy na spływ kajakowy.
Z wiosłem w dłoni Miarowy ruch wioseł: prawa ręka, lewa, prawa, lewa. Szum trzcin niespiesznie przesuwających się wzdłuż burt i odgłosy wody kapiącej z piór. Cisza, spokój, skupienie. Nagle w pobliskich zaroślach odzywa się głos drapieżnika i zaraz na niebie pojawia się sylwetka sokoła – ptak szuka porannej zdobyczy. Po chwili 50 m od kajaka kołuje myszołów. A rano widzieliśmy bielika. To nie wspomnienia z wizyty w zoo – tak potrafi wyglądać zwykły dzień podczas spływu kajakowego w dolinie Rospudy. Nie ma innego sposobu, by dotrzeć do takich dzikich i nietkniętych miejsc – kajak jest tu wprost wymarzonym środkiem lokomocji. Lekki, zwrotny, świetnie sobie radzi na odcinkach, gdzie rzeka meandruje. Jest wygodny na długich jeziorach rynnowych, w które wpływa kręta rzeka. I w dodatku pakowny, można w nim schować namioty, śpiwory i ekwipunek na kilkudniowy spływ. – Moda na kajaki wraca – powiedział mi jeden z właścicieli wypożyczalni na Suwalszczyźnie. Przez długi weekend w okolicach Bożego Ciała wynajął 80 kajaków – wszystkie, jakie miał. Większość dla jednego stołecznego banku, resztę dla indywidualnych kajakarzy, którzy sami skrzykują się w kilkunastoosobowe grupy – jak my. Nic dziwnego, że sport ten wraca do łask. Wraz z postępem technologicznym i zastosowaniem w łódkach nowoczesnych materiałów przestał być męczącą walką z cieknącymi drewnianymi wrakami lub kruchymi ciężkimi samoróbkami z włókna szklanego i żywicy. Teraz siedzi się wygodnie w lekkich łódeczkach z kolorowego polietylenu, a wszystkie ubrania przewozi się w wodoszczelnych workach. – Kajaki dają możliwość niezwykle bliskiego obcowania z przyrodą oraz są wspaniałym sposobem na wzmocnienie kondycji – mówi Marcin Chodorowski, który uprawia ten sport od lat, i to w każdą pogodę – nawet zimą! Podczas wiosłowania pracują nie tylko mięśnie rąk, ale (w zależności od stylu pływania, rodzaju sprzętu i rzeki) także grzbietu, obręczy barkowej, a nawet brzucha. Czasami biorą w nim udział... nogi! Po dniu spędzonym w kajaku na rzece o wartkim nurcie można się poczuć naprawdę zmęczonym. Wtedy z radością zasiada się do wspólnej kolacji, przy obowiązkowym dla kajakarzy ognisku. Od szuwarów do wodospadów Kajakami można pływać wszędzie tam, gdzie woda ma co najmniej 15 cm głębokości. W Polsce najpopularniejsze jest kajakarstwo jeziorowe (zwane przez niektórych z nutką pogardy „szuwarowo-bagiennym”). Od lat coraz tłoczniej robi się też na spływach rzekami Suwalszczyzny, Mazur, Kaszubów i Pomorza – wtedy jest się kilka–kilkanaście dni na rzece i można naprawdę poczuć smak przygody. Dla odważniejszych i bardziej zaawansowanych jest kajakarstwo górskie w kilku odmianach: pływania po tzw. białej wodzie, slalomu i niemal akrobatycznego freestyle’u. Na Zachodzie ogromną popularność zyskuje kajakarstwo morskie – śmiałkowie pływają od portu do portu, nawet między górami lodowymi! Jak zacząć? „Na kajaku pływać umie każdy” – taka jest obiegowa opinia. – Całkowicie błędna – uważa Piotr Sikora ze szkoły kajakarstwa „Retendo”. Niedoświadczony kajakarz męczy się bez potrzeby, a wystarczyłoby mu nawet dwudniowe szkolenie, by dużo lepiej pływać choćby i po szuwarach. Przygotowanie do radzenia sobie na rzekach górskich zajmuje kilkakrotnie więcej czasu i wymaga również siły fizycznej niezbędnej do walki wiosłem z białą wodą, jak nazywana jest spieniona górska rzeka. Na początek najlepiej jest wybrać się na krótkie, jednodniowe wycieczki. Rozsądek nakazuje, żeby dopiero po pewnym czasie i obyciu z kajakiem decydować się na kilkudniowe trasy po łatwych rzekach czy jeziorach. Projektując pierwszy spływ, nie należy liczyć na to, że pokonamy dziennie więcej niż 10–15 km rzeki. Od drewna do kewlaru Ile rodzajów kajakarstwa, tyle rodzajów kajaków. Na jeziorach i rzekach nizinnych używa się ok. 3-metrowych 1-2-osobowych łódek z dużymi przestrzeniami bagażowymi na dziobie i rufie w których przewozi się sprzęt biwakowy. Jeszcze dłuższe są kajaki morskie. Najkrótsze z rodziny kajakowej są te, na których pływa się w górach i robi freestylowe ewolucje. Dla podróżujących w dalekie kraje przydatny może być kajak dmuchany lub składany. Do lamusa odeszły (na szczęście) kajaki drewniane i z włókna szklanego (no, prawie). Większość dzisiejszego sprzętu jest zrobiona z lekkiego i trwalszego polietylenu. Koszt takiego kajaka waha się od 1 do 6 tysięcy złotych. Za wypożyczenie na jedna dobę zapłacimy. Coraz większą popularnością cieszą się też kanu (canoe, kanadyjka) – łodzie napędzane wiosłem o jednym piórze (pagajem), które mogą kojarzyć się z wyprawami na Dziki Zachód. Kosmiczne materiały zastąpiły drewno również w konstrukcji wioseł. Dziś coraz częściej zamiast prostego kija zakończonego dwoma owalnymi piórami spotkać można wyrafinowanie wyprofilowane gryfy z włókiem kompozytowych z końcówkami o hydro- i aerodynamicznych kształtach wymodelowanych komputerowo. Dla przeciętnego turysty rzeczno-jeziorowego proste wiosło za 200-300 zł będzie absolutnie wystarczające. Kosztowne drobiazgi Do kompletu sprzętu kajakowego doliczyć trzeba jeszcze kamizelkę ratunkową, a na rzeki górskie również kask i linkę asekuracyjną – tzw. rzutkę. W chłodniejsze dni profesjonaliści pływają kajakami w specjalnej odzieży – syntetycznych koszulkach, skafandrach neoprenowych lub kompletnych kombinezonach. Zdecydowanie warto zaopatrzyć się przed wyjazdem kajakowym w buty do chodzenia w wodzie i nieprzemakalne zawijane worki do przewozu sprzętu biwakowego, jedzenia, dokumentów i komórek. Bardzo ważne, a często niedoceniane drobiazgi na kajak to: czapka, krem z wysokim filtrem UV, butelka wody (może być z odrobiną soku) i „szturmżarcie” – coś do pogryzania w ciągu dnia, by nie opaść z sił (najlepiej jedzenie wysokowęglowodanowe: suszone morele, batony energetyczne, czekolada, banany). Nie wolno też ruszyć na wodę bez apteczki i specjalistycznych map trasy spływu. TRASY DLA POCZĄTKUJĄCYCH 1. Krutynia Jeden z najpiękniejszych szlaków nizinnych Europy. Prowadzi przez Puszczę Piską i Mazurski Park Krajobrazowy, zamieszkiwane m.in. przez bieliki i orły przednie. Ponad połowa z około 100 km trasy przebiega przez stojącą wodę – spokojne i łatwe dla początkujących kajakarzy jeziora. Spływ zaczyna się w Sorkwitach, gdzie w pobliżu rzeki wzniesiono w XIX w. wspaniały neogotycki pałac. Po drodze można zobaczyć rezerwat z wyspami pływającymi, flisaków w płasko-dennych łodziach, klasztor Starowierców w Wojnowie, a także Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie. Metę w Rucianem-Nidzie osiąga się po ośmiu dniach. Noclegi w namiotach na brzegach rzeki lub na bezludnych wyspach. 2. Czarna Hańcza Suwalszczyzna w pełnej krasie – dzikie tereny, czysta woda i bogactwo przyrody. Rzeka ma dwa wyraźne odcinki: górny – trudny i środkowy – łatwy i ładny. Początek spływu to jezioro Wigry, nad którym góruje klasztor kamedułów. Rzeka jest szeroka, zasobna w wodę przez cały rok i wije się wśród lasów. Od miejscowości Rygol Czarna Hańcza płynie w stronę Niemna na Białorusi, my zaś kierujemy się na Kanał Augustowski. Zbudowany przez Polaków w pierwszej połowie XIX w. szlak prowadzi do Augustowa przez system siedmiu unikatowych śluz. Całość trasy od Wigier zajmuje ok. 8 dni. 3. Brda Ten lewy dopływ Wisły przecinający Bory Tucholskie ma urozmaicony i kręty bieg. Rzeka wije się wśród rozległych lasów, malowniczych jezior i wciąż jeszcze dzikiej przyrody. Cały szlak kajakowy prowadzący Brdą – od Jeziora Dużego Pietrzykowskiego do ujścia – liczy ponad 230 km, a na jego przebycie trzeba zarezerwować około trzech tygodni. Większość kajakarzy rozpoczyna jednak spływ w Nowej Brdzie, omijając w ten sposób górny, dość uciążliwy fragment rzeki. Na szlaku jest spora szansa na spotkanie z dziką zwierzyną – jeleniami, sarnami, dzikami, czarnymi bocianami i czaplami. TRASY DLA ŚREDNIOZAAWANSOWANYCH 1. Rospuda Najsłynniejsza rzeka IV RP. Warto ją odwiedzić nim dzikie bagna i unikatowe w skali europejskiej ekosystemy zostaną rozjechane i przecięte autostradą dającą wytchnienie od TIR-ów mieszkańcom Augustowa. Spływ rozpoczyna się zazwyczaj w okolicach Filipowa. Początkowo rzeka jest bystra i ma odcinki, gdzie kajak trzeba przenosić lub przeprowadzać pod mostkami, wysiadając z niego. Stopniowo jednak łagodnieje, wdzięcznie meandrując wśród trzcin i mokradeł. Na szlaku jest także kilka atrakcyjnych jezior rynnowych, ruiny pałacu Paca, a za miejscowością Raczki mija się Uroczysko Święte Miejsce – starodawny punkt kultu religijnego z krzyżem postawionym 700 lat temu przez Jadźwingów. Dopłynięcie do Augustowa zajmuje około 6 dni. www.rospuda.pl 2. Uła–Mereczanka–Niemen [Litwa] Spływa się przez malowniczy Dzukijski Park Narodowy – naturalnie dzikie tereny z minimalnymi śladami działalności człowieka. Nieliczne stare i słabo zaludnione wioski wzdłuż trasy są świetnie wkomponowane w krajobraz. Uła szerokością przypomina Czarną Hańczę. Przecina rozległe łąki i wije się wśród sosnowych lasów w głębokiej dolinie o piaszczystych, wysokich brzegach. Płynąc, często trzeba pokonywać zwalone drzewa. Spokojna rzeczka wpada do dwa razy szerszej Mereczanki, gdzie już nurt jest dość szybki. Po dwóch dniach kajakowania dociera się do Niemna. Tam co prawda nurt jest powolny, ale rzeka głęboka. Dodatkową zaletą 7-dniowego spływu jest niemal całkowity brak turystów. 3. Wąwóz Ardèche [Francja] Urokliwy wąwóz o wapiennych ścianach sięgających 300 m w sercu gór Ardeche w południowo-zachodniej Francji. Punktem kulminacyjnym kanionu jest potężny (60 m wysokości) skalny most Pont d’Arc. Większa część trasy 30-kilometrowego spływu prowadzi przez rezerwat niedostępny dla turystów w inny sposób, jak tylko od strony wody. Dzięki temu szansa na kontakt z nieskażoną przyrodą jest więcej niż pewna. Rzeka jest spławna od Wielkanocy do października. TRASY DLA ZAAWANSOWANYCH 1. Dunajec Pływanie kajakiem po wrzącej białej kipieli rzek górskich gwarantuje potężną dawkę adrenaliny. Dzisiejsi kajakarze pokonują odcinki górskich rzek jeszcze niedawno uznawane za „niespływalne”. To może być szalenie emocjonujące, ale i niebezpieczne, dlatego pływanie po np. Dunajcu jest zazwyczaj poprzedzone kilkudniowym szkoleniem na sztucznym torze kajakowym (w Wietrznicach koło Łącka, w odnodze rzeki). Dla nieco mniej wprawnych w kajakowaniu po „białej wodzie” dobrym pomysłem jest przepłynięcie trasy w dwuosobowym kajaku dmuchanym lub pontonie górskim. Emocje i tak gwarantowane. 2. Sardynia [Włochy] Skalista Wyspa na Morzu Śródziemnym znana jest ze wspaniałych plaż i krystalicznie czystej wody. Nie ma lepszego sposobu na poznanie morskich atrakcji Sardynii jak podróż wzdłuż jej wybrzeża przysposobionym do tego kajakiem. W Olbii, gdzie dobijają promy z kontynentu i docierają niektóre linie lotnicze, początek biorą dwie trasy – na południe, wzdłuż łagodnego wschodniego wybrzeża, stającego dęba w okolicach uroczego miasteczka Cala Gonone, lub na zachód, z widokiem na nieodległą Korsykę, wzdłuż północnych krańców wyspy usianych fantazyjnymi granitowymi forma- mi skalnymi. Wyprawa wymaga obycia z kajakiem morskim, kondycji, szczypty fantazji i sporej dawki zdrowego rozsądku. Satysfakcja pewna – niespieszny tryb życia mieszkańców tej czarującej wyspy w połączeniu z dietą bogatą w sery, warzywa i wina zapewniły im pierwsze miejsce na liście długowiecznych nacji Europy! 3. Zatoka Disko [Grenlandia/Dania] Kajakowanie między górami lodowymi to chyba najbardziej przygodowy rodzaj kajakarstwa mors-kiego. Jeśli gdzieś go spróbować, to tylko w ojczyźnie tego sportu – na Grenlandii. Tamtejsi Eskimosi od pokoleń bowiem polowali na foki z kajaków (do dziś powrót do pionu po wywrotce w wodzie nazywa się w kajakowej gwarze „eskimoską”). Dwutygodniowa wyprawa z Kangerlussuaq do Ilulissat wymaga sporego doświadczenia i wytrzymałości – temperatura powietrza latem waha się od 5 do 15°C, a wody od zera do 4. Jednak pływanie w okolicach lodowych gigantów będzie z pewnością przeżyciem. TRASY DLA EKSTREMALISTÓW 1. Kanion Kolorado [Stany Zjednoczone] Najbardziej znany kanion świata oferuje wyśmienite warunki do ekstremalnego kajakarstwa górskiego. Śmiałkowie mogą przedzierać się przez rwące bystrza i skakać z dziesięciometrowych wodospadów. Żeby móc spłynąć kanionem liczącym 370 km na własną rękę, trze-ba się postarać o specjalne rządowe zezwolenie. Przeciętny czas oczekiwania na nie wynosi... 14 lat! Rozwiązaniem jest więc skorzystanie z oferty jednej z licznych licencjonowanych firm, które oferują spływy kanionem w kajakach albo pontonach górskich na różnych odcinkach wąwozu. 2. Amazonka [ Peru/Brazylia ] Tylko jeden człowiek na świecie przepłynął najpotężniejszą rzekę świata od źródeł na zboczach Nevado Mismi w peruwiańskich Andach do Atlantyku. Jest nim Piotr Chmieliński, Polak mieszkający w Stanach Zjednoczonych. W ciągu 7 miesięcy pokonał 6 000 km. Śmiałkowie chcący powtórzyć jego wyczyn, muszą przygotować się na przedzieranie się z kajakiem przez najwyższe góry zachodniej półkuli, wąwozy, puszcze i meandry Amazonki. Ale za to miejsce w annałach zapewnione! SPRZĘT KAJAKARZA Kajak Ile rodzajów kajakarstwa, tyle rodzajów łódek. Na jeziorach i rzekach nizinnych używa się 3-metrowych 1-, 2-osobowych kajaków z dużymi przestrzeniami bagażowymi na dziobie i rufie, w których przewozi się sprzęt biwakowy. Jeszcze dłuższe są kajaki morskie. Najkrótsze są te, na których pływa się w górach i robi freestyle’owe ewolucje. Większość dzisiejszego sprzętu jest zrobiona z lekkiego polietylenu. Popularność zyskuje też kanu (kanadyjka) – łódź napędzana wiosłem o jednym piórze. Wodoszczelny worek gwarantuje, że przypadkowa wywrotka nie będzie oznaczać kłopotów. Odzież W chłodniejsze dni profesjonaliści pływają w specjalnej odzieży – syntetycznych koszulkach, skafandrach neoprenowych lub kompletnych kombinezonach. Zdecydowanie warto zaopatrzyć się przed wyjazdem kajakowym w buty do chodzenia w wodzie. Akcesoria. Na rzeki górskie konieczne są kask, czołówka wodoodporna, linka asekuracyjna – tzw. rzutka i nóż kajakowy.
Aleksander Doba na okładce „The New York Times”. Historia polskiego kajakarza inspiruje Amerykanów
„Lepiej żyć jeden dzień jako tygrys, niż sto dni jako owca” – zwykł mówić. Aleksander Doba, 71-letni kajakarz z Polic, idzie jak burza. Właśnie trafił na okładkę The New York Times Magazine.
Białe włosy, długa broda i gen przygody. Aleksander Doba, 71-letni kajakarz z Polic, który jako pierwszy w historii samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki z kontynentu na kontynent, nie przestaje inspirować. Jego historią zainteresował się właśnie The New York Times, jeden z najważniejszych amerykańskich dzienników, trzeci pod względem nakładu w Stanach Zjednoczonych. W najnowszym wydaniu The New York Times Magazine ukazał się artykuł „Alone at Sea” ("Sam na morzu”) przygotowany przez Elizabeth Weil. Autorka próbuje wyjaśnić, dlaczego kajakarz w wieku 70 lat zdecydował się - dosłownie - rzucić na głęboką wodę. Dlaczego aż trzykrotnie przepłynął ocean? Docieka: kim jest człowiek, który przypomina, że niezależnie od wieku, życie może być fascynującą przygodą. Tekst to coś więcej niż opis wyjątkowych wypraw, to studium niezwykłej pasji i odwagi. Artykuł jest efektem wielogodzinnych rozmów i dociekań Weil. Artykuł uzupełniają unikatowe zdjęcia Doby z jego domu w Policach. Publikacją był zaskoczony sam kajakarz. - Było warto - powstał materiał, który nawet mnie zaskoczył - Elizabeth napisała o wielu "smaczkach" z mojej przeszłości - napisał na Facebooku. Aleksander Doba pływa kajakiem od 37 lat. Trzykrotnie przepłynął Atlantyk wyłącznie przy pomocy własnych mięśni, jako pierwszy opłynął całe polskie wybrzeże i Bajkał. W 2015 roku zdobył tytuł Podróżnika Roku wg amerykańskiego magazynu National Geographic.
Puchar świata zdobyty! Polscy kajakarze wracają z Argentyny z sukcesami
Zobacz, jak Zofia Tuła i Tomasz Czaplicki tworzą historię polskiego kajakarstwa podczas finałowej edycji Pucharu Świata we freestyle'u kajakowym.
Zofia Tuła i Tomasz Czaplicki z Karkonoskiego Klubu Kajakowego właśnie zakończyli zmagania w serii zawodów Pucharu Świata we Freestyle’u Kajakowym. W położonym w Argentynie mieście San Juan o zwycięstwo walczyli zawodnicy z 14 państw. Duma! Podobnie jak podczas pierwszych zawodów w konkurencji K1 Mężczyzn triumfował Tomasz Czaplicki. Jeleniogórzanin nie dał szans rywalom uzyskując notę 1263 punktów w swoim najlepszym przejeździe finałowym. Drugie miejsce wywalczył reprezentant Japonii Shozaburo Otsuki z notą 776 pkt. Trzeci był podobnie, jak w poprzednich zawodach Oriol Colome-Puig z Hiszpanii, który uzyskał 596 pkt. Zwycięstwa Tomasza Czaplickiego w obu edycjach Pucharu Świata to wielki sukces. Trenujący na co dzień na rzece Bóbr Tomek zapisał się tym samym w historii kajakarstwa, jako pierwszy Polak sięgający po to trofeum. - Jestem niezwykle szczęśliwy. Udało mi się spełnić jedno z moich marzeń. Wygrałem Puchar Świata i stojąc na podium usłyszałem Mazurka Dąbrowskiego. To było właśnie to, na co tyle pracowałem i w co wierzyłem przez te wszystkie lata treningów i wyrzeczeń. Trudno jest mi opisać, jaką radość poczułem, wchodząc na pierwszy stopień podium Pucharu Świata dwa razy w ciągu jednego tygodnia. Mam nadzieję, że moje osiągnięcie pozwoli rozwinąć skrzydła freestyle’u kajakowego w Polsce - mówi Czaplicki. I dodaje: - Oczywiście to nie koniec mojej przygody ze sportem. Kajakarstwo to moja życiowa pasja i zamierzam się nią cieszyć dopóki tylko starczy mi sił. Bardzo polubiłem San Juan i być może właśnie tutaj rozegrane zostaną Mistrzostwa Świata w 2017 roku. Mam jeszcze 2 cele do osiągnięcia a są nimi zdobycie tytułu Mistrza Świata i Mistrza Europy. O ten pierwszy tytuł otarłem się w Nantahali (USA) w 2013 roku, gdzie ostatecznie wywalczyłem brąz. Do tytułu mistrza kontynentu zabrakło mi naprawdę niewiele w maju tego roku w Plattlingu (Niemcy) - byłem drugi. Po powrocie do Polski i chwili odpoczynku zamierzam się poświęcić pracy na rzecz dobrego przygotowania się do zbliżających się Mistrzostw Świata i Europy. Dwa złota indywidualnie i triumf w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata w kategorii K1 Mężczyzn to nie koniec osiągnięć Tomka w tegorocznej edycji tej imprezy. Tomek dwukrotnie zajął drugie miejsce w konkurencji K1 Squirt boating mężczyzn. Zofia Tuła, podobnie jak w pierwszej edycji Pucharu, wywalczyła srebro w konkurencji K1 Kobiet, ustępując jedynie Hitomi Takaku (Japonia), obecnej wicemistrzyni świata we freestyle’u kajakowym. Trzecie miejsce wywalczyła Courtney Kerin (Nowa Zelandia). Finałowy wynik Zosi to 486 pkt. Rywalizacja w finale Pań zapowiadała się niezwykle interesująco ze względu na to, że Zosia w eliminacjach uzyskała najlepszy wynik za pojedynczy przejazd uzyskując 740 pkt i pod tym względem wyprzedzając wicemistrzynię świata. Widowisko Poza widowiskową oprawą finałów, które rozegrano w nocy z wykorzystaniem oświetlenia i przy ogromnym dopingu publiczności natura zafundowała zawodnikom nie lada niespodziankę. Na kilka chwil przed finałami rozpętała się burza piaskowa i silny wiatr nieco utrudnił zmagania najlepszych zawodniczek i zawodników. - Wiatr momentami był tak silny, że czułem, że chce mnie zdmuchnąć z fali, na której rozgrywano zawody. W finale chciałem poprawić swój rekord życiowy, jaki ustanowiłem w eliminacjach (1476 pkt) doping publiczności, światła, głośna muzyka, piękno miejsca, w którym przyszło nam startować, to wszystko pozwala poczuć się naprawdę dobrze podczas startu i daje możliwość łamania rekordów życiowych. Niestety wiatr trochę mi w tym przeszkodził, ale nota 1263 pkt okazała się być i tak wystarczająca do odniesienia zdecydowanego zwycięstwa, z czego bardzo się cieszę - opowiada Czaplicki. Najbliższe plany Zosi i Tomka to start w prestiżowych zawodach Hurley Classic, które rozegrane zostaną między 19 a 20 listopada na Fali Hurley Weir w Wielkiej Brytanii. Tym startem para naszych najlepszych kajakarzy freestyleowych zakończy sezon 2016. Trzymamy kciuki za udane przygotowania do Mistrzostw Świata w 2017 roku.
Aleksander Doba naszym gościem w Plażowej!
Naszym gościem będzie 67-letni Aleksander Doba, kajakarz z Polic, który samotnie przepłynął z Europy do Ameryki Północnej
Lepiej żyć jeden dzień jako tygrys, niż sto dni jako owca - tak brzmi motto 67-letniego Aleksandra Doby. Podróżnika, który w tym roku samotnie przepłynął kajakiem Atlantyk. Wypłynął z Portugalii, wyprawę zakończył na Florydzie.O jego wyczynie pisało CNN i inne najważniejsze gazety świata. Podczas Planety Travelera Aleksander Doba opowie o tym, jak udało mu się tego dokonać, jakie największe przeszkody napotkał na swojej drodze i jakie ma dalsze kajakowe plany. Zapraszamy!
Aleksander Doba nagrodzony w kategorii Ekspedycja Roku 2014
O wyróżnieniu, jakie otrzymał polski zdobywca Atlantyku pisze z Salt Lake City Piotr Chmieliński, kajakarz, który podczas wczorajszej gali „Canoe&Kayak” był jednym z wręczających laureatom nagrody
Przez miesiąc międzynarodowa społeczność kajakowa i czytelnicy prestiżowego amerykańskiego magazynu „Canoe&Kayak” w głosowaniu mogli wyrażać swoje uznanie dla najbardziej znaczących i niezwykłych dokonań eksploracyjnych, jakie miały miejsce w 2014 roku. W kategorii Ekspedycja Roku najwięcej głosów zdobyła Druga Transatlantycka Wyprawa Kajakowa Aleksandra Doby. To niezwykłe wyróżnienie przyznawane jest osobom lub zespołom, które odbyły najtrudniejszą, najbardziej wymagającą i znaczącą w historii i dla rozwoju światowej eksploracji wyprawę. Dla nagrodzonych jest to o tyle ważne i cenne, że o jego otrzymaniu decydują entuzjaści kajakarstwa z całego świata, a więc ludzie, którzy w pełni rozumieją, jakiego wysiłku i poświęcenia wymagało zrealizowanie postawionego sobie celu. Wczoraj w Salt Lake City ogłoszono wyniki głosowania i wręczono nagrody wyróżnionym spośród nominowanych w pięciu kategoriach: Kajakarz Roku, Kajakarka Roku, Ekspedycja Roku, Duch Przychody i Cel Wyprawy Kajakowej. W kategorii dodatkowej za całokształt osiągnięć kajakarskich uhonorowano zmarłego w czerwcu 2014 olimpijczyka Jamie McEwana. Uznanie Drugiej Transatlantyckiej Wyprawy Kajakowej jako Ekspedycji Roku 2014 to niezwykle ważne wyróżnienie nie tylko dla Aleksandra Doby, ale także dla polskiego środowiska eksploracyjnego i kajakarskiego, wskazujące na jego możliwości i ogromny potencjał. Odbierając nagrodę Olek po raz kolejny uświadomił uczestnikom gali, że wiek (68 lat) wcale nie musi być przeszkodą w realizowaniu swoich marzeń. Najważniejsze, żeby nigdy nie przestać marzyć i nigdy nie zatrzymywać się w dążeniach do osiągania postawionych celów. Podkreślił jednocześnie, że Ekspedycja Roku 2014 to rezultat starań wielu ludzi, którzy w różny sposób wspierali go w trakcie podróży - w kraju, na Bermudach, w Stanach Zjednoczonych, na całym świecie – a teraz dodatkowo zdecydowali o jej uhonorowaniu tak ważnym tytułem.
Sto DÓB samotności. Wywiad z Aleksandrem Dobą
Przejście na emeryturę dodało mu skrzydeł. A raczej wioseł. Aleksander Doba, który w wieku 65 lat samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki, ciągle nie ma dość. Wręcz przeciwnie. Dopiero się rozgrzewa. Przed nim jeszcze pokonanie Pacyfiku
Aleksander Doba: Pamięta pani książkę Ernesta Hemingwaya Stary człowiek i morze? Julia Lachowicz: Pamiętam. To o panu? - Prawie. Ta o mnie miałaby inną ortografię. Niech zgadnę: Stary człowiek i może. - Teraz oba człony się zgadzają. Choć jestem stary, ciągle mogę. Konkretnie co? - Spełniać swoje marzenia i pasje. Szaleć i robić rzeczy, o których innym się nie śniło. Mieć czas na planowanie kajakowych wypraw, a co ważniejsze, na ich realizację. Być na przykład pierwszym człowiekiem, który po raz pierwszy bez przystanku przepłynął kajakiem Atlantyk. I czwartym, który w ogóle tego dokonał. Takie rzeczy mogę. Całkiem sporo jak na emeryta. Dla mnie emerytura jest jak urlop, a nie koniec aktywności. Dzięki niej mogę pływać, kiedy chcę. Bez ograniczeń. Kiedy zaczęła się Pana kajakarska pasja? - Od 1980 r., czyli od czasu, gdy przeniosłem się do Polic i okazało się, że nie ma tam warunków na moje ukochane szybowce. Zacząłem wtedy pracę w Zakładach Chemicznych „Police”. Na kajaki wyjeżdżałem tylko w ramach weekendów i urlopu. Na święta jechaliśmy samochodem do rodziny, na dachu kajak. Żona mnie zostawiała przy jakiejś nieodkrytej jeszcze przeze mnie rzece. Oni biesiadowali, a ja byłem w swoim żywiole. Wracałem do domu w środku nocy, żeby w poniedziałek rano iść do pracy. Potem zaczęły się dalsze wyprawy. Na przykład dookoła Danii. Musiałem wtedy wziąć po raz pierwszy dłuższy urlop – 55 dni. Szefowie nie protestowali? - Miałem do nich szczęście. Po powrocie z Danii poszedłem do dyrektora, żeby mu podziękować. A on na to, że ja im tyle radości przysporzyłem, że to oni są wdzięczni! A rodzina? - Starałem się ją moją pasją zarazić. Żonę zabierałem na spływy, nauczyłem, jak sobie radzić w trudniejszych sytuacjach na kajaku. Obydwoje jesteśmy turystami. Tylko z taką różnicą, że jak dopływamy do obozowiska, to ona siada przy ognisku, by sobie pośpiewać, a ja zabieram kajak i płynę eksplorować nieznane odnogi i dopływy. Po prostu nigdy nie mam dość. Gdy więc w wieku 65 lat oznajmił jej pan, że zamierza samotnie przepłynąć na kajaku Atlantyk, nie była zapewne zdziwiona. - Trochę jednak była. Rozmowa z nią była najtrudniejszą częścią całych przygotowań. Umierałem ze strachu. Odwlekałem do ostatniej chwili. Zdecydowałem się wyjawić swoje plany, gdy już wszystko miałem zapięte na ostatni guzik. Wiedziałem, że inaczej Gabrysia będzie robić wszystko, by mnie odwieść od tej decyzji. Nie myliłem się. Było ciężko? - W trakcie rozmowy padły takie słowa jak rozwód i separacja. Ale jakoś udało mi się zażegnać konflikt i w pokojowym nastroju wyleciałem do Dakaru. To była pana pierwsza podroż do Afryki? - Druga. Po raz pierwszy popłynąłem tam statkiem z innym kajakarzem Pawłem Napierałą w 2008 r. To on namówił mnie, byśmy spróbowali przepłynąć Atlantyk kajakiem. Przedstawił mi niezwykle romantyczne wizje wyprawy, a ja im uległem. Niestety się nie udało. - Połączenie mnie, czyli inżyniera mechanika, oraz Pawła, filozofa, okazało się mieszanką wybuchową. Na miejscu zrozumiałem, że to co dla mnie było „niezbędne”, niekoniecznie pokrywało się z tym, co Paweł miał na myśli. Przede wszystkim mieliśmy za dużo rzeczy. Niemal tonęliśmy. Już w Afryce odkryłem na przykład w jego bagażu butlę oleju. Paweł wziął ją, na wypadek gdybyśmy złapali jakąś rybę, żeby je sobie usmażyć. To miała być dla mnie niespodzianka! Jednak okazji nie było? - Skądże. Po czterdziestu dwóch godzinach byliśmy zmuszeni zawrócić do portu. Jaka szkoda! W sumie wiedziałem, że nie dopłyniemy do Ameryki. Ale myślałem, że chociaż z dwa tygodnie się pokręcimy po afrykańskich wodach. Od tego czasu wiem, że takie projekty muszę robić sam i liczyć w nich tylko na siebie. Dlatego trzy lata później w Dakarze wsiadłem do kajaka sam i bez niczyjej asysty odpłynąłem. Po paru godzinach przestałem widzieć ląd. Przede mną było 5394 km oceanu. Co pan wtedy czuł? - Najpierw ogromne szczęście. Aż śmiałem się sam do siebie. Ale szybko przyszedł strach. Że się nie uda? - Tak. Ale niezwiązany z kajakiem, warunkami atmosferycznymi czy z moimi umiejętnościami. Raczej z innymi ludźmi. Kilka godzin po wypłynięciu zobaczyłem koło siebie łódkę rybaków. Chcieli najpierw papierosów, czegoś do jedzenia. Kręcili się koło mnie, coś pokrzykiwali. Byłem bezbronny i przerażony. Mogłem nacisnąć guzik alarmowy w GPS-ie, ale kto by po mnie przypłynął tak szybko? Na szczęście po jakimś czasie intruzi odpłynęli. To był chyba najbardziej przerażający moment mojej wyprawy. Później było już tylko lepiej. A nie sztormy czy burze? - Na nie byłem przygotowany. Burz na oceanie przeżyłem ponad 50. One są bardzo towarzyskie. Łączą się ze sobą i wcale tak szybko nie chcą przejść. Najdłuższa trwała sześć godzin. Ale dzięki specjalnie zaprojektowanemu kajakowi udawało mi się z tego wyjść bez szwanku. Podczas pierwszej schowałem się do środka i starałem się je przeczekać. Co to za kajak? - Po pierwsze trudno wywracalny, dlatego byłem stabilny nawet na największych falach, na 8 m. Choć oczywiście wtedy nie miałem na nic wpływu, musiałem się poddać żywiołowi i płynąć w stronę, w którą dyktuje wiatr. Jest też jaskrawy, żebym był widoczny. I na tyle duży, że czasem mogłem wstać i zrobić kilka przysiadów, aby zupełnie nie zwiotczały mi mięśnie nóg. Z zamykaną kabiną, w której mogłem spać. No właśnie, jak pan sam na tym oceanie odpoczywał? - Nie było to proste. Gdy była spokojna pogoda, zamykałem kokpit tak, by nie zalała mnie woda, kładłem się w nim i próbowałem się przespać. Daje się? - Mój rekord to trzy godziny. W środku jest za gorąco, dlatego budziłem się mokry. I połamany. Gdy się pakowałem, wziąłem tyle rzeczy, żeby spokojnie się w środku zmieściły, ale zapomniałem, że i ja tam jeszcze muszę wejść. Z czasem pewnie zjadał pan zapasy, więc było coraz luźniej. - Coraz mniej jedzenia i coraz mniej mnie. Schudłem 14 kg. Czyli kilogram na tydzień wyprawy. Co pan jadł? - Głównie jedzenie liofilizowane, czyli takie z którego odciągnięta jest woda. Dzięki czemu jest lekkie. Potem się je zalewa i po chwili można jeść. Wygodne, ale na dłuższą metę nikomu nie życzę tak się żywić. Czasem złapałem jakąś rybkę. Nie nudziło się panu? - Przez te trzy miesiące samotnego płynięcia ani razu nie poczułem nudy! Nie miałem też poczucia osamotnienia. Codziennie wiosłowałem od dziesięciu do dwunastu godzin. Obserwowałem niebo, ocean, stwory morskie. Wieczorem gwiazdozbiory. Za każdym razem, gdy widziałem spadające gwiazdy, myślałem życzenia. Trochę ich było. Rozmyślałem. Raz na jakiś czas łączyłem się z rodziną przez telefon satelitarny. Musiałem konserwować i naprawiać rożne sprzęty na kajaku. Na przykład odsalarkę, by mieć na pokładzie słodką wodę. Cały czas miałem pełne ręce roboty! W dodatku ręce całe w soli. - Moja skora zaczęła się przez to dosłownie rozłazić. Dostałem wysypki na całym ciele. Ale przez większość czasu nie miałem głowy, żeby o tym myśleć. Walczyłem z Równikowym Prądem Wstecznym. Nie brzmi przyjaźnie. - Proszę zobaczyć na moją trasę. W pewnym momencie zataczałem kołko. To nie dlatego, że pomyliłem kierunki, ale dlatego, że mnie znosiło. Czasem wiosłowałem intensywnie kilka godzin, chwilę odpoczywałem i okazywało się, że znowu jestem w tym samym punkcie. Kląłem na ten prąd jak szewc, ale udało się go pokonać. Kiedy poczuł pan, że to całe wariactwo z przepłynięciem kajakiem oceanu się panu uda. - Chyba dopiero 2 lutego, gdy stanąłem na lądzie w Brazylii. Byłem wyczerpany. Nie mogłem się już doczekać, aż będę mógł odpocząć. Nogi się pod panem nie ugięły, po tym jak nie używał ich pan przez prawie sto dni? - Trochę tak. Ale na szczęście nie zapomniałem, jak się chodzi. A także jak się zachowuje w towarzystwie ludzi. W sumie nigdy nie byłem samotnikiem. Bardzo cieszyłem się, jak zobaczyłem pierwszych Brazylijczyków. I jak się pan z nimi porozumiewał? - Głównie rękoma i uśmiechem. Mówiąc szczerze, mam problemy nawet z polskim, a co dopiero z innymi językami. Na szczęście oni świetnie wiedzieli, czego mi potrzeba. Czyli? - Dobrego ryżu z warzywami i lokalnego piwa. Co za smak! No i porządnej dawki snu. Niewiele zważywszy na to, że jako pierwszy człowiek na świecie samotnie przepłynął pan kajakiem Atlantyk, bez zatrzymywania się po drodze. - Ale przecież to dopiero początek moich poczynań. Chwilę odpocząłem i zdecydowałem się kajakiem przepłynąć Amazonkę. To była też bardzo ciężka wyprawa. A teraz planuję pierwsze na świecie przepłynięcie Pacyfiku. Non stop? - No nie. Chcę zatrzymać się na Markizach. Tylko wie pani, w Amerykę wycelować jest prosto, to przecież duży kontynent, gdzieś się dopłynie. Ale w malutkie wyspy na Pacyfiku trochę trudniej. Jeżeli je przeoczę, to następny ląd będzie za kilka tysięcy kilometrów. Nie boi się pan znowu tej samotności i tego, że kolejna wyprawa może być jeszcze trudniejsza? - Bać się nie boję. Wręcz się cieszę. Pani nawet nie wie, jak ja za tą oceaniczną samotnością tęsknię. To teraz ja pana przetestuję. Czytał pan tę książkę Marqueza Sto lat samotności? - Nie. Ale spokojnie mogę zmienić jej tytuł, tak jak zrobiliśmy to z Hemingwayem. Jak? - Sto dób samotności. Dób pisane małą lub wielką literą. Z Aleksandrem Dobą rozmawiała Julia Lachowicz, 2013.
Na trasie rajdu przygodowego zespół musi funkcjonować jak żywy organizm. Gdy jedno ogniwo słabnie, pozostałe mu pomagają. Przy dobrej współpracy ludzie są w stanie zrobić dużo więcej niż pojedynczy zawodnik. A wyzwań jest wiele. Trzeba myśleć i działać: biec, wiosłować, jechać. Na odpoczynek i sen zwykle nie ma czasu.
Brniemy wolno po kolana w lodowatej wodzie. Tracimy grunt. Nie ma wyjścia, trzeba płynąć. Po chwili wychodzimy na wysepkę pośród rozległych zalanych łąk. Mokre ubrania kleją się do naszych ciał, zimny wiatr przewiewa do kości. Jest tylko kilka stopni powyżej zera. Wokół nas rozlewiska Warty. Nie lubię pływać. Niczego nie boję się bardziej niż wody. Aga trzęsie się z chłodu i ma łzy w oczach na samą myśl o kolejnym zanurzeniu. Szczękamy zębami. Głupio byłoby umrzeć z zimna w Wielkopolsce. I tak już nie ma odwrotu. Znowu wchodzimy do wody i jeszcze raz, i jeszcze... Docieramy do głównego nurtu rzeki i przeprawiamy się na linach na drugi brzeg. Stamtąd mamy już tylko 100 km do mety. To i tak niewiele. Trasy niektórych rajdów przygodowych wiodą setkami kilometrów przez góry, lasy, bagna, pustynie i inne „okoliczności przyrody”. Skąd w takim razie wiadomo, jak należy iść? Trasę wyznaczają punkty kontrolne – na przykład odblaskowe lampiony ustawione w określonej odległości od siebie i zaznaczone na mapie. Trzeba je odnaleźć w terenie i potwierdzić naszą obecność na danym punkcie. Rajdy łączą bieganie, jazdę na rowerze, rolkach, nartach biegowych, kajakarstwo i inne pokrewne dyscypliny. W odróżnieniu od triatlonu rozgrywane są w terenie i przede wszystkim na orientację. „Sztajcha na rympał”, jak mówi się o stromym podejściu pod górę po bezdrożach, to stały element przygody. Zawsze niesie się ze sobą cały niezbędny sprzęt, który od czasu do czasu można uzupełniać w strefach zmian (na „przepakach”). To miejsca, w których zmienia się dyscyplina i w których ma się dostęp do wcześniej zdeponowanego sprzętu. Żeby ukończyć zawody, do mety trzeba dotrzeć w komplecie – jeśli zrezygnuje choćby jedna osoba, zespół zostaje zdyskwalifikowany (w składzie musi być zwykle przynajmniej jedna kobieta). Poza tym należy jeszcze zmieścić się w określonym czasie i zaliczyć po drodze wszystkie punkty kontrolne. Rajdy przygodowe przywędrowały do Polski z Nowej Zelandii – królestwa sportów outdoorowych. Powstały z inicjatywy ludzi, którzy pasjonowali się sztuką przetrwania, uwielbiali kontakt z naturą, a do tego chcieli włączyć sportową rywalizację. Szczyt popularności osiągnęły w latach 90. Wtedy na wyobraźnię działały filmy kręcone podczas Eco Challenge – rajdów rozgrywanych w najdzikszych rejonach świata, takich jak Patagonia, Borneo czy Australia. Trudne początki Na drugim brzegu Warty szybko ustalamy z Agą właściwy kierunek. Najważniejsze, że wiemy, dokąd zmierzamy. Kiedy po raz pierwszy wystartowałem w rajdzie przygodowym, zgubiliśmy się z moim zespołem w lesie na wiele godzin i nie zmieściliśmy się w limicie czasu przewidzianym przez organizatora. Bawiliśmy się jednak świetnie. Na kolejnych zawodach też się zgubiliśmy. I na następnych również. Przez następne miesiące dużo trenowaliśmy i mimo hektolitrów wylanego potu ciągle byliśmy na szarym końcu. Minął prawie rok od mego debiutu w zawodach, zanim dotarła do mnie pierwsza i zarazem najważniejsza lekcja: Lepiej czołgać się we właściwym kierunku, niż biec w przeciwnym. Na pewien czas ograniczyłem treningi do spacerów z mapą. Chodziłem po okolicy, szukając wszystkich detali, które zostały zaznaczone na mapie. Przez następny rok, niezależnie od zespołu, z jakim startowałem, zawsze byłem czwarty. To bardzo dobre miejsce. Szkoda tylko, że poza podium. Grupa to nie zespół Kiedy po raz kolejny z rzędu człowiek stanie obok „pudła”, zaczyna się zastanawiać: „A może z nami jest coś nie tak? Gdzie popełniamy błąd?”. Wiele osób sądzi, że zespół jest tak dobry jak jego najsłabsze ogniwo. Takie myślenie bardzo ogranicza nasze możliwości, bo tak naprawdę ludzie umiejący ze sobą współpracować są w stanie stworzyć zespół, który będzie zdecydowanie lepszy niż jego najsłabszy członek. Podczas trwających kilka dni zawodów zespół doświadcza w skompresowanej postaci takiej różnorodności zdarzeń, jaką normalnie przyjmuje się w ciągu całego roku. Wszystko jest spotęgowane, wzloty wyższe, a upadki boleśniejsze. Co ciekawe, problemami, które powstrzymują zespoły przed ukończeniem zawodów, nie są kontuzje, defekty sprzętu, hipotermia, schodzone stopy czy zmęczenie. Powodem jest nieumiejętność współpracy. Właściwie każdy napotkany podczas rajdu problem może zostać rozwiązany, o ile zespół jest zmotywowany i ma dobrego lidera, który będzie nad tym wszystkim czuwał. Podczas zimowych zawodów, w lutym tego roku, przyjaciółka z zespołu zapytała mnie: „Czy daleko jeszcze do strefy zmian?”. Temperatura spadła poniżej –20°C, byłem otępiały ze zmęczenia, a wychłodzenie zrobiło ze mnie „warzywo”. Normalnie spojrzałbym na mapę i policzył odległość. Ale wtedy na samą myśl o podniesieniu ręki zrobiło mi się słabo, więc odburknąłem: „Nie wiem”. I to był początek naszego końca. Nie dotarliśmy do mety. Skupieni na własnym cierpieniu coraz słabiej współpracowaliśmy, przestaliśmy być zespołem. Mam wrażenie, że podobnie jak w wysokich górach, kiedy sami doświadczamy niekomfortowych warunków, trudno jest wspierać innych. Ale to jest właśnie wyzwanie rzucane człowiekowi przez rajdy przygodowe! Bo wszystko jest w porządku, dopóki nie znajdziemy się gdzieś pośrodku niczego, odwodnieni i wyczerpani, a nasz mózg zmęczony brakiem snu będzie tak zajęty przypominaniem sobie imienia kolegi obok, że zadecydowanie o tym, gdzie iść, stanie się niemożliwe. I właśnie w takich momentach poznaje się wartość zespołu. Kiedy wszyscy przechodzą kryzys, musi znaleźć się ktoś, kto podejmie decyzję. Ktoś, kto nie pozwoli reszcie zasnąć w zaspie na 20-stopniowym mrozie. Będzie ćwiczył z kolegą tabliczkę mnożenia, by ten nie zamknął oczu, jadąc na rowerze. Albo wytłumaczy, że człowiek przy drodze, z którym rozmawiamy, to tak naprawdę krzak. Dobry zespół wytwarza w trudnych momentach pewnego rodzaju synergię. Co zrobić, gdy jedna osoba zaczyna odstawać od reszty? Można zwolnić do jej tempa i... pożegnać się z podium. Tak zadziała grupa ludzi, którzy po prostu razem wystartowali. A co zrobi zespół? Najsilniejszy wyciągnie hol, druga osoba odciąży plecak, a trzecia osłoni od wiatru. Tak wygrywa się zawody. Ruszając w kilkudniową ekspedycję, trzeba mieć obok siebie tych, na których zawsze można liczyć. Milion wrażeń na godzinę W czerwcu 2010 r. wystartowaliśmy razem z Agą Korpal w Rajdzie 360° w Jeleniej Górze. Termin jest tu o tyle istotny, że występowały bardzo duże różnice temperatur między nocą i dniem, a okoliczne rzeki były w stanie powodziowym. Do etapu kajakowego dotarliśmy o drugiej w nocy. Nurt Bobru gnał z ogromną prędkością, fale co chwilę przelewały się przez kajak, mocząc nas od stóp do głów. Wiele zespołów w tym miejscu zakończyło przygodę – a to wisząc na drzewie na środku rzeki, a to gubiąc w jej odmętach całe wyposażenie albo po prostu wywracając się do lodowatej wody. Podczas jednej z przenosek, gdy ciągnąłem kajak przez szuwary, próbowałem założyć dodatkową kurtkę, ale rękoma zawładnął pan Parkinson i o zapięciu suwaka nie było mowy. W końcu wstało słońce i zaczęło robić się ciepło. W dzień termometr zatrzymał się dopiero na 30. kresce. Słońce nie miało litości. Walcząc o pierwszą pozycję, nie mieliśmy czasu regularnie pić. Bardzo się odwodniliśmy, a lejący się z nieba żar źle wpłynął na nasze postrzeganie rzeczywistości. Po 100-kilometrowym etapie rowerowym szukaliśmy zadania specjalnego – zjazdu linowego założonego na kilkudziesięciometrowej skale. Do dziś nie jestem w stanie powiedzieć, dlaczego przez godzinę wypatrywaliśmy wielkiej skały, chodząc pomiędzy kamieniami sięgającymi nam co najwyżej kolan. Nie było w tym żadnej logiki. W ciągu kilku godzin wszystko odwróciło się o 180 stopni. Hipotermia na kolację, udar na śniadanie. Była to cenna lekcja z kilku powodów. Po pierwsze nauczyłem się, że nawigator musi mieć otwarty umysł i powinien umieć dopuścić do siebie myśl o popełnieniu błędu. Najgorsze, co można zrobić, to wmawiać sobie, że wszystko gra, mimo że mapa nie zgadza się z tym, co widać w rzeczywistości. Druga lekcja dotyczyła sprzętu. Nigdy nie wiadomo, jak zmienią się warunki, dlatego do depozytów zostawianych w strefie zmian warto włożyć wszystko, co może się przydać, od kremu z filtrem po ciepły śpiwór. Po trzecie przekonałem się, że rajd kończy się dopiero na mecie. Szukanie tej nieszczęsnej skały dało nam godzinną stratę w stosunku do lidera. Zdążyliśmy się już pogodzić z drugą lokatą. Niedługo później prowadzący zespół utknął w lesie na prawie trzy godziny, szukając punktu kontrolnego – tym samym zostawił nam wolną drogę do zwycięstwa! Co ja tu robię Można pomyśleć, że skoro rajdowiec – czy też napieracz, bo takiego określenia używa się najczęściej – musi dzielić swój czas na wiele dyscyplin, to poziom sportowy zawodów nie jest wysoki. Nic bardziej mylnego. Różnica polega na tym, że gdy np. biegacz profesjonalista kończy maraton, idzie na masaż i przez tydzień się regeneruje. Dla rajdowca to dopiero rozgrzewka. Potem musi wsiąść na rower, do kajaka, a po ukończeniu zawodów… pójść do pracy, bo za udział w nich nikt mu nie zapłaci. Tak samo jak za cały niezbędny sprzęt. Lista potrzeb nigdy się nie kończy. Części rowerowe zawsze mogą być lżejsze, buty do biegania lepsze, lampy mocniejsze, a rolki szybsze. Między innymi dlatego w dłuższej perspektywie jest to sport dla prawdziwych pasjonatów – ludzi, dla których rajdowanie oznacza pewien styl życia, a urlop w pracy to czas, który niejednokrotnie przeznacza się na zawody. W Polsce organizuje się wiele imprez kierowanych do osób chcących spróbować czegoś nowego. Pojawia się coraz więcej zawodów miejskich, a w ramach dłuższych rajdów zazwyczaj proponowana jest trasa, z którą może zmierzyć się każdy, kto choć trochę dba o kondycję fizyczną. Organizatorzy zapewniają większość sprzętu, przygotowują mapy i emocjonujące zadania specjalne. Ktoś mógłby zapytać: „Po co tak się męczyć?”. Właściwie nie wiem. Stojąc na starcie każdych zawodów ze świadomością, że przez kolejne kilkadziesiąt godzin będę w ruchu, niezależnie od pory dnia czy nocy, zawsze zadaję sobie pytanie: „Co ja tu znowu robię?”. Ale gdy po zawodach zasypiam nad talerzem z gorącym posiłkiem, moja podświadomość już myśli o kolejnym rajdzie. Niektórzy ludzie po prostu lubią się męczyć, przeżywać każdą chwilę intensywnie, a każdy rajd przygodowy jest jak wielka strzykawka endorfin. Jak poranny jogging w skali makro. A przy okazji można trafić w miejsca, w których, gdyby nie rajd, nigdy byśmy się nie znaleźli. Dla mnie rajdy przygodowe są czymś w rodzaju studni z napisem „satysfakcja”. Zawsze można wyciągnąć pełne wiadro i poczuć się lepiej. Świetnie podsumował to jeden z najlepszych napieraczy na świecie – Australijczyk Ian Adamson, który powiedział: „O rajdach przygodowych myślę jak o stopniu doktorskim w życiu. Przyjmuję cenne lekcje podczas zawodów i przekładam je na życie rodzinne, zawodowe, osobiste…”. Mnie na samym początku mojej przygody z rajdami wydawało się, że podczas zawodów będę mógł znaleźć i przesunąć granicę swoich możliwości. Po czterech latach regularnych startów wiem już, że nie warto jej szukać. Ona najzwyczajniej w świecie nie istnieje.
Kobieta z Koroną HimalajówGerlinde Kaltenbrunner jest jednym z najwybitniejszych himalaistów na świecie. I celowo używam tu uniwersalnego rodzaju męskiego, bo akurat ona zasługuje na obecność w statystykach ogólnych, a nie kobiecych. Artykuł o wyprawie na Okrutną Górę, jak mówią o K2 wspinacze, jest przede wszystkim historią życia Gerlinde i opowieścią o drodze, która doprowadziła ją na ten i pozostałe najwyższe szczyty Ziemi. Czytałam go z zapartym tchem, zupełnie jakbym sama była ?na wysokości 8000 m i próbowała wciągnąć do płuc rozrzedzone powietrze... Zdobyć Koronę Himalajów, czyli wszystkie ?14 ośmiotysięczników, to wyczyn, którym do tej pory może się poszczycić zaledwie 23 wspinaczy. (Dla porównania – w kosmosie było około 600 ludzi). Zrobić to samo, ale bez wsparcia tlenem z butli, to już absolutne mistrzostwo świata. Gerlinde jest 12. osobą, której się to udało. I pierwszą kobietą.Kiedy podałam jej na powitanie dłoń, byłam zaskoczona jej filigranową posturą, ale też silnym, niemal męskim uściskiem. Jest tak skromna, że aż trudno uwierzyć, jakie ma na swoim koncie osiągnięcia. Po powrocie z wyprawy na K2 w 2011 r. Darek Załuski powiedział mi: „Nie nadążałem za nią, jest niebywale mocna”. Ja z Darkiem wspinałam się na Mount Everest w 2006 r. i wiem, że nie należy do słabych wspinaczy. Tym razem jednak podkreślał, że nie miał siły torować drogi w głębokim śniegu i to ona, niższa od niego o dwie głowy kobietka, parła do przodu i wyznaczała tempo. „Gerlinde wciąż się doskonali. Potrafi wstać od stołu w połowie spotkania, przeprosić i pójść biegać, bo taki ?miała na dziś plan treningowy” – dodał z podziwem. K2 to bardzo trudna góra. Ludzka stopa nie stanęła na niej od 2008 r., choć wielu próbowało. Dla mnie ta wyprawa jest podwójnym sukcesem. Po pierwsze, Gerlinde przesunęła granicę kobiecych możliwości, a po drugie, po 16 latach przerwy, na szczycie znów stanął Polak. O tym wszystkim możecie przeczytać na stronie 100. Polecam!
SPIS TREŚCI: Edytorial Skaner popularnonaukowy Skaner historia: Brud Wywiad z Wiktorem Osiatyńskim – m.in. o tym, dlaczego globalizacja zagraża prawom człowieka i jak kwestia tortur sprowadza do właściwego wymiaru problem kulturowego relatywizmu. Rozmawia Danuta Śmierzchalska Maski - W afrykańskich kulturach maska ma potężną moc transformacji człowieka i przenoszenia go w inny wymiar. A przy tym jest materialnym dowodem jego niezwykłej kreatywności. Zdjęcia Phyllis Galembo Lucha libre - Meksykańska odmiana wrestlingu sama też wykształciła mnóstwo odmian – walki kobiet, karłów, homoseksualistów. Więcej w tym cyrku niż konfrontacji, ale też mnóstwo emocji i uwielbienia dla zawodników. Tekst Dorota Chojnowska; Zdjęcia Tomasz Gudzowaty Co ma wspólnego nasza ręka ze skrzydłem nietoperza i nogą słonia? W zasadzie... wszystko. Ogromne z pozoru różnice z pewnego punktu widzenia są bowiem absolutnie drugorzędne. Tekst Carl Zimmer Ilustracje Brian Christie Egipt po rewolucji - 80 mln Egipcjan tłoczy się na wąskim pasie ziemi na brzegach Nilu. Podróż wzdłuż rzeki jest zatem wędrówką przez wszystkie klasy i grupy społeczne kraju, który jak ognia boi się destabilizacji. Tekst Jeffrey Bartholet; Zdjęcia Alex Majoli Góra Gór - K2 – najtrudniejsza do zdobycia, okrutna góra tym razem nie zażądała ofiar. Dla Gerlinde Kaltenbrunner był to 14. ośmiotysięcznik, na który wspięła się bez tlenu! Tekst Chip Brown; Zdjęcia Tommy Heinrich Wirtuoz - Kusogorzyk jest uzdolniony jak żaden inny ptaszek w jego liczącej dziesiątki gatunków rodzinie. Tylko on bowiem potrafi śpiewać za pomocą... upierzenia. Tekst Dan Koepel; Zdjęcia Tim Laman Tylko dla prenumeratorów: Wojna secesyjna - W czasie amerykańskiej wojny domowej fotografia jeszcze raczkowała. Ówczesnymi „fotoreporterami” byli rysownicy. Pokazujemy ich prace, a także zdjęcia rekonstrukcji bitew wykonane archaicznymi metodami. Tekst Harry Katz; Zdjęcia Richard Barnes