Zamień Tatry na skalne cuda Jury Krakowsko‑Częstochowskiej – dzieci będą zachwycone!
Jura Krakowsko-Częstochowska przyciąga turystów niesamowitymi formacjami skalnymi, tajemniczymi jaskiniami i malowniczymi ruinami zamków. Choć to region rozciągający się pomiędzy dwiema znanymi aglomeracjami, jego natura zaskakuje dzikością i spokojem. Ten artykuł pomoże ci odkryć jej przyrodnicze skarby, ciekawe zakątki oraz atrakcje dla całej rodziny.
Spis treści: Charakterystyka regionu Roślinność Jury Krakowsko-Częstochowskiej Fauna uboga w duże gatunki Jura Krakowsko-Częstochowska – co warto zwiedzić? Atrakcje dla dzieci w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jura Krakowsko-Częstochowska to malowniczy makroregion geograficzny położony w południowej Polsce, stanowiący wschodnią część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Rozciąga się na przestrzeni około 80 kilometrów pomiędzy Krakowem a Częstochową, obejmując powierzchnię ponad 2600 km². Region ten leży w dorzeczu górnej Wisły oraz górnej Warty i historycznie związany jest z zachodnią Małopolską, granicząc z Górnym Śląskiem. Formalna nazwa tego makroregionu to Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, jednak w potocznym języku turystów i miłośników przyrody zdecydowanie częściej słyszy się określenie Jura Krakowsko-Częstochowska, Jura Krakowska lub po prostu Jura Polska. Nazwa ta pochodzi od licznych form skalnych i ostańców wapiennych, które powstały w okresie jury, nadając temu obszarowi unikatowy charakter. Warto zaznaczyć, że nazewnictwo bywa nieco kłopotliwe, ponieważ czasem mianem Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej określa się większy obszar łączący Jurę Krakowsko-Częstochowską z Wyżyną Wieluńską. Jednak zgodnie z klasyfikacją geograficzną Jerzego Kondrackiego, te dwa obszary należy traktować oddzielnie. Dla turystów i pasjonatów przyrody najważniejsza jest jednak unikatowość i bogactwo krajobrazu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Charakterystyka regionu Jura Krakowsko-Częstochowska to przede wszystkim wapienna płyta, na której dominują dolomity, margle i wapienie powstałe na dnie morza w okresie jury. Charakterystycznym elementem krajobrazu są liczne wapienne ostańce, które wznoszą się nawet na kilkadziesiąt metrów nad okolicę. Ta wyjątkowa rzeźba terenu jest efektem długotrwałych procesów krasowych, które wykształciły także setki jaskiń i schronisk. Wysokości terenu wahają się od około 300 m n.p.m. na północnym wschodzie do ponad 500 m w rejonie południowym, gdzie znajduje się najwyższy punkt Jury – Góra Zamkowa w Podzamczu (515,5 m). Od zachodu Jura opada ku Wyżynie Śląskiej stromą kuestą jurajską, a na wschodzie przechodzi łagodnie w Nieckę Nidziańską. Przyroda tego obszaru jest równie fascynująca, co jego geologia. Wśród mniej żyznych gleb wapiennych i polodowcowych piasków przeważają rędziny i gleby brunatnoziemne. Pomimo małej urodzajności gleb, region zachwyca różnorodnością roślin i zwierząt, w tym wielu gatunków chronionych i endemicznych. Roślinność Jury Krakowsko-Częstochowskiej Jura jest prawdziwym rajem dla botaników. Na jej terenie odnotowano około 1300 gatunków roślin naczyniowych, w tym aż 10 gatunków storczykowatych. Charakterystyczne są zwłaszcza murawy kserotermiczne, które rosną na suchych, wapiennych zboczach o dużym nasłonecznieniu. To właśnie tam znaleźć można rzadkie i chronione gatunki roślin ciepłolubnych, takich jak ostnica Jana, rumian żółty czy dziewanna austriacka. Lasy zajmują około 20% powierzchni Jury i tworzą mieszane bory sosnowo-dębowe z domieszką buka i jodły, a także grądy i świetliste dąbrowy. Ciekawostką są zespoły roślinne typowe dla gór, które występują tu na skalistych zboczach, takie jak kwaśna buczyna sudecka czy jaworzyna górska. W dolinach rzek i potoków rozwijają się zbiorowiska łąkowe, szuwarowe oraz torfowiskowe. Obszar Jury jest też miejscem występowania roślin reliktowych i stepowych, a także gatunków o ograniczonym zasięgu, jak brzoza ojcowska czy przytulia krakowska. Niestety, flora tego regionu jest narażona na negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza oraz osuszanie naturalnych siedlisk. Fauna uboga w duże gatunki Jura Krakowsko-Częstochowska jest bogata w gatunki zwierząt, choć duże ssaki są tu rzadkością z uwagi na gęste zaludnienie i intensywną działalność człowieka. Na terenie tej wyżyny występuje około 50 gatunków ssaków, w tym sarna, dzik, borsuk, kuna leśna, a także rzadko spotykany łoś w Puszczy Dulowskiej. Obszar słynie także z ogromnej różnorodności nietoperzy – odnotowano tu aż 21 gatunków, co jest wyjątkowym wynikiem na skalę Polski. Jurę zamieszkuje około 170 gatunków ptaków, z czego większość to ptaki lęgowe. Wśród nich znajdują się rzadkie i chronione gatunki takie jak zimorodek, bocian czarny, derkacz czy dzierzba gąsiorek. Jura jest także miejscem występowania wielu ptaków drapieżnych, m.in. trzmielojada, jastrzębia gołębiarza, błotniaka zbożowego, sowy płomykówki i sokoła kobuza. Fauna bezkręgowców cechuje się obecnością gatunków charakterystycznych dla ciepłych regionów Azji i Europy Południowo-Wschodniej, co jest dowodem na unikatowość klimatyczną Jury. Jura Krakowsko-Częstochowska – co warto zwiedzić? Jura Krakowsko-Częstochowska to jeden z najatrakcyjniejszych regionów turystycznych w Polsce. Oferuje zarówno piękne krajobrazy, liczne atrakcje turystyczne, jak i możliwość poznania historii, kultury oraz bogactwa przyrodniczego. To miejsce idealne dla rodzin z dziećmi, pasjonatów wspinaczki, miłośników przyrody i historii. Jaskinie na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej Dzięki procesom krasowym Jura kryje w sobie około 1500 jaskiń. Największe i najbardziej znane spośród nich to Jaskinia Wierna (długość 1027 m), Jaskinia Wierzchowska Górna (975 m), Jaskinia Mamutowa, Smocza Jama, Jaskinia Ciemna oraz Studnisko, które jest najgłębszą jaskinią z pionową studnią sięgającą 30 m. Wiele z tych jaskiń jest dostępnych dla turystów – można zwiedzać m.in. Jaskinię Łokietka, Jaskinię Ciemną czy Smoczą Jamę, które oferują spektakularne formacje naciekowe – stalaktyty, stalagmity i stalagnaty. Ze względu na wartość przyrodniczą i zagrożenia dewastacją, niektóre jaskinie są zabezpieczone kratami lub ogrodzeniami, co pomaga chronić unikatowe formy krasowe oraz zapewnia bezpieczeństwo odwiedzającym. Jura Krakowsko-Częstochowska – zamki Jednym z najbardziej znanych aspektów regionu są średniowieczne zamki, które tworzą tzw. Szlak Orlich Gniazd. Budowane na strategicznych wapiennych skałach, zamki te strzegły dawniej granicy Królestwa Polskiego przed najazdami z Górnego Śląska. Najważniejsze z nich to: Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu – największa i najokazalsza warownia, Zamek w Ojcowie – malowniczo położony w Ojcowskim Parku Narodowym, Zamek w Mirowie i Bobolicach, Zamek w Smoleniu, Olsztynie, Rabsztynie, Tenczynie i wiele innych. Te historyczne ruiny przyciągają turystów z całej Polski i zagranicy, oferując nie tylko możliwość zwiedzania, ale również liczne imprezy kulturalne i historyczne. Atrakcje dla dzieci w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jura Krakowsko-Częstochowska to idealny region na rodzinne wyprawy pełne edukacyjnych i przygodowych atrakcji. Dzieci znajdą tu mnóstwo interesujących miejsc stworzonych specjalnie z myślą o najmłodszych podróżnikach. Dużą popularnością cieszy się Gród na Górze Birów – zrekonstruowana słowiańska osada, która przenosi w czasie i pozwala na kontakt z historią przez zabawę. W okolicy funkcjonują również parki linowe, rozbudowane place zabaw oraz parki tematyczne, takie jak Park Miniatur czy Park Doświadczeń Fizycznych w Ogrodzieńcu. Wiele zamków i ośrodków edukacyjnych organizuje warsztaty przyrodnicze, archeologiczne i historyczne – w tym zajęcia terenowe w jaskiniach czy lekcje geologii. Ojcowski Park Narodowy oferuje szlaki przystosowane dla dzieci, a dodatkową atrakcją są legendy i opowieści związane z formacjami skalnymi. Jura to przestrzeń, gdzie zabawa łączy się z nauką i ruchem na świeżym powietrzu. Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Turyści nie mogą uwierzyć, że to w Polsce. Ten zamek to hit Jury!
Zamek Rabsztyn, choć mniej znany niż Ogrodzieniec, to prawdziwa perła Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Po kompleksowej rekonstrukcji, przyciąga nie tylko miłośników historii, ale też rodziny z dziećmi i fotografów. Sprawdź, co skrywa ten zaskakujący zabytek w Małopolsce.
Spis treści: Rabsztyn zamiast Ogrodzieńca? Ten zamek zyskuje popularność Zwiedzanie zamku Rabsztyn – ceny i atrakcje Co jeszcze zobaczyć w Rabsztynie? Zamek Ogrodzieniec to najbardziej znany klejnot Jury Krakowsko-Częstochowskiej, ale – jak się okazuje – jest ich więcej. Inne urokliwe ruiny ulokowane są na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, we wsi Rabsztyn w województwie małopolskim. Po kompleksowej rekonstrukcji całe otoczenie zaadaptowano na potrzeby masowego ruchu turystycznego. Rabsztyn zamiast Ogrodzieńca? Ten zamek zyskuje popularność Określenie dokładnej daty powstania zam­ku rabsztyńskiego i wskazanie fundatora tej budowli znacznie utrudnia brak dowodów w postaci znalezisk archeologicznych czy zapisków źródłowych. Pierwsza wzmianka o warowni pojawiła się pod ko­niec XIV wie­ku. Obecna forma obiektu jest wynikiem ciągłych przebudowań na przestrzeni kilku wielu wieków. Jak czytamy na stronie ZamkiPolskie.pl, pierwotnie nazwa Rabsztyn do­ty­czy­ła cha­rak­te­ry­stycz­nej ska­ły i zam­ku po­wsta­łe­go na jej szczy­cie. Dziś ta nazwa obej­mu­je ca­łą miej­sco­wość. Przez lata zamek stał opuszczony i pozbawiony opieki. Rozkwit nastąpił dopiero po przejęciu budowli przez gminę Olkusz. Zamek odgryzowano, odkryto w nim studnię oraz po­zo­sta­ło­ści łaź­ni i kuchni zamkowej. Jednocześnie trwały kompleksowe prace przy rekonstrukcji bramy wjazdowej, budowie nowego pawilonu wjazdowego czy odbudowie części murów zamku wysokiego wraz z wieżą. Po znacznej metamorfozie obiekt wraz z całą infrastrukturą dostosowano do potrzeb turystów. Zwiedzanie zamku Rabsztyn – ceny i atrakcje Obecnie zrekonstruowane ruiny wznoszące się nieopodal Olkusza kuszą miłośników legend, dawnych dziejów i... pojedynków. „Spotkasz tutaj rycerzy walczących w licznych turniejach. Ze szczytu widokowej wieży zobaczysz okazałą panoramę okolic Olkusza, a po inscenizacjach rycerskich potyczek odpoczniesz przy pysznej kawie” – zachęca turystów komunikat na oficjalnej stronie obiektu. Z tarasów widokowych usytuowanych na wieży głównej i wieży zamku średniego rozpościera się zapierający dech w piersi widok na rozległe wzniesienia urokliwej Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Niektórzy decydują się również odwiedzić zamek, by na tle średniowiecznych murów zorganizować sesję fotograficzną. Opłata ustalana jest indywidualnie z zarządcą obiektu. Cennik biletów: Wtorek–piątek: bilet normalny 20 zł, ulgowy 15 zł Weekend: bilet normalny 25 zł, ulgowy 18 zł Przewodnik: 80 zł Audioguide: 5 zł Co jeszcze zobaczyć w Rabsztynie? W bezpośrednim sąsiedztwie zamku można zwiedzać rodzinny dom Antoniego Kocjana. Był on wybitnym konstruktorem szybowcowym i szefem wywiadu lotniczego AK, który odkrył tajemnice niemieckiej broni V1 i V2. Drewniany dom wybudowano w 1862 roku. Na zlecenie władz Olkusza budynek został rozebrany, a następnie przewieziony do Rabsztyna i zrekonstruowany. Źródło: Zamkipolskie.pl, zamekrabsztyn.pl Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Zamek Olsztyn był potężnym orlim gniazdem. Do dziś zachowały się tylko ruiny niegdysiejszej twierdzy
Zamek Olsztyn jest wymieniany wśród największych atrakcji Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Nic dziwnego. Malownicze ruiny, górujące nad miasteczkiem pod Częstochową, idealnie wpisują się w skalisty krajobraz tego obszaru. Gdzie znajduje się zamek Olsztyn? Jaka jest historia potężnej warowni? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Gdzie znajduje się zamek Olsztyn? Jak wyglądał zamek w Olsztynie? Historia zamku Olsztyn Zwiedzanie zamku w Olsztynie koło Częstochowy Zamek w Olsztynie koło Częstochowy znosi się na skalnym wzgórzu, które było świadkiem wielu dziejowych wydarzeń. Historia tego miejsca zaczyna się w XIII wieku. W czasie panowania Kazimierza Wielkiego została rozbudowana i włączona do systemu obrony Małopolski. W XVII stuleciu zaczął podupadać, a dzieła zniszczenia dopełnili Szwedzi, gdy najechali Rzeczpospolitą. Gdzie znajduje się zamek Olsztyn? Ruiny zamku w Olsztynie wznoszą się w malowniczym obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Położone w województwie śląskim miasto Olsztyn (powiat częstochowski) jest oddalone od Częstochowy o około piętnaście kilometrów. Jak wyglądał zamek w Olsztynie? Dziś po potężnej warowni zostały już tylko malownicze ruiny, pięknie wpisujące się w krajobraz tworzony przez jurajskie wapienie. Monumentalny obiekt nawet teraz imponuje swoim ogromem. Warto jednak podkreślić, że w czasach swojej świetności był znacznie większy. Zamek górny Na zamek górny składał się mierzący około 35 metrów stołp, zabudowania mieszkalne (dwa trzykondygnacyjne budynki i tzw. dom gotycki), dwa dziedzińce i cysterna z wodą. Wysoka wieża pełniła przede wszystkim funkcję obserwacyjną i obronną, ale nie tylko. Na najniższych poziomach trzymano więźniów, którzy w lochach mieli umrzeć śmiercią głodową. Do warowni prowadziła brama zlokalizowana po południowo-wschodniej stronie zamku górnego. Do dziś zachowały się jedynie fundamenty trzech filarów mostowych. Zamek dolny Zamek dolny znajdował się na wschód od górnego. Znajdowała się tam baszta, dziś znana jako Baszta Studzienna. Obiekt ten pełnił trzy funkcje: mieszkalną, gospodarczą i obronną. Do baszty przylegał dziedziniec z placem gospodarczym. Całość była otoczona murem o grubości ok. 200 cm. Podzamcze Na obszarze wysuniętego na południe podzamcza funkcjonowała między innymi zamkowa kuźnia. Odkryto tam także pozostałości dymarek, czyli dawnych pieców hutniczych. Na końcu podzamcza znalazła się niezbyt wysoka czworoboczna wieża. Tym co czyni ten obiekt wyjątkowym, jest grubość jego murów, dochodząca do 450 cm. Całość otaczał masywny mur obwodowy. Obok wieży znajdowała się brama, która była wykorzystywana do celów gospodarczych. Historia zamku Olsztyn Zamek Olsztyn był elementem tzw. Orlich Gniazd – systemu królewskich i prywatnych warowni i strażnic, broniących Małopolski przed Luksemburgami. System obronny składał się z 13 zamków królewskich, wspieranych przez 27 zamków prywatnych (na tej liście znajdował się między innymi zamek Tenczyn) i przez strażnice. Należy jednak podkreślić, że historia zamku Olsztyn sięga czasów przed władaniem Kazimierza Wielkiego. Pierwsze wzmianki o zamku Olsztyn Po raz pierwszy zamek Olsztyn (wówczas jeszcze zamek w Przemiłowicach) został wymieniony w 1306 roku, w aktach drugiego procesu Jana Muskaty, wytoczonego mu przez Jakuba Śliwę, arcybiskupa gnieźnieńskiego. Należy jednak podkreślić, że zamek istniał wcześniej, bo sam wspomniany dokument dotyczy wydarzeń datowanych na 1294 rok. Zamek Olsztyn w XIV wieku Potężna twierdza od początku wyróżniała się wybitnymi walorami obronnymi. W XIV stuleciu król Kazimierz Wielki zadecydował o jej rozbudowie, czyniąc zamek jednym z kluczowych elementów obronnych na śląsko-małopolskim pograniczu. W 1370 roku Władysław Opolczyk otrzymał ziemię wieluńską wraz z Olsztynem w lenno od Ludwika Węgierskiego. Do Korony zamek powrócił w 1391 roku, gdy Władysław Jagiełło zarządził oblężenie twierdzy. Służący królowi Spytek z Melsztyna zdobył ją w siedem dni. Zamek Olsztyn w XV wieku W następnym stuleciu do zamku głównego dobudowano dolny zamek. Warownia odegrała wówczas istotną rolę obronną. Stacjonujące tam oddziały skutecznie odpierały ataki prowadzone ze strony Śląska. Zamek Olsztyn w XVI wieku W 1552 roku miasto Olsztyn (prawa miejskie nadał Kazimierz Jagiellończyk, w 1488 roku) uzyskało przywilej na jarmarki i targi. Należy jednak podkreślić, że osada pod Częstochową nigdy nie odegrała ważnej roli. Główną przyczyną takiego stanu były nieurodzajne gleby, które nie wydawały obfitych plonów. W 1587 roku zamek był oblegany przez wojska Maksymiliana III. Na czele załogi stał Kasper Karliński, starosta olsztyński. Ludzie arcyksięcia uprowadzili syna dowódcy i wystawili go na pierwszą linię ognia. Chłopiec zginął, a twierdza została uszkodzona, ale obrona powiodła się. Upadek zamku Olsztyn Kolejny starosta olsztyński, Joachim Ociecki, zarządził odbudowę zamku. Gdy w 1613 roku obowiązki po nim przejął Mikołaj Wolski, warownia powoli zaczęła popadać w zapomnienie. Dla nowego starosty priorytetem było utrzymanie rezydencji w Krzepicach. W październiku 1655 roku Olsztyn został zaatakowany przez wyprawiające się na Częstochowę siły szwedzkie. Miasto zostało spalone, a zamek – zdobyty i zrujnowany. Po zakończeniu wojny nie nadawał się już do użytkowania. Gdy w 1722 roku rozpoczęła się budowa kościoła parafialnego, z dolnych partii niegdyś wspaniałej warowni zaczęto pozyskiwać budulec. Tak samo w XIX wieku postępowali chłopi. W rezultacie zamek Olsztyn stał się ruiną. Zwiedzanie zamku w Olsztynie koło Częstochowy Ruiny zamku w Olsztynie są udostępnione dla zwiedzających. Brama prowadząca do warowni jest zlokalizowana przy ulicy Zamkowej. Stamtąd należy udać się w prawo, do Wieży Sołtysiej, otwierającej podzamcze. Tam znajduje się brama gospodarcza, prowadząca do wieży, na której znajduje się platforma widokowa. Roztacza się stamtąd panorama na rezerwat „Sokole Góry” i wspaniałe jurajskie ostańce. Dalej trasa zwiedzania prowadzi częścią gospodarczą w kierunku północnym. Stamtąd dociera się do ruin zamku dolnego, gdzie zachowało się wejście do znajdującej się pod zamkiem górnym pieczary. Dalej trasa prowadzi na wschód, pod pozostałości dawnej bramy głównej. Kierując się na zachód, dotrze się do wyjścia głównego. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Nie tylko Jasna Góra. Najciekawsze atrakcje Częstochowy
Jakie znasz atrakcje Częstochowy? Podpowiadamy, co zobaczyć w mieście i okolicach.
W tym artykule: Co zobaczyć w Częstochowie? Po pierwsze Jasna Góra Atrakcje Częstochowy. Najciekawsze muzea Atrakcje w Częstochowie – Muzeum Zapałek Atrakcje w Częstochowie – Promenada Czesława Miłosza Atrakcje w Częstochowie dla dorosłych – Lasek Aniołowski Atrakcje w Częstochowie dla nastolatków – Park Lisiniec Atrakcje w Częstochowie dla dzieci – Ratusz Częstochowa rekreacyjnie Pozostałe atrakcje w Częstochowie Częstochowa leży nad Wartą na północy województwa śląskiego. Kulturowo i historycznie miasto nie jest jednak częścią Śląska, a sąsiedniej Małopolski. Częstochowa jest całkiem dużym miastem, liczącym ok. ponad 220 tysięcy mieszkańców. Miasto położone jest w północnej części województwa – przepływa przez nie rzeka Warta. Dzięki lokalizacji na pograniczu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej Częstochowa i okolice to bardzo atrakcyjny turystycznie region. To właśnie tu zaczyna się słynny Szlak Orlich Gniazd. Oto atrakcje Częstochowy. Co zobaczyć w Częstochowie? Po pierwsze Jasna Góra Oczywiście najbardziej znanym miejscem w Częstochowie jest bazylika jasnogórska oraz klasztor na Jasnej Górze. Znajduje się tam szczególnie czczony przez Polaków wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej. Największa pielgrzymka wiernych na Jasną Górę odbywa się co roku w sierpniu. Grupy zawodowe i społeczne wspólnie odwiedzają bazylikę przez cały rok. Bazylika jasnogórska została wybudowana w latach 20. XV w. Wówczas była kościołem jednonawowym. Na przestrzeni wieków świątynia rozrosła się i była kilkukrotnie remontowana oraz przebudowywana. Obecnie bazylika składa się z: kruchty, kaplicy św. Antoniego Padewskiego, naw, ołtarza głównego i prezbiterium, kaplicy św. Pawła Pierwszego Pustelnika, kaplicy Najświętszego Serca Pana Jezusa, kaplicy Świętych Relikwii, zakrystii i krypt grobowych. To główny ośrodek kultu maryjnego w Polsce z bogatą historią. Zwiedzanie zainteresuje nie tylko katolików. Wierni, którzy chcą jak najpełniej przeżyć ten czas, mogą zostać na Apel Jasnogórski – uroczyste nabożeństwo sprawowane od 1953 r. codziennie o godzinie 21:00. Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej to nie jedyny chrześcijański akcent w mieście. Zwiedzających mogą zainteresować również Muzeum Monet i Medali św. Jana Pawła II czy Bazylika Archikatedralna Sanktuarium Świętej Rodziny. Najpiękniejsze szlaki w polskich górach. Zobacz zdjęcia, które naprawdę oddają ich urodę [GALERIA] Tak dobre zdjęcia mogły powstać tylko dzięki komuś, kto od lat pielęgnuje w sobie wrażliwość na przyrodę. Atrakcje Częstochowy. Najciekawsze muzea Miłośnicy sztuki na pewno będą zadowoleni z wizyty w częstochowskiej Miejskiej Galerii Sztuki. Jak czytamy na stronie internetowej: to miejsce indywidualnej refleksji i zachwytu w obcowaniu z różnymi formami […] malarstwem, rzeźbą, grafiką, ceramiką, fotografią i in. Od lat 70. ubiegłego wieku odbyło się tu ponad 600 wystaw, na których można było podziwiać prace między innymi Zdzisława Beksińskiego. MSG wybiera nie tylko znane nazwiska, ale też nowe talenty. Młodzi artyści mogą dać się odkryć w konkursach plastycznych. Aby jak najlepiej poznać miasto, warto zajrzeć też do Muzeum Częstochowskiego, które jest najstarszą instytucją kultury w regionie. Placówka podtrzymuje tradycje i pamięć o historii. Wpływa również na życie społeczne i kulturalne zarówno mieszkańców, jak i turystów. Poza wystawami stałymi i czasowymi ciekawą inicjatywą są Gabinety Wybitnych Częstochowian. Muzeum Częstochowskie ma kilka oddziałów. Jeden z najpopularniejszych to Dom Poezji. Muzeum Haliny Poświatowskiej. Wystawę poświęconą poetce można oglądać w domu, w którym po wojnie zamieszkała rodzina Mygów (panieńskie nazwisko Poświatowskiej). Istnieje też Ławeczka Haliny Poświatowskiej, znajdująca się przy alei Najświętszej Maryi Panny. Ta słynna ławeczka stanowi pomnik poetki, odsłonięty w 2007 roku w Częstochowie. Pomnik to kobieta na ławeczce, u której stóp znajduje się kot. Na chodniku widzimy zaś tablicę informacyjną. Zwolennicy podróży pociągiem powinni zajrzeć też do Muzeum Historii Kolei w Częstochowie. Atrakcje w Częstochowie – Muzeum Zapałek Doskonałym miejscem do odwiedzenia jest Muzeum Zapałek, które zostało założone w 1882 roku. Właśnie w owym czasie powstała pierwsza fabryka zapałek na ziemiach polskich. Ciekawostką jest fakt, że zabytkowa linia produkcyjna działa po dziś dzień i do teraz są tam produkowane zapałki. Mamy okazję na żywo, na własne oczy zobaczyć jak produkowano zapałki, co z pewnością zaciekawi nasze pociechy i przyciągnie ich uwagę na dłużej. Atrakcje w Częstochowie – Promenada Czesława Miłosza Kolejną intrygującą atrakcją jest Promenada Czesława Niemena. Jest to prawie 2-kilometrowa aleja w dzielnicy Północ. W znajdującej się tam szerokiej alei wydzielono również dróżkę rowerową. Po bokach promenady spotkamy takie atrakcje jak boiska, amfiteatry, bary, place zabaw. Jeżeli zatem szukamy miejsca na spacer w Częstochowie, to promenada będzie do tego idealna. Znajdziemy tutaj atrakcje w Częstochowie dla nastolatków oraz atrakcje w Częstochowie dla dzieci. Atrakcje w Częstochowie dla dorosłych – Lasek Aniołowski Jest to sztuczny kompleks leśny, doskonały na spacery. Dawniej był to poligon wojskowy, ale z powodu zalesienia doszło do powstania pięknego pięknego oraz kolorowego lasku, w którym dzisiaj znajduje się park z utwierdzonymi ścieżkami, ławkami, a także miejscami do rozpalenia ogniska czy innych podobnych atrakcji. Taki romantyczny wieczór na łonie przyrody na pewno przypadnie do gustu wszystkim parom. Lasek Aniołowski jest parkiem miejskim o charakterze lasu, który znajduje się na pograniczu dzielnic Północ i Wyczerpy-Aniołów. Do lasu od strony centrum prowadzi Promenada Czesława Miłosza, zaś od północnego wschodu sąsiaduje pasmo wzgórz Góry Kawie. Szukaliście celu kolejnej wycieczki? Oto najbardziej malownicze zamki na Śląsku Większości z nas, Śląsk kojarzy się przede wszystkim z kopalniami i charakterystycznymi zabudowaniami z czerwonej cegły. Nie można jednak zapomnieć, że nie tylko węgiel jest bogactwem teg... Na terenie aktualnego lasu przed I wojną światową utworzono poligon wojskowy. W czasie II wojny światowej poligon był używany przez wojska niemieckie, a po 1945 r. przez stacjonujące w Częstochowie oddziały Ludowego Wojska Polskiego. Atrakcje w Częstochowie dla nastolatków – Park Lisiniec W parku tym znajdują się trzy duże zbiorniki wodne z ciekawymi nazwami: Adriatyk, Bałtyk i Pacyfik. To właśnie tutaj mieszkańcy spędzają czas w okresie upałów, ponieważ mogą się ochronić w chłodnej wodzie w parku i przy okazji skorzystać z zabaw na świeżym powietrzu. Park Lisiniec stanowi ponad 40 ha terenów zieleni położonych w zachodniej części miasta, Znajdziemy tu ścieżkę rekreacyjną o długości 2,5 km, wypożyczalnię sprzętu pływającego (kajaki, rowery wodne, deski SUP), skate park, a także 2 korty tenisowe i park linowy. Nie ma zatem możliwości, żeby nastolatek nudził się w Lisińcu. Przykładowo atrakcje w Mikołajkach czy atrakcje w Wiśle są równie interesujące jak te, których możemy doświadczyć, przebywając w Częstochowie. Atrakcje w Częstochowie dla dzieci – Ratusz Znajduje się on w Śródmieściu. Stanowi klasyczny obiekt, którego budowa odbyła się w latach 1829–1836, po połączeniu dwóch miast. Obecnie znajduje się tutaj Muzeum Częstochowskie, ale to ratusz stanowi ten najbardziej reprezentatywny. Znajdziemy w nim stałą wystawę historyczną „Dzieje Miasta Częstochowy”. Dzieci odczuwają radość i ekscytację z powodu tego, że odkrywają coś nowego. A już wejście na szczyt ratusza i spojrzenie z góry to spełnienie ich największych marzeń. Warto zafundować dziecku taką wycieczkę i tym samym taką przyjemność. Częstochowa rekreacyjnie Częstochowa to świetny kierunek na wiosenne i wakacyjne wycieczki. W okolicy jest wiele miejsc, w których można aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu. Przede wszystkim wspomniany już Szlak Orlich Gniazd, na którym znajduje się między innymi zamek Ogrodzieniec (ok. 65 km od Częstochowy) i zamek w Olsztynie (18 km). Niedaleko miasta położony jest też malowniczy rezerwat przyrody Sokole Góry, z typowym dla Jury Krakowsko-Częstochowskiej krasowym krajobrazem. Nie musimy też wyjeżdżać z Częstochowy. Czas na łonie natury warto zaplanować w Parku im. Stanisława Staszica. Na słabszą pogodę poleca się Park Wodny. Pozostałe atrakcje w Częstochowie Bez wątpienia, będąc w Częstochowie, nie sposób pominąć wioski oddalonej od centrum miasta o kilka kilometrów – wioski Mstów. Jest ona niesamowicie malowniczą wsią, w której znajdziemy mnóstwo zabytków, takich jak Zespół Klasztorny, który pozwala poczuć się jak w twierdzy. Jest on dość dużym obiektem jak na wielkość wsi. Największe miasta w Polsce pod względem liczby ludności – ranking TOP 15 Warszawa i Kraków to niezmiennie od lat największe miasta w Polsce pod względem liczby ludności. Awans na trzecią pozycję w ostatnim czasie zanotował Wrocław, który z zepchnął z podium .. Innym ciekawym miejscem w Częstochowie jest oczywiście Stary Rynek. Ten skromny plac o wymiarach 100 x 66 m stanowił miejsce krzyżowania się szlaków handlowych. Przez lata było ono centrum handlowym, a jego znaczenie zaznaczył Ratusz. Stary Rynek nie wydaje się szczególnie fascynującym miejscem, ale to tutaj kończy się Szlak Orlich Gniazd. Istnieją nawet doniesienia, że w karczmie przy rynku nocował Napoleon Bonaparte przed atakiem na Moskwę. Jak widać, Częstochowa jest miejscem niezwykle bogatym w różnego rodzaju zabytki i wiążące się z nimi historie. Aby zwiedzić wszystko w sposób dokładny, potrzebowalibyśmy co najmniej kilku dni intensywnego zwiedzania. Nie da się jednak ukryć, że miasto to posiada niepowtarzalny urok, któremu nie sposób się oprzeć. Kto choć raz odwiedził Częstochowę, z pewnością jeszcze do niej wróci.
Szlak Orlich Gniazd pieszo lub rowerem. Jakie atrakcje czekają nas na trasie?
Szlak Orlich Gniazd łączy Częstochowę z Krakowem. Co zobaczymy po drodze? Miłośnicy zamków będą zachwyceni, ale nie tylko oni.
W tym artykule: Szlak Orlich Gniazd to nie tylko zamki Zaplanuj trasę. Co zobaczyć na Szlaku Orlich Gniazd? Jura Krakowsko-Częstochowska dla aktywnych „Piękna nasza Polska cała…” – te słowa znanej piosenki patriotycznej zawsze przypominają mi się, kiedy lecę samolotem nad naszym krajem. Obiecuję sobie wtedy, że kolejny wyjazd zaplanuję właśnie w Polskę. Muszę przyznać, że pandemia trochę mi w tym pomogła. Ponieważ przez wiele miesięcy zagraniczne podróże były albo niemożliwe, albo utrudnione, nadrabiałem zaległości turystyczne w ojczyźnie. Wtedy ostatecznie zakochałem się w Dolnym Śląsku i Karkonoszach. Szlak Orlich Gniazd to nie tylko zamki Podtrzymuję, że cała nasza Polska jest piękna. Ostatnio bardziej ciągnie mnie jednak na południe. Zostawiam Szklarską Porębę i przesuwam się na wschód, w kierunku Jury Krakowsko-Częstochowskiej. To tam w dwudziestoleciu międzywojennym Stanisław Leszczycki wytyczył szlak po największych atrakcjach regionu. Po wojnie swój wkład miał też prof. Kazimierz Sosnowski, który zaproponował trasę łączącą Częstochowę z Krakowem. Obecnie jest to jeden z najpiękniejszych szlaków turystycznych w Polsce – Szlak Orlich Gniazd. Czym są Orle Gniazda? To system średniowiecznych zamków, stojących na ówczesnych granicach Królestwa Polskiego. Warownie miały bronić Kraków przed najazdem Czechów. Większość z nich powstała w czasach, kiedy królem był Kazimierz Wielki. Największą popularnością cieszy się Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu – jeden z największych zamków w Europie. Nadgryziona zębem czasu budowla jest dobrze znana widzom serialu „Wiedźmin”. Właśnie tam kręcono jedną z bitew. Dzięki temu zamek zaczęło odwiedzać jeszcze więcej turystów. Już wcześniej organizowano tu rekonstrukcje średniowiecznych walk i inne mediewistyczne wydarzenia. Inne Orle Gniazda to: Bliźniacze zamki w Bobolicach i Mirowie, „Bąkowiec” w Morsku, „Pilcza” w Smoleniu, Zamek Olsztyn koło Częstochowy. Zaplanuj trasę. Co zobaczyć na Szlaku Orlich Gniazd? Szlak Orlich Gniazd tworzą też inne warownie i pałace, a także klasztory – chociażby Jasna Góra. Mimo że ruiny Zamku Okrężnik nie są szczególnie okazałe, warto podejść bliżej i mieć oczy szeroko otwarte. Od ich podnóży po Złoty Potok rozciąga się Dolina Wiercicy, uważana za jedno z najbardziej malowniczych miejsc Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Ścieżki i szlaki zaprowadzą nas nie tylko do różnorodnych wapiennych skał, ale też do zabytków związanych z Zygmuntem Krasińskim. ​​​​​​​ Kolejne mniej oczywiste miejsce na szlaku to Stary Młyn w Żarkach. Zabytek liczy prawie 100 lat. Można go oglądać w Muzeum Dawnych Rzemiosł. Zwiedzanie obiektu to wciągająca lekcja historii dla dużych i małych. Poza tym, jeśli gdzieś odkrywać rzemiosła, to właśnie w Żarkach. Na przestrzeni wieków w miasteczku rozwijały się nie tylko młynarstwo, ale też bednarstwo czy kołodziejstwo. Jura Krakowsko-Częstochowska dla aktywnych Szlak Orlich Gniazd można pokonać pieszo lub rowerem – bez względu na to, jak się poruszamy, nie ma co się spieszyć. Trasa prowadzi przez wyjątkowe tereny chronione, w tym rezerwaty przyrody na Górze Zborów – idealne na postój na łonie natury. Pieszy wariant liczy 168,7 km. Jego przejście nie powinno zająć dłużej niż tydzień. Oczywiście wszystko zależy od tego, jak wiele Orlich Gniazd odwiedzimy. Szlak rowerowy jest nieco dłuższy i ma 184,5 km. Obie trasy mają średni poziom trudności. Jeśli czujemy, że nie damy radę przejść lub przejechać całości, warto wybrać najbardziej interesujące dla nas odcinki i skupić się tylko na nich. To wcale nie musi oznaczać, że wypoczynek będzie mniej aktywny. Jura Krakowska-Częstochowska, przez którą biegnie Szlak Orlich Gniazd, to idealne miejsce do uprawiania nordic walking czy wspinaczki. Na turystów oprócz charakterystycznych skał czekają też licznie jaskinie. Niektóre są dostępne wyłącznie dla grotołazów.
Aktywny wypoczynek w Dolinkach Krakowskich. Jak zaplanować dzień?
W najnowszym odcinku Rozmów Travelera poświęconych pięknym okolicom Krakowa podpowiadamy, jak aktywnie spędzić czas w Dolinkach Krakowskich na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. To jeden z Siedmiu Nowych Cudów Polski według plebiscytu National Geographic. Wspinaczka na Sokolicy, przejście Jaskinią Wierzchowską Górną, czy odpoczynek w kultowej Brandysówce? Zobacz, jak wyglądał pełen wrażeń dzień Michała Cessanisa.
Jedyna taka planeta O tym zdjęciu nie sposób zapomnieć. Ponad monochromatyczną powierzchnią Księżyca w absolutnej czerni zawieszona jest Ziemia. Pół dysku ukrywa się w cieniu, a druga jego część mieni się kolorami – błękitem, zielenią i bielą, które zdają się wirować w jakimś niesamowitym energetycznym tańcu. Wszystko dookoła jest martwe, zimne, a to miejsce wydaje się kwintesencją piękna i życia. Pierwsze kolorowe zdjęcie naszej planety widzianej z kosmosu zostało zrobione w Wigilię Bożego Narodzenia 1968 r. przez Billa Andersa, członka załogi Apollo 8, amerykańskiej misji kosmicznej na Księżyc, pierwszej, która wyniosła ludzi poza orbitę okołoziemską. Astronauta uchwycił ten niezwykły moment nazwany potem wschodem Ziemi, a zdjęcie natychmiast okrzyknięto jednym z najważniejszych w historii fotografii. Pokazuje ono samotność naszej planety wędrującej w niewyobrażalnie wielkim kosmosie. Jest ona niczym oaza na środku pustyni, która obiecuje bezpieczną przystań. Każdy, kto był w kosmosie i miał szansę spojrzeć na Ziemię z tej perspektywy, podobno doświadcza swego rodzaju przebudzenia świadomości. Ponieważ wszystko, co zna, co kocha, co jest mu bliskie, żyje na tej małej, kruchej błękitnej kuli, po powrocie większość poświęca się działalności na rzecz ochrony środowiska. Pomyślałam sobie, że nam ludziom bardzo brakuje tej kosmicznej perspektywy. Być może, gdybyśmy mieli szansę doświadczyć tej pustki, tej samotności, która staje się udziałem astronautów, o czym m. in. mówi artykuł „Poza błękitnym globem”, docenilibyśmy, czym jest przywilej życia na Ziemi. I zaczęli o niej myśleć nie jak o miejscu, które ma nam służyć i które możemy kształtować i zmieniać w dowolny sposób, ale jak o naszym jedynym domu, który wymaga największej troski. Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA W numerze: TEMAT Z OKŁADKI | Dobro i zło Człowiek jest gatunkiem najbardziej społecznym, a zarazem najbardziej skłonnym do przemocy. Podczas, gdy jedni są ekstremalnie empatyczni, inni przejawiają psychopatyczne okrucieństwo. Dlaczego tak się dzieje? JEDYNA TAKA PLANETA | Astronauci próbują opisać majestat Ziemi Astronauci z różnych krajów opowiadają o swoich odczuciach i przekonują, że doświadczenie spojrzenia na naszą planetę z kosmosu wzbogaca człowieka duchowo. Szkoda tylko, że nie można posłać na orbitę każdego Ziemianina. JEZIORA JAK MIRAŻE | Wysychające akweny W konsekwencji zmian klimatycznych jeziora ocieplają się szybciej niż atmosfera i oceany. Wiele śródlądowych akwenów niknie w oczach. Przynosi to katastrofy lokalnym ekosystemom i rdzennym kulturom. ROK PTAKÓW | Ptasie migracje Prawie połowa rodzajów ptaków to stworzenia wędrowne. Wielkie ptasie migracje to jeden z dziwów natury. Dlaczego pokonują tysiące kilometrów? Jak odnajdują drogę i wracają w te same miejsca? Zdjęcia to tego reportażu wykonał Stephen Wilkes. Uznany fotograf spędził większość 2017 roku obserwując migrujące ptaki i zbierając materiał to tego artykułu. Efekty są oszałamiające. Artykuł powstał w ramach kampanii National Geographic „2018 ROK PTAKÓW” koncentrującej się na znaczeniu oraz ochronie tych niezwykłych stworzeń. Z DZIENNIKA FOTOGRAFIA | Syberyjska samotność Obrazki z życia w osadzie ukrytej w syberyjskich ostępach, której mieszkańcy kochają odosobnienie. Fotografka Elena Anosowa odwiedza wieś, którą kilkaset lat temu założyli jej przodkowie. Życzymy udanej lektury! Poznaj ofertę prenumeraty.
Najlepszym przyjacielem fotografa jest światło. Czasem wystarczy takie z mocnej latarki.
Fragment morskiego dna przekształconego przez miliony lat w przestrzeń pól, lasów, wzgórz i dolin okraszonych jak ciasto posypką wapiennymi ostańcami z okresu górnej Jury – oto krajobraz wyżyny rozciągającej się na 80 km między Krakowem a Częstochową, który mocno zapada w pamięć. Jedną z jej największych atrakcji są ruiny warowni. Wkomponowane w wapienne ostańce, tworzą ze skałami malowniczą całość. Nieliczne odbudowane zamki, jak Pieskowa Skała czy Bobolice, ukazują ich świetność sprzed stuleci. Wszystkie powstały w wiekach XIV i XV w., tworząc system obrony granicy kraju. Przemierzam Jurę od lat i choć znam ją już jak własną kieszeń, ciągle potrafi zaskoczyć mnie czymś nowym. Dlatego po zagranicznych wojażach i wyprawach górskich zawsze bardzo chętnie tu wracam. Zdjęcia przedstawiające zamki ze Szlaku Orlich Gniazd to projekt, który wciąż rozwija się i ewoluuje. Od jakiegoś czasu szczególną uwagę poświęcam ujęciom nocnym. Będąc pod wrażeniem dokonań Kena Geigera, który oświetlał sztucznym światłem Stonehenge, postanowiłem zastosować tę samą technikę – malowania światłem – do przedstawienia zdjęć jurajskich warowni. Na prezentowanych tu zdjęciach ruiny Mirowa, Rabsztyna i Bydlina są wydobyte jedynie światłem mocnej latarki. Technika ta stanowi doskonałą zabawę, dając jednocześnie zaskakujące i bardzo plastyczne efekty końcowe. Warto wiedzieć: Andrzej Kryza, rocznik 1971 r., fotografią zajmuje się od 14 lat, od niedawna profesjonalnie. Ma na koncie kilka wystaw: Kamień w wodę – pejzaż tatrzański; Orle Gniazda; Liquid Steel – krajobraz przemysłowy huty w Dąbrowie Górniczej.
Tajemnicze zamki i zatopione w zieleni skały. Ogrodzieniec to idealne miejsce na wiosenny wypad.
Jak w czasie weekendu pogodzić naturę z kulturą? Atrakcje dla dorosłych z tymi dla dzieci? W Ogrodzieńcu w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej jest to nie tylko proste, ale wręcz nieuniknione! Zacznijmy od ogrodzienieckiego zamku. Wzniesiony za czasów króla Kazimierza Wielkiego wciąż robi wrażenie – zarówno na dużych, jak i małych turystach. Bo oprócz oglądania świetnie zachowanych ruin można pobawić się tu w Tarzana. Tuż przy zamku znajduje się bowiem park linowy, a najdłuższy zjazd po linie odbywa się dosłownie nad dziedzińcem. Kilka kroków dalej stoi park miniatur. A tam wszystkie najważniejsze budowle regionu, tyle że w mikroskali. I co ważniejsze, zamiast ruin można zobaczyć, jak wyglądały w czasach swojej świetności. Aby sprawdzić, jak z rekonstrukcją w skali makro poradzili sobie właściciele zamku w Bobolicach, wsiadamy na rower. I pędzimy przez zielone pola, z których od czasu do czasu wystają wapienne ostańce (Jura to mekka wspinaczy). Na dwóch kółkach możemy też dostać się do Żarek. Na obrzeżu miasteczka stoi blisko 40 kamiennych stodół wybudowanych w XIX w. Warto wiedzieć: JAK DOJECHAĆ ■ Ogrodzieniec znajduje się 85 km od Krakowa, 64 od Częstochowy, 48 od Katowic. 270 km z Warszawy. Dojazd samochodem lub PKS-em z Zawiercia. GDZIE SPAĆ ■ Poziom 511, Design Hotel & SPA, Podzamcze, ul. Bonerów 33, 42-440 Ogrodzieniec, www.poziom511.com. Położony na tyłach ogrodzienieckiego zamku, świetnie wpisujący się minimalistycznym stylem w okolicę. Jednym z większych atutów hotelu są panoramiczne okna. GDZIE JEŚĆ ■ Poziom 511 – kuchnia w stylu fusion, inspirowana regionalnymi potrawami. W sobotnie letnie wieczory w hotelowym ogrodzie grają didżeje.
Nie będę Wam ściemniać. Nie jestem ani miastowa, ani miejska. W życiu najważniejsza jest dla mnie wolność, której nie potrafię odnaleźć w otoczeniu betonu. Doceniam i podziwiam kulturę, lubię słuchać o historii danego miejsca, ale to natura i przestrzeń sprawiają, że oddycham pełną piersią. Znam jednak wielu pasjonatów miast, miłośników tzw. city break'ów. Zwiedzają oni kolejne europejskie stolice i małe urocze miasteczka w weekendy (co zresztą uważam za fantastyczny pomysł!). Okazuje się, że w tak krótkim czasie jesteśmy się w stanie zmobilizować do zrobienia i zobaczenia więcej niż inni przy kilkutygodniowym pobycie. Nie mówiąc o zbawiennym wpływie zmiany otoczenia na nasze przeciążone pracą i problemami głowy... Chociaż nie znam Europy tak dobrze jak reszty świata, Barcelona, o której piszemy w tym numerze, zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Pewnie dlatego, że dzieła Gaudiego zawsze pobudzały moją własną kreatywność. Doprawdy trudno mi sobie wyobrazić, jakie byłoby to miasto, gdyby ktoś kiedyś nie pozwolił temu szalonemu architektowi na realizację jego zwariowanych projektów!Do zwiedzania miasta często zachęca nas bowiem architektura właśnie, która dzięki fotografiom pociąga nas nawet wtedy, gdy do podróży jeszcze daleko. Ja jednak zawsze powtarzam, że o klimacie miejsca decydują przede wszystkim jego mieszkańcy... Zapraszam Was więc do lektury tego wydania Travelera i poznawania nowych miejsc oraz ludzi. Wiosna to najlepszy moment, żeby zrobić sobie przerwę i spędzić weekend w jednym z dziewięciu niesamowitych miast, które Wam polecamy.
SPIS TREŚCI: FOTOREPORTAŻ - Polska z lotu ptaka PLANETA TRAVELERA -Wieści ze świata Kierunek kultura Podróże z pilotem PLEBISCYT TRAVELERY 2011 - Poznaj nominowanych PODRÓŻUJ Z GŁOWĄ - Tanie podróżowanie Szalom Izrael! Patent Travelera Uwaga na pieczątki w paszporcie Zostań tubylcem Czas na szabat Poznaj te miejsca Geoturystyka, czyli Ziemia na topie PODRÓŻ ŻYCIA - Brunei Wszystkie skarby sułtana Zoom na miasto Jak wypocząć w wielkim mieście Barcelona Najbardziej imprezowe miasto Europy Nowy Sad szykuje się na Exit. I już zaprasza na koncerty Marrakesz W stronę kultury Bolonia W cieniu starych arkad Edynburg Między sztuką a sztuczką Kopenhaga Miasto dla małych i dużych chłopców Palermo Mozaika zmysłów Toruń Co ma piernik do muzeum POMYSŁ NA - Drohobycz Śladami Brunona Schulza POLSKA JEST NAJFAJNIEJSZA - Kaszuby Legendy przy tabace 7 nowych cudów Polski Kolorowe Jeziorka BIEGUN ADRENALINY - Kompas Adventure Dziewiczy rejs przez Arktykę Warto spróbować Parkour, czyli jak przeskoczyć miasto Test Travelera Aparat fotograficzny na wyprawę Przerwa techniczna Raport specjalny Ekspedycja, która wstrząsnęła Australią Kuchnia - Kanapka w wielkim mieście Swoją drogą - Igor Zalewski Akademia fotografii - Najlepsze zdjęcia czytelników
Wszyscy ci, którzy interesują się różnymi formami krasu powierzchniowego i podziemnego, a także zadają sobie pytanie, czym charakteryzuje się budowa geologiczna Jury Krakowsko-Częstochowskiej, powinni udać się na spacer geologiczną ścieżką dydaktyczną utworzoną w Olsztynie koło Częstochowy.
Ta niezwykła ścieżka, powstała z inicjatywy Polskiego Instytutu Geologicznego, jest częścią szerszego programu edukacyjnego, mającego popularyzować wiedzę o przyrodzie nieożywionej i jej ochronie. Długość ścieżki wynosi pięć kilometrów, a czas zwiedzania zamyka się w trzech godzinach. Spacer zaczynamy u podnóża góry Zamkowej, gdzie zlokalizowana jest pierwsza tablica informacyjna. W sposób ogólny przedstawiono na niej budowę geologiczną Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, a także opisano główne etapy rozwoju tego obszaru. Dalej ścieżką kierujemy się na wschód, mijając od południa grupę ostańców: Ostra Góra. Z rozległych piaszczystych tarasów nadzalewowych roztacza się widok na Górę Cegielnię i kolejną tablicę informacyjną. Tym razem poznajemy różne rodzaje skał wapiennych i ich genezę. Kolejnym przystankiem jest kamieniołom Kielniki, gdzie opisane zostały efekty długotrwałych procesów geologicznych. Idąc dalej oznakowanym szlakiem dochodzimy do jaskini Magazyn. Przy wejściu umieszczona jest tablica z informacjami wyjaśniającymi mechanizmy powstawania form krasowych. Jaskinia, wykorzystywana niegdyś jako magazyn materiałów wybuchowych, charakteryzuje się bardzo bogatą, choć zniszczoną szatą naciekową. Po jej opuszczeniu szlak zatacza pętlę i prowadzi nas z powrotem w stronę Olsztyna. Po drodze natykamy się na jeszcze jedną, ostatnią już tablicę, opisującą najpopularniejsze skamieniałości jurajskie.
Od początku 2010 roku polscy naukowcy dokonują samych sensacyjnych odkryć. Wystarczy wspomnieć o niezwykle ważnym dla ewolucji znalezisku tropów, dokonanym przez Grzegorza Niedźwiedzkiego i Piotra Szreka w kamieniołomie Zachełmie pod Kielcami, a tu już media krzyczą o kolejnej sensacji. W jaskini Stajnia w Jurze Krakowsko – Częstochowskiej odnaleziono … zęby.
Może trudno w to uwierzyć, ale na te trzy zęby trzonowe czekała polska nauka bardzo, bardzo długo. Dlaczego? Dlatego, że są one namacalnym dowodem na to, że na terenie Polski przebywali setki tysięcy lat temu neandertalczycy. Odkrycie, dokonane przez naukowców z Uniwersytetu Szczecińskiego w jaskini Stajnia, jest pierwszym znaleziskiem szczątków neandertalskich w naszym regionie Europy. O tym, że neandertalczycy mogli zapuszczać się w okolice Wisły i Odry na polowania, świadczyły odkrywane co pewien czas kamienne narzędzia, pozostawione przez nich. Nigdy jednak nie odkryto jeszcze szczątków. Znalezisko jest tym bardziej sensacyjne, że miejsce, w jakim odnaleziono szczątki praczłowieka, przypomina grób. O czym to może świadczyć? Między innymi o tym, że neandertalczyk był zdecydowanie bardziej rozwinięty niż do tej pory przypuszczali naukowcy, a sam fakt chowania zmarłych może dowodzić tego, że miał on już jakieś wyobrażenie o znaczeniu religijnym. Pracami naukowców w jaskini Stajnia kieruje dr Mikołaj Urbanowski z Zakładu Archeologii Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego. Warto zaznaczyć, że znalezione przez naukowców zęby należały do trzech różnych osobników i odkopane zostały w warstwach sprzed 100-80 tysięcy lat, czyli z „czasów” kiedy w Europie żyli tylko neandertalczycy. Znaleziska gratulujemy i czekamy na dalsze sukcesy, gdyż badania w jaskini Stajnia dopiero się rozpoczęły. Tekst: Agnieszka Budo
Dla wspinaczy i amatorów pięknych widoków
Dla wspinaczy i amatorów pięknych widoków Dawniej ludzie szukali wśród skał i pieczar Jury Krakowsko-Częstochowskiej raczej schronienia niż przygody, a najstarsze ślady pobytu człowieka – sprzed 300 tys. lat – odkryto niedawno w Jaskini Biśnik. Groty strzał i bełtów, ostrogi i inne elementy uzbrojenia wskazują, że w średniowieczu w jaskiniach szukali schronienia zbrojni rycerze. Według legendy na początku XIV w. w jednej z jaskiń ukrywał się przed królem czeskim Wacławem II przyszły król Polski Władysław Łokietek. Władcę miał uratować pająk, którego gęsta sieć zasłoniła wejście do jaskini. Uraczona w jednym z barów mrożącymi krew w żyłach opowieściami o zamieszkującym tutejsze jaskinie jadowitym pająku Meta menardi, bacznie obserwowałam ściany komnat Groty Łokietka. Dopiero później pracownik Ojcowskiego Parku Narodowego zapewnił mnie, że ze strony pająka nic nam nie grozi. Jurajskie skałki, których krajobrazy zauroczyły już niejednego, swoje obecne kształty zawdzięczają procesom geologicznym sprzed milionów lat. Przed około 180 mln lat obszar Jury pokrywało ciepłe morze. Szkielety i pancerze organizmów zbudowane z węglanu wapnia opadały na dno i z czasem utworzyły grubą warstwę wapieni. Potem morze zaczęło się wycofywać, a dzięki erozji powstały tak charakterystyczne dla krajobrazu Jury skałki, ostańce i jaskinie. Naturalne walory obronne terenu wykorzystywano od średniowiecza, wznosząc zamki. Ilekroć jestem w jednym z najpiękniejszych – w Ogrodzieńcu – zdumiewa mnie, jak harmonijnie średniowieczni budowniczowie wkomponowali go w olśniewające bielą kamienne otoczenie. Czasem trudno odróżnić, co jest dziełem ludzi, a co stworzyła natura. Po zachodzie słońca ruiny zamku zmieniają oblicze. Ponoć każdy dukat, za który Stanisław Warszycki nabył warownię w Ogrodzieńcu, zbroczony był krwią jego poddanych. Teraz okrutnik pojawia się pod postacią czarnego psa z łańcuchem u szyi, pokutując za niecne uczynki. Zamek w Olsztynie też jest miejscem, w którym straszy. Duch niepokornego Maćka Borkowica, który w XIV w. buntował szlachtę przeciwko królowi i został skazany na śmierć głodową w wieży zamkowej, włóczy się teraz każdej nocy po murach zamkowych, przeraźliwie dźwięcząc łańcuchami. Czasy szturmowania warowni przez rycerzy mamy już za sobą, teraz ich miejsce zajęli szukający przygód i mocnych wrażeń wspinacze, którzy na stałe wrośli w pejzaż Jury. Oblegają skały, prześcigając się nie tylko w wyczynach sportowych wymagających niekiedy ekwilibrystycznych zdolności, ale i w nadawaniu nazw skałom i drogom na nich wytyczonym. Niekiedy frywolnym i dosadnym, bo jak inaczej określić nazwę skały „Dupa Słonia” w Dolinie Będkowskiej? Jedne z najtrudniejszych dróg – o wymownych nazwach „Nie dla psa kiełbasa” i „Powerplay” – prowadzą przez Pochylec w Dolinie Prądnika. Wyzwaniem bywa wspinaczka w Jaskini Mamutowej, w Dolinie Kluczwody i wokół niej. Już same określenia tras – „Nieznośna lekkość bytu”, „Stal Mielec”, czy „Capoiera” – sugerują ich charakter. – Zawsze trzeba pamiętać, że wspinaczka skałkowa jest sportem niebezpiecznym i należy się do niej dobrze przygotować, ale mogą tu też ćwiczyć nawet mniej zaawansowani, przechodząc np. drogę „Król Maciuś I” – mówi Piotr Drobot, instruktor alpinizmu i autor skalnych tras. Wśród swoich uczniów ma osoby w wieku od 14 do... 60 lat.