National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-03T12:19:19.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Jeszcze 60 lat temu najpopularniejszy kurort Meksyku nie istniał. Jego lokalizację wybrał komputer
items: Już wiadomo, skąd 66 mln lat temu przyleciała planetoida, która zabiła dinozaury
items: Parami w zaświaty. W ten sposób Majowie składali ofiary z dzieci 1000 lat temu
items: W Chichén Itzá odkryto wyjątkową rzeźbę wojownika. Ma hełm w kształcie węża
items: Miasta Majów w Ameryce Środkowej. Gdzie mieszkali przedstawiciele tej prekolumbijskiej cywilizacji?
items: Odkrycie w Chichén Itzá wcale nie było nowe. To pomyłka. Jest jednak dobra wiadomość
items: Uxmal na Jukatanie. Co warto zobaczyć w starożytnym mieście Majów
items: Chichén Itzá. Kto zbudował starożytne miasto na Jukatanie?
items: Archeolodzy odkryli ślady dawnej osady Majów. W przeszłości była stolicą ważnej dynastii
items: Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze…
items: Meksykański las namorzynowy jest niepodobny do żadnego innego na świecie
items: Zanurkuj w meksykańskich cenotach. Takiej gry świateł nie zobaczysz nigdzie indziej
items: Tak wygląda meksykański raj. Poznaj miejsca, których nie będziesz chciał opuścić
items: Majowie – mistrzowie budowania cywilizacji... z niczego
items: Jukatan - garść informacji praktycznych
items: Jukatan jak tortilla
items: Plaża hipisów

Jeszcze 60 lat temu najpopularniejszy kurort Meksyku nie istniał. Jego lokalizację wybrał komputer
type: item
date: 2026-03-04T07:00:53.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cancún
subject: jukatan
subject: karaiby
subject: kurort
subject: meksyk
description: Dziś to jeden z najbardziej rozpoznawalnych kurortów świata i symbol karaibskiego wypoczynku w meksykańskim wydaniu. Cancún co roku przyciąga dziesiątki milionów turystów spragnionych białych plaż i turkusowej wody Morza Karaibskiego. W 2023 roku odwiedziło go około 21 milionów osób, bijąc wcześniejsze prognozy meksykańskiego resortu turystyki. Trudno uwierzyć, że jeszcze pod koniec lat 60. w miejscu dzisiejszych hoteli i bulwarów mieszkało zaledwie kilka osób, a decyzję o budowie kurortu podjął… komputer.
encoded: Turystyka od dekad pozostaje jednym z najbardziej dynamicznych sektorów globalnej gospodarki, a państwa non stop rywalizują o przyciągnięcie zagranicznych podróżnych. Nic dziwnego, że na przełomie lat 60. i 70. XX wieku Meksyk postanowił wykorzystać swoje naturalne atuty i stworzyć od podstaw luksusowy ośrodek wypoczynkowy skierowany przede wszystkim do turystów ze Stanów Zjednoczonych. Projekt miał nie tylko przyciągnąć kapitał, lecz także pobudzić rozwój regionów oddalonych od tradycyjnych centrów gospodarczych. Wybór lokalizacji powierzono analizom komputerowym – wówczas pionierskiemu rozwiązaniu. W efekcie powstał kurort, który dziś generuje znaczną część dochodów kraju z turystyki i stał się jednym z najważniejszych punktów na mapie Karaibów. Jak komputer zaprojektował przyszły kurort? Decyzja o stworzeniu nowego, luksusowego ośrodka wypoczynkowego zapadła w Meksyku pod koniec lat 60., w momencie gdy rząd szukał sposobu na pobudzenie gospodarki w słabiej rozwiniętych regionach kraju. W 1967 roku przeznaczono 2 miliony dolarów na analizę możliwości utworzenia zupełnie nowych stref turystycznych – najlepiej tam, gdzie „nie istnieją inne realne alternatywy rozwoju”. Zadanie powierzono Infratur, czyli Funduszowi Promocji Infrastruktury Turystycznej działającemu przy Banku Meksyku. Na jego czele stał wówczas 40-letni Antonio Enríquez Savignac, absolwent Harvardu, który kilka lat później został sekretarzem generalnym Światowej Organizacji Turystyki ONZ. W 1972 roku, gdy buldożery przekształcały już dziewiczy pas lądu w przyszły kurort, reporter „New York Times” odwiedził Meksyk, by zapytać Savignaca, dlaczego państwo angażuje się w budowę „wielomilionowego placu zabaw”. Odpowiedź była bezpośrednia: „Pieniądze”. Jak wyjaśniał, „turyści oznaczają pieniądze, a rząd powierzył zadanie rozwijania infrastruktury turystycznej Bankowi Meksyku – naszemu odpowiednikowi Rezerwy Federalnej”. Savignac podkreślał również, że zanim projekt otrzymał zielone światło, jego zespół musia…

GettyImages-160449333-ed4caae.jpg
width: 5616
height: 3744

Już wiadomo, skąd 66 mln lat temu przyleciała planetoida, która zabiła dinozaury
type: item
date: 2024-08-19T14:01:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: jukatan
subject: planetoidy
subject: Wolny czas
subject: zagłada
subject: zatoka meksykańska
description: Badania próbek osadów sprzed 66 mln lat pozwoliły odkryć pochodzenie obiektu, który wybił słynny krater Chicxulub i doprowadził do zagłady dinozaurów. „Zabójcą” wielkich gadów była planetoida węglista pochodząca aż zza Jowisza.
encoded: W tym artykule: Krater, którego wszyscy szukali Planetoida czy kometa? Badania granicy K-T Glen Penfield i Antonio Camargo byli dwoma geofizykami zatrudnionymi przez meksykańską państwową spółkę naftową Pemex. W 1978 r. dostali zadanie przebadania fragmentu Zatoki Meksykańskiej na północ od Jukatanu. Ich celem było wytypowanie miejsc pozwalających na wykonanie odwiertów. Praca wymagała zebrania danych geofizycznych, m.in. magnetycznych. Penfield zauważył, że występują w nich anomalie, które zmapował. Następnie sięgnął po inny typ danych zgromadzonych jeszcze w latach 40., określających anomalie siły ciężkości. Połączył jedne informacje z drugimi – i nagle na mapie obejmującej Zatokę Meksykańską i Jukatan otrzymał okrąg średnicy ok. 180 km. Penfield od razu domyślił się, że odkrył gigantyczny krater uderzeniowy. Krater, którego wszyscy szukali Sęk w tym, że nie zainteresowało to niemal nikogo. W 1980 r. geofizyk natknął się w czasopiśmie „Science” na artykuł podpisany m.in. przez Waltera Alvareza. Tekst opisywał badania warstwy osadów sprzed 66 mln lat, wyjątkowo bogatej w iryd. Alvarez i inni autorzy artykułu uznali, że pierwiastek ten to pozostałość po wielkiej planetoidzie lub komecie, która uderzyła w Ziemię i zapoczątkowała tzw. wymieranie kredowe. To właśnie wówczas z planety zniknęły dinozaury. Teoria Alvareza miała pewną lukę. Mianowicie – nie znano wówczas odpowiednio dużego i jednocześnie odpowiednio starego krateru, który powstałby po takim uderzeniu. Penfield pomyślał, że odkryta przez niego na Jukatanie struktura mogłaby pasować. Napisał list do Alvareza. Nigdy nie doczekał się odpowiedzi. Rok później wraz z kolegą przedstawili swoje wnioski na konferencji stowarzyszenia geofizyków SEG. Ich raport nie przyciągnął wielkiej uwagi. Podobnie jak jeden artykuł prasowy, który go relacjonował. Odkrycie Penfielda zaczęto brać na poważnie dopiero w latach 90. Dziś krater znaleziony przez dwóch geofizyków jest już powszechnie znany jako krater Chicxulub (od miejsc…

juz-wiadomo-skad-66-mln-lat-temu-przyleciala-asteroida-ktora-zabila-dinozaury-4243d1c.jpg
width: 2880
height: 2080

Parami w zaświaty. W ten sposób Majowie składali ofiary z dzieci 1000 lat temu
type: item
date: 2024-06-12T15:00:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: dna
subject: dzieci
subject: genetyka
subject: jukatan
subject: meksyk
subject: mity
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Zaskakujące wyniki badań genetycznych z prekolumbijskiego miasta Chichén Itzá w Meksyku. Majowie składali w ofierze blisko spokrewnionych ze sobą chłopców, także bliźniaków. Również pochodzenie dzieci było dla naukowców niespodzianką.
encoded: W tym artykule: Prężny ośrodek Majów z mroczną tajemnicą DNA i analizy anatomiczne. Ofiarami – chłopcy Ofiary z dzieci. Jaki był ich cel? Chichén Itzá jest obecnie jedną z ważniejszych atrakcji turystycznych Półwyspu Jukatan. To starożytne majańskie miasto znajduje się też na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Badania archeologiczne kompleksu rozpoczęły się już w XIX wieku. Jednak miejsce to nadal skrywa sporo zagadek. Prężny ośrodek Majów z mroczną tajemnicą Chichén Itzá było ważnym i potężnym ośrodkiem politycznym setki lat przed przybyciem Hiszpanów w XVI wieku. Słynie z monumentalnej architektury, w tym niezwykłej piramidy ozdobionej pierzastymi wężami, kilkunastu placów do gry w piłkę i licznych świątyń. Opustoszało w XIII wieku. Miasto to miało jednak mroczne oblicze. Naukowcy znajdują liczne świadectwa składania ofiar z ludzi. Na przykład w 1967 roku odkryto podziemną komorę, w której rozrzucono szczątki ponad setki małych dzieci. Była to pierwotnie zapewne podziemna cysterna, częściowo wykuta w wapiennym podłożu (tzw. chultun). Majowie składali ofiary w takich miejscach, gdyż jaskinie uważano za miejsce, w których można nawiązać kontakt ze światem podziemnym. Mimo dekad badań naukowcy ciągle niewiele wiedzą o rytuałach składania ofiar. Na podstawie wstępnych analiz uznano, że poświęcano bogom głównie dzieci i młodzież. Powszechne było przypuszczenie, że były to głównie dziewczynki lub młode kobiety. DNA i analizy anatomiczne. Ofiarami – chłopcy Zarówno nowe analizy anatomiczne szkieletów, jak i badania genetyczne wskazują, że wiele z ofiar było jednak płci męskiej. Takie samo ustalenie płynie z badań szczątków z podziemnej komory z Chichén Itzá odkrytej w 1967 roku. Na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Nature” międzynarodowa grupa naukowców zaprezentowała wyniki analiz genetycznych. Dają one niesamowity wgląd w starożytny rytuał. W sumie przeanalizowano genom 64 dzieci. Nieoczekiwanie okazało się, że wszystkie dzieci były płci męskiej. Dalej badac…

parami-w-zaswiaty-w-ten-sposob-majowie-skladali-ofiary-z-dzieci-1000-lat-temu-878b018.png
width: 1200
height: 630

W Chichén Itzá odkryto wyjątkową rzeźbę wojownika. Ma hełm w kształcie węża
type: item
date: 2023-11-14T12:53:38.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: historia
subject: jukatan
subject: meksyk
subject: odkrycia
subject: Wolny czas
description: Na terenie jednego z 7 nowych cudów świata dokonano interesującego odkrycia. Archeolodzy pracujący w Chichén Itzá na meksykańskim Jukatanie trafili na rzeźbę przedstawiającą głowę wojownika. Mężczyzna miał na sobie hełm przypominający węża.
encoded: W tym artykule: Człowiek w wężowym stroju Fragment większej rzeźby sprzed 1000 lat Chichén Itzá było miejscem kultu Kukulkana Chichén Itzá było niegdyś jednym z najważniejszych miast cywilizacji Majów. Ponad 1000 lat temu stanowiło najludniejszy ośrodek tej kultury. Uważa się, że miasto mogło zamieszkiwać nawet 50 tys. osób. Dziś po dawnej świetności pozostały jedynie częściowo zachowane zabytki i ruiny, które należą do największych atrakcji turystycznych w Meksyku. Człowiek w wężowym stroju Władze Meksyku chcą zatem, aby turyści mieli jak najlepszy dostęp do narodowego dziedzictwa kraju. Od kilku lat planowana jest trasa kolejowa, a stacja ma znajdować się tuż przy wejściu na teren starożytnego miasta. W ostatnim czasie odbywały się tam prace wykopaliskowe. Archeologom udało się odnaleźć niezwykle ciekawy artefakt. To posąg przedstawiający głowę majańskiego mężczyzny z nakryciem głowy w kształcie węża. – Zabytek pochodzi z późnego okresu klasycznego. Ten rzadki artefakt został odkryty podczas wykopalisk w ramach programu badania obszarów archeologicznych, które są częścią kompleksu Casa Colorada w Chichén Itzá – powiedział Diego Prieto Hernández, dyrektor Meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH). Fragment większej rzeźby sprzed 1000 lat Rzeźba ma 33 cm wysokości i 28 cm szerokości. Archeolodzy uważają, że przedstawia wojownika ubranego w tradycyjną majańską suknię lub tunikę i hełm w kształcie węża z otwartą paszczą. Zdaniem badaczy jest to jedynie fragment większej rzeźby, która powstała ok. 1000 lat temu. Archeolodzy odnaleźli tajemniczą konstrukcję w Meksyku. Była związana z kultem boga Majów Archeolodzy z meksykańskiego INAH odnaleźli konstrukcję, która prawdopodobnie była poświęcona Kukulkanowi. Do odkrycia doszło podczas prac w starożytym mieście Majów El Tigre w stanie Ca... Pierzasty Wąż należał do najważniejszych bóstw Mezoameryki. Część oddawali mu Toltekowie, Chichimekowie, Tepanekowie, Aztekowie, mieszkańcy Teotihuacánu, Tollan…

posag-wojownika-d265a4c.jpg
width: 698
height: 569

Miasta Majów w Ameryce Środkowej. Gdzie mieszkali przedstawiciele tej prekolumbijskiej cywilizacji?
type: item
date: 2023-07-26T14:00:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka środkowa
subject: belize
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: gwatemala
subject: historia
subject: honduras
subject: jukatan
subject: meksyk
subject: Społeczeństwo
description: Miasta Majów to niepowtarzalne i zachwycające zabytki, które są dziś świadectwem istnienia i wielkości tej prekolumbijskiej cywilizacji. Chociaż znajdują się w wielu regionach Ameryki Środkowej, najbardziej monumentalne znajdziemy w Meksyku. Co wiemy o miastach Majów?
encoded: W tym artykule: Kim byli Majowie? Gdzie mieszkali Majowie? Miasta Majów: Chichén Itzá Miasta Majów: Teotihuacán Miasta Majów: Calakmul Miasta Majów: ciekawostki Majowie stworzyli jedną z najlepiej rozwiniętych cywilizacji Mezoameryki. Ten starożytny lud zamieszkiwał tereny obecnych Gwatemali, Belize, Hondurasu, Salwadoru i południowego Meksyku. Ich kultura rozwinęła się w okresie preklasycznym (2000 p.n.e. - 250 n.e.), a szczyt rozwoju przypadł na lata 250 n.e. - 900 n.e. W tym artykule poznasz najbardziej znane miasta Majów. Kim byli Majowie? Byli znani ze swojej zaawansowanej wiedzy astronomicznej, matematycznej i architektonicznej. Najważniejszymi osiągnięciami Majów były ich system pisma (hieroglify, a nieco później wdrożyli pismo sylabiczne i głoskowe) oraz słynny kalendarz, który opierał się o sprzężenie cyklu rytualnego (260-dniowego) i słonecznego (365-dniowego). Przedstawiciele tej cywilizacji znali również cyfrę 0 i opracowali dwudziestkowy system zapisu matematycznego. Potrafili obliczyć czas obrotu Księżyca, ustalić czas wystąpienia zaćmienia Słońca i poprawnie obliczyć długość roku słonecznego. Co więcej, w majańskich miastach powstawały nawet obserwatoria astronomiczne. Niestety, pomimo swojego olbrzymiego dorobku kulturowego, cywilizacja Majów zaczęła upadać, a miasta opustoszeć. Jedną z wielu hipotez wyjaśniających ostateczny upadek tej kultury, jest susza, która w negatywny sposób wpłynęła na rolnictwo, które było podstawą majańskiej gospodarki. Najnowsze badania wykazały nawet, jaki wpływ miały zmiany klimatyczne na konflikty społeczne i polityczne wśród Majów. Gdzie mieszkali Majowie? Majowie w czasach swojej świetności zbudowali setki, a może i tysiące majestatycznych miast. Ich pozostałości możemy dziś podziwiać m.in. na terenie Belize, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu i Meksyku. Niektóre z dawnych majańskich osad zapierają dech w piersiach, a zarówno naukowcy, jak i turyści doceniają kunszt i rzemiosło, z jakim budowano monumentalne budowle, tak…

calakmul-31583d7.jpg
width: 4233
height: 2830

Odkrycie w Chichén Itzá wcale nie było nowe. To pomyłka. Jest jednak dobra wiadomość
type: item
date: 2023-02-24T11:10:57.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: Kultura
subject: meksyk
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
description: Jakiś czas temu światowe media informowały o odkryciu nowego, nieznanego wcześniej obszaru w słynnym mieście Majów Chichén Itzá. Badacze stwierdzili wówczas, że to kompleks mieszkalny, który należał do władcy miasta i jego rodziny. Problem polega na tym, że tego odkrycia dokonano już ok. 100 lat temu. Skąd ta pomyłka?
encoded: W tym artykule: Archeolodzy odkryli nowy obszar na stanowisku archeologicznym Chichén Itzá Kompleks mieszkalny elity wkrótce może zostać włączony do listy UNESCO Dlaczego Chichén Itzá upadło? Chichén Itzá. Święte miasto Majów i jedno z największych ośrodków tej starożytnej cywilizacji. To tutaj powstały jedne z najbardziej monumentalnych budowli Mezoameryki, które do dziś wzbudzają podziw tych, którzy zobaczą je na własne oczy. To m.in. ogromne świątynie poświęcone pradawnym bogom, piramidy schodkowe i majestatyczne arkady z kolumnami. Chociaż współcześnie po mieście pozostały tylko ruiny, to niezwykła i wszechobecna aura przypomina o dawnej świetności tego miejsca. Archeolodzy odkryli nowy obszar na stanowisku archeologicznym Chichén Itzá Chichén Itzá wciąż skrywa pewne tajemnice. Kilka tygodni temu w mediach na całym świecie pojawiły się informacje, że w trakcie ostatnich wykopalisk, meksykańscy archeolodzy odnaleźli zupełnie nowy obszar, który znajduje się w regionie pradawnego miasta. Badacze twierdzą, że to starożytny kompleks mieszkalny, który należał do elity rządzącej. Starożytne miasta Majów były bardzo toksyczne. Naukowcy wyjaśniają, czym dokładnie zostały zatrute Badacze odkryli, że ziemia, którą zamieszkiwali Majowie, została przed laty poważnie zatruta rtęcią. Co więcej, tak bardzo, że do dziś stanowi potencjalne niebezpieczeństwo. Jak zatem do... Naukowcy z Meksyku stwierdzili, że ich odkrycie może rzucić nowe światło na życie w tym starożytnym mieście Majów. Jest to bowiem pierwszy obszar mieszkaniowy, jaki kiedykolwiek odkryto na meksykańskim Półwyspie Jukatan. – Naszym zdaniem istnieje więcej tego typu kompleksów, które nie zostały jeszcze odkryte. Badanie tych obszarów może powiedzieć nam znacznie więcej o tym, jak żyli mieszkańcy tego ogromnego miasta – twierdzi Jose Osorio Leon, archeolog, który brał udział w wykopaliskach. Według badaczy kompleks mieszkaniowy był przeznaczony dla władcy oraz jego rodziny. Kompleks mieszkalny elity wkrótce może z…

chichen-itza-5f5a175.jpg
width: 2691
height: 1794

Uxmal na Jukatanie. Co warto zobaczyć w starożytnym mieście Majów
type: item
date: 2023-01-29T10:00:08.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: meksyk
subject: Travel
description: Zwiedzanie Uxmal przypomina czytanie jednej z książek dla dzieci, w których trzeba wpatrywać się w obrazek i znaleźć 10 ukrytych przedmiotów. Ruiny miasta Majów na Jukatanie co roku przyciągają setki tysięcy turystów.
encoded: W tym artykule: Kim byli Majowie? Kiedy powstało Uxmal? Co zobaczyć w Uxmal? Kim był bóg deszczu Chac? Jak dojechać do Uxmal? Gdzie jeszcze szukać śladów Majów na Jukatanie? Uxmal (czytaj „Usz-mal”) to prekolumbijskie stanowisko archeologiczne położone na półwyspie Jukatan w Meksyku. Miejsce to znane jest z dobrze zachowanych ruin Majów, w tym piramidy schodkowej ze Świątynią Czarownika (Piramida del Adivino), Pałacu Gubernatora i Domu Żółwi. Kim byli Majowie? Cywilizacja Majów rozwijała się w czasach prekolumbijskich na terenie dzisiejszego południowego Meksyku i Gwatemali. Badacze dziejów tego ludu wyodrębniają 3 okresy rozwoju cywilizacji Majów. okres preklasyczny (2 tys. lat p.n.e.–200 r. n.e.), okres klasyczny (200–900 r.), okres postklasyczny (900–1492 r.) Cywilizacja Majów nie przetrwała hiszpańskiej konkwisty. Jednak Majowie jako grupa ludów indiańskich mówiąca językami maja-kicze, do dziś żyją i kultywują swoje tradycje w meksykańskich stanach Jukatan, Chiapas, oraz w Gwatemali, Belize i w zachodnim Hondurasie. W National-Geographic.pl znajdziesz wiele artykułów opowiadających o różnych etapach rozwoju starożytnej cywilizacji Majów. Od bardziej prymitywnych przez klasyczne miasta, jak Palenque i Chichén Itzá, aż po upadek cywilizacji Majów. Niezwykłe odkrycie w średniowiecznym medaliku. W środku znajdowały się fragmenty ludzkiej kości Dzięki wykorzystaniu nowoczesnej technologii naukowcy dokonali niesamowitego odkrycia. Okazało się, że wisiorek sprzed 800 lat skrywał w środku kości człowieka. Kiedy powstało Uxmal? Uznaje się, że szczyt potęgi Uxmal przypada na późny okres klasyczny cywilizacji Majów. Według kronik majańskich miasto powstało ok. 500 roku n.e. i było zamieszkane przez kolejne pół tysiąca lat. Architektura tego miejsca charakteryzuje się ozdobnymi fasadami i niejednoznacznymi rzeźbami, ukazującymi umiejętności i kunszt starożytnych budowniczych Majów. Co zobaczyć w Uxmal? Jedną z najbardziej imponujących budowli w Uxmal jest piramida schodkowa…

uxmal-d3eb6b0.jpg
width: 2110
height: 1421

Chichén Itzá. Kto zbudował starożytne miasto na Jukatanie?
type: item
date: 2023-01-15T14:00:43.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: meksyk
subject: piramidy
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Dziś Chichén Itzá uznaje się za jedno z 7 nowych cudów świata. Ruiny dawnego miasta należą do największych atrakcji turystycznych w Meksyku. Około 1000 lat temu było to najludniejsze miasto cywilizacji Majów.
encoded: W tym artykule: Kto zbudował Chichén Itzá? Ile lat mają piramidy Majów? Jak zwiedzić Chichén Itzá? Dlaczego upadło Chichén Itzá? Kiedy odkryto Chichén Itzá? Jak dojechać do Chichén Itzá? Ile kosztuje wstęp do Chichén Itzá? Imponujące rozmachem Chichén Itzá to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Meksyku. Ruiny dawnego miasta cywilizacji Majów znajdują się na Półwyspie Jukatan. Tworzą je piramidy schodkowe, arkady z kolumnami i inne kamienne budowle. Szczyt rozkwitu Chichén Itzá przypada na złotą erę cywilizacji Majów między 750 a 1200 r. n.e. Miasto zamieszkiwało wówczas prawie 90 tys. ludzi. Oglądany jako całość niesamowity kompleks Chichén Itzá ujawnia wiele na temat wizji wszechświata Majów i Tolteków. Ludy te rozwinęły bogatą wiedzę na temat astronomii. Obserwacja nocnego nieba nad Jukatanem pomogła również w stworzeniu miasta. Kto zbudował Chichén Itzá? Miasto Chichén Itzá powstało przed 600 r. n.e. Do tego czasu było już jednym z najważniejszych ośrodków cywilizacji Majów na Jukatanie. Choć była to metropolia Majów wiele budynków wchodzących w skład kompleksu Chichén Itzá, jest pozbawionych charakterystycznych elementów wyrafinowanej architektury tego ludu. – Miasto wznosili przede wszystkim Toltekowie, którzy przybyli na Jukatan pod koniec X wieku i rozpowszechnili tutaj kult Pierzastego Węża Kukulkana. Efektem tej swoistej „współpracy" była fuzja kultury i sztuki obu ludów, której świadectwem są widoczne w całym mieście przedstawienia Chaca, boga deszczu Majów oraz czczonego przez Tolteków Kukulkana – czytamy w „Meksyku", opracowaniu zbiorowym pod redakcją Felicity Laughton. Ile lat mają piramidy Majów? Większość piramid Majów powstała między III a IX wiekiem n.e. Najbardziej rozpoznawalną budowlą Chichén Itzá jest Świątynia Kukulkana, znana również jako Zamek (El Castillo). Ta niezwykła piramida schodkowa świątynia pokazuje, jak wiele dla Majów znaczyła astronomia i obserwacja nieba. Budowę Świątyni Kukulkana rozpoczęto w VIII wieku n.e. Opracowanie 36…

chichen-itza-5d0e13b.jpg
width: 2121
height: 1414

Archeolodzy odkryli ślady dawnej osady Majów. W przeszłości była stolicą ważnej dynastii
type: item
date: 2022-11-22T14:35:34.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: Kultura
subject: meksyk
description: Badacze twierdzą, że miasto Oxkutzcab było pierwotnie stolicą regionu zarządzanego przez majańską dynastię Tutul-Xiu. Ostatecznie zostało całkowicie zburzone przez hiszpańskich konkwistadorów w XVI wieku.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy odnaleźli ślady dawnej stolicy majańskiej dynastii Tutul-Xiu Tutul-Xiu przez długi czas współpracowali z hiszpańskimi najeźdźcami Dziś Oxkutzcab jest małym miasteczkiem na Półwyspie Jukatan Majowie tworzyli jedną z największych i najlepiej rozwiniętych cywilizacji w czasach prekolumbijskich na obszarach Mezoameryki. Nic dziwnego zatem, że od lat intrygują naukowców, którzy badają i analizują ich losy. To jednak trudne wyzwanie, ponieważ większość majańskich miast wraz z ich dziedzictwem kulturowym, została zniszczona w trakcie podbojów hiszpańskich w XVI wieku. Archeolodzy odnaleźli ślady dawnej stolicy majańskiej dynastii Tutul-Xiu Najnowsze odkrycie archeologów z National Institute of Anthropology and History (INAH) pokazały, że na gruzach miast Majów, budowano nowe osady. Badacze odkryli, że w miejscu dzisiejszego Oxkutzcab, które znajduje się w stanie Jukatan, pierwotnie znajdowała się miejscowość, która prawdopodobnie była zarządzana przez Majów z rodu Tutul-Xiu. Naukowcy twierdzą, że tam, gdzie niegdyś stała majańska świątynia, dziś znajduje się franciszkański kościół Parroquia de San Francisco de Asis. Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze… Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Okazało się, że początek końca nastąpił wraz z olbrzymią suszą, która ogarnęła ich ziemie. W 1441 roku Ah Xupan z dynastii Tutul-Xiu miał zbuntować się przeciwko rodzinie Cocom, która zarządzała wówczas centralną częścią Półwyspu Jukatan. W stolicy regionu Mayapán zorganizowano przewrót, podczas którego wymordowano większość rodziny rządzącej. Przeżył tylko jeden członek rodu Cocom, który był akurat na wyprawie handlowej. Tutul-Xiu przez długi czas współpracowali z hiszpańskimi najeźdźcami Niegdyś ważny ośrodek cywilizacji Majów został doszczętnie spalony i ograbiony. Mieszkańcy, którzy stracili swój dobytek, zostali zmuszeni do opuszczenia miasta. Wydarzenie spowodowało, że na Juk…

uxmal-126c01b.jpg
width: 3456
height: 2304

Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze…
type: item
date: 2022-07-21T09:09:09.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: Kultura
subject: meksyk
subject: ocieplenie klimatu
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Okazało się, że początek końca nastąpił wraz z olbrzymią suszą, która ogarnęła ich ziemie.
encoded: W tym artykule: Co spowodowało upadek miasta Mayapán? Naukowcy twierdzą, że susza doprowadziła do poważnych konfliktów społecznych i politycznych Czy człowiek może przystosować się do zmian klimatycznych? Od wielu lat naukowcy spierają się o to, co spowodowało upadek cywilizacji Majów. Jedną z powtarzających się hipotez jest susza, która w negatywny sposób wpłynęła na rolnictwo, podstawę majańskiej gospodarki. W najnowszych badaniach, które zostały opublikowana na łamach czasopisma „Nature Communications”, naukowcy sprawdzili, jaki wpływ miały zmiany klimatyczne na konflikty społeczne i polityczne wśród Majów. Co spowodowało upadek miasta Mayapán? Naukowcy postanowili przyjrzeć się mieście Mayapán. Był to jeden z ostatnich największych ośrodków cywilizacji Majów. Położony w obecnym meksykańskim stanie Jukatan, znajdował się ok. 40 km na południowy wschód od miasta Merida i 100 km na zachód od Chichén Itzá. Mayapán było ważnym ośrodkiem politycznym na półwyspie w okresie od ok. 1220 do 1440 r. Dlaczego Majowie wwiercali w zęby drogocenne klejnoty? Naukowcy odkryli, że nie tylko dla wyglądu Przyozdabianie zębów cennymi kamieniami szlachetnymi było powszechną praktyką wśród starożytnych Majów. Najnowsze badania wykazały jednak, że w tej praktyce nie chodziło jedynie o ładn... Odkrycia archeologiczne wykazały, że w XV wieku doszło tam do poważnych walk i miasto zostało znacznie zniszczone. Do tej pory jednak nie było wiadomo, co spowodowało wewnętrzne konflikty, które doprowadziły do upadku Mayapán. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego przeprowadzili interdyscyplinarne badania, w których wykorzystali dane archeologiczne historyczne i paleoklimatyczne. Naukowcy twierdzą, że susza doprowadziła do poważnych konfliktów społecznych i politycznych Uczeni chcieli zbadać, jak zmiany klimatyczne wpłynęły na ogólne nastroje społeczne w Mayapán i jak zmieniały się relację między ludźmi na skutek szalejącej w regionie suszy. Badacze ustalili, że do największych spięć dochodziło …

mayapan-b9a6630.jpeg
width: 2127
height: 1409

Meksykański las namorzynowy jest niepodobny do żadnego innego na świecie
type: item
date: 2021-10-28T00:39:27.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: lasy tropikalne
subject: meksyk
description: Drzewa słodkowodne przechowują informacje z czasów, gdy po raz ostatni zniknęły lodowce.
encoded: W tym artykule: Izolacja sięgająca 125 000 lat wstecz Wycinka drzew jest poważnym zagrożeniem W przeciwieństwie do namorzynów w innych miejscach na świecie, drzewa z Jukatanu rosną w wodzie słodkiej. Oznacza to, że wraz z nimi, dokoła może rosnąć wiele innych gatunków: orchidee, bromeliady i inne rośliny powietrzne i lądowe, które nie tolerują zasolonych wód, w jakich zwykle występują czerwone lasy namorzynowe. To prawdziwa naukowa zagadka: Jak to się stało, że te namorzyny rosną około 200 kilometrów w głąb lądu, od 25 do 37 metrów nad poziomem morza, w całkowicie słodkowodnym ekosystemie? Izolacja sięgająca 125 000 lat wstecz Naukowcy stwierdzili, że lasy namorzynowe rosnące w pobliżu rzeki San Pedro zostały oddzielone od przybrzeżnych lasów namorzynowych na okres około 120 000 lat. Zbiega się to z ostatnim interglacjałem, czyli ciepłym okresem występującym między epokami lodowcowymi, który wydarzył się około 125 000 lat temu, kiedy lodowce i polarne czapy lodowe prawie całkowicie się roztopiły. W tym czasie Ziemia była jeszcze cieplejsza niż obecnie, a poziom mórz był od 6 do 9 metrów wyższy. Przodkami tych namorzynów były drzewa przybrzeżne, które pozostały w izolacji, gdy planeta ochłodziła się podczas tzw. „zlodowacenia Wisconsin” będącego ostatnią epoką, gdy lodowce zajęły Amerykę Północną. Gdy lodowce się rozprzestrzeniały, poziom mórz się obniżył, odsłaniając więcej lądu. Odkrycie tego wyjątkowego lasu namorzynowego rodzi pytanie, które zadają sobie badacze: Jakie inne gatunki były izolowane w tym unikalnym ekosystemie obecnym na półwyspie Jukatan przez ostatnie 125 000 lat? Czy należą do nich np. owady albo grzyby? Niestety obecnie, ten wyjątkowy las, niezwykła pozostałość z przeszłości, jest zagrożony wylesieniem i zabudową, która może uniemożliwić naukowcom zbadanie go w celu uzyskania większej wiedzy na temat historii klimatu Ziemi. Wycinka drzew jest poważnym zagrożeniem Już w latach 70–ych ubiegłego wieku ten region był systematycznie pozbawiany drzew,…

las-500613e.jpeg
width: 2127
height: 1409

Zanurkuj w meksykańskich cenotach. Takiej gry świateł nie zobaczysz nigdzie indziej
type: item
date: 2020-08-07T03:00:00.000Z
creator: Dagmara Płonka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cenoty
subject: jukatan
subject: Lifestyle
subject: meksyk
subject: Travel
description: W meksykańskiej dżungli na amatorów nurkowania czeka specjalna gratka: cenoty.
encoded: Smażenie brzucha na plaży to jedna z najpopularniejszych rozrywek na Jukatanie. Dziękuję, nie skorzystam. Jadę pod prąd, na sam środek półwyspu. Tam, w środku dżungli, czekają na mnie cenoty, system podwodnych rzek i jezior. Gdzie dwoje oczu, to nie jedno, można by rzec podczas oglądania podwodnego świata Dos Ojos (z hiszpańskiego Dwoje Oczu), czyli połączonych ze sobą dwóch cenot. Zanurzamy się w pierwszej z nich powoli. Wokół mnie cisza, spokój i różne odcienie błękitu. A tych, uwierzcie, mogą być tysiące. Woda jest tak przejrzysta, że nurkowanie bardziej przypomina lewitowanie w powietrzu niż podwodne pływanie. W zorientowaniu się w cenotowej przestrzeni pomagają liny poręczowe, które prowadzą do kolejnych komnat wypełnionych różnorodnymi formami skalnymi. Za chwilę wynurzam się w Jaskini Nietoperzowej. W grocie stalaktyty, wapienne kolumny i draperie. Nad głowami latają nietoperze. Spędzam tam parę minut w absolutnej ciszy i niechętnie zbieram się do powrotu. Brak mi słów na opisanie tego, co widzę. – Zapomniałaś języka w gębie? – pyta instruktor Alberto z uśmiechem. Kiwam głową na potwierdzenie. Kolejne nurkowanie. Tym razem Tadź Mahal. Bo tak nazywa się kolejna cenota. Sklepienie wysokie na 9 m tłumaczy, skąd ta nazwa. Pierwszoplanową rolę odgrywa tu dżungla: liście, zwisające ku wodzie korzenie drzew i przelatujące nad głowami ptaki. Okazuje się, że to nie koniec wrażeń – wpływamy do komnaty, do której wpadają promienie słoneczne. Tworzą spektakl, jakiego nie zobaczycie nawet w najlepszej sali koncertowej na świecie. Dopiero po nurkowaniu dowiaduję się, gdzie byłam. Okazuje się, że wraz z ociepleniem klimatu poziom wód podniósł się na tyle, że woda zalała jaskinie pełne stalaktytów i stalagmitów. W niektórych miejscach ich sklepienia się zapadły i tak utworzyły cenoty. Majowie traktowali je jako święte studnie i składali tu ofiary bogom. Dlatego do dziś można odkryć w nich przedmioty ze złota i jadeitu i... ludzkie kości. Ja za to odkryłam tu swoje osobiste, …

zanurkuj-w-cenotach1-a9e7b33.jpeg
width: 2121
height: 1414

Tak wygląda meksykański raj. Poznaj miejsca, których nie będziesz chciał opuścić
type: item
date: 2019-07-24T03:12:06.000Z
creator: materialysponsorowaneauthor
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje
subject: cancún
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: meksyk
subject: plaże
subject: stolica
subject: Travel
subject: wybrzeże
description: Kapelusze sombrero, pikantne burrito i kolorowe czaszki na Fiesta de los Muertos – dla wielu z nas to pierwsze skojarzenia z Meksykiem. Ten fascynujący, pełen kontrastów kraj ze stolicą w megalopolis, Ciudad de México, coraz częściej staje się celem podróży turystów z całego świata.
encoded: Jukatan - meksykański raj Poznawanie Meksyku warto rozpocząć od półwyspu Jukatan, oblanego wodami Zatoki Meksykańskiej i Morza Karaibskiego. Dla spragnionych starożytności podróżników punktem obowiązkowym będzie z pewnością prekolumbijskie miasto Chichén Itzá, związane z kulturą Majów i Tolteków, którego budowa rozpoczęła się w IV wieku. Świątynia Wojowników, świątynie El Castillo („zamek”) i El Caracol („ślimak”) zostały w 2007 roku ogłoszone jednym z siedmiu nowych cudów świata. Sto kilometrów na zachód znajduje się Mayapán – ośrodek cywilizacji prekolumbijskiej z XIII wieku, gdzie do dziś prowadzone są badania archeologiczne. Warto odwiedzić także stolicę Jukatanu, Méridę, w której znajduje się, między innymi, najstarsza w całym Meksyku katedra świętego Ildefonsa. Cancún - Wakacyjna wizytówka Wakacyjną wizytówką Meksyku jest jednak przede wszystkim Cancún (w języku Majów nazwa ta oznacza „gniazdo węży”), gdzie na turystów czeka największe podwodne muzeum na świecie. Miasto ma ledwie czterdziestoletnią historię, wyrosło jednak na jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych na całym świecie. Znajdują się tu luksusowe ośrodki wczasowe, piaszczyste plaże otoczone często bujną roślinnością i mnóstwo miejsc do nurkowania. Korty tenisowe, pola golfowe, wszelkiego rodzaju sporty wodne – możliwości dla aktywnych są nieskończone. Żądni odpoczynku i relaksu podróżnicy mogą po prostu korzystać z hotelowych wygód, pluskać się w morzu i basenie, popijać egzotyczne drinki, spacerować i wylegiwać się na plaży. Na pewno warto wybrać się przynajmniej na jedną z okolicznych wysp: Isla Mujeres i wyspa Cozumel to prawdziwie rajskie, jasne plaże, endemiczna roślinność i rafy koralowe. Jedz, pij Niezależnie od tego, czy wybierzecie bardziej intensywne zwiedzanie, czy wypoczynek na plaży, wielu przyjemności dostarczy Wam przepyszna i zróżnicowana meksykańska kuchnia: z różnych rodzajów kukurydzy, fasoli, amarantusa, kaktusów i mnóstwa papryczek powstają pachnące i, najczęściej, pikan…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1f34083f855de6ab8d1856075eb586db2e19e6a3-029f5eb.jpeg
width: 1248
height: 832

Majowie – mistrzowie budowania cywilizacji... z niczego
type: item
date: 2013-05-23T12:00:00.000Z
creator: Joanna Orłowska-Stanisławska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: cywilizacja majów
subject: jukatan
subject: kalendarz majów
description: Kolejna część cyklu: Siedem wrót do chwały
encoded: Ogromna przepaść otwiera się między wysublimowanymi cywilizacjami społeczności Mezoameryki a środkami, które posłużyły do ich stworzenia. Majańskie centra władzy, kultu, administracji i handlu porównywane są do konglomeratu greckich miast-państw. Zadziwiają monumentalną architekturą i rozwiązaniami urbanistycznymi. Copan w dzisiejszym Hondurasie, zwany Atenami Nowego Świata, tworzyły akropole składające się z wielu dziedzińców. Wysoki status aglomeracji takich jak Uaxactun czy Palenque akcentują piramidy. Ich tarasy okładano ornamentowanymi kamieniami. Na szczycie budowli stawały bogato zdobione pałace i świątynie. Bóg Majów – Zielony Pierzasty Wąż (Kukulkan) – wspiął się po piramidzie do nieba i nigdy już nie wrócił na ziemię. Majowie wierzyli, że był stwórcą świata, pierwszego kalendarza oraz że nauczył ich rolnictwa. Ku jego czci wznieśli piramidę w Chichén Itzá. Była zbudowana tak, że cienie, które padały na krawędź budowli w dniu zaczynającym wyczekiwaną przez rolników porę deszczową, tworzyły złudzenie, jakby wąż zstępował po niej z nieba na ziemię. Natomiast z końcem opadów Kukulkan piął się do nieba. Wzniesienie takiej konstrukcji wymagało ogromnej wiedzy w dziedzinie astronomii i budownictwa. Niezbędne było też pismo, dzięki któremu obserwatorzy nieba mogli przez lata notować rezultaty swoich studiów. – Cywilizacja Majów jako jedyna w Nowym Świecie miała rozwinięte pismo, pozwalające przekazywać wszelkie informacje – podkreśla prof. Józef Szykulski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. – Do naszych czasów zachowało się tylko kilka kodeksów i inskrypcje na stelach, te jednak zawierają ograniczony zasób informacji, głównie daty i imiona władców. Przebogaty zbiór kodeksów informujących o kulturze Majów został spalony w lipcu 1562 r. na rozkaz arcybiskupa Jukatanu Diego de Landy. Indianie opanowali do perfekcji także sztukę odmierzania czasu. Zaskakujący swoją precyzją jest ich kalendarz, rezultat obserwacji nieba i obliczeń pokoleń astronomów. Ma…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9d643c9ad1367b2dc6436e6cd38d5e3a7978e926-51500ec.jpeg
width: 596
height: 475

Jukatan - garść informacji praktycznych
type: item
date: 2009-04-05T06:03:43.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cancún
subject: hotele
subject: jukatan
subject: komunikacja
subject: kuchnie świata
subject: meksyk
subject: porady
description: Oto kilka niezbędnych informacji, które przydadzą się przed podróżą na Jukatan.
encoded: ■ Powierzchnia: 180 tys. km2 ■ Język: hiszpański i maya-yucatec. ■ Religie: głównie katolicka. ■ Waluta: peso meksykańskie 1 MXN=0,24 PLN ■ Sezon trwa od połowy grudnia do końca kwietnia. Od maja pora deszczowa. W październiku zaczynają się huragany. ■ Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli polskich przy pobytach turystycznych, prywatnych lub służbowych poniżej 90 dni. Na granicy wypełnia się formularz migracyjny (FMT). ■ Najtańszy jest lot czarterem do Cancún z Niemiec, Belgii i Szwajcarii. Bilet Jetair w obie strony nawet za 400 euro. ■ Samochodem. Przy wynajmie trzeba mieć kartę kredytową. Auto najniższej klasy z pełnym ubezpieczeniem kosztuje od 40 USD za dzień. ■ Autobusy klimatyzowane, dalekobieżne – 3–4 USD za każde 100 km trasy. Autobusy gorszej klasy są tańsze. ■ Taksówka z lotniska w Cancún do Playa del Carmen (40 km) – 40 USD (taryfę trzeba łapać na ulicy, na terenie lotniska może być dwa razy drożej). ■ Szczepienia obowiązkowe nie są wymagane. Zaleca się jednak szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, tężcowi, błonicy oraz durowi brzusznemu. ■ Zagrożenie malarią jest głównie w sąsiadującym z Jukatanem stanie Chiapas. ■ Alkohole. Najpopularniejsze to pulque – sfermentowany sok agawy maguey, mezcal – alkohol z agawy z charakterystycznym robakiem na dnie butelki. ■ Kuchnia meksykańska opiera się na kukurydzy, fasoli i ostrych papryczkach (czyli nadziewana fasolą kukurydziana tortilla maczana w salsie). ■ Valladolid. Hotel Maria de la Luz, 45 USD za pokój z klimatyzacją i łazienką. W hotelu El Meson del Marques, 66 USD za podobny standard. ■ Tulum. Cabana w Papaya Playa, od 35 USD za dobę ■ Playa del Carmen. Hotel Hacienda Maria Bonita, pokój 3-osobowy, klimatyzacja, łazienka, basen – od 80 USD za noc. ■ Czas. Między Jukatanem a Polską jest siedem godzin różnicy. ■ Napięcie. 110/115 V. Wskazane są przejściówki do gniazdek z okrągłymi bolcami na płaskie wtyczki. ■ Na lotnisku przy odprawie paszportowej trzeba nacisnąć zielony guzik, za …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cda9c65be653d479eb7d07947e4c1547527ab3a2-4ab8a5c.jpeg
width: 500
height: 309

Jukatan jak tortilla
type: item
date: 2009-04-03T07:01:39.000Z
creator: Agrymir Iwicki
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cancún
subject: cenoty
subject: cywilizacja majów
subject: jukatan
subject: kuchnie świata
subject: Kultura
subject: obyczaje
subject: tulum
description: Nawet ukształtowanie terenu przypomina tu pyszny placek kukurydziany.
encoded: Obudził mnie ciężki podmuch wiatru, który wciskał się przez szpary cabany – tradycyjnej chatki Majów zbudowanej z drewnianych szczebelków, przykrytej liśćmi trzciny i palmy. Świtało. Nasz domek stał zaledwie dziesięć metrów od plaży, więc wyszedłem podziwiać słońce wschodzące nad Atlantykiem. Playa del Carmen, pierwsza miejscowość na naszej jukatańskiej trasie, była tylko aklimatyzacją do letniej pogody. Wylądowaliśmy w Cancún, ale szybko je opuściliśmy, wypłoszeni opiniami z forów internetowych, że to miasto jest jednym wielkim blokowiskiem. Playa del Carmen ma niską zabudowę, a wczasowicze spacerują kilkoma głównymi ulicami zamienionymi na deptaki. Pełno tu Amerykanów i sklepów z najtańszymi na całym Jukatanie pamiątkami. Po dwóch dniach plażowania wynajęliśmy samochód i ruszyliśmy 60 km na południe, do Tulum. Na szczęście lokalny monopolista Pemex paliwa nie sprzedaje drogo, litr kosztuje około 7 peso, czyli niecałe dwa złote. Choć przyjechaliśmy tu na początku lutego, w środku sezonu turystycznego, tłumów nie było. Gdy zanurzony w leżaku spojrzałem w lewo, na horyzoncie zobaczyłem trzech ludzi. Z prawej było ich czterech, a po oceanie śmigał windsurfer. W Tulum znowu zamieszkaliśmy tuż przy plaży, w luksusowej wersji cabany, z betonową posadzką. W tańszych domkach podłogą jest piach. Sanitariaty znajdowały się na świeżym powietrzu, a ciepła woda do mycia ciurkała w nich dwie godziny rano i dwie wieczorem. Wszędzie biegały iguany. Jednak nie dało się podejść do nich bliżej niż na dwa metry. Tulum ciągnie się 10 km wzdłuż plaży. Zaczyna się od ruin twierdzy Majów zbudowanej na 12-metrowym klifie. To potężne i jedyne miasto Majów położone nad oceanem. Nauczeni doświadczeniem ruiny obejrzeliśmy z rana, zanim dotarły tu autobusy z tłumami wczasowiczów z Cancún. Poza tym wiedzieliśmy, że potem zrobi się parno i gorąco. Spacer piękną plażą kończy się na rezerwacie biosfery. W kwietniu brzeg oceanu zamienia się w gigantyczną porodówkę: tysiące żółwi morskich wychodzi na…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6dc726e0876fe48a668d89fc80e7d5d897f1ca33-a2715ce.jpeg
width: 500
height: 334

Plaża hipisów
type: item
date: 2009-03-30T20:42:45.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: belize
subject: drinki
subject: dzikie plaże
subject: hotele
subject: jukatan
subject: karaiby
subject: plaże
description: Karaiby. Puerto Rico. Odległy koniec wyspy. Biała plaża. Turkus wody. Szelest palm. Fala odpowiednio wysoka i wygięta. Na niej ludzie i deski. Wszystko sunie z prędkością niebezpieczną, ale fascynującą.
encoded: Raj surferów Zawsze myślałem, że raj surferów to trochę hipisowskie miejsce – bary na piachu i opaleni młodzi i chudzi ludzie wyszlifowani przez wodę. Żyją skromnie, jadają głównie ryby, bo nad morzem to najtańsze, są trochę obdarci, ale zawsze szczęśliwi. Z pasją życia. Z radością! A tu? Same wypasione fury, w nich osoby też raczej wypasione; niektórzy aż się przelewają. Przyjeżdżają głównie ze Stanów Zjednoczonych. Chodzą wprawdzie z deskami, ale takimi najdroższymi – bardziej na pokaz. Fuj, fuj, fuj! A kiedyś to był jeden z wielu hipisowskich rajów rozsianych na dzikich plażach dookoła Karaibów. Wszystkie raje były podobne do siebie – czy to w Kostaryce, czy w Playa del Carmen na Jukatanie, czy na małych wysepkach u wybrzeży Belize: uliczki piaskowe, budownictwo deskowe malowane na olejno, wszystko pstrokate, kwiaty we włosach, ludzie bosi, długowłosi i niemający kompletnie nic do roboty. Ale jakoś im się żyło. A to z renty za wojnę w Wietnamie, a to z groszy fuksem zarobionych, bez stresu, bez myślenia o przyszłości – jak to w raju. Dziś nie ma tam hipisów – są za to asfalt i hotele, obok plaż Plaza. Ślady dawnych romantycznych zakątków pozostały jedynie w nazwach poszczególnych miejsc. Kiedy z hotelowych szyldów usunie się słowa: Beach Resort, Inn, Condos, Villas, Marriott, Sheraton and Lodge, wrócą pierwotne nazwy. Z Mamacitas Inn zostaną same Mamacitas, czyli Mamuśki. Skąd ta nazwa? Mamacitas to trzy amerykańskie dziewczyny; grube i brzydkie, ale dobre i sympatyczne. Tylko jakoś nie mogły sobie znaleźć chłopaków na tyle rozsądnych, by potrafili dostrzec dziewczęcą duszę, a nie tuszę. Wyjechały więc na Puerto Rico, założyły drewniany hotelik i podobno nawet znalazły mężów. Spędziły na tej plaży kilkanaście lat. Gdy pod koniec lat 80. sprzedały swój hotelik Marriottowi, zniknęły. Gdzie teraz jesteście, sympatyczne Mamacitas? Czy w nowym miejscu też jest tak romantico, jak Wam było na Puerto Rico? Kolejna nazwa: Papa Alberto Hotel. Kim był Tatusiek Alberto? To s…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/21d4d64b41923425b2ed1edd143b882c5d1bd056-95bd621.jpeg
width: 425
height: 282