National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-21T09:44:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Odwiedziłam kraj niestabilny, kulturowo zamknięty i głęboko patriarchalny” – artykuł nagrodzony w konkursie Travelera
items: Socotra to miejsce jedyne w swoim rodzaju. Dociera tam tylko garstka turystów
items: Jemen i jego niezwykłe miasta. Jak wyglądają najstarsze wieżowce świata?
items: Badacze po raz pierwszy zeszli na dno „Piekielnej Studni” w Jemenie. Co znaleźli?
items: Połowa populacji Jemenu cierpi z powodu głodu. Tysiącom dzieci grozi śmierć z niedożywienia
items: Jemen: Epidemia cholery zbiera żniwo. WHO alarmuje
items: „Bliski, nie tak daleki Wschód”. Te czarno-białe fotografie nie przypominają pocztówek z egzotycznych kurortów. Są wyjątkowe
items: Baśniowe miasto w Jemenie
items: Cztery odsłony arabskiej wiosny
items: Jemen: Dni sądu
items: Jemen. Wrażenia do potęgi
items: Poznaj to miejsce. Shibam

„Odwiedziłam kraj niestabilny, kulturowo zamknięty i głęboko patriarchalny” – artykuł nagrodzony w konkursie Travelera
type: item
date: 2025-12-21T09:43:43.000Z
creator: Magdalena Skawińska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: jemen
subject: konkurs travelera
description: Podróż do Jemenu to nie tylko logistyczne wyzwanie – to także konfrontacja z własnymi schematami myślenia i społecznymi stereotypami. Dla kobiety, która decyduje się spojrzeć temu światu prosto w oczy, to doświadczenie staje się czymś znacznie większym niż turystyka.
encoded: Spis treści: Kraj wymagający, decyzja świadoma Hadramaut – region ludzi i historii Album Eyes of Yemen Do Jemenu nie trafia się przypadkiem. To nie jest miejsce z listy „top 10 podróżniczych destynacji” – i właśnie to czyni tę podróż tak wyjątkową. Gdy 21 listopada wylądowałam w Seiyun, w regionie Hadramaut, wiedziałam, że czeka mnie coś więcej niż tylko egzotyka. Czekało mnie doświadczenie, które konfrontuje z wyobrażeniami, stereotypami i własnymi granicami. Kraj wymagający, decyzja świadoma Jemen to kraj wymagający – politycznie niestabilny, kulturowo zamknięty, głęboko patriarchalny. Dla kobiety – tym bardziej podróżniczki – to przestrzeń pełna wyzwań. A jednak właśnie tam postanowiłam wyruszyć, wierząc, że prawdziwe zrozumienie świata wymaga odwagi spojrzenia mu w oczy – także tam, gdzie nie wszystko jest łatwe czy wygodne. Dojazd do Jemenu to zupełnie inny poziom logistyki: wiza załatwiana przez lokalnego przewodnika, certyfikat HIV, przeloty przez Kair, nieustannie zmieniające się rozkłady Yemenia Airlines. Po przylocie – obowiązkowy ubiór (abaja, nikab), osobne strefy dla kobiet i mężczyzn, uzbrojeni eskortujący strażnicy. Dla Europejki brzmi to jak dystopia. Ale dla mieszkańców to codzienność. Hadramaut – region ludzi i historii Podróżowaliśmy wyłącznie po regionie Hadramaut – względnie stabilnym i otwartym na przyjezdnych. Odwiedziliśmy m.in. słynne jemeńskie miasta Al Mukallę i Shibam, zwane „Manhattanem pustyni” – miasto z wieżowcami z gliny, wpisane na listę UNESCO. Ale nie architektura zrobiła na mnie największe wrażenie. To ludzie. Mieliśmy możliwość obserwacji – choćby przez krótką chwilę – kobiet z regionu Hadramaut: beduińskich pasterek w stożkowych słomkowych kapeluszach „madhalla”. Opiekują się kozami od najmłodszych lat, pracują w pełnym słońcu, zakryte od stóp do głów. To ciężka, codzienna praca, ale wykonywana z godnością. Każda pasterka zna swoją trzodę tak, jak matka zna dzieci – rozróżnia je po głosie, reaguje na ich potrzeby. Po ślubie czę…

Hadramaut-GettyImages-167063611-f156b8b.jpg
width: 3456
height: 2304

Socotra to miejsce jedyne w swoim rodzaju. Dociera tam tylko garstka turystów
type: item
date: 2025-04-19T11:04:12.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: jemen
subject: półwysep arabski
subject: wyspy
description: Socotra, wyspa na Oceanie Indyjskim, stwarza wrażenie jednego z najpierwotniejszych zakątków na Ziemi. Urozmaicony, jednak mający w sobie coś surowego krajobraz i unikatowe gatunki fauny i flory czynią to miejsce turystycznym rajem. Należy jednak podkreślić, że ci, którzy zobaczą Socotrę na własne oczy, mogą mówić o sporym szczęściu. Na wyspę docierają tylko nieliczni podróżnicy. Dlaczego? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Socotra to rajska wyspa, która cierpi przez niekorzystną lokalizację Informacje o Socotrze Na wyspie nie brakuje atrakcji Nie ulega wątpliwości, że Socotra jest jednym z najniezwyklejszych zakątków na naszej planecie. Śnieżnobiałe plaże otoczone turkusowym Morzem Arabskim, piaszczyste wydmy, wyznaczające linię krajobrazu strzeliste szczyty i wreszcie – okazy przyrody, których nie można zobaczyć nigdzie indziej. To wszystko sprawia, że tuż po wylądowaniu na tej niezwykłej wyspie, można się poczuć jak na innej planecie. Socotra jest cudem natury, jednak jak na ironię, nie sposób „zginąć” tam w turystycznym tłumie, bo rocznie wyspę odwiedza zaledwie kilka tysięcy osób. Socotra to rajska wyspa, która cierpi przez niekorzystną lokalizację Wśród turystów z Polski (i nie tylko), Półwysep Arabski cieszy się dużą popularnością. Podróżnicy obierają za cel przede wszystkim Zjednoczone Emiraty Arabskie, kuszące atmosferą luksusu i przepychu. Na największym półwyspie świata są jednak takie miejsca, do których zapuszczają się tylko nieliczni. Jednym z nich jest Jemen. Socotra, największa wyspa archipelagu o tej samej nazwie, należy właśnie do tego kraju, a jakby tego było mało, za sąsiada ma Somalię. Od Jemenu jest oddalona o około 380 km, a od somalijskiego przylądka Gees Gwardafuy – o około 240 km. Informacje o Socotrze Na Oceanie Indyjskim nie brakuje zachwycających miejsc. Przykładem niech będzie choćby Wyspa Bożego Narodzenia, której 63% powierzchni podlega ochronie jako Chritmas Island National Park. Socotra odznacza się jeszcze niezwyklejszą przyrodą, a przy tym jest znacznie większa od australijskiego terytorium zależnego. Pochodzenie – kontynentalne. Powierzchnia – 3625 km kw. Długość – 132 km. Szerokość – 49,7 km. Średnia wysokość nad poziomem morza – 500 m. Najwyższy punkt – 1503 m n.p.m. Linia brzegowa – umiarkowanie rozwinięta, z małymi zatokami, skalistym wybrzeżem i występującymi miejscowo wapiennymi klifami. Ruch turystyczny na Socotrze Wyspa od 1967 …

Socotra1-ffe93cd.jpg
width: 1600
height: 1067

Jemen i jego niezwykłe miasta. Jak wyglądają najstarsze wieżowce świata?
type: item
date: 2023-05-20T11:22:10.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: arabowie
subject: architektura
subject: Edukacja
subject: jemen
subject: półwysep arabski
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: wieżowce
description: Jemen cechuje niezwykła architektura. Znajdują się tu najstarsze wieżowce świata, a wygląd miast odpowiada obrazom z legend i baśni. Miasta Jemenu są niepowtarzalne. Czemu to zawdzięczają?
encoded: W tym artykule: Jemen – co to za kraj? Czym się wyróżnia architektura Jemenu? Sana – czarująca stolica Jemenu Shibam – Manhattan pustyni Jemen – co to za kraj? Jemen to państwo leżące na południowo-zachodnim krańcu Półwyspu Arabskiego. Mieszkańcy, choć zróżnicowani etnicznie, wyznają generalnie różne odłamy islamu. Klimat jest suchy i pustynny, co wpłynęło na tradycyjną architekturę miast. Od XX w. Jemen boryka się z powtarzającymi się kryzysami i wojnami domowymi. Jest to dzisiaj jeden z najbardziej niestabilnych i najbiedniejszych krajów na świecie. Toczy się tam od 2015 r. wyniszczająca wojna domowa, której towarzyszy największy obecnie kryzys humanitarny. Czym się wyróżnia architektura Jemenu? Ze względu na status ekonomiczny państwa, architektura w Jemenie ma charakter ściśle tradycyjny. Stare mieszkalnictwo jest użytkowane czasem nawet przez stulecia. Wpływ na zachowanie konserwatywnego charakteru miast mają również rygorystyczne zasady zagospodarowania przestrzennego. Tym, co może się wydawać najbardziej fascynujące, jest skala wysokości tradycyjnych budynków mieszkalnych. Potrafią one mieć szereg pięter, a jednocześnie są to stare lub historyzujące budowle. Poszerzano ich przestrzeń, nadbudowując kolejne piętra. Badacze po raz pierwszy zeszli na dno „Piekielnej Studni” w Jemenie. Co znaleźli? Wokół „Piekielnej Studni” krąży wiele legend i mitów. Po licznych próbach dopiero teraz badaczom udało się sprawdzić, co rzeczywiście znajduje się na jej dnie. Węże i wodospady to ... Ten charakterystyczny, tradycyjny wertykalizm jest ewenementem w skali światowej, ponieważ trwał nieprzerwanie od wieków. Zjawisko to występuje przede wszystkim w stolicy Jemenu, czyli w Sanie oraz w mieście Shibam. Sana – czarująca stolica Jemenu Stolica Jemenu jest jednym z tych nielicznych miast, które zachowały spójną architekturę. Konserwatywne warunki pozwoliły przetrwać historycznym zabudowaniom w mieście. Najbardziej typowymi budynkami w Sanie są tzw. domy wieżowe. Oto ich cechy ch…

jemen-i-jego-niezwykle-miasta-jak-wygladaja-najstarsze-wiezowce-swiata-fot-joker-katharina-eglau-ullstein-bild-via-getty-images-787aa2a.jpg
width: 1024
height: 681

Badacze po raz pierwszy zeszli na dno „Piekielnej Studni” w Jemenie. Co znaleźli?
type: item
date: 2021-09-27T12:07:33.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: jaskinie
subject: jemen
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Wokół „Piekielnej Studni” krąży wiele legend i mitów. Po licznych próbach dopiero teraz badaczom udało się sprawdzić, co rzeczywiście znajduje się na jej dnie. Węże i wodospady to tylko niektóre niespodzianki.
encoded: W tym artykule: Co jest na dnie „Piekielnej Studni”? Jak powstała „Piekielna Studnia”? Studnia Barhout, nieoficjalnie nazywana też „Piekielną Studnią”, to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc na świecie. Głęboki na 112 metrów otwór znajduje się pośrodku pustyni w prowincji al-Mahra we wschodnim Jemenie. Niektórzy miejscowi wierzą, że okrągła dziura o średnicy około 30 metrów jest przejściem do piekła lub innego podziemnego świata. To oczywiście mało prawdopodobne. Największa na świecie wyspa piaskowa wraca do pierwotnej nazwy. Nowa była obraźliwa dla rdzennych mieszkańców Pierwsze próby zmiany nazwy wyspy podjęto jeszcze w ubiegłym wieku. W sumie cały proces trwał prawie 30 lat. Co jest na dnie „Piekielnej Studni”? Do niedawna dno „Piekielnej Studni” było owiane wieloma tajemnicami i legendami. Co prawda grotołazi już wcześniej nurkowali w Barhout, ale nikomu nie udało się zejść do końca. Dopiero w tym roku we wrześniu grupa 10 odkrywców z Caves Exploration Team zbadała, co kryją najniższe piętra Studni. Ośmiu z nich zeszło na dno, podczas gdy reszta została na górze. Na miejscu byli również dziennikarze BBC i mieszkańcy najbliższych miejscowości. Mimo obaw Jemeńczyków badacze jaskiń nie znaleźli przejścia do piekła czy dżinów. Co zatem kryje tajemnicza dziura na pustyni? Po wyjściu na powierzchnię odkrywcy opowiedzieli, że widzieli wodospady, węże, żaby, martwe zwierzęta (głównie ptaki), stalagmity i perły jaskiniowe. Jedna zagadka została rozwiązana. Nadal nie wiadomo jednak, kiedy powstała Studnia Barhout. Szacuje się, że może liczyć nawet kilka milionów lat. W tym czasie tajemnicza formacja obrosła wieloma mitami. Oprócz legend o piekle czy dżinach popularna jest też teoria, jakoby Studnia była tak naprawdę wulkanem – nie ma jednak na to żadnych naukowych dowodów, a ostatnie odkrycie badaczy zdaje się tym bardziej przekreślać takie przypuszczenia. WHO pierwszy raz od 16 lat zaostrza normy jakości powietrza Z danych WHO wynika, że w 2019 r. 90 proc. ludzi na ś…

piekielna-studnia-co-jest-na-dnie-9899e98.jpeg
width: 863
height: 432

Połowa populacji Jemenu cierpi z powodu głodu. Tysiącom dzieci grozi śmierć z niedożywienia
type: item
date: 2021-05-10T09:07:58.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: dzieci
subject: Edukacja
subject: głód
subject: jemen
subject: Travel
description: Wojna domowa w Jemenie trwa nieprzerywanie od 2015 roku. Ofiarami konfliktu są nie tylko żołnierze, ale również ludność cywilna. Organizacje humanitarne przewidują, że 400 tysiącom jemeńskim dzieci grozi śmierć z głodu.
encoded: W tym artykule: Kryzys humanitarny w Jemenie Ograniczona pomoc humanitarna Jak donosi Bethan McKernan, korespondentka "The Guardian" z Bliskiego Wschodu, w 2020 roku w jemeńskiej prowincji Shabwa liczba poważnych przypadków niedożywienia wzrosła o 10 procent, z kolei w mieście Abs aż o 41 procent. Szacuje się, że w Jemenie głoduje 16 milionów ludzi, czyli połowa całej populacji kraju. Sześć lat temu w Jemenie wybuchła wojna domowa, podczas której rebelianci Huti walczyli z rządem Jemenu. Obecnie jest to też konflikt między Iranem, który wspiera Hutich, a Arabią Saudyjską przewodzącą koalicji wspierającej rząd. Kryzys humanitarny w Jemenie Od wybuchu konfliktu dziesiątki tysięcy Jemeńczyków zginęło lub zostało rannych w walkach. Wojna to nie jedyny problem tego kraju – do niej dochodzą dodatkowo głód, cholera, koronawirus i denga. Według ONZ Jemen stoi przed największym w historii kryzysem humanitarnym. Lekarz, który rozmawiał z korespondentką "The Guardian", przyznał, że boi się o najmłodsze pokolenie. Już 11-letni chłopcy są rekrutowani do wojska, podczas gdy ich rówieśniczki wychodzą za mąż. ONZ ma trudności z zebraniem wystarczającej ilości środków na działania humanitarne w 2021 roku. Powód jest prosty – część państw nie przekazuje już tyle pieniędzy, co w poprzednich latach. Wielka Brytania ogranicza swoją dotychczasową pomoc o połowę, co według Antonio Guterresa, sekretarza generalnego ONZ, jest "wyrokiem śmierci" dla ludzi mieszkający w Jemenie. Ograniczona pomoc humanitarna Cięcia odczują mieszkańcy najbiedniejszych rejonów świata. Ograniczone środki wiążą się z mniejszą liczbą paczek żywnościowych dla krajów dotkniętych głodem. To też mniej leków dla dzieci cierpiących na choroby, którym można zapobiec i spowolnienie rozwoju inicjatyw społecznych związanych z edukacją czy równością płci. Tym samym Jemen będzie dostawał kilka milionów funtów mniej niż dotychczas. Bardzo możliwe, że oficjalnie w Jemenie nigdy nie zostanie ogłoszona klęska głodu. Do tego potrz…

jemen-626f9bf.jpeg
width: 2119
height: 1414

Jemen: Epidemia cholery zbiera żniwo. WHO alarmuje
type: item
date: 2017-06-21T08:38:04.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: cholera
subject: epidemia
subject: jemen
subject: światowa organizacja zdrowia who
subject: wojna
description: Liczba ofiar śmiertelnych epidemii cholery w Jemenie przekroczyła już 1100 osób. Od końca kwietnia na cholerę w ogarniętym wojną kraju zachorowało ponad 166 tys. ludzi. - podała we wtorek Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).
encoded: Według WHO na cholerę zmarło już 1146 osób, a prawie jedną trzecią ofiar śmiertelnych stanowią dzieci poniżej 15. roku życia. Epidemia obejmuje już 85 proc. terytorium kraju, ale najtrudniejsza sytuacja panuje na obszarach kontrolowanych przez szyickich rebeliantów Huti na północy i zachodzie kraju. Jak informuje WHO, w ub. tygodniu 187 osób zmarło na cholerę, a 37 808 zaraziło się tą chorobą. Był to pierwszy spadek infekcji od końca kwietnia, ale WHO zastrzegła, że należy ostrożnie podchodzić do tych danych, gdyż mogą być one niepełne. Epidemia wybuchła w październiku i rozszerzała się do grudnia. Następnie zaczęła zanikać, ale nigdy nie została w pełni opanowana. Nowy wzrost liczby przypadków zaobserwowano w kwietniu. Państwowy system ochrony zdrowia i system sanitarny pogorszyły się w Jemenie z powodu wojny pomiędzy rebeliantami Huti i siłami lojalnymi wobec oficjalnych władz, wspieranymi przez koalicję arabską pod kierownictwem Arabii Saudyjskiej. Obecnie w pełni działa mniej niż połowa placówek zdrowotnych w kraju. Jemen jest pogrążony w chaosie od 2011 roku, kiedy to społeczna rewolta położyła kres wieloletnim dyktatorskim rządom prezydenta Alego Abd Allaha Salaha. Tylko południowa część kraju wraz z Adenem podlega rządowi prezydenta Abd ar-Raba Mansura al-Hadiego. Jednak jego władza jest w znacznej mierze iluzoryczna, co wykorzystują aktywne na południu i częściowo wschodzie kraju dżihadystyczne Państwo Islamskie (IS) i Al-Kaida. Cholera to ostra bakteryjna choroba przewodu pokarmowego wywoływana przez spożycie skażonej wody i jedzenia, objawiająca się m.in. silną biegunką. W ciągu zaledwie kilku godzin może doprowadzić do śmierci z odwodnienia. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fc2d6bb2b81070ece5dc8f7240522877b141f3b4-4504cde.jpeg
width: 1000
height: 750

„Bliski, nie tak daleki Wschód”. Te czarno-białe fotografie nie przypominają pocztówek z egzotycznych kurortów. Są wyjątkowe
type: item
date: 2016-11-22T10:06:36.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: algieria
subject: egipt
subject: gdańsk
subject: irak
subject: iran
subject: izrael
subject: jemen
subject: jordania
subject: kuwejt
subject: liban
subject: libia
subject: oman
subject: palestyna
subject: syria
subject: tunezja
subject: turcja
subject: wystawa
subject: zanzibar
description: Dokumentalista, pracownik ONZ, fotograf rejestrował zmieniający się na skutek rewolucji systemowych świat arabski. Zmiany udało mu się uchwycić w architekturze, ludziach, w naturze.
encoded: ZOBACZ GALERIĘ >>> Adam Styp-Rekowski od ponad 11 lat pracuje na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej nad wspieraniem procesów konstytucyjnych i rozwojem społeczeństwa obywatelskiego. Rejestruje zmieniający się na skutek rewolucji systemowych świat arabski. W architekturze, ludzkiej obecności, naturze od setek lat wdartej w miejsca jest zawarta historia i duch czasów. W następstwie zmian krajobrazu religijnego, społecznego, w tym ruchów wolnościowych, m.in. Arabskiej Wiosny 2011 roku, a także fundamentalistycznych ruchów islamskich, Północna Afryka i Bliski Wschód przeszły ponownie, jak wiele razy w historii, okres wstrząsów, które w niektórych wypadkach doprowadziły do wojen domowych. Tradycyjny świat, często niezmienny od stuleci, już odchodzi, a wojny i konflikty sprawiają, że dzieje się to jeszcze szybciej. Jednak ten świat wciąż tam jest, trzeba go tylko szukać, znajdywać w krajobrazie zwyczajnego życia i tego, co nas otacza. „Świetnie skadrowany obraz miejski” Adam Styp-Rekowski próbuje zatrzymać tradycyjny świat międzyludzkich spotkań, tradycji i pięknej architektury: ruin starożytnych cywilizacji, meczetów Syrii – starszych niż niejedno europejskie państwo czy libijskiego modernizmu z lat 20. XX wieku. Jego czarno-białe zdjęcia nie przypominają pocztówek z egzotycznego kurortu, ale świetnie skadrowany obraz miejski krajów Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej: Algierii, Autonomicznego Regionu Kurdystanu Irackiego, Egiptu, Iraku, Iranu, Izraela, Jemenu, Jordanii, Kuwejtu, Libanu, Libii, Omanu i jego byłej kolonii – Zanzibaru, Palestyny, Syrii, Tunezji i Turcji. To miejsca, które zdają się coraz dalsze dla Europejczyków, głównie przez to, że tak naprawdę są nieznane, oceniane przez pryzmat stereotypów. Historia spoza kadru Prace Styp-Rekowskiego pochodzą z lat 2005–2016 i są rodzajem fotorejestracji fragmentu historii spoza kadru. Celem fotografa jest raczej prezentacja detalu, symbolu wydarzeń niż zdanie z nich pełnej relacji. Ta relacja jest przecież indywi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/385bb97b0445481de896fccd07c632f6e45c65ca-3e72bb7.jpeg
width: 3000
height: 2000

Baśniowe miasto w Jemenie
type: item
date: 2015-07-09T06:00:00.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: jemen
description: Sanaa w Jemenie wygląda jak z opowieści Szeherezady. To jedno z najpiękniejszych miast Islamu i jednocześnie jedno z najstarszych i... najbardziej niebezpiecznych miast świata.
encoded: Wygląda jak z opowieści Szeherezady. Otoczone starożytnym murem sięgającym 14 metrów, za którym kryje się 6,5 tys. domów, ponad 100 meczetów, 15 hammamów (łaźni i saun), karawanseraje i wiele sekretnych ogrodów. Sanaa w Jemenie to jedno z najpiękniejszych miast Islamu i jednocześnie jedno z najstarszych miast świata. Według legendy założył je Sem, syn Noego. Dziś jego stare miasto to wciąż labirynt gęsto upakowanych glinianych wieżowców, w kolorze ochry z gipsowymi koronkowymi zdobieniami i witrażowymi oknami. Szkoda tylko, że Jemen to obecnie jedno z najniebezpieczniejszych dla turystów państw świata i, że jego zabytki niszczeją albo są wysadzane w powietrze.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e7bcc326293ca18136f8480228136955a50868cc-6ce9070.jpeg
width: 1000
height: 669

Cztery odsłony arabskiej wiosny
type: item
date: 2012-10-21T14:48:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: arabowie
subject: egipt
subject: jemen
subject: libia
subject: polityka
subject: syria
subject: tunezja
description: Każdy wybuch potrzebuje iskry. Arabom wskrzesił ją 26-letni Mohamed Buazizi – uliczny sprzedawca owoców z tunezyjskiej prowincji.
encoded: Był – jak wielu jego rówieśników w krajach Bliskiego Wschodu i północnej Afryki – sfrustrowany biedą, brakiem perspektyw, wszechobecną korupcją. Samospalenie, którego dokonał w styczniu 2011 r., dzięki telewizji Al-Dżazira i internetowi obiegło świat. Tunezyjczycy zidentyfikowali się z Buazizim. Przestali się bać, wyszli na ulice i powiedzieli „dość”. Gdy Zin Al-Abidin Ben Ali uświadomił sobie, że dni jego dyktatury są policzone, było już za poźno. Choć obiecał miejsca pracy, zniesienie cenzury, wolność polityczną – ludzie mu nie uwierzyli. Zbiegł do Arabii Saudyjskiej, a Tunezyjczycy mogli wybrać tymczasowy parlament. Niedługo potem zaprotestowali Egipcjanie, Libijczycy, Jemeńczycy. Problemy młodych Tunezyjczyków były i ich problemami. Rewolucja rozlała się na większość krajów regionu i obaliła czterech dyktatorów. Prócz Ben Alego odeszli Hosni Mubarak w Egipcie, Ali Abdullah Salih w Jemenie, Muammar Kadafi w Libii. Ostali się za to monarchowie Maroka, Jordanii, Bahrajnu – w ich przypadku wystarczyły delikatne odkręcenie kurka z wolnościami, obniżki cen i obietnice reform. Mubarak takich możliwości nie miał, jednak nie chciał wzorem Ben Alego uciekać z kraju. Schronił się nad Morzem Czerwonym z zamiarem powrotu, gdy wojskowi odzyskają kontrolę nad krajem. Przeliczył się – trafił do więzienia. Schorowany dostał dożywocie. Powstańcom z libijskiego Bengazi, portowego miasta, które stało się stolicą rewolucji w Libii, pomógł z kolei Zachód. Koalicja Amerykanów, Brytyjczyków i Francuzów pod patronatem Rady Bezpieczeństwa ONZ uratowała kiepsko uzbrojonych powstańców. Gdy zginął sam Kadafi, uradowana Libia na chwilę zapomniała o bilansie wojny domowej, a Europa zaczęła snuć wizje nowego turystycznego raju nad Morzem Śródziemnym. O wolność wciąż walczy Syria, choć jej społeczeństwo jest mocno podzielone. Baszar al-Asad ma za sobą nie tylko armię, ale też mniejszości alawitów (z których wywodzi się klan prezydenta) oraz Kurdów bojących się prześladowań. Nie rozmawia z powst…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d41da1c1e65902fe87fe2e24ff6b5be7d5ff3291-8c9c8fc.jpeg
width: 500
height: 279

Jemen: Dni sądu
type: item
date: 2012-10-15T05:00:00.000Z
creator: Joshua Hammer
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: fotografia
subject: historia
subject: jemen
subject: rewolucja
subject: Społeczeństwo
subject: terroryzm
subject: wojna domowa
description: W obliczu separatyzmów, plemiennych buntów, zalewu uchodźców i działań Al-Kaidy to państwo może rozpocząć wszystko od nowa – albo podzielić się jeszcze bardziej
encoded: Ten człowiek został ukrzyżowany. Powiedziała to Um Mohammed, spoglądając swymi czarnymi oczyma przez szparę w czarnym nikabie. Była wdową po trzydziestce z dwójką małych dzieci. Tego ranka, uciekając przed zagrożeniami i chaosem, znalazła się w pokoju nauczycielskim szkoły podstawowej w Kraterze, dzielnicy Adenu, portowego miasta na południu Jemenu. Jej dzieci – dziesięcioletni Ibrahim i siedmioletnia Fatima – siedziały po turecku obok matki na drewnianych krzesłach i obserwowały mnie nieśmiało. Szkoła została przekształcona w ośrodek dla wysiedlonych. Około 530 mężczyzn, kobiet i dzieci rozlokowano na trzech kondygnacjach wychodzących na zaśmiecone podwórze. Dziesiątki nowo przybyłych czekały na zarejestrowanie przez wolontariusza, który wklepywał ich nazwiska do zakurzonego laptopa. Um Mohammed była zbyt przerażona, by ujawnić swoje prawdziwe nazwisko, ale nie bała się aż tak, żeby nie powiedzieć, co myśli. Pokazała mi w telefonie komórkowym film, który nakręciła trzy tygodnie wcześniej, w styczniu, podczas podróży powrotnej do Zindżibaru, skąd chciała zabrać trochę swoich rzeczy. Film ukazywał brodatego mężczyznę wiszącego na słupie latarni z rękami przybitymi do drewnianej poprzeczki. Skrzekliwym głosem, tłumionym przez czarny materiał zakrywający jej twarz, Um Mohammed powiedziała, że ten człowiek, współpracownik Al-Kaidy, został oskarżony o szpiegowanie dla rządu Jemenu. – Wisiał tam przez trzy dni. To było ostrzeżenie: każdy zdrajca zostanie zabity w ten sposób. Inne bliskowschodnie państwa – Libia Muammara Kadafiego, Syria Baszara al-Asada – przeżyły większą przemoc w czasie arabskiej wiosny, ale 24-milionowy Jemen po swojej ludowej rewolucji znalazł się w bardzo niepewnej sytuacji. Na północnych krańcach kraju Al-Houthis, szyicki ruch polityczny, przez sześć lat toczył powstanie przeciwko jemeńskiemu rządowi i obecnie kontroluje znaczny obszar, choć jego przywódcy dali do zrozumienia, że chcą wziąć udział w narodowym dialogu. Na południu Aden i sąsiadujące …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2dd139981db450145968896c74aad1b72ba4da88-5ff60bf.jpeg
width: 615
height: 464

Jemen. Wrażenia do potęgi
type: item
date: 2011-03-15T17:17:50.000Z
creator: Monika Witkowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jemen
description: Wieżowce sprzed tysiąca lat, impreza z odurzającym khatem, oglądanie „przyrodzenia bin ladena”. W kraju, w którym powstała algebra, można liczyć na mocne atrakcje.
encoded: Jemen ma świetne notowania! Oczywiście nie w polskim MSZ, które odradza wojaże po tym kraju, ale wśród podróżników. Że piękny krajobrazowo, że ciekawy kulturowo, że mili i gościnni ludzie, a stereotypy nijak się mają do rzeczywistości. Na dobry początek obalam pierwszy – trzęsę się z zimna, mimo że przecież znajduję się w strefie podzwrotnikowej. No tak, to wpływ wysokości. Sana położona jest na wysokogórskim płaskowyżu, 2300 m n.p.m Suma wszystkich muezinów Ja wchodzę jeszcze wyżej, na dach zabytkowego hotelu, gdzie znajduje się kawiarnia. Zamawiam herbatę i patrzę na miasto z góry. A jest na co! Do tej pory zachowało się ok. 6,5 tys. domów zbudowanych jeszcze przed XI w.! Wszystkie wielopiętrowe, z brązowego bazaltu i cegły w kolorze piernika, z białymi fryzami, koronkowymi obramieniami okien i barwnymi witrażami zamiast zwykłych szyb. Akurat jest południe, zewsząd więc rozlega się ezan – śpiewne nawoływanie muezinów do modlitwy. Głosy nakładają się na siebie, bo tylko na terenie starówki Sany doliczono się 106 meczetów. Najważniejszy jest tak zwany Wielki Meczet, którego miejsce budowy wskazał w VII w. ponoć sam prorok Mahomet. Jemeńska stolica to jedno z najdłużej zamieszkanych miast świata. Według legendy założył je Shema, jeden z synów Noego, zaraz po ustaniu potopu. Historycy mówią o minimum 2,5 tys. lat. Po wypiciu tradycyjnej słodkiej herbaty wracam do poziomu ulicy i przez następne godziny włóczę się w labiryncie wąskich przejść. Samochodów nie ma, co najwyżej objuczone workami osiołki i motory. Co chwila odkrywam coś ciekawego, np. zaprzęgniętego w kierat wielbłąda, który chodząc w kółko, napędza prasę wyciskającą olej sezamowy. Główne uliczki starówki tworzą suk. Jest głośno, kolorowo i pachnąco. Nie brak przypraw i wonności – mirry i kadzidła. W dawnych czasach właśnie te ostatnie przynosiły Jemeńczykom bogactwo. Przypominające grudki bursztynu kadzidło (bądź co bądź to zaschnięta żywica) było wówczas cenniejsze od złota, a Sana leżała na kadzidlanym sz…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Poznaj to miejsce. Shibam
type: item
date: 2009-04-03T09:35:46.000Z
creator: Agnieszka Budo
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jemen
subject: Kultura
subject: miasta
subject: zabytki
description: Przeczytaj o miejscu w Jemenie, które porasta las niezwykłych wieżowców na pustyni.
encoded: Szibam – Manhattan na pustyni Oczom turysty zbliżającego się do Szibam w Jemenie ukazuje się niezwykły widok. Na pustyni w sercu otoczonej gajami palmowymi oazy wyrasta nagle las wieżowców. Wysokie na 8–10 pięter sprawiają wrażenie jednolitej bryły. Zadziwiająca architektura to efekt zwyczajowego prawa obowiązującego do dziś. Każdy, kto chce zbudować dom, musi zadbać, aby rozmiar i styl budynku były dostosowane do już istniejących. Większość domów w Szibam pochodzi z VI w., niektóre zbudowano wiek później. Pierwsza wzmianka o tym mieście pojawiła się w III w. n.e., a już w X w. stało się stolicą królestwa Hadhramaut władającego doliną rzeki Hadramaut na Półwyspie Arabskim. Archeolodzy twierdzą, że kopiec, na którym wznosi się dzisiejsze miasto, stanowi historyczny grobowiec prastarej islamskiej osady. Dzisiejsi mieszkańcy Szibam traktują kopiec oraz otaczające go ośmiometrowe gliniane mury jako ochronę przed wylewami Hadramaut w okresie obfitych opadów. Położony na Kadzidlanym Szlaku Szibam rozkwitał dzięki zyskom czerpanym z handlu między Dalekim Wschodem a krajami basenu Morza Czerwonego i Śródziemnego. Przez pustynne połacie przedzierały się karawany, obładowane mirrą, kadzidłem oraz drogocennymi tkaninami. Dziś na stosunkowo niewielkiej przestrzeni znajduje się około 500 budynków mieszkalnych, osiem meczetów (w tym najstarszy Al–Drama), sklepy, szkoła, szpital, tradycyjne place oraz targowiska. Miasto zbudowano z gliny, niezwykle trwałego, odpornego na ekstremalne temperatury i łatwego w kształtowaniu materiału. Najbardziej dekoracyjnymi elementami budynków są wąskie okna (służą zachowaniu chłodu oraz stabilności ścian). Zdobią je maszarabije, czyli rzeźbione drewniane kraty. Uwagę zwracają również bogato rzeźbione drzwi wejściowe, które prowadzą do obszernej klatki schodowej i wąskich pomieszczeń na parterze. W dawnych czasach mieściły się tu zagrody dla zwierząt i magazyny na paszę. Dzisiaj – rodzinne sklepiki. Na pierwszym piętrze magazynowano jedzenie i drew…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a1ebc2692a2dc5717c56a677167701a1b9d89071-ec6dfd2.jpeg
width: 640
height: 427