National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-04T07:43:58.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Badania archeologiczne podważają dietę paleo. „Przetworzoną” żywność roślinną jemy już od bardzo dawna
items: Ten smak może trafić na talerze obok słodkiego i słonego. Eksperci są podzieleni
items: Pestycydy na dobre rozgościły się w naszych jelitach. Mogą wywoływać nawet choroby psychiczne
items: Dlaczego ptaki boją się tego, co nowe? I my możemy się czegoś od nich nauczyć
items: Jak będziemy podróżować w 2026 roku? Oto 5 trendów, które zdominują rynek
items: Czy zmysły wymagają… treningu? Eksperci twierdzą, że nie są nam dane na zawsze
items: Brokuł może chronić przed rakiem? Mamy na to nowe dowody
items: Ta jedna zmiana w jedzeniu sprawi, że przestaniesz podjadać – lekarze są zgodni
items: Lody zdrowsze niż brązowy ryż? Zaskakujące wyniki badań z Uniwersytetu Harvarda
items: Czym zajadał się Mieszko I – archeolodzy odtworzyli posiłki pierwszych Piastów
items: Chilli coraz mniej pikantne. Naukowcy opracowali przyprawę, która neutralizuje ostry smak
items: Wstręt to nie kaprys. To naturalny mechanizm chroniący przed zatruciem
items: Małże św. Jakuba: święty symbol, który trafił na talerze szefów kuchni
items: Glutaminian wraca do łask. Ale czy naprawdę kiedykolwiek trzeba było się go bać?
items: Od szczypiorku do kosmosu. Jak przygotować jedzenie dla astronautów?
items: Zjadłem kolację z gwiazdką Michelin. Tak smakuje Polska według Włocha
items: All inclusive na celowniku. Hotelarze apelują o regulacje
items: Obwarzanek krakowski to sławny regionalny wypiek. Bez niego nie można wyobrazić sobie stolicy Małopolski
items: Logo żaby na produktach budzi kontrowersje. Czy obawy konsumentów są uzasadnione?
items: Obrotowa jadalnia i potrawy z móżdżków bażancich. Tak stołowali się starożytni Rzymianie
items: Ryba maślana to tak naprawdę kilka gatunków. Dwa z nich mogą być trujące
items: Te miasta muszą odwiedzić miłośnicy dobrego jedzenia. Jak lokalne smaki, to tylko tu
items: Najlepsze pączki w Warszawie, a może i w kraju. Zajadał się nimi sam Piłsudski
items: Co sie stanie z naszym ciałem, gdy zrezygnujemy z mięsa? Znamy odpowiedź
items: Lekarze nie bez powodu odradzają czerwone mięso. W dużych ilościach szkodzi mózgowi

Badania archeologiczne podważają dietę paleo. „Przetworzoną” żywność roślinną jemy już od bardzo dawna
type: item
date: 2025-12-04T07:58:09.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Nauka
subject: epoka kamienia
subject: jedzenie
subject: mięso
subject: paleolit
subject: rośliny
subject: żywność
description: Wielu zwolenników tzw. diety paleo wierzy, że opiera się ona na wiernym odwzorowaniu jadłospisu naszych paleolitycznych przodków – mieli oni rzekomo preferować mięso i unikać „przetworzonych” produktów roślinnych. Ale najnowsze badania archeologiczne chyba właśnie pogrzebały ich teorię.
encoded: Ludzie ewoluowali przez tysiące lat, a jedną z części naszego globalnego sukcesu było stanie się naprawdę elastycznymi konsumentami – jesteśmy w stanie czerpać węglowodany i tłuszcze zarówno ze źródeł roślinnych, jak i zwierzęcych. Nowe badania archeologiczne opublikowane w czasopiśmie „Journal of Archeological Research” ujawniają, że wczesnym ludziom z epoki kamienia daleko było jednak do paleolitycznych mięsożerców, jak niektórzy próbują ich przedstawiać. A pożywali oni szeroką gamę pokarmów roślinnych, które sprytnie „przetwarzali”. Czy powinniśmy zrewidować pogląd na dietę paleo? Przetwarzanie i spożywanie roślin przez ludzi epoki kamienia Dieta paleo, w jej popularnym współczesnym rozumieniu, kładzie nacisk na mięso i ogranicza spożycie produktów roślinnych, co według jej zwolenników ma być zdrowsze, bo lepiej przystosowane do naszej ewolucji. Jednak badania archeologiczne prowadzone w ostatnich latach wyraźnie pokazują, że nasi przodkowie byli niezwykle elastyczni pod względem wyboru pokarmów. Badacze wykazują, że już setki tysięcy lat temu ludzie nie tylko zbierali, ale i aktywnie przetwarzali rozmaite produkty roślinne: od dzikich zbóż, przez bulwy, orzechy czy pestki. Przetwarzanie to obejmowało między innymi mielenie, gotowanie oraz usuwanie toksyn, co pozwalało na pozyskiwanie większej ilości kalorii oraz składników odżywczych. – Często rozmawiamy o użytkowaniu roślin tak, jakby nabrało ono znaczenia dopiero wraz z pojawieniem się rolnictwa – zaznacza dr Anna Florin, jedna z autorek badania. Zwraca ona uwagę, że odkrycia archeologiczne z całego świata dowodzą przetwarzania „dzikiej” żywności roślinnej już tysiące lat przed rozwojem upraw. Mit mięsożernego człowieka pierwotnego Archeologiczne analizy kamienia nazębnego z jaskini Qesem (Izrael, 400–300 tys. lat temu) wykazały obecność mikroskopijnych granulek skrobi. Pochodziły one między innymi z dzikich migdałów i lilii wodnej, a także orzechów piniowych bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Skrob…

shutterstock1162627036-b6448e0.jpg
width: 8495
height: 5663

Ten smak może trafić na talerze obok słodkiego i słonego. Eksperci są podzieleni
type: item
date: 2025-12-04T06:55:27.000Z
creator: Stacey Colino
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: jedzenie
subject: nauka
subject: neurologia
description: Czy „tłusty” lub „skrobiowy” może stać się szóstym podstawowym smakiem? Naukowcy z całego świata próbują to udowodnić – i choć nie ma jeszcze jednomyślności, jeden z kandydatów ma sporą szansę.
encoded: Spis treści: Nowy smak? Co zmieni uznanie nowego smaku? Siedem kroków do uznania nowego smaku Od cząsteczki do sygnału mózgu Kto jest blisko uznania? Dlaczego w ogóle to ważne? Czy „tłusty” albo „skrobiowy” może pewnego dnia zostać uznany za szósty podstawowy smak – obok słodkiego i słonego? W 1908 roku japoński chemik Kikunae Ikeda badał substancje czynne w kombu (wodorostach), kiedy dokonał odkrycia, które na zawsze zmieniło naukę o jedzeniu. Zorientował się, że to związek o nazwie kwas glutaminowy nadaje wodorostom wyraźny, mięsno-pikantny posmak. Był zupełnie inny niż znane dotąd podstawowe smaki: słodki, słony, kwaśny i gorzki. Ten nowy smak nazwał umami. Choć ludzie od wieków jedli wodorosty, grzyby, miso, dojrzewające sery i produkty fermentowane, niemal sto lat trwały naukowe spory, zanim umami zostało powszechnie uznane za piąty podstawowy smak. Dopiero w latach 90. XX wieku uzyskało oficjalny status. Stało się tak po serii zakrojonych na szeroką skalę badań psychofizycznych, elektrofizjologicznych i biochemicznych, które potwierdziły, że umami różni się od wszystkich pozostałych smaków. Nowy smak? Czy nadszedł czas, by dodać do tej listy szósty smak? Część naukowców uważa, że tak. Zaproponowali nawet kilku kandydatów. Być może powinien to być smak tłusty. Albo skrobiowy. Może kokumi. A może słona lukrecja. W różnym stopniu badacze w ostatnich latach bronili każdego z tych pomysłów. Nie chodzi o to, że naukowcy celowo „polują” na szósty smak. – W gruncie rzeczy to fundamentalne, oparte na nauce poszukiwanie różnych sposobów, w jakie możemy doświadczać świata poprzez smak oraz tego, jak smak jest wykrywany – wyjaśnia neurobiolożka Emily Liman, kierująca katedrą Harolda Dornsife’a w dziedzinie neurobiologii na Uniwersytecie Południowej Kalifornii i specjalizująca się w biologii zmysłów. Co zmieni uznanie nowego smaku? Przełom w zrozumieniu nauki o smaku pozwoliłby technologom żywności tworzyć smaczniejsze produkty. Mógłby też pomóc lekarzom lepiej diagnozować…

GettyImages-1629172751-54ef961.jpg
width: 5627
height: 3751

Pestycydy na dobre rozgościły się w naszych jelitach. Mogą wywoływać nawet choroby psychiczne
type: item
date: 2025-11-28T11:59:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: chemia
subject: choroby
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: układ immunologiczny
subject: Zdrowie
subject: żywność
description: Chemia używana w rolnictwie na dobre przeniknęła do naszych organizmów. Pestycydy pomagają w hodowli żywności, ale sieją spustoszenie w naszych jelitach. Do niedawna brak było dowodów na to, że wykazują jakikolwiek wpływ na pożyteczne bakterie zamieszkujące nasze ciała. Według najnowszych badań z Wielkiej Brytanii mogą prowadzić jednak nawet do chorób psychicznych, a wcześniej po prostu nie zdawaliśmy sobie z tego sprawy.
encoded: Aż 168 środków chemicznych, w tym powszechnie stosowane pestycydy, okazało się toksycznych dla ludzkich bakterii jelitowych. Według naukowców z Cambridge ich obecność w jelitach może prowadzić nie tylko do antybiotykooporności, ale także do wielu innych zaburzeń zdrowotnych. Jak dostały się do naszych ciał i czy możemy coś z tym zrobić? Jak pestycydy trafiają do jelit i jakie są skutki ich obecności? Pestycydy to substancje chemiczne stosowane do ochrony roślin uprawnych przed szkodnikami, grzybami czy chwastami. Do organizmu człowieka trafiają między innymi poprzez spożywanie warzyw i owoców, na których pozostały resztki środków ochrony roślin, poprzez wodę pitną skażoną związkami chemicznymi czy w wyniku kontaktu ze środowiskiem (związki chemiczne potrafią unosić się w powietrzu, np. ze spryskanego niedawno pola uprawnego). W trakcie badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Cambridge przebadano ponad 1000 chemikaliów obecnych w środowisku – w tym właśnie pestycydy (herbicydy i insektycydy) oraz przemysłowe substancje, takie jak plastyfikatory. Odkryto, że aż 168 z nich wykazuje toksyczny wpływ na bakterie tworzące zdrowy mikrobiom jelitowy. Zagrożenie dla naszych jelit Ale czym tak właściwie jest mikrobiom jelitowy? To zespół mikroorganizmów, głównie bakterii (jest ich ponad 4500 gatunków), które pełnią kluczowe funkcje w układzie pokarmowym, metabolicznym i immunologicznym człowieka. Utrzymanie równowagi tej mikroflory jest niezbędne dla zdrowia. Zakłócenia w składzie i funkcji mikrobiomu mogą prowadzić do zaburzeń trawienia, obniżonej odporności, chorób autoimmunologicznych, otyłości, cukrzycy czy zaburzeń nastroju i funkcji układu nerwowego (np. chorób psychicznych). To wszystko wiedzieliśmy, ale najnowsze badanie pozwoliło potwierdzić, że przemysłowe chemikalia mogą stłumić wzrost bakterii, które nas przed tym wszystkim chronią. Badania mikroflory jelitowej Naukowcy z Cambridge za pomocą mechanizmów uczenia maszynowego przeanalizowali 22 kluczowe gatunki bakter…

GettyImages-1607105162-f1c4073.jpg
width: 5580
height: 3139

Dlaczego ptaki boją się tego, co nowe? I my możemy się czegoś od nich nauczyć
type: item
date: 2025-10-19T10:17:06.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: jedzenie
subject: ptaki
description: Ptaki, najbardziej ze wszystkich zwierząt, wystrzegają się nowości. Czemu niepokoją ich zmiany w diecie, z czego wynika ptasia ostrożność i czy możemy się od nich czegoś nauczyć? Nowe badanie wyjaśnia, że to zachowanie służące przetrwaniu ptaków. Nie zawsze jednak wychodzi im na dobre.
encoded: Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Cambrige oraz Anglia Ruskin University obejmowało problem neofobii, z której są znane ptaki. Dlaczego tak bardzo – bardziej niż inne zwierzęta – boją się nowości i zmian w diecie? Naukowcy przeprowadzili eksperymenty w 24 krajach i na 6 kontynentach, a wyniki opublikowali w czasopiśmie „PLOS Biology”. Ustalono, że niektóre gatunki są zdecydowanie bardziej ostrożne niż inne. Czym jest neofobia? Neofobię rozumie się najczęściej jako niechęć do spożywania nowych pokarmów. Odgrywa ona kluczową rolę w tym, jak zwierzęta równoważą okazje i ryzyka. Pomaga chronić jednostki przed zagrożeniami, ale często ogranicza ich zdolność adaptacji w nowych miejscach gniazdowania, co może prowadzić do wymierania gatunków ptaków. Badanie ptasiej ostrożności, czyli przez żołądek do serca Przebadano 1439 ptaków z 136 gatunków reprezentujących 25 rzędów taksonomicznych. Sprawdzono, dlaczego niektóre są bardziej ostrożne niż inne, gdy napotykają nieznane wcześniej obiekty podczas karmienia. Eksperymentom poddano m.in. ptaki zimujące w Polsce, ale także te opuszczające nasz kraj. Każdemu zwierzęciu prezentowano znane, lubiane pokarmy, a następnie (lub najpierw) zupełnie nowe dania. Nieznane obiekty miały spójne kolory i fakturę oraz dostosowywano je do wymagań żywieniowych każdego gatunku. Następnie każdemu z ptaków mierzono czas potrzebny do dotknięcia jedzenia w obu scenariuszach. Wydłużone wahanie interpretowano jako neofobię. Które ptaki boją się najbardziej, a której najmniej? Największą ostrożnością charakteryzowały się perkozy i flamingi. Najbardziej odważne okazały się sokoły i bażanty – szybko podchodziły do pożywienia, niezależnie, czy było ono nieznane. Stwierdzono, że neofobię powodowały dwa czynniki: specjalizacja dietetyczna ptaków i ich zachowania migracyjne. Gatunki o węższej diecie mogą być bardziej narażone na zmiany pożywienia, więc naturalnie wystrzegają się nowości. Podobnie gatunki wędrowne, przemierzające ogromne odległości, są…

GettyImages-1086877030-321699e.jpg
width: 3931
height: 2739

Jak będziemy podróżować w 2026 roku? Oto 5 trendów, które zdominują rynek
type: item
date: 2025-10-16T14:59:57.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na góry
subject: góry
subject: hotele
subject: jedzenie
subject: książki
subject: podróże
subject: trendy
description: Rok 2026 przyniesie zauważalną zmianę w sposobie, w jaki planujemy i przeżywamy podróże. Coraz większe znaczenie mają autentyczne doświadczenia, kontakt z naturą i świadome podejście do odwiedzanych miejsc. Zmieniają się też nasze priorytety – od wyboru kierunku, przez sposób rezerwacji, po to, czego naprawdę oczekujemy od urlopu.
encoded: Spis treści: Trend nr 1: Odkrywanie kultury na półkach Trend nr 2: Ucieczka w góry Trend nr 3: Podróże zainspirowane książkami Trend nr 4: Poznawanie ludzi w drodze Trend nr 5: Hotel jako cel podróży Rok 2026 przyniesie zmiany w sposobie, w jaki planujemy i przeżywamy podróże. Według najnowszego raportu serwisu rezerwacyjnego Skyscanner, coraz więcej osób decyduje się na wyjazdy zagraniczne, przeznaczając na nie większe środki, by zapewnić sobie bardziej wartościowe i satysfakcjonujące doświadczenia. W centrum zainteresowania znajdują się dziś spokój, komfort i prawdziwe poznawanie odwiedzanych miejsc – bez pośpiechu i z większą uważnością. Jednocześnie coraz wyraźniej widać zwrot w stronę odpowiedzialnego podróżowania. Turyści częściej omijają przepełnione kurorty, wybierając mniej znane miejscowości, w których wciąż można poczuć lokalny rytm życia. Aż jedna trzecia z nich deklaruje, że celowo unika miejsc dotkniętych nadmierną turystyką. Coraz większą rolę odgrywają też media społecznościowe, które inspirują, pomagają odkrywać nowe destynacje i planować kolejne wyjazdy. Wszystko wskazuje na to, że przyszłość podróży będzie bardziej przemyślana i zrównoważona. Coraz częściej nie chodzi już o to, gdzie jedziemy, ale dlaczego i w jaki sposób to robimy. Jakie zatem trendy podróżnicze będą rządzić w 2026 roku? Trend nr 1: Odkrywanie kultury na półkach W 2026 roku podróżni coraz częściej będą poznawać nowe miejsca nie w eleganckich restauracjach, lecz w... lokalnych sklepach spożywczych. Według raportu, rośnie liczba osób, które w czasie wyjazdów celowo odwiedzają supermarkety, małe targi i automaty z przekąskami, traktując je jako autentyczne źródło wiedzy o danym kraju. Od futurystycznych maszyn z jedzeniem w Tokio po niewielkie sklepy w nadmorskich miasteczkach Hiszpanii – to właśnie tam można najlepiej zrozumieć codzienność mieszkańców. Dane pokazują, że aż 55% amerykańskich podróżnych zawsze lub często zagląda do lokalnych supermarketów za granicą. Turyści szukają …

hotel-c06be72.jpg
width: 6000
height: 4000

Czy zmysły wymagają… treningu? Eksperci twierdzą, że nie są nam dane na zawsze
type: item
date: 2025-09-20T11:44:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania
subject: jedzenie
subject: odżywianie
subject: Zdrowie
description: Życie bez smaku i węchu nie tylko traci koloryt, ale jest także bardzo trudne. Wiele osób boleśnie przekonało się o tym w trakcie szalejącej epidemii COVID-19. To zmysły, które nie tylko bronią naszego organizmu, ale także wiążą się z pamięcią i emocjami. Dr Grzegorz Sobek podkreśla, że konieczny jest ich regularny trening.
encoded: Postrzeganie smaku i zapachu jest uwarunkowane głównie genetycznie. Wpływ na naszą wrażliwość ma także wiek. To jednak nie wszystko: bardzo ważne są także przyzwyczajenia i sposób odżywiania, które mogą osłabiać percepcję smaków. Naukowcy zachęcają do treningu, który może pomóc utrzymać wrażliwość zmysłów. Kto czuje więcej, a kto mniej? Dr Grzegorz Sobek z Katedry Dietetyki Uniwersytetu Rzeszowskiego przypomina, że około 50% populacji ma przeciętną zdolność rozpoznawania smaków. Zgodnie z krzywą Gaussa odpowiednio 25% to tzw. „supertesterzy”, charakteryzujący się ogromną wrażliwością, a pozostałe 25% ma nieco przytępiony smak. Poszczególne osoby mają także swój indywidualny zestaw receptorów zapachowych. Ich mniejsza ilość sprawia, że gorzej odbieramy poszczególne wonie – może nawet prowadzić do braku węchu. Ich duża ilość z kolei naturalnie predysponuje nas np. do zawodu perfumiarza czy sommeliera, ale według dr Sobka zmysły w pewnym stopniu da się wyćwiczyć. Zmysły a wiek – Największą wrażliwość na bodźce smakowe i zapachowe osiągamy między 20. a 25. rokiem życia. Do wieku ok. 45–50 lat utrzymuje się ona na dobrym poziomie, jednak po 60. –65. roku zaczyna stopniowo spadać – tłumaczy PAP naukowiec. Jest to związane z ludzką fizjologią starzenia się. Dla przykładu komórki odpowiedzialne za odczuwanie smaków, zlokalizowane na języku, z wiekiem odtwarzają się w coraz mniejszej liczbie. – To tłumaczy, dlaczego osoby starsze często używają więcej soli. Po prostu wrażliwość na ten smak jest u nich osłabiona, więc aby odczuwać podobne wrażenia co kiedyś, muszą bardziej dosalać potrawy. W podobny sposób spada wrażliwość na smak słodki, co ma bardzo duże znaczenie, ponieważ może wpływać na preferencje żywieniowe, a więc także ryzyko otyłości – wyjaśnia Sobek. Brak smaku i węchu Na percepcję smaków i węchowych wpływ ma także cukrzyca typu 1 oraz sposób odżywiania. Niska podaż białka w diecie oraz niedobory witamin A, E, B, miedzi oraz cynku mogą powodować utratę węchu. To du…

shutterstock2030432876-d90ae7a.jpg
width: 7552
height: 5037

Brokuł może chronić przed rakiem? Mamy na to nowe dowody
type: item
date: 2025-08-22T13:27:26.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: nowotwory
subject: rak
subject: warzywa
subject: Zdrowie
description: Nielubiane przez dzieci, ale skrywające moc witamin. Od wielu lat co i rusz dostajemy dowody na to, że warto włączać brokuły i brukselkę do swojej diety. Teraz mamy jeszcze jeden: ich obecność na talerzu może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.
encoded: Rak jelita grubego to ciężka choroba. Jak możemy z nią walczyć? Według najnowszych badań za zmniejszenie ryzyka zachorowania na ten nowotwór mogą odpowiadać regularnie spożywane brokuły i brukselki. Jak to działa? Groźny rak jelita grubego Rak jelita grubego jest 3. najczęściej występującym nowotworem na świecie, a 2. pod względem liczby zgonów. Według badań w samym 2022 roku pochłonął 903 859 ofiar śmiertelnych. Rocznie diagnozuje się go około 1,9 mln razy, chociaż na szczęście w przypadku tego nowotworu możliwe jest wczesne wykrycie. Jedną z głównych przyczyn zapadania na tę chorobę jest dieta. Co ważne, jest także tą, nad którą mamy bezpośrednią kontrolę. Ale czy trzeba jeść jedynie brokuły? Życiodajne warzywa Badanie – opublikowane w czasopiśmie „BMC Gastroentrology” – wykazuje, że osoby spożywające więcej warzyw krzyżowych, a do takich zaliczamy np. brokuł, brukselkę, kalafiora czy kapustę, charakteryzowało aż o 20% niższe ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Analizowało one zbiorcze dane z ponad 17 innych badań, w których udział wzięło 639 539 osób. To próba, która robi wrażenie. Według ustaleń, najlepszy efekt ochronny osiągano przy spożyciu 20–40 gramów warzyw krzyżowych dziennie. Dlaczego brokuł chroni przed rakiem? Warzywa krzyżowe, wśród których prym wiedzie brokuł, są bogatym źródłem dobroczynnych flawonoidów, błonnika, witaminy C i karotenoidy. To także wyjątkowe źródło glukozynolanów, które podczas żucia rozkładają się na bioaktywne izotiocyjaniany – cząsteczki odpowiedzialne nie tylko za charakterystyczny zapach warzyw (szczególnie gotowanych), ale także za ich ochronne, chemoprewencyjne działanie. To właśnie izotiocyjaniany są silnie antynowotworowe. Blokują rakotwórcze enzymy, wywołują śmierć komórek złośliwych, hamują tworzenie nowych naczyń krwionośnych w miejscach występowania nowotworów oraz zatrzymują cykl komórkowy, zapobiegając dzięki temu wzrostowi komórek nowotworowych. Warto jeść brukselkę? Badania wskazują na to, że włączenie do sw…

GettyImages-pha282000018-fa220ad.jpg
width: 4961
height: 3508

Ta jedna zmiana w jedzeniu sprawi, że przestaniesz podjadać – lekarze są zgodni
type: item
date: 2025-08-15T11:45:56.000Z
creator: Redakcja „National Geographic"
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: żywienie
description: Sekwencjonowanie składników odżywczych zyskuje na popularności – nie tylko wśród osób z cukrzycą. Coraz więcej dietetyków i badań naukowych wskazuje, że kolejność spożywania posiłku może mieć realny wpływ na poziom cukru, uczucie sytości i ogólne samopoczucie.
encoded: Spis treści: Popularność sekwencjonowania w mediach i praktyce Co pokazują badania naukowe? Jak działa to w praktyce? Jak wprowadzić zasadę w codziennym życiu? Coraz więcej badań wskazuje, że tzw. sekwencjonowanie składników odżywczych — czyli spożywanie makroskładników takich jak białko i błonnik w określonej kolejności — może przynieść korzyści każdemu. Jak głosi powiedzenie: czas jest wszystkim — i może się to odnosić do jedzenia tak samo jak do każdej innej dziedziny życia. Jeśli chcesz czuć się dobrze i funkcjonować na najwyższym poziomie, to kolejność spożywania określonych składników może mieć znaczenie. Popularność sekwencjonowania w mediach i praktyce Temat ten zyskuje popularność w mediach społecznościowych, zwłaszcza na TikToku, gdzie pojawia się coraz więcej filmików o tym, jak spożywanie makroskładników w określonej kolejności może ograniczyć podjadanie, poprawić regulację poziomu cukru we krwi i mieć pozytywny wpływ na inne aspekty zdrowia. Najczęściej zaleca się rozpoczęcie posiłku od błonnika (np. surowych, niestężonych warzyw lub owoców), następnie spożycie chudego białka i zdrowych tłuszczów, a na końcu węglowodanów skrobiowych takich jak chleb, ryż, makaron czy ziemniaki. Sekwencjonowanie składników odżywczych to nie nowość — dlaczego więc teraz zyskuje na popularności? – Ludzie lubią jasne wskazówki i zasady – mówi Heidi Skolnick, dietetyczka sportowa z Women’s Sports Medicine Center w nowojorskim szpitalu Hospital for Special Surgery i współautorka książki The Whole Body Reset. – W tym przypadku chodzi dosłownie o kolejność spożywania produktów, by minimalizować skoki poziomu cukru we krwi i zwiększyć uczucie sytości. To bardzo praktyczne podejście, a przy tym niezbyt restrykcyjne. Nie mówi, co masz jeść – tylko w jakiej kolejności. Co pokazują badania naukowe? Co więcej, badania coraz częściej potwierdzają, że sekwencjonowanie naprawdę działa — szczególnie u osób z cukrzycą, reaktywną hipoglikemią (spadkiem cukru po posiłku) lub hipotonią popos…

egg-8d2c001.png
width: 559
height: 829

Lody zdrowsze niż brązowy ryż? Zaskakujące wyniki badań z Uniwersytetu Harvarda
type: item
date: 2025-08-13T07:55:59.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: choroby
subject: jedzenie
subject: lody
subject: Zdrowie
description: Czy popularny letni deser może kryć w sobie więcej niż tylko orzeźwiający smak? Zaskakujące wyniki kilku badań każą spojrzeć na lody z innej perspektywy. Choć wnioski naukowców budzą ostrożność, ich odkrycia mogą zmienić sposób, w jaki myślimy o tym popularnym przysmaku.
encoded: Spis treści: Badania nad prozdrowotnymi właściwościami lodów Dlaczego lody mogą wspierać metabolizm? Naukowcy mają kilka hipotez Z jakiego powodu naukowcy podchodzą do badań o lodach z rezerwą? Lody – wartości odżywcze kontra wysoka zawartość cukru W upalne dni trudno o deser bardziej kojarzący się z latem niż porcja lodów. Ten pozornie prosty, słodki przysmak od lat cieszy się niesłabnącą popularnością, a coraz dziwniejsze smaki lodów podbijają świat. Badania prowadzone na przestrzeni dekad kilkukrotnie sugerowały, że lody mogą nieść ze sobą nieoczekiwane korzyści zdrowotne – choć wnioski te często były pomijane przez środowisko naukowe. Z jakiego powodu? Badania nad prozdrowotnymi właściwościami lodów W artykule dla magazynu „The Atlantic” David Merritt Johns, dziennikarz zajmujący się tematyką zdrowia publicznego przyznał, że zainteresował się tematem prozdrowotnych właściwości lodów, gdy natrafił na badania z 2018 r. prowadzone na Uniwersytecie Harvarda przez Andresa Victora Ardissona Korata. Wynikało z nich, że spożywanie pół szklanki (ok. 64 g) lodów dziennie może wiązać się z niższym ryzykiem chorób serca u osób chorych na cukrzycę. Autor publikacji przeanalizował dane z trzech wieloletnich badań ankietowych, w których uczestnicy regularnie raportowali swoje nawyki żywieniowe i stan zdrowia. Na ich podstawie i przy użyciu modeli statystycznych, oszacował potencjalne zagrożenia zdrowotne związane z konsumpcją różnych produktów. Szczególną uwagę zwrócono na tłuszcze mleczne – ich wpływ na ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 oraz na serce, czyli kluczowy mięsień w naszym organizmie i rozwój chorób sercowo-naczyniowych u osób już cierpiących na tę chorobę. – Nadrzędnym celem było porównanie spożycia tłuszczów mlecznych z innymi grupami produktów. Zauważono, że ryzyko chorób sercowo-naczyniowych było wyższe w przypadku diety bogatej w mięso i rafinowane węglowodany niż w przypadku produktów mlecznych – tłumaczyła Morgan Chojnacki, dietetyczka z UW Medical Cente…

lody-c03462f.jpg
width: 5184
height: 3456

Czym zajadał się Mieszko I – archeolodzy odtworzyli posiłki pierwszych Piastów
type: item
date: 2025-08-12T13:45:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: Piastowie
subject: słowianie
subject: średniowiecze
description: Na stołach pierwszych Piastów królowała wieprzowina, ale również ceniono ryby, w tym duże szczupaki oraz egzotyczne dziś potrawy z dziczyzny: niedźwiedzie łapy w miodzie czy zupę z ogona bobra. Odtworzenie menu sprzed tysiąca lat jest możliwe dzięki analizie niezliczonych kości ze stanowisk archeologicznych.
encoded: Spis treści: Królewska wieprzowina Ryby i świt chrześcijaństwa Nietypowe frykasy pierwszych Piastów Prof. Daniel Makowiecki Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu przebadał dziesiątki tysięcy odpadków po spożytym mięsie w miejscach kluczowych dla państwa pierwszych Piastów: na Ostrowie Tumskim w Poznaniu i Ostrowie Lednickim. – Pół żartem, pół serio mogę powiedzieć dotykałem najprawdopodobniej kości obgryzanych i przez Mieszka I i przez Bolesława Chrobrego – powiedział prof. Makowiecki w wywiadzie dla „Academii” – magazynu Polskiej Akademii Nauk. Królewska wieprzowina Z badań prof. Makowieckiego wynika, że w Wielkopolsce w czasach pierwszych Piastów dominowała wieprzowina. „I to niezależnie od stanu: jedli ją władcy, dworzanie, duchowni, wojowie, służba i kmiecie. Już w czasach plemiennych świnie dominowały na tamtych terenach, Mieszko niczego nie zmieniał, przyjął ten model i go kontynuował” – zauważył naukowiec. Skąd takie powodzenie wieprzowiny? Prof. Makowiecki zwraca uwagę na to, że locha w jednym miocie ma od kilku do kilkunastu prosiąt. A mięso świń jest soczyste i delikatne. Świnia nie ma wysokich wymagań jeśli chodzi o hodowlę – mogła być wypasana nawet w lasach, gdzie żywiła się sama na przykład żołędziami. Natomiast w innych częściach Polski hodowano przede wszystkim bydło. Ryby i świt chrześcijaństwa A co jeśli chodzi o ryby? Z pewnością nie konsumowano karpia, bo nie widać jego obecności w odkrywanych szczątkach kostnych na stanowiskach archeologicznych. W Gnieźnie archeolodzy odkryli tylko jedną kość karpia z tego okresu, a we Wrocławiu – tylko nieliczne. „Mamy bardzo solidne podstawy, by stwierdzić, że to Krzyżacy upowszechnili karpia, przynosząc z sobą technologię, doświadczenie i zwyczaj jego hodowli w fosach zamkowych, w sztucznie przygotowywanych stawach albo uzdatnianych małych zbiornikach wodnych” – wskazuje prof. Makowiecki. Zatem jakie ryby spożywano? Naukowiec wskazuje na szczupaka. „To ryba bardzo atrakcyjna pod wzgl…

shutterstock1873513402-4b6992b.jpg
width: 5785
height: 3857

Chilli coraz mniej pikantne. Naukowcy opracowali przyprawę, która neutralizuje ostry smak
type: item
date: 2025-08-05T12:25:58.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: przyprawy
description: Jalapeño, habanero, Carolina Reaper – niektórzy uwielbiają papryczki chilli, a inni na samą myśl sięgają po mleko czy kefir. Dzięki pracy naukowców już niedługo będzie można się cieszyć ich smakiem bez wylanych łez i zgrzytania zębów. W Ohio powstała antyprzyprawa, która ma walczyć z ostrością.
encoded: Spis treści: Pomiar ostrości papryczek chilli Czy da się „wyłączyć” ostrość? Papryczki chilli bez łez Jaka jest najostrzejsza papryczka chilli? Niedawne badania przeprowadzone na Uniwersytecie Stanowym Ohio dotyczące papryczek chilli pozwoliły naukowcom zidentyfikować substancje tłumiące ich ostrość. To początek do powstania „antyprzyprawy”, dzięki której możliwe stanie się tłumienie pikantności dań. Pomiar ostrości papryczek chilli Wszyscy amatorzy ostrych przypraw znają zapewne skalę Scoville’a. Znają ją też często Ci, którzy trzymają się na bezpieczny dystans od wszystkiego tego, co pikantne! Została ona opracowana w 1912 roku i – lekko przemodelowana – do dziś pomaga w ocenie ostrości potraw za pomocą jednostek SHU (Scoville Heat Units). Skala opiera się na zawartości dwóch związków chemicznych: kapsaicyny i dihydrokapsaicyny. Naukowcy z Ohio przebadali 10 odmian papryczek chilli, a następnie wytworzyli z nich suchy proszek o jednolitej, określonej przez skalę zawartości kapsaicynoidów. Takie próbki – rozcieńczone w soku pomidorowym – podali grupie badawczej, której zadaniem była ocena ich ostrości. – wszystkie mają tę samą bazę i wszystkie są znormalizowane, więc powinny być podobnie postrzegane, ale tak nie było – komentował wyniki autor badania Devin Peterson, profesor nauk o żywności i technologii z Uniwersytetu w Ohio – To dość wyraźny sygnał, że na odbiór ostrości miały wpływ inne czynniki. Czy da się „wyłączyć” ostrość? Uzyskane wyniki pozwoliły badaczom na stworzenie modeli statystycznych i, wspierając się bibliotekami substancji chemicznych, wytypowanie pięciu związków, które mogłyby potencjalnie obniżać postrzeganie ostrości papryczek. Kolejne testy, wykorzystujące między innymi metodę spektronomii masowej o wysokiej rozdzielczości czy magnetycznego rezonansu jądrowego pozwoliły ostatecznie zawęzić do grono do trzech „tłumików” ostrości: kapsianozydu I, rozeozydu oraz gingerglikolipidu A. Papryczki chilli bez łez Wytypowanie tych związków może zrewoluc…

GettyImages-1439792479-2a5bca9.jpg
width: 6002
height: 4001

Wstręt to nie kaprys. To naturalny mechanizm chroniący przed zatruciem
type: item
date: 2025-08-05T06:00:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: biologia
subject: jedzenie
subject: kuchnie świata
description: Wstręt do jedzenia może oznaczać po prostu to, że nie mamy na coś ochoty. Biologicznie ma jednak dużo ważniejszą rolę: to mechanizm obronny, który ostrzega nas przed spożyciem szkodliwych pokarmów. Ekspertka tłumaczy, czemu jest nam wciąż potrzebny.
encoded: Spis treści Instynkt, który wciąż działa Kulturowe uwarunkowania odrazy do jedzenia Dlaczego dzieci nie lubią brokułów? Wiele pokarmów wywołuje naszą zdecydowaną negatywną reakcję. Dla niektórych zapalnikiem będzie szwedzki sfermentowany śledź Surströmming, a dla innych sardyński ser casu marzu z żywymi larwami owadów , polskie kiszone ogórki czy nawet kopytka. Wywoływany przez nie wstręt, chociaż nie zawsze racjonalny, ma jednak zaplecze ewolucyjne. Jego zadaniem jest zabezpieczenie nie tylko naszego zdrowia, ale i życia. Instynkt, który wciąż działa – Choć na przestrzeni wieków jakość jedzenia uległa znacznej poprawie, to wstręt, który chroni przed spożyciem potencjalnie szkodliwych pokarmów, jest nam potrzebny tak samo teraz, jak i dawniej – tłumaczy Polskiej Agencji Prasowej dr Magdalena Tomaszewska-Bolałek, badaczka z Uniwersytetu SWPS. Tłumaczy ona, że sam wstręt działa jako mechanizm obronny, który chroni nas przed spożyciem takiego jedzenia, które może być dla nas potencjalnie niebezpieczne. Wykrywa elementy, które wskazują między innymi na jego zepsucie, stąd u niektórych odraza spowodowana np. kiszonym jedzeniem. Kulturowe uwarunkowania odrazy do jedzenia Ekspertka zastrzega jednak, że nasze obawy w stosunku do potraw z innych kręgów kulturowych mają inne podłoże. Według dr Tomaszewskiej-Bolałek czujemy niechęć do nieznanych nam pokarmów, bo wyrastaliśmy w przekonaniu, że „tego się nie je”. Stąd właśnie nasza niechęć do jedzenia węży, owadów czy żab. Produkty te w Polsce często uważane są za obrzydliwe, a w innych krajach świata są powszechnie spożywane. – Przekonujemy się o tym bardzo szybko przy dyskusji o wprowadzeniu białka owadziego do diety – konstatuje naukowczyni. Dlaczego dzieci nie lubią brokułów? Na rozwój zmysłu smaku czy węchu ma wpływ wiele różnych czynników: tylko niektóre z nich są genetyczne, a większość ma podłoże psychologiczne czy kulturowe. Początek kształtowania się kubków smakowych przypada już na okres prenatalny. Niemowlęta od razu…

AdobeStock499477395-8c16c6b.jpeg
width: 4315
height: 2244

Małże św. Jakuba: święty symbol, który trafił na talerze szefów kuchni
type: item
date: 2025-07-12T11:45:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: mięczaki
subject: pielgrzymka
subject: zwierzęta
description: Małże św. Jakuba kryją więcej tajemnic, niż myślisz. Ich historia sięga czasów apostołów. I to właśnie one robią furorę w kuchniach z gwiazdkami Michelin.
encoded: Spis treści: Małże św. Jakuba – czym są? Gdzie żyją przegrzebki? Małże św. Jakuba a inne małże Małże św. Jakuba jako symbol pielgrzymów Przegrzebki w kuchni To trzeba wiedzieć o małżach św. Jakuba Małże św. Jakuba, znane również jako przegrzebki, to nie tylko wykwintny przysmak, ale również symbol o bogatej historii i znaczeniu kulturowym. Ich delikatne mięso cenione jest w kuchniach na całym świecie, a muszla stała się znakiem rozpoznawczym pielgrzymów zmierzających do Santiago de Compostela. Na czym polega ich fenomen w kuchni i poza nią? Małże św. Jakuba – czym są? Małże świętego Jakuba to potoczna nazwa dla gatunku Pecten maximus – dużych przegrzebków należących do rodziny przegrzebkowatych (Pectinidae). Biologicznie należą one do mięczaków (Mollusca), a dokładnie do gromady małży (Bivalvia), charakteryzujących się posiadaniem dwóch połączonych zawiasem muszli. Pecten maximus jest jednym z największych przedstawicieli przegrzebków. Jego muszla może osiągać nawet 15–17 cm średnicy. Skorupa jest wachlarzowata, z promienistymi żeberkami i wyraźnym ząbkowaniem. Najczęściej ma kolor pomarańczowy, różowy lub kremowy. Wewnątrz muszli znajduje się tzw. mięsień zwieracza. U małży św. Jakuba jest wyjątkowo duży, biały, jędrny i stanowi główną jadalną część. Obok niego znajduje się pomarańczowy „koral”. To organ rozrodczy, który uchodzi za przysmak m.in. we Francji. Gdzie żyją przegrzebki? Pecten maximus występuje naturalnie w północno-wschodnim Atlantyku – od Norwegii i Islandii, przez Morze Północne, aż po wody Zatoki Biskajskiej, Bretanii i północno-zachodniej Hiszpanii. Największe znaczenie gospodarcze mają połowy przegrzebków w wodach przybrzeżnych Francji, Wielkiej Brytanii i Irlandii. W naturalnym środowisku przegrzebki zamieszkują piaszczyste lub żwirowe dno na głębokości od 10 do 100 metrów, gdzie zakopują się częściowo i filtrują wodę morską w poszukiwaniu pożywienia. Wypychając wodę, są w stanie się przemieszczać, co jest wyjątkowe jak na małże. Żywią się główni…

Malze-sw.-Jakuba-902ae44.jpg
width: 5202
height: 3461

Glutaminian wraca do łask. Ale czy naprawdę kiedykolwiek trzeba było się go bać?
type: item
date: 2025-06-28T07:57:52.000Z
creator: Clarissa Wei
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: przyprawy
subject: żywność
description: Glutaminian przez lata miał złą opinię, wiązaną z mitycznym „syndromem chińskiej restauracji”. Dziś jednak wraca do kuchni – nie tylko tej domowej.
encoded: Spis treści: Czym jest MSG? Od cudownego proszku do kozła ofiarnego Obalanie mitów naukowych MSG a odkrycie umami Odkrywanie smaku MSG na nowo Reputacja glutaminianu sodu (MSG) poprawia się od lat. Kiedyś obwiniano go o wątpliwe problemy zdrowotne, takie jak bóle głowy, drętwienie i bóle w klatce piersiowej. Dziś składnik ten pojawia się w koktajlach, ciastkach, a nawet w kuchniach influencerów. Nie dzieje się to jednak bez kontekstu. Firma Ajinomoto – największy na świecie producent MSG – odegrała cichą, ale konsekwentną rolę w zmianie postrzegania tego dodatku. Również fala azjatyckich amerykańskich szefów kuchni i twórców treści, w tym David Chang w wystąpieniu TED z 2012 roku, aktywnie budowała dobre imię glutaminianu, przeciwstawiając się dekadom ksenofobii i dezinformacji. Czym jest MSG? MSG, czyli glutaminian sodu, po raz pierwszy został wyizolowany z kombu (wodorostów) w 1908 roku przez japońskiego chemika Kikunae Ikedę. Szybko uznano to za naukowe odkrycie – krystaliczną postać smaku umami. Rok później Ikeda pomógł założyć firmę Ajinomoto, która rozpoczęła produkcję i dystrybucję przyprawy. Popularność MSG szybko wzrosła w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej. Restauracje stawiały go na stołach, a reklamy przedstawiały jako wyrafinowany, odżywczy i niezbędny składnik nowoczesnej kuchni. W USA glutaminian zyskał popularność po II wojnie światowej, gdy amerykańscy żołnierze wracający z Japonii zauważyli, że tamtejsze racje smakowały lepiej niż ich własne — częściowo dzięki obecności MSG. Przyprawa trafiła do amerykańskich kuchni w późnych latach 40. Od cudownego proszku do kozła ofiarnego W latach 50. glutaminian był standardem w kuchniach przemysłowych i gotowych produktach spożywczych – od zup w puszkach po mrożone dania. Następnie nadeszła fala krytyki. W 1968 roku amerykański lekarz chińskiego pochodzenia, Robert Ho Man Kwok, napisał list do „New England Journal of Medicine”, opisując objawy (drętwienie, osłabienie, kołatanie serca) po jedzeniu w chińs…

MSG-af27fc0.jpg
width: 6000
height: 4000

Od szczypiorku do kosmosu. Jak przygotować jedzenie dla astronautów?
type: item
date: 2025-05-24T07:15:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: astronauci
subject: jedzenie
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
description: Wyżywienie astronautów na misjach kosmicznych wcale nie jest proste. Żywność musi być nie tylko zdrowa i odżywcza, ale też sterylna, łatwa do przechowywania i przygotowania. NASA ma całą długą listę warunków, jakie musi spełnić jedzenie, które może zostać wysłane na Międzynarodową Stację Kosmiczną. A polska firma spełniła je wszystkie.
encoded: Spis treści: Kosmiczna kuchnia Narodowy bonus food Od Himalajów aż do orbity ziemskiej John Young, astronauta misji Gemini 3 z 1965 roku, tak nie cierpiał wyciskanych z tubek past, jakimi żywili się pierwsi astronauci, że przemycił na pokład statku kosmicznego kanapkę z wołowiną. Ten, wydawałoby się, niewinny żart wywołał poważną konsternację w NASA. Wszystko dlatego, że w warunkach mikrograwitacji okruszki chleba i innego pożywienia mogą swobodnie unosić się w kabinie, zagrażając sprzętowi elektronicznemu lub powodując zagrożenie dla załogi. Po tym, jak określiła to prasa, „incydencie kanapkowym” NASA wprowadziła ścisłe procedury związane z żywnością w trakcie misji. W okresie programu Apollo (1968–1972) astronauci mieli nieco większy wybór pożywienia. W zestawach spożywczych pojawiła się m.in. jajecznica, gulasz czy napoje w proszku. Ci, którzy latali promami kosmicznymi, mieli nawet podgrzewacze umożliwiające zjedzenie ciepłego posiłku. Jednak przygotowanie pożywienia na krótkie, kilkudniowe misje to jedno, a karmienie astronautów przebywających w kosmosie wiele miesięcy – to drugie. Kosmiczna kuchnia W tym wypadku konieczna była żywność możliwie lekka, łatwa do przechowywania i przyrządzenia, niepsująca się i po prostu smaczna. Konkretny smak jest o tyle istotny, że mikrograwitacja wpływa na układ krążenia i śluzówki nosa. Właśnie ten efekt sprawia, że astronauci preferują ostre smaki, a jednym z ulubionych dodatków do jedzenia jest sos tabasco. W tej chwili każdy gram żywności, jaki dociera na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), musi spełniać cały długi szereg obostrzeń. Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa mikrobiologicznego. To oznacza, że żywność musi być sterylna, wolna od obecności Clostridium botulinum, salmonelli i innych zagrożeń. Niedozwolone są surowe jaja, niepasteryzowane produkty mleczne, a zamiast chleba używa się tortilli, która nie pozostawia okruszków. Wszystkie dania muszą być hermetycznie zapakowane i możliwe do przechowywania prz…

kosmiczne-jedzenie-LYOFOOD-c3ddd82.jpg
width: 2500
height: 2000

Zjadłem kolację z gwiazdką Michelin. Tak smakuje Polska według Włocha
type: item
date: 2025-05-08T07:50:35.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: restauracje
subject: warszawa
description: Andrea Camastra zaskakuje. Włoski szef kuchni serwuje polskie dania w zupełnie nowej formie. Kolacja w warszawskiej restauracji Nuta to nie tylko uczta, ale też opowieść o smakach, które zna każdy, choć nie w takim wydaniu.
encoded: Spis treści: Włoska dusza, polska kuchnia – kto stoi za sukcesem Nuty? Co zjadłem w restauracji Nuta? Oscypek z krabem to dopiero początek Podróżuję dla smaków. Jestem zdeklarowanym fanem kuchni włoskiej, choć to polskie dania są u mnie bezkonkurencyjne. A jak polska kuchnia smakuje (i wygląda) według Włochów? Sprawdziłem to, odwiedzając warszawską restaurację Nuta. Słyszałem o tym miejscu od dawna. W końcu to jedyna restauracja w stolicy uhonorowana gwiazdką Michelin, i to już dwa lata z rzędu. Przekraczając próg restauracji, miałem wysokie oczekiwania. Wnętrze jest eleganckie, ale bez zadęcia. Od razu poczułem, że to przestrzeń, w której każdy szczegół ma znaczenie. Włoska dusza, polska kuchnia – kto stoi za sukcesem Nuty? Restauracja Nuta działa w Warszawie od 2022 roku. To wciąż dość nowe miejsce na kulinarnej mapie miasta. Branża nie jest łatwa, a żeby w niej zostać (i wyznaczać trendy) trzeba umieć zadbać u gości. Gwizdka Michelin to dowód, że Andrea Camastra robi to dobrze. Urodzony we Włoszech, ale kulinarnie zakochany w Polsce, zdobył międzynarodowe uznanie dzięki swojej pasji, precyzji i odważnym połączeniom smaków. Kocha pieczywo, co można wyczuć podczas kolacji. Przed pojawieniem się na stole pierwszego głównego dania, kelnerzy przynoszą wybór pieczywa oraz kawałki pizzy z kulkami mozzarelli. Ale po kolei. Nuta znajduje się przy Placu Trzech Krzyży, wiec niemal w ścisłym centrum Warszawy. Jednak w środku zupełnie tego nie czuć. Przeszklone ściany wychodzą nie na ulice miasta, a na drzewa. Od początku do końca kolacji byłem zaopiekowany. Na początku taki serwis może nieco onieśmielić, ale kelnerzy i manager są nienachalni. Szybko nawiązała się między nami nić porozumienia. Zwłaszcza że kocham nie tylko jeść, ale też rozmawiać o jedzeniu. A o każdym z tych dań – tak jak i o deserach czy przystawkach – można rozmawiać długo. To małe dzieła sztuki. Na stole nic nie jest przypadkowe, nawet misternie ułożone sałatki. Co zjadłem w restauracji Nuta? Oscypek z kr…

Zjadlem-kolacje-z-gwiazdka-Michelin-252d3ce.jpg
width: 900
height: 600

All inclusive na celowniku. Hotelarze apelują o regulacje
type: item
date: 2025-04-15T07:59:46.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jedzenie
subject: Travel
subject: turcja
subject: wakacje
subject: wakacje w turcji
description: Coraz więcej tureckich hotelarzy zwraca uwagę na ciemną stronę popularnej formuły all inclusive. Ich zdaniem prowadzi ona do masowego marnotrawstwa żywności. Dlatego domagają się zmian.
encoded: W tym artykule: Zmiany w all inclusive Ponad połowa Polaków marnuje żywność w swoich domach Turcja – wakacyjny hit Polaków Wakacje all inclusive, choć niezwykle popularne, mają też swoje drugie, nieco mniej pozytywne oblicze. Niekażdy z urlopowiczów wykupujących wczasy tego typu zdaje sobie sprawę z faktu, ile ton rocznie jedzenia marnowanego jest przez hotelowych gości. Problem ten – jako pierwsi – zauważyli tureccy hotelarze, którzy zaapelowali o wprowadzenie nowych regulacji. Głos w sprawie postanowił zabrać Hakan Saatçioğlu, prezes Stowarzyszenia Profesjonalnych Menedżerów Hoteli (Professional Hotel Managers Association – POYD) . W rozmowie z serwisem turkiyetravelnews.com podkreślił, że „all inclusive jest sprzeczne ze zrównoważonym rozwojem”. Dlatego branża powinna na nowo zdefiniować koncepcję systemu, w którym wczasowicze mogą liczyć na dostęp do szerokiej gamy posiłków, dostępnych przez cały dzień. – Marnowanie żywności i napojów pozostawionych na stołach stoi w sprzeczności ze zrównoważonym rozwojem. Uważam, że jeśli nie zrewidujemy i nie zdefiniujemy na nowo zasad all inclusive, w nadchodzących latach nie będziemy w stanie utrzymać naszej pozycji wśród świadomych europejskich społeczeństw – zaznacza prezes POYD. I dodaje: – W Turcji są hotele, które stale ulepszają ten system. Nadszedł jednak czas, aby hotelarze wspólnie ustalili nową strategię, biorąc pod uwagę zarówno reguły all inclusive, jak i zasady zrównoważonego rozwoju, jednocześnie promując tę koncepcję na rynku krajowym i międzynarodowym. Zmiany w all inclusive Co warte podkreślenia, planowanych zmian nie odczują główni zainteresowani. Hakan Saatçioğlu przekonuje, że celem nowej formuły wyżywienia w hotelach nie jest obniżenie poziomu oferowanych usług, a jedynie uświadomienie turystom, jak ogromne ilości jedzenia marnujemy. – Stworzenie nowej strategii w zakresie all inclusive nie oznacza pogorszenia jakości czy zmniejszenia różnorodności produktów. Celem jest podnoszenie świadomości i uwrażliw…

shutterstock2515991043-efe04a3.jpg
width: 2498
height: 1602

Obwarzanek krakowski to sławny regionalny wypiek. Bez niego nie można wyobrazić sobie stolicy Małopolski
type: item
date: 2025-04-13T11:05:32.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: kraków
subject: kuchnia regionalna
subject: małopolska
description: Historia tego wypieku sięga czasów średniowiecznych. Ponoć obwarzanek krakowski dotarł nawet – wraz z Jagiełłą – pod Grunwald, gdzie wspierał rycerstwo polskie bardziej niż dwa miecze przekazane przez Krzyżaków. Obecnie obwarzanki krakowskie są produktem regionalnym, który od 15 lat znajduje się w Rejestrze Chronionych Oznaczeń Geograficznych (ChOG).
encoded: Spis treści: Królowa Jadwiga jadała obwarzanki Obwarzanek krakowski ma nawet 17 cm średnicy Obwarzanie obwarzanka Przepis na obwarzanki krakowskie Święto Obwarzanka Szacuje się, że każdego dnia w Krakowie wypieka się aż 150 tysięcy obwarzanków. Te oryginalne, robione ręcznie, mają charakterystyczne skośne paski na spodzie. Pojawiają się one w wyniku pieczenia na ruszcie. Pieczenia, które poprzedza obwarzanie, czyli zanurzanie uformowanego obwarzanka we wrzącej wodzie. Bez tej czynności, krakowski obwarzanek nie mógłby nosić swej chwalebnej nazwy. Choć ta nazwa ma, jak na Kraków, dość krótką tradycję, sięgającą ledwie okresu zaboru austriackiego, to sam charakterystyczny, obwarzany wypiek znany był w mieście już za czasów piastowskich. Ponoć wzmianka o nim znalazła się nawet w akcie lokacji Krakowa, wydanym przez Bolesława Wstydliwego w 1257 roku. Królowa Jadwiga jadała obwarzanki Wiemy, że krakowskie obwarzanki były dostarczane na Wawel, dla królowej Jadwigi i jej męża Władysława Jagiełły. Zachowały się dworskie rachunki z 1394 roku, które na to wskazują. Przełomem w historii obwarzanka był przywilej wydany przez króla Jana Olbrachta w 1496 roku, wedle którego to jedynie krakowscy piekarze mieli wyłączne prawo wypiekania i handlu białym pieczywem, w tym obwarzankami. Początkowo obwarzanki mogły być wypiekane tylko w okresie wielkiego postu przez piekarzy specjalnie wyznaczonych w tym celu przez cech. O powadze kwestii obwarzanków świadczy fakt, iż ich temat co pewien czas powracał w prawodawstwie. I tak według uchwały Rady Miasta Krakowa z 1611, to sam krakowski cech piekarzy mógł decydować, kto i w jakim miejscu mógł zajmować się sprzedażą obwarzanków. Taka ścisła kontrola cechu trwała aż do 1802. Po tej dacie zasady nieco się rozluźniły i obwarzanki mógł odtąd wypiekać każdy piekarz, który został wylosowany przez cech. Obwarzanek krakowski ma nawet 17 cm średnicy Ten rodzaj wyboru uprzywilejowanych piekarzy stosowano do 1849. Prawdopodobnie po tym roku obwarzanki …

Obwarzanek-krakowski-9478cf1.jpg
width: 1000
height: 667

Logo żaby na produktach budzi kontrowersje. Czy obawy konsumentów są uzasadnione?
type: item
date: 2025-04-04T08:49:31.000Z
creator: Igor Szulim
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: Lifestyle
subject: środowisko
subject: zakupy
description: Niepozorne logo żaby na niektórych produktach stało się źródłem zaskakujących kontrowersji. Część konsumentów przestrzega przed ich zakupem, snując przy tym coraz bardziej absurdalne teorie spiskowe.
encoded: W tym artykule: Co oznacza logo żaby na produktach? Nie taka żaba straszna Logo żaby na produktach – fakty i mity Logo żaby na produktach spożywczych pojawia się coraz częściej, a wraz z nim pytania konsumentów o to, co tak naprawdę oznacza. W sieci – jak można przypuszczać – nie brakuje różnego rodzaju teorii spiskowych, które mają swoje wierne grono zwolenników. Jedna z nich głosi, że tak oznakowane towary zagrażają życiu, a w sprawę zamieszany jest multimiliarder Bill Gates. Co oznacza logo żaby na produktach? O zielonej żabie pojawiającej się na etykietach popularnych produktów spożywczych, jak kawa, kakao czy banany, zrobiło się głośno w 2023 roku. Wówczas media społecznościowe obiegła lawina niepokojących wpisów, sugerujących, że towary z płazem w logo mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych lub nawet śmierci ze względu na rzekomą zawartość szczepionki mRNA. Co więcej, internauci znaleźli nawet winowajcę całego zamieszania. Zdaniem części użytkowników platformy X (dawniej Twittera), za „plastikową żywnością” stać ma jeden z najbogatszych ludzi na świecie, czyli Bill Gates. Rzekomym dowodem na słuszność ich tezy miały być powiązania założyciela Microsoftu z organizacją Rainforest Alliance, działającą na rzecz ochrony lasów, bioróżnorodności i zasobów naturalnych. Nie taka żaba straszna Choć zielona żaba na produktach spożywczych wywołała sporo kontrowersji, żaden z przedstawionych przez zwolenników teorii spiskowych „faktów” nie miał pokrycia w rzeczywistości. Dowody na niesłuszność stawianych zarzutów dostarczyli specjaliści ze Stowarzyszenia Demagog, zajmującego się walką z fałszywymi informacjami i dezinformacją. I tak dowiadujemy się, że omawiane oznaczenie to nic innego jak certyfikat Rainforest Alliance. Przyznawany jest on produktom, których „producenci spełniają wymagania dotyczące klimatu, lasów i bioróżnorodności, a także praw człowieka oraz źródeł utrzymania ludności wiejskiej”. Ponadto nie mają one „nic wspólnego ze szczepionkami ani rzeko…

logo-zaby-na-produktach-0f84cf0.png
width: 900
height: 600

Obrotowa jadalnia i potrawy z móżdżków bażancich. Tak stołowali się starożytni Rzymianie
type: item
date: 2025-03-31T10:26:04.000Z
subject: Historia
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: żywność
description: Przeznaczeniem rzymskich pałaców były uczty, o których się nie śniło zapełniającym wielkie sale równymi rzędami sof scenografom hollywoodzkich filmów. Przyjęcia rzymskich cesarzy przyćmiewały wszystkich.
encoded: Spis treści: Jak jadali rzymscy bogacze? Jedna jadalnia to za mało Uczty w pałacu cesarza Rzymskie ucztowanie poza pałacem W rzymskiej kuchni liczył się przede wszystkim look Niemal każdy film osadzony w starożytnym Rzymie zawiera znajomą scenę bankietu: mężczyźni i kobiety (mieszane towarzystwo odróżniało Rzym od wielu innych antycznych kultur, jak i niektórych współczesnych) dość niewygodnie wyciągnięci na długich sofach, podparci na łokciach raczą się podawanymi im przez niewolników kąskami – najczęściej winogronami, czasem pieczystym. Jak jadali rzymscy bogacze? Tu akurat Hollywood nie myli się wielce, przynajmniej jeśli chodzi o bogaczy (biedota spożywała posiłki na siedząco w barze, na sofach półleżąco zaś zdarzało im się równie często, jak nam dziś wykwintne kolacje na srebrnej zastawie). Najlepiej zachowane przykłady takiego układu znajdziemy w Pompejach przykrytych w 79 r. n.e. popiołem wulkanicznym z erupcji Wezuwiusza. Niektóre malowidła ścienne ukazują tam sceny rubasznych, pijackich uczt, a wiele co większych domostw posiada charakterystyczne przestrzenie jadalne. Część z nich wykorzystywano przy ciepłej pogodzie, na skraju ogrodu pod chmurką, a składały się z trzech kamiennych sof ustawionych w podkowę każda dla trojga, w najbardziej luksusowych wersjach z fontannami i basenem. Jak się przekonamy, rzymskie elity nade wszystko ceniły sobie dobrze zjeść w sprzyjających okolicznościach przyrody i przy dźwiękach szemrzącej sadzawki. Inne jadalnie były wewnątrz. Tam stosowano drewniane sofy zwane z grecka klinai, a ich umiejscowienie – również na kształt podkowy – mogło być oznaczone na mozaikowej posadzce (dzięki czemu znamy dziś przeznaczenie niewyróżniających się inaczej pomieszczeń). Sale jadalne tego typu zwano triclinia, co dosłownie znaczy „trzy sofy”. Najbogatsi w Rzymie (i nie tylko) przewyższali lokalną elitę w Pompejach rozmachem, przepychem i oryginalnością aranżacji stref jadalnych, choć zachowywali to samo ogólne założenie. Liczne triclinia, t…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/03/THOMASCOUTURE-LosRomanosdelaDecadenciaMuseodeOrsay1847.Oleosobrelienzo472x772cm-e47cbfa.jpg
width: 1920
height: 1146

Ryba maślana to tak naprawdę kilka gatunków. Dwa z nich mogą być trujące
type: item
date: 2025-03-29T10:38:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: oceany
subject: prawo
subject: ryby
subject: zwierzęta
description: W nazewnictwie ryb często panuje chaos, czego najlepszym przykładem jest ryba maślana. To określenie obejmuje kilka zupełnie różnych gatunków, spotykanych, jedzonych, a nawet zakazanych w różnych częściach świata.
encoded: Spis treści Dlaczego ryba maślana powoduje niestrawność? Jakie ryby bywają określane jako ryba maślana? Estry woskowe w świecie zwierząt i nie tylko Niejasne nazewnictwo to niejedyna rzecz wyróżniająca rybę maślaną. Niektóre tak nazywane ryby mogą wywołać silną niestrawność, ponieważ zawierają dużo specyficznego rodzaju tłuszczy – tzw. estrów woskowych. Dlatego lepiej dokładnie dowiedzieć się, z którym gatunkiem ryby maślanej mamy do czynienia, zanim zdecydujemy się na jego konsumpcję. W Polsce każda dostępna w sprzedaży ryba powinna być dokładnie oznaczona, z informacją o gatunku, metodzie połowu i obszarze połowu. Dlaczego ryba maślana powoduje niestrawność? Zwykle tłuszcze u ryb kojarzymy jako składniki zdrowe i pełne dobroczynnych substancji, np. kwasów omega-3. Jednak estry woskowe, będące składnikami tłuszczy niektórych ryb maślanych, są w nadmiarze szkodliwe dla człowieka. Faktycznie mają „woskową” konsystencję i należą do tej samej grupy substancji, co np. wosk pszczeli. Estry woskowe są powszechne w ciałach organizmów wodnych, ale w bardzo różnych stężeniach – stąd różna szkodliwość różnych ryb maślanych. Spożyte przez człowieka powodują tzw. biegunki tłuszczowe, mocno przeczyszczające układ pokarmowy. Nieprzyjemne gastryczne sensacje mogą zacząć się już pół godziny po spożyciu. Prawdopodobieństwo niestrawności można zmniejszyć, jedząc niewielkie porcje ryby maślanej. Warto wiedzieć, że mięso bliżej ogona zawiera najmniej szkodliwych estrów. Jakie ryby bywają określane jako ryba maślana? W polskim wykazie oznaczeń handlowych, obowiązującym od 2013 roku, ryba maślana to określenie aż na 6 gatunków. Są to: eskolar – (Lepidocybium flavobrunneum) kostropak – (Ruvettus pretiosus) błyszczyk (Peprilus triacanthus) żuwak (Stromateus fiatola) żuwak brazylijski (Stromateus brasiliensis) Odax flavobrunneum To jednak nie wszystko. Na świecie jako „butterfish” określa się także tzw. japońską rybę maślaną (Psenopsis anomala) oraz dorszyka czarnego, zwanego też karbonelą …

AdobeStock168888526-7b0f1b9.jpeg
width: 4000
height: 2667

Te miasta muszą odwiedzić miłośnicy dobrego jedzenia. Jak lokalne smaki, to tylko tu
type: item
date: 2025-03-20T14:20:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: kuchnie świata
description: Coraz więcej osób wybiera kierunki podróży nie tylko ze względu na zabytki, ale i kulinarne doznania. Restauracje, street food i tradycyjne smaki stają się kluczowym elementem planowania wyjazdów. Sprawdź, które miasta są prawdziwym rajem dla smakoszy.
encoded: Spis treści: Co ciągnie nas na krańce świata? Nowy Orlean, USA Bangkok, Tajlandia Medellin, Kolumbia Kapsztad, RPA Madryt, Hiszpania Najlepsze miasta na kulinarną podróż Po co podróżujemy? Odpowiedzi na to pytanie jest pewnie tyle, co podróżników. Badania wskazują, że istotnym motywem zagranicznych wyjazdów dla wielu osób są kulinaria. Co ciągnie nas na krańce świata? Według raportu „Inside the Experiential Dining Boom: The Power of Food and Drink in Hospitality” przygotowanego przez Accor i Skift, ponad 70% młodych podróżnych (71% przedstawicieli pokolenia Z i 74% millenialsów) uznaje doświadczenia kulinarne za kluczowy element planowania wyjazdów. Badanie American Express Travel ujawnia z kolei, że 81% respondentów najbardziej czeka na próbowanie lokalnych potraw podczas podróży, a 79% lubi degustować dania, których wcześniej nie jadło. Ponadto 35% ankietowanych wybiera kierunek podróży, kierując się popularnością działających tam restauracji. Mając tę wiedzę, aż prosi się, aby zadać kolejne pytanie: jak są najlepsze na świecie miasta dla smakoszy? Poniższe zestawienie powstało po przeprowadzeniu globalnej ankiety wśród tysięcy lokalsów. Pytania dotyczyły jakości i przystępności cenowej jedzenia. Zbadano również takie kwestie jak atmosfera, różnorodność i innowacyjność kulinarna. Swoje opinie przedstawili również eksperci Time Out – redaktorzy, krytycy kulinarni i szefowie kuchni. Aby ranking odzwierciedlał różnorodność smaków z całego świata, redakcja Time Out uwzględniła tylko jedno najwyżej ocenione miasto z każdego kraju. Oto ranking 20 kulinarnych metropolii, które warto odwiedzić. Nowy Orlean, USA Na pierwszym miejscu znalazł się Nowy Orlean. To miasto jest znane jaki tygiel kultur, a więc i smaków – francuskich, hiszpańskich, wietnamskich i afrykańskich. Na turystów spragnionych kulinarnych doznań czekają tam kultowe restauracje, w tym Antoine’s, bary serwujące po’ boy (klasyczną kanapkę z Nowego Orleanu, serwowaną w chrupiącej bagietce, zwykle wypełnionej …

Najlepsze-miasta-na-jedzenie-6306337.jpg
width: 1200
height: 630

Najlepsze pączki w Warszawie, a może i w kraju. Zajadał się nimi sam Piłsudski
type: item
date: 2025-02-18T09:53:19.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: czas na kuchnię
subject: jedzenie
subject: słodycze
subject: warszawa
description: Gdzie kupić najlepsze pączki w Warszawie? Mieszkańcy stolicy od pokoleń mają swoją ulubioną cukiernię, gdzie w Tłusty Czwartek nie sposób uniknąć kolejki. Mówi się, że sam Piłsudski nie mógł się oprzeć tutejszym wypiekom.
encoded: W tym artykule: Najlepsze pączki w Warszawie na Tłusty Czwartek Historia cukierni „Zagoździński” na Górczewskiej Kiedy wypada Tłusty Czwartek? Tłusty Czwartek zbliża się wielkimi krokami. To jedyny dzień w roku, gdy bez wyrzutów sumienia zajadamy się słodkościami – zwłaszcza faworkami i pączkami. A dla tych najlepszych jesteśmy w stanie przejechać pół miasta i spędzić długie godziny w kolejce. Doskonale wiedzą o tym mieszkańcy Warszawy, którzy tłumnie gromadzą się przed kultową cukiernią słynącą z najlepszych pączków w stolicy. Najlepsze pączki w Warszawie na Tłusty Czwartek Górczewska 15 – ten adres powinien zapamiętać każdy warszawiak, który w Tłusty Czwartek chce przeżyć prawdziwą pączkową ucztę. To właśnie tutaj, w pracowni cukierniczej „Zagoździński” na Woli, powstają pączki uznawane przez wielu za najlepsze nie tylko w Warszawie, ale i w całym kraju. Ich sekret, jak podkreślają mieszkańcy, tkwi w niezmienionej od pokoleń recepturze. Słodkości są wyrabiane ręcznie, nadziewane wieloowocową marmoladą i smażone na tradycyjnym smalcu. Można je dostać w wersji z lukrem, bez lukru, z cukrem pudrem, a także w postaci małych pączków bez nadzienia. Cena dużego pączka wynosi 5 zł za sztukę, a kilogram małych pączków to koszt 35 zł. Ze względu na dużą popularność, cukiernia nie ma stałych godzin otwarcia. Od poniedziałku do soboty zaczyna sprzedaż o 9:00 i działa do ostatniego pączka. W Tłusty Czwartek warto uzbroić się w cierpliwość – kolejki ciągną się przez wiele godzin, a pierwsi smakosze ustawiają się już o świcie. Mimo to naprawdę warto. Historia cukierni „Zagoździński” na Górczewskiej Początki legendarnej cukierni na Woli sięgają roku 1925, kiedy to Władysław Zagoździński otworzył swoją pierwszą pracownię (wówczas przy ul. Wolskiej 53). Wypieki szybko zdobyły uznanie Warszawiaków, w tym m.in. Józefa Piłsudskiego. To skłoniło przedsiębiorcę do przeniesienia firmy do większego lokalu zaledwie kilka budynków dalej. Wybuch II wojny światowej brutalnie przerwał rozwój d…

najlepsze-paczki-w-warszawie-0efd208.png
width: 945
height: 630

Co sie stanie z naszym ciałem, gdy zrezygnujemy z mięsa? Znamy odpowiedź
type: item
date: 2025-02-10T10:00:17.000Z
subject: Lifestyle
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: mięso
subject: pożywienie
subject: rośliny
subject: warzywa
description: Rezygnacja z mięsa już na kilka tygodni może wywołać zaskakujące zmiany, np. w mikrobiomie jelitowym i poziomie cholesterolu. Ale kluczem jest nie tylko to, co z czego rezygnujemy. Także to, co jemy w zamian.
encoded: Spis treści: Efekt numer 1: utrata masy ciała i korzyści dla serca Efekt numer 2: zmiany w jelitach Efekt numer 3: układ odpornościowy Zdrowe nawyki Ze względów zdrowotnych, środowiskowych czy etycznych coraz więcej osób decyduje się na rezygnację z mięsa. Co jednak dzieje się z organizmem, gdy z talerza znikają produkty pochodzenia zwierzęcego? Najnowsze badania sugerują, że nawet krótkie okresy bez mięsa – tygodnie, dni, a nawet tylko kilka posiłków – mogą wywołać wyraźne zmiany. A są to między innymi utrata wagi, poprawa zdrowia serca oraz subtelne zmiany w jelitach i układzie odpornościowym. Efekt numer 1: utrata masy ciała i korzyści dla serca Jednym z najbardziej zauważalnych skutków wyeliminowania mięsa jest utrata masy ciała. Wynika ona nie tylko z usunięcia produktów pochodzenia zwierzęcego – chodzi także o to, co zajmuje ich miejsce. Gdy zastępujemy wysokokaloryczne mięso i tłuszcze produktami roślinnymi bogatymi w błonnik (warzywami, strączkami, produktami pełnoziarnistymi, owocami) – spożywamy więcej żywności o mniejszej zawartości kalorii – mówi Matthew Landry, dietetyk i naukowiec zajmujący się zdrowiem na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine. Pokarmy bogate w błonnik wydłużają też czas uczucia sytości, co ogranicza przejadanie się. Trzymiesięczne badanie przeprowadzone w 2018 r., wykazało że osoby, które przeszły na dietę wegetariańską, tracą średnio około 2 kilogramów wagi. Kilka innych badań wykazało, że diety wegetariańskie trwające sześć tygodni lub dłużej, prowadzą do obniżenia ciśnienia krwi, co jest kluczowym czynnikiem zmniejszającym ryzyko chorób serca i udaru mózgu. Efekt ten jest prawdopodobnie powiązany z utratą masy ciała i większym spożyciem mikroelementów takich jak potas i magnez, które pomagają obniżyć ciśnienie krwi – mówi Luigi Fontana, ekspert ds. żywienia na Uniwersytecie w Sydney. Badanie przeprowadzone w zeszłym roku przez Fontanę i jego współpracowników wykazało, że diety wegetariańskie często obniżają również poziom cukru we …

rezygnacja-z-miesa-e1468b8.jpg
width: 1000
height: 667

Lekarze nie bez powodu odradzają czerwone mięso. W dużych ilościach szkodzi mózgowi
type: item
date: 2025-01-16T07:56:58.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: jedzenie
subject: mięso
subject: Zdrowie
description: Czerwone mięso często gości na naszych talerzach, ale warto zastanowić się nad jego ograniczeniem. Od lat lekarze i dietetycy zachęcają do takiego podejścia, a najnowsze badania naukowe przynoszą kolejne powody, by wprowadzić tę zmianę w codziennej diecie.
encoded: Spis treści: Związek między czerwonym mięsem a zdrowiem mózgu Przetworzone vs. nieprzetworzone czerwone mięso Co nauka mówi o starzeniu się mózgu? Czerwone mięso, czyli jakie? Czerwone mięso, szczególnie w formie przetworzonej, może zwiększać ryzyko spadku funkcji poznawczych i rozwoju demencji. Do takich wniosków doszli naukowcy z Brigham and Women’s Hospital w Bostonie. Wyniki ich badań zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Neurology”. Związek między czerwonym mięsem a zdrowiem mózgu Badanie objęło 133 771 osób w średnim wieku 49 lat, które przez maksymalnie 43 lata były monitorowane pod kątem diety i zdrowia mózgu. Na początku żaden z uczestników nie cierpiał na demencję, ale w trakcie badania 11 173 osoby zapadły na tę chorobę. Według autorów badania, przetworzone czerwone mięso – takie jak bekon, kiełbasa, parówki czy salami – było związane z wyższym ryzykiem demencji. Uczestnicy, którzy spożywali co najmniej 0,25 porcji przetworzonego mięsa dziennie, mieli o 13% wyższe prawdopodobieństwo rozwoju zmian otępiennych w porównaniu do osób, które spożywały mniej niż 0,10 porcji dziennie. Za porcję przyjęto 85 g mięsa. Przetworzone vs. nieprzetworzone czerwone mięso Nieprzetworzone czerwone mięso – wołowina, wieprzowina czy jagnięcina – nie wykazało tak silnego związku z demencją. Jednak osoby, które spożywały jedną lub więcej porcji dziennie, odnotowały o 16% wyższe ryzyko subiektywnego spadku funkcji poznawczych w porównaniu do tych, które jadły mniej niż pół porcji dziennie. Przetworzone czerwone mięso zawiera dużo tłuszczów nasyconych, które negatywnie wpływają na zdrowie serca i mózgu. Dieta bogata w takie produkty zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 oraz chorób układu krążenia, co może przyczyniać się do osłabienia funkcji poznawczych. Jest i dobra wiadomość. Naukowcy odkryli, że zastąpienie jednej porcji przetworzonego czerwonego mięsa dziennie zdrowszymi alternatywami przynosi wymierne korzyści. Jak to wyglądało w przypadku konkretnych produktów? O…

Lekarze-nie-bez-powodu-odradzaja-czerwone-mieso-313d4c3.jpg
width: 5315
height: 3417