National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T11:15:25.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Groty Tysiąca Buddów: "Ich znaczenia nie da się przecenić"
items: Uzbekistan: Jedwabna podróż
items: To najważniejsze i najpiękniejsze miasto Jedwabnego Szlaku. Odkryj Samarkandę
items: "Starożytna historia Chin pełna jest władców zatrudniających magów i alchemików". Fascynująca cywilizacja Państwa Środka
items: Jak wyglądał świat starożytności? "Opowiedział" nam o tym wrak statku sprzed 1200 lat
items: Republika Kirgiska: Wyprawa na zielony azymut
items: Nowy szlak jedwabny
items: Uzbekistan - podróż życia

Groty Tysiąca Buddów: "Ich znaczenia nie da się przecenić"
type: item
date: 2019-09-10T04:40:00.000Z
creator: Brook Larmer
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: budda
subject: buddyzm
subject: chiny
subject: jedwabny szlak
subject: podróże
subject: pustynia gobi
subject: Spa
subject: Sport
subject: Travel
description: Niezwykła skarbnica sztuki stworzonej w oazie na Jedwabnym Szlaku fascynuje badaczy i turystów.
encoded: Stosy ludzkich szkieletów na piasku były jak drogowskazy. Xuanzangowi – podróżującemu Jedwabnym Szlakiem w roku 629 n.e. buddyjskiemu mnichowi – bielejące kości przypominały o niebezpieczeństwach czyhających na drodze. Burze piaskowe na pustyni u zachodnich granic chińskiego cesarstwa sprawiły, że mnich błądził i znalazł się na skraju wyczerpania. Upał wywoływał halucynacje, dręcząc go obrazami wojsk na wydmach w oddali. Jeszcze bardziej bał się jednak band rozbójników, którzy napadali na karawany. Na zachód, na dwory Persji i krajów śródziemnomorskich, wieziono jedwab, herbatę i ceramikę; na wschód, do Czangan – jednego z największych miast świata – jechały złoto, klejnoty i konie. Xuanzanga, jak pisał w swoim dzienniku podróży, na duchu podtrzymywało coś, co także wędrowało Jedwabnym Szlakiem – buddyzm. Tą samą drogą napływały inne religie – manicheizm, chrześcijaństwo, zaratusztrianizm, a później islam. Ale żadna nie wywarła tak głębokiego wpływu na Chiny jak buddyzm, który w ciągu trzech stuleci po Chrystusie rozprzestrzeniał się poza granice Indii. A fundamentem tego sukcesu były teksty, które Xuanzang przywiózł z Indii, by przez 20 lat studiować je i tłumaczyć. Pod koniec swej trwającej 16 lat podróży mnich zatrzymał się w Dunhuang, kwitnącej oazie na Jedwabnym Szlaku. Źródło: Flickr/emperornie Około 20 km na południowy wschód od Dunhuang spośród rzeźbionych przez wiatr wydm wyłania się łuk urwiska, które opada ponad 30 m ku korytu rzeki porośniętemu rzędami topoli. W połowie VII w. n.e. w półtorakilometrowej długości skalnym klifie wykuto setki grot. Tu przychodzili pielgrzymi, by pomodlić się o bezpieczny przejazd przez pustynię Takla Makan albo – tak jak Xuanzang – podziękować za szczęśliwą podróż. We wnętrzu – zamiast monochromatycznej martwoty pustyni – feeria barw i ruch. Na ścianach jaśniały tysiące Buddów, we wszelkich kolorach, w szatach lśniących złotem. Apsary (boginki) i niebiańscy grajkowie w zwiewnych, błękitnych sukniach z lapis lazuli płynęli p…

dunhuang-magoaku-eff65ac.jpeg
width: 800
height: 533

Uzbekistan: Jedwabna podróż
type: item
date: 2019-07-25T03:17:27.000Z
creator: Marta Zaraska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: azja środkowa
subject: Edukacja
subject: jedwabny szlak
subject: Kultura
subject: Travel
subject: uzbekistan
subject: Wolny czas
description: W połowie drogi między Chinami a Paryżem. Nie tylko na mapie.
encoded: Na stopniach XVI-wiecznego meczetu siedzi kilku staruszków. Mają spalone słońcem twarze i tradycyjne kanciaste czapki na czubkach głów. Niedaleko nastolatek, który odbija piłkę o ścianę pięćsetletniej medresy Miri Arab. Oprócz nich nikogo. A przecież stoję na jednym z głównych placów miasta wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO! Gdyby Buchara leżała w Europie albo na Dalekim Wschodzie, z pewnością dawno już byłaby zadeptana przez turystów. Ale leży w Azji Środkowej, w pół drogi od tego, co większość z klientów biur podróży uważa za ciekawe i na co chętnie wydałoby oszczędności z całego roku. W pół drogi od Chin, w pół od Paryża. W połowie Jedwabnego Szlaku. Herbata, przyprawy, jedwab, porcelana… Choć od dawna nie suną już przez Bucharę karawany, wciąż czuć w mieście atmosferę dawnych targów, przeładunków, kupieckich ustaleń. To tu handlarze z Aleppo i Bagdadu spotykali swoich biznesowych partnerów z chińskiego Kaszgaru czy indyjskiego Dźharkhandu, a pośrednicy i sklepikarze zbijali fortuny. To tu toczyło się życie naukowe i artystyczne, które miało wpływ na cały, nie tylko muzułmański świat. Najlepszym przykładem jest Abu Ali Husain ebn Abdallah Ebne Sina znany w Europie jako Awicenna, syn perskiego urzędnika podatkowego, który już w wieku 18 lat został lekarzem tutejszego władcy Nuh Ibn Mansura. A potem jednym z najwybitniejszych filozofów i uczonych średniowiecza. Jest już wieczór, miasto stopniowo odżywa. Za dnia temperatura sięga 42°C w cieniu (w słońcu termometr pewnie by się stopił). Aby nie spłonąć żywcem kilka godzin temu, musiałam przemykać od cienia do cienia, nieustannie schładzając czoło wilgotną chusteczką, a podeszwy tenisówek zaczęły mi się topić od chodzenia po rozpalonych chodnikach. Dziennie wypijam co najmniej 4 litry wody. Trudno uwierzyć, ale zimą otaczająca miasto pustynia Kyzyłkum pokrywa się śniegiem, a mróz potrafi sięgać –20°C. Już wiem, że najlepiej przyjechać do Uzbekistanu wiosną lub jesienią. Muzułmańskich zabytków są w Buchar…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/631379e94f429003ceb5a565c769228b0e3efb50-5e21467.jpeg
width: 800
height: 544

To najważniejsze i najpiękniejsze miasto Jedwabnego Szlaku. Odkryj Samarkandę
type: item
date: 2019-06-04T05:00:00.000Z
creator: Burda Media
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jedwabny szlak
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: samarkanda
subject: Sport
subject: Travel
subject: uzbekistan
description: Kiedyś przyciągało kupców i naukowców, dziś spragnionych Orientu podróżników. Czas na 22. z 50 podróży, które trzeba w życiu odbyć
encoded: Nie bez powodu jej nazwa tak często pojawia się na etykietach drogich perfum (tych z nutką piżma), szyldach eleganckich hoteli w orientalnym stylu czy w tytułach książek fantasy. Samarkanda od wieków rozbudza wyobraźnię. Jest obietnicą samą w sobie... Porzućmy jednak opisy jak z Baśni tysiąca i jednej nocy i przejdźmy do konkretów. Tak też zrobił w 1369 r. Timur, który objął panowanie nad Samarkandą ponad wiek po zburzeniu jej przez Mongołów. Zamiast rozpaczać nad upadkiem tego najwspanialszego miasta Jedwabnego Szlaku (to tu np. powstała pierwsza poza Chinami papiernia!), sprowadził do niego najlepszych artystów, architektów i rzemieślników z całego imperium (a to rozciągało się wówczas od Indii po Turcję). Samarkanda szybko stała się centrum nauki, kultury i sztuki muzułmańskiego świata. Największy rozkwit przeżywała w XV w. za czasów panowania wnuka Timura – Uług Bega. To wtedy powstały m.in. obserwatorium astronomiczne czy zjawiskowa, kopiowana potem w całej Azji Środkowej turkusowa medresa przy Registanie, głównym placu miasta. (SZA) NO TO W DROGĘ: CO ■ M.in. meczet Bibi Chanum (XIV w.), zespół medres Registan (XV–XVII w.), mauzoleum Shah-i Zinda (XIV–XV w.), średniowieczny układ ulic. Komu mało, może jechać do pobliskiej Buchary oraz Chiwy. KIEDY ■ Najlepiej wiosną lub jesienią.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a8e6c002d35bb85eea444ce3e659f9b21a7f2ebc-e63cfd8.jpeg
width: 552
height: 414

"Starożytna historia Chin pełna jest władców zatrudniających magów i alchemików". Fascynująca cywilizacja Państwa Środka
type: item
date: 2019-03-14T07:24:00.000Z
creator: Joanna Orłowska-Stanisławska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: Edukacja
subject: jedwabny szlak
subject: Kultura
subject: papier
subject: Travel
subject: wielki mur chiński
description: Zamiłowanie do przeniknięcia zagadek wymykających się czasowi zdradzał mistrz Lao-tsy, twórca biblii taoizmu. Księga drogi cnoty (Tao-te-king), pełen paradoksów traktat filozoficzny, który dał początek religii, przesiąknięty jest wiedzą ezoteryczną.
encoded: Konfucjusz, najsłynniejszy chiński filozof, zwykł mawiać, iż lęka się duchów, więc trzyma się od nich z daleka. Mędrzec, który nawoływał do racjonalnego traktowania spraw, zredagował jednak Księgę przemian. To tajemnicze dzieło zawiera system 64 heksagramów mających kryć w sobie wiedzę o ludzkiej przyszłości i sekretach kosmosu. W Chinach powstała najstarsza zachowana rozprawa alchemiczna świata – Pokrewieństwo trzech. W II w. n.e. napisał ją mistrz Wei Po-jang. Starożytna historia Chin pełna jest władców zatrudniających magów i alchemików, którzy gonili za mirażem wiecznego życia, imitując przy okazji złoto. Pasje cesarzy, którzy z niepokojem obserwowali nadejście starości, widać w obrządkach pogrzebowych. Armia pierwszego cesarza Qin Shi liczy ok. 8 tys. figur naturalnej wielkości. Terakotowa straż już od ponad 2 tys. lat w bojowym szyku czeka na przebudzenie swego władcy. Wykopaliska w obrębie ostatniej stolicy dynastii Shang (ok. 1600–1046 p.n.e.) wydarły ziemi zagadkę strzeżoną od 3 tys. lat. Stanowisko znane pod nazwą Yinxu, (co oznacza „ruiny Yin”) w 2006 r. zostało wpisane przez UNESCO na listę obiektów światowego dziedzictwa, a Chińczycy uznali je za kolebkę chińskiej cywilizacji – pisze Katarzyna Sarek, doktorantka w Zakładzie Sinologii UW (Archeologia Żywa 2 (54)). Archeolodzy dostali się do wnętrza dziewiczego grobu kobiety. Pani Hao, znana też jako Fu Hao, była jedną z żon 23. króla dynastii Shang – Wu Ding – wyjaśnia K. Sarek w cytowanym artykule. Musiała być niezwykłą osobistością, skoro jej imię, jako jedynej spośród 60 konkubin cesarza, zapisano na kościach wróżebnych, i to kilkaset razy. Żona króla, dowódca wojsk, przewodniczka rytuałów – pani Hao wdarła się w obszar zarezerwowany dla mężczyzn. Czyżby niemal 7 tys. muszli kauri, ówczesnej gotówki, znamionowało wiarę w dalsze życie przywódczyni? Przy zmarłej leżały wyroby z jadeitu i nefrytu. Wierzono, iż minerały te zapobiegają rozkładowi ciała. Choć eliksiru wiecznego życia nie udało się stworzyć,…

starozytne-lustro-tylna-strona-datowane-na-okres-475-221-lat-przed-nasza-era-6a71e09.jpeg
width: 749
height: 599

Jak wyglądał świat starożytności? "Opowiedział" nam o tym wrak statku sprzed 1200 lat
type: item
date: 2019-03-06T03:13:00.000Z
creator: Simon Worrall
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: jedwabny szlak
subject: Kultura
subject: Travel
description: Odsłonił tajniki starożytnego handlu na światową skalę.
encoded: Światową gospodarkę w IX w. napędzały dwie potężne siły. Jedną z nich były Chiny dynastii Tang, imperium rozciągające się od Morza Południowochińskiego do granic Persji. W ich milionowej stolicy Chang’an, obecnie Xi’an, mieszkało obok siebie wiele grup etnicznych (Londyn jako pierwsze miasto Zachodu milionowym stał się dopiero na początku XIX w.). Drugą ówczesną siłą gospodarczą był Bagdad, od 762 r. stolica potężnej dynastii Abbasydów. Rządziła ona muzułmańskim światem, który w roku 750 rozciągał się od rzeki Indus na wschodzie aż po Hiszpanię na zachodzie. Łącznikiem między tymi potęgami był Jedwabny Szlak i jego wodny odpowiednik. Chiny dynastii Tang pragnęły delikatnych tkanin, pereł, koralu i aromatycznego drewna z Persji, Afryki i Indii. W zamian dostarczały papier, atrament, a przede wszystkim jedwab. Ta lekka tkanina zwinięta w bele mogła być przewożona lądem. Jednak w IX w. równie popularna była już krucha chińska ceramika, a do jej transportu wielbłądy niezbyt się nadawały. W związku z tym coraz więcej zastaw na stoły kupców z Zatoki Perskiej przybywało drogą morską na arabskich, perskich i indyjskich statkach. Była to długa i ryzykowna podróż. Ogromne niebezpieczeństwo groziło jednostkom np. w cieśninie Gaspar. Kształtem przypominała ona lejek pomiędzy indonezyjskimi wyspami Bangka i Belitung, gdzie turkusowe wody skrywają podwodne skały i rafy. Ponad 10 lat temu nurkowie zbierający strzykwy na głębokości 16 m dostrzegli koralowce, w które „wbudowane były” naczynia ceramiczne. Z dużego dzbana wyciągnęli kilka misek. Tak doszło do najważniejszego morskiego odkrycia archeologicznego w Azji Południowo-Wschodniej: pochodzącego z IX w. dau, arabskiego żaglowca wyładowanego ponad 60 tys. sztuk ceramiki, wyrobów ze złota i srebra. Największą część skarbu stanowiły tzw. miski Changsha, które nazwę zawdzięczają służącym do ich wypalania piecom z Changshaw prowincji Hunan. Wysokie kamionkowe słoje pełniły funkcję kontenerów do transportu; każdy mógł pomieścić ponad…

chinska-lodz-dzonka-a0358b8.jpeg
width: 1280
height: 853

Republika Kirgiska: Wyprawa na zielony azymut
type: item
date: 2019-03-04T06:34:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jedwabny szlak
subject: Kuchnia
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwiedzanie
description: Nie zamierzasz zwiedzać świata, oglądając go przez szybę autokaru? Chcesz pomóc środowisku i ludziom żyjącym w różnych częściach globu? Chciałbyś być, albo może już jesteś, odpowiedzialnym podróżnikiem? Wybierz jako cel wyprawy Kirgistan, jedno z wielu czekających na ciebie miejsc.
encoded: Pozostaw po sobie tylko ślady stóp, zabierz ze sobą tylko zdjęcia. Nie dawaj nic żebrzącym dzieciom, nie zapomnij zdjąć butów przed wejściem do domu i zawsze pytaj ludzi, czy możesz im zrobić zdjęcie, ale nie dawaj w zamian pieniędzy. Weź też ciepłe ubrania i dobre buty, bo szlaki są skaliste i śliskie. To tylko niektóre z „zasad ekopodróżnika” spisanych przez organizację Kyrgyz Community Based Tourism Association (KCBTA) z myślą o turystach odwiedzających byłą radziecką republikę. Poprawienie warunków życia mieszkańców górskich rejonów przez rozwój ekoturystyki to najważniejszy cel tej organizacji. W zamian Kirgistan oferuje rozległe górskie przestrzenie (ponad 90 proc. kraju leży powyżej 1000 m n.p.m.), nieskażoną przyrodę, ciekawe miejscowe zwyczaje. Kirgistan zamieszkuje ponad sto różnych narodowości, a większość z nich wciąż kultywuje własne tradycje, prowadząc koczownicze życie, zwłaszcza na północy kraju. Trzeba też pamiętać, że przez Kirgistan prowadził kiedyś Jedwabny Szlak. Pamiątką po nim jest dobrze zachowany karawanseraj Taszrabat. Sieć KCBTA obejmuje cały kraj, współpracują z nią lokalne społeczności (Community Based Tourism, CBT) – właściciele kwater w małych wioskach, pasterze, rzemieślnicy oferujący podstawowe usługi turystyczne. Dzięki temu podróżnicy mają szansę na bezpośredni kontakt z miejscową ludnością. Mogą spędzić noc w jurcie postawionej na jailoos, czyli położonych wysoko w górach letnich pastwiskach, spróbować specjałów lokalnej kuchni, przyjrzeć się grom i zabawom albo posłuchać tradycyjnej muzyki. Przed podróżnikami otworem stoją różne zakątki Kirgistanu, bo w każdej obłasti (obwodzie) działają koordynatorzy CBT organizujący wycieczki i wyprawy w najciekawsze miejsca regionu. Można wyruszyć na kilkudniową wyprawę ze wsi Arsłanbob do Zbiornika Toktogulskiego, by na własne oczy zobaczyć największe na świecie lasy orzechowe (chodzi o orzechy włoskie), łowić ryby w górskich rzekach, spotkać się z pasterzami owiec, a wieczorem, po całym dniu…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/54ea19eb788473218b06067b9f98288a0647bf35-47261d5.jpeg
width: 859
height: 559

Nowy szlak jedwabny
type: item
date: 2011-01-17T11:35:26.000Z
creator: Brett Forrest
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: armenia
subject: azerbejdżan
subject: gruzja
subject: jedwabny szlak
subject: kolej
subject: turcja
description: Kolej biegnąca u stóp Kaukazu, która połączy Europę z Azją, ma wyrwać skonfliktowany region z marazmu.
encoded: Dynamit przyjechał z ankary. Dziesięć ton toczyło się tu dwa dni. Ciężarówka wspina się ostrożnie po krętych drogach 760 m w górę, a zachmurzone słońce sprawia, że pokryte lodem pola przypominają wzburzone morze. Tę niedostępną krainę w północno-wschodniej Turcji wkrótce przetnie linia kolejowa. Arslan Ustael czeka na dynamit wśród śniegu, przy temperaturze spadającej nocą do minus 40OC. 30-letni inżynier pracuje przy budowie kolei Baku–Tbilisi–Kars (w skrócie BTK) nazwanej Żelaznym Jedwabnym Szlakiem, który ma połączyć bogaty w ropę region Morza Kaspijskiego z Turcją i dalej z Europą. Górzysty pas lądu o długości 1,2 tys. km ciągnący się od Morza Czarnego po Kaspijskie zwany jest Kaukazem. Zanim kraina została wchłonięta przez Rosję, Kaukaz odgrywał ważną rolę jako trasa tranzytowa między Europą a Azją. To tędy przebiegał Jedwabny Szlak. Przez wieki dostanie się znad jednego morza nad drugie wymagało przepłynięcia z Morza Azowskiego w górę rzeki Don, przetaszczenia łodzi lądem, a potem zwodowania ich na Wołdze wpadającej do Morza Kaspijskiego. Dopiero w XIX w. Rosjanie wybudowali linie kolejowe umożliwiające sprawniejsze podróżowanie po tym obszarze. Żelazny Jedwabny Szlak otworzy nowy rozdział w historii regionu. Po upadku ZSRR w 1991 r. nowe republiki południowego Kaukazu – Gruzja, Armenia i Azerbejdżan – odzyskały strategiczne znaczenie na arenie międzynarodowej. Zachodnie rządy i naftowe korporacje rzuciły się do układania rur, by pompować gaz i ropę z bogatych złóż nad Morzem Kaspijskim do Europy. Dziś rurociągi już działają, ale linia kolejowa BTK wciąż jest w budowie. Po jej ukończeniu (rok 2012) pociąg ruszy z Baku, stolicy Azerbejdżanu, przejedzie przez Tbilisi w Gruzji i skończy bieg w tureckim Kars. Udział Turcji w tym przedsięwzięciu sygnalizuje powstanie nowych związków polityczno-gospodarczych w regionie uważanym za strefę wpływów Rosji. Tak jak rurociąg Baku–Tbilisi–Ceyhan (BTC) otwarty w 2005 r., a transportujący ropę z Baku do tureckiego miasta por…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2f83c21099d8a2642f27b7a80d643fc748cc7ab1-86f951f.jpeg
width: 550
height: 370

Uzbekistan - podróż życia
type: item
date: 2010-03-02T07:00:00.000Z
creator: Wojtek Paczos
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: azja
subject: jedwabny szlak
subject: jezioro aralskie
subject: karawana
subject: pustynie
subject: uzbekistan
description: Przez 2 tys. lat szlakiem wiodącym przez góry i pustynie Azji wędrowały karawany kupców. Wiozły chiński jedwab na zachód. Najtrudniejszy odcinek prowadził rozległymi pustyniami kara-kum i kyzył-kum – w oazach powstały miasta, które przez wieki bogaciły się na wędrowcach.
encoded: Kokand Przemieszczamy się ich śladem, ze wschodu na zachód. Od Chin dzielą nas wysokogórskie przełęcze i różnice cywilizacyjne. Pierwszy przystanek robimy w Kokandzie. Kiedyś biło w nim serce azjatyckiego islamu, dzisiaj jest małym i cichym miasteczkiem z jedną atrakcją – skromnym pałacem chana. Wieczorową porą wybieramy się do czajchanu. Przychodzą tu sami mężczyźni, by w półleżącej pozycji zajadać się szaszłykami – narodową potrawą uzbecką – i prowadzić niekończące się dyskusje przy fajkach wodnych. Zgłodnieliśmy. Zdejmujemy buty i po kilku schodkach wchodzimy na ławę wymoszczoną kolorowymi kocami. Za sycącą kolację nie płacimy więcej niż 10 złotych na osobę. Kokand leży w Kotlinie Fergańskiej. Otoczony z trzech stron górami i pustynią stanowi zieloną oazę Azji Środkowej. Od zawsze był sercem regionu, przez wieki toczyły się tu burzliwe konflikty, które Stalin skutecznie podsycił. Gdy w latach 50. XX w. kreślił ołówkiem granice nowych republik, zrobił to tak, aby lokalne spory nigdy nie wygasły. Północną część kotliny z miastem Osz przydzielił Kirgizom, którzy schowani za górami nigdy nie zgłaszali do niej roszczeń. Wylot kotliny przypadł Tadżykistanowi na otarcie łez po utracie Buchary. Uzbecki środek Fergany pozostał odcięty łańcuchem Gór Ałajskich od reszty kraju. Dzieło Stalina dopełniają enklawy: na mapie każdego z tych trzech państw zaznaczono niewielkie okrągłe plamki, które należą do jego sąsiadów. Obecnie losy Kotliny Fergańskiej dodatkowo komplikują islamiści, którzy postanowili reaktywować tu kalifat. I tak ludy posługujące się prawie tym samym językiem stały się wrogami. A ich wspólne dzieje są długie. Turkmenów – ludy azjatyckie pochodzenia mongolskiego – zjednoczył w XIV w. Timur, jeden z największych wodzów w historii. Podbił Iran, Irak, Syrię, na stepach i pustyniach Azji Środkowej założył imperium. Na terenie dzisiejszego Uzbekistanu przecinający go Jedwabny Szlak prowadził przez cztery niezwykłe miasta: Kokand, Samarkandę, Bucharę i Chiwę. Poznaw…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6200aa3202b8d7fd118f64fbc1929b059b2d2680-f784a4f.jpeg
width: 500
height: 352