Oto nowy „T. rex” mórz. Naukowcy ujawniają, skąd wziął się ten gigant
Tylosaurus rex, nowo opisany gatunek mozazaura, miał potężne szczęki i drobno ząbkowane zęby, a dorastał nawet do ok. 13 metrów. Badacze po latach porównań i ponownych pomiarów muzealnych okazów z USA uznali, że największe tylozaury z Teksasu to osobny gatunek sprzed 80 mln lat.
To zwierzę 80 mln lat temu siało postrach w wodach Ameryki Północnej. Zaliczany do mozazaurów tylozaur był drapieżnikiem szczytowym. Badacze uznali, że część największych okazów nie pasuje do dobrze znanego Tylosaurus proriger. Nowy gatunek nazwano Tylosaurus rex, w skrócie T. rex. Podobieństwo do tyranozaura nie jest tu przypadkowe. Mozazaury były wielkimi, drapieżnymi jaszczurkami żyjącymi w oceanach w okresie kredy. Podczas gdy na lądzie dominowały dinozaury, mozazaury były władcami mórz. Polowały skutecznie dzięki masywnym szczękom i ostrym zębom. Dokładne pomiary wykazały istnienie nowego gatunku Prace nad identyfikacją Tylosaurus rex nie zaczęły się w terenie, lecz w magazynach i salach ekspozycyjnych. Amelia Zietlow, obecnie pracująca w History Museum at the Castle w Wisconsin, wraz ze swym zespołem porównała i ponownie zmierzyła liczne okazy tylozaurów przechowywane w kilku instytucjach w USA. Kluczowe było to, że kilkanaście największych szkieletów wykazywało ten sam zestaw cech odróżniających je od T. proriger. Wśród nich znalazły się „piłkowane” zęby — cecha uznana za nietypową u mozazaurów — oraz elementy budowy czaszki i szyi sugerujące mocniejszy zgryz i masywniejsze szczęki. W praktyce oznaczało to, że giganty, które przez lata traktowano jako wyjątkowo duże osobniki znanego gatunku, stanowiły spójną, odrębną linię. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mozazaur-wielkosc-tego-morskiego-gada-robi-wrazenie-w-czasach-dinozaurow-to-mozazaury-rzadzily-morzami-fot-getty-images-0e07281.jpg" width="2205" height="1359" alt="Mozazaur – wielkość tego morskiego gada robi wrażenie! W czasach dinozaurów to mozazaury rządziły morzami (fot. Getty Images)" title="Mozazaur – wielkość tego morskiego gada robi wrażenie! W czasach dinozaurów to mozazaury rządziły morzami (fot. Getty Images)" /> Dodatkowym argumentem stał się czas. Większość znalezisk z liczących 84 mln lat skał Kansas przypisywano T. proriger. Natomiast część ogromnych okazów z okolic Dallas pochodziła z warstw datowanych na około 80 mln lat. Ta różnica pomogła wzmocnić tezę, że nie chodzi o warianty jednego gatunku, lecz o inną populację z późniejszego okresu. Gigant z Teksasu Nowo opisany Tylosaurus rex miał około 13 metrów długości, czyli tyle, co dzisiejszy humbak. Dla porównania, największe okazy Tylosaurus proriger miały osiągać około 9 metrów. Ta różnica nie jest jedynie ciekawostką liczbową. W świecie dużych drapieżników kilka dodatkowych metrów potrafi zmienić wszystko — od doboru ofiar, po rywalizację z innymi łowcami. Wśród najbardziej znanych okazów, które wpisują się w obraz nowego gatunku, wymienia się m.in. 9,5-metrowego „Heath Mosasaur” z Perot Museum of Nature and Science w Dallas, „Sophie” z Yale Peabody Museum oraz „Bunker Mosasaur” z University of Kansas Natural History Museum. Z kolei inny okaz, nazywany „The Black Knight”, ma uszkodzenia pyska i złamaną żuchwę. Zestaw tych urazów wskazuje na gwałtowne, agresywne starcia między dużymi osobnikami — z udziałem przeciwnika o podobnej sile. Za nazewnictwem też stoi historia. Pierwszy gatunek z tego rodzaju, Tylosaurus proriger, opisano 150 lat temu. W latach 60. XX wieku teksański paleontolog John Thurmond sugerował w prywatnej korespondencji, że największe okazy mogą tworzyć odrębną formę. Choć nie opublikował tej hipotezy formalnie, nowa nazwa — Tylosaurus rex — jest jednocześnie opisem „króla tylozaurów” i ukłonem w stronę tamtej, niedokończonej koncepcji. Baza danych o mozazaurach Opisaniu nowego gatunku towarzyszy jeszcze jeden, mniej widowiskowy, ale kluczowy efekt pracy: uporządkowanie danych o anatomii mozazaurów. Zespół przygotował rozbudowany zestaw pomiarów „od głowy do ogona”, obejmujący 300 okazów mozazaurów oraz współczesnych gadów. To właśnie takie porównania pozwalają oddzielić różnice gatunkowe od zmian zachodzących w trakcie wzrostu. Aby sprawdzić, czy cechy gigantów nie wynikają wyłącznie z dojrzałości, Zietlow zmierzyła szkielety 130 współczesnych gatunków jaszczurek i przeanalizowała, które elementy czaszki zmieniają się wraz z wiekiem. Okazało się, że różnice widoczne między T. proriger a największymi okazami nie odpowiadają typowym zmianom ontogenetycznym. W połączeniu z datowaniem warstw geologicznych i spójnym zestawem cech u wielu szkieletów z różnych kolekcji daje to mocny fundament dla wyodrębnienia nowego gatunku Tylosaurus rex. W tle tej historii widać, jak współczesna paleontologia coraz częściej wraca do dawnych znalezisk z nowymi narzędziami i nową precyzją. Czasem sensacyjne odkrycie nie wymaga kolejnych wykopalisk, lecz cierpliwego mierzenia kości, porównywania proporcji i łączenia rozproszonych elementów w jeden, zaskakująco spójny obraz dawnego oceanu. Źródło: National Geographic
„Gekon z rukoli" znalazł nowy dom. O jego adopcję walczyło kilkadziesiąt osób
O gekonie murowym znalezionym w październiku w paczce rukoli z supermarketu mówiła cała Polska. Zwierzak trafił pod opiekę specjalistów z Fundacji Epicrates, która właśnie znalazła mu nowy, stały dom. Proces adopcji cieszył się ogromnym zainteresowaniem.
Mr. Bean to chyba najsłynniejszy gekon w Polsce. Otrzymał imię od sałatki z fasolą, w której prawie skończył. Cudem przeżył w paczce rukoli z Lidla, a znalazła go dopiero klientka przygotowująca z niej sałatkę. Gekon przeżył zarówno transport zza granicy, czas na sklepowej półce, a potem w domowej lodówce. Specjaliści z Fundacji Epicrates do której trafił, mówią, że uratowały go chłodnicze warunki, które spowolniły metabolizm maleństwa. Teraz fundacja znalazła gekonowi nowy, stały dom. Do adopcji gekona zgłosiły się tłumy Fundacja Epicrates rozpoczęła poszukiwania domu dopiero po zakończeniu okresu kwarantanny gekona i upewnieniu się, że jest w pełni sił. Konieczne było znalezienie opiekuna o odpowiednich kwalifikacjach i doświadczeniu – zwierzak nadal jest tak maleńki, że mieści się na czubku ołówka. Proces adopcyjny przerósł najśmielsze oczekiwania – już pierwszego dnia po ogłoszeniu zgłosiło się ponad 30 osób! Jak podkreśla fundacja, „gekon z rukoli” trafi „do osoby doświadczonej w opiece m.in. nad tym gatunkiem, która oprócz świetnych warunków zapewni mu także dalszą specjalistyczną opiekę weterynaryjną”. Do jakiego zakątka Polski pojedzie Mr. Bean? Tego fundacja nie zdradza. Specjaliści podkreślają jednak, że do adopcji zgłosiło się wiele osób, które spełniały kryteria opieki nad gekonem – ale Mr. Bean mógł trafić tylko do jednego domu. Nie tylko gekon – fundacja zachęca do adopcji innych gadów Na adopcję czekają także inne zwierzęta z Epicratesa, na przykład żółw lamparci „Mikrus” który spędził aż 10 lat w nieodpowiednich warunkach w przedszkolu. „Na nowy dom czekają też zwierzęta innych gatunków i pochodzenia – zwykle porzucone gdy zachorowały lub się znudziły poprzednim »opiekunom«… One, choć już niezbyt piękne i niezbyt młode, też czekają na druga szansę” – pisze fundacja w mediach społecznościowych. Fundacja Epicrates: na ratunek zwierzętom egzotycznym Fundacja Epicrates to organizacja pozarządowa z Lublina, specjalizująca się w opiece nad zwierzętami egzotycznymi. Od początku działania w 2008 roku uratowała już ponad 2500 zwierząt. Fundacja współpracuje z Lubelskim Egzotarium – pierwszym w Polsce ośrodkiem rehabilitacji i opieki nad bezdomnymi zwierzętami egzotycznymi i działem Lubelskiego Schroniska dla Zwierząt. Do Egzotarium, poprzez fundację, trafiają m.in. zwierzęta porzucone, uciekinierzy z prywatnych hodowli oraz takie, których wymagania przerosły możliwości opiekunów. Fundacja działa na terenie całej Polski. Propaguje odpowiedzialną terrarystykę, właściwe warunki utrzymania zwierząt, a także ochronę środowiska, organizując lekcje, szkolenia i akcje edukacyjne. Opieka nad zwierzętami egzotycznymi wymaga wiedzy, która nie jest tak powszechna jak w przypadku np. psów czy kotów. Bywa, że do fundacji trafiają zwierzaki w bardzo złym stanie. Uratowano m.in. jaszczurki, węże, żółwie, ptaki, małe ssaki, a nawet małpy. Działania Fundacji Epicrates można wesprzeć m.in. darowizną i przekazaniem 1% podatku. Źródło: Fundacja Epicrates Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Gekon w rukoli z supermarketu. Uratowała go spostrzegawcza klientka
Spotkanie z dziką przyrodą może wydarzyć się wszędzie: nawet na zakupach w supermarkecie. Mieszkanka Chełma myślała, że kupiła tylko składniki na sałatkę, a wróciła do mieszkania z nowym domownikiem. Zwierzę trafiło już pod opiekę Fundacji Epicrates.
Młody gekon murowy najpierw przyjechał do Polski w paczce z rukolą, a następnie trafił na półkę Lidla w okolicach Lublina. Egzotyczne zwierzę nieświadoma klientka zabrała do domu i… zaopiekowała się nim jak prawdziwa zoolożka. Podjęła szybką interwencję. Gad przypominający krokodyla odwiedził Polskę Gekon murowy (Tarentola mauritanica) to największy europejski gatunek gekona, który od pyska po czubek ogona mierzy zwykle około 12–16 cm. Polskie powietrze mu wyraźnie służy, bo w łódzkim zoo udało się wyhodować 20-centymetrowego olbrzyma. Przybysz z rukoli chyba o tym usłyszał, bo najwyraźniej także chciał odwiedzić swojego wyrosłego kuzyna. Te urocze gady zamieszkują zwykle tereny basenu Morza Śródziemnego – zarówno po europejskiej, jak i afrykańskiej stronie akwenu. Spotkamy je także na wielu rozsianych po śródziemnomorzu wyspach, ale do tej pory stroniły od Lubelszczyzny. Przypominają nieco miniaturowe krokodyle, dlatego czasem nazywa się je gekonami krokodylowymi. Żyją najczęściej około 5 lat i żywią się owadami. Gekon w rukoli z Lidla trafił na dobrą osobę Gekon przyjechał do Polski w paczce rukolą i trafił na półkę Lidla w miejscowości położonej pomiędzy Chełmem a Lublinem. Zawartość jego tymczasowego „domu” miała posłużyć jako składnik na sałatkę z fasolą, a nowa właścicielka gekona – chociaż jeszcze tego nieświadoma – zobaczyła go dopiero w misce podczas przygotowywania potrawy. Na szczęście udało jej się go dostrzec jeszcze przed dodaniem octu i sosu! Nie było to łatwe, ponieważ uroczy, malutki gekon mieści się na czubku palca. Klientka zadziałała wzorowo – szybko skontaktowała się z lubelską Fundacją Epicrates, która zajmuje się udzielaniem pomocy zwierzętom egzotycznym. Szybka reakcja pomogła uratować jego życie, bo gad był już bardzo wychłodzony i wymęczony podróżą. O rokowaniach będzie można mówić dopiero za jakiś czas: obecnie gekon otrzymał imię Mr.Bean – od sałatki z fasolą, w której prawie skończył – i przebywa w sterylnym terrarium, w którym przechodzi kwarantannę. Fundacja Epicrates ratuje życie egzotycznych zwierząt Niezwykła fundacja powstała z inicjatywy wolontariuszy Lubelskiego Egzotarium – pierwszego w Polsce ośrodka rehabilitacji i opieki nad bezdomnymi zwierzętami egzotycznymi. To z kolei jest niezwykłym działem Lubelskiego Schroniska dla Zwierząt. Fundacja Epicrates była pomysłem na przeniesienie działalności miejskiej placówki na teren całego kraju. Jest organizacją non-profit, która propaguje odpowiedzialną terrarystyką oraz właściwe warunki utrzymania zwierząt. Zapewnia także opiekę weterynaryjną i rehabilitacyjną zwierzętom – na przykład sympatycznemu gekonowi-fasolce. – Tacy pasażerowie na gapę trafiają do nas przynajmniej kilkanaście razy w roku. Uważajcie więc na zakupach i uważnie sprawdzajcie kupione rośliny: czasem może się kryć w nich jakiś mały pechowiec – uczulają pracownicy Fundacji. Bez ich pomocy i szybkiej interwencji klientki Lidla nie udałoby się uratować zabłąkanego w rukoli gada. Źródło: Fundacja Epicrates, medianauka.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Odporne na ołów jaszczurki mogą pomóc w walce z zatruciem metalami ciężkimi
Pewien żyjący w Nowym Orleanie (USA) gatunek jaszczurki wykazuje wyjątkowo wysoką odporność na ołów. Poziom ołowiu we krwi tych gadów przekroczył wszystkie dotychczas odnotowane wartości dla ryb, płazów, ptaków, gadów i ssaków. Mimo to wydaje się, że ołów im nie szkodzi. Rozwiązanie zagadki ołowio-odpornych jaszczurek może przyczynić się do stworzenia metod radzenia sobie z zatruciem metalami ciężkimi.
Spis treści: Wszechobecny ołów Małe, lecz wyjątkowe anole Ekstremofile na pomoc przyrodzie Nowe badania przeprowadzone przez naukowców z prywatnego nowoorleańskiego Uniwersytetu Tulane wykazały, że wiodące nadrzewny tryb życia jaszczurki anole brązowe mają najwyższy poziom ołowiu we krwi, jaki kiedykolwiek odnotowano u kręgowców. Mowa o ilości, która byłaby śmiertelna dla większości innych zwierząt. Jednak, co zaskakujące, poziom trującego ołowiu we krwi zdaje się kompletnie nie mieć wpływu na zdrowie tych niewielkich gadów. Wyniki badania zostały niedawno opublikowane w czasopiśmie „Environmental Research”. Wszechobecny ołów – Zaskakujące jest to, że jaszczurki te nie tylko przeżywają, ale wręcz rozwijają się pomimo obciążenia ołowiem, które dla większości innych zwierząt byłoby katastrofalne – powiedział główny autor badania Alex Gunderson, adiunkt ekologii i biologii ewolucyjnej w Szkole Nauk Ścisłych i Inżynierii Uniwersytetu Tulane. Ołów jest wszechobecnym zanieczyszczeniem środowiska, które ma poważny wpływ na zdrowie, zwłaszcza w środowisku miejskim. Poza pochodzeniem geologicznym, głównymi źródłami zanieczyszczenia środowiska ołowiem była przez wiele lat benzyna ołowiowa, obecnie zakazana w większości krajów. Poza tym przemysł hutniczy i górnictwo rud ołowiu, cynku i srebra, a także produkcja i recykling akumulatorów kwasowo-ołowiowych, przemysł metalurgiczny, farby, pigmenty, amunicja, emisje z elektrowni węglowych i spalania odpadów. Wszystkie analizy wskazują, że to właśnie działalność człowieka jest dominującym źródłem ołowiu w biosferze. Badania z Uniwersytetu Tulane podkreślają utrzymujące się skutki skażenia ołowiem w Nowym Orleanie. Właśnie dlatego ciekawość uczonych wzbudziły złożone sposoby, w jakie organizmy dostosowują się – lub nie dostosowują – do zanieczyszczonego środowiska. Małe, lecz wyjątkowe anole Badane przez naukowców anole brązowe są gatunkiem inwazyjnym pochodzącym z Karaibów. Występują w Nowym Orleanie co najmniej od lat 90. XX wieku, ale w ciągu ostatnich 20 lat ich populacja wzrosła i obecnie są one bardziej powszechne niż zielone anole, które są gatunkiem rodzimym. Doktorantka Annelise Blanchette i Gunderson przeprowadzili badania, dzięki którym odkryli, że jaszczurki mogą wytrzymać poziom ołowiu około 10 razy wyższy niż ekstremalne stężenia występujące w terenie, zanim wystąpi u nich spadek wydajności. W trakcie testów mierzono m.in. takie cechy, jak równowaga, prędkość sprintu i wytrzymałość – zdolności, które są często upośledzone przez ekspozycję na ołów. – Brązowe anole funkcjonują na pełnych obrotach pomimo rekordowego poziomu ołowiu. To czyni je jednymi z najbardziej, jeśli nie najbardziej, odpornymi na ołów zwierzętami znanymi nauce – powiedziała Blanchette. Analizy tkanki mózgowej i wątrobowej zwierząt wykazały jedynie niewielki wpływ ekspozycji na ołów. Badacze wykryli jednak kilka zmienionych genów związanych z regulacją jonów metali i transportem tlenu. To rodzi poważne pytanie o to, w jaki sposób gady przetrwały tak toksyczną ekspozycję i czy wytworzone przez nie mechanizmy mogą posłużyć w przyszłości do opracowania metod leczenia ludzi i innych dzikich zwierząt. – Musimy ponownie ocenić naszą wiedzę na temat progów toksyczności u kręgowców. Jeśli uda nam się ustalić, co je chroni, być może odkryjemy strategie, które pomogą złagodzić skutki zatrucia metalami ciężkimi u ludzi i innych gatunków – podsumowuje Gunderson. Podkreślmy, iż badanie nie sugeruje, że ludzie mogą rozwinąć taką samą odporność jak opisywane jaszczurki. Natomiast odkrycie tak ekstremalnych poziomów ołowiu u kręgowców pokazuje jego stałą obecność w środowisku i pilną potrzebę ograniczenia narażenia ludzi, szczególnie w społecznościach, w których zanieczyszczenie pozostaje powszechne. Ekstremofile na pomoc przyrodzie Opisywane jaszczurki są jedynymi znanymi kręgowcami o zdolności tak wysokiej ekspozycji na ołów, ale nie jedynymi organizmami, które mogą w takiej sytuacji przeżyć i rozwijać się. Szczepy bakterii z rodzaju Pseudomonas, Bacillus, Ralstonia, Klebsiella i Enterobacter rozwijają mechanizmy obronne przeciw wysokim stężeniom ołowiu. Natomiast archeony ekstremofilne jak np. Sulfolobus metallicus tolerują metale ciężkie w gorących, kwaśnych źródłach. Również niektóre grzyby, np. Aspergillus niger, mogą akumulować i wiązać ołów w ścianach komórkowych. Wszystkie te mikroorganizmy są badane pod kątem bioremediacji, czyli umiejętności oczyszczania środowiska z metali ciężkich. Na przykład kolonie bakterii odporne na ołów wykorzystuje się do usuwania ołowiu ze skażonych gleb i ścieków przemysłowych. Źródło: Tulane University Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Padalec zwyczajny przypomina węża. Jest jednak całkowicie niegroźny dla człowieka
Padalec zwyczajny jest gatunkiem powszechnie występującym w naszym kraju, jednak ze względu na tryb życia, jaki prowadzi to zwierzę, bardzo trudno spotkać go w jego naturalnym środowisku. Gdy już to nastąpi, wiele osób myli tego gada ze żmiją zygzakowatą. Należy jednak podkreślić, że ta przypominająca węża jaszczurka nie jest groźna dla człowieka. Jak wygląda padalec zwyczajny? Gdzie żyje? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Jak wygląda padalec zwyczajny? Gdzie występuje padalec zwyczajny? Tryb życia padalca zwyczajnego Czym żywi się padalec zwyczajny? Zagrożenia dla padalca zwyczajnego Może się wydawać, że padalec zwyczajny jest przedstawicielem tego samego podrzędu gadów, co efa piaskowa czy owiana złą sławą czarna mamba. Nic bardziej mylnego. Choć przypomina węża, bliżej jest mu do zwinki i innych występujących w naszym kraju jaszczurek. Jak wygląda padalec zwyczajny? Padalec zwyczajny jest gadem łuskonośnym z rodziny padalcowatych. Mimo że już na pierwszy rzut oka przypomina węża, jest zaliczany do podrodziny jaszczurek. Głowa i ogon są u tych gadów słabo wyodrębnione od tułowia. Kończyny uległy uwstecznieniu. Dojrzały samiec osiąga do 50 cm długości, a samica – do 40 cm. Ponad połowa tej wartości przypada na ogon. Ubarwienie gada w części grzbietowej jest brunatno-brązowe, rdzawo-brązowe lub szaro-brązowe. Niektóre osobniki są jednolite, ale u wielu pojawiają się ciemne linie (dwie, trzy lub pięć) i kolorowe (zwykle szmaragdowe) plamki biegnące wzdłuż całego ciała. W części brzusznej wyraźnie uwidacznia się dymorfizm płciowy. U samic obszar ten jest ubarwiony jednolicie na czarno-szaro lub czarno, z kolei spodnia część ciała samców jest żółtawa z niebieskawo-szarym wzorem lub szara z żółtymi piętnami. Jak odróżnić padalca zwyczajnego od węża? Ze względu na uwstecznienie kończyn, padalec często bywa mylony z wężem. W Polsce występuje tylko jeden gatunek jadowitego gada, żmija zygzakowata, ale to wystarczy, by spotkana przypadkowo beznoga jaszczurka wzbudziła strach. Niepotrzebnie. Padalec zwyczajny jest całkowicie bezbronny i nie stanowi zagrożenia dla człowieka. Jak odróżnić go od żmii zygzakowatej? Padalec jest nieco krótszy, a obwód jego ciała jest wyraźnie mniejszy. W odróżnieniu od łusek jadowitej kuzynki, ciało jaszczurki połyskuje w słońcu odcieniami fioletu i zieleni. Najłatwiej odróżnić te zwierzęta po kształcie głowy. U żmii, jest szeroka u podstawy, z wyraźnie zaakcentowanym przewężeniem szyjnym, które nie występuje u padalca. Przyglądając się beznogiej jaszczurce, można odnieść wrażenie, że głowa i tułów tworzą całość. Wprawny obserwator zauważy także otwory uszne i ruchome powieki, które nie występują u żmii zygzakowatej i u żadnych innych węży. Młode osobniki są jasnozłote lub srebrne w części grzbietowej, którą zdobi podłużna ciemna linia, i szare w części brzusznej. Gdzie występuje padalec zwyczajny? Padalec zwyczajny obejmuje swoim zasięgiem występowania niemal całą Europę. Na północy granicę wyznaczają Szwecja i Finlandia. Jedyne obszary, w których próżno szukać tego gada, to północna część Skandynawii, Irlandia i południe Hiszpanii (według niektórych źródeł gady te nie występują także na wyspach Morza Śródziemnego i Półwyspie Krymskim). Warto wspomnieć, że padalce zadomowiły się także w Alpach, gdzie są spotykane na wysokości do 2000 metrów n.p.m. (tamtejsza populacja dobrze przystosowała się do surowych górskich warunków). W Polsce padalec jest gatunkiem powszechnym. Występuje w całym kraju, także w górach. Doskonale czuje się w nasłonecznionych miejscach o bogatym podszyciu. Wybiera śródpolne łąki, lasy mieszane i iglaste, ale zdarza się, że zamieszkuje też przydomowe ogródki, gdzie nie brakuje mu pożywienia. Poza Europą, padalca zwyczajnego można spotkać w północnej części Afryki i na zachodzie Azji. Tryb życia padalca zwyczajnego Padalec zwyczajny jest dość „skrytym” zwierzęciem. Niełatwo zaobserwować go w jego naturalnym środowisku. Jest najbardziej aktywny o zmierzchu i w nocy. W ciągu dnia przebywa w ukryciu, z dala od miejsc silnie eksponowanych. Tylko czasami można spotkać go wygrzewającego się na piasku (najczęściej wcześnie rano, przy ciepłej pogodzie). Tak jak inne gady, w październiku zapada w sen zimowy, z którego budzi się w okolicach marca i kwietnia. Padalce zazwyczaj zimują grupowo, także z innymi gatunkami gadów i płazami. Zajmują nory gryzoni i inne schronienia ziemne – skalne szczeliny i jamy pomiędzy korzeniami drzew. Należy jednak podkreślić, że padalce potrafią kopać własne jamy, o głębokości dochodzącej do 100 cm. Okres rozrodczy padalców zwyczajnych rozpoczyna się w maju, a kończy w lipcu. Są zwierzętami jajożyworodnymi. Młode przychodzą na świat na przełomie lipca i sierpnia. Tuż po narodzinach mierzą od 33 do 35 mm długości. Czym żywi się padalec zwyczajny? Tak jak każdy gad, padalec zwyczajny jest mięsożerny. Ma ostre, zakrzywione zęby, ale nie jest jednak ani zwinny, ani szybki .To zawęża grono jego ofiar do zwierząt niezdolnych do szybkiej ucieczki. W jadłospisie padalca zwyczajnego znajdują się przede wszystkim bezkręgowce – dżdżownice i nagie ślimaki, ale także owady i ich larwy, wije i pająki. Strategia łowiecka padalca jest prosta. Zwierzę nie prowadzi pościgu za ofiarą. Czeka, aż zdobycz znajdzie się w jego zasięgu i przypuszcza atak. Pożarcie większych okazów zajmuje mu około 15 minut. Zagrożenia dla padalca zwyczajnego Padalec zwyczajny jest całkowicie bezbronny. W chwili zagrożenia, salwuje się ucieczką. Tak jak wiele innych jaszczurek, ma zdolność do autotomii. W chwili zagrożenia odrzuca fragment ogona, co służy zmyleniu drapieżnika. Po czasie zrzucona część ciała odrasta, ale nigdy nie osiąga pierwotnego rozmiaru. Padalcom zagrażają przede wszystkim drapieżne ptaki i ssaki, takie jak lis, jenot, łasica i tchórz. Pada ofiarą innych gadów, a młode osobniki – płazów. Dużym zagrożeniem dla tych zwierząt jest też działalność człowieka. Postępująca urbanizacja skutkuje niszczeniem ich siedlisk. Zdarza się, że padalce są celowo tępione. Wynika to ze wspomnianego już faktu, że często myli się je ze żmiją zygzakowatą. Czy padalec jest pod ochroną? Do 2011 roku padalec zwyczajny znajdował się pod ochroną całkowitą. Obecnie jest objęty częściową ochroną prawną. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Te jaszczurki potrafią nurkować. Używają do tego „butli tlenowych” własnej produkcji
Jaszczurka z Kostaryki używa bąbli powietrza do nurkowania. Schodząc pod wodę wytwarza bańkę z powietrzem przyczepioną do pyszczka. Może przebywać pod wodą aż 20 minut.
Spis treści: Nurkujące jaszczurki z Ameryki Środkowej Skąd jaszczurki biorą powietrze do swoich „butli tlenowych”? Bańka powietrza wydłuża czas nurkowania jaszczurek Czy jaszczurki potrafią także pobierać tlen z wody? Dotychczas taką technikę obserwowano jedynie u stawonogów. Na przykład występujący w Polsce pająk topik potrafi przyczepić bąbel powietrza do włochatego odwłoka i używać go pod wodą niczym butli z tlenem. Owady i pajęczaki pobierają powietrze do oddychania za pomocą umieszczonych na całym ciele tchawek lub znajdujących się w odwłoku płucotchawek – mają więc ułatwione zadanie. Ich zapotrzebowanie na tlen także jest mniejsze niż u kręgowców. Tym razem naukowcy z Uniwersytetu Binghamton (USA) po raz pierwszy zaobserwowali i zbadali taką strategię u kręgowców, a konkretnie u jaszczurek. Nurkujące jaszczurki z Ameryki Środkowej Przebadano gatunek półwodnej jaszczurki z rodzaju Anolidae. Gatunek Anolis aquaticus żyje w tropikalnych lasach Kostaryki i Panamy. Jaszczurki te są łakomym kąskiem dla licznych drapieżników zamieszkujących ten niezwykle bogaty ekosystem – np. ptaków i węży. Aby ich uniknąć, nasi bohaterowie często ukrywają się pod wodą, pozostając w niej nieruchomo przez dłuższy czas. Im dłużej mogą nurkować, tym większą mają szansę na uniknięcie ataku drapieżnika. Wykształciły więc niezwykłą strategię oddychania pod wodą. Skąd jaszczurki biorą powietrze do swoich „butli tlenowych”? W odróżnieniu od techniki pająka topika, jaszczurki z Kostaryki nie zabierają bańki ze świeżym powietrzem pod wodę. Radzą sobie inaczej: zatrzymują przy sobie powietrze, które wydychają i „recyklingują” je. W wydychanym powietrzu (także przez np. człowieka) wciąż znajduje się sporo tlenu. To, co nurkująca jaszczurka wydycha, gromadzone jest przy jej nozdrzach jako bańka powietrza do powtórnego wykorzystania. – Wiemy, że mogą przebywać pod wodą co najmniej 20 minut, a może i dłużej – mówi Lindsey Swierk, autorka badania. Po raz pierwszy zaobserwowała nurkujące jaszczurki podczas badań terenowych w 2015 roku. Uciekały przed naukowcami pod wodę. Pozostawały tam przez dłuższy czas, a przy ich nozdrzach tworzył się bąbel powietrza. Bańka powietrza wydłuża czas nurkowania jaszczurek Wraz ze swoim zespołem Swierk wpadła na pomysł eksperymentalnego zbadania, jak bańka powietrza wpływa na nurkowe możliwości jaszczurek. W tym celu naukowcy podzielili badane gady na dwie grupy. Jednej z nich uniemożliwili wytwarzanie baniek, pokrywając ich pyszczki specjalną substancją: emolientem. – Skóra jaszczurki jest hydrofobowa. Powoduje to przyleganie powietrza do skóry i tworzenie się pęcherzyków. Ale pokrycie emolientem to uniemożliwia – tłumaczy Swierk. Emolienty to dobrze znana w kosmetyce grupa substancji wygładzających i nawilżających skórę oraz tworzących ochronną warstewkę na jej powierzchni. Naukowcy zmierzyli ilość wytwarzanych pęcherzyków powietrza oraz czas przebywania pod wodą w obu grupach jaszczurek. Wyniki eksperymentu były jednoznaczne. Jaszczurki z grupy kontrolnej, z pyszczkami niepokrytymi emolientem, mogły przebywać pod wodą o 32% dłużej. – To pierwszy eksperyment, który naprawdę potwierdza adaptacyjne znaczenie baniek – mówi Swierk. – Wcześniej nie byliśmy pewni, czy to zachowanie jaszczurek na pewno ma wartość praktyczną, a nie jest tylko skutkiem ubocznym właściwości ich skóry lub może jakimś odruchem oddechowym – dodaje. Czy jaszczurki potrafią także pobierać tlen z wody? Lindsey Swierk podejrzewa, że jaszczurki potrafią poprzez swoje podwodne bańki pobierać także tlen z wody. To strategia także dobrze znana wśród owadów i pajęczaków, zwana „fizycznymi skrzelami”. Polega na pobieraniu tlenu z wody i oddawaniu do niej dwutlenku węgla w drodze dyfuzji. To dość powolny proces przenikania gazów do wewnątrz i na zewnątrz pobranego pod wodę pęcherzyka powietrza. Dzięki niemu wspomniany już pająk topik może pozostawać pod wodą przez całą zimę, a latem wynurzać się tylko raz w ciągu doby. Alexandra Martin z zespołu Lindsey Swierk planuje eksperyment badający jak różne natlenienie wody wpływa na czas nurkowania jaszczurek. Źródło: Biology Letters. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Jak wygląda jaszczurka zwinka? Ciekawostki o najliczniej występującym w Polsce gadzie
Jaszczurka zwinka jest najpowszechniej występującym polskim gadem. Można ją spotkać na terenie całego kraju, ale zaobserwowanie tego gatunku w naturalnym środowisku nie jest łatwe. Jak każdy gad, zwinka jest płochliwa i nie dąży do kontaktu z człowiekiem, a dzięki specyficznemu ubarwieniu potrafi się świetnie maskować. Czy można hodować te gady? Gdzie żyje i jak wygląda jaszczurka zwinka? Ciekawostki na temat tego pięknego zwierzęcia wymieniamy poniżej.
W tym artykule: Jak wygląda jaszczurka zwinka? Gdzie występuje jaszczurka zwinka? Co jedzą jaszczurki zwinki? Czy jaszczurka zwinka jest jadowita? Ile żyje jaszczurka zwinka? Czy jaszczurka zwinka jest pod ochroną? Jaszczurka zwinka – hodowla Gady stanowią najmniej liczną grupę kręgowców w Polsce. W naszym kraju występuje ich zaledwie garstka. Wynika to z faktu, że klimat panujący w naszej strefie sprzyja tylko nielicznym gatunkom. Jednym z nich jest jaszczurka zwinka, czyli Lacerta agilis – najpowszechniejszy z polskich przedstawicieli tego rzędu. Jak wygląda jaszczurka zwinka? Jaszczurkę zwinkę charakteryzuje krępa, dość mocna budowa. Zwierzę ma duży łeb z zaokrąglonym pyskiem, który płynnie przechodzi w wysmuklony, choć masywny tułów. Nogi gada są krótkie i silne, zakończone długimi, dobrze rozwiniętymi palcami zaopatrzonymi w pazury. Łeb pokrywają duże i regularne tarczki. Wzdłuż grzbietu przebiega wąska wstęga zbitych łusek. Osobniki występujące w Polsce osiągają do 24 cm długości wraz z ogonem, który osiąga do 11 cm. Skoro o ogonie mowa, warto wspomnieć, że zwinka (podobnie jak wiele innych jaszczurek) w chwili zagrożenia potrafi odrzucić tę część ciała. To naturalna strategia obronna. Odrzucony ogon wije się, a drapieżnik skupia na nim swoją uwagę. Zwierzę może wówczas ratować się ucieczką. „Zgubiony” ogon regeneruje się, ale nowy często odrasta zdeformowany i nie osiąga już pierwotnych rozmiarów. Sam proces ten trwa ok. 14 dni. Zwinki mają różne ubarwienie. Najczęściej spotykane są osobniki brunatne, jasnobrązowe i szare z trzema pasami nieregularnych plam, które przybierają kremowo-brązową barwę. Warto jednak wspomnieć, że wśród samic zdarzają się osobniki bez wzoru, o jednolitym ubarwieniu. Cechą charakterystyczną samców jest zielonkawe ubarwienie boków i spodu ciała. Samice są w tym obszarze szarawe. U niektórych występują białawe plamki. Często zdarza się, że powszechnie występująca w naszym kraju jaszczurka zwinka jest mylona z jaszczurką zieloną, czyli z gatunkiem, który w „Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt” figuruje jako zanikły (choć należy wspomnieć, że przed laty potwierdzono siedlisko tego gatunku w okolicach Ustronia i podobno do dziś są tam obserwowane). Błędne doniesienia na temat zaobserwowania tych gadów najprawdopodobniej wynikają z faktu, że samce Lacerta agilis w okresie godowym przybierają intensywnie zieloną barwę. Należy jednak podkreślić, że jaszczurka zielona jest od zwinki dwukrotnie większa i ma smuklejsze ciało. Gdzie występuje jaszczurka zwinka? Obszar występowania jaszczurki zwinki obejmuje dużą część Europy. Na zachodzie ich siedliska sięgają do środkowej Francji. Na północy rozciągają się do środkowych obszarów Szwecji i południowej części Finlandii. Na południu obejmują obszar aż po Bałkany, a na wschodzie sięgają Kaukazu. Ich zasięg obejmuje także Azję Mniejszą. W Polsce można je spotkać na obszarze całego kraju. Zwinki preferują ciepłe i dobrze nasłonecznione miejsca, gdzie pokrywa roślinna jest dość luźna: skraje lasów, łąki, ale także nasypy kolejowe, pola uprawne czy nawet przydomowe ogrody. Zwinki występują powszechnie, jednak niełatwo zaobserwować je w ich naturalnym środowisku. To płochliwe zwierzęta, które szukają schronienia, gdy tylko poczują się zagrożone. Spłoszona zwinka kryje się w norce, wśród niskiej roślinności, w szczelinach skalnych lub pod kamieniem, a ubarwienie zapewnia jej dobry kamuflaż. Zdarza się, że w chwili zagrożenia, zwinki wspinają się na niskie krzewy, ale takie zachowanie nie jest typowe dla tego gatunku. Co jedzą jaszczurki zwinki? Zwinki są jaszczurkami o dziennej aktywności. Ze snu zimowego budzą się w marcu lub na początku kwietnia. Rano, po opuszczeniu norki, wygrzewają się w promieniach słońca. Warto jednak wspomnieć, że gdy temperatura przekracza 40 stopni Celsjusza, kryją się w cieniu, by uniknąć przegrzania. Po południu wyruszają na łowy. Podstawą jadłospisu jaszczurek zwinek są drobne bezkręgowce: koniki polne, pająki, chrząszcze, gąsienice, muchy i motyle. Nie gardzą też larwami. W ich menu okazjonalnie pojawiają się ślimaki, dżdżownice, małe żaby a także małe jaszczurki, zarówno własnego gatunku, jak i innych. Mniejszą ofiarę zwinka połyka w całości. Większą musi najpierw uśmiercić. Gdy chwyci taką zdobycz, zaczyna energicznie potrząsać głową lub uderza nią o ziemię. Zwinka jest przede wszystkim zoofagiem, ale może też odżywiać się pokarmem roślinnym: owocami i kwiatami. Warto wspomnieć, że przedstawiciele tego gatunku mają w zwyczaju połykać kamienie. Gdy te dotrą do żołądka, ułatwiają rozdrabnianie pokarmu. Czy jaszczurka zwinka jest jadowita? Jak każdy gad, dorosła jaszczurka zwinka może onieśmielać swoim wyglądem. Nie należy jednak bać się przedstawicieli tego gatunku. Płochliwe zwinki nie są jadowite. Jedynym żyjącym w Polsce jadowitym gadem jest żmija zygzakowata, czyli Vipera berus. Zanim jaszczurka zostanie dostrzeżona, zastyga w bezruchu lub ucieka. Gdy zostanie złapana (nie należy tego robić!), w odruchu obronnym odrzuca ogon. Odbudowa utraconej części ciała jest procesem energochłonnym. W tym czasie, jaszczurka rusza się mniej, traci na zwinności i szybkości, co czyni ją bardziej narażoną na naturalne zagrożenia. Ile żyje jaszczurka zwinka? Ten naturalny mechanizm obronny, z którego zwierzę korzysta wyłącznie w ostateczności, wpływa na wydłużenie życia zwinek. Nie oznacza to jednak, że jaszczurki z tego gatunku są długowieczne. Średnia długość życia zwinek to cztery lata. Maksymalna długość życia dla tego gatunku jest określana na sześć lat. Okres godowy zaczyna się pod koniec kwietnia i trwa do czerwca. Samce stają się wówczas terytorialne i przybierają szatę godową. Samica składa jaja (do osiemnastu, ale najczęściej od pięciu do dziesięciu) pod koniec maja lub w czerwcu. Zanim to nastąpi, wykopuje norkę w miejscu, w którym panuje odpowiednia temperatura i wilgotność. Młode lęgną się po trwającej ok. trzy miesiące inkubacji (zwykle na przełomie sierpnia i września). Tuż po wykluciu mają sześć centymetrów długości, a ich barwa jest ciemniejsza niż barwa dorosłych osobników. Po opuszczeniu norki są zdane wyłącznie na siebie. Dojrzałość płciową osiągają po osiemnastu miesiącach. Czy jaszczurka zwinka jest pod ochroną? Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) zalicza jaszczurkę zwinkę do kategorii LC (gatunek najmniejszej troski). Oznacza to, że gatunek ten nie jest zagrożony wyginięciem. Niewykluczone jednak, że taki stan nie utrzyma się zbyt długo. Na razie trend liczebności zwinek jest uznawany za stabilny, ale zagraża im postępująca urbanizacja. Rozwój obszarów miejskich sprawia, że naturalne siedliska tych gadów ulegają skurczeniu. Zagrożeniem dla zwinek są też stosowane w rolnictwie chemiczne środki ochrony roślin, które ograniczają dostępność ich pokarmu. Mimo że mówimy tu o gatunku najmniejszej troski, wszystkie kraje Unii Europejskiej są zobowiązane do objęcia go ochroną gatunkową, w tym do zapewnienia ochrony miejsc rozrodu. W Polsce jaszczurka zwinka podlega częściowej ochronie. Oznacza to, że w określonych sytuacjach dopuszczalna jest możliwość redukcji liczebności ich populacji i pozyskiwania osobników z ich naturalnego środowiska. Jaszczurka zwinka – hodowla Nie oznacza to jednak, że zwinkę można hodować. Gatunków objętych ochroną nie można przetrzymywać w niewoli (w warunkach domowych) i jaszczurka zwinka nie stanowi tu wyjątku. Polskie przepisy dopuszczają hodowlę tego gada tylko w określonych sytuacjach (np. do celów badawczych lub wzbogacenia populacji). Należy jednak podkreślić, że wymaga to uzyskania stosownego pozwolenia, a na wydanie takiego mogą liczyć właściwie wyłącznie wyspecjalizowane instytucje. Powszechność występowania jaszczurek zwinek może zachęcać początkujących terrarystów do ich łapania, jednak nie należy tego robić. Przepisy to jedno. Należy pamiętać, że osobniki trzymane w nieodpowiednich warunkach szybko padają. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Wielkie oszustwo. Przełomowa skamieniałość sprzed 280 mln lat została... namalowana farbą
Ta prehistoryczna jaszczurka zdumiewała ekspertów od prawie stu lat. Niestety, właśnie okazało się, że przynajmniej częściowo mamy do czynienia z oszustwem. Najcenniejszy naukowo obrys zwierzęcia został… namalowany.
W tym artykule: Sekrety dawnych skamieniałości Oszustwo naukowe Kto pomalował skamieniałość? Ultrarzadka skamieniałość została odkryta w 1931 roku we włoskich Alpach. Pochodzi sprzed 280 mln lat, a więc z czasów przed dinozaurami. Eksperci stwierdzili, że to jedna z najstarszych skamieniałości jaszczurek, jakie kiedykolwiek znaleziono. Została przypisana do gatunku Tridentinosaurus antiquus. Powstawały o niej liczne artykuły, była opisywana w książkach. Dlaczego? Gdy się uważnie przyjrzymy fotografii tej skamieniałości, zauważymy wyraźnie zaznaczony czarny obrys ciała zwierzęcia. Zdaniem badaczy była to sfosylizowana skóra. Czyli skamieniały fragment tkanek miękkich sprzed niemal 300 mln lat. Niestety, ta najcenniejsza część skamieniałości to zwykłe oszustwo. Jak dowodzą badacze w artykule opublikowanym właśnie w czasopiśmie naukowym „Palaeontology”, obrys prehistorycznej jaszczurki został zwyczajnie namalowany na skale czarną farbą. Sekrety dawnych skamieniałości Tkanki miękkie bardzo rzadko ulegają fosylizacji, czyli skamienieniu. Dzieje się tak dlatego, że zazwyczaj rozkładają się, zanim rozpoczyna się ten proces. Gdy jednak się zachowują, dostarczają naukowcom cennych informacji o zwierzęciu, do którego należały: o jego kolorze skóry, ułożeniu organów wewnętrznych, fizjologii. Skamieniałości prehistorycznych stworzeń morskich okazały się być czymś innym Reinterpretacja skamieniałości z okresu kambru sprzed ponad 500 milionów lat sugeruje, że nie należały do zwierząt. Co to mówi o ewolucji? Dlatego właśnie skamieniałość Tridentinosaurus antiquus została uznana za unikatową. Naukowcy wysnuwali teorie, jak doszło do tego, że skóra tej jaszczurki przetrwała do naszych czasów. Jednak – co może być zaskakujące – nikt jej bezpośrednio nie zbadał. Zwróciła na to uwagę dopiero dr Valentina Rossi z irlandzkiego University College Cork. I wraz z zespołem poddała T. antiquus całej serii skomplikowanych badań mikroskopowych. Oszustwo naukowe W pierwszym kroku naukowcy wykonali skany UV skamieniałości. Okazało się, że całą pokrywa jakiegoś typu powłoka. To jeszcze nie wzbudziło podejrzeń. Skamieniałości w przeszłości chroniono z pomocą różnych lakierów. Często robi się to nadal w przypadku skamieniałości, które znajdują się np. w gablotach na wystawie muzealnej. Zespół Rossi bardziej interesował się tym, co znajdzie pod tą ochronną warstwą. Naukowcy mieli nadzieję, że tkanki miękkie zachowały się na tyle dobrze, iż nadal da się z nich pozyskać cenne paleobiologiczne informacje. Żeby zbadać czarny materiał uznany za zwęgloną skórę, wykorzystano skaningową mikroskopię elektronową, spektroskopię dyspersji energii (EDS), mikrorentgenowską analizę dyfrakcyjną (µXRD) i kilka innych zaawansowanych technik analitycznych. Wyniki porównano z analizami innych materiałów. Okazały się zgodne – jednak nie z materiałami pochodzenia organicznego. Tylko z czarnym pigmentem często stosowanym na historycznych obrazach. To oznaczało, że uważana za najcenniejszą naukowo część skamieniałości została zwyczajnie namalowana. – Myślę, że mogę powiedzieć, iż wszyscy byliśmy trochę w szoku i trochę smutni – przyznaje dr Rossi. – Jednak później uświadomiliśmy sobie, że to tylko drobiazg w całej historii paleontologii. Kto pomalował skamieniałość? Na szczęście nie cała skamieniałość jest oszustwem. To, co znajduje się pod farbą, to prawdziwe resztki zwierzęcia, które żyło na Ziemi w permie. Dobrze widać niektóre fragmenty jego szkieletu – zwłaszcza kości udowe – oraz pokrywające jego ciało łuski. Co prawda farba nieco utrudni ich badanie, jednak nie będzie to niemożliwe. Najważniejsza pytanie związane z oszustem pozostaje na razie bez odpowiedzi. – Nie wiemy, kto to zrobił ani dlaczego – przyznaje dr Rossi. – Być może farba została nałożona w celu upiększenia okazu – dodaje badaczka. Jej odkrycie pokazuje, że dzięki nowoczesnym metodom badawczym możemy skutecznie weryfikować dawne znaleziska. I dowiadywać się więcej nie tylko o prehistorycznej florze i faunie Ziemi, ale i o ludziach, którzy dokonywali odkryć. Źródła: phys.org, Science Alert, Palaeontology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Ciekawostki o gadach, które warto znać. Oto gadzi rekordziści
Te ciekawostki o gadach pomogą ci lepiej poznać zwierzęta, które jednych fascynują, a innych przerażają. Czy wiesz, który gad jest najniebezpieczniejszy na świecie?
W tym artykule: Ciekawostki o gadach, o których nie wszyscy wiedzą Najważniejsze informacje o gadach Gady w Polsce Gady na świecie. Które są największe, a które najbardziej niebezpieczne? Czy gady można trzymać w domu? Ciekawostki o gadach zainteresują nie tylko posiadaczy żółwi, węży czy jaszczurek. Szacuje się, że na Ziemi żyje ponad 10 000 gatunków gadów. Jest to więc bardzo różnorodna grupa zwierząt. Jej przedstawicieli można spotkać na każdym kontynencie z wyjątkiem Antarktydy. Co warto wiedzieć o gadach? Przede wszystkim są to organizmy zmiennocieplne. Wygrzewają się na słońcu, gdy ich temperatura spada i szukają cienia lub wody, gdy jest im gorąco. Ciekawostki o gadach, o których nie wszyscy wiedzą Gady to jedne z najdłużej żyjących zwierząt na świecie. W 2022 r. żółw Jonathan świętuje swoje 190. urodziny, co czyni go najdłużej żyjącym żółwiem w historii. Rekordzista urodził się przed wynalezieniem żarówki. Przeżył wielkie wydarzenia na świecie i przełomowe odkrycia. Skoro o historii mowa, gady pojawiły się po raz pierwszy w zapisie kopalnym 315 milionów lat temu. Inne gadzie ciekawostki: Gady nie mają gruczołów potowych, przez co nie są wilgotne, a ich skóra jest zwykle chłodna i sucha. Łuski węża są z keratyny, tej samej substancji, z której powstają nasze włosy i paznokcie. Niektóre gatunki gekonów mogą gubić ogony w obronie. Kiedy drapieżnik chwyta ogon, gekon może „odczepić” ogon i uciec. Większość gatunków węży składa jaja. Niektóre gatunki są jednak żyworodne. Serca węży, jaszczurek i żółwi mają zazwyczaj trzy komory. Dla porównania, ludzkie serca są czterokomorowe. Cmentarne węże? Odkryto trzy nowe gatunki węży żyjących pod ziemią – na cmentarzyskach i w starych kościołach Nieznane nauce gatunki węży zostały odkryte przez naukowców w Ekwadorze. Gady żyją pod nagrobkami i kościołami w odległych miasteczkach, ukrytych w lasach mglistych w Andach. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/odkryto-trzy-nowe-gatunki-wezy-zyjacych-pod-ziemia-na-cmentarzyskach-i-w-starych-kosciolach-w-andach-fot-alejandro-arteaga-cc-by-4dea10d.jpg" width="938" height="626" alt="Odkryto trzy nowe gatunki węży żyjących pod ziemią – na cmentarzyskach i w starych kościołach w Andach (fot. Alejandro Arteaga, CC-BY)" title="Odkryto trzy nowe gatunki węży żyjących pod ziemią – na cmentarzyskach i w starych kościołach w Andach (fot. Alejandro Arteaga, CC-BY)" /> Najważniejsze informacje o gadach Niektóre gady, tak jak żółwie czy węże, mogą być zwierzętami domowymi. Większość ludzi kojarzy je jednak z dzikimi gatunkami żyjącymi na wolności. Część z nich rzeczywiście jest niebezpieczna. Inne wydają się groźne tylko z wyglądu. Aby oswoić gady, warto poznać je lepiej. W tym celu wcale nie trzeba kupować do domu terrarium. Wystarczy mieć podstawową wiedzę. Gady to oddychające powietrzem kręgowce pokryte specjalną skórą złożoną z łusek, płytek kostnych lub kombinacji obu. Należą do nich krokodyle, węże, jaszczurki, żółwie morskie i żółwie lądowe. Wszystkie regularnie zrzucają zewnętrzną warstwę skóry. Ich metabolizm zależy od temperatury otoczenia. Rozmnażanie gadów jest w pewnym stopniu uzależnione od temperatury. Młode wykluwają się kilka dni lub miesięcy po złożeniu jaj. Temperatura gleby jest w tym czasie krytyczna: określa, ile małych będzie samcami, czy samicami. Młode gady są w stanie chodzić i pływać już po kilku godzinach od urodzenia. Moloch straszliwy: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki Moloch straszliwy to jaszczurka zaliczana do rodziny agamowatych. Jednak jej „osobliwa uroda” sprawia, że trudno pomylić tego gada z innym krewniakiem. Już sama nazwa daje spore wyobrażenie... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/moloch-straszliwy-wystepowanie-srodowisko-pozywienie-rozmnazanie-zagrozenia-ciekawostki-fot-deagostini-getty-images-15f971e.jpeg" width="938" height="627" alt="Moloch straszliwy: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki (fot. DeAgostini/Getty Images)" title="Moloch straszliwy: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki (fot. DeAgostini/Getty Images)" /> Gady w Polsce W Polsce żyje tylko jeden jadowity gatunek węży. To żmija zygzakowata (Vipera berus). Osobniki znajdują się pod ochroną, dlatego dobrze pamiętać, aby w panice ich nie zranić czy nie zabić. Jad żmii zygzakowatej tylko w skrajnych przypadkach jest śmiertelny. Najczęstsze objawy po ugryzieniu żmii to: obrzęk, zasinienie, pieczenie, nudności, ból głowy. Jak odróżnić zaskrońca od żmii? Wbrew pozorom bardzo łatwo odróżnić zaskrońca od żmii. Zaskroniec ma na głowie dwie charakterystyczne żółte plamki. Żmija jest z kolei jednolita i nie ma na głowie plamek. Jest też krótsza, ale bardziej masywna od zaskrońca. Które gady w Polsce są objęte ochroną? Wszystkie gady żyjące w Polsce znajdują się pod całkowitą lub częściową ochroną gatunkową. Są to między innymi: padalec zwyczajny, jaszczurka żyworodna, jaszczurka zwinka, gniewosz plamisty, żółw błotny, wąż Eskulapa. Co ciekawe, wąż Eskulapa to największy gad żyjący w Polsce. Średnia długość ciała dorosłych osobników to zazwyczaj około 150 cm. Samce są dłuższe od samic. Rekordzista złowiony w polskich Bieszczadach miał 161 cm długości. Gady na świecie. Które są największe, a które najbardziej niebezpieczne? Gady zamieszkują zarówno środowiska wodne, jak i lądowe. Do czasów obecnych przetrwały tylko 4 rzędy gadów. Pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Największy gad na świecie Największym współcześnie żyjącym gadem jest krokodyl różańcowy. To też największy drapieżnik zamieszkujący ląd i rzeki całego świata. Samce mogą osiągać 6,3 m długości i ważyć 1360 kg. Krokodyle różańcowe zamieszkują południowo-wschodnią Azję (rzeki, jeziora, bagna oraz przybrzeżne strefy mórz), wody Australii, Archipelagu Malajskiego, Nowej Gwinei i pacyficznych wysp. Najgroźniejszy gad na świecie Za najgroźniejszego gada na świecie uważa się tajpana pustynnego, nazywanego też tajpanem śródlądowym. Węże tego gatunku zamieszkują pustynne tereny Australii. Ich jad jest jad 400 razy bardziej śmiercionośny niż jad grzechotnika. Truciznę wykorzystuje się w badaniach farmakologicznych. Naukowcy szukają dla niej zastosowania w medycynie. Najmniejszy gad na świecie Brookesia nana jest obecnie najmniejszą jaszczurką i najmniejszym gadem na świecie. Dorosły osobnik jest tak mały, że ​​mieści się na czubku palca. Gatunek ten nazywany jest również nano-kameleonem. Został odkryty w 2021 roku. Czy gady można trzymać w domu? Gady mogą być też hodowane w domu. Oczywiście właściciele muszą zadbać o odpowiednie warunki. Terrarium o odpowiednich wymiarach to podstawa. Ważne jest też środowisko, odpowiednia temperatura i naświetlenie. Popularnym i polecanym na początek gadem domowym jest na przykład gekon lamparci. Inny gatunek jaszczurki dla początkujących to agamy brodate. Jeśli chodzi o żółwie domowe, najpopularniejsze w hodowli są żółwie stepowe lub greckie. Wśród węży, które można trzymać w domu, najczęściej wymienia się: pytony, boa oraz węże zbożowe. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Moloch straszliwy: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki
Moloch straszliwy to jaszczurka zaliczana do rodziny agamowatych. Jednak jej „osobliwa uroda” sprawia, że trudno pomylić tego gada z innym krewniakiem. Już sama nazwa daje spore wyobrażenie na temat wyglądu molocha, który w toku ewolucji zyskał cechy, mające odstraszać innych drapieżników. W jakim środowisku występuje moloch straszliwy? Jak wygląda i czym się żywi? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Moloch straszliwy: występowanie i środowisko Moloch straszliwy: morfologia i anatomia Moloch straszliwy: pożywienie Moloch straszliwy: rozmnażanie Moloch straszliwy: ochrona i zagrożenia Moloch straszliwy: ciekawostki Moloch straszliwy (Moloch horridus) reprezentuje tę samą rodzinę, co agama kołnierzasta. Jednak pod względem wyglądu znacząco odbiega od swojego krewniaka. Tarczki ze stożkowymi kolcami, które pokrywają całe ciało gada, czynią go trudnym do pomylenia z innym zwierzęciem. Zaskakuje jak aksolotl, przeraża jak palczak madagaskarski, wzbudza podziw jak cyweta afrykańska. Oto moloch straszliwy, jedyny przedstawiciel swojego rodzaju i jedno z najdziwniejszych zwierząt świata. Moloch straszliwy: występowanie i środowisko Ten charakterystyczny reprezentant rodziny agamowatych występuje wyłącznie w Australii, przede wszystkim w centralnej i zachodniej części kontynentu. Żyje zarówno w buszu, jak i na pustyni. Naukowcy są zdania, że jaszczurka nie wybiera siedliska ze względu na klimat. To gleba (piaszczysta i sucha) jest w tym przypadku kluczowym czynnikiem. Moloch straszliwy: morfologia i anatomia Moloch straszliwy osiąga od 15 do 20 cm długości, przy czym ogon stanowi mniej niż połowę jego ciała. Dorosła jaszczurka waży od 70 do 90 gramów. Długość życia gada zamyka się w przedziale od 15 do 20 lat. Całe ciało molocha jest pokryte tarczkami, z których wyrastają stożkowe kolce, przy czym najdłuższe zlokalizowane są na głowie i tułowiu gada. Te na brzuchu, kończynach i ogonie są wyraźnie krótsze. To mechanizm obronny, który z jednej strony odstrasza potencjalnego agresora. A z drugiej (gdy dojdzie do ataku), chroni jaszczurkę przed pożarciem. Najmniejszy dinozaur świata okazał się jaszczurką Czaszka sprzed 99 milionów lat miała należeć do Oculudentavis khaungraae. Naukowcy byli jednak w błędzie. Szczegółowa analiza skanów pozostałych kości pozwoliła im wykryć cechy typowe... Skórę molocha straszliwego pokrywają mikroskopijne kanaliki, których zadaniem jest transportowanie wody do pyska zwierzęcia. Ciało samców ma kolor rdzawo-czerwony, natomiast samic – piaskowy. Gdy promienie słoneczne obficie oświetlają piaszczystą glebę, skóra gada staje się bledsza. Gdy zwierzę chłodzi się w cieniu, przyjmuje nieco ciemniejszy kolor. Zjawisko zmiany barwy występuje zarówno u samców, jak i u samic. Co ciekawe, ciemnienie skóry następuje nie tylko w warunkach zacienienia, ale także gdy zwierzę odczuwa lęk i niepokój. Warto podkreślić, że samice molocha są większe i cięższe od samców. To cecha charakterystyczna dla wielu gatunków jaszczurek. Moloch straszliwy: pożywienie Zwierzę żywi się przede wszystkim mrówkami. Poluje w ciągu dnia, gdy małe insekty wykazują największą aktywność. Przy czym warto wspomnieć, że słowo „poluje” jest tu użyte nieco na wyrost. Moloch straszliwy to raczej pasywny łowca, który cierpliwie czeka, aż zdobycz pojawi się w jego zasięgu. Gdy to nastąpi, chwyta ją lepkim językiem. Mimo że jaszczurka żyje w suchym klimacie, nie ma najmniejszego problemu z pozyskiwaniem wody. Kanaliki, które pokrywają jej skórę, wykazują właściwości higroskopijne. Dlatego moloch z łatwością zbiera rosę, deszczówkę i wodę gruntową. Potrafi też pozyskiwać wilgoć z mgły. Moloch straszliwy: rozmnażanie Lęgi molochów straszliwych odbywają się od września do grudnia. Samica składa przeciętnie od 3 do 10 jaj (w podziemnych norach). Okres inkubacji trwa od 90 do 132 dni. Tuż po wykluciu, młode mierzą 3-4 cm długości. Moloch straszliwy: ochrona i zagrożenia Moloch straszliwy jest dość rzadko spotykaną jaszczurką, ale wynika to przede wszystkim ze specyfiki środowiska, w którym żyje. Zwierzę nie jest zagrożone wymarciem. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych ma status LC, co oznacza, że jest gatunkiem najmniejszej troski. 8 niezwykłych gatunków zwierząt, które są zagrożone wyginięciem Na świecie żyje wiele milionów gatunków zwierząt. Są jednak stworzenia, które są zagrożone wyginięciem, do tego stopnia, że za kilka lat może ich już nie być. Jaszczurka wykształciła kilka mechanizmów, które skutecznie bronią ją przed atakami. Mimo to, także ona pada ofiarą mięsożerców, głównie australijskich waranów i drapieżnych ptaków. Moloch straszliwy: ciekawostki Moloch straszliwy to zwierzę niezwykłe pod wieloma względami. Poniżej wymieniamy zaskakujące ciekawostki na temat tego pięknego gada. Kolce pokrywające ciało molocha straszliwego służą zniechęcaniu większych drapieżników do przypuszczenia ataku. Warto jednak wiedzieć, że nie jest to tylko broń na pokaz. Osadzone w tarczach kolczaste wypustki są naprawdę ostre. Stożkowe kolce nie są jedyną bronią molocha straszliwego. W chwili zagrożenia, jaszczurka nadyma się i w ten sposób zwiększa swoje rozmiary. Molocha straszliwego (o ile uda się go zdobyć) można hodować w terrarium. Potencjalny hodowca musi jednak zdawać sobie sprawę ze specyficznych wymogów żywieniowych zwierzęcia i z problemów, które wiążą się z jego dietą. Moloch straszliwy nie jest urodzonym sprinterem. Jaszczurka porusza się powolnym, spokojnym krokiem. Taka specyfika chodu wynika z budowy pancerza, który usztywnia ciało gada. Na karku molocha znajduje się tzw. fałszywa głowa. Ten element służy dekoncentrowaniu potencjalnego przeciwnika. W ciągu dnia, moloch straszliwy może zjeść kilka tysięcy mrówek. Moloch straszliwy jest zwierzęciem pustynnym, ale ekstremalne warunki wyraźnie mu nie służą. W miesiącach, w których w jego środowisku panują najwyższe i najniższe temperatury, gad jest niemal nieaktywny i większość czasu spędza w norze. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Agama kołnierzasta: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki
Agama kołnierzasta przypomina nieco agamę brodatą. Jednak nie trzeba być znawcą gadów, by łatwo dostrzec różnicę między oboma gatunkami. Cechą charakterystyczną tej pięknej jaszczurki jest skórny kołnierz, który zwierzę rozkłada w chwili zagrożenia. W jakim środowisku żyje agama kołnierzasta? Jak wygląda i czym się żywi? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Agama kołnierzasta: występowanie i środowisko Agama kołnierzasta: anatomia Agama kołnierzasta: pożywienie Agama kołnierzasta: rozmnażanie Agama kołnierzasta: ochrona i zagrożenia Agama kołnierzasta: ciekawostki Przyglądając się agamie kołnierzastej, czyli Chlamydosaurus kingii, trudno oprzeć się wrażeniu, że specjaliści od efektów specjalnych, którzy w produkcjach z gatunku fantasy kreują postaci baśniowych smoków, inspirują się wyglądem właśnie tego gada. W swojej gromadzie ta niezwykła jaszczurka jest tak samo nietypowa, jak aksolotl w królestwie płazów. Może przestraszyć jak palczak madagaskarski, ale u miłośników gadów wywołuje taki sam zachwyt, jak cyweta afrykańska wśród wielbicieli drapieżnych ssaków. Przyjrzyjmy się z bliska temu fascynującemu zwierzęciu. Agama kołnierzasta: występowanie i środowisko Podobnie jak moloch straszliwy, agama kołnierzasta występuje w Australii. Jednak w odróżnieniu od swojego kolczastego krewniaka, który żyje w centralnej i zachodniej części kontynentu, na swoje siedliska wybiera tereny położone na północy i północnym wschodzie. Zwierzę można też spotkać na południu Papui Nowej Gwinei i mimo że jaszczurki z poszczególnych rejonów wykazują pewne różnice morfologiczne, są klasyfikowane w ramach jednego gatunku. Agama kołnierzasta upodobała sobie tereny suche i półsuche. Dobrze czuje się w prześwietlonych częściach buszu i na sawannach. Prowadzi niemal całkowicie nadrzewny tryb życia. Zdaniem naukowców, ta niezwykła jaszczurka schodzi na ziemię tylko w celu przemieszczenia się na inne drzewo lub zdobycia pożywienia. Oto najdziwniejsze zwierzęta świata. Sprawdź, jak wyglądają i gdzie występują To zaskakujące, ale świat przyrody jest tak złożony i różnorodny, że wciąż jeszcze nie możemy uznać, że poznaliśmy go w stu procentach. Na Ziemi żyją stworzenia, o istnieniu których... Mimo że agama kołnierzasta większość czasu spędza na drzewach, potrafi sprawnie poruszać się po lądzie. To wyjątkowo ruchliwy gatunek, który biega na tylnych odnóżach z uniesionym ogonem. Agama kołnierzasta: anatomia Przedstawicieli tego gatunku klasyfikuje się jako duże jaszczurki. Dorosłe osobniki osiągają ok. 85 cm długości, jednak czasami można spotkać okazy o długości przekraczającej 100 cm. W odróżnieniu od niektórych jaszczurek, samice agam kołnierzastych są wyraźnie mniejsze od samców. Różnice widoczne są też w masie zwierząt. Waga dorosłego samca przekracza 850 gramów, podczas gdy dorosłe samice ważą ok. 400 gramów. Charakterystyczną cechą agamy kołnierzastej jest okazały ogon, który może stanowić nawet 75 proc. długości ciała zwierzęcia. Dość długie są także kończyny zwierzęcia. To sprawia, że te charakterystyczne gady są wyśmienitymi sprinterami i w obliczu zagrożenia mogą ratować się szybką ucieczką. Ciało jaszczurki pokrywają drobne łuski o gładkiej strukturze. Najczęściej mają kolor pomarańczowy, brązowy lub czarny, ze wszystkimi odcieniami tych barw. Na skórze gada można dostrzec niewielkie, ciemne plamki, najobficiej nagromadzone na grzbiecie. Kraj fascynującego folkloru, kawowych gór i świń dających szczęście. Papua-Nowa Gwinea oczami Grzegorza Kapli Na wyspie wojowników świnie są tak wielką wartością, że kobiety karmią je własną piersią, a osoby starsze są tu traktowane są jako cenny „zasób kulturowy” ze względu na swoje do.. Najbardziej charakterystyczną cechą agamy kołnierzastej, która sprawia, że trudno pomylić ją z inną jaszczurką, jest skórny kołnierz. Wyrasta on z boków szyi zwierzęcia i spod żuchwy. Usztywniają go ułożone promieniście włókna chrzęstne. W pozycji złożonej (w której pozostaje przez większość czasu) tworzy fałdy skórne. Rozłożony, przypomina wachlarz o rozpiętości dochodzącej do kilkunastu centymetrów. Element ten jest ubarwiony wieloma kolorami: jasnobrązowym, pomarańczowym i niebieskim. Wyraziste ubarwienie pomaga w odstraszeniu potencjalnych agresorów. Warto jednak wspomnieć, że istnieje teoria na temat innego zastosowania dużego fałdu skórnego. W okresie godowym ma on zwabiać samice. Agama kołnierzasta: pożywienie Agama kołnierzasta jest typowym mięsożercą. W jej jadłospisie znajdują się przede wszystkim bezkręgowce: mrówki, termity i larwy motyli. Czasami zdarza się, że ofiarą agamy padają zwierzęta z podtypu kręgowców, jednak mówimy tu o sporadycznych przypadkach. Zdaniem naukowców wynikają one z przypadku, nie z zamierzonego polowania. Agama kołnierzasta: rozmnażanie Agama kołnierzasta jest zaliczana do gadów jajorodnych. Okres godowy tych zwierząt rozpoczyna się na przełomie pory suchej i pory deszczowej (październik–listopad). Po kopulacji samica przygotowuje schronienie, w którym będzie mogła złożyć jaja. Mowa o jamie ziemnej, głębokiej na ok. 15 cm, zlokalizowanej w dobrze nasłonecznionym miejscu. Samice składają średnio od 4 do 20 jaj. Zależnie od panujących warunków atmosferycznych, okres inkubacji trwa od 70 do 80 dni. Młode osobniki zaczynają jeść w ciągu dwóch dni od wylęgu. Po czwartym miesiącu życia pojawiają się u nich zachowania terytorialne. Osiągają dojrzałość płciową w wieku ok. 2 lat. Agama kołnierzasta: ochrona i zagrożenia Agama kołnierzasta nie jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, przypisano jej status LC, nadawany zwierzętom reprezentującym gatunki najmniejszej troski. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że brakuje aktualnych danych na temat populacji tych gadów. Największym zagrożeniem są dla nich przedłużające się pożary lasów i terenów trawiastych, które znacząco przyczyniają się do wzrostu śmiertelności wśród tych zwierząt. Agama kołnierzasta: ciekawostki Agama kołnierzasta jest jedną z najbardziej niezwykłych jaszczurek. Warto więc dowiedzieć się więcej na temat tego fascynującego gatunku. 8 niezwykłych gatunków zwierząt, które są zagrożone wyginięciem Na świecie żyje wiele milionów gatunków zwierząt. Są jednak stworzenia, które są zagrożone wyginięciem, do tego stopnia, że za kilka lat może ich już nie być. Agamy kołnierzaste wypracowały ciekawy sposób komunikacji. Jaszczurki porozumiewają się ruchami głowy. Agamy kołnierzaste prowadzą przede wszystkim nadrzewny tryb życia. Te niezwykłe jaszczurki spędzają w koronach drzew ok. 90 proc. czasu. Przedstawiciele tego gatunku żywią się głównie bezkręgowcami. Zdarza się jednak, że w toku badań treści żołądkowej tych zwierząt znajdowane są pióra, czaszki małych ssaków i ptaków i skorupki jaj. Istnieje jednak przypuszczenie, że taka zmiana w jadłospisie jest dziełem przypadku. Agamy czasami pożerają kręgowce przy okazji polowania na bezkręgowce. Agamę kołnierzastą można oswoić. Jednak wymaga to sporej cierpliwości i systematycznego przyzwyczajania zwierzęcia do obecności człowieka. Najlepiej robić to, karmiąc jaszczurkę z ręki. Gdy jaszczurka jest atakowana przez innego drapieżnika, przysiada na tylnych nogach i rozpościera skórny kołnierz. Taka pozycja sprawia, że zwierzę wygląda na większe, niż jest w rzeczywistości. Odstraszanie nie jest jedyną bronią agamy kołnierzastej. Zaatakowany gad potrafi boleśnie pokąsać agresora. O ile sezonowe pożary w Australii, występujące na początku pory suchej, stanowią poważne zagrożenie dla wielu zwierząt, to dla agam kołnierzastych ten żywioł jest korzystnym zjawiskiem. W wyniku wypalania niskiej roślinności zwiększa się podaż pokarmu gadów. To pozwala im lepiej przygotować się do sezonu rozrodczego. Warto jednak podkreślić, że w latach, w których pożary przedłużały się, następowało lokalne załamanie populacji tych zwierząt. Płeć młodych osobników jest uzależniona od temperatury. Gdy osiąga wysokie wartości, z jaj wykluwają się samce. Jeżeli panuje niższa temperatura, na świat przychodzą samice. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
W Indonezji powstaje „Park Jurajski” z waranami z Komodo
Mierzą nawet trzy metry, żywią się większymi kręgowcami i potrafią zabić człowieka. To właśnie warany z Komodo mają być główną atrakcją kontrowersyjnej inwestycji na wyspie Rinca.
W tym artykule: Prawdziwy „Park Jurajski” Atrakcja, ale dla kogo? Indonezja nie rezygnuje z planów budowy „Parku Jurajskiego”. Warta blisko 5 milionów dolarów inwestycja już kilkukrotnie została skrytykowana przez UNESCO. Według organizacji projekt może fatalnie wpłynąć na środowisko naturalne endemicznych gadów. Nazwa kompleksu nie jest oficjalna. Skojarzenia z popularnymi filmami są jednak dość oczywiste, a pomysłodawcy Parku wcale od nich nie uciekają. Prezentacji postępów budowy towarzyszył dobrze znany motyw muzyczny. Prawdziwy „Park Jurajski” Dlaczego „Park Jurajski” powstaje właśnie na wyspie Rinca? Lokalizacja nie jest przypadkowa. W końcu indonezyjska wyspa słynie z tego, że jest zamieszkana przez Warany z Komodo – największe współcześnie żyjące jaszczurki. Dorosłe osobniki mierzą od 2,5 do 3 metrów długości. Podstawę ich diety stanowią ptaki, ssaki i… inne warany. Tak, te gady praktykują kanibalizm. Aby je chronić w 1980 r. utworzony został Park Narodowy Komodo. Turyści są jednak spragnieni bliższego kontaktu z waranami, które ze względu na rozmiary nazywa się też smokami. Między innymi dlatego na wyspie Rinca powstaje „Park Jurajski”, w którym goście będą mogli spacerować obok jaszczurek żyjących na wolności. Atrakcja, ale dla kogo? Według oficjalnych danych w sumie Indonezję zamieszkuje około 3100 smoków. Ważące blisko 100 kg jaszczurki można spotkać na wyspach Rinca, Flores, Gili Motang i oczywiście Komodo. Pomysł wzbudza wiele kontrowersji. W lipcu przedstawiciele UNESCO poinformowali, że projekt wymaga powtórnej oceny wpływu na naturalne siedliska waranów. Prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy spotkała się z brakiem odpowiedzi. Rima Melani Bilaut z Indonezyjskiego Forum na rzecz Środowiska (WALHI) dodaje, że budowa „Parku Jurajskiego” zaburzy spokój nie tylko waranów, ale również ludzi. Dodajmy, że życie na Wyspie Rinca nie jest łatwe. Jednym z największych problemów lokalnej społeczności jest ograniczony dostęp do edukacji. Zagrożeniem są też warany. Gigantyczne jaszczurki już kilka razy śmiertelnie zaatakowały ludzi. O „Parku Jurajskim” głośno zrobiło się w ubiegłym roku, kiedy do mediów społecznościowych trafiło zdjęcie warana, który stanął na drodze robotnikom w pojeździe. To wtedy internauci po raz pierwszy porównali projekt do serii filmów o dinozaurach.
Samica warana z Komodo nie potrzebuje partnera, żeby się rozmnażać. Oto dowód
Charlie to samica warana z Komodo, mieszkająca w Chattanooga ZOO w Tennessee w Stanach Zjednoczonych. Charlie niedawno po raz pierwszy została matką. Badania DNA wykazały, że młode przyszły na świat w wyniku partenogenezy.
Charlie nie mieszkała sama. Chattanooga ZOO zapewniło jej „męskie towarzystwo” – samca o imieniu Kadal. Zwierzęta połączono w parę mając nadzieję na rozwój hodowli i przyjście na świat potomstwa. Nic dziwnego, że opiekunowie jaszczurek w ogrodzie zoologicznym nie posiadali się z radości, gdy pojawiły się młode. Trzech braci – Onyx, Jasper i Flint – wykluło się z jaj w sierpniu ubiegłego roku. Opiekunowie nie mieli pewności, czy młode są potomstwem Charlie i Kadala, postanowili więc przeprowadzić testy genetyczne. Ich wyniki pokazały, że genotyp trzech młodych waranów jest identyczny z genotypem ich matki. To oznacza, że przyszły na świat w wyniku partenogenezy. Partenogeneza – zwana też dzieworództwem – to zjawisko niezwykle rzadkie wśród kręgowców. Jedynie u 70 gatunków kręgowców – co stanowi zaledwie 0,1 proc. wszystkich gatunków należących do tego podtypu – udało się zaobserwować występowanie tego procesu. W procesie partenogenezy dochodzi do zapłodnienia komórki jajowej bez udziału plemnika. Warany z Komodo ewoluowały tak, aby rozmnażać się zarówno płciowo, jak i partenogenetycznie, ponieważ na wolności żyją głównie w izolacji. Jak podaje Scientific American partenogeneza ma miejsce, gdy komórka jajowa zostaje zapłodniona przez inną komórkę jajową, a nie przez nasienie. W czasie procesu tworzenia komórki jajowej – zwanego oogenezą – zazwyczaj wytwarza się także mała komórka oddzielająca się od komórki jajowej – tzw. ciałko polarne (inaczej polocyt), zawierające połowę chromosomów (po jednym z każdej pary) komórki wyjściowej. Zazwyczaj ciałko polarne wysycha i znika. Jednak w przypadku waranów z Komodo polocyty mogą zadziałać jak plemniki i zamienić komórkę jajową w zarodek. Samice waranów z Komodo noszą chromosomy płci WZ, a samce – ZZ. Kiedy dojdzie do partenogenezy samica może stworzyć jedynie jaja o parach chromosomów WW lub ZZ. Jaja z chromosomami WW nie są zdolne do życia, a więc na świat mogą przyjść tylko te o chromosomach – ZZ, czyli męskich. Pierwszy przypadek partenogenezy u waranów z Komodo odnotowano w 2004 roku. Jednak potwierdzonych badaniami przypadków jest bardzo niewiele. – Nasz personel jest podekscytowany, że może odegrać tak ważną rolę i być świadkiem tego naprawdę cudownego wydarzenia. Ponieważ warany z Komodo są zagrożone wyginięciem, przyjście na świat piskląt jest tym bardziej wyjątkowe i stanowi światełko dla tego gatunku – mówi Dardenelle Long, dyrektor zoo w Chattanooga. Katarzyna Grzelak
Wszyscy ludzie przed urodzeniem mają "ręce" jaszczurek. Dopiero odkryto ten atawizm
Na wczesnym etapie ciąży, gdy przyszły człowiek ma dopiero wielkość paznokcia, jego dłonie i stopy mają więcej wspólnego z dinozaurami niż dumnym homo sapiens.
Mięśnie rąk i nóg odkryte u nienarodzonych dzieci są pamiątką po przodkach sprzed 250 mln lat. Ewolucja wyparła je, gdy z gadów przeistoczyliśmy się w ssaki. Dopiero dzięki najnowszym metodom obrazowania odnaleziono je w dłoniach i stopach ludzkich płodów między 7. a 13. tygodniem ciąży. Potem znikają i po urodzeniu nie występują. View oEmbed on the source website Małe grupy mięśni z ”jaszczurczych czasów” można odnaleźć u innych ssaków, ale nie u dorosłego człowieka. Fakt, że w ogóle się u nas pojawiają jest dla badaczy dość ciekawy. Dziwi ich, że jak na coś kompletnie zbędnego uwidaczniają się na dość późnym etapie rozwoju płodu. Większość tego typu ”chwilowych” cech obserwowanych jest sporo wcześniej. O nieznanych dotąd mięśniach donieśli naukowcy z waszyngtońskiego Howard University oraz paryskiej Sorbony. Te odkryte pomiędzy kośćmi dłoni (łac. metacarpals) nazwane zostały dorsometacarpales (mięśniami grzbietowymi). U dziecka w 7. tygodniu ciąży w każdej z dłoni i stóp pojawia się ich ok. 30. Do 13-tego tygodnia 10 z nich znika kompletnie, a reszta w kolejnych tygodniach. – Do końca ciąży pozostają one w ciele człowieka tylko w przypadkach rzadkich chorób genetycznych – tłumaczy dr. Rui Diogo, kierownik grupy badaczy odpowiedzialnych za odkrycie. - Część z tych mięśni można znaleźć u osób dorosłych w formie anatomicznych wariacji, ale dzieje się to szczególnie rzadko i nie ma żadnego wpływu na ich zdrowie. Fakt, że któreś z tych mięśni mogą dotrwać w płodzie do momentu porodu wynika zapewne z opóźnień lub zahamowania rozwoju embrionu. Ewentualnie to skutek spowolnienia tempa umierania komórek tworzących te mięśnie - dodaje dr Diogo i podkreśla: - To fascynująca ilustracja działania ewolucji. Odkrycie tego atawizmu, czyli od dawna już niedziedziczonej cechy odległych przodków, możliwe było dzięki zastosowaniu techniki tzw. barwienia immunologicznego (oznaczanie protein w określonych tkankach przy pomocy przeciwciał) połączonej z trójwymiarowym skanowaniem płodów. – Do niedawna było tak, że lepiej znaliśmy wczesne etapy rozwoju ryb, żab, myszy czy kur niż naszego własnego gatunku. Te nowe techniki pozwalają jednak spojrzeć na rozwój płodu ludzkiej w niezwykle szczegółowy sposób – piszą autorzy odkrycia. - Śmieszna rzecz, ta cała ewolucja. Choć często traktujemy ją jako wprowadzanie w życie jakiegoś Wielkiego Planu, biologia zazwyczaj okazuje się być tworzeniem nowego metodą prób i błędów. Dlatego przypadkowe zmiany czasem mogą dopasować się do potrzebnych funkcji, a czasem nie – komentuje sciencealert.com. Jan Sochaczewski
Waran: smok z Komodo. Czy uda się mu przetrwać? [REPORTAŻ]
Najstraszliwszą jaszczurkę świata czeka niepewna przyszłość
Zarżnij kozę. Poćwiartuj ją. Zwerbuj kilku silnych znajomych do dźwigania trzech trzymetrowych pułapek ze stali, weź torby z kozim mięsem i wędruj przez kilka kilometrów po wzgórzach w 30-stopniowym upale. Ustaw pierwszą pułapkę z kawałami mięsiwa i rozwieś na drzewach worki z mięsem, by „wyperfumować” powietrze. Kilka kilometrów dalej ustaw kolejną pułapkę, i jeszcze jedną. Wróć do obozu, napełnij wiadro zimną wodą i wylej ją sobie na głowę. Połóż się spać. Sprawdzaj wszystkie pułapki rano i wieczorem przez następne dwa dni. Zapewne będą puste, ale jeżeli dopisze ci szczęście, zbliżysz się, a on tam będzie: największa jaszczurka świata, olbrzym znany jako waran albo smok z Komodo. Człowiek, który obmyślił ten plan, nie jest stereotypowym łowcą smoków. Claudio Ciofi, dobiegający pięćdziesiątki biolog i wykładowca Uniwersytetu we Florencji, to człowiek łagodny i życzliwy, a przy tym schludny. To ten typ faceta, który starannie składa brudną odzież polową przed wyjazdem do domu. Przyjechał do Indonezji w 1994 r., żeby ukończyć doktorat na temat genetyki waranów. Gdy zobaczył z bliska te relikty przeszłości, był urzeczony. A inni naukowcy nie za bardzo zwracali na nie uwagę. – Spodziewałem się, że znajdę jakąś organizację badającą warany – wspomina. – Są równie charyzmatyczne i ciekawe jak tygrysy i orangutany. Ale nie było nikogo. Warany z Komodo pozostawiono samym sobie. Zatem Ciofi rozszerzył swe badania. Starał się zrozumieć każdy aspekt życia smoków. Dzięki uporowi i pomocy indonezyjskich oraz australijskich współpracowników dostarczył nam znaczną część naszej wiedzy na temat waranów i stara się powiększyć ich szanse na przetrwanie tarapatów, które nękają je w XXI w. Chociaż to smoki, mogące osiągać 3 m długości przy wadze prawie 90 kg, to jednak są bezradne wobec współczesnych problemów, które dotykają tak wiele zwierząt – od utraty siedlisk po zmiany klimatu. Oczywiście waranowate, jak nazywa się rodzina jaszczurek, do której należy smok, przetrwały wiele cyklów przemian. Ten konkretny gatunek wyodrębnił się jakieś 5 mln lat temu, ale rodzaj liczy sobie około 40 mln lat, a dinozaury, od których pochodzi, żyły 200 mln lat temu. Varanus komodoensis funkcjonuje w sposób typowy dla jaszczurek – pławi się w słońcu, poluje i szuka padliny, składa jaja i strzeże ich, choć po wykluciu potomstwa nie ma zamiaru pełnić roli rodzica. Warany żyją 30–50 lat, przez większość czasu samotnie. Spotyka się je na kilku zaledwie wyspach w południowo-wschodniej Azji, należących w całości do jednego z indonezyjskich archipelagów. Te urwiste skrawki wulkanicznego lądu, wystające stromo z morza, pokrywają sawanny z palmami oraz tereny trawiaste. Wyżej trafiają się skrawki lasu. Jednak przez większość roku środowisko smoków jest brązowe, i tylko podczas monsunów ulgę przynosi zieleń. Prawdopodobnie najstarszy zapis na temat tej niezwykłej jaszczurki to trzy słowa: Tu bywają smoki, zdobiące dawne mapy regionu. I zapewne pierwsi ludzie, którzy zobaczyli te zwierzęta, musieli dodawać: Strzeżcie się! Waran z Komodo, będący sprawnym myśliwym, może osiągać prędkość 20 km/h. To gady polujące z zasadzki, rozdzierające najbardziej miękkie części ciała, zazwyczaj brzuch, albo okaleczające nogi. Ponadto smoki w pewnym sensie zioną ogniem. Ich pyski ociekają śliną, która zapobiega krzepnięciu krwi, toteż ugryzione ofiary szybko się wykrwawiają. Jeśli ranna zdobycz zdoła uciec, to zapewne złapie patogeny w jakimś wodopoju, czego wynikiem będzie infekcja. W obu przypadkach śmierć jest niemal pewna. A warany są cierpliwe. Smoki rozglądają się też za padliną – są oportunistami bezustannie szukającymi pożywienia, żywego lub martwego. Ta metoda pochłania mniej energii niż polowanie, a warany potrafią wyczuć zapach gnijących zwłok z odległości kilometrów. Niewiele się marnuje – ogromne jaszczurki nie są wybredne. Mimo dość odrażających zwyczajów waranów wyspiarze niekoniecznie reagują na nie lękiem lub obrzydzeniem. Smoki rozgniewane W wiosce na Komodo wspinam się po krzywej drabinie do stojącego na palach domu członka starszyzny. Nazywa się Caco i przypuszcza, że ma 85 lat. Mój przewodnik mówi, że ten drobny człowiek w okularach jest smoczym guru, a starszy pan nie wzbrania się przed tym tytułem. Pytam go, co wieśniacy sądzą o waranach i zagrożeniu, jakie stanowią. – Tutejsi ludzie uważają to zwierzę za naszego przodka – odpowiada. – Jest święte. Powiedział mi, że kiedy w przeszłości wyspiarze zabili jelenia, zostawiali połowę mięsa swemu pokrytemu łuskami krewniakowi. Potem sprawy uległy zmianie. Choć nikt nie ma dokładnych danych, wygląda na to, że populacja smoków zmalała w ciągu ostatnich 50 lat. Rząd wprowadził ochronę prawną, reagując na naciski działaczy ochrony przyrody, a także ze względu na wpływy z turystyki związanej ze smokami. W roku 1980 znaczną część siedlisk warana przekształcono w Park Narodowy Komodo (PNK) obejmujący wyspy Komodo i Rinca oraz inne, mniejsze. Później dodano trzy rezerwaty, w tym dwa na wyspie Flores. Smoki są chronione na całym obszarze PNK. Co więcej, ich zdobycz też jest poza zasięgiem człowieka. Zabijanie jeleni jest zakazane, toteż wyspiarze nie mogą już ofiarowywać mięsa. A to, jak mówią niektórzy, rozzłościło smoki. Ataki nie są częste, ale ostatnio kilka z nich zyskało rozgłos. W zeszłym roku dwumetrowy jaszczur wszedł do otwartego biura w PNK i ugryzł dwóch strażników, obu w lewą nogę. Przewieziono ich samolotem do szpitala na Bali, żeby zapobiec infekcji. Obaj wyzdrowieli. W kolejnym zdarzeniu 83-letnia kobieta obroniła się przed atakiem ponaddwumetrowego gada za pomocą miotły domowej roboty oraz kopniaków. Smok ugryzł ją w rękę. Trzeba było założyć 35 szwów. Inne wypadki zakończyły się tragicznie. W 2007 r. gad zaatakował wiejskiego chłopca, który zrobił sobie przerwę w grze w piłkę, żeby się wysiusiać za drzewami. Chłopiec zmarł z wykrwawienia. Warany pod obserwacją Dziś wieśniacy, widząc warana, który zbliża się do nich albo podchodzi do zwierząt hodowlanych, na ogół wrzeszczą i rzucają kamieniami. Nie wszystkie spotkania kończą się źle. Pierwszym człowiekiem, który spędził ze smokami naprawdę sporo czasu, był Walter Auffenberg, kustosz Muzeum Stanowego na Florydzie. W latach 1969–1970 wraz z rodziną przez 13 miesięcy obozował na wyspie Komodo, notując szczegółowe obserwacje tych zwierząt. Auffenberg zanotował, że podczas pracy w terenie ciekawskie warany wchodziły do jego kryjówki. Jeden trącił językiem jego magnetofon, nóż i stopę. Aby skłonić go do odejścia, badacz odwzajemnił mu się, stukając go w głowę ołówkiem. Poskutkowało. Inny waran wyciągnął się w cieniu i (…) trzymając przednią łapę na mojej nodze, na wpół drzemał. Uczony zdołał przegonić go szturchnięciem. Obyło się bez wypadku. W latach 70. Auffenberg nie martwił się przetrwaniem waranów z Komodo. Dziś naukowcy pytają: czy te smoki przeżyją? Ocalenie waranów w znacznym stopniu zależy od tak prozaicznej sprawy jak zarządzanie ziemią. Na wyspie Flores, pomimo działających tam rezerwatów, miejscowi wypalają roślinność, aby oczyścić teren pod ogrody i pastwiska. Rozbijają tym samym środowisko waranów na niewielkie fragmenty. Ponadto niektórzy ludzie nadal polują na jelenie i dziki, stanowiące ulubioną zdobycz waranów, a także zdziczałych psów. Naukowcy podejrzewają, że psy mogą gonić – a nawet zabijać – młode warany, które pierwszy rok życia spędzają na drzewach, ale potem schodzą na ziemię. Jeżeli zmieniający się klimat wpływa na krajobraz, to smoki nie za bardzo potrafią sobie z tym radzić. Ciofi i ekolog Tim Jessop z Uniwersytetu w Melbourne, którzy badali warany przez ostatnich 10 lat, wyjaśniają, że przy niespełna 5 tys. zwierząt rozproszonych na kilku wyspach dochodzi do zmniejszenia różnorodności genetycznej, co ogranicza ich zdolności przystosowawcze. Aby dowiedzieć się więcej o smokach, Ciofi, Jessop oraz ich indonezyjscy koledzy schwytali i oznakowali tysiąc z nich. Mają też próbki DNA 800 osobników. Te wysiłki powiedziały im wiele na temat liczebności populacji, proporcji samców do samic, sukcesów rozrodczych – a także o stopniu endogamii. Teraz zaczyna się zabawa w kojarzenie. Trzeba wymyślić, jak przenieść zwierzęta z jednej grupy do drugiej, dbając, by nowe osobniki nie były spokrewnione ze starymi. Bardziej ekstremalnym podejściem, w razie gwałtownego spadku liczebności, byłoby przywożenie zwierząt z ogrodów zoologicznych w celu wzbogacenia puli genów. W Indonezji warany z Komodo rozmnażają się w niewoli od 1965 r. Od tamtej pory wysiłki hodowlane udają się znakomicie. Dziś w ogrodach zoologicznych całego świata żyje około 400 waranów. Jednak zabawa w Boga jest kontrowersyjna, jak zauważa Jessop. – Być może rozbijalibyśmy w ten sposób ewolucyjną integralność, zakłócając naturalną ścieżkę, którą podążają te zwierzęta. Niektórzy ludzie patrzą na to niechętnie. Ciofi wraz z kolegami delikatnie naciska na indonezyjskich urzędników, aby uzyskać wsparcie dla ochrony waranów. Mówią mieszkańcom Flores o zagrożeniu, jakie dla smoków stanowi utrata siedlisk i nielegalne zabijanie ich zdobyczy. Mają nadzieję, że zdołają doprowadzić do poprawy monitorowania obszarów chronionych. Uczą strażników biologii waranów, aby naukowcy mogli uzyskiwać od nich informacje o tym, jak sobie radzą zwierzęta. Tymczasem turyści, którzy chcą oglądać smoki, nie tylko te leniwe, trzymające się w pobliżu posterunku straży, muszą wykazywać cierpliwość. Dziksze jaszczurki nie lubią się pokazywać. Gad w pułapce Kiedy Ciofi i ja przybywamy na Flores, w 26 pułapek ekipy łapią się zaledwie cztery smoki (i znacznie więcej psów). W zeszłym roku o tej porze było ich 14. Ale to nie musi świadczyć o zmniejszeniu populacji. Ustawione w pobliżu kamery ukazują smoki, które obwąchują pułapki, a potem nie decydują się do nich wejść. Caco, członek starszyzny, którego poznałam, powiedział mi, że wieśniacy złożyli w ofierze nasiona i liść miejscowego drzewa, jajko i tytoń z jednego papierosa, żeby skłonić smoki do opuszczenia wzgórz. Podarował mi te nasiona i liść. Mam ochotę ich użyć. Potem, przedostatniego dnia mojego pobytu, gwiazdy zaczynają mi sprzyjać. Mamy do sprawdzenia trzy pułapki. Podczas pierwszej rundy – nic. Ale przy następnym okrążeniu przez szpary w pułapce numer trzy widzimy szorstką skórę. To tylko mały smoczek, od nosa do czubka ogona mierzy jakiś metr, ma może trzy lata. Cechuje go subtelna uroda (jeśli zachowujesz otwarty umysł). Jego ciało pokrywają ciemnoszare, żółte i pomarańczowe łuski układające się wzdłuż ogona w wypłowiałe pasma. Klękam, żeby lepiej mu się przyjrzeć przez otwór w klatce; spogląda na mnie okiem w żółtej obwódce. Potem łowcy wyciągają go za pomocą haka z lassem, oklejają mu pysk taśmą (dla naszego bezpieczeństwa) i delikatnie, ale mocno przywiązują przednie i tylne łapy do tułowia, żeby się nie ruszał. Zespół szybko mierzy gada, waży go na podwieszanej wadze i (bezskutecznie) szuka czytnikiem mikroprocesora wszczepionego przy poprzednim schwytaniu. Z ogona zostaje pobrana krew do analizy genetycznej, zwierzę zostaje obfotografowane. Po niecałych 20 minutach traperzy zdejmują taśmę z pyska i wypuszczają gada. Jaszczurka pędzi jak strzała w las, szaleńczymi machnięciami pazurów wyrzucając za siebie ziemię i kamienie. Prawdziwy, ziemski smok wycofuje się w rozsądny sposób. Jennifer S. Holland, 2014