National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-18T08:31:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dlaczego w Japonii tak trudno znaleźć kosz na śmieci? Turyści nie kryją frustracji
items: Odkryto „piekielny statek”. Na jego pokładzie zginęło ponad 1000 jeńców wojennych
items: Koniec taniego Kraju Kwitnącej Wiśni? Japonia wprowadza rewolucyjne opłaty i mandaty od 2026 roku
items: Poezja i ślady w słojach drzew pozwoliły japońskim naukowcom rozszyfrować kosmiczną zagadkę z XIII w.
items: To drzewo to biologiczny fenomen. Przetrwało epokę dinozaurów i bombę atomową
items: Jedyne takie lotnisko na świecie. Japoński port zmienia się w królestwo Pokémonów
items: Przeszedł piechotą całą Japonię. „Moim celem było po prostu robić swoje i gadać do siebie”
items: Japończycy płacą majątek, by zniknąć bez śladu. Mogą legalnie zacząć nowe życie
items: Sokushinbutsu to rytuał umierania za życia. Mnisi świadomie przygotowywali ciało do wiecznej medytacji
items: Dlaczego w Japonii istnieją 72 pory roku? Ten system zmienia sposób myślenia i podróżowania
items: Jak zastosować metodę Marie Kondo na wakacjach? Te zasady zmieniają życie w podróży
items: Delfiny są bardzo inteligentne. Niestety, ludzie wciąż na nie polują i zmuszają je do niewolniczej pracy
items: Podziemny japoński teleskop zapoluje na widma gwiazd. Umarły nim powstała Ziemia
items: Punch wreszcie zyskuje akceptację stada. Największa zagadka dotyczy jednak jego matki
items: Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
items: Święto kwitnącej wiśni odwołane. Mieszkańcy mówią wprost: to kryzys
items: Zagadka przodków Japończyków rozwiązana. Tak wyglądała wielka pradziejowa migracja
items: Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
items: Masz więcej niż 40 lat? Do tych barów nie wejdziesz – w Korei i Japonii coraz częściej ustalają górną granicę wieku
items: Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
items: Tu turyści zapłacą fortunę za noc w więzieniu. Pobyt w tym hotelu to wyjątkowe przeżycie
items: Gdy brakuje bliskich, Japończycy wynajmują przyjaciół. Ta usługa naprawdę działa
items: Mikroorganizmy w Fukushimie zachowują się zaskakująco, bo… nie mutują. Czemu więc nadal żyją?
items: Japonia buduje najszybszy pociąg świata. Czy ta technologia dotrze do Europy?
items: Makaki japońskie relaksują się zimą w gorących źródłach. Ale dla nich to nie tylko odpoczynek po całym dniu „małpowania”

Dlaczego w Japonii tak trudno znaleźć kosz na śmieci? Turyści nie kryją frustracji
type: item
date: 2026-06-18T08:30:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: śmieci
subject: tradycje
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Wielu podróżnych odwiedzających Japonię po raz pierwszy szybko zauważa coś, co może wydawać się zaskakujące – niezwykle trudno znaleźć tam publiczny kosz na śmieci. Dla turystów przyzwyczajonych do koszy ustawionych na ulicach, dworcach czy w parkach jest to często jedno z najbardziej nieoczekiwanych doświadczeń podczas pobytu. Zjawisko to może wydawać się szczególnie paradoksalne w kraju, który od lat uchodzi za jeden z najczystszych i najlepiej zorganizowanych na świecie. Jak więc mieszkańcy radzą sobie z utrzymaniem porządku w przestrzeni publicznej?
encoded: Japonia od lat fascynuje podróżnych swoją kulturą, nowoczesnymi technologiami i wyjątkową dbałością o przestrzeń publiczną. Dla wielu odwiedzających pobyt w Kraju Kwitnącej Wiśni wiąże się jednak również z pewnymi wyzwaniami organizacyjnymi, które mogą zaskoczyć osoby przyzwyczajone do europejskich standardów. Potwierdzają to wyniki badania przeprowadzonego przez Japońską Narodową Organizację Turystyczną (JNTO) wśród zagranicznych turystów opuszczających kraj. Aż 22% respondentów wskazało trudności ze znalezieniem miejsca do wyrzucenia śmieci jako największą niedogodność napotkaną podczas podróży. Problem ten wyprzedził nawet barierę językową (15%) oraz zatłoczenie najpopularniejszych atrakcji turystycznych (13%). Choć dla wielu przyjezdnych brak koszy pozostaje źródłem frustracji, za tym charakterystycznym elementem japońskiej rzeczywistości kryją się konkretne uwarunkowania historyczne, społeczne i kulturowe. Dlaczego w Japonii tak trudno znaleźć kosz na śmieci? Brak publicznych pojemników na odpady nie oznacza jednak, że w Japonii problem śmieci został zignorowany. Wręcz przeciwnie – przez lata wykształcił się tam model oparty przede wszystkim na indywidualnej odpowiedzialności mieszkańców za utrzymanie porządku. Osoby kupujące przekąski, napoje czy gotowe posiłki zazwyczaj zabierają opakowania ze sobą i wyrzucają je dopiero po powrocie do domu, biura lub miejsca zakwaterowania. W wielu przypadkach noszenie przy sobie niewielkiej torby przeznaczonej na odpady jest czymś całkowicie naturalnym. Dla zagranicznych turystów może to być zaskakujące, ponieważ w wielu krajach przyzwyczajono się do możliwości pozbycia się śmieci niemal na każdym rogu ulicy. Znaczenie mają również normy społeczne związane z codziennym funkcjonowaniem w przestrzeni publicznej. W Japonii spożywanie posiłków podczas spaceru przez długi czas było postrzegane jako zachowanie nieeleganckie, dlatego wiele osób zjada zakupione produkty w pobliżu punktu sprzedaży lub zabiera je do domu. To właśnie …

zdj-83-2669b31.jpg
width: 5120
height: 3410

Odkryto „piekielny statek”. Na jego pokładzie zginęło ponad 1000 jeńców wojennych
type: item
date: 2026-06-16T12:21:02.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: japonia
subject: wrak statku
description: Hōfuku Maru to japoński statek towarowy, który podczas II wojny światowej został zarekwirowany przez Cesarską Armię Japońską. W 1944 roku został zatopiony na Morzu Południowochińskim przez Amerykanów. Po 82 latach został w końcu odnaleziony u wybrzeży Filipin.
encoded: Piekielne statki, czyli „Hellships”, to japońskie statki i okręty, które w czasie wojny na Pacyfiku służyły do transportowania alianckich jeńców wojennych. Na pokład trafiali także internowani cywile czy robotnicy przymusowi z Azji. Swoją nazwę jednostki te zawdzięczają przerażającym warunkom, jakie na nich panowały. Ludzi przewożono w ładowniach bez odpowiedniej wentylacji, toalet i z bardzo ograniczonym dostępem do wody pitnej. Stosowano wobec nich przemoc, a rannym i chorym nie udzielano pomocy. Nie bez powodu mówiło się o nich także „pływające obozy koncentracyjne”. Piekielne statki, czyli japońskie obozy koncentracyjne na wodzie Z drugiej strony każdy ze statków mógł w każdej chwili paść ofiarą alianckich nalotów i bombardowań. W latach 1942–1945 podczas wojny na Pacyfiku co najmniej kilkanaście „piekielnych statków” zostało zatopionych przez Amerykanów i Brytyjczyków. Jednym z nich był Hōfuku Maru, japoński statek towarowy oddany do służby w 1918 roku. W okresie międzywojennym był własnością linii żeglugowych K Line, a w 1941 roku, na rok przed wybuchem wojny na Pacyfiku, został zarekwirowany przez Cesarską Armię Japońską. Jednostka została zatopiona 21 września 1944 roku przez amerykańskie samoloty. Od tego czasu wrak spoczywał na dnie Morza Południowochińskiego, ale dokładna jego lokalizacja była nieznana. Dzięki wysiłkom badacza Josha Gatesa we współpracy z naukowcami z Fundacji Pamięci „Piekielnych Statków” i archeologami podwodnymi, udało się po 82 latach odnaleźć ten statek. Jak odkryto Hōfuku Maru? Wrak został zidentyfikowany u wybrzeży filipińskiej wyspy Luzon. Znajduje się na głębokości ponad 50 metrów u wybrzeży prowincji Zambales, regionu przybrzeżnego na zachodnim wybrzeżu wyspy. Odkrycie Hōfuku Maru było możliwe dzięki analizie dokumentów przechowywanych w amerykańskich i japońskich archiwach wojskowych. Badacze z Fundacji Pamięci „Piekielnych Statków” odkryli materiały wskazujące, że statek zatonął ponad 50 kilometrów od miejsca, które przez dzie…

Hofuku-Maru-7ae87c7.jpg
width: 1800
height: 1200

Koniec taniego Kraju Kwitnącej Wiśni? Japonia wprowadza rewolucyjne opłaty i mandaty od 2026 roku
type: item
date: 2026-06-13T10:14:52.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: japonia
description: Japonia od lat znajduje się na szczycie podróżniczych marzeń Polaków. Jednak rosnąca lawinowo liczba turystów zmusiła tamtejsze władze do radykalnych kroków. Jeśli planujesz podróż do Japonii w 2026 roku, musisz przygotować się na spore zmiany. Od drastycznych podwyżek podatków wyjazdowych, przez surowe mandaty karne na ulicach Tokio, aż po ograniczenia na kultowych szlakach – Kraj Kwitnącej Wiśni przestaje przymykać oko na turystyczny chaos. Sprawdziłem zaktualizowany przewodnik po przepisach, które bezpośrednio dotkną polskich podróżnych.
encoded: Spis treści: Walka ze śmieciami w Tokio – strażnicy Shibuya wypisują mandaty na miejscu Droższe pożegnanie z Azją. Drastyczny wzrost „Sayonara Tax” od 1 lipca Co musi wiedzieć Polak? Przepisy wjazdowe i pułapki prawne MSZ Informacje praktyczne dla Polaków – jak zaplanować wyprawę do Japonii? Jeszcze niedawno słaba pozycja japońskiego jena przyciągała do Kraju Kwitnącej Wiśni rekordowe tłumy globtroterów, czyniąc tę niezwykle egzotyczną destynację relatywnie przystępną cenowo. Według oficjalnych danych, w samym 2025 roku Japonię odwiedziło oszałamiające 42,7 miliona międzynarodowych turystów. Efekt? Masowa turystyka (tzw. overtourism) zaczęła paraliżować codzienne życie mieszkańców i niszczyć bezcenne zabytki. Japoński rząd podjął rękawicę. Z początkiem czerwca 2026 roku weszły w życie nowe, rygorystyczne przepisy, a kolejne rewolucje podatkowe zaplanowano już na lipiec. Polscy turyści, choć nadal zwolnieni z obowiązku wizowego, przed wejściem na pokład samolotu muszą poznać nowe realia, by unknąć drastycznych kar finansowych. Walka ze śmieciami w Tokio – strażnicy Shibuya wypisują mandaty na miejscu Jednym z największych zaskoczeń dla Polaków lądujących w Tokio jest... niemal całkowity brak publicznych koszy na śmieci. To pokłosie traumy po atakach sekty Najwyższa Prawda w latach 90. Japończycy są przyzwyczajeni do noszenia odpadków ze sobą do domów, jednak turyści rzadko przestrzegają tej niepisanej zasady. Do tej pory kończyło się na upomnieniach, ale limit cierpliwości został wyczerpany. W tokijskiej dzielnicy Shibuya ruszyła właśnie bezwzględna kampania pod hasłem „If you throw trash, you lose cash” (Śmiecisz – tracisz gotówkę). Osoby przyłapane na rzucaniu papierków, butelek czy niedopałków na chodnik spotkają się z natychmiastową reakcją. Władze skierowały na ulice specjalne, 50-osobowe patrole urzędników uprawnionych do wlepiania mandatów na miejscu. Kary wynoszą obecnie 2000 jenów (około 55-60 PLN). Co ważne z perspektywy zagranicznego turysty, system został…

japonia-turystyka-GettyImages-2223783049-f24f31f.jpg
width: 7008
height: 4672

Poezja i ślady w słojach drzew pozwoliły japońskim naukowcom rozszyfrować kosmiczną zagadkę z XIII w.
type: item
date: 2026-05-30T08:44:09.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: drzewa
subject: japonia
subject: literatura
subject: słońce
description: Japońscy naukowcy odkryli ślady ogromnego bombardowanie protonami przyspieszonymi do dziewięciu dziesiątych prędkości światła. Doszło do niego ponad 800 lat temu. Ślady zdarzenia zachowały się w słojach żywotnikowców japońskich.
encoded: Średniowieczne zapiski z dziennika japońskiego dworzanina i poety Fujiwary no Teiki, żyjącego w latach 1162–1241, stały się punktem wyjścia do poszukiwań dawnych słonecznych zdarzeń protonowych (SPE – solar proton event). W dzienniku można znaleźć informację, że w lutym 1204 roku poeta zobaczył „czerwone światła na północnym niebie nad Kioto”. Zorza polarna nad Kioto Poeta miał prawo nie wiedzieć, że ma do czynienia z zorzą polarną, ponieważ Kioto leży na 35° szerokości północnej, co jest stosunkowo niską szerokością geograficzną dla obserwacji zorzy polarnej. Jednak jak przekonaliśmy się w ostatnich latach maksimum słonecznego, silna burza geomagnetyczna może doprowadzić do pojawienia się zorzy również na średnich szerokościach geograficznych. Nie tylko Fujiwara no Teiki obserwował to niezwykłe zjawisko. W niebo spoglądali również chińscy astronomowie. Powstanie zorzy polarnej wiąże się z koronalnymi wyrzutami masy ze Słońca bombardującymi ziemską magnetosferę, ale wystąpienie wyjątkowo silnej zorzy jest dobrym punktem wyjścia do poszukiwań historycznych SPE. Wyjaśnijmy, że słoneczne zdarzenie protonowe to zjawisko bombardowania protonami przyspieszonymi do dziewięciu dziesiątych prędkości światła przez rozbłyski słoneczne i koronalne wyrzuty masy. SPE mogą być niezwykle niebezpieczne, stanowiąc zagrożenie dla astronautów i statków kosmicznych. Pole magnetyczne Ziemi zatrzymuje większość protonów, lecz czasami część z nich przenika przez ziemską osłonę magnetyczną i trafia do atmosfery, gdzie zderza się z gazami, tworząc atomy szczególnego rodzaju węgla – węgla-14. Ten następnie rozprzestrzenia się po planecie i zostaje wchłonięty przez organizmy żywe – w tym drzewa. Dymiący pistolet Właśnie dlatego badacze z Okinawa Institute of Science and Technology (OIST) skupili się na drzewach. Konkretnie na pozostałościach żywotnikowców japońskich z północnej Japonii, pochodzących z przełomu XII i XIII wieku. Zespół pod kierownictwem Hiroko Miyahary odkrył węgiel-14 w słojac…

zorza-polarna-a7ef1f4.jpg
width: 1600
height: 1200

To drzewo to biologiczny fenomen. Przetrwało epokę dinozaurów i bombę atomową
type: item
date: 2026-05-25T07:55:47.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: azja
subject: chiny
subject: drzewa
subject: japonia
subject: medycyna naturalna
subject: nauka
subject: rośliny
description: Do polskich kin właśnie trafił film „Milcząca przyjaciółka”, opowiadający o niezwykłej relacji człowieka z drzewem. W centrum historii znalazł się miłorząb japoński – gatunek od lat uznawany za jeden z najbardziej niezwykłych na świecie. To drzewo fascynuje nie tylko swoim wyglądem i długowiecznością, ale również symboliką, która od wieków wiąże je z pamięcią, odpornością i przemijaniem. Nic więc dziwnego, że twórcy filmu uczynili z niego cichego świadka ludzkich emocji i historii rozgrywających się na przestrzeni dekad.
encoded: W ostatnich latach coraz częściej mówi się o „inteligencji” roślin, ich zdolności do komunikacji oraz wpływie natury na ludzką psychikę. Naukowcy badają, w jaki sposób drzewa reagują na otoczenie, wymieniają informacje i tworzą skomplikowane sieci zależności przypominające naturalne systemy komunikacji. Jednocześnie rośnie zainteresowanie terapeutycznym wpływem kontaktu z przyrodą – od leśnych kąpieli po ogrody wspierające zdrowie psychiczne. W tym kontekście miłorząb japoński zajmuje miejsce szczególne. To jeden z najstarszych gatunków drzew na Ziemi, który przetrwał miliony lat niemal bez zmian i stał się symbolem wytrwałości oraz pamięci. Miłorząb japoński przetrwał miliony lat. Ocalał nawet po Hiroszimie Miłorząb japoński, znany również jako miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba), od lat uznawany jest za jedno z najbardziej niezwykłych drzew na świecie. Naukowcy określają go mianem „żywej skamieniałości”, ponieważ jego przodkowie pojawili się na Ziemi ponad 200 milionów lat temu, jeszcze w czasach dinozaurów. Skamieniałości liści bardzo podobnych do współczesnych miłorzębów odkryto m.in. w Chinach i datowano na wczesną jurę. Co wyjątkowe, współczesne drzewa niemal nie różnią się od swoich pradawnych odpowiedników. Paleobotanicy podkreślają, że miłorząb jest biologicznym fenomenem – jedynym żyjącym przedstawicielem całego rzędu miłorzębowców (Ginkgoales), który w odległej przeszłości obejmował wiele różnych gatunków roślin. Większość z nich wyginęła jednak miliony lat temu wraz ze zmianami klimatu i rozwojem nowych gatunków roślin kwitnących. Przez długi czas sądzono nawet, że miłorząb całkowicie zniknął ze środowiska naturalnego i przetrwał wyłącznie dzięki uprawie prowadzonej przez ludzi. Gatunek został ocalony przede wszystkim przez mnichów buddyjskich i mieszkańców Chin, Korei oraz Japonii, którzy od wieków sadzili drzewa w pobliżu świątyń i klasztorów. W Europie miłorząb pojawił się dopiero w XVIII wieku, prawdopodobnie za sprawą podróżników i kupców związanych…

milorzab-japonski-8573a48.jpg
width: 4855
height: 3237

Jedyne takie lotnisko na świecie. Japoński port zmienia się w królestwo Pokémonów
type: item
date: 2026-05-21T10:30:09.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: japonia
subject: lotniska
subject: pokemony
description: Wraz z początkiem lipca jedno z japońskich lotnisk przejdzie diametralną metamorfozę. Port lotniczy Noto Satoyama stanie się pierwszym tego typu obiektem poświęconym w całości kreskówce Pokemon. Nowy wygląd ma wnieść nieco radości w obszar, który ucierpiał na skutek trzęsienia ziemi.
encoded: Fenomen świata Pokémon – z którego wywodzą się ikony popkultury, takie jak Pikachu, Bulbasaur czy Snorlax – już dawno wykroczył poza granice Kraju Kwitnącej Wiśni. To jednak w Japonii obecność tej marki jest najbardziej odczuwalna. W ojczyźnie „kieszonkowych potworów” powstają nie tylko kolejne centra handlowe czy parki rozrywki im dedykowane, ale i projekty znacznie większego formatu. Teraz fani serii zyskują unikalną okazję, by dosłownie wzbić się w przestworza w towarzystwie swoich ulubionych bohaterów. Dzięki nowej inicjatywie na lotnisku Noto Satoyama, podróżowanie staje się częścią wielkiej przygody w świecie Pokémon. Transformacja w klimacie Pokémon Port lotniczy Noto Satoyama (położony na półwyspie Noto w środkowej części wyspy Honsiu) przeszedł totalną „Poke-metamorfozę”. Motywy z kultowej serii przejmą wszystkie cztery kondygnacje lotniskowego budynku. W centralnej części dumnie prezentować się będzie Pikachu „pilotujący” samolot, natomiast parter ozdobi mural łączący świat fantastyczny z malowniczą naturą półwyspu Noto. Pokemony spotkamy dosłownie wszędzie – od filarów po tablice informacyjne na drugim piętrze, gdzie postacie „pomagają” w lotniskowych formalnościach. Lotnisko stanie się prawdziwą atrakcją nie tylko dla fanów kultowej serii. Ci, którzy jeszcze nie zagłębili się w przygody Asha Ketchuma zyskają świetny pretekst do rozpoczęcia swojej pokemonowej przygody. Pokemonowy lek Decyzja o przekształceniu lotniska w przestrzeń rodem ze świata Pokémon to znacznie więcej niż tylko komercyjny zabieg mający przyciągnąć turystów. Inicjatywa ta ma głęboki wymiar społeczny – jak wyjaśniają władze portu, projekt zrodził się w odpowiedzi na tragiczne trzęsienie ziemi, które nawiedziło półwysep Noto w 2024 roku, niosąc ze sobą setki ofiar i ogromne zniszczenia. Nowy, bajkowy wizerunek lotniska ma być symbolem odrodzenia i nadziei. Wprowadzając do surowych, terminalowych wnętrz mnóstwo barw, zabawy i pozytywnej energii, twórcy chcą podarować odrobinę uśmiechu i …

FABRIC-KOLAZ-32-18-4826161.jpg
width: 2813
height: 1875

Przeszedł piechotą całą Japonię. „Moim celem było po prostu robić swoje i gadać do siebie”
type: item
date: 2026-04-13T08:57:00.000Z
creator: Craig Mod
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: japonia
subject: restauracje
subject: wędrówki
description: Kissy to zadymione, trzeszczące ośrodki miejscowych społeczności. Posiedź we właściwej przez godzinę, a nawet jeżeli nie spotka cię nic szczególnego, wyjdziesz stamtąd z lepszym pojęciem o okolicy, w której się znalazłeś.
encoded: Spis treści: Kissaten „Siema” Cesarska toaleta Papierosy i kawa Tu czas płynie inaczej W wielkim skrócie: mam czterdzieści jeden lat. Kiedy miałem dziewiętnaście, przeprowadziłem się do Japonii. Bardzo dużo chodzę tutejszymi starymi drogami; zwykle samotnie, zawsze kompulsywnie. Chodzę po dwadzieścia, trzydzieści kilometrów, czasem więcej, aż stopy zaczynają mi omdlewać, miejscami piec, jakby zostały zmielone. Przestaję dopiero, gdy wiem, że nie zdołam już postawić ani jednego kroku. I to samo robię następnego dnia. I kolejnego. Powtarzam tę czynność codziennie tygodniami, miesiącami. Przychodzi mi to z łatwością, całkiem jakby moje ciało czekało na to przez całe życie. Robię zdjęcia tym, których spotykam, temu, co zobaczę, banałom życia, które mijam po drodze. Nagrywam swoje spostrzeżenia na dyktafon, gadając do siebie jak tamta kobieta z siatami, którą widywaliśmy wałęsającą się po chodnikach naszego przedmieścia. (Dlaczego nikt z nas nie próbował jej pomóc?) Każdego wieczoru przez trzy, cztery albo i pięć godzin przeglądam i segreguję fotografie, opracowuję notatki, robię pranie, gawędzę z właścicielami i właścicielkami zajazdów, tworzę archiwum. Dokąd to wszystko prowadzi? Tutaj, trzymasz to w ręku. To przypomina praktykę ascetyczną. Golę nawet głowę, jakbym był zawodowym żebrakiem, dla którego jałmużną są opowieści. To wędrówka, owszem, ale też seria związków z ludźmi i przedmiotami: sens rodzi się w pokazie slajdów złożonym z twarzy, dawnych opowieści, nowych opowieści, historii, pól, wspinaczek przez sosnowe lasy i salony pachinko. Kissaten „Siema” Przy drodze przed sobą widzę coś, co może być kissą, tanią restauracją w starym stylu. Te lokale stały się moimi ulubionymi miejscami na świecie. Kissaten, w skrócie kissa, to japoński bar atmosferą przypominający amerykańskie dinery z połowy ubiegłego wieku, tyle że z całkowicie własną estetyką właściwą światom lustrzanym. Niskie laminowane stoły, niskie krzesła. Mówią na nie „krzesła kanapowe”. (Cudowne – krzesła…

japonia-kissaten-7f58d43.jpg
width: 2684
height: 1200

Japończycy płacą majątek, by zniknąć bez śladu. Mogą legalnie zacząć nowe życie
type: item
date: 2026-04-07T06:59:41.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: japonia
subject: Kultura
subject: psychologia
subject: Społeczeństwo
description: Czasami codzienność staje się tak przytłaczająca, że pojawia się myśl o całkowitym zniknięciu i rozpoczęciu wszystkiego od nowa. W Europie pozostaje ona najczęściej w sferze wyobrażeń, jednak w Japonii przybiera realny wymiar. Istnieje tam zjawisko, które pozwala dosłownie „wyparować” – bez łamania prawa i z pomocą wyspecjalizowanych firm. Na czym polega fenomen johatsu i dlaczego tysiące osób decydują się na tak radykalny krok?
encoded: W sytuacji, gdy życie zaczyna wymykać się spod kontroli, a presja społeczna, problemy finansowe czy osobiste stają się trudne do udźwignięcia, w Japonii istnieje rozwiązanie, które dla wielu osób stanowi ostateczną formę ucieczki. Zjawisko to określane jest mianem johatsu, czyli „ludzi, którzy wyparowali” – osób, które świadomie zrywają kontakt z dotychczasowym życiem i zaczynają wszystko od nowa w innym miejscu. Skala tego fenomenu jest znacząca, gdyż szacuje się, że każdego roku znika w tym kraju nawet około 100 tysięcy osób. W odpowiedzi na to powstała cała nisza usług, w ramach której specjalne firmy pomagają w organizacji takiego „zniknięcia”, oferując wsparcie logistyczne, transport, a nawet pomoc w rozpoczęciu nowego życia w anonimowości. Johatsu w Japonii – skąd wzięło się to zjawisko i dlaczego ludzie znikają? Termin johatsu pojawił się w Japonii już w latach 60. XX wieku i początkowo odnosił się do osób uciekających z nieudanych małżeństw. W społeczeństwie, w którym rozwody były rzadkie i obarczone silnym piętnem społecznym, formalne zakończenie związku często postrzegano jako porażkę. Dla wielu łatwiejszym rozwiązaniem okazywało się więc całkowite zerwanie kontaktów i rozpoczęcie życia w innym miejscu. Z czasem zjawisko to zaczęło przybierać szerszy wymiar, szczególnie w latach 90., kiedy Japonia zmagała się z długotrwałą stagnacją gospodarczą. Utrata pracy, rosnące zadłużenie oraz presja związana z utrzymaniem statusu społecznego sprawiły, że coraz więcej osób decydowało się na radykalny krok, jakim było zniknięcie. Współcześnie przyczyny johatsu są znacznie bardziej złożone i obejmują zarówno kwestie ekonomiczne, jak i społeczne czy psychologiczne. Część osób ucieka przed przemocą domową, inni próbują zerwać z toksycznymi relacjami lub wymagającym środowiskiem pracy. W Japonii ogromną rolę odgrywa presja społeczna związana z osiągnięciami zawodowymi i edukacyjnymi – niepowodzenia, takie jak utrata pracy czy niezdany egzamin, mogą prowadzić do poczucia w…

johatsu-5a7e39e.jpg
width: 8000
height: 5333

Sokushinbutsu to rytuał umierania za życia. Mnisi świadomie przygotowywali ciało do wiecznej medytacji
type: item
date: 2026-04-05T08:03:53.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: buddyzm
subject: japonia
subject: mumia
subject: religie
description: Mumifikacja występuje w wielu kulturach świata, jednak japoński rytuał sokushinbutsu jest unikatowy na skalę globalną. Praktyka ta zakłada świadome, wieloletnie przygotowanie organizmu do stanu pośmiertnej nienaruszalności. To sprawia, że osoby, które się jej poddały, po śmierci nie są postrzegane jako martwe, a jako istoty znajdujące się w stanie wiecznej medytacji.
encoded: Spis treści: Od Kūkaia do shugendō Trzy tysiące dni, prowadzące do nienaruszalności Demistyfikacja „cudu” Gdzie można zobaczyć sokushinbutsu? Termin „sokushinbutsu” tłumaczy się dosłownie jako „Budda w tym oto ciele”. Odnosi się to do fundamentalnej idei osiągnięcia pełnego oświecenia nie w przyszłych inkarnacjach, a w obecnej, fizycznej formie. Praktyka z pogranicza religii, antropologii i biologii, której poddawali się mnisi buddyjscy, jest enigmatyczna i mroczna, a to sprawia, że niezwykle silnie oddziałuje na zachodnią wrażliwość. Od Kūkaia do shugendō Korzenie tej radykalnej ścieżki sięgają IX wieku i są nierozerwalnie związane z postacią Kūkaia, znanego pośmiertnie jako Kōbō Daishi – założyciela szkoły buddyzmu ezoterycznego Shingon. Po powrocie ze studiów w Chinach dynastii Tang, Kūkai przyniósł do Japonii nauki mikkyō (tajemnych słów), które kładły nacisk na możliwość transformacji własnego ciała w naczynie boskiej mądrości. Według hagiografii i ludowych przekazów, Kūkai nie umarł, a wszedł w stan głębokiej medytacji w swojej pustelni na górze Kōya, gdzie ma przebywać do dziś, czekając na nadejście Maitrei, Buddy Przyszłości. Praktyka sokushinbutsu ewoluowała przede wszystkim dzięki tradycji shugendō – nurtu łączącego buddyzm wadżrajany, shintō i taoizm. Wyznawcy tego nurtu, zwani yamabushi, wierzyli, że góry są miejscem o szczególnej mocy, zamieszkałym przez bóstwa i duchy, a surowy trening w ich obrębie pozwala na nabycie nadprzyrodzonych zdolności i oczyszczenie z karmicznych zanieczyszczeń. Region Dewa Sanzan, obejmujący trzy święte szczyty: Haguro, Gassan i Yudono, stał się centrum tych praktyk ze względu na swój odizolowany charakter i obecność specyficznych źródeł mineralnych, które, jak się później okazało, odegrały kluczową rolę w biologicznym sukcesie mumifikacji. Trzy tysiące dni, prowadzące do nienaruszalności Proces stawania się sokushinbutsu był precyzyjnie zaplanowaną transformacją, trwającą zazwyczaj niemal dziesięć lat. Każdy etap służył sto…

Sokushinbutsu-095c921.jpg
width: 2134
height: 1200

Dlaczego w Japonii istnieją 72 pory roku? Ten system zmienia sposób myślenia i podróżowania
type: item
date: 2026-03-31T09:01:48.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: kalendarze
subject: tradycje
subject: Wellness
description: Podczas gdy większość świata funkcjonuje w rytmie czterech pór roku, w Japonii tradycyjny kalendarz dzieli czas znacznie precyzyjniej – na krótkie, kilkunastodniowe mikrosezony. To nie tylko sposób obserwowania przyrody, lecz także element filozofii życia, który sprzyja większej uważności i pozwala dostrzegać subtelne zmiany zachodzące w naturze na co dzień.
encoded: Tradycyjny japoński kalendarz to znacznie więcej niż podział roku na wiosnę, lato, jesień i zimę. Jego struktura opiera się na dawnym systemie 24 okresów zwanych sekki, które dodatkowo dzielą się na jeszcze krótsze, kilkudniowe etapy – kō. Każdy z nich opisuje konkretne zjawiska przyrodnicze, takie jak kwitnienie roślin, migracje zwierząt czy zmiany temperatury. Choć system ten wywodzi się z tradycji chińskiej i przez lata pozostawał w cieniu zachodniego kalendarza, dziś ponownie zyskuje na znaczeniu, przyciągając osoby poszukujące głębszego kontaktu z naturą i bardziej świadomego przeżywania upływu czasu. Japoński kalendarz i mikropory roku – skąd wzięły się kō? Złożony system japońskiego kalendarza ma swoje korzenie w dawnych rozwiązaniach stosowanych w Azji Wschodniej, a jego obecna forma jest efektem wielowiekowej ewolucji. Choć współcześnie w Japonii funkcjonuje przede wszystkim kalendarz gregoriański (seireki), równolegle wykorzystywany jest system nazw er cesarskich (gengō), a także rzadziej spotykane, historyczne sposoby odmierzania czasu. Fundamentem tradycyjnego kalendarza był jednak model księżycowo-słoneczny, który dotarł do Japonii z Chin przez Półwysep Koreański już w VI wieku. Opierał się nie tylko na obserwacji cykli natury, lecz także na elementach takich jak chiński zodiak czy system rokuyō, przypisujący dniom określoną pomyślność lub jej brak. Kluczowa zmiana nastąpiła w okresie Edo, kiedy astronom Shibukawa Shunkai (uznawany za pierwszego oficjalnego astronoma Japonii) dostrzegł niedoskonałości dotychczasowego kalendarza i opracował jego nową wersję. Uwzględnił w niej długość roku wynoszącą 365 dni oraz dostosował system do rzeczywistych warunków panujących na archipelagu. Wprowadzony przez niego podział roku na 24 główne okresy (sekki), a następnie na 72 krótsze etapy (kō), został oficjalnie przyjęty w 1685 roku. Każde kō trwa zaledwie kilka dni i opisuje bardzo konkretne zjawiska przyrodnicze – od pojawiania się pierwszych pąków, przez migracje…

zdj-52-65c9b78.jpg
width: 4864
height: 3240

Jak zastosować metodę Marie Kondo na wakacjach? Te zasady zmieniają życie w podróży
type: item
date: 2026-03-30T08:03:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: Porady
subject: Traveler
subject: japonia
subject: książki
subject: porady w podróży
subject: sprzątanie
subject: walizka
subject: Wellness
description: Marie Kondo zdobyła światową popularność jako ekspertka od porządkowania i autorka metody, która zmieniła sposób myślenia o organizacji przestrzeni. Jej zasady można jednak zastosować nie tylko w domu, lecz także w podróży – od pakowania walizki po podejście do samego wyjazdu. Co w takim razie radzi Japonka?
encoded: Urodzona w Tokio autorka i osobowość telewizyjna stała się symbolem minimalistycznego podejścia do życia, opartego na świadomych wyborach i eliminowaniu nadmiaru. Jej filozofia, koncentrująca się na zatrzymywaniu tylko tych rzeczy, które „wywołują radość”, zyskała globalne uznanie i znalazła zastosowanie nie tylko w organizacji domowej przestrzeni, lecz także w codziennych nawykach. W najnowszej swojej książce „Letter From Japan” Marie Kondo przybliża kulturowe inspiracje stojące za tym podejściem, pokazując, jak łączyć porządek z uważnością i spokojem. Te same zasady można przenieść również na grunt podróżowania, które dla wielu osób bywa źródłem stresu. Jak więc zastosować metodę Kondo podczas wyjazdu i co naprawdę warto zabrać ze sobą w drogę? Jak spakować walizkę metodą Marie Kondo? Zastosowanie metody Marie Kondo w podróży zaczyna się od zmiany podejścia do samego pakowania – warto świadomie wybierać tylko te rzeczy, które rzeczywiście będą potrzebne i komfortowe w użyciu. Kluczowe staje się uporządkowanie przestrzeni w walizce w sposób, który ogranicza chaos i pozwala szybko odnaleźć każdy element bez konieczności przekopywania się przez zawartość bagażu. Pomocne wówczas okazuje się grupowanie rzeczy według funkcji oraz oddzielanie ich w mniejszych organizerach lub woreczkach, dzięki czemu ubrania, kosmetyki czy akcesoria nie mieszają się ze sobą i pozostają łatwo dostępne przez cały wyjazd. – Segreguję w małych woreczkach np. ubrania na co dzień, odzież „po domu”, kosmetyki do makijażu, kosmetyki do pielęgnacji skóry, suplementy i elektronikę z kablami – podkreśla Kondo. Równie istotna jest selekcja, ponieważ ograniczenie liczby przedmiotów nie oznacza rezygnacji z wygody, lecz jej zwiększenie. – W podróż zabieram ze sobą tylko niewielką liczbę rzeczy, starannie dobierając te, które naprawdę dają radość – zaznacza autorka w rozmowie z BBC. Jak podróżować bez stresu? Rady Marie Kondo To podejście można rozszerzyć na cały proces podróżowania, szczególnie na mom…

marie-kondo-c1d4025.jpg
width: 4991
height: 3445

Delfiny są bardzo inteligentne. Niestety, ludzie wciąż na nie polują i zmuszają je do niewolniczej pracy
type: item
date: 2026-03-28T09:46:13.000Z
creator: Edwin Radzikowski
subject: Przyroda
subject: delfiny
subject: japonia
subject: ochrona zwierząt
subject: polowanie
description: Delfiny są zabijane na mięso w Japonii i zamykane w delfinariach na całym świecie. Film dokumentalny „Reiwa” pokazuje ten nieludzki proceder.
encoded: Reiwa (jap. 令和) to nazwa ery panowania cesarza Japonii Naruhito, obowiązująca od 1 maja 2019 r. Rząd Japonii poinformował, że oficjalne tłumaczenie nazwy nowej ery w języku angielskim brzmi „Beautiful Harmony”, czyli „Piękna Harmonia”. „Reiwa” to również tytuł filmu dokumentalnego, który wyprodukowaliśmy wraz z Katarzyną Kozak. Porusza on temat polowań na delfiny w Japonii, procederu handlu dzikimi zwierzętami – Wild Life Trade – oraz zamykania delfinów w niewoli, w wodnych parkach rozrywki, delfinariach, oceanariach i innych miejscach tego typu. Film jest dostępny na YouTube. Delfiny są zagrożone – także w Polsce Delfiny to ruchliwe ssaki, jedne ze szczytowych oceanicznych drapieżników. Badania naukowe wykazały, że te zwierzęta są samoświadome, posiadające bardzo mocno rozwinięty system nerwowy, przejawiają wiele umiejętności kognitywnych. Ich życie społeczne jest bardzo rozbudowane, są emocjonalne. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku miał miejsce boom na delfinaria. Przyczyniła się do tego głównie popkultura, a naturalna, „uśmiechnięta” fizjonomia delfina zaczęła stać się jego przekleństwem. View oEmbed on the source website Dlaczego w Polsce zajęliśmy się delfinami? Przeciwstawiamy się jakiejkolwiek formie przemocy i eksploatacji zwierząt, tym bardziej w cyrkach – bo tym są tak naprawdę delfinaria. Choć w Polsce nie ma delfinariów – Polacy korzystają z tego typu „rozrywki” np. podczas wakacyjnych wyjazdów do Turcji, Egiptu, Dubaju i innych miejsc, które kupują delfiny z japońskiego miasta Taiji. Ruch turystyczny, dla którego delfiny są magnesem, przynosi krociowe zyski. Pojedynczy, wytresowany delfin butlonos może być wart od 100 tys. do 1,5 miliona dolarów. Cena zależy głównie od stopnia wytresowania delfina, od tego, jak się z nim „pracuje”, od jego charakteru. Poprzez różne programy kontaktu z widzami, pokazy, sesje pływania, karmienia, możliwość robienia sobie zdjęć z delfinem, generuje on dla morskiego parku roczny przychód ponad 1 miliona dolarów. Właścicie…

delfiny-2-6d584af.jpg
width: 2250
height: 1500

Podziemny japoński teleskop zapoluje na widma gwiazd. Umarły nim powstała Ziemia
type: item
date: 2026-03-17T06:58:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: gwiazda neutronowa
subject: Gwiazdy
subject: japonia
subject: teleskop
description: Tysiąc metrów pod górą Ikeno w rejonie Kamioka w mieście Hida w Japonii znajduje się cylindryczny zbiornik wypełniony 50 tysiącami ton wody. Dzięki ostatniej modernizacji ten wodny teleskop polujący na neutrina stał się wystarczająco czuły, by wykryć słabą „poświatę” wszystkich eksplodujących gwiazd we Wszechświecie.
encoded: Niewielu astronomów ma tyle szczęścia co Duńczyk Tycho Brahe. Ten znakomity naukowiec mógł na własne oczy obserwować jasną supernową, która rozświetliła niebo w 1572 roku i była widoczna przez kolejne dwa lata. Te potężne kosmiczne eksplozje, często jaśniejsze niż cała galaktyka, w naszej galaktyce zdarzają rzadko. Ocenia się, że mniej niż jeden procent gwiazd jest na tyle masywnych, by zakończyć swe życie jako supernowa. Mowa o gwiazdach o masach co najmniej około ośmiokrotnie większej od masy Słońca. Neutrino, niewidzialna cząstka W całym rozległym Wszechświecie do eksplozji supernowych dochodzi nawet raz na sekundę. Ale nawet, jeśli uda się nam dostrzec niektóre z nich dzięki coraz potężniejszym teleskopom, to dostrzeżony rozbłysk stanowi jedynie niewielką część całej historii. Większość energii supernowej jest unoszona przez neutrina – niemal niewidzialne cząstki, często nazywane „cząstkami duchami”, ponieważ przenikają przez niemal wszystko, co napotkają na swojej drodze. W każdej jednej sekundzie miliardy tych widmowych cząstek przechodzą przez nasze ciała. Niektóre z nich podróżowały przez kosmos ponad 10 miliardów lat, zanim dotarły na Ziemię. Naukowcy nauczyli się wykrywać neutrina. Dzięki niezwykle potężnemu teleskopowi zakopanemu głęboko pod ziemią w Japonii, astronomowie mogą wkrótce uchwycić ślad tych gwiezdnych „duchów” – a wraz z nim pozostałości po eksplozjach gwiazd, które zginęły nawet 10 miliardów lat temu. Wszystko dzięki modernizacji japońskiego teleskopu Super-Kamiokande (Super-K, ang. Super-Kamioka Neutrino Detection Experiment), która znacząco zwiększyła jego zdolność wykrywania neutrin pochodzących z supernowych. Złapane w wodzie Super-K jest wielkoskalowym wodnym detektorem tzw. promieniowania Czerenkowa. Promieniowanie Czerenkowa powstaje, gdy naładowana cząstka porusza się w ośrodku szybciej niż światło w tym ośrodku, tworząc charakterystyczny stożek promieniowania wykorzystywany w detekcji cząstek elementarnych. Głównym elementem instala…

skhighres-fb197d7.jpg
width: 3872
height: 2592

Punch wreszcie zyskuje akceptację stada. Największa zagadka dotyczy jednak jego matki
type: item
date: 2026-03-09T14:59:11.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: japonia
subject: makak
subject: małpy
subject: zachowania
subject: zoo
description: Punch, młody makak japoński z ZOO w Ichikawie, coraz lepiej odnajduje się w stadzie po odrzuceniu przez matkę. Choć dziś ma nowych towarzyszy i rzadziej szuka pocieszenia w pluszowej zabawce, biologów nadal zastanawia, dlaczego w ogóle doszło do tak rzadkiego zachowania.
encoded: Punch przyszedł na świat 26 lipca 2025 roku w ogrodzie zoologicznym w mieście Ichikawa, niedaleko Tokio. Jego historia zyskała światowy rozgłos, gdy do sieci trafiły zdjęcia i filmy przedstawiające osamotnionego malca kurczowo trzymającego pluszową zabawkę po odrzuceniu przez matkę. Sława Puncha przybrała takie rozmiary, że ZOO musiało wprowadzić ograniczenia dla odwiedzających i nakaz zachowania ciszy. Jego sytuacja w stadzie na początku nie była wesoła – inne małpy go prześladowały. Nowe informacje są optymistyczne: Punch ma przyjaciół i coraz lepiej sobie radzi. Biolodzy z uniwersytetu Concordia zastanawiają się jednak dlaczego w ogóle doszło do porzucenia przez matkę. Okazuje się że w naturze coś takiego się praktycznie nie zdarza. Przełom w integracji ze stadem Obecnie sytuacja Puncha uległa znacznej poprawie. Siedmiomiesięczny maluch coraz śmielej nawiązuje kontakty społeczne w grupie liczącej około 60 osobników. Coraz częściej widuje się go w towarzystwie dorosłych małp, na których plecy próbuje się wspinać. Makaki zaczynają go akceptować: iskać i przytulać. Punch stopniowo uczy się skomplikowanych zasad panujących w małpiej społeczności. Wcześniej wychowywany przez ludzi małpek nie potrafił się odnaleźć. Dzięki naturalnej elastyczności behawioralnej swojego gatunku, ma jednak ogromną szansę na pełną integrację ze stadem. Pożegnanie z pluszakiem Punch coraz rzadziej korzysta ze swojego ukochanego pluszaka. Zabawka została mu podsunięta tuż po urodzeniu, aby nauczyć go odruchu chwytania, który u noworodków makaków jest niezbędny do trzymania się futra matki. Przez kilka miesięcy pluszowy orangutan był jedynym źródłem komfortu: Punch tulił się do niego w trudnych chwilach. Dziś dyrektor ZOO, Shigekazu Mizushina, z optymizmem podkreśla, że Punch „wyrasta” z pluszaka. Wciąż sypia z nim każdej nocy, ale opiekunowie liczą, że w końcu zacznie zasypiać z innymi członkami stada. Makaki w naturze są niezwykle troskliwe Porzucenie noworodka jest wśród makaków japońskich…

malpka-punch-4ba3d59.jpg
width: 1575
height: 1050

Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
type: item
date: 2026-03-09T11:01:13.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje
subject: francja
subject: hanami
subject: holandia
subject: japonia
subject: kwiaty
subject: niemcy
subject: Travel
subject: wiosna
subject: wiśnie
subject: Wolny czas
description: Kwitnące wiśnie to niekwestionowany symbol japońskiej wiosny, który co roku przyciąga tysiące turystów spragnionych widoku różowych płatków. Choć tradycja hanami wywodzi się z Azji, podobne spektakle przyrody można dziś podziwiać w sercu Nowego Jorku czy na ulicach europejskich miast.
encoded: W tym artykule: Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Tak wygląda Central Park wiosną Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Japonia przywodzi na myśl na wiele skojarzeń, ale wiosną są to przede wszystkim kwitnące wiśnie. Różowawe kwiaty symbolizują efemeryczną naturę życia i piękno nowych początków. Każdej wiosny, poza pandemiczną przerwą, do Japonii przylatują tysiące turystów aby na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy spektakl w przyrodzie. W parkach, świątyniach i sanktuariach robi się wtedy tłoczno. Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Sezon kwitnienia wiśni w Japonii zwykle rozpoczyna się na południu, a następnie przesuwa się na północ. Zaczyna się na przełomie marca i kwietnia i zazwyczaj trwa około pięciu tygodniu. Szczyt kwitnienia przypada w różnym czasie w zależności od regionu i pogody. Najpopularniejszym miejscem do oglądania kwitnących wiśni w Japonii jest park Ueno w Tokio. Inne sprawdzone miejscówki to: Ścieżka Filozofów w Kioto, park Nakanoshima w Osace, ogród Shukkeien w Hiroszimie. Oglądanie kwitnących wiśni to nie tylko atrakcja turystyczna. To wiekowa tradycja, nazywana przez Japończyków hanami. Pod koniec marca i na początku kwietnia ludzie zbierają się w parkach, aby śpiewać, pić sake, a nawet pisać wiersze. Wszystko ku chwale otaczającego piękna. Współcześnie zakochani i całe rodziny wykorzystują ten czas na sesje fotograficzne w plenerze. Kwiat wiśni jest integralną częścią kultury japońskiej. Motyw ten pojawia się w dziełach sztuki, literaturze, a nawet na monetach jenów. Przypomina o kruchości życia i docenianiu każdej chwili. Tak wygląda Central Park wiosną Nie tylko w Japonii wiosna patrzy przez różowe okulary. Kwitnące wiśnie są również symbolem nowojorskiego Central Parku. Jedna z odmian (Okame) rosnących wzdłuż zachodniej strony zbiornika wodnego zdążyła już zakwitnąć. Kolejne dopiero czekają na swój szczyt. Nowojorczycy i turyści mogą śledzić, gdzie w Central Parku jest już różowo za pomocą aplikacji przygotowanej przez Centra…

kwitnace-wisnie-43b5395.jpg
width: 4032
height: 3024

Święto kwitnącej wiśni odwołane. Mieszkańcy mówią wprost: to kryzys
type: item
date: 2026-03-04T08:20:21.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: festiwale
subject: japonia
subject: tokio
subject: tradycje
subject: wiśnie
description: Co roku sezon kwitnienia wiśni zamienia Japonię w różowo-białą bajkę, która przyciąga miliony turystów z całego świata. Tradycja Hanami stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli kraju i magnesem dla zagranicznych podróżnych. W nadchodzących tygodniach w całej Japonii rozpoczną się festiwale organizowane z tej okazji. Jednak nie wszystkie samorządy zdecydowały się je utrzymać. W jednej z miejscowości w pobliżu Tokio wydarzenie zostało odwołane z powodu nadmiernego napływu turystów.
encoded: Japonia od lat znajduje się w czołówce podróżniczych marzeń – przyciąga zarówno futurystycznym obliczem Tokio, historycznym Kioto, jak i mniej oczywistymi miejscami (czyli np. azjatycką Wenecją), które zyskują popularność dzięki mediom społecznościowym. Po pandemicznym załamaniu branża turystyczna w kraju przeżywa rekordowe odbicie, a liczba zagranicznych gości bije kolejne historyczne wyniki. Problem w tym, że największe obciążenie coraz częściej spada nie na metropolie, lecz na małe miejscowości, które nie są przygotowane na tak intensywny ruch. Jednym z symboli tego napięcia stała się położona u stóp góry Fudżi Fujiyoshida, gdzie lokalne władze zdecydowały się odwołać festiwal kwitnącej wiśni, argumentując decyzję względami bezpieczeństwa i komfortu mieszkańców. Napływ turystów do Japonii. Festiwal w Fujiyoshidzie odwołany Powrót zagranicznych podróżnych do Japonii po pandemii okazał się bardziej obfity, niż przewidywano. W 2025 roku kraj odwiedziło aż 42,7 miliona turystów – to najwyższy wynik w historii i wyraźny wzrost względem niemal 37 milionów gości rok wcześniej. Osłabiony jen dodatkowo zwiększył atrakcyjność Japonii jako kierunku podróży, czyniąc ją bardziej dostępną cenowo. Szczególnie mocno odczuły to najpopularniejsze miasta. W Kioto mieszkańcy od miesięcy skarżą się na tłumy oraz zachowania turystów, którzy zaczepiają gejsze ubrane w kimona, próbując robić im zdjęcia bez zgody. Coraz częściej jednak problem wykracza poza metropolie i dotyka mniejszych miejscowości, których infrastruktura nie była projektowana z myślą o masowej turystyce. W Fujiyoshidzie (mieście położonym u podnóża góry Fudżi w prefekturze Yamanashi) sytuacja stała się nie do wytrzymania. Lokalne władze informowały o permanentnych korkach, niedopałkach papierosów wyrzucanych na ulice, wchodzeniu na prywatne posesje oraz przypadkach załatwiania potrzeb fizjologicznych w ogrodach mieszkańców. – Za pięknym krajobrazem góry Fuji kryje się rzeczywistość, w której spokojne życie mieszkańców…

hanami-2e2801e.jpg
width: 6000
height: 4004

Zagadka przodków Japończyków rozwiązana. Tak wyglądała wielka pradziejowa migracja
type: item
date: 2026-02-19T06:57:48.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: genetyka
subject: japonia
subject: migracje
subject: pradzieje
description: Przodkowie dzisiejszych Japończyków jako jedni z pierwszych na świecie wykonywali naczynia ceramiczne. Mowa o kulturze Jomon. Teraz naukowcy dowiedzieli się, jak przebiegało zasiedlenie Japonii przez tę społeczność. Nie obyło się bez niespodzianek.
encoded: Kultura Jomon narodziła się około 16 000 lat temu i istniała przez ponad dziesięć tysiącleci. Jej przedstawiciele byli pionierami, którzy jako jedni z pierwszych na świecie wytwarzali kunsztowne naczynia ceramiczne. W przeciwieństwie do innych ludów tej epoki, Jomon nie byli typowymi łowcami i zbieraczami, bo budowali trwałe osady. Zasiedlenie Japonii to ciągle zagadka Do tej pory archeolodzy uznawali, że Japonia została zasiedlona przez kilka fal osadników tej społeczności i to różnymi morskimi drogami. Obrazować to miały różnice w stylu życia tych pradziejowych ludów w zależności od miejsca życia na archipelagu Wysp Japońskich. Genetyczny wehikuł czasu Aby sprawdzić, czy ludzie Jomon rzeczywiście mieli wielu przodków, zespół profesora Hirokiego Ooty z Uniwersytetu Tokijskiego zajrzał w głąb ich genów. Badacze przeanalizowali mitochondrialne DNA pobrane z kości 40 pradziejowych szkieletów. Do porównania użyto dane genetyczne opracowane we wcześniejszych projektach badawczych, ale też szczątki kilkunastu zmarłych z wykopalisk w prefekturze Chiba, które do tej pory nie zostały przeanalizowane w ten sposób. Naukowcy nie chcieli badać DNA współczesnych Japończyków, bo ich geny są wymieszane z późniejszymi przybyszami. Skupili się wyłącznie na materiale sprzed tysięcy lat. Do pogłębionej analizy danych wykorzystali zaawansowane modele statystyczne. Jedna wielka japońska rodzina Wyniki analiz okazały się zaskakujące dla badaczy. Okazało się, że lud Jomon nie był mieszanką różnych plemion, lecz jedną wielką „rodziną”. Wywodzili się z jednego genetycznego pnia. Dane sugerują, że ich przodkowie przybyli do Japonii w ramach jednej, wspólnej fali migracyjnej około 25 tys. lat temu. Podział na grupę wschodnią i zachodnią nastąpił znacznie później, już po osiedleniu się na wyspach. – Wykazaliśmy, że różnice genetyczne zaobserwowane między wschodnimi i zachodnimi mieszkańcami archipelagu niekoniecznie wskazują na to, że osoby o różnym pochodzeniu migrowały do ​​Japonii wieloma d…

jomon-4492137.png
width: 1688
height: 1125

Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
type: item
date: 2026-02-15T08:12:45.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: argentyna
subject: australia
subject: brazylia
subject: japonia
subject: litwa
subject: namibia
subject: ranking
subject: stany zjednoczone
subject: tajwan
subject: turystyka
subject: wielka brytania
subject: włochy
description: W czasach, gdy w wielu popularnych kurortach coraz częściej mówi się o nadmiarze turystów, gościnność przestaje być oczywistością, a staje się wartością samą w sobie. Nikt nie chce przyjechać na wymarzony urlop tylko po to, by poczuć, że jest nieproszonym gościem. Dlatego przy wyborze kierunku coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na krajobrazy czy atrakcje, lecz także na nastawienie mieszkańców. Gdzie więc podróżni mogą liczyć na autentycznie życzliwe przyjęcie i poczucie, że są naprawdę mile widziani?
encoded: Rosnące zjawisko overtourismu sprawia, że w części najpopularniejszych regionów świata relacje między turystami a lokalnymi społecznościami stają się napięte. W niektórych miejscach wprowadzane są dodatkowe opłaty, limity odwiedzających czy restrykcje mające ograniczyć napływ gości – jak dzieje się to choćby w niektórych regionach Hiszpanii czy w alpejskich obszarach północnych Włoch. Równocześnie istnieją destynacje, które wciąż budują swoją markę na otwartości i wysokiej jakości obsługi. To właśnie one znalazły się w najnowszym zestawieniu najbardziej gościnnych miejsc na świecie na 2026 rok, przygotowanym w ramach corocznego plebiscytu Booking.com Traveller Review Awards. Montepulciano, Toskania – gościnność w sercu włoskiej krainy wina Montepulciano to przykład miejsca, w którym turysta od pierwszych chwil czuje się bardziej gościem niż klientem. Położone na wzgórzu w południowej Toskanii miasto zachowało średniowieczny układ ulic i kamienną zabudowę, dzięki czemu spacer po jego stromych zaułkach ma niemal filmowy charakter. Gościnność budowana jest tu wokół lokalnych tradycji – od rodzinnych trattorii po niewielkie enoteki, w których właściciele chętnie opowiadają o winie Vino Nobile di Montepulciano. Region uchodzi za jeden z najważniejszych obszarów winiarskich we Włoszech, ale mimo renomy nie zatracił kameralności. Mieszkańcy przyzwyczajeni są do odwiedzających, lecz wciąż utrzymują bezpośredni, serdeczny kontakt, co sprawia, że pobyt ma charakter osobisty, a nie anonimowy. Otaczające miasto wzgórza, gaje oliwne i winnice dodatkowo wzmacniają poczucie spokoju i autentyczności. Warto dodać, że właśnie tu kręcono sceny „włoskiego miasta” w filmie „Zmierzch: Księżyc w nowiu”, choć w fabule miejsce to występowało jako Volterra. Magong na Tajwanie – tradycja, świątynie i azjatycka serdeczność Magong, położone na archipelagu Penghu, łączy nadmorskie krajobrazy z silnie zakorzenioną kulturą religijną i społeczną. Jednym z najważniejszych punktów miasta jest świątyn…

Montepulciano-750c9be.jpg
width: 8051
height: 4926

Masz więcej niż 40 lat? Do tych barów nie wejdziesz – w Korei i Japonii coraz częściej ustalają górną granicę wieku
type: item
date: 2026-02-13T10:41:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bary
subject: japonia
subject: korea południowa
subject: podróże
subject: rozrywka
subject: starość
description: Tokijska izakaya Tori Yaro Dogenzaka – znany pub w popularnej dzielnicy Shibuya – wprowadziła „miękki zakaz wstępu” dla osób powyżej 39 roku życia. To nie odosobniony przypadek: podobne restrykcje pojawiają się w wielu klubach w Korei Południowej i wywołują falę emocji. Czemu azjatyckie lokale zamykają się na starszych klientów? Wygląda na to, że trzeba się spieszyć z odwiedzinami.
encoded: W Tokio i w Seulu pojawiają się kluby i bary z wyraźnie określoną górną granicą wieku – bywa, że wynosi ona 39, 30 czy nawet… 25 lat. Nie są to tylko sugestie: gdy wyglądamy starzej, to nie przekroczymy nawet ich progu. Tłumaczenia właścicieli są proste: chodzi o zachowanie imprezowej atmosfery i spełnienie oczekiwań młodszej klienteli. Czy to nowy rozdział w życiu nocnym Azji czy chwilowa moda? Limit w wieku w barach w Tokio – jak to działa w praktyce? Dyskusja o limitach wiekowych w klubach rozgorzała głównie przez Tori Yaro Dogenzaka – legendarny lokal typu izakaya (czyli niedrogi, japoński pub). Właściciele tego baru wprowadzili zasadę, według której wstęp mają wyłącznie osoby w wieku od 29 do 39 lat. Nie jest to jednak ścisła zasada – jeśli w grupie znajduje się ktoś poniżej 40. roku życia, to osoby starsze mogą wejść razem z nim. Pracownicy sprawdzają gości na wejściu, chociaż, jak zauważają dziennikarze, kryteria są nieostre i trudne je egzekwować. Jak reagują Japończycy? Według rzecznika prasowego sieci decyzja ustanowieniu limitów podyktowana była oczekiwaniami samych klientów i chęci zachowania określonej atmosfery. Starsi klienci mieli bowiem częściej składać skargi na hałas czy sposób zabawy młodszych. Jak podkreśla Toshihiro Nagano z Japan Today, chodziło przede wszystkim o minimalizację konfliktów międzypokoleniowych i zwiększenie satysfakcji wszystkich odwiedzających. Trwają liczne dyskusje o granicach równości i o dyskryminacji. W Japonii problem starzenia się społeczeństwa jest wyjątkowo poważny, więc praktyki tego typu wywołują duże emocje. Część osób postrzega takie rozwiązania jako nieetyczne. Korea Południowa wyjątkowo pielęgnuje kult młodości – tam do klubów nie wejdziesz Ograniczenia wiekowe są znacznie bardziej rozpowszechnione w Korei Południowej, szczególnie w dzielnicy Hongdae w Seulu. Wiele klubów i pubów ustala górną granicę wieku na poziomie 30, a nawet 25 lat. Praktyka ta ma długą tradycję i wynika z silnego pragnienia tworzenia przest…

FABRIC-KOLAZ-32-68-0b6b3c1.jpg
width: 2700
height: 1800

Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
type: item
date: 2026-02-01T14:23:44.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: australia
subject: japonia
subject: nowa zelandia
subject: podróże
subject: ranking
description: Podróżowanie w pojedynkę przestaje być niszowym wyborem, a staje się jednym z najszybciej rosnących trendów w turystyce. Coraz więcej osób stawia na niezależność, własne tempo i swobodę decyzji zamiast kompromisów typowych dla wyjazdów grupowych. Gdzie w 2026 roku najchętniej ruszą solo podróżnicy?
encoded: Okres po pandemii wzmocnił potrzebę autonomii i komfortu płynącego z samodzielnego odkrywania świata, a podróże solo dają możliwość skupienia się na własnych potrzebach, zainteresowaniach i rytmie dnia, bez konieczności dostosowywania planu do innych. Branża turystyczna szybko odpowiedziała na te oczekiwania, rozwijając ofertę elastycznych usług, spersonalizowanych doświadczeń i rozwiązań sprzyjających osobom podróżującym samotnie. Nic dziwnego, że segment ten rośnie w imponującym tempie – globalna wartość rynku podróży solo wyniosła w 2024 roku ponad 482 mld dolarów, a prognozy wskazują, że do 2030 roku może przekroczyć 1 bilion dolarów. Dlaczego coraz więcej osób rusza w świat w pojedynkę? Dynamiczny wzrost popularności podróży w pojedynkę nie jest już chwilową modą, lecz wyraźnym kierunkiem rozwoju całego rynku turystycznego. Zjawisko to napędza kilka grup jednocześnie: rosnąca liczba singli, cyfrowi nomadzi pracujący zdalnie z różnych zakątków świata, a także aktywni seniorzy, którzy po zakończeniu kariery zawodowej decydują się realizować długo odkładane plany podróżnicze. Szczególnie widoczne jest to wśród milenialsów i przedstawicieli pokolenia Z, dla których wyjazd solo staje się formą inwestycji w siebie – sposobem na doświadczenie przygody, wyjście poza strefę komfortu i budowanie poczucia sprawczości. Badania Solo Traveler World pokazują, że aż 75% osób podróżujących samotnie wskazuje na korzyści osobiste, takie jak poprawa dobrostanu psychicznego i troska o siebie. Tendencję tę potwierdzają również dane Skyscanner, według których ponad połowa respondentów deklaruje preferencję dla samodzielnego odkrywania świata. Raport FTLO Travel, analizujący plany osób w wieku 25–39 lat, wskazuje dodatkowo, że motywacją nr 1 jest po prostu chęć zobaczenia świata – taką odpowiedź wybrało blisko 74,6% ankietowanych. Zainteresowanie koncentruje się głównie na regionach Australii i Oceanii, Azji oraz Europy, a w dalszej kolejności Ameryki Południowej i Afryki. Co istotne,…

shutterstock2397663857-08bf210.jpg
width: 7008
height: 4672

Tu turyści zapłacą fortunę za noc w więzieniu. Pobyt w tym hotelu to wyjątkowe przeżycie
type: item
date: 2026-02-01T11:14:08.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: hotele
subject: japonia
subject: więzienie
description: Luksusowe hotele od lat prześcigają się w pomysłach, by zaskoczyć podróżnych. Jednak co się dzieje, gdy pięciogwiazdkowy komfort spotyka się z murami dawnego więzienia? Ten nietypowy projekt pokazuje, że nawet miejsca o trudnej historii mogą dostać drugie życie i stać się jedną z najbardziej intrygujących destynacji noclegowych.
encoded: Branża hotelarska coraz śmielej sięga po nietypowe przestrzenie, by zaoferować gościom doświadczenie wykraczające poza zwykły nocleg. W ostatnich latach popularność zdobywały hotele lodowe, obiekty ukryte pod wodą czy wnętrza wykute w soli. Teraz uwagę przyciąga zupełnie inna koncepcja – luksusowy hotel urządzony w murach dawnego więzienia, który zachował elementy oryginalnej architektury i połączył surową przeszłość z nowoczesnym designem. To miejsce, gdzie historia nie została wymazana, lecz stała się częścią wyjątkowej atmosfery. Historia więzienia Nara w Japonii Ponad sto lat temu, bo dokładnie w 1908 roku, w japońskim mieście Nara oddano do użytku jeden z najbardziej innowacyjnych kompleksów penitencjarnych tamtej epoki – więzienie, które miało stać się symbolem modernizacji japońskiego systemu sądowniczego. Zaprojektowane przez wybitnego architekta Keijiro Yamashitę obiekty były częścią tzw. „Pięciu Wielkich Więzień” z okresu Meiji – ambitnego programu, który łączył lokalne tradycje z wpływami zachodnimi. Charakterystyczny układ budynku, z promieniście rozchodzącymi skrzydłami wokół centralnej wartowni, był wzorowany na systemie Havilanda i miał na celu usprawnienie nadzoru i kontroli nad osadzonymi. Ceglane mury i stalowe elementy konstrukcyjne, nietypowe dla wcześniejszych japońskich więzień, świadczyły o ówczesnych aspiracjach modernizacyjnych oraz silnym wpływie architektury zachodniej. Kompleks pierwotnie projektowano tak, by pomieścić około 650 osadzonych, ale z czasem, w okresach największego obciążenia, liczba ta sięgała nawet ponad 900 osób, co znacząco przekraczało pierwotne założenia projektowe i odzwierciedlało wzrost populacji więźniów w pierwszej połowie XX wieku. Współczesne relacje i dokumenty wskazują, że warunki w „czterech skrzydłach” potrafiły być surowe, z niewielką przestrzenią do życia i z intensywnym reżimem porządkowym, co dziś zwiększa walor historyczny budynku jako świadectwa epoki. Przez ponad sto lat więzienie funkcjonowało jako je…

wizenieni-8554b63.jpg
width: 4508
height: 3108

Gdy brakuje bliskich, Japończycy wynajmują przyjaciół. Ta usługa naprawdę działa
type: item
date: 2026-01-31T11:57:45.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: rodzina
subject: samotność
subject: Społeczeństwo
description: Kilka dni temu do polskich kin trafił film „Rodzina do wynajęcia”, w którym amerykański aktor mieszkający w Tokio podejmuje pracę jako „członek rodziny na zamówienie”. Choć fabuła może brzmieć jak czysta fikcja, podobne usługi naprawdę istnieją. W Japonii od lat działają agencje oferujące wynajem osób, które na kilka godzin lub dni wcielają się w role bliskich, partnerów czy przyjaciół.
encoded: Starzejące się społeczeństwo, rosnąca samotność i silna presja społecznych oczekiwań sprawiają, że relacje międzyludzkie w Japonii przybierają czasem nieoczywiste formy. W odpowiedzi na te zjawiska powstał specyficzny segment rynku usług – firmy oferujące „wynajem relacji”. Klienci mogą zatrudnić kogoś, kto zagra rolę męża, żony, ojca, matki, babci, a nawet współpracownika czy przyjaciela. Dla jednych to sposób na poradzenie sobie z izolacją, dla innych – narzędzie do utrzymania pozorów w świecie, w którym wizerunek społeczny wciąż ma ogromne znaczenie. Początki wynajmu „rodzin” w Japonii. Skąd wzięło się to zjawisko? W Japonii usługi polegające na wynajmowaniu aktorów do ról członków rodziny, przyjaciół czy towarzyszy codziennych aktywności mają swoje korzenie już w początku lat 90. XX wieku, kiedy jedna z pierwszych firm w Tokio zaczęła oferować tego typu rozwiązania jako tzw. „usługi miękkie”, czyli kontakty z innymi z empatią i wsparciem, które miały pomagać osobom w trudnych sytuacjach społecznych. Firmy te, choć brzmią dziś egzotycznie dla zachodnich odbiorców, powstały w odpowiedzi na konkretne potrzeby: samotność, presję społeczną i lukę w tradycyjnych relacjach międzyludzkich. Pionierami tego segmentu byli przedsiębiorcy, którzy już ponad dwie dekady temu dostrzegli potencjał rynku. Jednym z nich jest Ryuichi Ichinokawa, który około 20 lat temu założył firmę Heart Project, określając jej działalność mianem „usługi dodatkowej obecności”. Jego koncepcja polegała na wynajmowaniu ludzi, którzy mogą zastąpić kogoś bliskiego w życiu klienta, wypełniając lukę emocjonalną lub społeczną. Ceny takich usług były zróżnicowane w zależności od roli i długości wynajmu, a sama idea szybko zyskała na popularności i zaczęła się rozprzestrzeniać w całym kraju. To właśnie ta długoletnia praktyka i ewolucja rynku sprawiły, że zjawisko wynajmu relacji stało się na tyle znane, iż stało się inspiracją dla twórców filmowych. Głośno zrobiło się o tym ponownie w kontekście premiery o…

wynajem-d74ce38.jpg
width: 7008
height: 4672

Mikroorganizmy w Fukushimie zachowują się zaskakująco, bo… nie mutują. Czemu więc nadal żyją?
type: item
date: 2026-01-29T07:50:30.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: elektrownia
subject: japonia
subject: katastrofy
subject: mutacja
subject: promieniowanie
description: Promieniowanie nie zawsze jest przeszkodą. W wysoce radioaktywnych miejscach na Ziemi życie nie tylko się rozwija, ale także przybiera dziwne formy – jak np. w Czarnobylu. Spodziewano się, że po katastrofie elektrowni w Fukushimie będzie tak samo, jednak… żyjące tam mikroby zdają się zupełnie niedotknięte promieniowaniem. Jak to możliwe?
encoded: Naukowcy z Japonii odkryli, że mikroby żyjące w torusie – części systemu bezpieczeństwa elektrowni atomowej w Fukushimie –przeżyły skrajnie radioaktywne warunki bez żadnych adaptacji do promieniowania. Ich istnienie może utrudnić oczyszczenie reaktora. Katastrofa jądrowa w Fukushimie W marcu 2011 roku, w wyniku potężnego trzęsienia ziemi, w reaktory elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi uderzyło tsunami, które spowodowało uszkodzenie systemów chłodzenia i w efekcie stopienie rdzeni reaktorów. Wydostające się z nich substancje promieniotwórcze spowodowały długotrwałe skażenie dużego obszaru wokół elektrowni. Miasto Ōkuma zostało niemal całkowicie opuszczone, a region stał się obiektem intensywnych badań naukowych dotyczących wpływu promieniowania na życie. Okazuje się, że nie tylko ono przetrwało, ale także nie wykazuje szczególnych zmian. Jakie mikroorganizmy przetrwały w radioaktywnym środowisku? Badacze z Keio University w elektrowni w Fukushimie spodziewali się znaleźć organizmy znane ze swojej odporności na promieniowanie – np. bakterie Deinococcus radiodurans czy Methylobacterium radiotolerans. Ku ich zaskoczeniu, dominujące okazały się jednak mikoorganizmy z rodzajów Limnobacter i Brevirhabdus, typowo występujące w środowiskach morskich. Co więcej, nie wykazują one szczególnej odporności na promieniowanie jonizujące. Jak w takim razie przeżyły? Jak to możliwe, że bakterie zabezpieczyły się przed promieniowaniem? Analiza próbek pobranych z radioaktywnej wody torusa wykazała, że mikroorganizmy prawdopodobnie stworzyły biofilmy – śluzowate warstwy ochronne złożone z wielu komórek. Biofilm pełni rolę tarczy, która ogranicza bezpośredni wpływ promieniowania na mikroorganizm. Dzięki tej osłonie bakterie mogą przeżyć w wodzie o wysokim poziomie promieniowania bez konieczności posiadania wyspecjalizowanych mechanizmów molekularnych. Zagrożenie dla procesu dekontaminacji Obecność mikroorganizmów w torusie może poważnie skomplikować proces dekontaminacji elektrowni – cz…

FABRIC-KOLAZ-32-58-8610b88.jpg
width: 2700
height: 1800

Japonia buduje najszybszy pociąg świata. Czy ta technologia dotrze do Europy?
type: item
date: 2026-01-28T07:00:24.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: europa
subject: japonia
subject: pociągi
subject: tokio
subject: transport
description: Choć wielu podróżnych wciąż wybiera samochód lub samolot, transport kolejowy nie traci na znaczeniu – wręcz przeciwnie, wchodzi w zupełnie nową erę. Najlepszym dowodem jest Japonia, która pracuje nad pociągiem zdolnym osiągać prędkość aż 603,5 km/h. To poziom, który jeszcze niedawno wydawał się zarezerwowany wyłącznie dla lotnictwa.
encoded: W Japonii trwają intensywne prace nad konstrukcją najszybszego pociągu świata, opartego na technologii lewitacji magnetycznej. Zakłada się, że skład będzie mógł rozpędzać się do 603,5 km/h, znacząco przekraczając możliwości jedynego komercyjnego pociągu na poduszce magnetycznej kursującego obecnie na świecie – chińskiego Shanghai Maglev, osiągającego około 460 km/h. Dla porównania, najszybsze pociągi dużych prędkości w Europie, takie jak francuskie TGV czy włoskie Italo, w regularnej eksploatacji poruszają się z prędkościami rzędu 300-350 km/h. Pojawia się więc pytanie, czy technologia rozwijana w Azji ma szansę w przyszłości trafić także na europejskie tory? Jak działają pociągi maglev serii L0? Rozwijany w Japonii pociąg serii L0 opiera się na technologii lewitacji magnetycznej, która całkowicie zmienia klasyczne rozumienie ruchu kolejowego. Zamiast poruszać się po szynach, skład unosi się kilka centymetrów nad prowadnicą dzięki silnym elektromagnesom. Eliminuje to tarcie między kołami a torem, które w tradycyjnych pociągach stanowi jedną z głównych barier prędkości. Ruch do przodu zapewnia liniowy silnik elektryczny wbudowany w infrastrukturę torową – pole magnetyczne niejako „ciągnie” i „odpycha” pociąg, umożliwiając płynne rozpędzanie do prędkości przekraczających 600 km/h. W praktyce oznacza to nie tylko rekordowe osiągi, lecz także inny profil jazdy: mniej wibracji, niższy poziom hałasu mechanicznego i większą stabilność przy dużych prędkościach. Docelowo technologia ta ma skrócić przejazd między Tokio a Osaką do około godziny, podczas gdy obecnie najszybsze połączenia zajmują ponad dwie godziny. Projekt wiąże się jednak z ogromnymi nakładami finansowymi (koszty budowy infrastruktury liczono już w dziesiątkach miliardów euro), a harmonogram uległ przesunięciu. Zamiast pierwotnie przyjmowanego terminu końca dekady bardziej realny scenariusz zakłada uruchomienie komercyjnych kursów dopiero w połowie lat 30. XXI wieku. Czy superszybki maglev mógłby jeździć w Eur…

maglev-df5fdf9.jpg
width: 5760
height: 3840

Makaki japońskie relaksują się zimą w gorących źródłach. Ale dla nich to nie tylko odpoczynek po całym dniu „małpowania”
type: item
date: 2026-01-22T12:42:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gorące źródła
subject: japonia
subject: makak
subject: małpy
subject: pasożyty
subject: Zdrowie
description: Małpy śnieżne – zrelaksowane, z przymrużonymi oczami, zanurzone w parującej wodzie – to symbol japońskiej prefektury Nagano. One też wiedzą, że moczenie zamarzniętych kończyn w gorących źródłach to najlepsze, co można zafundować sobie zimą. Czy to one wymyśliły SPA?
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu w Kioto odkryli, ze charakterystyczne zachowanie makaków japońskich zapewnia im nie tylko ciepło – ma dla nich konkretne działanie zdrowotne. Te niezwykłe naczelne mogą wiedzieć – nawet intuicyjnie – więcej niż my. Wyniki opublikowali w czasopiśmie „Primates”. Nietypowe zimowe rytuały makaków – małpie SPA Samice małp śnieżnych (czyli makaków japońskich) z Jigokudani Snow Monkey Park w prefekturze Nagano chętnie korzystają z parujących wód – zwłaszcza w trakcie srogich zim. Do tej pory sądzono, że rytuał ten służy głównie termoregulacji i łagodzeniu stresu. Najnowsze badania ujawniają, że efekt tych kąpieli sięga znacznie głębiej – dosłownie. Naukowcy postanowili zbadać, czy „małpie SPA” wpływa na pasożyty i mikrobiom jelitowy. W ciągu dwóch zim przeprowadzili badania, podczas których obserwowali grupę samic, porównując osobniki regularnie kąpiące się z tymi, które nie korzystały z gorących źródeł. Nie wszystkim makakom jest to bowiem w smak. Chcieli ustalić, czy gorące źródła wpływają na tzw. holobiont makaka – zintegrowany układ biologiczny składający się z gospodarza (małpy) i towarzyszących mu mikrobów oraz pasożytów. Ludzie mają całkiem podobny. Jak kąpiele wpływają na małpy? Badacze pod kierownictwem Abdullaha Langgenga odkryli, że gorąca woda zmienia holobiont makaków. U samic kąpiących się zauważono zmienione rozmieszczenie wszy, co sugeruje, że kąpiel może zakłócać ich aktywność lub składanie jaj. Jednocześnie analiza mikrobiomu jelitowego ujawniła różnice pomiędzy małpami kąpiącymi się a niekorzystającymi z gorących źródeł. Choć ogólna różnorodność mikroorganizmów była podobna, to niektóre rodzaje niekorzystnych bakterii występowały w większej liczbie u osobników niebiorących kąpieli. Czy kąpiele w gorącej wodzie są niebezpieczne? Co z pasożytami? Wbrew obawom, że wspólne kąpiele mogą prowadzić do wzrostu liczby pasożytów jelitowych, badania nie wykazały zwiększonej obecności takich infekcji u makaków korzystających z gorących źródeł…

GettyImages-1330565727-58a59c8.jpg
width: 6000
height: 4000