National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-18T15:21:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Jagiellonowie docenieni. Projekt „National Geographic Polska” nominowany w prestiżowym konkursie
items: Jak wyglądała Anna Jagiellonka? Pierwsza historyczna rekonstrukcja wizerunku królowej
items: Tak wyglądał król Zygmunt August. Pierwsza naukowa rekonstrukcja
items: Jak wyglądała królowa Bona? „Młoda i bardzo urodziwa”
items: Zygmunt Stary wiódł życie bogatego kawalera. Nie spodziewał się objęcia tronu
items: Jak wyglądał Aleksander Jagiellończyk? „Krępy o pociągłej twarzy”
items: Jak wyglądał Jan Olbracht? Za jego panowania miała „wyginąć szlachta”
items: Jak wyglądał Kazimierz Jagiellończyk? „Przystojna twarz o klasycznych rysach”
items: Jak wyglądał Władysław Warneńczyk? „Urody średniej”
items: Jak wyglądała Jadwiga Andegaweńska? Szczupła i wysoka jak na ówczesne czasy
items: Tak wyglądali Jagiellonowie. Posłuchaj podcastu National Geographic Polska
items: Jak wyglądał Władysław Jagiełło? Nie lubił bogatych strojów i miał bardzo ciemne oczy
items: Nowy Poczet Jagiellonów. Poznaj prawdziwe oblicze władców Polski

Jagiellonowie docenieni. Projekt „National Geographic Polska” nominowany w prestiżowym konkursie
type: item
date: 2025-12-18T15:20:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Jagiellonowie
subject: konkursy
subject: królowie
description: Nowy Poczet Jagiellonów to propozycja, która zrywa z podręcznikowym podejściem do historii. „National Geographic Polska” tchnął nowe życie w postacie władców, opierając się na badaniach i faktach. Nasza inicjatywa została nominowana w prestiżowym plebiscycie „Archeologiczne Sensacje 2025”.
encoded: Redakcja czasopisma „Archeologia Żywa” rozpoczęła kolejną edycję plebiscytu „Archeologiczne Sensacje”, którego celem jest pokazanie dokonań w zakresie polskiej archeologii. W ramach konkursu doceniane są nie tylko spektakularne odkrycia, ale także codzienna, często niewidoczna praca badawcza. Nowy Poczet Jagiellonów – czy będzie najważniejszą premierą? W plebiscycie „Archeologii Żywej” znajduje się 10 kategorii, w których przyznawane są laury. Nowy Poczet Jagiellonów, czyli inicjatywa „National Geographic Polska”, została nominowany w kategorii „Najważniejsza premiera dziedzictwa”. W jej ramach wyróżniane są wydarzenia, projekty lub inicjatywy, które w wyjątkowy sposób przyczyniły się do promocji i ochrony dziedzictwa kulturowego w 2025 roku. – Jako redakcja „National Geographic Polska” chcieliśmy zmierzyć się z utrwalonymi wyobrażeniami i zaproponować wizerunki władców z dynastii Jagiellonów oparte na źródłach, badaniach i współczesnych narzędziach, a nie na schematach powielanych od pokoleń – komentuje redaktor naczelny „National Geographic Polska” Łukasz Załuski. – To próba przywrócenia im ludzkiego wymiaru i pokazania, że dziedzictwo historyczne może być jednocześnie rzetelne naukowo i atrakcyjne wizualnie. Nominacja w plebiscycie „Archeologii Żywej” to dla nas ogromne wyróżnienie – dodał Załuski. Skarby, wykopaliska, publikacje – archeologicznych sensacji jest więcej W pozostałych dziewięciu kategoriach wskazano dziesiątki innych przedsięwzięć. W konkursie nominowano na przykład najskuteczniej popularyzowane badania, najciekawszą publikację archeologiczną, wystawę muzealną, skarb czy zdjęcie. – Każdy rok przynosi w Polsce setki, a w praktyce tysiące nowych danych archeologicznych, bo mówimy o kraju, na którego terenie zarejestrowano już blisko pół miliona pozycji w ewidencji zabytków archeologicznych i wciąż dochodzą kolejne – mówi redaktor naczelny „Archeologii Żywej” dr Radosław Biel. Pilna potrzeba popualaryzacji W ocenie dr. Biela potrzebujemy rzetelnej pop…

jagiellonowie-konkurs-df41bb6.jpg
width: 1575
height: 1050

Jak wyglądała Anna Jagiellonka? Pierwsza historyczna rekonstrukcja wizerunku królowej
type: item
date: 2025-04-11T06:50:26.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
subject: rekonstrukcja
description: Pierwsza dama polskiego tronu, która przez dekady pozostawała starą panną. Teraz, dzięki historycznej rekonstrukcji, możemy wreszcie zobaczyć, jak wyglądała Anna Jagiellonka – kobieta, która wbrew przeciwnościom została królową Polski.
encoded: Spis treści: Dzieciństwo Anny Jagiellonki i edukacja na królewskim dworze Nieudane zaręczyny i kandydaci do ręki królewny Anny Anna Jagiellonka i Henryk Walezy – miłość czy polityka? Małżeństwo z Stefanem Batorym – królowa i samotność Rekonstrukcja wizerunku Anny Jagiellonki – jak wyglądała? Była jedną z najbardziej niedocenionych postaci dynastii Jagiellonów. Przez dziesięciolecia pozostawała w cieniu silnych mężczyzn i ambitnej matki, a jej życie obfitowało w rozczarowania, polityczne kalkulacje i samotność. Anna Jagiellonka – kobieta, która mimo wszystko sięgnęła po koronę i zapisała się w historii jako ostatnia z rodu Jagiellonów. Dziś, dzięki historycznej rekonstrukcji, możemy po raz pierwszy spojrzeć jej w oczy i zobaczyć, jak naprawdę wyglądała. Dzieciństwo Anny Jagiellonki i edukacja na królewskim dworze Urodziła się 18 grudnia 1523 roku w Krakowie jako czwarte dziecko Zygmunta Starego i Bony Sforzy. Wychowywana pod surowym okiem matki uczyła się włoskiego, łaciny, sztuki haftu, a rozrywki znajdowała w grze w warcaby, szachy i kości. Choroba ojca, skandal obyczajowy brata i związane z tym problemy spowodowały, że w momencie śmierci Zygmunta Starego w 1548 r., 25-letnia Anna wówczas nie miała jeszcze żadnego konkurenta do swojej ręki. W myśl ówczesnych obyczajów była więc starą panną. Wydawało się, że karta odwróci się właśnie w tym roku, bowiem o rękę Anny rozpoczął starania Albrecht Hohenzollern zwany Alcybiadesem, margrabia na bawarskim Kulmbach. Niestety, zarówno bliskie pokrewieństwo, jak i nie najlepsza opinia o kandydacie spowodowały, że dwór polski wraz z Boną odrzucili tę kandydaturę. Po śmierci ojca Anna wraz z matką i siostrami wyjechała na Mazowsze, gdzie przebywała przez 8 lat. Powodem tego wyjazdu był ostry konflikt matki z Zygmuntem Augustem na tle małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną. Co za tym idzie, także kompletna izolacja Anny od jedynego brata. Nieudane zaręczyny i kandydaci do ręki królewny Anny Przez te wszystkie lata, zarówno Bona jak i …

Anna-Jagiellonka-675c2a6.jpg
width: 3750
height: 2500

Tak wyglądał król Zygmunt August. Pierwsza naukowa rekonstrukcja
type: item
date: 2025-04-09T09:48:23.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Ostatni z Jagiellonów, który zbudował Rzeczpospolitą Obojga Narodów – choć brakowało mu silnej ręki w polityce, przeprowadził jedną z najważniejszych unii w dziejach Polski. Oto, jak w rzeczywistości wyglądał.
encoded: Spis treści: Dzieciństwo i droga Zygmunta Augusta na tron Sercowe problemy króla Zygmunta Czy mógł powstać polski kościół narodowy? Zygmunt II August – król reformator Jak wyglądał Zygmunt II August? Rekonstrukcja wizerunku króla Zygmunt II August, ostatni z dynastii Jagiellonów na polskim tronie, to postać pełna kontrastów. W powszechnym uznaniu historyków jest uznawany za króla o słabym charakterze, ale silnych uczuciach, monarchę rozpiętego między wpływem dominującej matki a własnymi pragnieniami. Choć jego panowanie naznaczone było osobistymi dramatami i politycznymi napięciami, to właśnie za czasów Zygmunta Augusta doszło do historycznego zjednoczenia Polski i Litwy w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Poznaj życie ostatniego Jagiellona oraz obejrzyj pierwszą naukową rekonstrukcję wizerunku króla, która powstała w ramach projektu naukowego National Geographic Polska. Dzieciństwo i droga Zygmunta Augusta na tron Zygmunt August urodził się 1 sierpnia 1520 roku jako drugie dziecko Bony i Zygmunta Starego. Od początku był oczkiem w głowie matki, która zadbała o jego solidne wykształcenie. Jednocześnie zaborcze działania Bony wobec syna prawdopodobnie wpłynęły na słaby charakter przyszłego króla. Zygmunt od początku był szykowany do przejęcia tronu. Już w wieku 6 lat przyjmował wraz z matką hołd przedstawicieli miasta Bari, skąd pochodziła Bona. W 1529 roku został w Wilnie wyniesiony na tron wielkoksiążęcy, a rok później, znowu z inicjatywy Bony, koronowany na króla, mimo że wciąż żył jeszcze jego ojciec Zygmunt Stary. Królowa obawiała się bowiem elekcyjności tronu i zmiennych nastrojów panów polskich. Sercowe problemy króla Zygmunta Z inicjatywy ojca i przy wielkiej niechęci matki, w 1538 roku zaręczył się z Elżbietą Habsburżanką. 5 lat później doszło do zaślubin polsko-austriackiej pary. Szybko okazało się, że królowa ukrywała przed mężem silną epilepsję, co spowodowało, że trzy miesiące po ślubie Zygmunt wyjechał na 5 lat na Litwę. Była to jego pierwsza samo…

Zygmunt-August-4afce2c.jpg
width: 800
height: 533

Jak wyglądała królowa Bona? „Młoda i bardzo urodziwa”
type: item
date: 2025-04-07T14:19:06.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowa
subject: królowie
description: Ślub królowej Bony w Krakowie był tak bogaty, jak żaden wcześniej na Wawelu. Włoszka była bardzo urodziwa. Potrafiła dobrze administrować i zarządzać. To nie wszystkim się spodobało.
encoded: Spis treści: Skąd Włoszka wzięła się na polskim tronie? Ślub, jakiego nigdy wcześniej nie widziano Problematyczna królowa dla... mężczyzn Czasy panowania królowej Bony Śmierć królowej Bony Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? Bona była córką księcia włoskiego Giana Galeazza Sforzy oraz Izabeli Aragońskiej. Urodziła się 2 lutego 1494 roku o godzinie 13.30 w Vigevano. Tak dokładny zapis jej narodzin znamy z modlitewnika polskiej królowej. Kiedy jej ojciec utracił władzę w Mediolanie, rodzina przeniosła się do Bari. W tym samym czasie, po śmierci Barbary Zapoyli, dwór polski szukał kolejnej małżonki dla owdowiałego Zygmunta Starego. Skąd Włoszka wzięła się na polskim tronie? Dzięki powiązaniom z Habsburgami w polu zainteresowań polskiego dworu znalazła się także młoda i bardzo urodziwa Włoszka z Bari. W imieniu władcy polskiego na rokowania przedślubne wyruszyli sekretarz koronny Jan Konarski oraz kasztelan kaliski Stanisław z Ostroroga. Bona otrzymała zapewnienie o sporym posagu, a obydwie strony zabezpieczyły się w razie zerwania zaręczyn bądź niedopełnienia warunków umowy kwotą 200 tysięcy dukatów. 6 grudnia 1517 roku, niedaleko Neapolu, odbył się ślub per procura Bony i Stanisława Ostroroga, który reprezentował Zygmunta. Ślub, jakiego nigdy wcześniej nie widziano Ze względu na srogą zimę wyruszono do Polski dopiero w początkach lutego. Wspaniały orszak dotarł do Krakowa w połowie kwietnia. Trzy dni później doszło do zaślubin Bony i Zygmunta, a także koronacji włoskiej księżniczki na królową Polski. Z przekazów źródłowych wynika, że dotąd takiego przepychu i bogactwa jeszcze nie oglądano. Z Boną przybyło bardzo wielu Włochów, a na dworze Zygmunta, miłośnika renesansu, przebywał szereg czołowych humanistów. Oprawa zaślubin obfitowała nie tylko w wyśmienite jadło i trunki, ale także wiersze i inne utwory tworzone na cześć młodej pary. Jednym z najbardziej znanych jest utwór Jana Dantyszka, który tworzył go w trakcie uczty poślubnej. Problemat…

Bona-10bbb00.jpg
width: 3750
height: 2500

Zygmunt Stary wiódł życie bogatego kawalera. Nie spodziewał się objęcia tronu
type: item
date: 2025-04-04T14:15:19.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Zygmunt Stary nie wierzył, że kiedykolwiek zostanie królem. Prowadził rozrywkowe życie i ucztował z kochanką. Gdy korona znalazła się na jego skroni, sporo uległo zmianie. Jakim był władcą?
encoded: Spis treści: Rozrywkowe życie Zygmunta Starego W drodze po koronę W poszukiwaniu godnej małżonki Pasmo wojen i konfliktów Polityka krajowa Zygmunta Starego Panowanie Zygmunta Starego pod znakiem mecenatu Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? Zygmunt był piątym synem Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, urodzonym 1 stycznia 1467 roku. Podobnie jak bracia był wychowywany pod czujnym okiem Jana Długosza i Filippo Buonaccorsiego, zwanego Kallimachem. Początkowo nikt, nawet sam Zygmunt, nie liczył się z faktem, że może on kiedykolwiek zasiąść na tronie polskim – zbyt wielu braci było przed nim. Zygmunt wiódł zatem życie bogatego kawalera, brylując głownie na dworze brata Władysława, króla Czech i Węgier. To zresztą Władysław dał mu ostatecznie w zarząd w 1499 księstwo głogowskie, a w 1501 księstwo opawskie. Następnie dał mu namiestnictwo Łużyc, a później mianował go starostą całego Śląska. Rozrywkowe życie Zygmunta Starego Z współczesnych Zygmuntowi opinii wynika, że był tam dobrym gospodarzem – zreformował sądownictwo, dbał o bezpieczeństwo kupców na drogach, co wzmogło rozwój handlu. Nie przeszkadzało mu to wieść jednocześnie rozrywkowego życia. W rachunkach wydatki szły głównie na wino, rozrywki, szaty oraz prezenty dla stałej kochanki, Katarzyny Telniczanki. Zygmunt miał z nią trójkę dzieci: Jana, późniejszego biskupa wileńskiego, Reginę i Katarzynę. W 1506 roku został wezwany na Litwę przez umierającego brata Aleksandra, który chciał przekazać mu władzę. Przed Zygmuntem zaczęły się otwierać nowe perspektywy… W drodze po koronę Już we wrześniu 1506 roku stany litewskie wybrały go wielkim księciem. Wkrótce panowie polscy na sejmie piotrkowskim przekazali mu koronę. Oficjalna koronacja odbyła się w styczniu 1507 roku na Wawelu. W spadku po bracie otrzymał konflikt z Moskwą i Zakonem Krzyżackim. Wojna z księciem moskiewskim Wasylem III toczyła się w latach 1507–1508, a następnie od 1512 roku i nie przebiegała dobrze dla strony polski…

3x2Jagiellonowieukryci3-f41103c.jpg
width: 3750
height: 2500

Jak wyglądał Aleksander Jagiellończyk? „Krępy o pociągłej twarzy”
type: item
date: 2025-04-02T09:39:12.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
subject: litwa
description: Król Aleksander Jagiellończyk był wszechstronnie wykształcony i znał języki obce. Jednak jego panowanie nie było łatwe. Zmagał się z Zakonem Krzyżackim, Tatarami, Moskwą, a skarbiec świecił pustkami.
encoded: Spis treści: Jak wyglądał Aleksander Jagiellończyk? W drodze na królewski tron Koronacja Aleksandra na króla Polski W kleszczach najazdów Nihil novi, czyli „reforma” państwa Śmierć Aleksandra Jagiellończyka Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? Aleksander był czwartym synem Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki i ostatnim, przy narodzinach którego asystowała jego babka, Zofia Holszańska. Urodził się bowiem 5 sierpnia 1461 roku, a w ponad miesiąc później Zofia zmarła. Jak wyglądał Aleksander Jagiellończyk? Opisywano go, jako mężczyznę średniego wzrostu, o pociągłej twarzy, ciemnych włosach i krępej sylwetce. Podobnie jak starsi braci od 1467 roku trafił pod skrzydła Jana Długosza, a później nad jego wykształceniem czuwał Filippo Buonaccorsi, czyli Kallimach. Młodzi Jagiellonowie byli zatem wszechstronnie wykształceni, znali języki obce i lubili grę w szachy. Pierwsze wystąpienie Aleksandra to rok 1479, kiedy to osiemnastoletni królewicz odebrał przysięgę wierności, składaną zgodnie z postanowieniami drugiego pokoju toruńskiego władcom polskim przez wielkiego mistrza krzyżackiego. W drodze na królewski tron Po śmierci starszego brata, Kazimierza, późniejszego świętego i patrona Litwy, Aleksander został szykowany na objęcie tronu wielkoksiążęcego na Litwie. W tym celu do śmierci ojca towarzyszył mu w wyjazdach na Litwę oraz obradach sejmowych. W maju 1492 roku, tuż przed swoją śmiercią, Kazimierz powierzył mu rządy na Litwie. Wówczas także rozpoczęły się rozmowy na temat małżeństwa Aleksandra z księżniczką moskiewską Heleną, córka Iwana III. Po śmierci Kazimierza Jagiellończyka nowy władca Polski, Jan Olbracht, potwierdził decyzję ojca. Stany litewskie także zatwierdziły na sejmie Aleksandra jako wielkiego księcia. Pierwszymi decyzjami, jakie musiał podejmować nowy wielki książę, było zabezpieczenie wschodniej granicy państwa litewskiego ze strony Moskwy. Temu miały służyć rokowania z Iwanem i planowane małżeństwo z Heleną. W 1493 rok…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/04/3x2JagiellonowieukryciAleksanderJagiellonczyk-ef86fca.jpg
width: 3750
height: 2500

Jak wyglądał Jan Olbracht? Za jego panowania miała „wyginąć szlachta”
type: item
date: 2025-03-31T13:47:15.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Wszechstronnie wykształcony, wysoki, z szeroką twarzą i jasnymi włosami. I z charakterystycznie wyglądającą wargą. Czego dowiedzieliśmy się o wyglądzie króla Jana Olbrachta dzięki projektowi Nowy Poczet Jagiellonów?
encoded: Spis treści: Jak wyglądał Jan Olbracht? Droga Jana Olbrachta na polski tron Razem przeciwko Habsburgom – Jan Olbracht zjednoczony z bratem Nieudane działania wojenne Jana Olbrachta Śmierć Jana Olbrachta Jan Olbracht (czyli Wojciech), urodził się 27 grudnia 1459 roku jako trzeci syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Był ponoć ulubieńcem matki, najbardziej zresztą do niej podobnym. Jak wyglądał Jan Olbracht? Miał szeroką twarz, jasne włosy, i zaczątki słynnej później wargi Habsburgów [przypadłość genetyczna, przy której dolna warga przerasta w rozmiarze górną i żuchwa jest z reguły nazbyt rozwinięta – przyp. red.], był wysokiego wzrostu i miał piwne oczy. Razem ze swoimi braćmi trafił na naukę do Jana Długosza a później Filippa Buonaccorsi zwanego Kallimachem. Mógł się zatem pochwalić gruntownym humanistycznym wykształceniem. Po śmierci władcy Czech Jerzego z Podiebradu, zgodnie z umowami tron praski trafił w ręce najstarszego z synów Kazimierza Jagiellończyka – Władysława. Wówczas zaczęto przygotowywać kolejnych – Kazimierza do objęcia tronu polskiego, a Jana Olbrachta do tronu wielkoksiążęcego na Litwie. Obaj przebywali ciągle boku władcy, a Olbracht dodatkowo uczestniczy w wyjazdach ojca na Litwę poznając swój przyszły kraj, w którym miał sprawować władzę. Kiedy jednak w 1484 roku zmarł Kazimierz, Jan Olbracht automatycznie stał się kandydatem do tronu polskiego, a na Litwę typowano kolejnego Jagiellona – Aleksandra. Kazimierz Jagiellończyk powierzył wówczas Janowi Olbrachtowi zarząd nad Rusią. Ten sprawował go sumiennie i z dużym talentem, szczególnie podczas starcia z Tatarami pod Kopystrzynem. Droga Jana Olbrachta na polski tron W 1490 roku zmarł na Węgrzech Maciej Korwin i nagle tron węgierski stał się polem rywalizacji pomiędzy dwoma braćmi. Władysław uważał bowiem, że to on powinien zasiąść w Budzie, natomiast Kazimierz Jagiellończyk forsował na ów tron właśnie Jana Olbrachta. Mając tylu synów władca Polski mógł sobie pozwolić na takie rozwiąza…

Jan-Olbracht-1bd4ebf.jpg
width: 3750
height: 2500

Jak wyglądał Kazimierz Jagiellończyk? „Przystojna twarz o klasycznych rysach”
type: item
date: 2025-03-28T15:22:45.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Kazimierz Jagiellończyk był jednym z najlepszych władców Polski i Litwy. Z jego nagrobka w katedrze krakowskiej patrzy na nas przystojna twarz o klasycznych rysach. Jak ten władca wyglądał naprawdę?
encoded: Spis treści: Kazimierza Jagiellończyka droga do władzy Kazimierz Jagiellończyk – władca z charakterem Wojna z Krzyżakami Zmagania Kazimierza Jagiellończyka z opozycją Dziedzictwo Kazimierza Jagiellończyka Jak wyglądał Kazimierz Jagiellończyk? Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? Urodził się 30 listopada 1427 roku, jako trzeci syn Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Z racji daty urodzenia nosił też drugie imię – Andrzej. Urodzić się miał pod nieszczęśliwą gwiazdą, jak przekazał zainteresowanym rodzicom nadworny astrolog. Jest faktem, iż kilka miesięcy wcześniej Zofia była oskarżana o niewierność, ale nikt w ciągu całego panowania oficjalnie nie podważył legalności tegoż syna Jagiełły. Jako młodszego, nie brano go pod uwagę jako kandydata do tronu polskiego. Miał zatem czas zaobserwować, jak wyglądały rządy jego starszego brata, Władysława, wpierw wspomagane przez Radę Królewską a później, od momentu osiągnięcia pełnoletności – samodzielne. Kazimierza Jagiellończyka droga do władzy W 1438 r. Czesi zaproponowali mu, aby objął ich tron po śmierci Zygmunta Luksemburczyka. Jednak opozycja, na czele której stał biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, udaremniła ów zamiar. Kazimierz zapamiętał niewątpliwie ową lekcję, a szczególnie negatywnie nastawionego do tych planów biskupa. Zresztą prawie cale rządy jego starszego brata upłynęły pod przemożnym wpływem Oleśnickiego, który wywierał niezwykle istotny nacisk na młodego króla. W 1440 roku, właśnie pod wpływem biskupa krakowskiego, Władysław przyjął propozycję korony ze strony Węgier i wyjechał do Budy. W tym samym czasie doszło do zamachu na Litwie na ówczesnego wielkiego księcia Zygmunta Kiejstutowicza. Aby załagodzić sprawę, Kazimierz Jagiellończyk wyjechał na Litwę z orszakiem rycerzy, gdzie wkrótce, bez zgody panów polskich, objął tron wielkoksiążęcy. Po śmierci brata pod Warną w 1444 r. to jemu zaproponowano koronę Polski. Kazimierz, pomny wpływów biskupa krakowskiego, i nie chcąc popaść – …

3x2Jagiellonowieukryci2-6d77a09.jpg
width: 3750
height: 2500

Jak wyglądał Władysław Warneńczyk? „Urody średniej”
type: item
date: 2025-03-26T10:37:31.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Postać króla Władysława Warneńczyka jest pełna tajemnic. Te dotyczą też jego wyglądu. „Był król Władysław urody średniej, czarnych włosów a oczu, wdzięczny we wejrzeniu, śniadej płci i oblicza” – czytamy w późniejszej kronice. Co wiemy o tym władcy?
encoded: Spis treści: Trudna koronacja na króla Polski Polityczne przepychanki za panowania Warneńczyka Władysław Warneńczyk królem Węgier Tragiczny dla Warneńczyka konflikt z Turcją Jak wyglądał Władysław Warneńczyk? Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? 31 października 1424 roku urodził się Władysławowi Jagielle, z jego czwartej żony, księżniczki holszańskiej Zofii, pierworodny syn, który imię otrzymał po ojcu. Ponieważ Jagiellonowie nie byli dynastią dziedziczną, Władysław Jagiełło zapewnił swojemu synowi sukcesję w Jedlnie w 1430 roku, kosztem przywilejów dla szlachty. Istotnie, kiedy zmarł Jagiełło, panowie rady koronnej z biskupem krakowskim na czele ustalili na 29 czerwca 1434 roku koronację młodego, bo liczącego zaledwie 10 lat Władysława. Termin ten jednak został przesunięty na 25 lipca, kiedy to koronowano Jagiellończyka na króla Polski. Trudna koronacja na króla Polski Uroczystości koronacyjne zostały jednak zakłócone poprzez wystąpienie Spytka z Melsztyna z kilkoma osobami, które protestowały przeciwko tejże. Kilka tygodni wcześniej ta sama grupa w Opatowie zwołała w tej sprawie protestacyjny wiec. Wiedziano bowiem, iż biskup krakowski, mający dyktatorskie zapędy, będzie miał niesamowity wpływ na młodego króla i de facto prawie rządzić państwem, czego spora część młodszych przedstawicieli szlacheckich nie chciała. Od ich wieku nazwano zresztą ich iuniores. W okresie panowania Władysława stali się znaczącą siłą opozycji. Jak się należało spodziewać, Zbigniew Oleśnicki odegrał znaczną rolę w rządach młodego władcy. W 1438 roku mieliśmy szansę na zdobycie korony czeskiej. Zwolnił się tamtejszy tron po śmierci Zygmunta Luksemburczyka, a spora część Czechów nie aprobowała Albrechta Habsburga, wyznaczonego przez Zygmunta na swojego następcę. Polityczne przepychanki za panowania Warneńczyka Padła propozycja przekazania korony Polsce, a Władysław wyznaczył (naturalnie za zgodą Rady) kandydaturę Kazimierza. Problem w tym, iż Zbigniew Oleśnicki, ni…

Wladyslaw-III-Warnenczyk-c623675.jpg
width: 3750
height: 2500

Jak wyglądała Jadwiga Andegaweńska? Szczupła i wysoka jak na ówczesne czasy
type: item
date: 2025-03-24T14:18:20.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowa
subject: królowie
description: Królowa Jadwiga Andegaweńska była dosyć wysoka jak na ówczesne czasy i mierzyła nawet 175 cm wzrostu. Miała regularne rysy twarzy, szczupłą budowę ciała i była blondynką. Zobacz, jak wygląda władczyni w rekonstrukcji National Geographic Polska.
encoded: Spis treści: Koronacja Jadwigi na króla Polski Dworskie intrygi w Krakowie Nauka i kultura. Zamiłowana Andegawenki Małżeństwo Andegawenki z Jagiełłą Jak wyglądała Jadwiga Andegaweńska? Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? Jadwiga była trzecią i najmłodszą córką władcy Węgier Ludwika Andegaweńskiego i Elżbiety Bośniaczki. Wedle ostatnich badań urodziła się na pewno w 1374 roku, acz data dzienna jest ciągle dyskusyjna. Początkowo ojciec przeznaczał ja na tron wiedeński, gdzie miała rządzić u boku Wilhelma Habsburga. Ich zaręczyny – sponsalia de futuro – odbyły się w Hainbergu w 1378 roku, ale do dopełnienia małżeństwa czekano na dojście obojga dzieci do pełnoletności. Po śmierci Ludwika Węgierskiego w 1382 roku matka Jadwigi, wbrew wcześniejszym układom z panami polskimi, starszą córkę, Marię, ukoronowała na króla Węgier. Po dwóch latach pertraktacji z Koroną, młodszą zmusiła do objęcia tronu w Polsce. Koronacja Jadwigi na króla Polski Przybycie Jadwigi do Polski w 1384 roku zostało okupione kilkumiesięczną wojną domową. Nie wszyscy bowiem akceptowali osobę Andegawenki na tronie. Ostateczne 16 października 10-letnia, więc – zgodnie z prawem – niepełnoletnia jeszcze Jadwiga, została koronowana na króla Polski. W tzw. międzyczasie panowie polscy rozpoczęli negocjacje z wielkim księciem litewskim Jagiełłą, w kwestii poślubienia przez niego Jadwigi. Wszystko to było toczone poza plecami Andegawenki, która była przekonana o tym, że poślubi Habsburga. Dworskie intrygi w Krakowie Sami zainteresowani – kiedy okazało się, że w 1385 roku Jagiełło rozpoczął oficjalne starania o rękę Jadwigi – postanowili doprowadzić do dopełnienia zawartego wcześniej mariażu, czyli konsumpcji małżeństwa. Pomimo przybycia Wilhelma do Krakowa panowie polscy udaremnili tajne spotkanie Jadwigi z Habsburgiem. Książę austriacki został zmuszony do opuszczenia Krakowa. W tym samym czasie trwały przygotowania do ślubu z Jagiełłą. Ponieważ nie było jeszcze portretów, Jadwiga wysł…

Jadwiga-Andegawenska-3ff717e.jpg
width: 3750
height: 2500

Tak wyglądali Jagiellonowie. Posłuchaj podcastu National Geographic Polska
type: item
date: 2025-03-21T13:50:37.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: W nowym odcinku podcastu National Geographic Polska rozmawiamy z prof. Bożeną Czwojdrak o kulisach powstawania pierwszej najbliższej historycznej prawdy rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów.
encoded: Spis treści: Dlaczego Jagiellonowie? Nowy poczet Jagiellonów Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Jak stworzyć portret pamięciowy po 600 latach? Na tak postawione pytanie redakcja National Geographic Polska musiała sobie odpowiedzieć rok temu, kiedy narodził się pomysł rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Nowe wizerunki znajdziecie m.in. w kwietniowym wydaniu magazynu National Geographic Polska. Dlaczego Jagiellonowie? Z jakiegoś powodu władcy z tej dynastii nie pozostawili po sobie zbyt wielu wizerunków. To zaskakujące, bo w swojej epoce byli jednym z najsilniejszych rodów w Europie. Jagiellonowie nie tylko zapewnili Polsce i Litwie silną pozycję w Europie, ale także przyczynili się do rozwoju demokracji szlacheckiej i kultury renesansowej. Oto 4 powody, dla których ta dynastia tak silnie zapisała się w historii Polski. Unia Polski i Litwy – Jagiellonowie byli architektami unii polsko-litewskiej, która rozpoczęła się w 1385 roku aktem unii w Krewie. Dzięki nim powstało jedno z największych państw Europy – Rzeczpospolita Obojga Narodów. Potęga terytorialna – w XV i XVI wieku państwo Jagiellonów obejmowało Polskę, Litwę, część Rusi, a także Węgry i Czechy, czyniąc je jednym z największych i najpotężniejszych organizmów politycznych Europy. Złoty wiek Polski – panowanie Jagiellonów to okres rozwoju kultury, nauki i gospodarki. W XVI wieku, za Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta, Polska przeżywała swój "złoty wiek", będąc jednym z najbardziej rozwiniętych krajów Europy. Obrona przed zagrożeniami zewnętrznymi – Jagiellonowie skutecznie bronili swoich ziem przed zakonem krzyżackim (m.in. bitwa pod Grunwaldem w 1410 roku), Moskwą oraz Turkami osmańskimi, stabilizując sytuację w regionie. Nowy poczet Jagiellonów Inspiracją do pracy nad Jagiellonami było uderzające poczucie, że w powszechnym przekonaniu to, jak naprawdę wyglądali polscy królowie, opieramy przede wszystkim na poczcie Jana Matejki. Ba, te wizerunki są tak głęboko wyryte w n…

NG-Podcast-Jagiellonowie-Landscape-c415cc0.jpg
width: 1000
height: 666

Jak wyglądał Władysław Jagiełło? Nie lubił bogatych strojów i miał bardzo ciemne oczy
type: item
date: 2025-03-20T11:38:43.000Z
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
subject: krzyżacy
subject: litwa
description: Król Władysław Jagiełło był szczupły i średniego wzrostu. Uwagę zwracał jego charakterystyczny nos i bardzo ciemne oczy. Jak wyglądała jego droga do władzy?
encoded: Spis treści: Jagiełło. Od władzy na Litwie po tron Polski Wojny z Krzyżakami Co dalej z dynastią jagiellońską? Jak wyglądał Władysław Jagiełło? Projekt Nowy Poczet Jagiellonów. Jak powstała ta wizualizacja? Jagiełło, wielki książę litewski, syn Olgierda Giedyminowicza i księżniczki twerskiej Julianny, urodził się, wedle najnowszych badań, około 1362/1363 roku. Miał liczne rodzeństwo, w tym dziesięciu braci. Jagiełło. Od władzy na Litwie po tron Polski Po śmierci ojca, po krótkim konflikcie ze stryjem Kiejstutem, rozpoczął samodzielne rządy na Litwie. Śmierć Kiejstuta, do której być może przyłożył rękę oraz dogadanie się z jego synem Witoldem pozwoliło Jagielle prowadzić własną politykę rządów. Tym samym mógł też podjąć decyzję o przyjęciu ręki Jadwigi Andegaweńskiej a wraz z nią – korony polskiej. Aktem krewskim z 1385 roku potwierdził warunki ugody z panami polskimi, decydując się tym samym na przyjęcie chrztu wraz ze swoimi poddanymi. W styczniu 1386 przybył do Korony, aby w lutym tego roku ochrzcić się, przyjmując imię Władysław. Następnie poślubił Jadwigę, aż w końcu 4 marca tego roku założył na skronie polską koronę. Swoje rządy rozpoczął od realizacji części postanowień aktu krewskiego, czyli chrystianizacji Litwy. Ta część umowy została wypełniona, ale plany panów polskich w kwestii wcielenia tego kraju do Korony spaliła na panewce. Wobec oporu Witolda i bojarów litewskich doszło w 1401 roku do zawarcia unii wileńsko-radomskiej, w wyniku której Witold został wielkim księciem litewskim, a Jagiełło jego zwierzchnikiem. W kolejnej unii, podpisanej w Horodle w 1413 roku władca potwierdził odrębność Litwy od Polski i rozszerzył przywileje panów polskich na wybrane rodziny bojarów litewskich. W miarę dobrą współpracę króla polskiego z Witoldem próbował popsuć na zjeździe w Łucku w 1429 roku władca czeski i węgierski Zygmunt Luksemburski, proponując ambitnemu Witoldowi koronę królewską. Konflikt polsko-litewski przerwała śmierć Witolda w 1430 roku, ale tylko chwilow…

Wladyslaw-Jagiello-81fa630.jpg
width: 3750
height: 2500

Nowy Poczet Jagiellonów. Poznaj prawdziwe oblicze władców Polski
type: item
date: 2025-03-20T09:55:39.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Historia
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Epoka Jagiellonów określana jest w dziejach Polski jako jej „złoty wiek”. Jak naprawdę wyglądali ówcześni władcy? National Geographic Polska we współpracy z ekspertami przygotował Nowy Poczet Jagiellonów.
encoded: Spis treści: Dlaczego potrzebny jest Nowy Poczet Jagiellonów? Kto stoi za projektem Nowy Poczet Jagiellonów? Jak naprawdę wyglądali Jagiellonowie? Epoka Jagiellonów, często określana jako „złoty wiek” historii Polski, przypada na lata panowania tej dynastii na tronie Rzeczypospolitej (1386–1572). Przez 186 lat władcy z tej linii nie tylko rządzili Polską, ale także Czechami i Węgrami, odgrywając kluczową rolę w kształtowaniu polityki oraz kultury Europy Środkowej i Wschodniej. Dzięki strategicznym małżeństwom, dyplomacji i działalności politycznej, Jagiellonowie stworzyli jeden z najbardziej wpływowych związków dynastycznych ówczesnej Europy. Ich fascynująca historia do dziś budzi zainteresowanie. Przyczyniły się do tego również dzieła kultury, takie jak seriale „Królowa Bona” czy współczesna produkcja „Korona Królów”. Ciekawostką jest, że Zygmunt August – ostatni z rodu Jagiellonów – był nie tylko mecenasem sztuki, ale również pierwszym królem, który uczynił Wilno jednym z centrów intelektualnych epoki renesansu. Natomiast Jadwiga, jako jedyna królowa w historii Polski, została kanonizowana. Dlaczego potrzebny jest Nowy Poczet Jagiellonów? W powszechnej świadomości wizerunki Jagiellonów nadal opierają się na znanym poczcie autorstwa Jana Matejki – arcydziele XIX-wiecznej sztuki, ale nienawiązującym bezpośrednio do realiów epoki. W przypadku słynnego matejkowskiego Pocztu królów i książąt polskich artysta nierzadko opierał się na wyglądzie znajomych sobie osób. Portretując polskich królów, obdarzył ich postacie wyrazistymi cechami charakteru, które uczyniły je łatwo rozpoznawalnymi dla przyszłych pokoleń. Niekoniecznie odnosząc się do historycznej prawdy. Nowy Poczet Jagiellonów ma na celu zrewidowanie tych wyobrażeń i stworzenie wizerunków zgodnych z aktualnym stanem wiedzy historycznej. Kto stoi za projektem Nowy Poczet Jagiellonów? – Dlaczego Jagiellonowie? Dynastia ta często kojarzona ze złotym wiekiem Polski i wciąż budzi wiele emocji. 186 lat panowania Jagiell…

Nowy-Poczet-Jagiellonow-ee2dfde.jpg
width: 3750
height: 2500