National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-07T06:50:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Światło bez prądu: naukowcy wykorzystują żywe glony
items: Szybszy niż mrugnięcie okiem. Poznaj Ace’a – robota, który ośmiesza zawodowców przy stole do ping-ponga
items: W Warszawie testowane są technologie dla misji ESA ExoMars. Przyszłe lądowniki zyskają polski akcent
items: Wynalazek niemieckiego inżyniera stworzył fundament nowoczesnej gospodarki. Dzisiaj silnik Diesla traci swoją pozycję
items: Gruba Kaśka to popis polskiej myśli inżynieryjnej. Od 60 lat stoi na straży czystości wody w Warszawie
items: Biomimetyka, czyli sztuka kopiowania doskonałości. Jak natura inspiruje technologie
items: Kanał Sueski z polskimi akcentami. Ma 193 km i zmienił bieg historii
items: Maszyny parowe wracają: te roboty są napędzane gotującą się wodą
items: To surowy, żelbetonowy styl architektoniczny. Miał łączyć ludzi, lecz ich podzielił
items: To się dzieje. Humanoidalne roboty pobiegły w półmaratonie z ludźmi
items: Fińska Dolina Krzemowa jest ukryta wśród lasów. Dzięki niej działa twoja elektronika
items: Samolot Boom Supersonic XB-1 po raz pierwszy przełamał barierę dźwięku. To ma być przyszłość lotów
items: Drewno jako materiał kosmiczny? Naukowcy chcą posadzić las na Marsie
items: Henryk Magnuski jest nazywany ojcem walkie-talkie. Z wynalazków polskiego inżyniera korzystała armia USA
items: Naukowcy rozważają budowę ogromnych podwodnych „kurtyn” wokół lodowej pokrywy Antarktydy
items: Maszt w Konstantynowie był najwyższą konstrukcją na świecie. Dopóki nie runął
items: Rewolucja w rolnictwie? Fotosyntezę zastąpiłaby nowa metoda bez udziału słońca
items: Stefan Bryła był jednym z najwybitniejszych inżynierów. Spopularyzował rewolucyjną technikę
items: Najmocniejszy laser na świecie? Trudno wskazać, które urządzenie zasługuje na ten tytuł
items: Magnetyczna proteza dająca wrażenie poruszania własną ręką. Włoscy naukowcy dokonali niemożliwego
items: Ciepło skóry człowieka uruchamia diodę LED. Niezwykły wynalazek naukowców z USA
items: Ernest Malinowski to polski inżynier. Dzięki wielkiej inwestycji stał się bohaterem narodowym Peru
items: Japońska firma chce zbudować windę kosmiczną. Ma być gotowa do 2050 roku
items: Zapora Hoovera to 6 milionów ton betonu. Poznaj historię tamy okrzykniętej ósmym cudem świata
items: Prestiżowe granty dla polskich inżynierów. Dostaną 3 mln euro na supernowoczesne badania

Światło bez prądu: naukowcy wykorzystują żywe glony
type: item
date: 2026-05-07T06:50:02.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: energia
subject: inżynieria
subject: NatGeoBN
subject: rośliny
subject: światło
description: Świecące algi mogą stać się źródłem światła bez elektryczności. Zespół z USA opracował metodę chemicznego podtrzymania bioluminescencji glonów Pyrocystis lunula. Po umieszczeniu ich w hydrożelu drukowanym 3D świeciły jasno nawet przez 25 minut.
encoded: Świecące algi coraz wyraźniej wychodzą poza domenę morskiej ciekawostki i wchodzą do laboratoriów jako kandydatki na „żywe” źródło światła. Zespół badaczy z University of Colorado Boulder znalazł sposób, by bioluminescencję glonów Pyrocystis lunula uruchamiać i podtrzymywać bez prądu – za pomocą prostych roztworów chemicznych. Dzięki temu uzyskano jasną, skoncentrowaną poświatę. Chemia zamiast przełącznika W naturze Pyrocystis lunula potrafią błysnąć krótkim, niebieskawym światłem, gdy zostaną poruszone przez fale lub przepływającą łódź. To jednak zwykle kwestia milisekund – efektowne, lecz trudne do wykorzystania w praktyce. Badacze sprawdzili więc, czy da się przedłużyć ten efekt w komórkach glonów, wykorzystując reakcje chemiczne. Zespół poddał algi działaniu dwóch środowisk o skrajnych wartościach pH: kwaśnego (pH 4, porównywanego do soku pomidorowego) oraz zasadowego (pH 10, czyli mniej więcej tyle, co w łagodnym mydle). Oba warianty uruchamiały produkcję światła, ale różnica była wyraźna. W roztworze kwaśnym poświata była jaśniejsza, bardziej skoncentrowana i potrafiła utrzymać się do 25 minut. W środowisku zasadowym świecenie rozpraszało się i gasło szybciej. Żywe światło wydrukowane 3D Kluczowym krokiem okazało się nie tylko pobudzenie alg, ale też nadanie im formy, którą da się kształtować. Badacze osadzili Pyrocystis lunula w naturalnie pozyskiwanym hydrożelu – materiale, który jest przyjaznym środowiskiem dla organizmów. Następnie uformowali ten hydrożel metodą druku 3D w różne wzory i kształty, m.in. w motyw półksiężyca (taki kształt mają komórki P. lunula) oraz logo uniwersytetu. Gdy gotowe struktury zetknięto z roztworem kwaśnym lub zasadowym, glony wewnątrz zaczynały emitować światło, a całość podświetlała się na niebiesko. Ważne jest też to, co działo się później: w wydrukowanych strukturach algi pozostawały żywe tygodniami. Najlepiej sprawdzał się wariant kwaśny. W takich wydrukach P. lunula zachowywały 75% jasności nawet po czterech tygodniach. To …

swiecace-algi-77c4018.png
width: 1920
height: 1080

Szybszy niż mrugnięcie okiem. Poznaj Ace’a – robota, który ośmiesza zawodowców przy stole do ping-ponga
type: item
date: 2026-04-23T09:59:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: roboty
subject: Sport
subject: tenis
description: W 1997 roku świat wstrzymał oddech, gdy komputer Deep Blue pokonał Garry’ego Kasparowa w szachy. Niemal dwie dekady później AlphaGo udowodniło dominację maszyn w skomplikowanej grze Go. Te sukcesy miały jednak miejsce w świecie cyfrowym, ale teraz sztuczna inteligencja wykonała kolejny, znacznie trudniejszy krok. Z determinacją wkroczyła na arenę sportową, na której oprócz strategii liczy się zręczność, szybkość, dokładność i umiejętność adaptacji – czyli cechy wcześniej przypisywane wyłącznie ludziom. Poznajcie Ace’a – robota, który gromi mistrzów ping-ponga.
encoded: Opracowany przez Sony AI autonomiczny robot Ace nie jest tylko ciekawostką techniczną. To maszyna wyposażona w niezwykle zręczne ramię z ośmioma stawami oraz system czujników, który pozwala jej rywalizować z ludźmi na poziomie eksperckim. Choć na razie przypomina ramię z fabrycznej linii montażowej otoczone siecią kamer, jego umiejętności wprawiły w osłupienie nawet olimpijczyków. Cyfrowy mózg, ludzka zwinność Sukces Ace’a opiera się na trzech filarach. Po pierwsze, robot wykorzystuje czujniki oparte na zdarzeniach (ang. event-based sensors). Zamiast analizować każdy piksel obrazu, Ace skupia się wyłącznie na zmianach ruchu i jasności, co pozwala mu błyskawicznie śledzić tor lotu piłeczki oraz jej rotację – odczytuje ją nawet poprzez analizę logo nadrukowanego na piłce. Po drugie, Ace uczył się grać poprzez uczenie przez wzmacnianie bezmodelowe (ang. model-free reinforcement learning). Zamiast programować mu każdą trajektorię, naukowcy pozwolili AI „trenować” w symulacji. Robot spędził tysiące godzin w wirtualnej rzeczywistości, rozgrywając mecze z samym sobą, co pozwoliło mu wypracować własną, unikatową taktykę. Po trzecie, kluczowa jest szybkość reakcji. Podczas gdy zawodowy sportowiec potrzebuje około 230 milisekund na reakcję, całkowite opóźnienie systemu Ace wynosi zaledwie 20 milisekund. To sprawia, że maszyna jest w stanie odpowiedzieć na zagrania, które dla człowieka są niemal niewidoczne. To aż przerażające. Pogromca sportowców W badaniu opublikowanym w prestiżowym czasopiśmie „Nature” Ace początkowo zmierzył się z grupą graczy o wysokich umiejętnościach. Wynik? Wygrał wszystkie mecze z wyjątkiem dwóch starć z elitarnymi zawodowcami. Jednak naukowcy z Sony AI nie poprzestali na tym. W grudniu 2025 roku Ace po raz pierwszy pokonał zawodowego gracza, a wiosną 2026 roku odniósł zwycięstwa nad kolejnymi profesjonalistami, w tym nad Miyuu Kiharą, zawodniczką z pierwszej 25-tki światowego rankingu. Kinjiro Nakamura, były olimpijczyk, przyznał po obserwacji Ace’a,…

EN016762402005-b7c440b.jpg
width: 7008
height: 4672

W Warszawie testowane są technologie dla misji ESA ExoMars. Przyszłe lądowniki zyskają polski akcent
type: item
date: 2026-04-20T07:39:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: księżyc
subject: łazik marsjański
subject: loty w kosmos
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: polska
description: W Centrum Badań Kosmicznych PAN otwarto Lunapark. Chociaż nazwa kojarzy się z zabawą, jest to całkiem poważne laboratorium służące do testów nóg lądowników marsjańskich, a w przyszłości również księżycowych. Już teraz inżynierom firmy Sener Polska oraz CBK PAN udało się odnaleźć krytyczny błąd, który w trakcie lądowania na Marsie mógłby przysporzyć poważnych problemów.
encoded: Lunapark to specjalnie zaprojektowana infrastruktura, obejmująca wysoką część testową o wysokości 6,25 m i wymiarach 6,8 x 11,6 m oraz część niższą, stanowiącą zaplecze techniczne. Powstała w jednym celu. – Całe pomieszczenie zostało zbudowane z myślą o testowaniu nóg lądowników na misje planetarne. Uwzględnia to nie tylko dużą kubaturę pomieszczenia, ale również specjalny fundament i suwnicę o odpowiednim udźwigu – podkreśla inż. Konrad Aleksiejuk, kierownik Laboratorium Mechatroniki i Robotyki Satelitarnej CBK PAN. Współpraca przemysłu z nauką Laboratorium zostało stworzone we współpracy z firmą Sener Polska. Infrastruktura powstała na potrzeby realizacji kontraktu badawczego w ramach misji Europejskiej Agencji Kosmicznej ExoMars. Mowa o lądowniku marsjańskim, który w przyszłości dostarczy na powierzchnię Marsa łazik Rosalind Franklin. Dzięki wiertłu zdolnemu zagłębić się w marsjański grunt na dwa metry, łazik ma poszukiwać organicznych cząsteczek, które mogą wskazywać na życie. Za całą misję, po stronie technicznej, odpowiadają największe europejskie firmy z branży kosmicznej. Głównym wykonawcą jest Thales Alenia Space Italia, Airbus Defence and Space odpowiada za Mission Time Planning System, czyli system planowania czasu misji. Jest to specjalne oprogramowanie używane do zarządzania tym, co łazik robi na Marsie – krok po kroku i godzina po godzinie. Natomiast Sener jest głównym dostawcą nóg lądownika. Krytyczny moment misji Prowadzone w Lunaparku testy mają symulować jeden z najbardziej krytycznych etapów każdej misji planetarnej, czyli lądowanie. Test wygląda spektakularnie: konstrukcja spada na przygotowane podłoże, a całe zdarzenie – trwające ułamki sekundy – rejestrowane jest z prędkością nawet 1000 klatek na sekundę. Jak podkreśla inż. Szymon Frankowski z Sener Polska, nawet tak krótki czas pozwala na bardzo precyzyjne badania. – Mierzymy siły, przyspieszenia i zachowanie konstrukcji w momencie uderzenia. Analizujemy ugięcie, pochłanianie energii i stabiln…

lunapark-1-07fb9aa.jpg
width: 4032
height: 3024

Wynalazek niemieckiego inżyniera stworzył fundament nowoczesnej gospodarki. Dzisiaj silnik Diesla traci swoją pozycję
type: item
date: 2026-02-15T11:51:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: motoryzacja
subject: samochody
description: Silnik Diesla stał się fundamentem globalnego handlu, napędzając statki, pociągi i ciężarówki. Wynalazek niemieckiego inżyniera przetrwał dwie wojny światowe, kryzysy naftowe i rewolucje technologiczne. Dziś, w dobie wyśrubowanych norm emisji, znajduje się w odwrocie, wypierany z centrów miast przez napędy hybrydowe i elektryczne. Należy jednak podkreślić, że w transporcie ciężkim, morskim i w zastosowaniach specjalistycznych popularny „ropniak” pozostanie z nami jeszcze przez dekady. Przyjrzyjmy się nieco bliżej historii silnika wysokoprężnego, od patentu po aferę, która właściwie „zabiła” tę technologię.
encoded: Spis treści: Rudolf Diesel i jego obsesja Pierwsze zastosowania Ewolucja układu wtryskowego Upadek króla Przez ponad stulecie silnik Diesla był synonimem niezawodności, potęgi przemysłowej i ekonomicznej efektywności. To właśnie ten wynalazek napędził drugą rewolucję przemysłową, umożliwił globalizację handlu poprzez gigantyczne kontenerowce i pozwolił na masowy transport towarów ciężarówkami, które stały się podstawą współczesnej gospodarki. Przez dekady w Europie był wręcz hołubiony przez rządy i regulatorów jako narzędzie walki z emisją dwutlenku węgla, oferując niższe spalanie niż konkurencyjne jednostki benzynowe. Jednak w ciągu zaledwie kilku ostatnich lat narracja ta uległa dramatycznemu odwróceniu. Z bohatera oszczędności stał się czarnym charakterem ekologicznej debaty, obwinianym o smog w miastach i choroby układu oddechowego. Rudolf Diesel i jego obsesja Rudolf Diesel – inżynier, który wynalazł silnik o zapłonie samoczynnym – był człowiekiem renesansu przełomu wieków. Lingwista władający biegle trzema językami, koneser sztuki i teoretyk społeczny nie był typowym inżynierem swoich czasów – ubrudzonym smarem i skupionym wyłącznie na mechanice. Miał jednak jedną obsesję – stworzenie „racjonalnego silnika cieplnego”, który zbliżyłby się do teoretycznego ideału Carnota. Swój cel niemal przepłacił życiem Po uzyskaniu patentu w 1892 roku, Diesel rozpoczął współpracę z fabryką Maschinenfabrik Augsburg (dzisiejszy MAN). Droga od koncepcji do działającego urządzenia była jednak usłana licznymi wybojami. Początkowo ponosił porażkę za porażką. Jedna z nich mogła kosztować go życie. W pierwszej fazie Diesel planował wykorzystać miał węglowy w roli paliwa. Miało to swoje uzasadnienie. Na przełomie wieków węgiel był tani i powszechnie dostępny w Niemczech. Jednak próby wtryskiwania pyłu węglowego do cylindra kończyły się fiaskiem. Podczas jednego z pierwszych eksperymentów doszło do niekontrolowanej eksplozji, która zniszczyła prototyp i niemal zabiła wynalazcę, pozosta…

silnik-diesla-d23f325.jpg
width: 1800
height: 1200

Gruba Kaśka to popis polskiej myśli inżynieryjnej. Od 60 lat stoi na straży czystości wody w Warszawie
type: item
date: 2026-01-06T09:02:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: warszawa
subject: woda
description: Gruba Kaśka jest dziś czymś więcej niż tylko ujęciem wody. To funkcjonalny pomnik polskiej myśli inżynieryjnej, który po 60 latach pracy nadal skutecznie realizuje swoją kluczową funkcję. Fakt, że tak istotny element infrastruktury komunalnej Warszawy, zaprojektowany w połowie XX wieku, nadal jest filarem zaopatrzenia w wodę i jest modernizowany, a nie zastępowany, stanowi najlepszy dowód na ponadczasową solidność oryginalnej koncepcji inżynierów Skoraszewskiego i Wojnarowicza.
encoded: Spis treści: Lokalizacja nie została wybrana przypadkowo Historia inżynieryjnej innowacji Jak działa Gruba Kaśka? Od drenażu do SUW „Praga” Gruba Kaśka w kulturze Dla wielu Gruba Kaśka jest jedynie cylindryczną budowlą, zakotwiczoną pośrodku Wisły. Należy jednak podkreślić, że ten charakterystyczny obiekt stanowi jeden z najważniejszych elementów Stacji Uzdatniania Wody „Praga”. To inżynieryjna wizytówka stolicy, której rola w zapewnieniu mieszkańcom czystej wody pitnej pozostaje nieoceniona, pomimo upływu sześciu dekad od jej uruchomienia. Lokalizacja nie została wybrana przypadkowo Ujęcie wody i budynek studni miejskiej, który został posadowiony na 509. kilometrze szlaku żeglownego Wisły, w odległości 186 metrów od brzegu, pomiędzy Czerniakowem a Saską Kępą. Obiekt ten, ze względu na swoją masywną, kolumnową formę, wyraźnie dominuje nad odcinkiem rzeki. Studnia ma imponującą wysokość, przekraczającą 49 metrów, a jej obwód to niemal 44 metry. Umiejscowienie w samym nurcie rzeki jest kluczowe dla technicznego działania Grubej Kaśki i stanowi o jej unikatowości. Lokalizacja głęboko w rzecznym korycie umożliwia maksymalne wykorzystanie zasobów infiltracyjnych Wisły przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznego dystansu od potencjalnych źródeł zanieczyszczeń miejskich na brzegach. Mówimy to o największej studni infiltracyjnej w Europie i jedynej, która została usadowiona bezpośrednio w nurcie rzeki. Ta wyjątkowa konstrukcja codziennie pobiera średnio 65000 metrów sześciennych wody, zaspokajając tym samym potrzeby wodociągowe blisko jednej trzeciej mieszkańców Warszawy. Historia inżynieryjnej innowacji Inwestycja rozpoczęła się w 1953 roku. 11 lat później, Gruba Kaśka – konstrukcja efektem nowatorskiego podejścia do problemu pozyskiwania czystej wody dla rozwijającej się stolicy – została uruchomiona. Rozruch ujęcia nastąpił 22 września 1964 roku. Rewolucyjna koncepcja infiltracji Koncepcja ujęcia, znana jako „ujęcie warszawskie”, była niemałym przełomem. Do tamtej pory obi…

gruba-kaska-33e1c3d.jpg
width: 1944
height: 1300

Biomimetyka, czyli sztuka kopiowania doskonałości. Jak natura inspiruje technologie
type: item
date: 2025-08-03T06:33:51.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: biologia
subject: ewolucja
subject: inżynieria
description: Biomimetyka to dziedzina, która pozwala rozwiązać ludzkie problemy dzięki naśladowaniu natury. Nawet najprostsze organizmy żywe potrafią dostosować się do najbardziej niesprzyjających warunków. W praktyce przyroda oferuje nam całą masę gotowych rozwiązań. Naszym zadaniem jest tylko skopiować je i przenieść na grunt inżynierii. Jakie sekrety skrywa świat roślin i zwierząt, które możemy zastosować w technologii?
encoded: Spis treści: Natura jest najdoskonalszym inżynierem Biomimetyka, czyli sztuka naśladowania natury Jak to się zaczęło? Jakie dziedziny zrewolucjonizowała biomimetyka? Praktyczne zastosowanie rozwiązań biomimetycznych Natura kształtowała się w toku trwających miliony lat procesów. Człowiek od dawna bada jej złożoność, ale mimo galopującej technologii świat przyrody wciąż skrywa przed nami wiele tajemnic. Nie ustajemy jednak w pogoni za ich poznaniem, co znajduje odzwierciedlenie w otaczającym nas świecie. Gdybyśmy nie obserwowali organizmów żywych, z całą pewnością nie powstałoby wiele przełomowych wynalazków. Natura jest najdoskonalszym inżynierem Postęp technologiczny, który dokonuje się na naszych oczach, jest nieprawdopodobny. Współczesne rozwiązania cechuje nieporównywalnie większa efektywność i trwałość względem tych, które były stosowane jeszcze nie tak dawno temu. Należy jednak podkreślić, że w kwestii zdolności inżynieryjnych, człowiek nie może równać się z naturą. Wszystko, co najdoskonalsze, powstało w wyniku naturalnych procesów. Weźmy choćby pajęczą sieć. Nici jedwabiu pajęczego wykazują wielokrotnie większą wytrzymałość na rozciąganie niż stal o tym samym przekroju. Albo plaster miodu – struktura składająca się z sześciokątnych komórek, która przy zachowaniu niskiej masy wykazuje niebywałą sztywność i wytrzymałość na ściskanie. Inny przykład? Proszę bardzo – skóra rekina, która dzięki swojej specyficznej budowie znacząco minimalizuje opór wody. Przykładów potwierdzających doskonałość natury jest cała masa. A gdyby tak wykorzystać zaobserwowane w przyrodzie wzorce i procesy, tworząc na ich podstawie rozwiązania dla wielu dziedzin? To już się dzieje i nie ulega wątpliwości, że naśladowanie natury jest przyszłością nauki. Biomimetyka, czyli sztuka naśladowania natury Już sama nazwa „biomimetyka” wskazuje, z jaką dziedziną nauki mamy do czynienia. „Bios”, czyli „życie” i „mimesis”, czyli naśladowanie – biomimetyka to nic innego, jak sztuka naśladowania przyr…

Biomimetyka-49c9df2.jpg
width: 1000
height: 667

Kanał Sueski z polskimi akcentami. Ma 193 km i zmienił bieg historii
type: item
date: 2025-06-29T06:36:32.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: historia egiptu
subject: inżynieria
subject: statki
subject: transport
description: Kanał Sueski to nie tylko historia Ever Given. To także polski epizod w budowie jednego z najważniejszych szlaków żeglugowych świata.
encoded: Spis treści: Budowa Kanału Sueskiego Jakie znaczenie gospodarcze ma Kanał Sueski? Kanał Sueski – turystyka i atrakcje Ciekawostki o Kanale Sueskim Już w starożytności podejmowano próby stworzenia połączenia między Morzem Śródziemnym a Morzem Czerwonym. Faraon Necho II w VI wieku p.n.e. rozpoczął budowę kanału łączącego Nil z Morzem Czerwonym, jednak projekt ten nie został ukończony. Podobne inicjatywy podejmowali również Persowie i Rzymianie. Z różnych przyczyn nie przetrwały one próby czasu. Budowa Kanału Sueskiego Współczesny Kanał Sueski został zbudowany w latach 1859–1869 pod kierownictwem francuskiego inżyniera Ferdinanda de Lessepsa. Budowa była ogromnym przedsięwzięciem inżynieryjnym, angażującym tysiące robotników, w tym wielu Egipcjan pracujących w trudnych warunkach. Polacy także odegrali istotną rolę w historii Kanału Sueskiego. Józef Łazowski, generał brygady, uczestniczył w kampanii egipskiej Napoleona i zaproponował przebicie kanału przez Przesmyk Sueski. W XIX wieku inżynierowie tacy jak Stanisław Janicki, Mieczysław Geniusz i Cyprian Kuczewski brali udział w budowie kanału, wnosząc swój wkład w to monumentalne przedsięwzięcie. Kanał został uroczyście otwarty 17 listopada 1869 roku, skracając drogę morską między Europą a Azją o około 7 tysięcy kilometrów. W 1956 roku prezydent Egiptu Gamal Abdel Naser znacjonalizował Kanał Sueski, co wywołało konflikt znany jako kryzys sueski. W odpowiedzi Wielka Brytania, Francja i Izrael przeprowadziły interwencję militarną. Pod presją międzynarodową musiały się jednak wycofać. Kanał został ponownie otwarty w 1957 roku. Blokada kanału w latach 1967–1975 Podczas wojny sześciodniowej w 1967 roku Kanał Sueski został zablokowany i pozostał zamknięty na osiem lat. Wówczas 14 statków, w tym dwa polskie drobnicowce – „Bolesław Bierut” i „Djakarta” – utknęły na Wielkim Jeziorze Gorzkim, tworząc tzw. Żółtą Flotę. Załogi statków zorganizowały własne społeczności, a nawet igrzyska sportowe, aby przetrwać długą izolację. Wydarz…

Kanal-Sueski-28ebfed.jpg
width: 5625
height: 3750

Maszyny parowe wracają: te roboty są napędzane gotującą się wodą
type: item
date: 2025-05-13T10:57:13.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: badania naukowe
subject: inżynieria
subject: przemysł
subject: roboty
description: Naukowcy z Uniwersytetu w Coimbrze postanowili ożywić dawno porzuconą technologię silników parowych. Stworzyli innowacyjne roboty napędzane parą wodną. Nowe siłowniki, działające dzięki wrzeniu wody, są proste, bezpieczne, wydajne.
encoded: Spis treści Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej Nowe innowacyjne roboty na parę Świat maszyn parowych definitywnie skończył się już niemal sto lat temu. Mechanika oparta na przemianie ciepła parującej wody w ruch przegrała z nowszymi, bardziej wydajnymi technologiami. Ale przecież wciąż działa. Zapomniane maszyny parowe powracają w zupełnie nowej odsłonie. Inżynierowie z Portugalii użyli pary do napędzania nowatorskich, małych robotów. Efekty okazały się przynajmniej obiecujące. Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej W silnikach parowych wykorzystywano zjawisko przemiany fazowej. To proces zmiany stanu skupienia, np. poprzez parowanie, skraplanie, krystalizację lub krzepnięcie oraz topnienie, sublimację i resublimację. W maszynie parowej energia cieplna gorącej pary wodnej zamieniana była na energię kinetyczną, poruszającą np. lokomotywę, pompę czy statek. Maszyny parowe odegrały kluczową rolę w rewolucji przemysłowej, zapoczątkowanej w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii. Były szeroko stosowane w przemyśle, transporcie oraz górnictwie. Szczyt popularności osiągnęły w XIX wieku, rewolucjonizując gospodarki wielu krajów. Wraz z początkiem XX wieku zaczęły tracić na znaczeniu. Powodem było wynalezienie wydajniejszych, mniejszych i tańszych silników spalinowych i elektrycznych. Epoka maszyn parowych zakończyła się definitywnie w połowie XX wieku. Dziś są już tylko eksponatami muzealnymi lub ciekawostką. Jednak inżynierowie z Portugalii prawdopodobnie dadzą im drugie życie, choć w nowej odsłonie. W artykule opublikowanym na łamach Nature Communications prezentują innowacyjne małe roboty, napędzane energią pary wodnej. Nowe innowacyjne roboty na parę Zespół badaczy z Uniwersytetu w Coimbrze w centralnej Portugalii opracował nowatorski rodzaj miękkich siłowników do robotów, wykorzystujących przemianę fazową wody – od cieczy do pary – do generowania ruchu. W przeciwieństwie do tradycyjnych siłowników, które często wymagają dużych zewnętrznych układów p…

how-water-vapor-is-pow-f6b4edf.jpg
width: 1890
height: 1134

To surowy, żelbetonowy styl architektoniczny. Miał łączyć ludzi, lecz ich podzielił
type: item
date: 2025-05-11T11:01:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Technologia
subject: architektura
subject: inżynieria
description: Nazwa „brutalizm” pochodzi od francuskiego béton brut oznaczającego surowy beton. I właśnie takie były budynki zaprojektowane w tym stylu: surowe, szare, nieotynkowane. Przykłady architektury brutalistycznej są nadal widoczne w naszej przestrzeni. Są jak wyabstrahowane z otoczenia betonowe kolosy żyjące same dla siebie. Jak oderwany od Krakowa, niegdyś ekskluzywny hotel Forum, który dziś służy głównie za wieszak dla wielkoformatowych reklam.
encoded: Spis treści: Wielka betonowa płyta Francuski papież brutalizmu W domach z betonu Brutalizm w Polsce XX wiek był niekończącym się ciągiem przemian społecznych, które pociągnęły za sobą przemiany w każdej możliwej dziedzinie życia: przekonaniach, ustroju polityczno-społecznym, a także w modzie i w architekturze. W nowy, XX wiek, weszliśmy oszołomieni bogactwem i „ślimakowatością” secesji, by następnie rozwinąć modernizm: od eleganckiego art deco po minimalistyczny Bauhaus. Ale funkcjonalność modernizmu, coraz większe wyzbywanie się wszelkich ozdób i hołdowanie mocno geometrycznym formom doprowadziło w pewnej chwili do przekonania, że wszelka architektura ma być przede wszystkim użyteczna. Piękno zeszło na naprawdę daleki plan, a zniszczony przez wojenną pożogę świat odbudowywał się w zimnych odcieniach surowego betonu. Tak powstał brutalizm. Wielka betonowa płyta Dobrym przykładem brutalizmu w naszej architekturze są powstające od lat 60. XX wieku ogromne osiedla z wielkiej płyty. Dopiero w latach 90. XX wieku te surowe, wielorodzinne domy zostały otynkowane i pomalowane w pastelowych, rozmytych odcieniach żółci, różu i seledynu, co wcale nie zrobiło im lepiej. Sam termin „brutalizm” lub „nowy brutalizm” został po raz pierwszy ukuty w 1950 roku przez szwedzkiego architekta Hansa Asplunda w celu opisania ceglanego domu w Uppsali zaprojektowanego przez Bengta Edmana i Lennarta Holma. Dom Edmana i Lennarta, Villa Göth, stał się znany jako pierwsza brutalistyczna konstrukcja i wyznaczył definicję brutalizmu w przyszłości. Styl ten szybko zyskał na znaczeniu po tym, jak inspirowany Bauhausem modernizm zanikł w większości Europy po II wojnie światowej. Natomiast pierwsze opublikowane odniesienie do tego terminu pojawiło się w 1953 roku, kiedy architektka Alison Smithson opisała projekt „Soho House”, który stworzyła z Peterem Smithsonem. Stwierdziła, że konstrukcja budynku będzie „całkowicie odsłonięta, bez wykończeń wnętrz, gdy ma to zastosowanie”. W tym stwierdzeniu Smiths…

brutalizm-a51e054.jpg
width: 1000
height: 667

To się dzieje. Humanoidalne roboty pobiegły w półmaratonie z ludźmi
type: item
date: 2025-04-22T13:02:16.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: komputery
subject: roboty
subject: sztuczna inteligencja
description: Humanoidalne roboty wybiegły z laboratoriów na trasę półmaratonu. Pekin był świadkiem ich debiutanckiego, historycznego wyścigu. W pierwszym na świecie półmaratonie robotów liczyła się nie tylko szybkość, ale też kto mniej razy się przewróci.
encoded: Spis treści: Pierwszy taki półmaraton na świecie Jak szybko biegają roboty? Humanoidalne roboty powoli przestają być wyłącznie ciekawostkami technicznymi. Coraz częściej zaprasza się je nie tylko na wystawy, ale też angażuje w ludzką codzienność. Przełomem w tej dziedzinie było aktywowanie Sophii – humanoidalnego robota o twarzy wzorowanej na Audrey Hepburn. Sophia w pewnym sensie ma status celebrytki. Gościła w talk-show Jimmy’ego Fallona, przemawiała podczas kongresu Impact ’18 w Krakowie, a nawet (jako pierwszy robot w historii) otrzymała obywatelstwo w Arabii Saudyjskiej. Pierwszy taki półmaraton na świecie Oczywiście Sophia nie jest jedynym humanoidalnym robotem. Po prostu nie każdy ma „twarz”. To nie przeszkadza im jednak w braniu udziału w zawodach sportowych. Kilka dni temu 21 zrobotyzowanych biegaczy wzięło udział w półmaratonie w Pekinie. To pierwszy raz w historii, kiedy humanoidy stanęły do konkurencji z ludźmi. Wyścig odsłonił ich słabości. Kolejne wzmianki o humanoidalnych robotach i wszechobecnej sztucznej inteligencji niepokoją wiele osób sceptycznie nastawionych do skoku technologicznego ostatnich kilku lat. Faktem jest, że AI i roboty są coraz mądrzejsze. Nadal daleko im jednak do ludzi. Również pod względem „kondycji”. Aby zakwalifikować się do półmaratonu, roboty musiały mieć humanoidalny wygląd i poruszać się na dwóch nogach. Konstrukcje na kołach były zabronione. Dla bezpieczeństwa zrobotyzowani biegacze ścigali się na wydzielonym pasie. W trakcie biegu inżynierzy mogli wymieniać baterie lub nawet całe roboty. Każda taka zmiana wiązała się z jednak 10-minutową karą czasową. ​ Mimo zaawansowanej technologii tylko sześć robotów ukończyło bieg w wyznaczonym limicie czasu wynoszącym 3 godziny i 30 minut. Większość przewracała się, przegrzewała lub wymagała naprawy. Jak szybko biegają roboty? Najszybszym robotem okazał się Tiangong Ultra stworzony przez pracowników Beijing Humanoid Robot Innovation Center. Pokonanie trasy półmaratonu zajęło mu 2 god…

Roboty-w-polmaratonie-88dc0f8.jpg
width: 4479
height: 2986

Fińska Dolina Krzemowa jest ukryta wśród lasów. Dzięki niej działa twoja elektronika
type: item
date: 2025-03-27T07:01:24.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: elektronika
subject: finlandia
subject: inżynieria
subject: naukowcy
subject: telefon
description: To miasto znajduje się prawie na końcu świata. Otoczone jest przez gęste lasy i oddalone od wielkich metropolii. Mało kto o nim słyszał. Ale dzięki wywodzącym się stąd naukowcom i opracowywanym przez nich rozwiązaniom, działają urządzenia elektroniczne używane przez nas na co dzień.
encoded: Spis treści: Nauka, głupcze! „Bez nas nie byłoby niczego” Joensuu – młode miasto wśród lasów Jak uratować lasy i zbawić świat? Czy fotonika zatrzyma niekorzystne zmiany klimatu? Z okna lądującego samolotu widzę, oprócz niekończących się połaci drzew, liczne jeziora. Teraz pokryte są lodem i śniegiem. Obszar przywodzi na myśl trochę Alaskę. I słusznie, bo znajduje się mniej więcej na tej samej szerokości geograficznej, co najliczniejsze miasto najbardziej wysuniętego na północ stanu USA – Anchorage. Mikroskopijne lotnisko obsługuje miasto Joensuu we wschodniej części Finlandii – jest to stolica regionu Północnej Karelii. Jak to się stało, że tak odosobnione miejsce na mapie świata stało się kluczowym ośrodkiem zaawansowanych technologii? Nauka, głupcze! Gdy nie ma się wielu środków finansowych, należy skupić się na konkretnej rzeczy i wytrwale ją realizować. To najlepszy przepis na prowadzenie działalności naukowej, którą można przekuć w sukces. W przypadku nauki są to na przykład wdrożenia. Pod koniec lat 60. XX wieku Finlandia postawiła na badania w zakresie fotoniki. Pod tym bardzo pojemnym terminem kryją się wszelkie zagadnienia związane ze światłem. Wśród urządzeń „fotonicznych” są na przykład sensory, soczewki czy ekrany urządzeń. Jednym z kluczowych ośrodków rozwijających technologie fotoniczne jest właśnie Uniwersytet Wschodniej Finlandii w Joensuu. Finlandia nie szczędzi środków na badania i rozwój. W 2021 roku przeznaczono na ten cel blisko 3% produktu krajowego brutto, dla porównania Polska – dwa razy mniej. „Bez nas nie byłoby niczego” W Joensuu spotykam Juhę Purmonena z konsorcjum Photonics Joensuu. Ekspert wyjaśnia mi, że sukces w dziedzinie fotoniki w tym odległym mieście przyszedł dopiero po kilku dekadach badań. – To co tutaj robimy, jest bardzo ważne, ale niewielu ludzi o tym wie – zaznacza. Bo okazuje się, że wiele komponentów opracowywanych tutaj trafia do urządzeń mobilnych, stosowanych jest w przemyśle czy w technologiach związanych z komunikacj…

joensuu-104a858.png
width: 900
height: 600

Samolot Boom Supersonic XB-1 po raz pierwszy przełamał barierę dźwięku. To ma być przyszłość lotów
type: item
date: 2025-01-30T09:34:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: loty samolotem
subject: samoloty
description: Boom Supersonic XB-1 zapisał się w tym tygodniu na kartach historii jaki pierwszy cywilny samolot, który kiedykolwiek przekroczył prędkość dźwięku nad kontynentalną częścią USA. Co to oznacza dla komercyjnego ruchu lotniczego?
encoded: Spis treści: Pierwszy taki samolot Prędkość dźwięku pokonana Przyszłość podróży samolotem Loty samolotem cieszą się coraz większą popularnością głównie dlatego, że są bardziej dostępne dla pasażerów niż jeszcze przykładowo pół wieku temu. Nie bez znaczenia jest tu aspekt finansowy. Duży wkład w popularyzację komercyjnego ruchu lotniczego mają tanie linie lotnicze. Budżetowi przewoźnicy oferują międzynarodowe połączenia nawet poniżej 100 zł. Samoloty kuszą też krótkim czasem transferów. To zasługa prędkości nieporównywalnej do innych środków transportu. Średnia prędkość samolotów pasażerskich waha się od 800 do 1000 km na godzinę. Sporo, ale to jeszcze nie jest ostatnie słowo branży. Pierwszy taki samolot Co jakiś czas słyszymy o różnego rodzaju ulepszeniach i przełomach w lotnictwie. Wiele emocji wzbudzają np. ekologiczne paliwa, które miałyby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla przez samoloty. To jak na razie pozostaje pieśnią przyszłości. Nieco bardziej realne wydają się za to loty z prędkością dźwięku. Do takich wyczynów ma być zdolny amerykański samolot pasażerski Boom Supersonic Overture. Na razie maszyna jest jedynie projektem, ale XB-1, czyli demonstrator technologii użytych do budowy docelowego samolotu ma już przełomowy sukces na koncie. Warto tu podkreślić, że XB-1 zawiera wiele kluczowych elementów, które będzie można znaleźć w Overture. Są to m.in. kompozyty z włókna węglowego, cyfrowe wspomaganie stabilności i system wizji rozszerzonej rzeczywistości dla widoczności podczas lądowania. Prędkość dźwięku pokonana W tym tygodniu samolot XB-1 firmy Boom Supersonic stał się pierwszym prywatnie finansowanym samolotem, który przełamał barierę dźwięku podczas lotu testowego. Do przełomu doszło we wtorek, 28 stycznia, na wysokości 10 670 metrów nad pustynią Mojave. Co więcej, w trakcie testowego lotu prędkość dźwięku została złamana nie raz, a trzy razy. XB-1 wystartował z pasa startowego w Mojave Air & Space Port w pobliżu Barstow w Kalifornii około 11:21 lokalneg…

Samolot-Boom-Supersonic-XB-1-0299ed9.jpg
width: 1920
height: 1080

Drewno jako materiał kosmiczny? Naukowcy chcą posadzić las na Marsie
type: item
date: 2025-01-29T11:53:43.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: drzewa
subject: inżynieria
subject: rośliny
subject: satelita
description: W ubiegłym roku na orbitę trafił pierwszy satelita skonstruowany częściowo z drewna. W trakcie wykładu w Centrum Badań Kosmicznych PAN stojący za tym projektem profesor Koji Murata z Uniwersytetu w Kioto wyjaśniał, dlaczego drewno może zastąpić aluminium i być surowcem powszechnie używanym w misjach kosmicznych.
encoded: Spis treści: Od pierwszych narzędzi do kosmicznych habitatów Kosmiczne drewno Beztlenowa konserwacja Pozaziemskie lasy LignoSat, pierwszy na świecie drewniany satelita został opracowany przez naukowców z Uniwersytetu w Kioto we współpracy z firmą Sumitomo Forestry. Wystrzelony w kosmos w listopadzie 2024 roku dotarł na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Miesiąc później, w grudniu 2024 roku, został umieszczony na orbicie okołoziemskiej. Ma tam spędzić pół roku, co pozwoli ocenić, jak sprawuje się w kosmosie materiał kompletnie nie kojarzący się ze statkami kosmicznymi. Bo jeśli opanujemy wykorzystywanie w kosmosie materiałów odnawialnych, otworzy się przed nami całkiem nowa ścieżka rozwoju ludzkiej obecności poza Ziemią. – Jeśli gospodarka leśna będzie prowadzona w sposób racjonalny i zrównoważony, drzewa można sadzić i wycinać w nieskończoność. To zapewnia stałą dostawę materiału. Innymi słowy – sięgamy do źródeł odnawialnych, a nie zasobów nieodnawialnych, jak minerały czy metale – tłumaczył w trakcie wykładu profesor Koji Murata. Od pierwszych narzędzi do kosmicznych habitatów Koji Murata, lider projektu LignoStella, którego częścią jest drewniany satelita, jest profesorem w Katedrze Nauk o Lesie i Biomateriałach na Wydziale Rolnictwa Uniwersytetu w Kioto. Jego zainteresowania badawcze obejmują naukę o biomateriałach, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości drewna i jego potencjalnych zastosowań w inżynierii kosmicznej. Zdaniem naukowca, drewno jest materiałem nierozerwanie związanym z rozwojem naszego gatunku. Pierwsze drzewopodobne rośliny pojawiły się na Ziemi już 400 milionów lat temu. 200 milionów lat temu rosły już miłorzęby, a 50 milionów lat późnej pierwsze drzewa iglaste. Obok kamienia, drewno było najczęściej używanym surowcem do wyrobu prostych narzędzi i budowania schronień. Zaczęło się to, gdy nasi ewolucyjni przodkowie rozwinęli się na tyle, by samodzielnie tworzyć swoje otoczenie. Przez wieki z drewna budowano z domy, łodzie, nawet pierwsze sa…

drewniany-satelita-1-8ec8e24.jpg
width: 4032
height: 2467

Henryk Magnuski jest nazywany ojcem walkie-talkie. Z wynalazków polskiego inżyniera korzystała armia USA
type: item
date: 2024-12-29T10:26:15.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Technologia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: inżynieria
subject: komunikacja
subject: wynalazki
description: Henryk Magnuski był wynalazcą, który jak niewielu innych przyczynił się do rozwoju technologii telekomunikacyjnych. Jego wynalazki były z powodzeniem używane na frontach II wojny światowej i w późniejszych konfliktach, w których stroną była Armia Stanów Zjednoczonych. Niektóre jego patenty do dziś znajdują zastosowanie. Przyjrzyjmy się nieco bliżej sylwetce utalentowanego inżyniera.
encoded: Spis treści: Kim był Henryk Magnuski? Życiorys Henryka Magnuskiego Co wynalazł Henryk Magnuski? Śmierć Henryka Magnuskiego Mieszczące się w dłoni radiotelefony i większe, przenoszone w plecaku, stacje nadawczo-odbiorcze pojawiają się właściwie w każdym filmie wojennym, w którym stroną konfliktu jest Armia Stanów Zjednoczonych. Większość widzów nie zastanawia się, kto wynalazł urządzenia, które zapewniały łączność na frontach II wojny światowej i podczas późniejszych konfliktów zbrojnych. Warto jednak pochylić się nad tym tematem, bo „ojcem” używanej do dziś krótkofalówki jest nie kto inny, jak Henryk Magnuski – inżynier urodzony i wykształcony w Polsce. Kim był Henryk Magnuski? Henryk Magnuski był inżynierem, projektantem, konstruktorem i wynalazcą, wyspecjalizowanym w dziedzinie radiołączności. Wykształcenie, jak i pierwsze szlify zawodowe, zdobył w Polsce. Jego kariera rozkwitała jednak za oceanem. Po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych opracował swoje największe wynalazki, które okazały się kamieniem milowym w rozwoju technologii łączności. Życiorys Henryka Magnuskiego Henryk Magnuski urodził się w 1909 roku w Warszawie. W młodości uczęszczał do renomowanego gimnazjum. Następnie kształcił się na Politechnice Warszawskiej. Studia ukończył w 1934 roku i od razu rozpoczął pracę w Państwowych Zakładach Tele- i Radiotechnicznych (PZTiR). Wykazywał się sumiennością i pracowitością. Był też ponadprzeciętnie odkrywczy, co nie umknęło uwadze jego pracodawcy. W czerwcu 1939 roku Magnuski został wysłany do Stanów Zjednoczonych. Miał wziąć udział w szkoleniu, które zorganizowano w Nowym Jorku. Podczas pobytu w USA dotarła do niego wiadomość o niemieckiej agresji na Polskę. W związku z wybuchem wojny nie mógł wrócić do ojczyzny. Nie mając innego wyjścia, zaczął szukać pracy za oceanem. Praca w GMC Dysponując doświadczeniem, wiedzą i umiejętnościami, nie musiał zbyt długo czekać na dobrą propozycję. W 1940 roku zatrudnił się w przedsiębiorstwie Galvin Manufacturing Corporation (…

Henryk-Magnuski-cf621f1.png
width: 1200
height: 630

Naukowcy rozważają budowę ogromnych podwodnych „kurtyn” wokół lodowej pokrywy Antarktydy
type: item
date: 2024-11-28T12:01:44.000Z
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: antarktyda
subject: inżynieria
subject: lodowce
subject: ochrona przyrody
subject: polityka
subject: przyroda
description: Antarktyda zawiera największy rezerwuar lodu na Ziemi, liczący około 26,5 miliona kilometrów sześciennych. Każdej godziny kontynent traci około 17 milionów ton lodu – co odpowiada gigantycznej bryle o wymiarach 260 metrów sześciennych. Powstrzymanie topnienia lodowców jest niezbędne, jeśli chcemy żyć na naszej planecie przez kolejne setki lat. Czy umożliwi to nam podwodna kurtyna?
encoded: Spis treści: Krytyczny wzrost poziomu mórz i oceanów Polityczne zamrożenie Kontynent zdemobilizowany Między zyskiem a ekologią Antarktyda to jedyny kontynent na Ziemi, który nigdy nie doświadczył wojny – przynajmniej na razie. Jednak nowy pomysł ratowania lodowej pokrywy kontynentu może doprowadzić do eskalacji międzynarodowych konfliktów politycznych. Hipotetyczny plan geoinżynieryjnego ratowania Antarktydy zakłada – w uproszczeniu – budowę pływającej „kurtyny” o wysokości 100 metrów, przytwierdzonej do dna morskiego. Ma się ona rozciągać na 80 kilometrów wokół zagrożonych pokryw lodowych, takich jak zachodnia pokrywa lodowa Antarktydy. Kurtyna miałaby ograniczyć przepływu ciepłych prądów oceanicznych, które przyspieszają topnienie lodu. Pomysł pochodzi od interdyscyplinarnego zespołu badawczego, który zdaje sobie sprawę, że to rozwiązanie wymaga dalszych badań i wiąże się z licznymi wyzwaniami technologicznymi. Krytyczny wzrost poziomu mórz i oceanów Przy projektach na tak wielką skalę trudno o pewność, czy się sprawdzą. Mimo wszystko przy katastrofalnej utracie lodu – mówimy przecież o 17 milionach ton na godzinę – należy rozważyć wszelkie możliwości. Polarnicy, którzy niedawno spotkali się w Australii aby przedyskutować metody spowolnienia utraty lodu twierdzą, że sam lodowiec wschodnioantarktyczny zawiera wystarczającą ilość wody, aby podnieść światowy poziom mórz o około 50 metrów, jeśli całkowicie się stopi. Ale, jak się okazuje, problemem jest nie tylko technologia. Nowe badanie wskazuje, że taki megaprojekt geoinżynieryjny może uczynić z Antarktydy „przedmiot międzynarodowych sporów”. Dlaczego ratowanie lodowego kontynentu może wywołać międzynarodowy konflikt? Antarktyda to wyjątkowy przypadek w stosunkach międzynarodowych. Dziesiątki państw podpisały Układ Antarktyczny z 1959 roku, który zakazuje działań militarnych, testów nuklearnych i wydobycia surowców na tym obszarze. Polityczne zamrożenie Siedem krajów – Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zel…

GettyImages-1749579206-f1766f9.jpg
width: 1024
height: 683

Maszt w Konstantynowie był najwyższą konstrukcją na świecie. Dopóki nie runął
type: item
date: 2024-11-02T08:55:55.000Z
creator: Sławomir Borkowski
subject: Historia
subject: inżynieria
subject: rekordy
subject: rekordy guinnessa
subject: technika
description: Dziś rekordowych pod względem wysokości budowli trzeba szukać nad Zatoką Perską albo w metropoliach Azji. Ale począwszy od 1974 r. przez kolejne 17 lat najwyższą inżynierską konstrukcją świata był maszt stojący w centrum Polski, w Konstantynowie. Miał 646 m. Gdyby nie doszło do katastrofy, palmę pierwszeństwa straciłby dopiero w 2008 r., na rzecz Burdż Chalifa w Dubaju. Natomiast miejsce na podium w tej kategorii zajmowałby nadal.
encoded: Spis treści: Dlaczego powstał maszt w Konstantynowie Konstrukcja masztu w Konstantynowie Katastrofa (nie)spodziewana Niechętni mieszkańcy Maszt w Konstantynowie, nazywany też masztem w Gąbinie (Konstantynów leży w gminie Gąbin w woj. mazowieckim), zaczęto budować w 1972 r., a oddano do użytku w roku 1974. Budowa została ukończona 18 maja 1974 r. Jej oficjalne otwarcie, którego dokonał ówczesny premier Piotr Jaroszewicz, nastąpiło 30 lipca. Pierwszymi dźwiękami wysłanymi w eter z masztu był 12 uderzeń zegara z wieży Zamku Królewskiego w Warszawie. Dlaczego powstał maszt w Konstantynowie Gdzieś pomiędzy fantazją a plotką należy umieścić szeroko rozpowszechnioną historię tłumaczącą decyzję o budowie masztu. Przyczyną – według owej legendy, którą w jednym z wywiadów podawał także konstruktor obiektu, inż. Jan Polak – był pewien dygnitarz. Otóż nie mógł on odbierać programu pierwszego radia na swojej daczy gdzieś w leśnym kompleksie na odludziu i to zainspirowało go do działania. Prawdą jest to o tyle, że powodem faktycznie była potrzeba pokrycia dobrej jakości sygnałem radiowym całego kraju, a także chęć dotarcia z radiowym przekazem do Polaków za granicą. Jakkolwiek było, zapadła decyzja, że wysoki maszt radiowy powstanie. Budową zajęła się firma Mostostal Zabrze. Głównym konstruktorem obiektu był inż. Jan Polak, natomiast pracami budowlanymi kierował inż. Andrzej Szepczyński. Projektantowi zorganizowano nawet 10-dniowy wyjazd do Stanów Zjednoczonych, gdzie powstawało wiele bardzo wysokich masztów. Ich stawianiem zajmowała się duża firma należąca do pewnego Polonusa nazwiskiem Guzewicz. Podzielił się on z inż. Polakiem swoją wiedzą i doświadczeniami. Amerykanie budowali ponadsześćsetmetrowe maszty, ale najwyższy z nich, w Fargo w Dakocie Północnej (wybudowany w roku 1963), miał 628 m. Był od konstantynowskiego o blisko 20 m niższy. Konstrukcja masztu w Konstantynowie 646 m i 38 cm wysokości masztu w Konstantynowie nie było wielkością przypadkową ani podyktowaną chęcią …

MasztradiowywKonstantynowie-52df6bc.jpg
width: 750
height: 800

Rewolucja w rolnictwie? Fotosyntezę zastąpiłaby nowa metoda bez udziału słońca
type: item
date: 2024-10-24T07:03:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: inżynieria
subject: nauka
subject: rośliny
subject: Technologia
description: Fotosynteza, choć niezbędna dla życia na Ziemi, jest mało efektywna. Naukowcy proponują przełomową alternatywę – elektro-rolnictwo – która pozwala na wzrost roślin bez potrzeby światła słonecznego, zwiększając wydajność i minimalizując wpływ na środowisko. Czy to przyszłość produkcji żywności?
encoded: Spis treści: Od fotosyntezy do elektro-rolnictwa Uprawa bez światła Wykorzystanie „uśpionych” ścieżek metabolicznych Przyszłość elektro-rolnictwa Trudno wyobrazić sobie świat, w którym rośliny nie potrzebują światła słonecznego do wzrostu. A jednak, choć brzmi to jak science fiction, naukowcy na całym świecie pracują nad technologią, która może zrewolucjonizować sposób produkcji żywności, eliminując tradycyjne rolnictwo zależne od natury. Proces, nazwany elektro-rolnictwem ma być bardziej efektywną alternatywą dla fotosyntezy, której efektywność, choć fundamentalna dla życia na Ziemi, wynosi zaledwie około 1%. Nowa metoda została opisana w artykule naukowym w czasopiśmie „Joule”. Jej autorzy obiecują zmniejszyć zużycie ziemi, emisję dwutlenku węgla, a nawet umożliwić produkcję żywności w kosmosie. Od fotosyntezy do elektro-rolnictwa Fotosynteza jest podstawą niemal całego życia na Ziemi. Problem jednak polega na tym, że jest ona niezwykle nieefektywna. – Obecnie udało nam się osiągnąć około 4% efektywności w przekształcaniu energii słonecznej w energię chemiczną, co jest cztery razy bardziej efektywne niż fotosynteza – wyjaśnia Feng Jiao, elektrochemik z Washington University w St. Louis. Ten skok technologiczny jest możliwy dzięki nowemu procesowi, w którym energia słoneczna jest wykorzystywana do przeprowadzania reakcji chemicznej między dwutlenkiem węgla a wodą. To prowadzi do produkcji octanu, związku chemicznego podobnego do kwasu octowego, głównego składnika octu. Octan ten, w przeciwieństwie do tradycyjnych procesów fotosyntetycznych, może być wykorzystywany jako źródło energii przez organizmy takie jak grzyby, drożdże czy algi. Ale, co najciekawsze, naukowcy próbują stworzyć rośliny, które mogłyby „jeść” octan zamiast polegać na fotosyntezie. To odważny krok w stronę odłączenia produkcji roślinnej od światła słonecznego i całkowitego przekształcenia systemów rolnych. Uprawa bez światła Elektro-rolnictwo zakłada, że zamiast rozległych pól uprawnych, przyszłe …

Rewolucja-w-rolnictwie-2f7bc38.jpg
width: 1200
height: 630

Stefan Bryła był jednym z najwybitniejszych inżynierów. Spopularyzował rewolucyjną technikę
type: item
date: 2024-10-20T12:20:13.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Technologia
subject: budynki
subject: historia polski
subject: inżynieria
subject: polska
description: Stefan Bryła był nie tylko szanowanym wykładowcą akademickim, jednym z najwybitniejszych inżynierów budownictwa i popularyzatorem nowoczesnych technik budowlanych, ale także patriotą i działaczem politycznym. Uchodził za prawdziwego tytana pracy. Przyglądając się jego dorobkowi, trudno temu zaprzeczyć. Kim był Stefan Bryła? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Kim był Stefan Bryła? Życiorys Stefana Bryły Kariera zawodowa Działalność patriotyczna Jak zmarł Stefan Bryła? W historii zapisało się wielu polskich naukowców, odkrywców, wynalazców i inżynierów. Swoją pracą i pionierskimi odkryciami realnie wpłynęli na losy świata. Stefan Banach, jeden z pionierów i klasyków analizy funkcjonalnej. Marian Smoluchowski, pionier fizyki statystycznej. Ernest Malinowski, projektant i budowniczy Centralnej Kolei Transandyjskiej, czyli jednego z najśmielszych przedsięwzięć inżynieryjnych XIX wieku. To zaledwie kilka nazwisk z długiej listy. Nie może zabraknąć na niej także Stefana Bryły, inżyniera budowlanego, który zrewolucjonizował swoją dziedzinę. Kim był Stefan Bryła? Stefan Bryła był jednym z najważniejszych i najbardziej zasłużonych inżynierów budownictwa okresu międzywojennego. Odznaczał się wielkim kunsztem konstruktorskim i śmiałością w poszukiwaniu nowych rozwiązań. W historii zapisał się przede wszystkim jako pionier zastosowania technik spawalniczych w budownictwie. Nie można nie wspomnieć, że Bryła angażował się także w działalność patriotyczną, polityczną i naukową. Życiorys Stefana Bryły Przyszły wybitny inżynier budownictwa urodził się 17 sierpnia 1886 roku w Krakowie. Był synem Pawła, nauczyciela gimnazjalnego, i Eligii Marii z Chrzanowskich, działaczki społecznej i publicystki. Edukacja W 1903 roku Stefan Bryła ukończył z odznaczeniem szkołę realną w Stanisławowie. Dalej kształcił się w Szkole Politechnicznej we Lwowie, na Wydziale Inżynierii Wodnej i Lądowej. Na tle swoich kolegów wyróżniał się wiedzą, zaangażowaniem i osiągnięciami, czego dobitnym potwierdzeniem jest fakt, że jeszcze jako student piastował stanowisko asystenta na uczelni (od 1907 roku). W 1909 roku obronił doktorat, co w tamtych czasach było rzadkością w naukach technicznych. W czerwcu 1910 roku zaczął wykładać rysunek techniczny i encyklopedię nauk inżynierskich jako docent prywatny. Od lipca nauczał statyki budowlanej, już jako docent e…

stefan-bryla0-6753142.jpg
width: 1951
height: 976

Najmocniejszy laser na świecie? Trudno wskazać, które urządzenie zasługuje na ten tytuł
type: item
date: 2024-10-19T08:03:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: fizyka
subject: inżynieria
description: Jaki jest najmocniejszy laser na świecie? Odpowiedź na to pytanie nie jest tak prosta, jak może się wydawać. Zacznijmy od tego, czy chodzi nam o taki laser, który ma przeciąć gruby arkusz stali, „ustrzelić” Księżyc, zoperować wzrok czy pozbyć się zbędnego pieprzyka?
encoded: Spis treści: Lasery a Albert Einstein Jak działa laser? Najmocniejszy laser na świecie Lasery są dziś czymś bardzo powszechnym, choć nie każdy rozumie czym tak naprawdę są i w jaki sposób działają. W największym możliwym skrócie można powiedzieć, że są to urządzenia generujące promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie światła widzialnego, ultrafioletowego lub podczerwonego, bazując na zjawisku emisji wymuszonej. Sama nazwa „laser” to akronim od angielskiego Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation, czyli "wzmocnienie światła przez wymuszoną emisję promieniowania". Promieniowanie laserowe cechuje się spójnością, często jest spolaryzowane i tworzy wiązkę o minimalnej rozbieżności. Laser może emitować promieniowanie o bardzo wąskiej szerokości linii emisyjnej, co przekłada się na dużą moc w wybranym, ograniczonym zakresie widma. Lasery a Albert Einstein Pierwsza wiązka światła laserowego została wyemitowana w 1960 roku. Jednak początki prac nad laserem sięgają roku 1917, kiedy Albert Einstein zasugerował możliwość pobudzania atomów do emisji światła. Sprawdzenie tej teorii zajęło wiele lat. W 1954 roku Charles Townes, James Gordon i Herbert Zeiger skonstruowali maser, czyli urządzenie emitujące kontrolowaną wiązkę mikrofal. To odkrycie zainspirowało naukowców do zbudowania lasera. W 1960 roku Theodore Maiman zbudował pierwszy laser, używając do tego rubinowego pręta i lampy błyskowej. W związku z tym, że prace nad laserem rozwijały się równolegle w kilku miejscach na świecie, niektóre źródła w nieco inny sposób ustawiają harmonogram pracy nad urządzeniem. W kolejnych latach rozwijano różne typy laserów, m.in. gazowy i neodymowy. Natomiast pierwszy polski laser zbudowano w 1963 roku w Wojskowej Akademii Technicznej. Jak działa laser? Zasada działania lasera polega na wymuszaniu emisji promieniowania z materiału zwanego ośrodkiem czynnym. Proces ten zachodzi dzięki dostarczeniu energii przez układ pompujący, co prowadzi do mnożenia fotonów w wyniku abso…

najmocniejszy-laser-swiata-3a3d8b1.jpg
width: 6000
height: 4000

Magnetyczna proteza dająca wrażenie poruszania własną ręką. Włoscy naukowcy dokonali niemożliwego
type: item
date: 2024-09-13T11:59:13.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: inżynieria
subject: medycyna
subject: niepełnosprawność
subject: roboty
description: Współczesny rozwój robotyki oraz możliwości integrowania protez z ciałem człowieka to ogromne osiągnięcia. Jednak zawsze brakowało w tym jednego – uzyskania wrażenia, że porusza się własną kończyną. Zespół badawczy z Scuola Superiore Sant'Anna w Pizie opracował protezę przyszłości, pierwszą na świecie ze sterowaniem magnetycznym.
encoded: Spis treści: Ruchy ręki sterowane myślami Rozwiązaniem są magnesy Dziesięciolecia badań Protezy kończyn pozwalają na stosunkowo normalne życie. A w pewnych sytuacjach nawet dają większe możliwości niż nasze naturalne, stworzone przez ewolucję ręce i nogi. Przykład? W protezie sportowej z kolanem protetycznym stosuje się układy hydrauliczne o bardzo wysokiej wydajności. Systemy te nie tylko umożliwiają bardzo szybką pracę zgięcia/wyprostu, lecz również odpowiednią płynność ruchu i stabilność podporu w trakcie biegu. Ale niezależnie od tego, jak sprawna byłaby sztuczna kończyna, nie daje wrażenia poruszania własną ręką lub nogą. Właśnie tę kwestią zajęli się naukowcy z Pizy. Wypracowali zupełnie nowy sposób kontrolowania ruchów zrobotyzowanej ręki. „Próba na pierwszym pacjencie zakończyła się sukcesem. Jesteśmy gotowi rozszerzyć te wyniki na szerszy zakres amputacji” – napisał w informacji prasowej prof. Christian Cipriani z Instytutu Biorobotyki. Ruchy ręki sterowane myślami Zbudowana przez Ciprianiego i jego zespół magnetycznie sterowana proteza ręki pozwala osobom po amputacji odtworzyć wszystkie ruchy wyłącznie dzięki myślom. Sama proteza posiada duży zakres ruchów oraz ogromną różnorodność w doborze siły chwytania. Może zarówno delikatnie chwycić kruchą porcelanową filiżankę, jak i podnieść coś wymagającego przyłożenia dużej siły. Proteza nie posiada też żadnych przewodów ani połączeń elektrycznych. Działa wyłącznie dzięki magnesom i mięśniom kontrolującym ruchy palców. To połączenie umożliwia codzienne czynności, takie jak otwieranie słoika, używanie śrubokrętu czy podnoszenie monety. Włoscy naukowcy opracowali zupełnie nowy interfejs między pozostałym ramieniem osoby po amputacji a robotyczną ręką. Ma on na celu dekodowanie tzw. intencji motorycznych. System polega na wszczepieniu małych magnesów w mięśnie przedramienia. View oEmbed on the source website Implant, zintegrowany z robotyczną ręką Mia-Hand opracowaną przez spin-off Prensilia, został pomyślnie przet…

proteza-magnetyczna-02cccbd.jpg
width: 3840
height: 2160

Ciepło skóry człowieka uruchamia diodę LED. Niezwykły wynalazek naukowców z USA
type: item
date: 2024-09-12T11:00:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: bieganie
subject: elektronika
subject: inżynieria
subject: oświetlenie led
subject: Technologia
description: Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego opracowali elastyczne urządzenie, które zapala diodę LED, wykorzystując jedynie ciepło skóry noszącego je użytkownika. Czy wynalazek zrewolucjonizuje rynek przenośnej elektroniki?
encoded: Spis treści: Prototyp z USA. Ciepło z ciała zamienię w energię elektryczną Nowość w elastyczności Jak działa nowy wynalazek? Jak będzie można wykorzystać nowy wynalazek? Jedną z największych wad smartwatchów i lampek sportowych, które służą na przykład biegaczom, jest to, że ich baterie w końcu się wyczerpują. Ale co by było, gdyby w przyszłości tego typu urządzenia mogły wykorzystywać do zasilania ciepło ciała człowieka? Prototyp z USA. Ciepło z ciała zamienię w energię elektryczną Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w USA opracowali elastyczne i trwałe urządzenie, które konwertuje ciepło z ciała w energię elektryczną. Na razie można je wykorzystać do zasilania małej elektroniki, takiej jak baterie, czujniki lub diody LED. Jak zapewniają naukowcy, urządzenie to jest również odporne. Działa nawet po kilkukrotnym przebiciu, a następnie rozciągnięciu 2000 razy. Na razie jest to prototyp. Wynalazek opisano właśnie na łamach czasopisma naukowego „Advanced Materials”. Nowość w elastyczności Tradycyjnie urządzenia wykorzystujące ciepło do generowania energii elektrycznej są sztywne i kruche. To opracowane przez zespół pod kierunkiem Mohammada Malakootiego, adiunkta inżynierii mechanicznej Uniwersytetu Waszyngtońskiego, jest bardzo elastyczne i miękkie, dzięki czemu może dopasować się do kształtu ramienia. – Miałem tę wizję dawno temu. Po umieszczeniu urządzenia na skórze wykorzystuje ono ciepło ciała do bezpośredniego zasilania diody LED. Po założeniu urządzenia dioda LED zapala się. Wcześniej nie było to możliwe – mówi Malakooti. Urządzenie to zaprojektowano od podstaw. Naukowcy rozpoczęli od symulacji, aby określić najlepszą kombinację materiałów i struktur urządzenia. Następnie prawie wszystkie komponenty stworzyli sami w laboratorium. Jak działa nowy wynalazek? Urządzenie składa się z trzech zasadniczych warstw. W środku znajdują się sztywne półprzewodniki termoelektryczne, które przekształcają ciepło w energię elektryczną. Półprzewodniki te są otoczone wydrukowa…

NG-wystawki-Facebook-c6486c7.png
width: 1200
height: 630

Ernest Malinowski to polski inżynier. Dzięki wielkiej inwestycji stał się bohaterem narodowym Peru
type: item
date: 2024-08-19T07:01:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: historia
subject: inżynieria
subject: polska
subject: Społeczeństwo
description: Wybudowana przez niego linia kolejowa aż do 2006 roku dzierżyła tytuł najwyżej położonej na świecie. Ernest Malinowski dokonał czegoś, co w XIX stuleciu wydawało się niemożliwe. Swoim ogromnym talentem, wiedzą i inżynieryjnym kunsztem polski inżynier realnie przyczynił się do przyspieszenia rozwoju ogromnego obszaru Ameryki Południowej.
encoded: W tym artykule: Kim był Ernest Malinowski? Ernest Malinowski na emigracji Wyjazd do Peru Inne dokonania Ernesta Malinowskiego Śmierć Ernesta Malinowskiego Ernest Malinowski to kolejny wybitny Polak XIX wieku, który dużymi literami zapisał się w południowoamerykańskiej historii. Przypomnijmy, Ignacy Domeyko zasłużył się w Chile, napędzając oświatę i gospodarkę kraju, a Paweł Edmund Strzelecki (choć jest pamiętany przede wszystkim jako człowiek, który zdobył i nazwą Górę Kościuszki) prowadził w Chile badania wulkanów i szukał złóż surowców. Natomiast Ernest Malinowski zasłynął jako realizator jednego z najważniejszych, największych i najśmielszych projektów inżynieryjnych XIX wieku. Kim był Ernest Malinowski? Ernest Malinowski został zapamiętany przede wszystkim jako inżynier drogowy i kolejowy, który zaprojektował i nadzorował budowę linii kolejowych w Peru i Ekwadorze. Nie można jednak zapomnieć, że był także działaczem politycznym i społecznym oraz bohaterem obrony Callao. Dzieciństwo i młodość Data urodzenia bohatera tego artykułu przez długi czas pozostawała nieustalona. Różne źródła wymieniały różne dni, miesiące i lata. Dopiero odkrycie jego akt personalnych z okresu studiów w Paryżu rozwiało wszelkie wątpliwości w tym temacie. Ernest Malinowski urodził się 5 stycznia 1818 roku, w Sewerynach na Wołyniu. Pochodził ze szlacheckiej rodziny herbu Ślepowron. Jego ojciec, Jakub Malinowski, pełnił funkcję marszałka szlachty. W swoich rodzinnych stronach (zresztą nie tylko tam) cieszył się reputacją bohatera. Nic dziwnego, bo wsławił się działaniami konspiracyjnymi na Wołyniu, które zmierzały do zorganizowania antyrosyjskiego powstania i udziałem w napoleońskiej wyprawie na Moskwę. Jakub Malinowski wspierał finansowo Liceum Krzemienieckie, które na Wołyniu utworzył Tadeusz Czarcki. Naturalne było więc, że jego synowie, Rudolf i jego młodszy brat Ernest, właśnie tam pobierali nauki. Ernest Malinowski na emigracji Gdy wybuchło powstanie listopadowe, musieli przerwać eduk…

ernest-malinowski-to-polski-inzynier-ktory-stal-sie-bohaterem-narodowym-peru-fot-polona-pl-wikimedia-commons-public-domain-858c339.jpg
width: 1200
height: 630

Japońska firma chce zbudować windę kosmiczną. Ma być gotowa do 2050 roku
type: item
date: 2024-06-07T08:01:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: Edukacja
subject: inżynieria
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: nauka
subject: Travel
subject: wszechświat
description: Firma Obayashi Corporation planuje wybudować windę, która połączy Ziemię ze stacją orbitalną. Dzięki niej dotarcie na Marsa miałoby zająć nawet tylko 40 dni.
encoded: W tym artykule: Czym jest winda kosmiczna? Japońska firma chce zbudować windę do 2050 roku Największe problemy przedsięwzięcia Winda kosmiczna? Brzmi jak coś całkowicie abstrakcyjnego, a w najlepszym wypadku science-fiction (takie urządzenie pojawia się np. w serialu „Fundacja”) lub wizja bardzo odległej przyszłości. Koncepcja takiego urządzenia nie jest jednak nowa. Wystarczy wspomnieć biblijną Wieżę Babel. Miała to być wieża, która sięgała nieba. Jednak jednym z pierwszych naukowców, który zaproponował taki wynalazek, był XIX-wieczny rosyjski uczony polskiego pochodzenia Konstantin Ciołkowski. Czym jest winda kosmiczna? Pierwsze badania nad tym, czy można w ogóle stworzyć taką windę, rozpoczęły się w XX wieku. W pierwszej połowie stulecia naukowcy doszli do wniosku, że zbudowanie od podstawy takiego urządzenia jest niewykonalne, ponieważ nie istnieje materiał o takiej wytrzymałości na zgniatanie, aby unieść własną masę przy ekstremalnie dużej wysokości. Dopiero w latach 60. pojawił się pomysł opuszczenia takiej windy z orbity. Projekt uwzględniał przeciwwagę oraz kabel o zmieniającej się grubości, aby utrzymać stałe naprężenie na całej długości. Pewien przełom przyniósł XXI wiek i nowe technologie. Winda kosmiczna zaczęła stawać się tak samo rzeczywista, jak może być rakieta czy samolot. Ale czym właściwie jest, albo może być winda kosmiczna? W teorii ta konstrukcja miałaby wynieść ludzi lub inne obiekty z Ziemi w przestrzeń kosmiczną. Takie urządzenie unosiłoby się w górę i przemieszczało za pomocą specjalnie zaprojektowanej liny. Problem polega na tym, że taka lina musiałaby mieć długość co najmniej 36 tysięcy kilometrów i być wykonana z materiałów, które wytrzymają ziemską grawitację. Bo w kosmosie byłoby już dużo łatwiej. Główną zaletą windy jest to, że można ją napędzać energią elektryczną. Może ona być produkowana na Ziemi lub w orbitalnych elektrowniach słonecznych. Tymczasem stosowane obecnie rakiety wymagają stosowania ogromnych ilości paliwa chemicznego.…

winda-kosmiczna-7930ceb.jpg
width: 3840
height: 2340

Zapora Hoovera to 6 milionów ton betonu. Poznaj historię tamy okrzykniętej ósmym cudem świata
type: item
date: 2024-01-29T08:03:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: elektryczność
subject: inżynieria
subject: rzeki
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: woda
description: W swoim czasie była największą tamą, największą elektrownią wodną i największą konstrukcją betonową na świecie. W ciągu roku generuje energię zaspokajającą potrzeby około dwóch milionów gospodarstw domowych. Nie ulega wątpliwości, że zapora Hoovera to jedna z najbardziej spektakularnych budowli hydrotechnicznych, jaką kiedykolwiek wzniesiono. Nic dziwnego, że okrzyknięto ją ósmym cudem świata. Gdzie i w jakim celu wzniesiono tę niesamowitą budowlę? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Gdzie znajduje się zapora Hoovera? Ile lat trwały prace nad tamą Hoovera? Budowa zapory W jakim celu powstała zapora Hoovera? Zwiedzanie zapory Hoovera Obecnie zapora Hoovera jest 38. największą elektrownią wodną na świecie, ale w swoim czasie nie miała sobie równych. Betonowy kolos mierzy 224,1 m wysokości, 379,2 m długości, 200 m szerokości u podstawy i 15 m u szczytu. Mimo że już w 1945 roku straciła tytuł największej tamy i elektrowni wodnej na rzecz zapory Grand Coulee, to do dziś robi niesamowite wrażenie i rokrocznie przyciąga ok. 1 mln turystów, chcących na własne oczy przekonać się o jej ogromie. Gdzie znajduje się zapora Hoovera? Betonową zaporę wodną typu grawitacyjno-łukowego wzniesiono w Czarnym Kanionie, na pograniczu stanów Arizona i Nevada. Powstała na rzece Kolorado, piątej najdłuższej w Stanach Zjednoczonych, w odległości 56 km od Las Vegas. W latach 30. XX wieku miejsce to było odizolowane od jakiejkolwiek infrastruktury. Żeby móc transportować materiały budowlane i ludzi, trzeba było wybudować 50-kilometrową linię kolejową i wznieść osadę, która zapewni robotnikom odpowiednie warunki bytowe. Nie od razu, bo początkowo budowniczowie koczowali w namiotach, bez jakiegokolwiek zaplecza sanitarnego i socjalnego. Rząd ugiął się dopiero po fali protestów. Ile lat trwały prace nad tamą Hoovera? Rzeka Kolorado rzeźbiła Czarny Kanion przez miliony lat. Człowiek potrzebował zaledwie pięciu, by zapanować nad wcześniej nieokiełznanym żywiołem i postawić w samym środku doliny ogromną konstrukcję z betonu. 21 grudnia 1928 roku prezydent Calvin Coolidge podpisał umowę, na mocy której rząd federalny miał sfinansować budowę. Inwestycja rozpoczęła się w 1931 roku. Pierwszy etap przewidywał tymczasowe odwodnienie rzeki. Kolorado z obu stron jest ograniczana przez ściany kanionu, więc puszczenie jej biegu alternatywnym korytem nie było możliwe. Żeby rozpocząć budowę, inżynierowie musieli opracować system tuneli odwadniających. Cztery korytarze, mierzą…

zapora-hoovera-poznaj-historie-tamy-okrzyknietej-8-cudem-swiata-fot-shutterstock-4ab0e7e.jpg
width: 1000
height: 666

Prestiżowe granty dla polskich inżynierów. Dostaną 3 mln euro na supernowoczesne badania
type: item
date: 2023-09-06T08:26:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: inżynieria
subject: nauka
subject: politechnika warszawska
subject: Wolny czas
description: Technologię fal terahercowych, która umożliwi wykrywanie podróbek leków i badanie dzieł malarskich będzie rozwijał dr inż. Łukasz Sterczewski. Z kolei dr hab. inż. Maciej Trusiak skupi się na obrazowaniu żywych komórek. Umożliwią im to prestiżowe granty naukowe ze środków europejskich. Dostali w sumie 3 mln euro.
encoded: W tym artykule: Rozwój technologii fal terahercowych – Politechnika Wrocławska Mikroskopia hologragficzna – Politechnika Warszawska Czym jest Europejska Rada ds. Badań Naukowych? Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC) ogłosiła rozstrzygnięcie konkursu Starting Grant. To prestiżowe granty naukowe. Dofinansowanie otrzymują młodzi naukowcy, którzy są od dwóch do siedmiu lat po doktoracie. Cel: realizacja nowatorskich projektów o dużym potencjale rozwojowym. Na przeprowadzenie swoich badań mają maksymalnie pięć lat. W ostatnim rozstrzygnięciu przyznano środki dla aż 400 projektów. Tylko dwa z nich będą realizowane w polskich uczelniach. Do Polaków trafi w sumie 3 mln euro. – W zeszłym roku było o znacznie lepiej. Na pewno będziemy to analizować, także na tle innych krajów regionu – przekazał National Geographic Polska Marciń Mońko z działu prasowego ERC. Najwięcej grantów zgarnęły instytucje z Niemiec, Francji i Holandii. Rozwój technologii fal terahercowych – Politechnika Wrocławska Po raz pierwszy w historii Politechniki Wrocławskiej Starting Grant trafił do jej pracownika. Dr inż. Łukasz Sterczewski z Wydziału Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów w swoich badaniach będzie rozwijał technologię fal terahercowych. Jak czytamy na stronie uczelni, fale terahercowe to jedna z najmniej zbadanych części widma promieniowania elektromagnetycznego. Znajduje się pomiędzy podczerwienią i mikrofalami. Badacze na całym świecie starają się znaleźć sposób na ich szersze i bardziej efektywne wykorzystanie. – Ze względu na to, że mają wyższą częstotliwość niż klasyczne promieniowanie mikrofalowe, pozwalają na uzyskanie obrazu w wysokiej rozdzielczości, a dodatkowo niosą też informację chemiczną. Czyli jeśli ktoś próbuje przemycić narkotyki lub inne nielegalne substancje na pokład samolotu, to przy użyciu fal terahercowych jesteśmy w stanie to wykryć – tłumaczy dr inż. Sterczewski. Jednym z bardziej interesujących obszarów, w których można wykorzystać fale terahercowe, jest wykrywan…

prestizowe-granty1-4ca060d.png
width: 1200
height: 630