National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-18T17:59:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Leżały pod ziemią przez 500 lat. Najnowsze odkrycie zdradza sekret potęgi Inków
items: Powstaje kontrowersyjne lotnisko w Świętej Dolinie. Miało ułatwić podróże, wywołało protesty
items: Inkaskie mumie dzieci przebadano w klinice. Odkryto brutalną historię rytuału
items: 6 odkryć archeologicznych, które zadziwiły świat w 2025 roku. Wśród nich zaginiony faraoński grobowiec
items: Inkowie wykopali tysiące dołów w tej górze. Ich zastosowanie zaskoczyło archeologów
items: Francisco Pizarro zapisał się w historii jako ten, który doprowadził do upadku państwa Inków
items: Znany polski polityk zginął w tajemniczych okolicznościach. Podobno szukał złota Inków
items: Ryty sprzed 2 tysięcy lat przedstawiają psychodeliczny rytuał. Zaskakujące odkrycie
items: Niezniszczalny jak mózg. Dlaczego ludzkie mózgi potrafią przetrwać w nienaruszonym stanie nawet 12 tys. lat?
items: Wiadomo, kto mieszkał w Machu Picchu. To nie byli tylko Inkowie
items: National Geographic 7/23
items: Inkowie składali w ofierze bogom nieuleczalnie chorych ludzi? Być może praktykowali eutanazję
items: Ciekawostki o Peru. Poznaj historię tego fascynującego kraju
items: To odkrycie w Andach wskazuje na intrygujące kulty. Trop prowadzi także do Inków
items: Na dnie jeziora Titicaca Inkowie mieli ukryć swoje złoto. Naukowcy odkryli tam zatopioną świątynię
items: Nim Inkowie stworzyli imperium, swój ślad w Andach odcisnęli Tiahuanaco. Z czego byli znani?
items: Cuzco, czyli pępek świata. Co wiemy o owianej legendą stolicy państwa Inków?
items: Machu Picchu i szlaki Inków zostały zamknięte. Nasilają się protesty i zamieszki w Peru
items: Machu Picchu – jak doszło do odkrycia zaginionego miasta Inków?
items: Ciekawostki o Inkach – czy wiesz wszystko o tej starożytnej cywilizacji?
items: Starożytne języki: 7 wciąż nieodczytanych systemów pisma. Kto je rozszyfruje?
items: Boski dar dla turystów. Co skrywają liście koki?
items: Przerażające odkrycie w Peru. Dzieci Inków były narkotyzowane, a następnie składane w ofierze
items: Starożytne miasta, które mieli odwiedzić kosmici. Czy można odnaleźć ich ślady?
items: Lima: Podróż śladami Boga Słońca Peru

Leżały pod ziemią przez 500 lat. Najnowsze odkrycie zdradza sekret potęgi Inków
type: item
date: 2026-06-20T13:17:07.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: inkowie
subject: jedzenie
subject: żywność
description: Niewielkie znalezisko z Peru rzuca nowe światło na funkcjonowanie jednego z największych imperiów obu Ameryk. Odkryte przez archeologów 500-letnie ziemniaki pokazują, jak Inkowie transportowali i przechowywali żywność na ogromną skalę, zapewniając zaopatrzenie nawet odległym regionom państwa.
encoded: Inkowie stworzyli największe imperium w historii prekolumbijskiej Ameryki. W szczytowym okresie swego rozwoju państwo rozciągało się wzdłuż zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej na tysiące kilometrów, obejmując tereny dzisiejszego Peru, Boliwii, Ekwadoru, Chile, Argentyny i Kolumbii. Do dziś badaczy fascynuje nie tylko skala, ale także sposób, w jaki Inkowie zarządzali milionami poddanych. Odkrycie, które wyjaśnia sukces Inków Jednym z największych wyzwań było zapewnienie żywności mieszkańcom i utrzymanie sprawnego systemu zaopatrzenia na ogromnym obszarze. Nowe światło na tę kwestię rzuca badanie opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Journal of Field Archaeology”. Autorami publikacji są archeolodzy Lidio M. Valdez z Uniwersytetu w Calgary oraz niezależna badaczka Katrina J. Bettcher. Naukowcy opisali niezwykłe znalezisko z inkaskiego ośrodka Tambo Viejo w południowym Peru. Naukowcy podkreślają, że znalezisko z Tambo Viejo nie jest przypadkowe. Jak wskazują autorzy badania, ziemniaki zostały poddane procesowi naturalnego liofilizowania, czyli tradycyjnej technice konserwacji żywności stosowanej w Andach, polegającej na przemrażaniu i suszeniu bulw w warunkach wysokogórskich. Dzięki temu mogły być przechowywane przez długi czas i transportowane na duże odległości, bez ryzyka szybkiego zepsucia. Chuño, czyli wynalazek idealny To właśnie ten rodzaj przetworzonej żywności, znany w regionie jako chuño, stanowił jeden z filarów inkaskiego systemu zaopatrzenia. Badacze zwracają uwagę, że odkrycie ma znaczenie wykraczające poza sam fakt zachowania organicznych szczątków. Jak podkreślają Valdez i Bettcher, znalezisko stanowi bezpośredni dowód na to, że produkty spożywcze mogły być transportowane między różnymi strefami ekologiczno-klimatycznymi imperium, z mroźnych obszarów górskich do suchych dolin wybrzeża. Co ważne, ziemniaki są lokalnym warzywem, które w regionie Andów uprawia się od tysięcy lat. Była to jedna z najpopularniejszych roślin w państwie Inków. Jedl…

liofilizowane-ziemniaki-aaac2da.jpg
width: 1280
height: 764

Powstaje kontrowersyjne lotnisko w Świętej Dolinie. Miało ułatwić podróże, wywołało protesty
type: item
date: 2026-02-09T15:06:08.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: amazonia
subject: inkowie
subject: lotniska
subject: machu picchu
subject: peru
description: Dotarcie do Machu Picchu nigdy nie było łatwe – i właśnie o to chodziło. Inkowie celowo umieścili swoją kamienną cytadelę wysoko w górach, na styku Andów i amazońskiego lasu mgielnego, by pozostała ukryta i odizolowana od świata. Ten naturalny filtr przez stulecia chronił miejsce przed nadmierną ingerencją człowieka. Teraz jednak planowana inwestycja infrastrukturalna może diametralnie zmienić sposób, w jaki podróżni docierają do świętej doliny – i wywołuje to gorącą debatę.
encoded: Podróż do Machu Picchu od zawsze była częścią doświadczenia. Tysiące osób każdego dnia dociera do Świętej Doliny Inków, aby zobaczyć jedno z najbardziej rozpoznawalnych stanowisk archeologicznych Ameryki Południowej. Jedni wybierają kilkudniowy trekking przez Andy, inni łączą przejazd samochodem z podróżą pociągiem i krótkim transferem autobusem serpentynami górskimi. Ten wieloetapowy dojazd dotąd ograniczał skalę ruchu turystycznego. Plan budowy nowego lotniska w regionie ma jednak skrócić drogę do zabytku i – według prognoz – zwiększyć liczbę odwiedzających nawet o 200%, co budzi sprzeciw części mieszkańców i ekspertów zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego. Port lotniczy Chinchero – skrócenie drogi do Machu Picchu czy początek sporów? Wyprawa do najsłynniejszego, starożytnego cudu Ameryki Południowej wymaga czasu, dobrej kondycji i sprawnej logistyki, dlatego dla wielu podróżnych pozostaje trudna do zrealizowania. W odpowiedzi na te ograniczenia peruwiański rząd rozwija projekt międzynarodowego lotniska w Chinchero – andyjskiej miejscowości położonej na obrzeżach Świętej Doliny, znanej z silnie zakorzenionej społeczności tkackiej i ciągłości tradycji rzemieślniczych. Plan zakłada, że nowy port lotniczy pozwoli turystom ominąć Limę, a często również Cuzco, skracając drogę do rejonu inkaskiej cytadeli o wiele godzin, a w niektórych przypadkach nawet o kilka dni. Ta inwestycja od dziewięciu lat funkcjonuje jako rozległy plac budowy – pierwotne terminy były już kilkakrotnie przesuwane, a obecnie zakończenie prac prognozowane jest na koniec 2027 roku. Władze przedstawiają projekt jako narzędzie rozwoju dla rozległego, słabiej uprzemysłowionego regionu. Według Ministerstwa Transportu i Komunikacji koszt inwestycji szacowany jest na około 2,3 mld soli peruwiańskich (około 2,4 mld zł), a sama budowa wygenerowała ponad 5000 miejsc pracy. Docelowo korzyści ma odczuć blisko milion osób związanych bezpośrednio lub pośrednio z turystyką. Port zaprojektowano tak, by o…

machu-8bd5919.jpg
width: 4288
height: 2848

Inkaskie mumie dzieci przebadano w klinice. Odkryto brutalną historię rytuału
type: item
date: 2026-02-03T09:16:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dzieci
subject: inkowie
subject: mumia
subject: peru
subject: religie
subject: wulkany
description: Zamrożone inkaskie mumie dzieci od lat fascynują naukowców, ale dopiero teraz udało się zajrzeć do ich wnętrza bez naruszania ciał. Zespół kierowany przez dr Dagmarę Sochę z Uniwersytetu Warszawskiego wykorzystał tomografię komputerową. Wyniki badań podważają niektóre dotychczasowe wyobrażenia o enigmatycznym religijnym rytuale capacocha.
encoded: Spis treści: Pierwszy taki przypadek Wymuszona mumifikacja? Cios w głowę i walka z chorobami Z zamrażalnika do… kliniki Czym był rytuał capacocha? Najnowszy artykuł opublikowany w „Journal of Archaeological Science: Reports” przedstawia przełomowe wyniki badań czterech zamarzniętych mumii dzieci odkrytych na wulkanach Ampato i Sara Sara w Peru. Zespół naukowców, kierowany przez dr Dagmarę Sochę z Uniwersytetu Warszawskiego po raz pierwszy zastosował tomografię komputerową (CT), by nieinwazyjnie zbadać ofiary inkaskiego rytuału capacocha. Pierwszy taki przypadek Najbardziej sensacyjne okazało się ustalenie dotyczące mumii określanej „Ampato 4”. Tomograf dał wgląd w jej wnętrzności. Okazało się, że brakowało części kości, a te, które zostały, były przemieszczone. Zamiast organów wewnętrznych, w jamie brzusznej znajdowały się kamienie oraz fragmenty tkanin. Takie działania świadczą o tym, że była to celowa mumifikacja. To pierwszy znany przypadek celowej mumifikacji ofiary capacocha. Wymuszona mumifikacja? Dlaczego Inkowie wykonali mumifikację? Naukowcy przypuszczają, że dziewczynka zginęła w innym miejscu i została pochowana, a jej ciało po jakimś czasie zostało odkopane i spreparowane, by mogło przetrwać długą podróż. Mogło to mieć związek z przesiedleniami grup etnicznych. Przesiedleńcy zabierali ze sobą mumie przodków, by oswoić nowy, obcy krajobraz. „Ampato 4” mogła pełnić podobną rolę – stała się wiecznym strażnikiem góry i symbolem pamięci wspólnoty. Cios w głowę i walka z chorobami Wyniki badań pozostałych mumii są również wstrząsające i pokazują brutalną stronę rytuału. Wszystkie badane dzieci zginęły w wyniku silnego uderzenia w głowę. U ośmioletniej dziewczynki tomograf wykazał krwiak śródmózgowy. Z kolei słynna „Dama z Ampato”, o której rekonstrukcji twarzy pisaliśmy jakiś czas temu, miała liczne obrażenia czaszki, klatki piersiowej i miednicy. Te urazy powstały w chwili śmierci, co sugeruje rytualną przemoc. Badania wykazały jednak coś jeszcze: ofiary nie …

mumia-57851e9.jpg
width: 1575
height: 1050

6 odkryć archeologicznych, które zadziwiły świat w 2025 roku. Wśród nich zaginiony faraoński grobowiec
type: item
date: 2025-12-29T09:55:54.000Z
creator: Nicholas St. Fleur
subject: Historia
subject: cywilizacja majów
subject: inkowie
subject: kleopatra
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
subject: wrak statku
description: Nowoczesne narzędzia i tradycyjne wykopaliska pozwoliły odkryć królewskie grobowce, wraki statków z czasów II wojny światowej i najstarszy, jaki kiedykolwiek zsekwencjonowano, egipski genom. Poznajcie sześć najważniejszych odkryć archeologicznych według National Geographic.
encoded: Spis treści: Grobowiec królewski w Belize może należeć do założyciela Caracol, króla Majów Poszukiwania Kleopatry prowadzą do odkrycia zatopionego portu u wybrzeży Egiptu Wraki statków z II wojny światowej dają wgląd w śmiertelną kampanię na Guadalcanal Odnaleziono zaginiony grobowiec faraona Totmesa II „Pole dziur” w Andach rzuca światło na ekonomię Inków Najstarszy i najpełniejszy, jaki kiedykolwiek zsekwencjonowano, starożytny genom Egipcjan Najnowocześniejsze narzędzia naukowe odmieniły archeologię w tym roku: sekwencjonowanie starożytnego DNA pozwoliło na odtworzenie pochodzenia Egipcjanina, który żył u zarania ery piramid. Największe odkrycia archeologiczne 2025 roku: od głębin oceanów po piaski pustyni Zdjęcia satelitarne uchwyciły ślady potężnych, starożytnych pułapek myśliwskich rozrzuconych po Andach. Mapowanie podwodne przywróciło widoczność zatopionych okrętów wojennych z czasów II wojny światowej i odsłoniło zatopiony port, który może kryć wskazówki dotyczące miejsca spoczynku Kleopatry. Jednak wiele największych odkryć w 2025 roku pochodziło również z klasycznych wykopalisk. W Belize, podczas badań przy piramidzie w Caracol, odkryto komnatę zawierającą królewski pochówek Majów. W pobliżu Doliny Królów w Egipcie archeolodzy odkryli ostatni zaginiony grobowiec faraona z XVIII dynastii. Wszystkie te odkrycia wskazują, jak wiele ludzkiej historii wciąż kryje się w głębokich wodach, gęstych dżunglach i piaskach pustyni, czekając na odkrycie. Oto niektóre z najciekawszych i najbardziej ekscytujących odkryć archeologicznych z 2025 roku. Grobowiec królewski w Belize może należeć do założyciela Caracol, króla Majów Archeolodzy Arlen i Diane Chase z Uniwersytetu w Houston od prawie 40 lat prowadzą wykopaliska w starożytnych budowlach Majów w Caracol, w dżunglach współczesnego Belize. W tym roku ogłosili jedno z największych dotychczasowych odkryć: 1700-letni grobowiec królewski, datowany na około 330-350 r. n.e. Uważają, że należał on do słynnego władcy Te K’ab …

caracol-98ac0a4.jpg
width: 1575
height: 1050

Inkowie wykopali tysiące dołów w tej górze. Ich zastosowanie zaskoczyło archeologów
type: item
date: 2025-11-12T11:31:59.000Z
creator: Tom Metcalfe
subject: Historia
subject: archeologia
subject: historia
subject: inkowie
subject: Kultura
subject: peru
description: Tysiące wykopanych dołów na zboczu peruwiańskiej góry przez wieki intrygowało archeologów. Nowe badania rzucają światło na ich prawdziwe przeznaczenie.
encoded: Spis treści: Czy Monte Sierpe było dawnym targiem? Krajobraz jako narzędzie księgowe? Wzdłuż skalistej grani w Peru formacja ponad 5 tys. ściśle wyrównanych dołów wspina się po zboczu niczym wąż o długości około 1,6 km. Gdy archeolog Charles Stanish ujrzał ten gigantyczny „Pas Dziur” po raz pierwszy ponad dekadę temu, nie widział wcześniej nic podobnego. – To miejsce jest fascynujące – mówi. Miejsce to bywa nazywane także Monte Sierpe, czyli „Górą Węża”. Od czasu ponownego odkrycia podczas amerykańskiej ekspedycji do Peru w 1931 roku intryguje archeologów i miłośników teorii spiskowych. Nowe badania zespołu Stanisha z University of South Florida mogą wreszcie rozwiązać zagadkę, po co zbudowano tę niezwykłą formację około tysiąca lat temu. Na podstawie mikrośladów roślin i ujęć z dronów badacze argumentują, że tysiące dołów mogły służyć do „księgowania” trybutów składanych przez grupy miejscowej ludności ich inkaskim zwierzchnikom. Analizę opublikowano 9 listopada w czasopiśmie „Antiquity”. Wskazuje ona także, że początki stanowiska mogą poprzedzać powstanie Imperium Inków. Dziś Monte Sierpe leży na uboczu, u podnóża Andów, około 32 km na wschód od południowoperuwiańskiego miasta Pisco. Nowe ustalenia sugerują jednak, że Inkowie przejęli to miejsce, ponieważ wcześniej było ono ośrodkiem spotkań, gdzie ludzie przychodzili, by wymieniać się żywnością, tkaninami, obsydianem i kamiennymi narzędziami. Czy Monte Sierpe było dawnym targiem? Archeolodzy uważają, że „Pas Dziur” ma około 1000 lat. Rdzenni mieszkańcy regionu – lud Chincha – trafili pod władzę Inków około 400 lat później. Chincha żyli w pobliżu, lecz archeolodzy nie wiedzą dokładnie, kto jako pierwszy zbudował tę formację. Do tego „Pas Dziur” znajduje się w pobliżu węzła starożytnych dróg łączących wybrzeże z andyjskim wyżynami. – To czyni ją dobrym kandydatem na targowisko wymienne – zauważa Bongers. – Logicznym miejscem spotkań różnych grup i wyspecjalizowanych kupców, którzy wymieniali towary. – Składanie duż…

2025-11-12-114301-Dodaj-artykul--National-Geographic--WordPress-bce1d5d.png
width: 1427
height: 902

Francisco Pizarro zapisał się w historii jako ten, który doprowadził do upadku państwa Inków
type: item
date: 2025-04-27T10:58:57.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: hiszpania
subject: inkowie
description: Francisco Pizarro zapisał się w historii jako człowiek, który złamał inkaską potęgę. Dysponując garstką ludzi, doprowadził do obalenia władcy. Konsekwencją tego był upadek wielkiego imperium. W jaki sposób Francisco Pizarro stał się jednym z najsłynniejszych konkwistadorów? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Syn chłopki i oficera Francisco Pizarro wyrusza na podbój Nowego Świata Podział w państwie Inków Siła podstępu połączona z siłą ognia Egzekucja władcy Inków Śmierć konkwistadora Przełom XV i XVI stulecia – czas wielkich odkryć geograficznych – ma swoje jasne i ciemne strony. To właśnie dzięki podróżom pierwszych odkrywców Europejczycy poznali i skolonizowali Nowy Świat. Z drugiej strony, zdobywanie nowych ziem było nieodłącznie związane z rzezią autochtonów na podbijanych obszarach. Nawet współcześnie nie brakuje głosów, że wyprawy odkrywców były motywowane przede wszystkim chęcią grabieży naturalnych dóbr. Jednym z bohaterów (lub „bohaterów”) tego okresu był Francisco Pizarro. Syn chłopki i oficera Kim był Francisco Pizarro? Przyszły konkwistador urodził się około 1471 roku (należy wspomnieć, że niektóre źródła wymieniają rok 1474, 1475 lub 1478), w hiszpańskim mieście Trujillo. O wczesnych latach jego życia wiadomo niewiele. Był nieślubnym synem pochodzącej z prostej rodziny chłopskiej Franciski González Mateos i kapitana hiszpańskiej armii Gonzalo Pizarro Rodrigueza. Wychowaniem chłopca zajęła się matka. Nie dbała o wykształcenie syna. Młodzieniec całymi dniami doglądał żywego inwentarza, przez co wyrósł na analfabetę (najprawdopodobniej także w dorosłym życiu nie nauczył się czytać i pisać). Osoba z jego pozycją społeczną nie miała zbyt wielu możliwości zrobienia kariery. Właściwie jedyną dostępną opcją było dla niego wyruszyć za ocean. Francisco Pizarro wyrusza na podbój Nowego Świata W 1508 roku Pizarro dołączył do Alonso de Hojeda w wyprawie do Nowego świata, ale ekspedycja zakończyła się niepowodzeniem. Udało się im założyć osadę San Sebastián de Urabá, ale pod naporem przeważających sił tubylców na początku 1510 roku przywódca ekspedycji musiał wyruszyć do Santo Domingo, by sprowadzić posiłki i zaopatrzenie. Ślad po nim zaginął i po 50 dniach Pizarro podjął decyzję, że wraz z ocalałymi uda się w tym samym kierunku. W Panamie połączył siły z Die…

FranciscoPizarro-61e70ba.png
width: 900
height: 600

Znany polski polityk zginął w tajemniczych okolicznościach. Podobno szukał złota Inków
type: item
date: 2024-06-15T12:30:20.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: inkowie
subject: kryminalistyka
subject: polityka
subject: prl
subject: złoto
description: PRL-owski polityk wierzył, że jest potomkiem Inków i odziedziczył po przodkach wielki skarb. Sprawa jego śmierci brzmiała nieprawdopodobnie, jednak dowody mówiły coś zupełnie innego.
encoded: W tym artykule: Związki Inków z Niedzicą Testament zapisany pismem kipu Badania genetyczne wykluczyły związek z Inkami Śmierć Andrzeja Benesza Zwykły wypadek? Polacy w Peru Akt adopcji Inkasa Co ukrywał Inkas? Sprawa ta łączy się z jedną z najniezwyklejszych polskich legend. Opowiada o potomkach Inków, którzy uciekli przed Hiszpanami z Ameryki… na Spisz – pod skrzydła polsko-węgierskiego rodu Berzeviczych. Ich potomkiem miał być wicemarszałek Sejmu z czasów PRL Andrzej Benesz. Legenda ujrzała światło dzienne tuż po II wojnie światowej, gdy polityk był jeszcze postacią anonimową. Brzmiała nieprawdopodobnie, jednak wielu uważało, że musi w niej tkwić ziarno prawdy, bo Benesz miał w ręku żelazne dowody. Związki Inków z Niedzicą Wedle legendy w XVIII w. szlachcic Sebastian Berzeviczy popłynął do Ameryki Południowej i zawarł tam niecodzienną znajomość. „Poślubił Indiankę peruwiańską z wymierającego już wówczas narodu Inków. Córka tego stadła, Umina, wyszła za Amaru, potomka królewskiego rodu. Z tego całkiem egzotycznego małżeństwa pozostał syn Antonio z dodatkową nazwą Inkas, albowiem z pochodzenia w stu procentach przedstawiciel krwi wytraconego narodu tubylców peruwiańskich. Antoni mieszkał na zamku w Niedzicy. Jego prawnukiem jest obywatel Bochni Andrzej Benesz” – pisał poeta i gawędziarz Jalu Kurek. W 1947 r. jako jeden z pierwszych puścił w publiczny obieg informację o przedziwnej legendzie. Właściwie tworzyła się na jego oczach. Kurek pisał to bowiem w rok po dziwnym wydarzeniu w Niedzicy. 31 lipca 1946 r. w opuszczonym spiskim zamczysku zjawił się 28-letni Andrzej Benesz z zamiarem przeprowadzenia „prac odkrywczych”. Jak stwierdził w sprawozdaniu dla władz, były one „rezultatem odszukania w archiwum Kościoła św. Krzyża w Krakowie dokumentu adopcji ostatniego potomka emigracyjnego linii Inkasów przez rodzinę Benesz-Berzeviczych. Dokument ten, spisany dnia 21 czerwca 1797 r. na zamku w Niedzicy, między innymi określa ściśle miejsce, w którym ukryto, celem zachowania…

inkowie-polski-ludowej-znany-polityk-zginal-bo-szukal-zlota-inkow-9c99aa0.png
width: 1200
height: 630

Ryty sprzed 2 tysięcy lat przedstawiają psychodeliczny rytuał. Zaskakujące odkrycie
type: item
date: 2024-04-08T12:00:38.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: inkowie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Ryty znalezione w Peru przedstawiają tajemnicze rytuały sprzed 2 tysięcy lat. Ich najnowsza analiza odbiega od poprzednich hipotez. To, co uważano za węże, ma w rzeczywistości odpowiadać psychodelicznym pieśniom szamanów.
encoded: W tym artykule: Psychodeliczne odkrycie archeologiczne w Peru Co przedstawiają ryciny sprzed 2 tysięcy lat? Badacze na tropie zagadki Bogate dziedzictwo kulturowe Peru przyciąga nie tylko podróżników, ale też archeologów. Najważniejszym zabytkiem kraju jest oczywiście Machu Picchu. Położone wysoko w Andach starożytne miasto Inków odkryto niewiele ponad 100 lat temu. Nadal pozostaje więc owiane licznymi tajemnicami i niewiadomymi. Badacze co jakiś czas odkrywają intrygujące fakty z życia jego mieszkańców. Każdy, kto śledzi odkrycia archeologiczne w Peru, wie też pewnie, że kraj nazywany ojczyzną ziemniaka może konkurować z Egiptem, jeśli chodzi o liczbę odkryć dotyczących mumii. To właśnie tu badacze znaleźli zmumifikowane zwłoki w pozycji embrionalnej czy złożone w ofierze mumie nastolatka i młodszych dzieci. Psychodeliczne odkrycie archeologiczne w Peru Do listy archeologicznych cudów Peru dołączają ryty na głazach wulkanicznych znalezione w prowincji Castilla. Według badaczy mogą przedstawiać szamańskie rytuały sprzed 2000 lat, podczas których wykorzystano muzykę i halucynogenne rośliny. Na zachowanych rytach z Toro Muerto widać postacie ludzkie otoczone zygzakowatymi liniami i innymi formami geometrycznymi. Poprzednie próby ich interpretacji sugerowały, że przedstawiają węże, błyskawice lub wodę. Autorzy najnowszej analizy opisanej na łamach „Cambridge Archaeological Journal” wskazują jednak, że abstrakcyjne kształty mają odpowiadać pieśniom przenoszącym ludzi w inny stan świadomości. Najnowsza hipoteza opiera się na znaczącym podobieństwie między rytami z Toro Muerto a tradycyjnymi dziełami sztuki kultury Tukano, zamieszkującej kolumbijską część Amazonii. Tam z kolei wzory geometryczne miały według badaczy odpowiadać wizjom wywoływanym przez halucynogenny napar ayahuasca. Co przedstawiają ryciny sprzed 2 tysięcy lat? Aby lepiej zrozumieć zjawisko uwiecznione na rytach, archeolodzy wspierali się antropologicznymi analizami. Z tych wynika z kolei, że rytualne pieś…

odkrycie-archeologiczne-w-peru-sprzed-2-tys-lat-ma-psychodeliczne-znamiona-22e1a09.jpg
width: 960
height: 540

Niezniszczalny jak mózg. Dlaczego ludzkie mózgi potrafią przetrwać w nienaruszonym stanie nawet 12 tys. lat?
type: item
date: 2024-03-20T11:48:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: andy
subject: archeologia
subject: inkowie
subject: mózg
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
subject: Wolny czas
description: Naukowcy stworzyli bazę znalezionych na przestrzeni wieków ludzkich mózgów. Może ona pomóc wyjaśnić jedną z dziwnych zagadek naukowych. Co sprawia, że ludzkie mózgi potrafią przetrwać nawet tysiące lat, a inne tkanki miękkie – nie?
encoded: W tym artykule: 1300 najbardziej wyjątkowych mózgów świata Od króla do mnicha Dlaczego mózgi potrafią przetrwać stulecia? Znajdowano je w zatopionych wrakach statków. Na podmokłych cmentarzach. W bagnach. Na brzegu jezior, w kopalniach soli, a nawet na szczytach wulkanów w Andach. We wszystkich tych miejscach w ciągu ostatnich kilku stuleci natrafiano na dobrze zachowane ludzkie mózgi. Ich pierwszy katalog – czy też archiwum – opracowali właśnie badacze z University of Oxford. Wyjątkowa baza zawiera informacje o 4400 mózgach znalezionych na sześciu kontynentach. Najstarsze z opisanych organów mają aż 12 tys. lat. Katalog podważa popularne niegdyś przekonanie, że odkrycie na wykopaliskach dobrze zachowanego mózgu to absolutna rzadkość. Naukowcy z Oxfordu udowodnili, że dzieje się tak znacznie częściej, niż dotychczas przypuszczano. Dlaczego? Co takiego ludzki mózg ma w sobie, że może być jedyną tkanką miękką, która nie rozkłada się po upływie setek, a nawet tysięcy lat? 1300 najbardziej wyjątkowych mózgów świata Spośród opisanych znalezisk wyróżnia się grupa licząca 1300 mózgów. To te organy, które zachowały się jako jedyne oprócz kości. Inne tkanki miękkie nie przetrwały. Natomiast mózgi tak. – To bardzo, bardzo dziwne – przyznaje „New Scientistowi” Alexandra Morton-Hayward, antropolożka kryminalistyczna i doktorantka z Oksfordu. – Tego rodzaju mózgi, jedyne zachowane tkanki miękkie, znajdowano na zatopionych statkach albo podmokłych cmentarzach. W miejscach, gdzie kości dosłownie pływały w wodzie – opowiada badaczka. To o tyle zaskakujące, że mózg jest jednym z pierwszych organów, które w naturalnych warunkach zaczynają się rozkładać po śmierci. Od króla do mnicha W bazie brytyjskich badaczy znalazły się mózgi należące do ludzi z każdego piętra drabiny społecznej. Były to mózgi członków egipskich i koreańskich rodzin królewskich. Brytyjskich i duńskich mnichów. Odkrywców Arktyki i bezimiennych ofiar wojny. A także mózg świętej Jadwigi Śląskiej, pochowanej w 1243 r.…

niezniszczalny-jak-mozg-dlaczego-ludzkie-mozgi-potrafia-przetrwac-w-nienaruszonym-stanie-nawet-12-tys-lat-2303b90.jpg
width: 1280
height: 911

Wiadomo, kto mieszkał w Machu Picchu. To nie byli tylko Inkowie
type: item
date: 2023-07-27T11:58:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka środkowa
subject: historia
subject: inkowie
subject: machu picchu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Najnowsze badania rzucają nowe światło na społeczność zamieszkującą Machu Picchu. Jak się okazuje, mogła być dość „kosmopolityczna”.
encoded: W tym artykule: Machu Picchu odsłania kolejne tajemnice Kto mieszkał w Machu Picchu? Ciekawostki o Machu Picchu Ruiny Machu Picchu znajdują się na wysokości około 2090–2400 m n.p.m. w peruwiańskich Andach. To jedno z najcenniejszych odkryć archeologicznych nie tylko w Peru, ale i całej Ameryce Południowej. Zaskakiwać może fakt, że pozostałości inkaskiego miasta odnaleziono dopiero na początku XX w. Dokładnie 24 lipca 1911 r. Dokonał tego Hiram Bingham, amerykański odkrywca, historyk i naukowiec wykładający na prestiżowym Uniwersytecie Yale. Machu Picchu odsłania kolejne tajemnice Jako że Machu Picchu jest stosunkowo świeżym odkryciem, badacze co jakiś czas docierają do nowych faktów związanych z tą historyczną społecznością. Niedawno naukowcy ustalili, że w rzeczywistości miasto mogło być starsze, niż pierwotnie zakładano. Według dokumentów spisanych przez hiszpańskich konkwistadorów wzniesiono je mniej więcej w połowie XV w. Antropolodzy z Yale twierdzą jednak, że Machu Picchu stanęło kilkadziesiąt lat wcześniej. Nie tylko wiek Machu Picchu pozostaje kwestią sporną. Najnowsze badania sugerują, że pochodzenie społeczności również nie jest oczywiste. Analiza DNA z pochówków wykazuje, że nie wszyscy mieszkańcy byli Inkami. Naukowcy poszli nawet o krok dalej i nazwali Machu Picchu „kosmopolitycznym miastem”. Wygląda na to, że rzeczywiście tak było. Oczywiście na miarę ówczesnych czasów i trudnej lokalizacji. Machu Picchu zamieszkiwali nie tylko członkowie rodziny królewskiej i elity, ale także służący oraz robotnicy. Jak się okazuje, przedstawiciele niższych warstw społecznych nie pochodzili z tego samego regionu. Cytowany przez serwis phys.org.Jason Nesbitt, profesor nadzwyczajny archeologii na Tulane University School of Liberal Arts, podkreśla, że analiza genetyczna dotyczyła wyłącznie szczątków tzw. ludności pomocniczej, nie arystokracji. Kto mieszkał w Machu Picchu? W ramach badań naukowcy porównali DNA 34 osób pochowanych w Machu Picchu z materiałem genetycznym p…

wiadomo-kto-mieszkal-w-machu-picchu-to-nie-byli-tylko-inkowie-2e83e12.jpg
width: 784
height: 441

National Geographic 7/23
type: item
date: 2023-06-22T09:45:40.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: badania
subject: Edukacja
subject: historia
subject: inkowie
subject: Kultura
subject: Moto
subject: mumia
subject: peru
subject: Społeczeństwo
subject: Sport
subject: Technologia
subject: Travel
description: Świat do odkrycia
encoded: Świat do odkrycia Od czasów pierwszych żeglarzy, którzy odważali się przekraczać granice oswojonego świata, ciekawość pcha ludzi do odkrywania nieznanego. Wydawałoby się, że dziś niewiele już zostało do zbadania i że swoją planetę poznaliśmy gruntownie. Tymczasem – jak się szacuje – opisaliśmy zaledwie 7 proc. życia w oceanach. Także w deszczowych lasach i niedostępnych jaskiniach, a nawet pod naszymi stopami (mikroorganizmy!) wciąż czekają stworzenia do odkrycia. Badacze różnie szacują liczbę gatunków, które nie zostały jeszcze zidentyfikowane i zbadane, ale zawsze są one liczone w milionach. Dziś wielu ważnym i przełomowym wyprawom patronuje Towarzystwo National Geographic. Jego odkrywcy penetrują puszcze i schodzą w głębiny oceanów. Wyposażeni w narzędzia współczesnej inżynierii analizują geologiczną budowę naszej planety i tajniki różnych form życia, zmieniając ludzkie rozumienie skomplikowanego systemu, jakim jest Ziemia. Duch eksploracji wykracza jednak poza Ziemię, popychając ludzkość w kosmos. Astronauci stają się współczesnymi odkrywcami, wyruszającymi na ocean wszechświata. Niniejsze wydanie magazynu poświęciliśmy właśnie duchowi eksploracji i ludziom, którzy odpowiadają na jego wezwanie. Przedstawimy wam zatem dokonania Thomasa Peschaka, który rozpoczął dwuletnią wyprawę z biegiem Amazonki, badając w jej trakcie najstarszą sztukę naskalną obu Ameryk. Opowiemy, jak badacze próbują odbudować populacje rekinów w wodach Indonezji. Razem z Lee Bergerem spenetrujemy południowoafrykańską jaskinię, w której znaleziono kości dawnych krewnych człowieka. Pokażemy zdjęcia Yaela Martíneza, który, korzystając ze specjalnej techniki „interwencji”, portretuje meksykańskich imigrantów w USA. Opowiemy też o fragmencie własnej historii. W lipcu minie bowiem 70 lat od zakończenia odbudowy warszawskiej Starówki. Świat zarówno w czasie, jak i w przestrzeni wciąż czeka na dalsze odkrywanie. Zapraszam w tę podróż na naszych łamach. Łukasz Załuski redaktor naczelny Spis treści Ek…

national-geographic-7-23-5d60f7b.jpg
width: 2073
height: 3000

Inkowie składali w ofierze bogom nieuleczalnie chorych ludzi? Być może praktykowali eutanazję
type: item
date: 2023-06-07T09:27:40.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: Edukacja
subject: historia
subject: inkowie
description: Czy kobieta, której mumifikowane szczątki znajdują się w muzeum w Monachium, została poddana eutanazji, czy też złożona w ofierze bogom? Naukowcy próbują rozwiązać zagadkę śmierci inkaskiej kobiety żyjącej w XVI wieku.
encoded: W tym artykule: Tajemnicza mumia z Monachium? W jaki sposób zmarła tajemnicza inkaska kobieta? Diagnoza po setkach lat Czy Inkowie składali w ofierze bogom nieuleczalnie chorych w ramach eutanazji? Mumia tajemniczej kobiety trafiła do bawarskich zbiorów na początku XX wieku. W wyniku bombardowań miast niemieckich podczas II wojny światowej mumia straciła obie nogi poniżej kolan. Początkowo przypuszczano, że szczątki pochodzą z jednego z prehistorycznych europejskich bagien. Tajemnicza mumia z Monachium? Badania stabilnych izotopów wodoru i azotu przeprowadzone przez niemieckich naukowców z różnych instytucji naukowych w Monachium pod kierownictwem Stephanie Panzer wykazały, że kobieta odżywiała się głównie pokarmem pochodzenia morskiego oraz m.in. kukurydzą. Tego typu dieta jest charakterystyczna dla mieszkańców wybrzeża Chile i Peru. Ponadto włosy kobiety związano tkaniną wykonaną z włókien sierści zwierząt z rodziny wielbłądowatych, takich jak lama i alpaka. W jaki sposób zmarła tajemnicza inkaska kobieta? Szczegółowe badania tomografem komputerowym pozwoliły ustalić, że kobieta została brutalnie zamordowana. Jej twarz zmiażdżono. Fragmenty kości twarzoczaszki znaleziono w tyle puszki mózgowej. Prawdopodobnie przemieściły się tam już po śmierci, kiedy dekompozycji uległa tkanka mózgowa. Kobieta miała też na czole ranę długości ok. 7 cm, powstałą mniej więcej w czasie śmierci. Charakter obrażeń sugeruje, że twarz nie została zmiażdżona po śmierci, np. podczas osuwania się ziemi w grobie. Pewne jest więc, że kobieta została zamordowana. Najprawdopodobniej narzędziem o zaokrąglonych krawędziach. Badacze początkowo przypuszczali, że mogła zostać złożona w ofierze. Podobne uszkodzenia twarzy odkryto na mumii chłopca z rejonu Titicaca w Boliwii, który został złożony w ofierze bogom. W wielu regionach Ameryki Południowej praktykowano składanie w ofierze dziewczynek i młodych kobiet. Qin Shi Huang – kim był pierwszy cesarz Chin? Qin Shi Huang zapisał się w historii jako p…

inkowie-eutanazja-2a1cebb.png
width: 1200
height: 630

Ciekawostki o Peru. Poznaj historię tego fascynującego kraju
type: item
date: 2023-05-20T08:14:32.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka południowa
subject: ciekawostki
subject: inkowie
subject: Kultura
subject: peru
subject: podróże
subject: Travel
description: Peru to kraj, w którym wciąż żywa jest historia pradawnych kultur. To właśnie tam znajdują się jedne z najsłynniejszych struktur zbudowanych przez człowieka, takie jak Cuzco i Machu Picchu, a archeolodzy wciąż odkrywają kolejne ślady cywilizacji prekolumbijskich. Co warto wiedzieć o tym niezwykłym państwie?
encoded: W tym artykule: Peru – podstawowe informacje Peru – historia Państwo Inków znajdowało się na terytorium dzisiejszego Peru Machu Picchu odkryto dopiero w 1911 roku Peru – ciekawostki Peru to kraj położony na zachodnim wybrzeżu Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. To właśnie tutaj w okresie prekolumbijskim rozwinęło się kilka ważnych cywilizacji Mezoameryki. Niektóre z nich powstały na długo przed słynnym państwem Inków. Pamięć o dawnych kulturach jest w Peru wciąż żywa, ponieważ to część dziedzictwa i tożsamości jej współczesnych mieszkańców. Właśnie dlatego wciąż trwają tu wykopaliska archeologiczne. Peru – podstawowe informacje Graniczy z pięcioma krajami: Chile, Boliwią, Brazylią, Kolumbią i Ekwadorem. Powierzchnia całkowita kraju wynosi 1 285 216 km2, co oznacza, że jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu. Mieszkają tu ponad 33 miliony osób. Oficjalnym językiem Peru jest hiszpański, ale obowiązują tu również języki rdzennych społeczności, takie jak keczua i ajmara. Co ciekawe, keczua był w przeszłości urzędowym językiem państwa Inków. Stolicą Peru jest Lima, która jest również największym miastem kraju i siedzibą rządu. Położona jest na wybrzeżu Pacyfiku, w środkowo-zachodniej części państwa. Jest usytuowana w dolinie rzeki Rimac. Mieszka tam ponad 11 milionów osób. Miasto zostało założone przez hiszpańskiego konkwistadora Francisco Pizarro w 1535 roku jako Ciudad de los Reyes (Miasto Królów). Lima była ważnym ośrodkiem kolonialnym i stolicą hiszpańskiego wicekrólestwa Peru przez wiele lat. Z kolei miastem stołecznym republiki jest 1821 roku. Peru – historia Historia tego kraju sięga nawet kilku tysięcy lat. Na terenie dzisiejszego Peru rozwinęło się kilka dużych kultur i cywilizacji, które zostawiły po sobie niezwykłe zabytki i monumentalne miasta. Do najważniejszych należy zaliczyć: Kulturę Chavín, Nazca, Mochica, Chimú, Ajmara. Niestety, dawne społeczności nie zostawiły po sobie żadnych źródeł pisanych. Archeolodzy i historycy opierają swoją …

peru-0c24a39.jpg
width: 2119
height: 1414

To odkrycie w Andach wskazuje na intrygujące kulty. Trop prowadzi także do Inków
type: item
date: 2023-04-18T08:42:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: boliwia
subject: inkowie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Travel
description: W co wierzyli Inkowie i jak wyglądały ich rytuały? Ostatnie odkrycie w Andach jest według archeologów wyjątkowe. Oto, czego się dowiadujemy.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy na tropie Inków Zaskakujące odkrycie w Andach Kim byli Inkowie i co się z nimi stało? W ostatnich miesiącach archeolodzy prowadzący badania w Meksyku i Peru mieli ręce pełne roboty. Tak jest zresztą od lat. Oba kraje niezmiennie fascynują znawców i amatorów. W Peru najważniejszym zabytkiem jest oczywiście Machu Picchu. Kolejno odkrywane mumie również rozpalają wyobraźnię historyków. W Meksyku odkrycia archeologiczne są najczęściej powiązane z Majami. Tak jak kamienna tablica przedstawiająca wyniki rytualnej gry w piłkę. Archeolodzy na tropie Inków Tym razem uwaga archeologów została zwrócona na Boliwię. Tam, w wyżynnym regionie Carangas, badacze znaleźli zaskakujące punkty rytualne z czasów przedhiszpańskich. Odkrycie w Andach jest powiązane zarówno z Inkami, jak i z tzw. kultem wak'a. Łącznie naukowcy zidentyfikowali 135 ceremonialnych punktów. Jeden z nich wyróżnia się cechami niespotykanymi dla regionu Andów. Najpierw warto jednak przyjrzeć się istotnym podobieństwom. W każdym z odkrytych miejsc zespoły badawcze trafiły na ceramiczne elementy pochodzące z lat 1250–1600. W większości są to fragmenty misek, talerzy i małych słoiczków. Autorzy artykułu opublikowanego na łamach czasopisma naukowego „Antiquity” twierdzą, że te tropy mogą wskazywać na kult wak'a. Zaskakujące odkrycie w Andach Kult wak'a to grupa tradycyjnych praktyk i wierzeń religijnych, praktykowanych przez rdzenną ludność regionu andyjskiego. Koncentrują się one przede wszystkim wokół czczenia świętych gór, znanych jako Apus, oraz Pachamamy, Matki Ziemi. Kulty te obejmują również rytualne ofiary i ceremonie oddawania czci siłom natury. Badaczy szczególnie zainteresowała okrągła konstrukcja o średnicy 140 m. Znaleziono ją w pobliżu rzeki Lauca niedaleko granicy boliwijsko-chilijskiej. Miejsce to jest wizualnie i przestrzennie związane z głównymi świętymi górami. Z badania wynika, że tworzy je 39 okrągłych konstrukcji ozdobionych wzorami imitującymi symbole Inków. Ponadto m…

to-odkrycie-w-andach-wskazuje-na-intrygujace-kulty-3c33f77.jpg
width: 960
height: 540

Na dnie jeziora Titicaca Inkowie mieli ukryć swoje złoto. Naukowcy odkryli tam zatopioną świątynię
type: item
date: 2023-04-01T10:58:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka południowa
subject: historia
subject: inkowie
subject: jeziora
subject: tajemnice
subject: Travel
description: Jezioro Titicaca wymieniane jest wśród największych atrakcji Ameryki Południowej. Nic dziwnego. Ogromny zbiornik wodny skrywa masę atrakcji dla przyjezdnych. Nie ulega wątpliwości, że tajemnicza Titicaca należy do tych miejsc, których po prostu nie można nie zobaczyć, zwiedzając Peru lub Boliwię. Gdzie leży jezioro? Z czego słynie i co oznacza jego nazwa? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Gdzie leży jezioro Titicaca? Jezioro Titicaca – najważniejsze informacje Znaczenie nazwy Titicaca Z czego słynie jezioro Titicaca? Tajemnice jeziora Titicaca Podwodne miasto Wanaku Nie ulega wątpliwości, że w kontekście turystycznym Ameryka Południowa należy do najbardziej atrakcyjnych obszarów. Miasta, w których rozwijały się dawne cywilizacje, lasy deszczowe, zachwycające wodospady, rajskie plaże – atrakcje tego kontynentu można mnożyć niemal w nieskończoność. Jedną z największych jest jezioro Titicaca, prawdziwa perła w koronie malowniczego pasma Andów. Gdzie leży jezioro Titicaca? Malownicze jezioro Titicaca jest położone w samym sercu Andów Środkowych (w północnej części zagłębienia Altiplano, pomiędzy wschodnimi a zachodnimi pasmami), na peruwiańsko-boliwijskim pograniczu. Ogromny zbiornik wodny zajmuje powierzchnię ok. 8400 kilometrów kwadratowych. Żeby lepiej zobrazować jego wielkość, wystarczy wspomnieć, że województwo opolskie – najmniejsze ze wszystkich – jest większe zaledwie o ok. 1000 kilometrów kwadratowych. Mniej więcej 60 proc. powierzchni jeziora leży po stronie Peru. Choć gdyby zapytać o to przeciętnego Boliwijczyka, ten najprawdopodobniej wskaże na odwrotne proporcje. Po stronie peruwiańskiej, jezioro jest położone w departamencie Puno. Jezioro Titicaca – najważniejsze informacje Titicaca jest najwyżej położonym jeziorem żeglownym (i przy okazji – największym jeziorem wysokogórskim). Jego tafla rozlewa się na wysokości 3812 metrów n.p.m. Osiąga głębokość dochodzącą do 281 metrów (przeciętnie 140–180 metrów). Mimo że jezioro leży w strefie podzwrotnikowej, temperatura wody, wahająca się od 6 do 13 stopni Celsjusza (średnio 10 stopni Celsjusza), zdecydowanie nie zachęca do kąpieli. Nie szkodzi, bo Titicaca oferuje masę innych atrakcji. Znaczenie nazwy Titicaca Nazwa jeziora wywodzi się z indiańskiego języka keczua i oznacza pumę (titi) polującą na zająca (caca). Skąd wzięło się to oryginalne nazewnictwo? Żeby to zrozumieć, wystarczy…

jezioro-titicaca-jakie-tajemnice-skrywa-to-jezioro-ameryki-poludniowej-fot-laurent-guerinaud-agb-photo-library-universal-images-group-via-getty-images-60b663a.jpg
width: 1024
height: 685

Nim Inkowie stworzyli imperium, swój ślad w Andach odcisnęli Tiahuanaco. Z czego byli znani?
type: item
date: 2023-03-25T07:52:09.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja
subject: historia
subject: inkowie
subject: ruiny
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Tiahuanaco prowadzili zaawansowane obserwacje astronomiczne oraz parali się metalurgią. Do perfekcji doprowadzili umiejętność obróbki kamienia. Ich pochodzenie jest nieznane. To od nich najprawdopodobniej pochodzą Indianie Uros, po dziś zamieszkujący pływające trzcinowe wyspy na jeziorze Titicaca.
encoded: W tym artykule: Cywilizacja Tiahuanaco, inaczej Tiwanaku Rozwój kultury Tiahuanaco Rolnictwo Tiwanaku Jak wygląda Brama Słońca Tiahuanaco? Kiedy powstała Brama Słońca? Jezioro Titicaca ma ponad osiem tysięcy metrów kilometrów kwadratowych powierzchni i leży na wysokości niemal czterech tysięcy metrów nad poziomem morza. Okolice tego akwenu z jego licznymi wyspami stały się miejscem narodzin i upadku kilku kultur. W tym tej, która pozostawiła nam Bramę Słońca – ogromny monolit, będący symbolem Tiahuanaco. Cywilizacja Tiahuanaco, inaczej Tiwanaku Setki lat przed południowoamerykańskim imperium Inków, na terenach dzisiejszej Boliwii, północnego Chile i południowego Peru, rozwijała się inna cywilizacja. Państwo Tiahuanaco (nazwa z języka keczua) lub Tiwanaku (w języku ajmara) istniało od około 550 do 950 r. n.e. Było jedną z trzech głównych potęg pierwszego tysiąclecia w Andach. Pozostałymi dwoma regionalnymi mocarstwami w tym czasie były Wari i Moche, które kontrolowały terytorium na północ od Tiwanaku w dzisiejszym Peru. Dłużej, bo niemal tysiąc lat, rozwijała się cywilizacja Tiwanaku. Badania archeologiczne datują jej narodziny na III wiek naszej ery, a upadek na wiek XII. Chociaż centrum kultury Tiahuanaco znajdowało się w regionie jeziora Titicaca w dzisiejszym południowym Peru i zachodniej Boliwii, to wpływy kulturowe rozprzestrzeniły się na Boliwię oraz części Chile i Argentyny. Rozwój kultury Tiahuanaco Centralne miasto Tiwanaku w szczytowym momencie zamieszkiwało nawet 40 tysięcy mieszkańców. Głównie rolników, pasterzy lam, rybaków i rzemieślników. W ceremonialnej części osady znajdowała się wielopoziomowa piramida zwana Akapana oraz kompleks świątynny (Kalasasaya). Niektórzy są przekonani, że to jedno ze starożytnych miast, które mieli odwiedzić kosmici. Religia była ważną częścią cywilizacji. W wodach jeziora Titicaca odnaleziono cenne artefakty Tiahuanaco, w tym złote medaliony i kamienne rzeźby. Ikonografia religijna i lokalizacja obiektów sugerują, że ważn…

nim-inkowie-stworzyli-imperium-swoj-slad-w-andach-odcisneli-tiahuanaco-z-czego-byli-znani-fot-giovanni-mereghetti-education-images-universal-images-group-via-getty-images-2d81871.jpg
width: 1024
height: 683

Cuzco, czyli pępek świata. Co wiemy o owianej legendą stolicy państwa Inków?
type: item
date: 2023-03-05T11:21:57.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka południowa
subject: cywilizacja
subject: inkowie
subject: Lifestyle
subject: peru
subject: starożytność
subject: Travel
subject: zabytki
description: Cuzco przez 200 lat było stolicą wielkiego imperium Inków, ale artefakty świadczą o tym, że tereny te były zamieszkałe już tysiąc lat przed naszą erą. Cuzco jest też miejscem założenia i końca wielkiego imperium Tawantinsuyu. W 1572 roku ostatnia twierdza Inków została zdobyta przez hiszpańskich najeźdźców, a ostatni władca, Tupac Amaru, syn Manco, został schwytany i stracony.
encoded: W tym artykule: Jak zostało zaprojektowane Cuzco? Skąd wzięła się nazwa Cuzco? Jak Pizarro podbił imperium Inków Konkwistadorzy zniszczyli budowle Cuzco Co zwiedzić w Cuzco? Cuzco, pisane też Cusco, jest położone w samym sercu środkowoperuwiańskich Andów, w leżącej na wysokości 3400 m n.p.m. żyznej dolinie aluwialnej zasilanej przez kilka rzek. Zbudowane na ruinach dawnego imperium, teraz żyje głównie z turystyki. Obecnie to najważniejszy punkt wycieczkowy w całym Peru. Jak zostało zaprojektowane Cuzco? Miasto było podzielone na dwie części: hanan, czyli część górną i hurin – dolną, które dawały wyraz podziałowi społeczeństwa Inków na wyższą i niższą klasę społeczną. Podział na dzielnice miał obrazować cztery części imperium. Odpowiednie części miasta mogli zamieszkiwać tylko ludzie pochodzący z terenów, które symbolizuje dana dzielnica. W ten sposób miasto było nie tylko miniaturową mapą całego inkaskiego imperium, ale też wyrażeniem mocy władców Inka w kształtowaniu i rządzeniu imperium. Cuzco zostało zaprojektowane tak, by kształtem przypominać leżącą pumę, zwierzę czczone przez cywilizację Inków. Zgodnie z układem tego tysiącletniego miasta, mury Sacsayhuaman były położone najwyżej i miały stanowić głowę pumy. Serce zwierzęcia znajdowałoby się na głównym placu. A dokładniej w Kiswarkancha, starożytnym pałacu Inków należącym do króla Wirakoczy. Natomiast Koricancha, czyli Świątynia Słońca, była częścią genitaliów pumy. Ogon pumy kończyłby się w dzielnicy Pumaqchupan. Czyli w miejscu, gdzie spotykają się rzeka Saphy i rzeka Tullumamo. Skąd wzięła się nazwa Cuzco? Inkowie określali swoje imperium jako Tawantinsuyu. W języku keczua Tawantin Suyu lub pisane łącznie – Tawantinsuyu – oznacza „cztery części razem”. Imperium Inków było podzielone na cztery suyu – prowincje, których skrajne, narożne części spotykały się w stolicy, czyli w Cusco. Lud imperium nie znał innych krajów, Inkowie nie wybierali się na morskie wyprawy, dlatego ich ziemia była całym światem, a Cuzc…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/68bf84b71acfa5c49a480bc15eab86cce4c5da95-0bbe459.jpeg
width: 1280
height: 851

Machu Picchu i szlaki Inków zostały zamknięte. Nasilają się protesty i zamieszki w Peru
type: item
date: 2023-01-24T11:16:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: inkowie
subject: Kultura
subject: lima
subject: machu picchu
subject: peru
subject: protesty
subject: Społeczeństwo
subject: zabytki
description: Władze Peru postanowiły niezwłocznie zamknąć Machu Picchu i szlaki Inków po tym, jak nasiliły się antyrządowe protesty. Popularne zabytki będą niedostępne dla turystów do odwołania.
encoded: W tym artykule: W trakcie antyrządowych protestów zginęło już kilkadziesiąt osób Władze zdecydowały, że zamkną do odwołania najważniejszy kompleks zabytków Peru Protestujący zniszczyli tory kolejowe i zaatakowali lotniska Od kilku tygodni w Peru trwają krwawe i brutalne protesty. Wszystko zaczęło się, gdy z urzędu usunięto, a następnie aresztowano prezydenta Pedro Castillo. Głowa państwa w grudniu próbowała nielegalnie rozwiązać jednoizbowy Kongres. Manifestanci domagają się uwolnienia Castillo, odwołania nowej prezydent Diny Boluarte, rozwiązania parlamentu i zmian w konstytucji. W trakcie antyrządowych protestów zginęło już kilkadziesiąt osób To sytuacja bez precedensu, bo dotychczas w trakcie trwania antyrządowych protestów zginęło już ponad 55 osób, zarówno protestujących, jak i funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa. Ponadto w stolicy kraju dochodzi również do podpaleń. W wyniku pożarów zniszczono kilkanaście budynków, m.in. trzypiętrowy budynek Casa Martionelii w pobliżu Placu Św. Marcina w centrum Limy, który wybudowano na początku ubiegłego wieku. Machu Picchu jest starsze, niż zakładano. Nowe badania naukowców Machu Picchu fascynuje nie tylko ludzi nauki, ale też podróżników na całym na świecie. Wiele wskazuje na to, że inkaskie miasto skrywa jeszcze wiele tajemnic. Podczas ostatnich zamieszek policja aresztowała ponad 200 osób, które miały nielegalnie wedrzeć się na teren uniwersytetu w Limie – Universidad Nacional Mayor de San Marcos. Sprawcy mieli dopuścić się przemocy wobec pracowników placówki akademickiej i przejąć kontrolę nad kampusem. Prokuratura stwierdziła, że bojówkarze chcieli ukraść sprzęt elektroniczny. Nawet 300 policjantów weszło na teren szkoły wyższej, aby z pomocą opancerzonego pojazdu usunąć protestujących. Władze użyły gazu łzawiącego, aby rozproszyć demonstrantów. Władze zdecydowały, że zamkną do odwołania najważniejszy kompleks zabytków Peru Ponadto nieznani sprawcy podpalili posterunek policji w Puno. Minister spraw wewnętrznych Vicen…

machu-picchu-113092a.jpg
width: 4563
height: 2899

Machu Picchu – jak doszło do odkrycia zaginionego miasta Inków?
type: item
date: 2023-01-17T06:46:01.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: inkowie
subject: machu picchu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: peru
description: 24 lipca 1911 roku wykładowca historii z Uniwersytetu Yale, Hiram Bingham III wspiął się na szczyt górskiego grzbietu w Peru i natknął się na jeden z najbardziej niezwykłych zespołów ruin na Ziemi: Machu Picchu.
encoded: W tym artykule: Odkrywca Machu Picchu – prawdziwy Indiana Jones Co próbował znaleźć Hiram Bingham? Odkrycie Machu Picchu Jak wygląda Machu Picchu? Zaginione miasto Inków Machu Picchu to najbardziej niezwykłe i tajemnicze miejsce w Peru. Jest położone na wysokości 2400 m n.p.m. w niedostępnych partiach Andów. Według dokumentów spisanych przez hiszpańskich konkwistadorów Machu Picchu zostało zbudowane po 1440 r. lub po 1450 r. Richard Burger, profesor antropologii na Uniwersytecie Yale, i jego współpracownicy są jednak przekonani, że miasto stanęło kilkadziesiąt lat wcześniej. Dziś to jedna z 10 najwyżej ocenianych atrakcji turystycznych na świecie. Dlaczego Inkowie zbudowali to miasto? Jaka była historia jego odkrycia? Na te pytania odpowiadamy poniżej. Odkrywca Machu Picchu – prawdziwy Indiana Jones Hiram Bingham był postacią jak z filmów o Indianie Jonesie. Amerykanin, odkrywca, naukowiec i historyk studiów południowoamerykańskich, wykładał na Uniwersytecie Yale. W późniejszym okresie życia został politykiem i pełnił funkcję gubernatora Connecticut oraz senatora Stanów Zjednoczonych. Po raz pierwszy zainteresował się inkaskimi ruinami podczas podróży do Chile, gdzie był delegatem na Pierwszy Panamerykański Kongres Naukowy w 1908 r. Wracał do USA przez Peru. Tam został zachęcony przez miejscowego prefekta do odwiedzenia prekolumbijskich ruin Choquequirao. Bardzo zafascynował się cywilizacją Inków i jej pozostałościami. Nowe znaleziska archeologiczne w Machu Picchu Kamienną posadzkę i rytualne inkaskie naczynie odkryli archeolodzy na stanowisku Machu Picchu w Peru – informuje serwis internetowy Peru This Week. Po powrocie Bingham przekonał Uniwersytet Yale do zorganizowania wspólnej ekspedycji z władzami peruwiańskimi w celu zbadania inkaskich stanowisk w regionie Cusco. Ekspedycja rozpoczęła się w 1911 roku, a Bingham był jej głównym odkrywcą. Perspektywa poszukiwania zaginionego miasta Inków była dla niego szczególnie ekscytująca. To wielkie odkrycie jednego z najs…

machu-picchu-05a57bc.jpeg
width: 1280
height: 747

Ciekawostki o Inkach – czy wiesz wszystko o tej starożytnej cywilizacji?
type: item
date: 2022-11-01T07:57:09.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: inkowie
subject: Travel
description: Wielkie państwo upadło, zanim nastąpił jego faktyczny rozkwit. Jak żyli Inkowie? Ciekawostki i intrygujące fakty na temat tej niezwykłej cywilizacji wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kim byli Inkowie? Jak żyli Inkowie? Czy w społeczeństwie Inków obowiązywała hierarchia? Co budowali Inkowie? Czy Inkowie składali ofiary z ludzi? Dlaczego cywilizacja Inków upadła? Pozostałe ciekawostki o Inkach W czasach prekolumbijskich Inkowie byli najpotężniejszą cywilizacją w Ameryce Południowej. W zaledwie kilka dekad, stworzyli ogromne imperium, które podporządkowało sobie znaczną część kontynentu. Wymieniając ciekawostki o Ameryce Południowej, nie można nie pochylić się nad najpotężniejszą cywilizacją, która zamieszkiwała tamtejsze ziemie. Początki rozwoju społeczeństwa Inków sięgają XI wieku, ale faktyczny rozwój imperium nastąpił po 1438 roku, gdy władzę w państwie objął Inka Pachacuti. Schyłek jednej z najpotężniejszych cywilizacji prekolumbijskich nastąpił niespełna 100 lat później. Inkowie nie znali pisma, więc nie istnieją żadne zapiski z czasów prekolumbijskich, które pozwoliłyby poznać nieco bliżej ich niezwykłą kulturę. Niemal wszystko, co dziś wiemy na ten temat, jest zasługą wytężonej pracy archeologów. Kim byli Inkowie? Inkowie to jedna z rdzennych cywilizacji prekolumbijskiej Ameryki Południowej. Ich przodkowie – Mochica – pojawili się tam jeszcze przed naszą erą. Jednak faktyczny początek dynamicznego rozwoju tej cywilizacji jest datowany na XI wiek. Maucallacta, czyli tajemnice wierzeń Inków. "Krążą legendy, iż ukryto tu okup za życie władcy Inków" Polscy archeolodzy u stóp andyjskich wulkanów odkryli jedną z inkaskich wyroczni. Co im przepowiedziała? Przed 1438 rokiem tworzyli królestwo Cuzco, usytuowane w malowniczej dolinie Andów. Wówczas państwo Inków zajmowało powierzchnię 40 tys. km kw. W wyniku podbojów zbrojnych i pokojowych traktatów, z czasem włączyli do swojego państwa ziemie dzisiejszego Peru i Ekwadoru oraz częściowo obszary dzisiejszego Chile, Kolumbii i Argentyny. W szczytowym okresie rozwoju, inkaskie imperium obejmowało większą część zachodniego wybrzeża Pacyfiku (wzdłuż pasma Andów). Zajmowało powierzchnię ok.…

machu-picchu-9aaf179.jpeg
width: 3000
height: 2000

Starożytne języki: 7 wciąż nieodczytanych systemów pisma. Kto je rozszyfruje?
type: item
date: 2022-08-20T13:16:47.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: azja środkowa
subject: Edukacja
subject: historia
subject: inkowie
subject: iran
subject: język
subject: kreta
subject: starożytność
subject: tajemnice
subject: wyspa wielkanocna
description: Naukowcy od lat próbują odczytać starożytne języki z Europy, Azji i Ameryki. Rozszyfrowanie tych tajemniczych systemów pisma może przynieść odpowiedzi na wiele pytań o antyczne cywilizacje.
encoded: W tym artykule: Rongorongo (Wyspa Wielkanocna) Pismo linearne A i dysk z Fajstos (Kreta) Pismo protoelamickie (dzisiejszy Iran) Języki tocharskie (Azja Środkowa) Pismo cywilizacji Doliny Indusu Kipu (Imperium Inków) Manuskrypt Wojnicza (średniowieczna Europa) Wymyślony i używany w naszej cywilizacji alfabet, czyli pismo głoskowe, w którym kolejne symbole przedstawiają różne dźwięki ludzkiej mowy, to oczywiście nie jedyny sposób zapisywania informacji przez ludzi. W Azji choćby bardziej upowszechniło się pismo piktograficzne i ideograficzne. W nim do zapisu czynności i przedmiotów korzysta się z obrazków (piktogramów), a do zapisu idei i pojęć abstrakcyjnych – z tzw. ideogramów. Historia ludzkości zna jednak znacznie więcej systemów pisma. Niektórych z nich nadal nie potrafimy rozszyfrować. Oto 7 języków wciąż uznawanych za nieodczytane. Rongorongo (Wyspa Wielkanocna) To potoczna nazwa nierozszyfrowanego dotychczas pisma ludu Rapa Nui, rdzennie zamieszkującego Wyspę Wielkanocną. Nad jego odkodowaniem od ponad stu lat pracują lingwiści, archeolodzy, a ostatnio nawet informatycy. Do prac nad zrozumieniem tego starożytnego alfabetu zaprzęgnięto bowiem algorytmy komputerowe. Co prawda w wersji mówionej język rongorongo jest wciąż w użyciu, ale jego współczesna odmiana to mieszanka lokalnych słów z mnóstwem zapożyczeń z hiszpańskiego i francuskiego. Jednym z pierwszych odnalezionych zabytków pisma jest fragment traktatu z 1770 r., podpisanego przez starszyznę wyspy. Wówczas jednak nie zadbano o przygotowanie tłumaczenia na żaden z europejskich języków. W ten sposób zaprzepaszczono szansę na bezpośredni przekład i odczytanie pisma. Sto lat później, kiedy dokonano odkrycia większości tekstów rongorongo, jego rodzimi użytkownicy już dawno nie żyli lub zostali uprowadzeni do Europy. Pismo linearne A i dysk z Fajstos (Kreta) Cywilizacja minojska z Krety osiągnęła szczyt rozwoju 1500 lat przed naszą erą. Była jedną z najbardziej zaawansowanych kultur swoich czasów i jako jedna …

rongorongo-1f9016f.jpeg
width: 5105
height: 3456

Boski dar dla turystów. Co skrywają liście koki?
type: item
date: 2022-05-20T07:05:00.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: inkowie
subject: używki
subject: Wolny czas
description: Z dobrodziejstw koki korzystano już 4500 tys. lat temu. Sztukę uprawy krasnodrzewu do perfekcji doprowadzili Inkowie, którzy wynieśli liście koki na ołtarze. Ponieważ dodawała sił i ułatwiała oddychanie na dużych wysokościach, pomogła zbudować w górach całe miasta i monumentalne fortyfikacje.
encoded: W tym artykule: Liście koki na ołtarzach Koka i kokaina Białe zęby, mroczne rytuały Od koki do coli Szlak Salkantay, którym można przez góry dotrzeć do Machu Picchu, przebiega na wysokościach 2000–4600 m n.p.m. Wędrówka tą trasą wymaga aklimatyzacji, inaczej można narazić się na przykre skutki choroby wysokościowej. Osłabienie, zawroty głowy, trudności z oddychaniem, nudności – wszystkie te objawy mogą utrudnić, a nawet uniemożliwić wycieczkę jedną z piękniejszych dróg Andów. Chyba że zastosuje się starożytną metodę Inków i podczas marszu będzie się żuło liście koki. Nowe badania wykazały, że migrujące żółwie morskie nie do końca wiedzą, dokąd płyną Naukowcy odkryli, że żółwie szylkretowe często błądzą przez tysiące kilometrów, aby odnaleźć pobliską wyspę. Liście koki na ołtarzach Krasnodrzew pospolity (Erythroxylum coca Lam.), powszechnie zwanym w Ameryce Południowej koką, to popularna andyjska roślina. Nikt w Peru nie kojarzy jej z narkotykiem. Krzew najlepiej czuje się w wysokich górach, gdzie klimat jest suchy i surowy. Aby odnaleźć najbardziej wartościowe liście, trzeba udać się na wysokość 450–1800 m n.p.m., w miejsce, gdzie średnia temperatura waha się między 18 a 20°C. Liście krasnodrzewu łagodzą objawy choroby wysokościowej. Ja sam doświadczyłem tego podczas wędrówki szlakiem Salkantay – problemy z oddychaniem szybko zniknęły, zimno przestało mi dokuczać, a żołądek przez długi czas nie domagał się jedzenia. Z dobrodziejstw koki korzystano już 4500 tys. lat temu. Sztukę uprawy krasnodrzewu do perfekcji doprowadzili Inkowie, którzy wynieśli kokę na ołtarze. Ponieważ dodawała sił i ułatwiała oddychanie na dużych wysokościach, pomogła zbudować w górach całe miasta i monumentalne fortyfikacje. Inkowie wydrążyli w skałach tarasy pod uprawy i zbudowali skomplikowaną sieć dróg, które pokonywały sztafety szybkonogich kurierów zwanych chasquis. Ci znakomici sprinterzy nie poradziliby sobie z głodem, zimnem i zmęczeniem, gdyby nie koka. Gdy Inkowie odkryli, że oleista…

koka-10aae89.jpeg
width: 2125
height: 1411

Przerażające odkrycie w Peru. Dzieci Inków były narkotyzowane, a następnie składane w ofierze
type: item
date: 2022-04-11T13:09:20.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: cuzco
subject: Edukacja
subject: inkowie
subject: machu picchu
subject: peru
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: W trakcie badań toksykologicznych naukowcy odkryli dowód na to, że inkaskie dzieci były odurzane narkotykami i substancjami halucynogennymi. Badacze twierdzą, że proces był częścią rytuału ofiarnego capacocha.
encoded: W tym artykule: Rytuał ofiarny capacocha był jednym z ważniejszych w świecie Inków W najnowsze badania zaangażowane były dwie polskie uczone Badania toksykologiczne wykazały obecność dwóch związków psychoaktywnych Kim byli Inkowie? Zespół naukowców z Polski, Peru i Stanów Zjednoczonych dokonał makabrycznego odkrycia. Badacze odnaleźli kolejne już szczątki dzieci, które najpierw były odurzane substancjami psychoaktywnymi, a następnie składane w ofierze w rytuale zwanym capacocha. Dzieci miały ok. 6-7 lat. Według uczonych kości pochodzą sprzed ok. 500 lat. Najnowsze badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego "Journal of Archeological Science: Reports". Rytuał ofiarny capacocha był jednym z ważniejszych w świecie Inków Capacocha był jednym z ważniejszych rytuałów ofiarnych w państwie Inków. Odbywał się zazwyczaj w inkaskich świątyniach. W ofierze składano dzieci obojga płci. Musiały być piękne i zdrowe. Wierzono, że w zaświaty muszą odejść jedynie nieskazitelne osoby, żeby przypodobać się złym duchom i umarłym. Zazwyczaj poświęcano je ku czci Sapa Inków, czyli władców, których wielbiono niemal jak bogów. Inkowie odurzali dzieci alkoholem i narkotykami Trzy mumie znalezione w pobliżu wulkanu Llullaillaco w Argentynie są dowodem na to, że dzieci Imperium Inków przed śmiercią odurzano alkoholem i kokainą W najnowszych badaniach naukowcy przeprowadzili testy toksykologiczne na kosmyku włosów i paznokciach dwójki dzieci, których szczątki odnaleziono podczas ekspedycji finansowanej przez National Geographic w 1995 roku. Znalezione zwłoki były pochowane w pozycji siedzącej w okolicy wulkanu Ampato, w południowym Peru. W najnowsze badania zaangażowane były dwie polskie uczone W badania zaangażowane były dwie polskie uczone. Dagmara Socha to bioarcheolog z Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowczyni już od kilku lat bada szczątki dzięki poświęconych w ofierze. Współpracuje z Universidad Catolica Santa Maria w Peru. Marzena Sykutera to druga…

Starożytne miasta, które mieli odwiedzić kosmici. Czy można odnaleźć ich ślady?
type: item
date: 2021-02-15T14:09:52.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: aztekowie
subject: inkowie
subject: kosmici
subject: meksyk
subject: peru
subject: starożytność
subject: Travel
description: Był rok 1954, kiedy Erich von Däniken, 19-latek z katolickim wykształceniem i pasjonat latających spodków, wspiął się na Wielką Piramidę w Gizie. Wówczas było to jeszcze dozwolone. Czternaście lat później opublikował książkę, w której przedstawił teorię o starożytnych kosmitach, którym zawdzięczamy światowe cuda architektury. Jego teoria wciąż ma się świetnie.
encoded: „Wspomnienia z przyszłości: nierozwiązane zagadki przeszłości” to książka, która ukazała się w 1968 roku. Von Däniken stwierdził w niej, że to istoty pozaziemskie wpłynęły na rozwój starożytnych cywilizacji i miały swój udział w budowie piramid, antycznych miast czy posągów. Wspaniałe piramidy w Gizie należą do najsłynniejszych starożytnych miejsc na świecie, są częścią rozległego obszaru wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, które przyciąga turystów z całego świata. Odwiedzający mogą podziwiać ukryte komory grobowe, spotkać się z tajemniczym Sfinksem i oglądać najskrytsze zabytki Egiptu. Zdaniem von Dänikena – dzięki starożytnym kosmitom. Piramidy w Gizie miały być dziełem obcych. (Grant Faint/Getty Images) Archeolodzy głównego nurtu nie zgadzają się z von Dänikenem i zdecydowanie odrzucają teorię o udziale sił pozaziemskich w tworzeniu piramid czy innych zagadkowych budowli. Podkreślają, że starożytni Egipcjanie rozwinęli swoją niezwykłą tradycję budowlaną bez pomocy kosmitów. Ale chociaż naukowcy w większości są zgodni, teorie von Dänikena przetrwały, a książki i programy mówiące o „starożytnych kosmitach”, od których ma pochodzić życie i cywilizacja na Ziemi, wciąż są żywe. Zresztą von Däniken na swoich twierdzeniach zbił majątek. Napisał łącznie 32 tomy poświęcone wpływowi pozaziemskich cywilizacji na życie na Ziemi i sprzedał łącznie ponad 63 mln egzemplarzy książek. Penguin Random House, jego wydawca, twierdzi, że von Däniken jest „prawdopodobnie najczęściej czytanym i najczęściej kopiowanym pisarzem non-fiction na świecie”. A piramidy w Gizie nie są jedynym miejscem wpisanym na listę UNESCO, które pojawia się w jego teoriach lub w teoriach innych autorów, inspirowanych jego twierdzeniami. Zdaniem niektórych Teotihuacan – stanowisko archeologiczne położone na północny wschód od Meksyku – jest kosmicznym portem. Ma o tym świadczyć obecność miki i płynnej rtęci, których ślady znaleziono w starożytnych ruinach. Nazwa stanowiska pochodzi z języka nahu…

teotihuacan-meksyk-1870ff4.jpeg
width: 1024
height: 683

Lima: Podróż śladami Boga Słońca Peru
type: item
date: 2019-07-01T09:21:00.000Z
creator: Barbara Radwańska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bóg słońca
subject: cuzco
subject: Edukacja
subject: hiszpania
subject: indianie
subject: inkowie
subject: kajaki
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: nazca
subject: peru
subject: Sport
subject: Travel
subject: trekking
description: Nad Limą unosi się gęsta szara mgła zwana garúa. Powstaje wskutek opadania zimnego powietrza, które nie może się przedrzeć przez barierę Andów. Peruwiańczycy wierzą, że to klątwa zesłana przez bóstwa na Hiszpanów. Za karę, że wymordowali ich lud, mieli już nigdy więcej nie zobaczyć słońca.
encoded: Nad Limą unosi się gęsta szara mgła zwana garúa. Powstaje wskutek opadania zimnego powietrza, które nie może się przedrzeć przez barierę Andów. Peruwiańczycy wierzą, że to klątwa zesłana przez bóstwa na Hiszpanów. Za karę, że wymordowali ich lud, mieli już nigdy więcej nie zobaczyć słońca. Olbrzymie ośmiomilionowe miasto atakuje zewsząd rykiem klaksonów i nieustannym nawoływaniem sprzedawców. W gęstym od mgły i spalin powietrzu daje się wyczuć zapach palonego kadzidła. Co roku w październiku procesje ubranych na fioletowo wiernych przechodzą ulicami na pamiątkę cudu, jaki miał miejsce właśnie w październiku 1655 r. Miasto zostało wówczas zrujnowane przez straszliwe trzęsienie ziemi, przetrwała jedynie ściana kościółka Nazarenas z malowidłem ukrzyżowanego Chrystusa. Mieszkańcy zanoszą teraz modły do Jezusa, prosząc go o ocalenie w czasie kolejnych trzęsień ziemi, które regularnie pustoszą ten piękny kraj. Większość z 43 dzielnic Limy to nowo powstałe obszary biedy, dokąd sprowadziła się ludność z odległych prowincji w poszukiwaniu lepszego życia. Miasto stanowi swoisty mikrokosmos, gdzie obok siebie egzystują światy nie mające ze sobą kontaktu – od peryferyjnych slumsów, gdzie ludzie mieszkają w nędzy, bez bieżącej wody i prądu, do opływających w luksusy dzielnic nadmorskich. Spaceruję po Plaza de Armas (Plaza Mayor), głównym placu miasta, gdy do moich uszu docierają znajome takty. Tak rozpoczyna się El condor pasa – nieformalny hymn Peru. Później okaże się, że podczas pobytu w tym kraju usłyszę tę melodię co najmniej sto razy – na ulicy, w restauracji, na statku, w autobusie, do znudzenia. Teraz jednak w euforii biegnę przed Pałac Prezydencki, skąd dochodzą dźwięki. Po chwili widzę uroczystą zmianę warty – ubrani na czerwono strażnicy maszerują w rytm orkiestry dętej. Zaledwie sześć godzin jazdy autobusem od Limy znajduje się największy obraz świata. Tak określono gigantyczne figury utworzone na płaskowyżu Nazca. Jaszczurka ma długość 180, małpa 100, a kondor 120 m.…

lima-1193c30.jpeg
width: 2171
height: 1381