National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-02T08:58:27.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Potrafią wstrzymać oddech na kilka minut. Ten lud przystosował się do życia pod wodą
items: Tropikalne lasy tracą swojego wyjątkowego mieszkańca. Jego unikatowy śpiew wart jest fortunę.
items: Poznajcie „Baronową” – to najdłuższy dziki wąż świata. Olbrzymi pyton uratowany przez schronisko
items: Zagadka wymarcia „hobbitów” wyjaśniona? Odpowiedź była zaklęta w stalagmitach
items: Nowe największe miasto świata. Dżakarta prześcignęła Tokio, a wszystko przez to, że policzono… slumsy
items: Historia, która wyciska łzy. Tak rodzeństwo orangutanów poradziło sobie ze stratą matki
items: Najstarsze ślady ludzi na Sulawesi – odkrycie archeologów z Griffith University zmienia historię
items: Kości człowieka sprzed 140 tys. lat. Odkryto je na „zatopionym lądzie”
items: Życie w ZOO pobudza ciekawość? Niezwykłe wyniki badań orangutanów
items: Znaleziono prastary roślinny artefakt. Wyjaśnia zagadkę migracji wczesnych ludzi
items: „Hobbit” z Flores mógł mieć jeszcze mniejszych przodków. Znaleziono kość ramienną jednego z nich
items: Smok z Komodo ma zęby pokryte żelazem. Tyranozaury mogły być podobnie wyposażone
items: Najstarsze figuratywne malowidła naskalne świata są jeszcze starsze. Nie pochodzą z Europy
items: Tygrys jawajski jednak istnieje? W Indonezji ruszają poszukiwania gatunku uważanego za wymarły
items: Erupcja Krakatau była jedną z największych w historii. Wulkan zabił dziesiątki tysięcy ludzi
items: Słyną z niezwykłych umiejętności nurkowania. Badjao pod wodą wytrzymują nawet 5 minut
items: Najstarsza piramida na świecie? Kontrowersje wokół świętego miejsca w Indonezji i ostatnich badań
items: Kilka tysięcy lat temu ludzie robili noże z zębów rekina. Odkryto je w Indonezji
items: 7 największych wysp świata – od Grenlandii do Honsiu
items: Indonezja zmienia prawo i wprowadza karę więzienia za seks pozamałżeński. Ucierpi na tym turystyka?
items: Ciekawostki o Indonezji. Co warto wiedzieć o tym wyspiarskim kraju?
items: Oto najpiękniejsze jeziora świata. Ich widok zapiera dech w piersiach
items: Nie tylko Amazonia ginie. Tracimy coraz więcej lasów na całym świecie, także przez górnictwo
items: Makaki długoogoniaste używają kamieni jako zabawek erotycznych
items: Kanadyjski antropolog twierdzi, że gatunek Homo floresiensis wcale nie wyginął. Gdzie miałby ukrywać się „hobbit”?

Potrafią wstrzymać oddech na kilka minut. Ten lud przystosował się do życia pod wodą
type: item
date: 2026-03-02T08:57:22.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: fakty i mity
subject: filipiny
subject: genetyka
subject: indonezja
subject: malezja
subject: nurkowanie
subject: Sport
subject: Travel
description: Ludność Bajau od pokoleń żyje w ścisłej symbiozie z morzem. To społeczność z Azji Południowo-Wschodniej, która zasłynęła niezwykłymi zdolnościami nurkowania na jednym oddechu. Badania naukowe pokazują, że ich organizmy wykazują realne adaptacje fizjologiczne i genetyczne związane z życiem w warunkach niedotlenienia.
encoded: Spis treści: Bajau – kim są morscy nomadzi? Wyjątkowe umiejętności nurkowania Adaptacje fizjologiczne – rola śledziony Adaptacje genetyczne – co odkryli naukowcy? Mit o „ludziach ze skrzelami” Bajau jako przykład współczesnej ewolucji człowieka Żyją głównie na wodach Filipin, Malezji i Indonezji. Tradycyjnie zamieszkiwali łodzie lub domy na palach, a ich codzienność przez stulecia była nierozerwalnie związana z rybołówstwem, połowem mięczaków i polowaniem podwodnym. Współcześnie część społeczności prowadzi bardziej osiadły tryb życia, jednak kulturowa tożsamość Bajau nadal silnie związana jest z morzem. Bajau – kim są morscy nomadzi? Bajau (Sama-Bajau, Badjao, Badżawowie) to grupa etniczna określana często mianem „morskich nomadów”. Ich tradycyjny model życia opierał się na stałej mobilności – przemieszczali się między wyspami i lagunami, żyjąc na łodziach zwanych lepa-lepa. Morze było dla nich nie tylko źródłem pożywienia, lecz także przestrzenią społeczną, duchową i ekonomiczną. W przeciwieństwie do wielu społeczności lądowych Bajau przez setki lat funkcjonowali w środowisku, w którym kluczową umiejętnością było nurkowanie bez sprzętu. To właśnie ten styl życia stał się impulsem do badań nad możliwą adaptacją ewolucyjną. Wyjątkowe umiejętności nurkowania Bajau są uznawani za jednych z najlepszych freediverów (nurków wstrzymujących oddech) na świecie. Tradycyjnie nurkowali w poszukiwaniu: ryb, pereł, ogórków morskich, skorupiaków. Niektórzy członkowie społeczności osiągają głębokości kilkudziesięciu metrów, pozostając pod wodą przez kilka minut bez aparatu tlenowego. Kluczowe jest tu zrozumienie, że nie chodzi wyłącznie o trening. Oprócz praktyki istotne znaczenie mają także uwarunkowania fizjologiczne. Warto jednak zaznaczyć, że często powtarzana informacja, jakoby Bajau spędzali „60% czasu pracy pod wodą”, nie ma jednoznacznego potwierdzenia w literaturze naukowej. Nurkowanie jest integralną częścią ich zajęć, lecz dokładne proporcje zależą od regionu i trybu życ…

bajau-GettyImages-175875868-f8837b2.jpg
width: 5616
height: 3744

Tropikalne lasy tracą swojego wyjątkowego mieszkańca. Jego unikatowy śpiew wart jest fortunę.
type: item
date: 2026-02-23T07:01:34.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: indonezja
subject: polowanie
subject: rajskie ptaki
subject: śpiew
description: Indonezyjskie lasy Sumatry tracą jeden ze swoich „śpiewających” skarbów. Ptaki z gatunku sroczka białorzytnego stały się głównym celem lokalnych kłusowników, zarabiających fortunę na tych wyjątkowych zwierzętach. Wzrost kłusownictwa jest nie tylko spowodowany unikatowym śpiewem tropikalnych mieszkańców dżungli, a motywy polowań leżą gdzieś zdecydowanie głębiej w indonezyjskim społeczeństwie.
encoded: Spis treści: Sroczek białorzytny – czym wyróżnia się król tropikalnych śpiewów? „Ostatnia klatka ratunku” – skąd popularność tropikalnego kłusownictwa? Kultura klatek – jak Indonezyjczycy udomawiają ptaki Ptasie konkursy śpiewu Kłusownictwo i handel ptakami zamieszkującymi tropikalne wyspy Indonezji stale doprowadzają do dotkliwych zmian tamtejszych ekosystemów. Popularność konkursów śpiewu sprawia, że melodyjne odgłosy są brutalnie przenoszone z dżungli do klatek. Na procederze najbardziej cierpi król tropikalnych śpiewów – sroczek białorzytny, w sumatrzańskiej kulturze nazywany murai batu. Osobniki te, dzięki swoim ponadprzeciętnym zdolnościom, potrafią osiągać niebotyczne kwoty, które kuszą kłusowników z całej wyspy. Sroczek białorzytny – czym wyróżnia się król tropikalnych śpiewów? Przemierzając indonezyjską dżunglę, kłusownicy bez trudu wyłapują charakterystyczne odgłosy tego ptaka. Ten wyjątkowy tropikalny „wokalista” dysponuje niezwykle szerokim repertuarem dźwięków, dzięki czemu jego śpiew jest melodyjny i wielowarstwowy. Mimo niewielkich rozmiarów murai batu wydaje donośne dźwięki, które jak żadne inne przeszywają lasy tropikalne. Umiejętności wokalne sprawiły, że od kilku lat stał się jednym z głównych celów ptasich łowów na Sumatrze. Nie zawsze jednak sytuacja wyglądała w ten sposób. Do 2018 roku sroczek białorzytny znajdował się na liście gatunków chronionych prawem indonezyjskim. Motywacje ekonomiczne mieszkańców okazały się jednak silniejsze od proekologicznych regulacji, które pod naciskiem środowisk hodowców zostały zliberalizowane. Handel i odłów stały się trudne do monitorowania, a kary za przekroczenie limitów eksportowych przestały być skutecznie egzekwowane, co doprowadziło do niekontrolowanego odłowu murai batu. „Ostatnia klatka ratunku” – skąd popularność tropikalnego kłusownictwa? Aby zrozumieć wzrost popularności polowań, należy spojrzeć w głąb sumatrzańskiego społeczeństwa. Motywy można podzielić na dwie grupy: ekonomiczne i kulturowe. Te p…

shutterstock2724007015-2e4d859.jpg
width: 8256
height: 5504

Poznajcie „Baronową” – to najdłuższy dziki wąż świata. Olbrzymi pyton uratowany przez schronisko
type: item
date: 2026-02-11T12:58:26.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: gady
subject: indonezja
subject: rekordy
subject: rekordy guinnessa
subject: węże
subject: zwierzęta
description: Nic nie było w stanie przygotować Radu Frentiu – rumuńskiego podróżnika, fotografa i odkrywcy – na spotkanie z Baronową. W końcu nie co dzień spotyka się gada, który z łatwością może połknąć nie tyle cielę, co dorosłą krowę. Po zmierzeniu okazało się, że to najdłuższy dziki wąż świata.
encoded: Księga Rekordów Guinnessa potwierdziła, że Baronowa (z ind. Ibu Baron) nie ma sobie równych. Ogromny, indonezyjski pyton siatkowy natychmiast znalazł się pod ścisłą ochroną, by nie kusić kłusowników i nie narażać na ryzyko lokalnej społeczności. Co czeka węża? Jak trafić na wielkiego węża? Radu Frientiu mieszka na Bali od ponad dwóch dekad. W Indonezji spotkał już niejednego wielkiego gada, można powiedzieć, że ma do nich smykałkę. Gdy usłyszał plotki o Baronowej, jego serce zaczęło bić mocniej. O gigantycznym pytonie dowiedział się od Diaza Nugrahy, przewodnika dzikiej przyrody, ratownika i licencjonowanego tresera węży z Borneo. Razem udali się na Sulawesi – gdzie pierwszy raz dostrzeżono Baronową – by zobaczyć zwierzę na własne oczy i je zmierzyć. Dzięki doświadczeniu Nugrahy wkrótce udało się trafić na gada. Jak wielka jest Baronowa? 18 stycznia 2026 dokonali pomiaru. Frentiu i Nugraha zważyli i zmierzyli Baronową, dokumentując cały proces fotografiami i filmami. Użyli specjalnej taśmy pomiarowej, która podążała za naturalnymi krzywiznami węża. Okazało się, że Baronowa ma zawrotne 7,22 metra i waży niemal 100 kg. To oznaczało, że jest najdłuższym zmierzonym wężem na świecie – mierzy tyle, co przeciętny jacht na Mazurach. Frentiu twierdzi, że rzeczywista długość węża może być jeszcze większa. Dzięki wiedzy Diaza Nugrahy nie było konieczne podanie środków uspokajających, a pod znieczuleniem mięśnie węża całkowicie się rozluźniają, co potencjalnie wydłuża jego ciało o kolejne 10–15%. Węże, o które należy dbać. Rekordy wyzwalają ciemne strony ludzkiej natury Pytony siatkowe (Malayopython reticulatus) to najdłuższe węże na świecie. Zazwyczaj osiągają długość od 3 do 5,7 m. Chociaż większe osobniki były zgłaszane w przeszłości, to większość doniesień opiera się na plotkach, relacjach z drugiej ręki lub osobnikach, które zostały zabite wkrótce po odkryciu. Niestety, w wielu przypadkach węże znikają, zanim uda się je zmierzyć – kłusownicy polują na nie jako na trofea. –…

FABRIC-KOLAZ-32-66-7ac7dfa.jpg
width: 2700
height: 1800

Zagadka wymarcia „hobbitów” wyjaśniona? Odpowiedź była zaklęta w stalagmitach
type: item
date: 2025-12-09T10:50:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: indonezja
subject: jaskinie
subject: ludzie pierwotni
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: zmiany klimatyczne
description: Przedstawiciele gatunku Homo floresiensis, nazywani „hobbitami”, dziesiątki tysięcy lat temu zniknęli z powierzchni Ziemi w tajemniczych okolicznościach. Archeolodzy i klimatolodzy połączyli siły, by tę zagadkę wyjaśnić. Efekt ich współpracy rzuca nowe światło na rolę klimatu w tej historii.
encoded: Naukowcy od lat zastanawiali się, dlaczego zniknął „hobbit”, czyli Homo floresiensis, wczesny gatunek człowieka. Te małe istoty zamieszkiwały jaskinię Liang Bua na indonezyjskiej wyspie Flores. Zniknęły z zapisu kopalnego około 50 000 lat temu. Dlaczego? To stanowiło zagadkę, chociaż było kilka tropów. Nowe badanie sugeruje, że to nie inni ludzie, ale dramatyczna zmiana klimatu mogła odegrać kluczową rolę w ich upadku. Aby poznać tę tajemnicę, międzynarodowy zespół badaczy, przede wszystkim z Australii i Stanów Zjednoczonych, postanowił wykorzystać do analiz nietypowe źródło. Było nim „archiwum deszczu” w postaci jaskiniowych stalagmitów. Wnioski opublikowano właśnie na łamach „Communications Earth & Environment”. Stalagmity opowiadają historię „hobbitów” Przebadane stalagmity znajdują się w jaskini Liang Luar blisko Liang Bua. Przechowują chemiczne zapisy dawnych opadów. Naukowcy zbadali w nich izotopy tlenu i magnezu do wapnia (Mg/Ca), aby sprawdzić, jaka była wilgotność w tym rejonie dziesiątki tysięcy lat temu. W ten sposób badacze odtworzyli historię klimatu sprzed 91 000 do 47 000 lat temu na tej indonezyjskiej wyspie. Wysychające rzeki i znikająca ofiara Badanie wykazało, że ekosystem wokół Liang Bua zaczął się drastycznie wysuszać mniej więcej w czasie, gdy zniknął Homo floresiensis. Od około 76 000 lat temu trwała susza. Krytyczny moment nastąpił między 61 000 a 55 000 lat temu. Wówczas średnie roczne opady deszczu spadły z około 1560 mm do 990 mm. Co gorsza, opady letnie – czyli te, które w największym stopniu zasilają rzeki – zmalały do rekordowo niskiego poziomu. Oznaczało to, że koryta rzek sezonowo wysychały, a dostęp do słodkiej wody był ograniczony. Słodka woda była kluczowa do przetrwania zarówno dla ludzi, jak i dużych zwierząt. Susza uderzyła głównie w karłowatego słonia (Stegodon florensis insularis). Te zwierzęta ważyły od 350 do 950 kg i, podobnie jak współczesne słonie, źle znosiły długotrwały brak wody. Jednocześnie były one ulubionym celem p…

hobbit-15e7538.jpg
width: 1800
height: 1200

Nowe największe miasto świata. Dżakarta prześcignęła Tokio, a wszystko przez to, że policzono… slumsy
type: item
date: 2025-12-09T09:54:22.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: indonezja
subject: ludzie
subject: miasta
subject: urbanistyka
description: Dżakarta stała się właśnie najludniejszym miastem świata. Chociaż megamiasto rozrasta się w ultraszybkim tempie, to tym razem nie chodzi o nagły napływ populacji: po zmianie metodologii liczenia przez ONZ okazało się, że… mieszka w niej więcej osób niż w Polsce
encoded: Według raportu ONZ „World Urban Organization Prospects 2025” obecna populacja Dżakarty wynosi 41,9 mln osób i czyni ją to największym miastem na świecie. Przyczyną gwałtownej zmiany pozycji miasta w rankingu – wcześniej zajmowało ono „zaledwie” 30. lokatę – jest bardziej uniwersalna metodologia. Co mówi to o rozwoju megamiast i naszej przyszłości? Największe miasta świata według ONZ Pierwsze miejsce Dżakarty to nie wynik gwałtownego wzrostu liczby ludności, lecz z fundamentalnej zmiany metodologii ONZ. Nowa klasyfikacja w większym stopniu uwzględnia realny zasięg urbanistyczny, w tym także dzielnice nieformalne – np. slumsy czy obozowiska – które wcześniej były pomijane. To przełomowy moment w globalnych rankingach urbanistycznych – dotychczasowy lider, Tokio, spadł na trzecie miejsce z populacją 33 milionów. ONZ zdecydowało się na ujednolicenie kryteriów demograficznych i geograficznych, aby lepiej odzwierciedlić rzeczywisty poziom urbanizacji. Według Patricka Gerlanda z działu szacunków populacyjnych ONZ, wcześniejsze raporty opierały się na rozbieżnych definicjach stosowanych przez poszczególne państwa, co faworyzowało Tokio. Nowe podejście eliminuje te różnice, dostarczając bardziej porównywalnych danych. Slumsy zmieniają ranking W przypadku Dżakarty slumsy są integralną – chociaż niepokojącą – częścią miejskiego krajobrazu zamieszkiwaną przez miliony ludzi. Ich włączenie do statystyk sprawiło ,że populacja miasta wzrosła do niemal 42 mln osób. To więcej niż w całej Polsce, w której – według danych GUS – mieszka obecnie 37,49 mln ludzi. Ta decyzja zmieniła układ sił w globalnym rankingu megamiast i sposób, w jaki patrzymy na populację poszczególnych krajów. Dżakarta wyprzedziła Dhakę (37 mln) i Tokio (33 mln). W pierwszej dziesiątce pozostają wciąż New Delhi, Szanghaj, Guangzhou czy Manila, ale to indonezyjska stolica jest teraz symbolem największego wyzwania urbanistycznego XXI wieku. Dżakarta: miasto skrajności Dżakarta to miasto ogromnych kontrastów. W jednym…

GettyImages-2218482701-a3c43b4.jpg
width: 6720
height: 4480

Historia, która wyciska łzy. Tak rodzeństwo orangutanów poradziło sobie ze stratą matki
type: item
date: 2025-11-27T14:55:33.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: indonezja
subject: orangutany
description: Gdy orangutany Rossa i Ronnie pojawiły się razem, nikt nie podejrzewał, że nie są matką i córką. To, co odkryli naukowcy w Indonezji, zadziwiło nawet doświadczonych biologów.
encoded: Spis treści: Pierwsza adopcja wśród orangutanów Jak nadążyć za orangutanem w lesie? Genetyczna zagadka: kto jest kim? Różne oblicza troski u małp Rossa i Ronnie wchodzą w dorosłość Na pierwszy rzut oka orangutany Rossa i Ronnie wyglądały jak każda inna mama z córką: w dzień wędrowały razem, nocą spały w tym samym gnieździe, a Rossa nosiła Ronnie po lesie. Gdy mała Ronnie wyrywała mamie z ręki owoce, doświadczona samica pozwalała jej je zjeść. Ale biolożka Amy Scott zauważyła, że coś tu się nie zgadza. Mama wyglądała zbyt młodo. „Jak ona może mieć sześcioletnie dziecko?” – zastanawiała się Scott i postanowiła to zbadać. Pierwsza adopcja wśród orangutanów Wyniki okazały się niezwykłe. Analiza genetyczna ujawniła, że Rossa i Ronnie są siostrami! Starsza adoptowała młodszą po zniknięciu matki. Scott i jej współpracownicy na opisali tę historię łamach czasopisma „Ethology”. Choć już stwierdzano adopcje u wielkich małp, związek Rossy i Ronnie to pierwszy tak szczegółowo opisany przypadek u orangutanów. Tryb życia tych małp sprawia, że przetrwanie osieroconego młodego jest wyjątkowo trudne. Wszystkie wielkie małpy są silnie zależne od swoich matek, ale u orangutanów odstawianie od piersi trwa najdłużej. Samice karmią młode nawet przez dziewięć lat. I są zdane tylko na siebie: w przeciwieństwie do szympansów, bonobo czy goryli, które żyją w grupach – orangutany prowadzą samotniczy tryb życia. Matka wędruje z jednym lub dwójką młodych, ale poza tym małpy te żyją samotnie. Jak nadążyć za orangutanem w lesie? Ich badanie to wyzwanie. Nawet zespół ludzi podążających za jednym orangutanem od rana do nocy, nie stwierdzi co zwierzę robi w koronach drzew. W Parku Narodowym Gunung Palung w Indonezji, gdzie żyją Rossa i Ronnie, antropolożka Cheryl Knott od 1994 roku kieruje projektem badania orangutanów. – Możemy obserwować tylko skrawek ich życia – mówi Knott, główna autorka nowego badania. Genetyczna zagadka: kto jest kim? W swojej analizie genetycznej Amy Scott odkryła, że Rossa j…

adopcja-u-orangutanow-3fcb8c3.png
width: 1248
height: 832

Najstarsze ślady ludzi na Sulawesi – odkrycie archeologów z Griffith University zmienia historię
type: item
date: 2025-08-08T06:52:22.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: indonezja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: prehistoria
subject: wyspy indonezji
description: Na wyspie Sulawesi w Indonezji odkryto kamienne narzędzia oraz szczękę świni, których wiek oszacowano na co najmniej 1,04 miliona lat. To czyni je najstarszymi znanymi dowodami obecności ludzi w tym wyjątkowym regionie, gdzie ewolucja homininów przebiegała niezależnie od reszty świata.
encoded: Spis treści Narzędzia sprzed miliona lat na polu kukurydzy Odkrycie, które zmienia historię Kim byli tajemniczy twórcy narzędzi? Archeolodzy odkryli na wyspie Sulawesi w Indonezji najstarsze jak dotąd dowody obecności ludzi, datowane na co najmniej 1,04 miliona lat. Odkrycie to, dokonane na stanowisku archeologicznym Calio, rzuca nowe światło na ewolucję i migracje prehistorycznych homininów w Azji Południowo-Wschodniej. Sugeruje też, że wcześni ludzie mogli przeprawić się przez morze znacznie wcześniej, niż sądzono. Narzędzia sprzed miliona lat na polu kukurydzy Zespół pod kierunkiem Budianto Hakima z indonezyjskiej agencji BRIN oraz prof. Adama Brumma z Centrum Badań Ewolucji Człowieka przy Griffith University (Australia) znalazł siedem kamiennych narzędzi. Dziś stanowisko Calio to pola kukurydzy, lecz w epoce plejstocenu był to brzeg rzeki, sprzyjający życiu, polowaniu i osiedlaniu się. Narzędzia te to ostre, odłupane fragmenty kamieni, które praludzie zapewne znaleźli w rzece. Ich wiek potwierdzono dzięki metodzie datowaniu metodą paleomagnetyczną oraz bezpośredniemu datowaniu znalezionej szczęki świni. Obie metody wskazują na co najmniej 1,04 miliona lat. Odkrycie, które zmienia historię To przełomowe odkrycie przesuwa granice obecności homininów w tzw. regionie Wallacea, gdzie ewolucja homininów przebiegała niezależnie od reszty świata. Już wcześniej zespół prof. Brumma udokumentował obecność ludzi na wyspie Flores (Indonezja) ok. 1,02 mln lat temu oraz w Talepu na Sulawesi ok. 194 tys. lat temu. Na wyspie Luzon na Filipinach znaleziono natomiast ślady ludzi sprzed 700 tys. lat. Kim byli tajemniczy twórcy narzędzi? Ale tożsamość homininów z Calio pozostaje nieznana – nie znaleziono jeszcze ich szczątków. Odkrycie póki co rodzi więcej pytań niż odpowiedzi. Czy byli to przedstawiciele Homo erectus, którzy przeprawili się przez morze z Azji kontynentalnej, jak sugerują znaleziska sprzed 1,6 miliona lat na Jawie? Czy może jest to zupełnie inny, odrębny gatunek hom…

archaeologists-find-ol-1-2b61117.jpg
width: 2880
height: 2292

Kości człowieka sprzed 140 tys. lat. Odkryto je na „zatopionym lądzie”
type: item
date: 2025-05-23T07:59:01.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: azja
subject: indonezja
subject: pradzieje
subject: wyspy indonezji
description: Naukowcy odnaleźli szczątki Homo erectus, które znajdowały się na dnie morza w regionie Sundy. To prehistoryczny ląd, obejmujący współczesne Indochiny i wyspy Indonezji wraz z Półwyspem Malajskim.
encoded: Spis treści: Odkrycie na zatopionym lądzie Przedstawiciele Homo erectus prowadzili łowiecki tryb życia na Sundzie Jakie zwierzęta zamieszkiwały ten pradawny ląd? Ziemia nieustannie się zmienia. Chociaż współcześnie na świecie znajduje się 7 kontynentów, nie zawsze tak było. Obecny układ kontynentów to efekt ruchów tektonicznych z ostatnich tysięcy, a nawet milionów lat. I choć z naszej perspektywy czasy te wydają się abstrakcyjne niczym epoka dinozaurów, to stosunkowo niedawno niektóre części globu wyglądały zupełnie inaczej, niż dzisiaj. Chodzi m.in. o Sundę, zwaną przez niektórych zatopionym lądem. Odkrycie na zatopionym lądzie Sunda to biogeograficzny region w Azji Południowo-Wschodniej, obejmujący Półwysep Malajski, wyspy Jawa, Sumatra, Borneo, Bali, a także mniejsze wyspy w ich otoczeniu. W okresie ostatniej epoki lodowcowej, około 10–20 tysięcy lat temu, poziom mórz był znacznie niższy, a duża część tego obszaru stanowiła ląd łączący obecne wyspy z kontynentem azjatyckim, tworząc rozległy półwysep. Ląd ten porastały tropikalne lasy deszczowe. Był to obszar bogatej bioróżnorodności. Wraz z ociepleniem klimatu i wzrostem poziomu mórz, znaczna część Sundy została zalana. Na łamach czasopisma naukowego „Quaternary Environments and Human” ukazał się właśnie artykuł autorstwa naukowców z holenderskiego Uniwersytetu w Lejdzie. Badacze opisali w nim odkrycie kości Homo erectus, z dna morza właśnie na terenie dawnej Sundy. Badacze uważają, że szczątki te stanowią dowód na nieznaną wcześniej populację ludzi polujących na tym dawnym pradawnym lądzie. erectus to gatunek człowiekowatych, który zamieszkiwał Ziemię od ok. 1,9 miliona do 110 tysięcy lat temu. Stanowi jeden z pośrednich szczebli ewolucyjnych między australopitekami a współczesnym człowiekiem. Charakteryzował się wyprostowaną postawą, większą pojemnością mózgu (ok. 850–1100 cm³) w porównaniu do wcześniejszych homininów oraz zdolnością do wytwarzania zaawansowanych narzędzi kamiennych. Homo erectus był pierwszym…

homo-erectus-sunda-ce7aa9a.png
width: 1180
height: 427

Życie w ZOO pobudza ciekawość? Niezwykłe wyniki badań orangutanów
type: item
date: 2025-05-07T06:03:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: indonezja
subject: orangutany
subject: psychologia zwierząt
subject: ssaki
subject: zoo
description: Orangutany żyjące w ZOO w późniejszym wieku pozostają bardzo ciekawskie i lubią eksperymentować z różnymi przedmiotami. To dość zaskakujące ustalenie, bo zwierzęta te żyjące na wolności nie wykazują takich skłonności.
encoded: Spis treści: Nowe fakty na temat orangutanów w ZOO Zaskakująca aktywność orangutanów Przyczyny różnic zachowań między zwierzętami Orangutany są niezwykłymi zwierzętami. Ludzie dzielą z nimi prawie 97% DNA. To czyni je naszymi bardzo bliskimi krewnymi, chociaż z szympansami łączy nas 98% kodu genetycznego. Ich cechą charakterystyczną są czerwonawe i długie włosy. Uwagę zwracają ramiona, które są dłuższe niż nogi. Nazwa orangutan pochodzi z języka malajskiego (Orang Hutan) i oznacza „człowieka z lasu”. Nowe fakty na temat orangutanów w ZOO Zespół niemieckich i indonezyjskich naukowców opublikował właśnie na łamach „Scientific Reports” wyniki obserwacji orangutanów sumatrzańskich trzymanych w niewoli – w ZOO w Niemczech i Szwajcarii. Zestawiono je z danymi na temat osobników żyjących w warunkach naturalnych. Przyjrzano się orangutanom w wieku od pół roku do 76. roku życia. Badacze zwracali uwagę na interakcję zwierząt z otoczeniem. Okazało się, że w młodym wieku orangutany zarówno w ZOO, jak i w naturze były ciekawe świata i bardzo aktywnie eksplorowały otoczenie. Różnica dotyczy dorosłości. Dojrzałe orangutany mieszkające w ZOO kontynuują eksplorację z dużą częstotliwością, a te mieszkające w naturze – nie są już tak aktywne. Zaskakująca aktywność orangutanów Z obserwacji w ZOO wynika, że dorosłe orangutany w ogrodach zoologicznych często wchodzą w interakcję z licznymi przedmiotami i manipulują różnymi „narzędziami”. Oznacza to, że życie w ZOO znacząco zmienia sposób interakcji orangutanów z otoczeniem. – Nasze badanie pokazuje, że orangutany w ogrodach zoologicznych nie tylko eksplorują więcej, ale także inaczej – powiedziała dr Isabelle Laumer, pierwsza autorka badania z Instytutu Zachowania Zwierząt im. Maxa Plancka w niemieckiej Konstancji. View oEmbed on the source website – Szczególnie fascynujące jest to, że nawet podczas eksploracji tych samych rodzajów obiektów, orangutany trzymane w ZOO wykazywały bogatszy repertuar działań i częściej używały narzędzi lub m…

Zrzut-ekranu-2025-05-06-131613-8a33b75.png
width: 1054
height: 697

Znaleziono prastary roślinny artefakt. Wyjaśnia zagadkę migracji wczesnych ludzi
type: item
date: 2024-08-23T11:34:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: azja
subject: homo sapiens
subject: indonezja
subject: jaskinie
subject: migracje
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Pierwsi żeglarze pojawili się na Pacyfiku około 55–50 tysięcy lat temu. Dowodem na to jest prastary artefakt znaleziony w jaskini w Papui Zachodniej. Jednak jego funkcja jest dla archeologów zagadkowa.
encoded: W tym artykule: Kierunek: Pacyfik. Kiedy tam dotarli pierwsi ludzie? Nietypowy zabytek. Ważny dowód na migracje Migracja aż do Pacyfiku potwierdzona we wczesnym okresie W ostatnich latach archeolodzy uzyskują coraz więcej informacji na temat wczesnych migracji ludzi poza kontynent afrykański. Moment też coraz dalej cofa się w czasie, co nie przestaje zadziwiać badaczy. Kierunek: Pacyfik. Kiedy tam dotarli pierwsi ludzie? Naukowcy z brytyjskiego University of Oxford we współpracy z indonezyjskim Universitas Gadjah Mada przeprowadzili wspólne badania archeologiczne w jaskini Mololo na wyspie Waigeo1 w Papui Zachodniej. Wyspa ta od północy graniczy z Pacyfikiem. Właśnie opublikowali tych badań na łamach czasopisma naukowego „Antiquity”. Z tych wykopalisk wynika, że pierwsi żeglarze przybyli do Papui Zachodniej drogą morską z Pacyfiku 55 000–50 000 lat temu i doskonale radzili sobie w nowym środowisku. – Określenie najwcześniejszego momentu, w którym ludzie pojawili się w Papui Zachodniej ma kluczowe znaczenie, ponieważ leży ona u wrót Pacyfiku i pomaga nam zrozumieć, skąd pochodzili przodkowie szerszego regionu – w tym Australii, Nowej Zelandii (Aotearoa) i Hawajów. Oraz jak przystosowali się do życia na nieznanych wyspach – mówi główny autor dr Dylan Gaffney z Uniwersytetu Oxfordzkiego. Kilkadziesiąt tysięcy lat temu Ziemia znajdowała się w epoce lodowcowej, co oznacza, że poziom mórz był niższy. Duże szelfy kontynentalne wokół Azji (zwane Sunda) i Australii (zwane Sahul) były suchym lądem, ale wiele wysp Azji Południowo-Wschodniej pozostało wyspami. Umożliwiło to migracje Homo sapiens: „szlakiem północnym” z dzisiejszego Borneo do Sulawesi, Maluku, a następnie Papui Zachodniej lub „szlakiem południowym” z dzisiejszej Jawy i Bali do Flores, Timoru, a następnie Australii. Nietypowy zabytek. Ważny dowód na migracje Uwagę naukowców zwrócił niewielki przedmiot znaleziony na wyspie Waigeo1. Nie jest to typowy zabytek archeologiczny odkrywany na tak wczesnych stanowiskach a…

znaleziono-prastary-roslinny-artefakt-wyjasnia-zagadke-migracji-wczesnych-ludzi-01adfdf.png
width: 1200
height: 630

„Hobbit” z Flores mógł mieć jeszcze mniejszych przodków. Znaleziono kość ramienną jednego z nich
type: item
date: 2024-08-07T11:01:22.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: człowiek
subject: Homo erectus
subject: homo sapiens
subject: indonezja
subject: prehistoria
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Na słynnej wyspie Flores paleontolodzy dokonali niezwykłego odkrycia. Wykopali szczątki praludzi pochodzące sprzed ok. 700 tys. lat. Znaleziony fragment kości ramiennej pozwolił oszacować, że należały do hominina jeszcze niższego niż „hobbit” z Flores.
encoded: W tym artykule: Niezwykłe odkrycia ze stanowiska Mata Menge Najcenniejszy fragment kości przedramienia Krewny Homo erectus z Jawy? Flores to druga co do wielkości wyspa archipelagu Małych Wysp Sundajskich. Turyści odwiedzają ją głównie z powodu wygasłego wulkanu Keli Mutu. Górzysta, porośnięta lasami monsunowymi Flores zdobyła międzynarodową sławę dopiero w 2003 r. Wówczas w jaskini Liang Bua zespół archeologa Mike’a Morwooda odnalazł dobrze zachowane szczątki nieznanych ludzkich praprzodków. Znaleziony na wyspie gatunek został nazwany Homo florensis. Jego nienaukowa, za to znacznie bardziej chwytliwa nazwa to „hobbit” z Flores. Porównanie do głównych bohaterów trylogii J.R.R. Tolkiena człowiek z Flores zawdzięcza swoim rozmiarom. Ten hominin, który żył na Ziemi jeszcze ok. 50 tys. lat temu, był drobniejszy i niższy nawet od Pigmejów afrykańskich. Miał niewiele ponad metr wzrostu. Homo florensis uważany był dotychczas za najmniejszy znany gatunek praczłowieka. Jednak wczoraj w czasopiśmie „Nature Communications” ukazał się artykuł, który może to zmienić. Jego autorzy – m.in. prof. Yousuke Kaifu z Uniwersytetu Tokijskiego – donoszą o odkryciu szczątków nieznanego hominina mających aż 700 tys. lat. Zdaniem badaczy, mógł on być jeszcze mniejszy niż Homo florensis. Niezwykłe odkrycia ze stanowiska Mata Menge 75 km na wschód od jaskini Liang Bua znajduje się stanowisko archeologiczne Mata Menge. To otwarty teren, fragment słabo zaludnionych tropikalnych łąk Flores. W 2016 r. prof. Kaifu wraz ze współpracownikami ogłosił znalezienie w Mata Menge szczątków nieznanego hominina sprzed aż 700 tys. lat. Fragment szczęki i sześć zębów były wyjątkowo małe jak na praczłowieka, nawet w porównaniu z rozmiarami Homo florensis. Już wówczas pojawiał się teoria, że szczątki z Mata Menge mogą należeć do praprzodków „hobbita”. Jednak było ich zbyt mało, by można było to stwierdzić z całą pewnością. Brakowało również jakiejkolwiek części szkieletu poniżej głowy, która pomogłaby powiedzieć…

hobbit-z-flores-mogl-miec-jeszcze-mniejszych-przodkow-znaleziono-kosc-ramienna-jednego-z-nich1-e392271.jpg
width: 1200
height: 630

Smok z Komodo ma zęby pokryte żelazem. Tyranozaury mogły być podobnie wyposażone
type: item
date: 2024-07-24T10:57:48.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: indonezja
subject: warany
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
subject: zęby
description: Naukowcy odkryli nowy sposób, w jaki słynne warany z Komodo są przystosowane do polowań. Zwierzęta te mają brzegi zębów pokryte żelazem, co ułatwia im rozrywanie ofiar. Zęby tyranozaurów mogły być wzmocnione w ten sam sposób.
encoded: W tym artykule: Co warany mają wspólnego z dinozaurami? Zęby waranów pokryte żelazem Żelazne zęby największych drapieżników Jaszczurki nie kojarzą się nam z groźnymi stworzeniami. Jednak gdybyśmy mieszkali w Indonezji, byłoby zupełnie inaczej. Na tamtejszych wyspach – a konkretnie na wyspach Archipelagu Sundajskiego – żyją największe i najniebezpieczniejsze jaszczurki świata. To warany z Komodo, zwane również smokami z Komodo (Varanus komodoensis). Warany z Komodo są o rząd wielkości dłuższe od występujących w Polsce jaszczurek zwinek czy padalców. Mogą osiągać nawet trzy metry długości. Ich waga sięga 80–90 kg. Tak duże zwierzęta są znakomitymi myśliwymi. Warany to drapieżniki szczytowe i to bardzo groźne. Przyczajają się i polują z zaskoczenia, atakując zwierzęta znacznie większe od siebie. Ich ofiarami padają bawoły wodne, konie, świnie i jelenie. Smoki nie gardzą również mniejszymi ptakami i ssakami. Co warany mają wspólnego z dinozaurami? Niekiedy spotyka się stwierdzenie, że warany to żyjące dinozaury. Nie jest ono ścisłe. Warany są z dinozaurami spokrewnione, ale bardzo daleko, jak wszystkie gady. Zwierzęta te są o wiele młodsze – wyewoluowały kilka milionów lat temu w Australii. Stamtąd dotarły do Indonezji, gdzie się zadomowiły. Ich bliższymi kuzynami są aligatory i krokodyle. Mimo to naukowcy znajdują podobieństwa między dinozaurami a smokami z Komodo. Pół roku temu zespół badaczy zebrał zęby dorosłego warana żyjącego w zoo w Toronto. Okazały się zaskakująco podobne do zębów teropodów. To podrząd dwunożnych i mięsożernych dinozaurów, do którego należały takie wielkie bestie jak gigantozaur czy spinozaur. Podobnie jak one, dorosłe smoki z Komodo mają silnie zakrzywione zęby z ząbkowanymi krawędziami. – Jesteśmy bardzo podekscytowani tym odkryciem. Dzięki niemu smok z Komodo staje się organizmem modelowym do badania trybu życia i strategii zdobywania pokarmu przez wymarłe teropody – mówiła w styczniu Tea Maho, główna autorka pracy opublikowanej w „PLOS ONE”.…

smok-z-komodo-ma-zeby-pokryte-zelazem-tyranozaury-mogly-byc-podobnie-wyposazone-aa14c1a.jpg
width: 1430
height: 954

Najstarsze figuratywne malowidła naskalne świata są jeszcze starsze. Nie pochodzą z Europy
type: item
date: 2024-07-05T07:30:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: azja
subject: dzieła sztuki
subject: indonezja
subject: jaskinie
subject: malowidła naskalne
subject: odkrycia archeologiczne
subject: sztuka
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Malowidła, na których ukazano ludzi w towarzystwie dzikiej świni, należą do jednych z najstarszych na świecie przedstawień narracyjnej sztuki naskalnej. Pochodzą z Indonezji. Są nawet bardziej wiekowe niż słynne obrazki z jaskiń Lascaux czy Chauveta.
encoded: W tym artykule: Gdzie doszło do „ludzkiej rewolucji”? Dzika świnia z wyspy Sulawesi w Indonezji. Prastara sztuka naskalna Coraz lepsze metody datowania Archeolodzy długo sądzili, że do rozkwitu ludzkiej kultury doszło około 45 tysięcy lat temu w Europie. To wówczas, wraz z pojawieniem się człowieka współczesnego, czyli Homo sapiens na tym kontynencie zaczęto wykonywać zaawansowane technologicznie narzędzia, biżuterię z zębów czy muszli, ale też figurki. Na zdecydowanie większą skalę niż wcześniej, grzebano zmarłych. Gdzie doszło do „ludzkiej rewolucji”? Jak się okazuje, to wydarzenie, określanie czasem jako „rewolucją górnego paleolitu” lub „ludzką rewolucją” nie odbyło się tylko w Europie. Z najnowszych badań wynika, że niektóre aspekty kultury symbolicznej ludzi pojawiły się nawet wcześniej w innych miejscach na świecie. Jednym z nich jest Indonezja w Azji. W ciągu ostatniej dekady archeolodzy dokonali tam niezwykłych odkryć. Namierzyli i wydatowali malowidła naskalne sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat. To było spore zaskoczenie dla badaczy zajmujących się wczesną sztuką. „Ludzka rewolucja” objęła zatem 40 tysięcy lat temu nie tylko Europę. Taki obraz wynikał po prostu ze słabego stanu badań w innych lokalizacjach. Dzika świnia z wyspy Sulawesi w Indonezji. Prastara sztuka naskalna Zespół badaczy z Indonezji i Australii ogłosił właśnie na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Nature” nowe datowania sztuki naskalnej z Sulawesi w Indonezji. Malowidła te wykonano czerwoną farbą w jaskiniach Leang Bulu' Sipong 4 i Leang Karampuang. Te wykonane w drugiej pieczarze przedstawiają postaci podobne do ludzi wchodzące w interakcję z dziką świnią. Zwierzę wykonano w tak sugestywny sposób, że nawet udało się określić jego gatunek. Jest to świnia celebeska (łac. Sus celebensis). Badacze uważają, że ukazano w ten sposób jakąś opowieść. – Nie wiemy, co to była za historia. Być może była to relacja z prawdziwego polowania na dzika lub przedstawienie mitu lub wyimaginowanej opo…

najstarsza-sztuka-naskalna-swiata-jest-jeszcze-starsza-nie-pochodzi-z-europy-b27825b.png
width: 1200
height: 630

Tygrys jawajski jednak istnieje? W Indonezji ruszają poszukiwania gatunku uważanego za wymarły
type: item
date: 2024-03-27T11:45:18.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: indonezja
subject: ochrona zwierząt
subject: tygrysy
subject: Wolny czas
subject: wyspa jawa
description: Pojawiły się przesłanki wskazujące, że tygrys jawajski, nieobserwowany od dekad i oficjalnie uznany za wymarły, ciągle może żyć w naturze. Władze Indonezji zamierzają to sprawdzić
encoded: W tym artykule: Zagadkowy włos wielkiego kota Czy tygrys jawajski jeszcze istnieje? Kiedy ostatni raz widziano tygrysa jawajskiego? Jeszcze sto lat temu w Indonezji żyły trzy podgatunki tygrysów. Były to tygrys balijski, tygrys jawajski i tygrys sumatrzański. Dzisiaj pozostał już tylko jeden – ostatni z wymienionych. Tygrys sumatrzański ciągle występuje na Archipelagu Sundajskim, choć jest krytycznie zagrożony. Być może jednak w najbardziej odludnych rejonach Jawy od kilkudziesięciu lat ukrywa się tygrys jawajski. Tego wielkiego kota ostatni raz widziano w drugiej połowie lat 70. minionego wieku. W 2008 r. silnie pręgowany, choć stosunkowo nieduży tygrys został oficjalnie uznany za zwierzę wymarłe. Ta decyzja mogła zostać podjęta zbyt pochopnie. Kilka lat temu w pobliżu miasta Sukabumi w prowincji Jawa Zachodnia znaleziono włos. Opublikowane właśnie wyniki badań DNA wskazują, że może on należeć do tygrysa jawajskiego. Zagadkowy włos wielkiego kota W 2019 r. na plantacji w okolicy wioski Cipendeuy Ripi Yanur Fajar jeden z okolicznych mieszkańców zauważył nietypowe zwierzę. Miało przeskoczyć przez ogrodzenie. Wokół płotu pozostawiło ślady stóp i pazurów. Na ogrodzeniu zaś dosłownie jeden włos. Ten włos został właśnie przebadany przez naukowców. Wyniki badań DNA opublikowano w czasopiśmie „Oryx”. Naukowcy porównali DNA mitochondrialne z próbkami pobranymi z okazu tygrysa jawajskiego znajdującego się w Muzeum Zoologii w indonezyjskim mieście Bogor. Kontrolnie zestawili je również z DNA mitochondrialnym innych podgatunków tygrysów, m.in. sumatrzańskiego. Jak się okazało, materiałowi genetycznemu pobranemu z włosa najbliżej było do DNA tygrysa jawajskiego pozyskanego z muzeum. Czy tygrys jawajski jeszcze istnieje? – Opierając się na pogłębionym wywiadzie z Ripim Yanur Fajarem, który widział zwierzę, sądzimy, że włos należy do tygrysa jawajskiego – napisali badacze w swojej pracy. To jednak nie przesądza, czy te wspaniałe zwierzęta nadal żyją na wolności. – Aby to wykazać,…

tygrys-jawajski-jednak-istnieje-w-indonezji-ruszaja-poszukiwania-gatunku-uwazanego-za-wymarly-d5e0ade.jpg
width: 1000
height: 667

Erupcja Krakatau była jedną z największych w historii. Wulkan zabił dziesiątki tysięcy ludzi
type: item
date: 2024-02-11T12:00:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: erupcja wulkanu
subject: historia
subject: indonezja
subject: Travel
subject: tsunami
subject: wulkany
description: Natura niejednokrotnie manifestowała swoją niszczycielską siłę. Erupcja wulkanu Krakatau nie była najsilniejszą w historii, a jednak pochłonęła dziesiątki tysięcy istnień ludzkich. Wielki kataklizm wywołał skutki globalne, które niemal cały świat odczuwał przez lata po wybuchu. Co w XIX wieku wydarzyło się na niewielkiej wyspie położonej w Cieśninie Sundajskiej? Jakie były skutki erupcji Krakatau? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
encoded: W tym artykule: Gdzie leży wulkan Krakatau? Historia Erupcji Krakatau w 1883 roku Skutki erupcji wulkanu Krakatau Erupcje Krakatau w późniejszych latach Czy można zwiedzać wulkan Krakatau? Świat nauki napisał wiele scenariuszy końca ludzkości. Jedna z hipotez zakłada, że życie na Ziemi ulegnie unicestwieniu w następstwie erupcji jednego z superwulkanów. Jako najbardziej prawdopodobny sprawca zagłady wskazywana jest kaldera Yellowstone. Zdaniem badaczy, gdy dojdzie do wybuchu, superwulkan wyrzuci do atmosfery ponad tysiąc kilometrów sześciennych popiołu wulkanicznego. Trudno wyobrazić sobie skutki takiego kataklizmu, tym bardziej, że już erupcja Krakatau z 1883 roku, która uwolniła znacznie mniejszą siłę, wywołała katastrofę na globalną skalę i unicestwiła dziesiątki tysięcy ludzi. Gdzie leży wulkan Krakatau? W przeszłości Krakatau była niewielką wyspą wulkaniczną położoną w obszarze Cieśniny Sundajskiej, między Jawą a Sumatrą. Dziś nazwę tę nosi archipelag czterech wysp, należących do Indonezji. Varlaten i Lang stanowią pozostałość wcześniejszych erupcjach. Rakata powstała w następstwie wielkiego kataklizmu z 1883 roku, w wyniku którego dwie trzecie pierwotnej wyspy dosłownie zniknęło. Ostatnią jest Anuk Krakatau, która niespełna 100 lat temu wyłoniła się spod powierzchni morza. Historia Erupcji Krakatau w 1883 roku W XIX wieku wyspa Krakatau nie była zamieszkana. Duża aktywność wulkaniczna i sejsmiczna nie stwarzała dogodnych warunków do życia. Największy stożek wznosił się wówczas na wysokość 813 metrów. Nikt nie chciał żyć w cieniu złowieszczej góry. Wulkan Tambora, czyli największy wybuch wulkanu w historii Sprawcą największej katastrofy w czasach historycznych był wulkan Tambora. Potężna erupcja, która miała miejsce w 1815 roku, pochłonęła ponad 11 tys. istnień ludzkich, jednak biorąc pod... Wzmożone wstrząsy zaczęto odnotowywać już w 1878 roku. Dwa lata później silne trzęsienie ziemi zrównało z ziemią większość zabudowań wzniesionych na zachodnim brzegu Jawy. …

krakatau-fot-shutterstock-a226ce6.jpg
width: 1000
height: 562

Słyną z niezwykłych umiejętności nurkowania. Badjao pod wodą wytrzymują nawet 5 minut
type: item
date: 2024-01-27T08:59:01.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: azja
subject: filipiny
subject: indonezja
subject: malezja
subject: Travel
subject: woda
description: Legenda mówi, że ich przodkowie zamiast płuc mieli skrzela i dlatego Badjao potrafią tak długo przebywać głęboko pod wodą.
encoded: W tym artykule: Gdzie żyje lud Badjao? Polka nakręciła film o „ludziach-rybach” Dziecko pośrodku morza. Czy to możliwe, że chłopiec siedzi w tej łupince zupełnie sam? Drobny chłopiec spokojnie wypatrywał bąbli powietrza na wodzie. Dorosły w tym czasie nurkował. – Poznałam Badjao, plemię morskich nomadów z Borneo, i dość szybko zorientowałam się, że mam historię, którą trzeba opowiedzieć. Dlaczego? Bo oni, a przynajmniej ich styl życia, za chwilę przestaną istnieć – opowiada Eliza Kubarska, reżyserka filmu Badjao. Duchy z morza (Walking Under Water). Życie tej społeczności od zawsze związane było z morzem. Każdy noworodek wrzucany był do niego i wyławiany pewnymi dłońmi ojca. Tak zawiązywała się więź z żywiołem, który sprzyjał i karmił. Ci mistrzowie freedivingu do perfekcji opanowali sztukę schodzenia pod wodę bez specjalistycznego sprzętu. Do nurkowania na dużych głębokościach nie potrzebują butli z powietrzem, wystarcza im zwykła rurka dostarczająca je przy pomocy kompresora. Potrafią wiele minut chodzić po dnie z kuszą lub włócznią w poszukiwaniu ryb. Gdzie żyje lud Badjao? Od stuleci Badjao zamieszkują spory obszar ciepłych mórz Sulu i Celebes, tak zwany „koralowy trójkąt”. Żyją w rodzinnych klanach, nie przynależą do żadnego z państw, a więc nie mają dokumentów. Na terenach Malezji, gdzie żyli, jeszcze zanim powstała jako państwo, często traktuje się ich jako nielegalnych imigrantów. Nie kształcą się – nie potrafią nawet czytać. Mieszkają w chatach zbudowanych na palach i łodziach, polując na ryby i zbierając owoce morza. Są samowystarczalni. Bezbłędnie kluczą sobie tylko znanymi drogami pośród morskiego archipelagu pomiędzy Filipinami a wyspą Borneo, Malezją i Indonezją. Ale ci wolni ludzie i morscy nomadzi w dzisiejszym świecie spychani są na margines egzystencji. Przegrywają z cywilizacją. I z turystami, bo dla nich powstają coraz to nowe kurorty. Z międzynarodowymi kompaniami, które wykupują ziemię, grodzą ją i stawiają swoje ośrodki. Biznes nie zna sentyme…

badjao-69a3d4e.jpg
width: 1024
height: 667

Najstarsza piramida na świecie? Kontrowersje wokół świętego miejsca w Indonezji i ostatnich badań
type: item
date: 2023-11-30T10:37:36.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: budynki
subject: Edukacja
subject: indonezja
subject: odkrycia
subject: Onet
subject: piramidy
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Na łamach czasopisma naukowego „Archeological Prospection” opublikowano artykuł, w którym stwierdzono, że stanowisko megalityczne w Indonezji może być najstarszą konstrukcją piramidalną wybudowaną przez człowieka. Badacze stwierdzili, że pierwsze fragmenty budowano nawet 27 tysięcy lat temu. Jednak znaczna część środowiska archeologicznego uważa, że ta teza jest co najmniej kontrowersyjna.
encoded: W tym artykule: Czym jest święte miejsce w Jawie Zachodniej? Najstarsza budowla stworzona przez człowieka Kontrowersje wokół badań Nie ma żadnych dowodów na istnienie najstarszej w historii cywilizacji w Indonezji Tajemnicze komory we wnętrzu wzgórza Gunung Padang to olbrzymia megalityczna struktura położona w indonezyjskiej wiosce Karyamukti, w prowincji Jawa Zachodnia. Obiekt położony jest na wysokości 885 metrów n.p.m., na szczycie wygasłego wulkanu. W języku sundajskim nazwa oznacza „Górę Oświecenia”. Do dziś bowiem struktura uważana jest przez Sundajczyków za miejsce święte. Lud ten wierzy, że konstrukcja powstała w wyniku działań legendarnego króla Siliwangi. Władca miał wybudować swój pałac w ciągu jednej nocy. Czym jest święte miejsce w Jawie Zachodniej? Chociaż ruiny enigmatycznej budowli znane są archeologom od XIX wieku, do dziś nie wiadomo dokładnie, czym pierwotnie była. Problem polega na tym, że dziś Gunung Padang wygląda jak ogromne cmentarzysko, przez które przeszedł wielki huragan. Przez lata naukowcy przeprowadzali badania archeologiczne, geologiczne i geofizyczne, aby wyjaśnić znaczenie tego stanowiska. Już kilka lat temu naukowcy odkryli, że pod ziemią, na której znajdują się megalityczne głazy ze skały wulkanicznej, znajduje się prawdopodobnie najstarsza piramida na świecie. W 2018 roku na łamach „Earth and Space Science Open Archive” opublikowano artykuł, w którym postawiono hipotezę, że człowiek mógł wybudować pierwsze zabudowania w tym miejscu już ponad 20 tys. lat temu. To jednak oznaczałoby, że konstrukcja ta byłaby znacznie starsza, niż najstarsza w historii piramida w Egipcie. Biorąc pod uwagę, że piramidy uważa się za symbol cywilizacji, odkrycie mogłoby zmusić badaczy do napisania historii od nowa. Problem polega na tym, że jest wiele wątpliwości co do rzetelności badań w Indonezji. Najstarsza budowla stworzona przez człowieka Badania, które pod koniec października ukazały się w czasopiśmie naukowym „Archeological Prospection”, rzekomo …

gunung-padang-db0c655.jpg
width: 1000
height: 667

Kilka tysięcy lat temu ludzie robili noże z zębów rekina. Odkryto je w Indonezji
type: item
date: 2023-10-30T10:51:22.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: broń
subject: indonezja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rekiny
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Najstarsze znane na świecie noże z zębów rekina mają 7 tysięcy lat. Ich pozostałości odkryto w Indonezji. Służyły albo do walki, albo do krwawych rytuałów.
encoded: W tym artykule: Zęby rekina – odkrycie archeologiczne Analizy zębów rekina Do czego używano noży z zębów rekina? Nie tylko Indonezja – zęby rekina w różnych kulturach, nawet współczesnych Rekiny (Selachimorpha) to grupa ryb, które od stuleci wzbudzają wielkie emocje. Jednocześnie fascynują, ale też przerażają. Mimo że w powszechnej świadomości uważane są za bezwzględne zwierzęta, to poniższe odkrycia pokazuje, że same również stawały się ofiarami. Zęby rekina – odkrycie archeologiczne Podczas niedawnych wykopalisk na indonezyjskiej wyspie Sulawesi indonezyjsko-australijski zespół naukowców odkrył na dwóch stanowiskach archeologicznych zęby rekina. Zęby rekina są podobnej wielkości i pochodzą od rekinów tygrysich (Galeocerda cuvier), które osiągają do dwóch metrów długości. Zęby znaleziono w warstwach archeologicznych związanych ze społecznością kultury Toalean, która zamieszkiwała południo-zachodnią część wyspy Sulawesi od około 8 tysięcy lat temu. Uwagę odkrywców zwróciło to, że zęby noszą ślady po obróbce. Wnioski na ten temat opublikowali w czasopiśmie naukowym „Antiquity”. Analizy zębów rekina Ząb znaleziony w jaskini Leang Panninge ma dwa otwory wywiercone w jego korzeniu. Z kolei drugi – znaleziony w jaskini Leang Bulu’ Sipong 1 – ma jeden otwór. Eksperci uważają, że jest uszkodzony i prawdopodobnie pierwotnie też miał nawiercone dwa otwory. Zagadką pozostawało, do czego służyły te przedmioty. Pomocne okazały się ich badania pod mikroskopem. Okazało się, że oba zęby były niegdyś przymocowane do uchwytu, zapewne drewnianego, za pomocą splotów roślinnych. Zastosowano też substancję przypominającą klej. Jej skład był złożony: mineralny, roślinny i pochodzenia zwierzęcego. Naukowcy uważają, że podobna metoda łączenia stosowana jest do dzisiaj przez tradycyjne społeczności na całym Pacyfiku. Znaleziska te, sprzed około 7 tysięcy lat, stanowią jedne z najwcześniejszych dowodów archeologicznych na świecie na wykorzystanie zębów rekina w broni kompozytowej – czyli bro…

rekinow-b88b123.png
width: 1200
height: 630

7 największych wysp świata – od Grenlandii do Honsiu
type: item
date: 2023-07-16T07:17:02.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: borneo
subject: grenlandia
subject: indonezja
subject: japonia
subject: madagaskar
subject: nowa gwinea
subject: sumatra
subject: Travel
subject: wyspy
subject: wyspy indonezji
description: Wysp o powierzchni większej niż kilometr kwadratowy jest 22 tysiące. Spośród nich zaledwie połowa jest zamieszkała na stałe. Grenlandia – największa wyspa świata – jest aż 7 razy większa od Polski, a zaledwie 3, 5 razy mniejsza od Australii.
encoded: W tym artykule: Największe wyspy świata – Grenlandia Największe wyspy świata – Nowa Gwinea Największe wyspy świata – Borneo Największe wyspy świata – Madagaskar Największe wyspy świata – Wyspa Baffina, Ziemia Baffina Największe wyspy świata – Sumatra Największe wyspy świata – Honsiu Ciekawostki o wyspach W zależności od tego, jakie przyjmiemy kryteria i co uznamy za wyspę, ich liczba może się różnić nawet o kilkaset tysięcy. Niektóre źródła podają, że jest ich około 900 tysięcy, inne – 670 tysięcy, a jeszcze bardziej ostrożne 350 tysięcy. Oto największe wyspy świata: Grenlandia Nowa Gwinea Borneo Madagaskar Wyspa Baffina, Ziemia Baffina Sumatra Honsiu Największe wyspy świata – Grenlandia Ta autonomiczna duńska wyspa o powierzchni 2 166 tysięcy km2 ma jedną z najniższych gęstości zaludnienia na naszej planecie. Zamieszkuje ją zaledwie 56 tysięcy osób, co daje 0,3 os/km2. Żyją tutaj głównie Inuici, rdzenni mieszkańcy, którzy stanowią ponad 88% całej populacji. Jednak to nie koniec rekordów należących do tej wyspy. Grenlandia, zaraz po Antarktydzie, ma także największą pokrywę lodową, która dochodzi do 3,5 km grubości. Oprócz tego, na niemal całej północno-wschodniej części wyspy, utworzono park narodowy i to nie byle jaki. Ma aż 972 000 km2 powierzchni i jest największym chronionym obszarem na świecie. Stolicą Grenlandii jest Nuuk, jedno z najdalej na północ położonych miast naszej półkuli. Co ciekawe na Grenlandii nie ma dróg łączących poszczególne miejscowości. Dlatego zarówno mieszkańcy, jak i turyści przemieszczają się tam samolotami, łodziami, zaprzęgami psimi lub skuterami. Wyspa jest też jednym z najlepszych miejsc do oglądanie zorzy polarnej. I doświadczenia dnia i nocy polarnych. Największe wyspy świata – Nowa Gwinea Nowa Gwinea jest jednym z najbardziej bioróżnorodnych miejsc na naszej planecie. Do tej pory opisano tu ponad 20 tys. gatunków roślin, 800 gatunków koralowców i 600 gatunków ryb. Wyspa znalazła się też na trzecim miejscu pod względem powierzchni …

madagaskar-4ed7acc.jpg
width: 1000
height: 652

Indonezja zmienia prawo i wprowadza karę więzienia za seks pozamałżeński. Ucierpi na tym turystyka?
type: item
date: 2022-12-13T10:05:05.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indonezja
subject: islam
subject: kara
subject: Kultura
subject: prawo
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: wyspy indonezji
description: Zmiany w kodeksie karnym Indonezji. Od teraz można trafić do więzienia m.in. za konkubinat, seks pozamałżeński i obrazę głowy państwa. Nowe prawo dotyczyć ma zarówno Indonezyjczyków, jak i cudzoziemców.
encoded: W tym artykule: Nowa prawo zakłada kary m.in. za seks pozamałżeński i konkubinat Kary również za obrazę „ideologii narodowej” Czy turystyka w Indonezji jest zagrożona? Branża turystyczna Indonezji od 2020 roku zmaga się z ogromnymi problemami. Państwo, które co roku odwiedzało kilkanaście milionów turystów rocznie, dziś jest swoim własnym cieniem. W ubiegłym roku do tego największego wyspiarskiego kraju na świecie przyjechało zaledwie ok. 160 tysięcy podróżnych. Nowa prawo zakłada kary m.in. za seks pozamałżeński i konkubinat Najbardziej ucierpiało Bali, które w 2021 roku odwiedziło nieco ponad 40 gości z zagranicy. Kiedy jednak sytuacja wymaga poprawy i działań naprawczych, władze Indonezji podejmują decyzje, które mogą sprawić, że stagnacja w tej dziedzinie gospodarki może potrwać znacznie dłużej. 6 grudnia indonezyjski parlament przegłosował zmiany w kodeksie karnym. Nowe prawo zakłada, że za seks pozamałżeński grozić będzie nawet rok więzienia. Z kolei za życie w konkubinacie można otrzymać karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Karze podlegać będzie również promowanie antykoncepcji. Ciekawostki o Indonezji. Co warto wiedzieć o tym wyspiarskim kraju? Indonezja położona jest między Oceanem Spokojnym a Indyjskim. Jest to największy kraj wyspiarski na świecie. Jej archipelag składa się z ok. 17 tysięcy wysp. To również państwo, w który... Co ważne, dotyczy to nie tylko obywateli Indonezji, ale również turystów, którzy będą odwiedzać ten kraj. Jednak tylko najbliższa rodzina będzie mogła zgłosić osoby, które złamały przepisy (rodzice, dzieci, mąż lub żona). Kary również za obrazę „ideologii narodowej” Ustawa zawiera również nowe regulacje w sprawie „ideologii narodowej”. Politykom zależało, aby apostazja, obrażanie prezydenta oraz wyrażanie niepoprawnych poglądów również zostało zabronione. – Wszyscy zgodzili się na zmianę prawa karnego. Stary kodeks należy do holenderskiego dziedzictwa i nie jest już dla nas istotny – mówił Bambang Wuryanto, przewodniczący kom…

chlosta-91d7bef.jpg
width: 3000
height: 2000

Ciekawostki o Indonezji. Co warto wiedzieć o tym wyspiarskim kraju?
type: item
date: 2022-11-17T14:30:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: azja
subject: bali
subject: erupcja wulkanu
subject: indonezja
subject: Kultura
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: wulkany
subject: wyspy indonezji
description: Indonezja położona jest między Oceanem Spokojnym a Indyjskim. Jest to największy kraj wyspiarski na świecie. Jej archipelag składa się z ok. 17 tysięcy wysp. To również państwo, w którym żyje ponad 275 mln ludzi, co oznacza, że znajdują się na 4 miejscu na świecie pod względem liczby ludności. Co jeszcze warto wiedzieć o Indonezji? Zapraszamy na nową odsłonę cyklu „Kawa z ambasadorem”.
encoded: W tym artykule: Wyspa Bali jest najpopularniejszym kierunkiem w Indonezji Pierwsi ludzie zamieszkiwali Indonezję już 2 miliony lat temu Indonezja jest niezwykle zróżnicowanym etnicznie krajem Indonezja jest państwem, który gwarantuje wolność wyznania Indonezja ma najwięcej wulkanów na świecie Indonezja to prawdziwy raj na Ziemi. Nic dziwnego, że już od wielu lat, jest to wakacyjny kierunek dla podróżujących z całego świata. Znajdziemy tam piękną przyrodę, góry, bajeczne plaże i laguny, nieskazitelnie czystą i lazurową wodę oraz niezwykłych ludzi, którzy zamieszkują ten kraj. W Indonezji żyją setki różnych grup etnicznych i plemion, które posługują się różnymi językami, a niektóre z nich, wciąż pozostają niezbadane. Czym jeszcze może zaskoczyć Indonezja? O tym rozmawiała dr Małgorzata Ponikowska z byłym ambasadorem w Indonezji w latach 2014–2017 dr Tadeuszem Szumowskim. Cała rozmowa w ramach cyklu „Kawa z ambasadorem” dostępna jest poniżej. View Ediplayer on the source website Wyspa Bali jest najpopularniejszym kierunkiem w Indonezji Głównym celem turystycznym w Indonezji, jest Bali. To wyspa, która słynie z luksusowych resortów, hoteli i bungalowów, rajskich plaż i niezapomnianych widoków. Od wielu lat jest na liście najpopularniejszych kierunków na świecie. Na miejscu podziwiać można majestatyczne, zalesione góry wulkaniczne i pola ryżowe. Jest to również prawdziwa oaza dla nurków, którzy mają okazje obejrzeć przepiękne rafy koralowe. Co ciekawe, przed 2020 rokiem, czyli przed wybuchem pandemii koronawirusa, Bali odwiedzało rocznie ok. 5–6 milionów turystów. Warto zaznaczyć, że samych mieszkańców Bali jest „zaledwie” 3,5 miliona. Jednak wirus SARS-CoV-2 bardzo negatywnie wpłynął na turystykę tego kraju i samej wyspy. W ubiegłym roku Bali odwiedziło jedynie 45 osób, nie licząc Indonezyjczyków. Pierwsi ludzie zamieszkiwali Indonezję już 2 miliony lat temu Odkrycia archeologiczne sugerują, że przodkowie człowieka żyli na archipelagu indonezyjskim nawet 2 miliony lat t…

indonezja-7e193cf.jpg
width: 5150
height: 3529

Oto najpiękniejsze jeziora świata. Ich widok zapiera dech w piersiach
type: item
date: 2022-11-10T12:54:21.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: argentyna
subject: chorwacja
subject: góry
subject: indonezja
subject: jeziora
subject: Sport
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: yellowstone
description: Najpiękniejsze jeziora świata to prawdziwe cuda natury, które nie tylko zachwycą oko, ale dostarczą też niezwykłych wrażeń. Wulkaniczne, polodowcowe, solne, a nawet wypełnione wrzącą siarką.
encoded: W tym artykule: Najpiękniejsze jeziora świata: Australia, Europa, Ameryka Północna Najpiękniejsze jeziora świata: Azja, Ameryka Południowa, Nowa Zelandia Najpiękniejsze jeziora świata mogą być inspiracją do zaplanowania kolejnych podróży. Sprawdź, które z nich warto zobaczyć na żywo. Te jeziora wyróżniają się nie tyle swoimi rozmiarami, co kolorami. Różowy czy zielony? Światowe jeziora uważane za najpiękniejsze, przedstawiają całą paletę barw. Najpiękniejsze jeziora świata: Australia, Europa, Ameryka Północna Pink Lake – Australia W zachodniej Australii, w regionie Golden Outbacki, 3 km od miasta Esperance, znajduje się solne jezioro, które w odpowiednich warunkach pogodowych zmienia odcień wód w delikatnie różowy i fioletowy. Swój niezwykły kolor zawdzięcza wysokiemu stężeniu glonów i bakteriom, które, aby zapewnić sobie przetrwanie, produkują odpowiedni barwnik (beta-karoten). Wyjątkowa kolorystyka wód nie jest jedynym wyróżnikiem jeziora. Pink Lake to również miejsce będące skupiskiem ogromnej ilości mało znanego Europejczykom ptactwa, np. sieweczek czarnogłowych i szydłodziobów. Warto również dodać, że aż 99 proc. soli znajdującej się w jeziorze jest wykorzystywana do produkcji soli spożywczej. Jeziora Plitwickie – góry Mała Kapela (Chorwacja) 16 jezior krasowych tworzy najstarszy Park Narodowy w Chorwacji. Połączone są ze sobą licznymi wodospadami, położonymi na różnych wysokościach (od 503 m n.p.m. do 636 m n.p.m.). Woda w zbiornikach mieni się wieloma kolorami: od przezroczystości po intensywny turkus, którego zasługą jest znajdujący się na dnie węglan wapnia. Odcienie szarości, żółci i zieleni zawdzięczamy promieniom słonecznym, minerałom i pływającym w głębinach stworzeniom. Okolice jezior porośnięte są lasem bukowym, w którym rośnie blisko 1100 gatunków roślin. To prawdziwy cud chorwackiej natury. Park wpisany został na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Morning Glory Pool – Yellowstone (USA) To słynne gorące źródła znajdują…

oto-najpiekniejsze-jeziora-swiata-ich-widok-zapiera-dech-w-piersiach1-c0935a3.jpg
width: 2146
height: 1397

Nie tylko Amazonia ginie. Tracimy coraz więcej lasów na całym świecie, także przez górnictwo
type: item
date: 2022-09-15T10:39:45.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: brazylia
subject: Edukacja
subject: indonezja
subject: lasy
subject: lasy tropikalne
subject: puszcza amazońska
subject: Społeczeństwo
description: Nowe badania wykazały, że górnictwo ma bardzo duży wpływ na wycinkę lasów. Naukowcy ostrzegają, że ta dziedzina przemysłu w pośredni sposób zagraża bioróżnorodności i ekosystemom w niektórych regionach świata.
encoded: W tym artykule: W ciągu ostatnich lat wydobycie surowców przyczyniło się do znacznej wycinki lasów Dlaczego wydobycie ma negatywny wpływ na ekosystemy? Potrzebna jest zmiana kursu polityki przemysłowej Ostatnie badania w większości skupiały się na problemie Amazonii. I słusznie, ponieważ od lat trwa tam największa w historii wycinka drzew. Zaledwie kilka dni temu naukowcy informowali o tym, że „płuca Ziemi” znalazły się w punkcie krytycznym, a znaczna ich część już nigdy się nie zregeneruje. Eksperci jasno podkreślają: „na wielu obszarach lasy amazońskie zamieniają się w sawannę”. Okazuje się jednak, że problem wylesiania jest znacznie szerszy i dotyczy lasów również w innych częściach świata. W ciągu ostatnich lat wydobycie surowców przyczyniło się do znacznej wycinki lasów Zespół naukowców z Austrii, Australii i Wielkiej Brytanii przeprowadził ostatnio badania, które miały na celu zbadanie stanu lasów tropikalnych. Badacze zwrócili szczególną uwagę na obszary, na których odbywa się wydobycie surowców, m.in. węgla. Uczeni odkryli, że w latach 2000–2019 ok. 3262 km2 lasów tropikalnych zniknęło z powierzchni Ziemi. To obszar ponad dwa razy większy niż Puszcza Białowieska. Naukowcy w swojej pracy skupili się na 26 krajach. Na podstawie analizy zdjęć satelitarnych stwierdzili, że aż ok. 80% wycinki miało miejsce tylko w czterech państwach: Indonezji, Brazylii, Ghanie, Surinamie. Najgorsza sytuacja jest jednak w Indonezji. Kraj ten odpowiada za 58,2% wycinki drzew spowodowanej działalnością wydobywczą, a w szczególności górnictwem. Autorzy badania zwracają uwagę, że w ciągu ostatnich 20 lat globalna działalność wydobywcza rozwijała się w zatrważającym tempie. Obecnie kopalnie na całym świecie wydobywają dwa razy więcej surowców niż w roku 2000. Dlaczego wydobycie ma negatywny wpływ na ekosystemy? Ekspansja przemysłowa, popyt na surowce i bijące rekordy wydobycie ma bardzo duży wpływ na środowisko. Naukowcy podkreślają, że w regionach wydobywczych dochodzi do degradacji …

wycinka-drzew-b615615.jpg
width: 2121
height: 1414

Makaki długoogoniaste używają kamieni jako zabawek erotycznych
type: item
date: 2022-08-24T06:49:39.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: indonezja
subject: małpy
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: W odróżnieniu od innych małp, makaki długoogoniaste nie używają kamieni do przetrwania. Znalazły dla nich zupełnie inne zastosowanie.
encoded: W tym artykule: Makaki długoogoniaste mają swoje zabawki do seksu Narzędzia w świecie zwierząt Makaki długoogniaste, czyli makaki krabożerne O życiu erotycznym zwierząt wiemy coraz więcej, a to potrafi zaskoczyć. I tak na przykład lwy w okresie godowym kopulują od 20 do 40 razy dziennie. U szympansów bonobo ledwie jedna czwarta stosunków płciowych na charakter prokreacyjny. Samice odbywają akty płciowe po najmniejszej sugestii i na różnie sposoby. Zwierzętom nie jest również obca masturbacja, o czym dobrze wiedzą właściciele psów. Samce od czasu do czasu „atakują” nogi ludzi lub poduszki. Jeszcze inaczej wygląda to u makaków długoogniastych zamieszkujących Indonezję. Makaki długoogoniaste mają swoje zabawki do seksu Autorzy badań opublikowanych na łamach czasopisma naukowego „Ethology” zaobserwowali, że makaki długoogoniaste wielokrotnie opukiwały i pocierały swoje genitalia kamieniami. Po co? Dla przyjemności. Nowe badania są kontynuacją obserwacji opisanych przez tych samych autorów w 2020 r. w czasopiśmie „Physiology & Behavior”. Wówczas naukowcy przyjrzeli się zabawkom erotycznych u samców makaków. Tym razem w badaniach uwzględniono również samice. Zachowanie wydaje się powszechne zarówno u samic, jak i samców. Naukowcy nie musieli długo czekać, żeby je zauważyć. Upodobania te dotyczą małp w różnym wieku. Zauważono jednak pewne różnice. Samice były bardziej wybredne, wybierając zabawki, za to samce były bardziej zaangażowane w autoerotyzm. Zwłaszcza młodsze osobniki. Dojrzałe samce były mniej skłonne do masturbacji, co naukowcy tłumaczą tym, że mogły spółkować z dojrzałymi samicami. Narzędzia w świecie zwierząt – Zaobserwowaliśmy dość regularne stukanie i pocieranie kamieniami narządów płciowych. Oczywiście nie robią tego ciągle, ale jeśli zatrzymasz się i zobaczysz, a małpy akurat zaczną bawić się kamieniami, prawdopodobnie to zrobią – tłumaczy główna autorka Camilla Cenni, doktorantka z University of Lethbridge w Albercie w Kanadzie w rozmowie z Live Science. …

makaki-dlugoogoniaste-uzywaja-kamieni-jako-zabawek-erotycznych-d6bdb45.jpeg
width: 2122
height: 1412

Kanadyjski antropolog twierdzi, że gatunek Homo floresiensis wcale nie wyginął. Gdzie miałby ukrywać się „hobbit”?
type: item
date: 2022-04-27T07:28:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: człowiek
subject: homo sapiens
subject: indonezja
subject: Kultura
subject: prehistoria
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: wyspy indonezji
description: Gregory Forth w swojej nowej książce twierdzi, że gatunek, który nazwano „hobbitem”, wciąż żyje na indonezyjskiej wyspie Flores. Według profesora legenda o Ebu Gogo to tak naprawdę H. floresiensis.
encoded: W tym artykule: Czy śmiała teza kanadyjskiego antropologa może być przełomem w badaniach nad wymarłym gatunkiem? Człowieka z Flores widziało nawet 30 naocznych świadków Większość naukowców jest sceptyczna wobec teorii prof. Fortha Kim był (lub jest) Homo floresiensis? Większość naukowców zgodnie uważa, że Homo floresiensis, czyli człowiek z Flores to wymarły gatunek hominida, którego ostatni przedstawiciel wyginął ok. 50 tysięcy lat temu. Według powszechnej teorii wyginął prawdopodobnie na skutek przegranej walki o zasoby z człowiekiem rozumnym. Część środowiska akademickiego wierzy jednak, że H. floresiensis mógł przeżyć, a niektóre osobniki spotykane były nawet pod koniec XIX wieku. Ta śmiała teza wyjaśniałaby legendę o Ebu Gogo. Czy śmiała teza kanadyjskiego antropologa może być przełomem w badaniach nad wymarłym gatunkiem? Gregory Forth jest emerytowanym profesorem antropologii z Uniwersytetu w Albercie. Znaczną część swojej naukowej kariery poświęcił badaniom nad historią człowieka z Flores. Według uczonego Ebu Gogo – mała, owłosiona człekokształtna istota, zamieszkująca jaskinie na indonezyjskiej wyspie, która wywodzi się z ludowego folkloru – może być tak naprawdę Homo floresiensis. Najstarszy przedstawiciel Homo sapiens może być jeszcze starszy niż dotychczas sądzono Okazuje się, że najstarszy odkryty dotąd Homo sapiens, Omo I, może mieć ponad 230 tysięcy lat. Pokazały to najnowsze badania. – Tak naprawdę nie wiemy, kiedy ten gatunek wymarł – mówi prof. Forth. –Właściwie do końca nie wiemy, czy tak naprawdę kiedykolwiek wyginął – dodaje antropolog. Forth uważa, że istnieje możliwość, że człowiek z Flores wciąż przemierza tę wyspę. Człowieka z Flores widziało nawet 30 naocznych świadków Kanadyjski antropolog prowadzi badania na wyspie Flores od 1984 roku. Twierdzi, że od tego czasu słyszał niejedną historię o małych stworzeniach, które przypominają człowieka i żyją w lasach lub jaskiniach. W swojej najnowszej książce zatytułowanej „Between Ape and Human: An A…

homo-floresiensis-90d1a54.jpeg
width: 1024
height: 681