National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-06-10T08:01:23.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Odkrycie w Michigan: starożytne pola uprawne zmieniają nasze spojrzenie na historię
items: Wizz Air planuje polecieć do Azji. Tego kraju nie było jeszcze w siatce połączeń
items: Prawdziwi Indianie nie są Indianami? Ich pochodzenie do dziś wzbudza kontrowersje
items: Park Narodowy Mesa Verde to archeologiczny skarb. Można tu podziwiać osiedla zbudowane w ścianie kanionu
items: Vulcan wystartował. Rakieta wyniosła prywatny lądownik księżycowy, który jednak nie dotrze na Księżyc
items: Klątwa Tecumseha była wyrokiem dla prezydentów USA. Historia o wodzu rdzennych Amerykanów ma polski wątek
items: Indiańskie totemy nie były obiektem kultu. Rzeźbione słupy pełniły inną rolę
items: National Geographic Extra 2/23
items: Popol Vuh – święta księga Majów. To bardzo ważne źródło wiedzy o tej prekolumbijskiej cywilizacji
items: Plemiona indiańskie w Ameryce Północnej. Kim są rdzenni mieszkańcy Ameryki?
items: Jakie atrakcje kryje Barbados, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać?
items: Sensacyjne odkrycie w USA: za pomocą skanowania 3D odkryto największe malowidła naskalne stworzone przez rdzennych Amerykanów
items: Tajemnica upadku ludu Hopewell rozwiązana? Ich ziemię zniszczyła kometa, twierdzą naukowcy
items: To zdjęcie podbija Internet. Syn niósł ojca przez dżunglę do punktu szczepień
items: Czy Iniskim Umaapi to „kanadyjskie Stonehenge”?
items: To był najgorszy rok w historii ludzkości, ale okazuje się, że nie dla pewnej kultury
items: Tajemnica Roanoke. Co się stało w "zaginionej kolonii"?
items: Te portrety zostaną z tobą na długo. Galeria zdjęć rdzennych mieszkańców Północnej Ameryki
items: W tym miasteczku jednego dnia 11 osób chciało się zabić. Co się dzieje?
items: Nasze ciała są coraz chłodniejsze. Widać to nawet u Indian w Boliwii
items: W obronie tradycji i historii. Rdzennych Amerykanów walka z rasistowskimi uprzedzeniami
items: DNA ujawnia obecność rdzennych Amerykanów na Polinezji. Wieki przed przybyciem Europejczyków
items: Traveler Extra 02/20
items: Czemu koniec świata nie nastąpił? Rozbrajamy bombę starożytnych Majów
items: Tony Halik – reporter, który idzie wszędzie tam, gdzie dzieje się coś burzliwego [SYLWETKA]

Odkrycie w Michigan: starożytne pola uprawne zmieniają nasze spojrzenie na historię
type: item
date: 2025-06-10T08:45:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: indianie
subject: rolnictwo
description: Skomplikowany system pól uprawnych o powierzchni blisko 300 hektarów odkryli archeolodzy w stanie Michigan w USA. Pochodzi sprzed 1000 lat. Nikt nie przypuszczał, że rdzenne społeczności trudniły się rolnictwem.
encoded: Spis treści: Zagadkowe garby wśród lasów Dlaczego rolnictwo Indian to zaskoczenie? Gdy myślimy o rdzennych mieszkańcach Ameryki Północnej, przed oczami stają nam wielkie prerie, bizony i ich mieszkańcy – trudniący się polowaniem i zbieractwem. Stereotypowi Indianie nie trudnili się rolnictwem. To miało być ograniczone jedynie do bardziej scentralizowanych cywilizacji, na przykład Majów w Ameryce Środkowej, które rozkwitały w tym czasie. Zagadkowe garby wśród lasów W odkryciu pól uprawnych pomocne było wykorzystanie LiDAR-u. Na zobrazowaniach z terenu Półwyspu Górnego w stanie Michigan, a więc w północno-wschodniej części USA, naukowcy dostrzegli zagadkowe grzbiety, układające się w pasma. Jest to stanowisko archeologiczne Sixty Islands, obecnie zagrożone zniszczeniem przez przemysł wydobywczy. Zaintrygowani badacze udali się w teren. Przeprowadzili wykopaliska, a wnioski z nich opublikowali na łamach prestiżowego czasopisma „Science”. Okazało się, że są to pozostałości po polach o powierzchni blisko 300 hektarów! Uprawiano na nich kukurydzę, fasolę i dynię. Badania potwierdziły, że rolnicy używali kompostu i prawdopodobnie zbierali żyzną glebę z pobliskich terenów podmokłych, aby poprawić jakość ziemi. Datowanie radiowęglowe węgla drzewnego wykazało, że pola funkcjonowały między 1000 a 1600 r. n.e. A zatem uprawy kwitły pół tysiąca lat przed przybyciem Europejczyków. Z kolei charakterystyczne grzbiety, o wysokości od 10 do 35 centymetrów, pełniły funkcję podwyższonych grządek, które zatrzymywały wilgoć i ciepło. To z kolei zapewniało nieco dłuższy i bardziej produktywny sezon wegetacyjny niż w przypadku tradycyjnych pól. Zdaniem badaczy fakt, że grzbiety miały różną długość i orientację sugeruje, że stworzyły je różne grupy na przestrzeni kilku stuleci. Dlaczego rolnictwo Indian to zaskoczenie? Wyniki badań ujawniają rozległy przedkolonialny krajobraz rolniczy na Półwyspie Górnym stanu Michigan. Oznacza to, że społeczności rdzennych Amerykanów intensywnie uprawiały …

shutterstock2428800349-7d7dc6c.jpg
width: 5188
height: 3366

Wizz Air planuje polecieć do Azji. Tego kraju nie było jeszcze w siatce połączeń
type: item
date: 2025-03-21T11:20:32.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: indianie
subject: linie lotnicze
subject: loty samolotem
subject: podróże
description: Wizz Air i Rynair to jedne z ulubionych tanich linii Polaków. Przewoźnicy oferują podróże w przystępnych cenach, co ułatwia planowanie wakacji w Europie. Niebawem węgierski gigant lotniczy planuje jednak poszerzyć siatkę połączeń o międzykontynentalną trasę. To może być prawdziwy hit wśród podróżnych.
encoded: Spis treści: Wizz Air poleci do Indii Rewolucja w tanich liniach lotniczych Czym Indie przyciągają turystów? Nie jest tajemnicą, że duży udział w rosnącej popularności podróży samolotem mają tanie linie lotnicze. Polacy najczęściej korzystają z usług Wizz Aira i Rynaira. Obaj przewoźnicy skupiają się na połączeniach realizowanych w (administracyjnych) granicach Europy. Od jakiegoś czasu słyszymy jednak zapowiedzi, jakoby tanie linie miały zacząć obsługiwać trasy międzykontynentalne. Nareszcie pojawiły się konkrety. Wizz Air poleci do Indii Wizz Air ogłosił uruchomienie bezpośrednich lotów do Indii. Pierwszym celem będzie Bombaj. Regularne loty mają rozpocząć się jeszcze w tym roku. Nowe połączenie z Budapesztu do Bombaju będzie obsługiwane codziennie. Na wstępie warto uspokoić wszystkich tych (szczególnie wysokich), którym podróże tanimi liniami kojarzą się z ograniczonym miejscem na nogi. Na międzykontynentalnej trasie latać będą nowoczesne samoloty Airbus A321XLR, przystosowane do podróży dalekiego zasięgu. Pierwsza maszyna w barwach Wizz Air przeszła już lot testowy i wkrótce zasili flotę węgierskiego przewoźnika. Péter Szijjártó, węgierski minister spraw zagranicznych i handlu, podkreślił, że nowe połączenie będzie miało istotne znaczenie dla relacji handlowych, naukowych i turystycznych między Węgrami a Indiami. Największe indyjskie firmy zatrudniają na Węgrzech dziesiątki tysięcy pracowników. Ich inwestycje coraz bardziej przenoszą się z produkcji do badań i rozwoju, tworząc miejsca pracy dla węgierskich badaczy i inżynierów. Wizz Air nie zamierza poprzestać na Bombaju. Węgierski rząd prowadzi rozmowy w sprawie otwarcia bezpośrednich lotów z Budapesztu do Delhi. Rewolucja w tanich liniach lotniczych Indie stają się coraz popularniejszym kierunkiem podróży. Zainteresowanie uruchomieniem nowych połączeń do tego kraju wyraża również Lotnisko Chopina w Warszawie. Możliwe więc, że w przyszłości także inne europejskie, w tym polskie, porty lotnicze zyskają bezpośred…

Wizz-Air-2e843ed.jpg
width: 819
height: 545

Prawdziwi Indianie nie są Indianami? Ich pochodzenie do dziś wzbudza kontrowersje
type: item
date: 2025-01-04T08:56:53.000Z
subject: Historia
subject: ameryka
subject: historia
subject: indiana
subject: indianie
subject: ludzie
description: Wielu „czerwonoskórych”, którzy zdobyli sławę w Ameryce i Europie w XX wieku, wcale nie miało indiańskiego rodowodu. Dlaczego wielu z nich pozorowało swoje korzenie?
encoded: Spis treści: Czy fakty zostały zmanipulowane? Rodzina, która była przekonana, że są Indianami Od uwielbienia do pogardy Podszywanie się pod indiańską tożsamość Europejczycy szukali nowej tożsamości? Ukraińskim kandydatem do Oscara w 2012 r. był film „Ten, który przecina ogień”. Opowiada historię Iwana Dacenki, Ukraińca urodzonego w 1918 r. we wsi Czerneczy Jar w obwodzie połtawskim. Dacenko w czasie wojny zdobył sławę jako nieustraszony pilot i został odznaczony orderem Bohatera Związku Radzieckiego. W 1944 r. miał zostać zestrzelony nad Lwowem i zginąć śmiercią bohatera. Wszyscy wierzyli w tę wersję życia Dacenki do lat 90. XX w., kiedy czeczeński pieśniarz ludowy Mahmud Esambajew opowiedział w wywiadzie prasowym o swojej wizycie w Kahnawake, rezerwacie Mohawków w Kanadzie w 1967 r., przy okazji wystawy EXPO organizowanej wówczas w Montrealu. Radziecka delegacja miała odwiedzić rezerwat i spotkać tam wodza, który ponoć mówił płynnie po ukraińsku i pochodził z Połtawy. Sprawa ucichła, po czym po kilku latach wybuchła na całego w jednym z programów rosyjskiej telewizji. Jak opowiadał w nim Esambajew, wódz ugościł radzieckich ludzi hałuskami z barszczem i ukraińską wódką, a na koniec przedstawił się jako Iwan Dacenko z Połtawy. Czy fakty zostały zmanipulowane? Okazało się, że Dacenko nie zginął zestrzelony nad Lwowem, ale trafił do niemieckiej niewoli, stamtąd zaś w jakiś nieznany bliżej sposób do Kanady. Zatrudnił się na budowie w Montrealu, gdzie poznał Indiankę z Kahnawake. Zakochał się w niej, poprosił o rękę. Ojciec panny młodej się zgodził, Dacenko został zaadoptowany przez Mohawków i otrzymał imię Poking Fire (Ten, Który Przecina Ogień). Po śmierci teścia Poking Fire został wybrany na wodza Mohawków. W ubiegłym roku odwiedziłem rezerwat Kahnawake przy okazji zbierania materiałów do książki o innej postaci, o której za chwilę. Spotkałem tam wnuczkę wodza Poking Fire’a, która na mój widok zaczęła wymachiwać rękami, jakby chciała odpędzić natrętną muchę: „Mam już …

GettyImages-103967516-3de2a59.jpg
width: 2046
height: 1466

Park Narodowy Mesa Verde to archeologiczny skarb. Można tu podziwiać osiedla zbudowane w ścianie kanionu
type: item
date: 2024-09-22T11:00:47.000Z
creator: redakcja
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: indianie
subject: kolorado
subject: parki narodowe
subject: przyroda usa
subject: stany zjednoczone
description: Archeolodzy zlokalizowali około 600 domostw w ścianach klifów w Parku Narodowym Mesa Verde w Kolorado. Można tu podziwiać rozbudowane wioski zamieszkiwane niegdyś przez przodków ludu Pueblo.
encoded: Spis treści: Mesa Verde i lud Pueblo Odkrycie Mesa Verde Zagadkowe osady Mesa Verde – informacje praktyczne Mesa Verde po hiszpańsku oznacza „zielony stół”. Taką nazwę nadali temu płaskowyżowi Hiszpanie w XVIII wieku. Znajduje się on w południowo-zachodniej części stanu Kolorado. 29 czerwca 1906 roku teren ten został uznany za park narodowy. Wielopiętrowe domostwa wypełniają tu wnęki skalne nad doliną Montezuma. Niesamowicie zachowane domy w ścianach klifów skupiają się w kanionach, które przecinają teren, tworząc wąskie płaskowyże. Badacze zlokalizowali ponad 4800 stanowisk archeologicznych (w tym 600 domów w ścianach klifów), datowanych na okres od około 550 do 1300 r. n.e. Mesa Verde i lud Pueblo Miejsca te pokazują zmiany w życiu prekolumbijskiego ludu, niegdyś nazywanego Anasazi. Obecnie są oni bardziej precyzyjnie nazywani przodkami ludu Pueblo (Ancestral Puebloans). Współczesne plemiona Pueblo na południowym zachodzie USA uważają się za potomków tej grupy etnicznej. Około 40 osad i domów na klifach jest widocznych z dróg parkowych i punktów widokowych. Niektóre z nich są otwarte dla zwiedzających. Począwszy od około 750 r. n.e. przodkowie ludu Pueblo budowali swoje domy w pueblos, czyli wioskach. Około 1200 r. przenieśli się do wnęk w klifach. Dobrze osłonięte wioski wyglądają, jakby były poza czasem, z dala od teraźniejszości. Poszczególne budynki są ułożone tarasowo, a między nimi znajdują się owalne kivy, budowle o znaczeniu religijnym. Na terenie parku znajdują się miejsca święte zarówno dla dawnych, jak i współczesnych Indian z okolicznych plemion. Odkrycie Mesa Verde W 1888 roku dwóch kowbojów tropiących zabłąkane bydło w śnieżycy zatrzymało się na skraju kanionu o stromych ścianach. Przez padający śnieg dostrzegli ślady murów i wież na klifie po drugiej stronie kanionu. Powieściopisarka Willa Cather opisała później tę scenę: „Spadające płatki śniegu, obsypujące piñons, nadały jej szczególny rodzaj powagi. Przypominała raczej rzeźbę niż cokolwiek innego…

Mesa-Verde-c20f09c.jpg
width: 1000
height: 667

Vulcan wystartował. Rakieta wyniosła prywatny lądownik księżycowy, który jednak nie dotrze na Księżyc
type: item
date: 2024-01-10T07:54:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: indianie
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: łaziki
subject: loty w kosmos
subject: pogrzeb
subject: roboty
description: 8 stycznia rano, dokładnie o godz. 8.18 czasu środkowoeuropejskiego, miał miejsce pierwszy w historii start potężnej nowej rakiety Vulcan Centaur firmy United Launch Alliance (ULA). Rakieta wyniosła prywatny lądownik księżycowy Peregrine, na pokładzie którego znajdują się m.in. łaziki księżycowe, roboty, szereg instrumentów naukowych, a także ludzkie prochy.
encoded: W tym artykule: Nowa rakieta Vulcan Prywatna misja księżycowa Meksykańskie roboty na Księżycu Kosmiczne pochówki na Księżycu Kontrowersje wokół pomysłu Awaria lądownika Rakieta wystartowała z Cape Canaveral, ze stanowiska należącego do Space Force. Odliczanie przebiegało bez zakłóceń, a silniki rakiety odpaliły się na kilka sekund przed startem. Niecałe dwie minuty po rozpoczęciu lotu dwa mniejsze boczne boostery rakiety odłączyły się. Rakieta napędzana ciekłym metanem i ciekłym tlenem rozbłysła na niebiesko. Opracowywany od dekady Vulcan Centaur zastąpi wysłużone i zasłużone rakiety ULA Atlas V i Delta IV, które wysłały w kosmos wiele cennych ładunków. Wśród nich m.in. łaziki marsjańskie NASA Curiosity i Perseverance, sondę New Horizons i misję OSIRIS-REx oraz Parker Solar Probe NASA. Nowa rakieta Vulcan Vulcan Centaur ma 62 metry wysokości i składa się z dwóch stopni. Ciąg rakiety może być zwiększany przez maksymalnie sześć silników rakietowych na paliwo stałe. Pierwszy stopień rakiety Vulcan jest napędzany dwoma silnikami BE-4 firmy Blue Origin. Dodajmy, że BE-4 jest również wykorzystywany w pierwszym stopniu silnika New Glenn – dużej rakiety wielokrotnego użytku Blue Origin, która pozostaje w fazie rozwoju. Górny stopień Vulcana jest znacznie mniej nowatorski, za to sięgający do sprawdzonych mechanizmów. Jest po prostu częścią sprawdzonej już rodziny Centaurów. Prywatna misja księżycowa Ale dzisiejszy start jest nie tylko debiutem Vulcana, lecz również lądownika Peregrine (Wędrowiec). Jest to automatyczny lądownik zbudowany przez firmę Astrobotic z siedzibą w Pittsburghu. Ma być pierwszym prywatnym statkiem kosmicznym, który miękko wyląduje na Księżycu. Przypomnijmy, że ta sztuka nie udała się niedawno Japończykom i Rosjanom, a wcześniej Izraelowi i Indiom. Dopiero lądownik Chandrayaan-3 dokonał tej sztuki w sierpniu 2023 roku. Jednak ta misja nie zakończyła się pełnym sukcesem. Peregrine, który leci na Księżyc w ramach programu NASA Commercial Lunar Payload Ser…

ladownik-peregrine-49f1f75.jpg
width: 759
height: 505

Klątwa Tecumseha była wyrokiem dla prezydentów USA. Historia o wodzu rdzennych Amerykanów ma polski wątek
type: item
date: 2023-08-22T12:30:24.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: historia
subject: indianie
subject: Onet
description: Wódz rdzennych Amerykanów miał zabić zza grobu siedmiu prezydentów USA, w tym swego największego wroga. To jeden z elementów jego groźnej i romantycznej legendy. Klątwa Tecumseha łączona jest także z Polską.
encoded: W tym artykule: Spadająca gwiazda, skacząca puma Spalone miasto Indiańskie państwo buforowe Prawdziwa przepowiednia Kim był rdzenny Amerykanin, którego słowa związane zostały w amerykańskiej mitologii z losem najpotężniejszych ludzi świata? W jakich okolicznościach wypowiedział klątwę? I czy udało się ją złamać? Dwieście lat temu przywódca plemienia Szaunisów Tecumseh miał rzucić klątwę na rządzących Stanami Zjednoczonymi. Nie ma dokumentu, który potwierdzałby, co dokładnie powiedział wódz. W legendzie przetrwał jedynie sens jego słów: żaden amerykański prezydent wybrany w roku kończącym się na zero, nie dożyje końca swoich rządów. Można byłoby tę przepowiednię wyśmiać, ale... klątwa Tecumseha faktycznie się sprawdzała. Począwszy od prezydenta Williama Henry'ego Harrisona, wybranego w 1840 roku, który zmarł na zapalenie płuc wiosną 1841 roku, a kończąc na śmierci Johna F. Kennedy'ego (1960), który zginął z rąk zamachowca trzy lata po objęciu urzędu. Klątwa Tutanchamona miała zabijać ludzi. Jak było naprawdę? Klątwa Tutanchamona przed laty fascynowała ludzi na całym świecie. Szybko okazało się jednak, że w legendzie jest wiele nieścisłości. Spadająca gwiazda, skacząca puma Tecumseh był wodzem Szaunisów, rdzennych Amerykanów zamieszkujących niegdyś pas ziemi od Karoliny Południowej nieopodal wybrzeża Atlantyku po Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie (na obecnej granicy USA i Kanady). Jego imię tłumaczono jako Spadająca Gwiazda lub Skacząca Puma. Urodził się w 1768 roku – notabene tym samym, w którym w Polsce patriotyczna szlachta zawiązała konfederację barską. Byt rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej był wówczas zagrożony, podobnie jak niepodległość Rzeczypospolitej. Dorosłemu już Tecumsehowi przyszło walczyć z kolonizatorami w tym samym czasie, gdy w Polsce z zaborcami walczyło pokolenie Kościuszki i bohaterów wojen napoleońskich. Pewnie dlatego pisarz Longin Jan Okoń połączył oba te wydarzenia, pisząc niezwykle popularną w latach PRL-u trylogię o wodzu i jego pol…

general-william-henry-harrison-1773-1841-pozniejszy-9-prezydent-stanow-zjednoczonych-probuje-uniknac-incydentu-dyplomatycznego-podczas-spotkania-z-wodzem-shawnee-tecumsehem-w-vincennes-w-stanie-indiana-73b0543.jpg
width: 1024
height: 740

Indiańskie totemy nie były obiektem kultu. Rzeźbione słupy pełniły inną rolę
type: item
date: 2023-06-03T09:03:15.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: indianie
subject: Kultura
description: Rdzenni Amerykanie kojarzeni są z pewnymi elementami spopularyzowanymi przez popkulturę. Indiańskie totemy są jednym z tych symboli. Czy rzeczywiście istniały?
encoded: W tym artykule: Ludy Północno-Zachodniego Wybrzeża – twórcy totemów Jak żyli budowniczowie totemów? Najważniejsze cechy kultur Północno-Zachodniego Wybrzeża Czym były totemy słupowe? Totemy współcześnie W kulturze popularnej wizerunek Indianina często wiąże się z westernem czy filmem typu „Pocahontas”. Bogate pióropusze, magiczny szamanizm, życie w lesie lub tipi. Pojawiają się też charakterystyczne słupy totemowe, często zminiaturyzowane w różnych formach. Czym naprawdę były indiańskie totemy i skąd pochodzą? Ludy Północno-Zachodniego Wybrzeża – twórcy totemów Jak to często bywa ze stereotypami, łączenie totemów ze wszystkimi rdzennymi Amerykanami jest nieuzasadnionym uogólnieniem. Owe ikoniczne słupy pochodzą z konkretnego regionu Ameryki Północnej. Tym regionem jest północno-zachodnie wybrzeże kontynentu. Dzisiaj są to tereny ciągnące się na pasie od Alaski, przez wybrzeża Kanady i Stanów Zjednoczonych Ameryki, aż po północną Kalifornię. W czasach prekolonialnych zamieszkiwało ten teren wiele różnych plemion. Do najważniejszych można zaliczyć: Tlingitów, Haida, Tsimshów, Kwakiutlów, ludy Nootka, Salishów. Jak żyli budowniczowie totemów? Plemiona Północno-Zachodniego Wybrzeża były silnie związane z morzem. Ich wierzenia były silnie związane z przyrodą morską, ale także z innymi zwierzętami. Przed przybyciem Europejczyków plemiona te prowadziły półosiadły tryb życia, uzależniony od pory roku. Lato spędzano w głębi kontynentu, a zimą powracano nad morze. Grupy te miały swoich wodzów, ale raczej nie było więzi ponad plemiennych. Wpływało to na silne zróżnicowanie kulturowe i językowe. Pomimo braku osiadłego trybu życia, rolnictwa czy choćby produkcji wytwórczej, istniała tam mocno rozwinięta struktura społeczna. Jest to ewenement na skalę światową. Najważniejsze cechy kultur Północno-Zachodniego Wybrzeża Architektura nadmorskich domostw odzwierciedla dobrą organizację społeczną tych ludów. Były one skonstruowane na wielkich słupach drewnianych. Część z nich była rzeź…

indianskie-totemy-mity-i-fakty-fot-575908921-via-shutterstock-55166d1.jpg
width: 1000
height: 667

National Geographic Extra 2/23
type: item
date: 2023-03-23T09:27:00.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic Extra
subject: brazylia
subject: indianie
subject: prezenty
subject: Travel
subject: zwyczaje
description: 30 najpiękniejszych wysp
encoded: Dywany fioletowego łubinu kwitnącego od czerwca do sierpnia zamieniają Islandię w rajski ogród. Ich widok zapiera dech w piersiach i sprawia, że natychmiast sięgamy po aparaty fotograficzne. Jednak warto pamiętać, że ta pochodząca z Alaski roślina jest prawdziwym utrapieniem Islandczyków. Ten obcy gatunek kolonizuje kolejne tereny, wspinając się coraz wyżej i docierając w głąb wyspy wbrew pierwotnym założeniom. Łubin sprowadzono bowiem, żeby zapobiegał erozji gleby w kilku miejscach Islandii, tymczasem wymknął się spod kontroli. To tylko pokazuje, jak wrażliwe są wyspiarskie ekosystemy. I jak bardzo trzeba je chronić. Islandia to jedna z tych wysp, które zrobiły na mnie ostatnio największe wrażenie. Wodospady, gejzery, wulkany, pola lawy, rzeki z ciepłą wodą, w których można się kąpać, plaże z lodowymi bryłami niczym diamenty, jeziora o bladobłękitnej wodzie, góry we wszystkich kolorach tęczy, jaskinie lawowe, wszechobecne konie pasące się na soczyście zielonych łąkach. Do tego wieloryby, maskonury i powszechny język polski za sprawą liczącej 30 tys. populacji rodaków tutaj mieszkających. Islandia to jedna z 30 europejskich wysp, które polecamy w tym wydaniu specjalnym „Travelera”. Niektóre – jak właśnie Islandia, Wyspy Owcze czy Azory – zachwycają nieskażoną naturą, inne – np. Madera lub Majorka – atmosferą wiecznych wakacji, które czas już powoli planować. Agnieszka Franus redaktor naczelna

national-geographic-extra-2-23-d0ef7b7.jpg
width: 785
height: 1000

Popol Vuh – święta księga Majów. To bardzo ważne źródło wiedzy o tej prekolumbijskiej cywilizacji
type: item
date: 2023-03-12T09:52:52.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: ameryka środkowa
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: gwatemala
subject: indianie
subject: Kultura
description: Popol Vuh została spisana przez naród Kicze, który należał do cywilizacji Majów i zamieszkiwał tereny dzisiejszej Gwatemali. W tekście znajdziemy opowieści o dziejach tego prekolumbijskiego ludu, jak i historie i mity dotyczące powstania majańskiego społeczeństwa.
encoded: W tym artykule: Kto napisał Popol Vuh? Hiszpańskie tłumaczenie Popol Vuh odnaleziono dopiero w połowie XIX wieku Co znajdziemy w Popol Vuh? Popol Vuh składa się z kilku najważniejszych ksiąg „Księga Wspólnoty”, „Księga Rady” lub Rękopis z Chichicastenango. To kilka nazw Popol Vuh, czyli świętej księgi majańskiego narodu Kicze. To również jedno z najważniejszych źródeł pisanych o losach, historii i kulturze cywilizacji Majów. Dla mieszkańców prekolumbijskiej Ameryki była niczym Biblia dla chrześcijan lub Koran dla muzułmanów. W tekście znajdziemy opowieści i mity dotyczące powstania narodu na terenach dzisiejszej Gwatemali. Kto napisał Popol Vuh? Nie wiadomo dokładnie, kto jest autorem Popol Vuh. Niektórzy historycy sugerują, że księga mogła zostać również spisana przez wielu anonimowych autorów. Wiadomo, że teksty powstały w latach 1554–1558. W okresie konkwisty Majowie z narodu Kicze spisywali również swoje relacje o podboju hiszpańskim, które znajdują się na końcu księgi. Popol Vuh została odkryta dopiero w 1701 roku. Znalazł ją hiszpański dominikanin Francisco Ximeneza, który został mianowany proboszczem w Chichicastenango, mieście w środkowej Gwatemali. Duchowny wykonał transkrypcję tekstu, a następnie przetłumaczył go na język hiszpański. Oryginalne rękopisy zwrócił rdzennym mieszkańcom kraju z narodu Kicze, które po latach prawdopodobnie przepadły. Hiszpańskie tłumaczenie Popol Vuh odnaleziono dopiero w połowie XIX wieku Kopia ojca Ximeneza pozostawała przez ponad 100 lat w klasztorze w Gwatemali, a później trafiła do zbiorów Uniwersytetu San Carlos. Niemalże zapomniano o jej istnieniu. W latach 1852–1855 austriaccy etnologowie Moritz Wagner i Carl Scherzer podróżowali po Ameryce Środkowej. Wówczas, przeszukując zbiory biblioteki uniwersyteckiej, natknęli się na dzieło hiszpańskiego dominikanina. Piramidy schodkowe, okrutne rytuały i krwawe wojny. Z czym jeszcze kojarzy nam się cywilizacja Majów? Cywilizacja Majów jest obecnie zaliczana do grona najbardziej ro…

popol-vuh-27c062c.jpg
width: 1223
height: 743

Plemiona indiańskie w Ameryce Północnej. Kim są rdzenni mieszkańcy Ameryki?
type: item
date: 2022-11-30T09:36:53.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: indianie
subject: Kultura
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
description: Plemiona Indian w Ameryce Północnej są potomkami pierwszych ludzi, którzy kilkanaście tysięcy lat temu przeszli na ten kontynent z Azji, po wynurzonym w okresie zlodowaceń pasie lądu, zwanym Beringia. Indianami nazywa się dziś autochtoniczną ludność zarówno Ameryki Północnej, jak i Południowej.
encoded: W tym artykule: Kim byli pierwsi Indianie Ameryki Północnej? Jak nazywają się rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej? W co wierzą Indianie? Religia rdzennych mieszkańców Ameryki W jakim języku mówią rdzenni Amerykanie? Wielu Indian w Ameryce Północnej wciąż mieszka w rezerwatach Współcześnie plemiona indiańskie w Ameryce Północnej stanowią mieszankę wielu grup etnicznych, kulturowych oraz ludów posługujących się różnymi rdzennymi językami i wyznającymi różne wierzenia. Indianie, którzy dziś zamieszkują przede wszystkim terytorium Stanów Zjednoczonych, znaleźli się pod dużym wpływem ludzi pochodzenia europejskiego i stanowią bardzo ważną część historii tego kraju. Historii, która pełna jest zbrodni, nienawiści i prześladowań ze strony kolonizatorów, którzy budowali pierwsze osady w Nowym Świecie. Kim byli pierwsi Indianie Ameryki Północnej? Dowody archeologiczne wykazały, że pierwsi ludzie na terytorium Ameryki Północnej pojawili się ok. 12–14 tysięcy lat temu. W okresie ostatniej epoki lodowej ludzie z Azji przedostali się na ten kontynent przez Cieśninę Beringa. A dokładniej przez pas lądu Beringia, który łączył dzisiejszą Syberię z terenami północnej Kanady i Alaski. Beriniga stopniowo była zamieszkiwana przez Paleoindian, którzy uciekali przed skutkami zmian klimatu i szukali nowych ziem, gdzie będą w stanie przeżyć. Antropolodzy nie są jednak pewni, które ludy jako pierwsze przybyły na kontynent amerykański. Pierwsi przybysze do Ameryki Północnej pochodzili z populacji, która rozdzieliła się około 13 000 lat temu. Jedna z hipotez wskazuje, że pierwszą kulturą na terytorium tego kontynentu była kultura Clovis. Drogę na kontynent amerykański przegradzała niegdyś gigantyczna ściana lodowa. Miała ponad 900 m wysokości! Naukowcy ustalili, że kilkanaście tysięcy lat temu drogę lądową na Wielkie Równiny Ameryki Północnej zagradzał ogromnej wysokości lądolód. Odkrycie wspiera teorię, że pierwsi ludzie ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/…

czarne-stopy-d096e80.jpg
width: 4900
height: 2800

Jakie atrakcje kryje Barbados, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać?
type: item
date: 2022-07-21T06:46:09.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: barbados
subject: indianie
subject: Travel
subject: wyspy
description: – Każde miejsce, które wydaje mi się znajome i bezpieczne jest moim domem. Chyba najbardziej traktuję tak Barbados – powietrze jest ciepłe, widoki piękne, wszędzie plaże i pyszne jedzenie, moja rodzina i muzyka. Wszystko tam wydaje mi się znajome, właściwe i bezpieczne – mówiła Rihanna w jednym z wywiadów o swojej ojczyźnie. Czy ma rację?
encoded: W tym artykule: Barbados – położenie, historia Bridgetown – atrakcje stolicy Barbadosu Wybrzeże południowe Barbadosu Barbados – jak dolecieć z Polski? Barbados – informacje praktyczne Barbados – położenie, historia Barbados leży 150 km na wschód od Wysp Zawietrznych, oblewany ze wszystkich stron wodami Oceanu Atlantyckiego. W przeciwieństwie do swych wulkanicznych sąsiadów, wyspa ma budowę wapienną. Jej koralowe skały dały początek plażom Platynowego Wybrzeża, wysokiej klasy centrum turystycznego. Mniej ekskluzywne i przystępniejsze cenowo jest skupisko ośrodków na południowym wybrzeżu, z pasem równie atrakcyjnych plaż, najlepszymi restauracjami oraz bogatą ofertą życia nocnego. Brytyjczycy władali Barbadosem nieprzerwanie przez 340 lat, aż do uzyskania przez wyspę niepodległości, i pozostawili rozpoznawalny ślad lekkiego formalizmu na życiu dawnej cukrowej kolonii. Lokalny parlament emanuje wyraźną dumą, a w zamiłowaniu do krykieta, rytuale popołudniowej herbaty i przebieraniu się do kolacji w niektórych dzielnicach wyczuwa się coś więcej niż tylko tchnienie Małej Anglii. Nazwa Barbados pochodzi od wielkiego lokalnego figowca, należącego do grupy tzw. dusicieli, który tworzy kurtynę korzeni podporowych. Portugalscy odkrywcy nazwali te drzewa brodatymi (los barbados). Mimo że południowo-amerykańscy Indianie skolonizowali wyspę przed 4000 lat, nie była zamieszkana, gdy brytyjscy kolonialiści lądowali w 1627 r. na zachodnim wybrzeżu w pobliżu Holetown. Ważną rolę w powstaniu pierwszych plantacji odegrali holenderscy osadnicy, oni to bowiem w 1637 r. przywieźli z Brazylii trzcinę cukrową. W okresie rozkwitu kolonii sprowadzono z Anglii robotników kontraktowych, a wkrótce wzmocniono siłę roboczą na plantacjach afrykańskimi niewolnikami. Wyspa Wielkanocna to nie tylko posągi moai. Podpowiadamy, co jeszcze warto zobaczyć Wyspa Wielkanocna niezmiennie fascynuje archeologów. Wokół zastosowania posągów moai krąży wiele teorii. Zniesienie niewolnictwa w 1834 r. spowodowało za…

barbados-ceny-loty-atrakcje-stolica-informacje-praktyczne-87fb0d9.jpeg
width: 2127
height: 1409

Sensacyjne odkrycie w USA: za pomocą skanowania 3D odkryto największe malowidła naskalne stworzone przez rdzennych Amerykanów
type: item
date: 2022-05-05T07:16:03.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: indianie
subject: jaskinie
subject: Kultura
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: Jedno z malowideł ma nawet 3 metry długości. Przedstawia największego grzechotnika, który występuje w Ameryce Północnej. Naukowcy twierdzą, że odkrycie może być przełomowe w kontekście naszej wiedzy o rdzennych mieszkańcach Ameryki Północnej.
encoded: W tym artykule: Dokładna lokalizacja jaskinii pozostaje ściśle tajna ze względu na dziedzictwo rdzennych Amerykanów Naukowcy odkryli nowe malowidła dzięki skanowaniu 3D Malowidła mogą mieć związek z wierzeniami rdzennych Amerykanów Technologia skanowania trójwymiarowego jest niezwykle przydatna we współczesnej archeologii. Bardzo często pozwala badaczom dotrzeć do miejsc, do których dostęp jest utrudniony. Tak było m.in. w grudniu ubiegłego roku, kiedy to archeolodzy otworzyli cyfrowo mumię faraona sprzed 3 tysięcy lat. Było to jedyne bezpieczne rozwiązanie, aby nie uszkodzić jej zawartości. Co ważne, bardzo skuteczne. Dzięki tej metodzie udało im się odkryć niemalże wszystkie tajemnice, które skrywała mumia. Te portrety zostaną z tobą na długo. Galeria zdjęć rdzennych mieszkańców Północnej Ameryki To zdjęcia robią wrażenie przede wszystkim dlatego, że są autentyczne. Nie ma tu udawania, przebieranek czy próby rekonstrukcji czegoś na podstawie źródeł. Rdzenni mieszkańcy Ameryki Pó... Dokładna lokalizacja jaskinii pozostaje ściśle tajna ze względu na dziedzictwo rdzennych Amerykanów W trakcie najnowszych badań archeolodzy prowadzili dokumentację pewnej jaskini w Alabamie. Jest ona uważana za jedną z ważniejszych dla kultury rdzennych Amerykanów. Składa się z podziemnych tuneli o łącznej długości ok. 5 kilometrów. W środku odkrytych zostało już setki malowideł i wydawałoby się, że nic już nie zaskoczy archeologów. Miejsce to zostało odkryte po raz pierwszy w 1998 roku i od tego czasu pozostaje ściśle tajne, aby chronić cenne dziedzictwo tubylczej ludności Stanów Zjednoczonych. Naukowcom zależało na tym, aby dokładnie przeanalizować wnętrze groty, aby zaplanować przyszłe prace konserwacyjne. W pewnym momencie natknęli się na niesamowite odkrycie. Pierwsi ludzie w obu Amerykach mogli pojawić się już w epoce lodowcowej To nie są najstarsze dowody na przybycie ludzi do obu Ameryk, jednak wydają się najbardziej wiarygodne. Pochodzenie kamiennych narzędzi z jaskini Chiquihu…

skanowanie-3d-18960a2.webp
width: 882
height: 496

Tajemnica upadku ludu Hopewell rozwiązana? Ich ziemię zniszczyła kometa, twierdzą naukowcy
type: item
date: 2022-02-03T11:18:31.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: indianie
subject: kometa
subject: mity
subject: odkrycia archeologiczne
subject: słońce
subject: Travel
description: Około 500 r. n.e., po ponad 600 latach dominacji w Ameryce Północnej, kultura Hopewell przestała istnieć. Powody tego nagłego upadku pozostawały niejasne, aż do teraz. Nowe badania ujawniają, że do upadku ludu Hopewell przyczyniła się kometa.
encoded: W tym artykule: Wykopaliska ujawniły ślady uderzenia komety Kultura Hopewell zniszczona przez kometę bliską Ziemi O uderzeniu komety wspominają lokalne mity Kulturę Hopewell tworzyli rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej. Tereny, które kiedyś zamieszkiwali, dziś znajdują się w granicach wschodnich stanów USA – Ohio, Michigan i Pensylwanii. Za okres rozkwitu kultury Hopewell przyjmuje się lata od 200 r.p.n.e. do ok. 500 r.n.e. 1500 lat temu społeczność Hopewell podzieliła się na mniejsze grupy i na dobre rozproszyła, zasiedlając sąsiednie tereny, stopniowo przejmując zwyczaje innych miejscowych ludów, lub tworząc własne tradycje. Przyczyna upadku kultury Hopewell od dawna są przedmiotem debaty wśród historyków. Jedni wskazują na wojnę z innymi kulturami, inni na zmiany klimatu. Nowe badanie sugeruje jednak, że prawdziwy powód był o wiele bardziej dramatyczny i mniej przewidywalny, niż dotychczas sądzono. Na tereny Hopewell spadły bowiem fragmenty komety, która uderzyła w Ziemię. Gigantyczna kometa zmierza w kierunku Słońca. Co wiemy o komecie Bernardinelli-Bernstein? Ogromna kometa, o średnicy od 100 do 200 km odwiedza właśnie Układ Słoneczny po raz pierwszy od 3 mln lat. Jednak by zobaczyć kometę Bernardinelliego-Bernsteina wciąż konieczny będzie tel... Wykopaliska ujawniły ślady uderzenia komety Dowody na uderzenie komety znaleźli naukowcy pracujący na jednym z 11 stanowisk archeologicznych powiązanych z kulturą Hopewell. W trakcie wykopalisk natrafili na niezwykłą koncentrację irydu i platyny – związków świadczących o uderzeniu meteorytów lub komet. Co więcej, warstwa węgla drzewnego odkryta w miejscu wykopalisk wskazuje na „intensywny okres wysokiej temperatury”, innymi słowy – duży pożar. – Zdarzenia kosmiczne, takie jak uderzenia asteroid i wybuchy komet, pozostawiają po sobie duże ilości rzadkiego pierwiastka, znanego jako platyna. Problem w tym, że platyna występuje również w przypadku erupcji wulkanicznych. Dlatego szukaliśmy również innego rzadkiego pierwias…

kultura-hopewell-mogla-zostac-zniszczona-przez-uderzenie-komety-fot-getty-images-5ec10aa.jpeg
width: 2192
height: 1233

To zdjęcie podbija Internet. Syn niósł ojca przez dżunglę do punktu szczepień
type: item
date: 2022-01-18T12:54:39.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: brazylia
subject: indianie
subject: szczepionka na koronawirusa
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Wahu niósł swojego ojca na plecach łącznie przez 12 godzin. Tylko w ten sposób 67-latek mógł dostać się do najbliższego punktu szczepień w Amazonii.
encoded: W tym artykule: „Niezwykły moment” Szczepienia rdzennych plemion Brazylii Walka z pandemią koronawirusa trwa już prawie dwa lata. Lekarze i wirusolodzy przekonują, że najlepszym sposobem na uniknięcie ciężkiego przebiegu choroby jest szczepionka. Mimo to nie brakuje ludzi, którzy nie chcą przyjąć preparatu, a swoją decyzję argumentują w różny, czasem bardzo kontrowersyjny sposób. Teoretycznie szczepionki przeciw COVID-19 są ogólnodostępne. W większości europejskich krajów zaszczepić można się już nie tylko w przychodni czy szpitalu, ale również w aptece. Nie wszędzie jest to jednak tak proste. Zdjęcie młodego mężczyzny, który niósł na plecach swojego ojca do punktu szczepień wywołało żywą dyskusję w Internecie o nierównościach w ochronie zdrowia na świecie. Maorysi nie chcą, żeby antyszczepionkowcy wykorzystywali ich tradycyjny taniec Przywłaszczenie kulturowe to dość częste zjawisko w zachodniej cywilizacji. Maorysi również go doświadczają, ale tym razem postanowili się sprzeciwić. „Niezwykły moment” Poruszające zdjęcie od kilku dni można zobaczyć w większości czołowych serwisów internetowych. Fotografia przedstawia ojca i syna – członków plemienia Zo'é zamieszkującego jeden z najbardziej odizolowanych obszarów brazylijskiej Amazonii. Wahu przyniósł na plecach swojego ojca Tawy do najbliższego punktu szczepień. Droga w jedną stronę zajęła mu 6 godzin. W sumie niósł więc ojca przez 12 godzin. Na trasie musiał mijać naturalne przeszkody, na przykład strumienie. Zdjęcie po raz pierwszy pojawiło się w Internecie na instagramowym profilu lekarza Erika Jenningsa Simõesa. Specjalista od lat zajmuje się leczeniem rdzennych mieszkańców Amazonii. – Najbardziej niezwykły moment 2021 r. – dopisał. Plemiona izolowane a wycinka Amazonii. Rdzennym ludom grozi śmierć Plemiona izolowane nie mogą czuć się bezpiecznie we własnym domu – dziewiczych lasach. Szczepienia rdzennych plemion Brazylii Fotografia z Amazonii wywołała dyskusję na temat wyzwań związanych ze skomplikowaną logisty…

to-zdjecie-podbija-internet-syn-niosl-ojca-przez-dzungle-do-punktu-szczepien-a040520.jpeg
width: 1484
height: 664

Czy Iniskim Umaapi to „kanadyjskie Stonehenge”?
type: item
date: 2022-01-12T13:25:16.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: indianie
subject: kanada
subject: stonehenge
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Iniskim Umaapi to jeden z najstarszych zabytków religijnych na świecie. Szacuje się, że został wybudowany ponad 5 tysięcy lat temu przed rdzenne ludy dzisiejszej Kanady. Ich potomkowie do dziś uważają kopiec za święty. Przypisują mu też prozdrowotne właściwości.
encoded: W tym artykule: Tajemnice Iniskim Umaapi Odpowiednik Stonehenge w Kanadzie Iniskim Umaapi znajduje się w prowincji Alberta. Powstało na szycie trawiastego wzgórza, z którego rozpościera się widok na dziewiczą prerię wzdłuż rzeki Bow. W centralnym miejscu konstrukcji znajduje się kamienny kopiec o średnicy 9 metrów. Otacza go okrąg o szerokości 27 metrów, połączony z kopcem 28 „promieniami” także wykonanymi z kamieni. Czy Stonehenge straci status obiektu światowego dziedzictwa UNESCO? Unesco wyraża obawy, że proponowany tunel drogowy, który ma być zbudowany metodą odkrywkową, spowodowałby „znaczne szkody". Tajemnice Iniskim Umaapi Europejscy koloniści nazwali kamienny krąg Majorville Medicine Wheel, od urzędu pocztowego i sklepu wielobranżowego w Majorville, które kiedyś znajdowały się w pobliżu. Osadnicy mówią, że to po prostu koła medyczne, ponieważ przypominają koła wozu i są uważane przez rdzennych mieszkańców za święte miejsca. Wielu z nich nadal odwiedza Iniskim Umaapi, aby modlić się i składać ofiary. Badania wskazują, że dawniej ofiarami były dobra materialne, na przykład sukna i tytoń. Podobne koła medyczne są rozsianie nie tylko po Kanadzie. Można je znaleźć również na północy Stanów Zjednoczonych, w Montanie i Wyoming. Iniskim Umaapi jest jednak najbardziej znany, a to dlatego, że jest najstarszą znaną na świecie konstrukcją tego typu. Naukowcy szacują, że liczy ponad 5 tysięcy lat – mniej więcej w tym samym czasie trwała pierwsza faza budowy Stonehenge. Kręgi są od siebie oddalone o tysiące kilometrów, mimo to łączy je pochodzenie i nie do końca znane pierwotne zastosowanie. Gordon R. Freeman – emerytowany profesor z Uniwersytetu Alberty – mówi nawet, że Iniskim Umaapi jest „kanadyjskim Stonehenge”. Kamienny kopiec różni się jednak tym, że nie jest tak popularną atrakcją, przez co niełatwo do niego trafić. Na miejsce prowadzi labirynt wyboistych, gruntowych dróg. O pomoc najlepiej poprosić rdzennych przewodników z pobliskiego Parku Historycznego Blackfoot…

czy-iniskim-umaapi-to-kanadyjskie-stonehenge-2dc166a.jpeg
width: 1280
height: 960

To był najgorszy rok w historii ludzkości, ale okazuje się, że nie dla pewnej kultury
type: item
date: 2021-12-03T12:03:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: cywilizacja
subject: dżuma
subject: Edukacja
subject: erupcja wulkanu
subject: głód
subject: indianie
subject: Kultura
subject: susza
description: Trzy lata temu historyk Michael McCormick uznał, że 536 r. n.e. był to najgorszy rok w historii. Najnowsze badania pokazują, że nie dla wszystkich. Kultura Anasazi mogła skorzystać na tragedii reszty świata.
encoded: W tym artykule: Najgorszy rok w dziejach Kultura Anasazi Praca zespołowa Na przestrzeni tysiącleci było wiele takich lat, które moglibyśmy określić jako najgorsze dla ludzkości. W XIV wieku w wyniku epidemii czarnej śmierci zginęło nawet 60% ludności Europy. W 1918 pandemia grypy hiszpanki przyczyniła się do nawet 100 milionów zgonów, głównie dorosłych. W 1939 r. wybuchła wojna, podczas której w ciągu 6 lat zginęło ponad 60 milionów ludzi, w tym doszło do Zagłady ok. 6 milionów Żydów (nawet 11 mln łącznie). Oczywiście tragedii ludzkich oraz ofiar nie można porównywać ani ujmować im cierpienia. W 2018 r. historyk z Uniwersytetu Harvarda, Michael McCormick stwierdził, że spośród tych wszystkich okrutnych lat, których doświadczyła ludzkość, najgorszy był rok 536. Jednak nie dla wszystkich… Najgorszy rok w dziejach McCormick uznał, że 536 r. był „początkiem jednego z najgorszych okresów życia, jeśli nie najgorszym rokiem.” W owym roku nad Europą, Bliskim Wschodem i częścią Azji pojawiła się tajemnicza mgła, która pogrążyła świat w mroku na wiele miesięcy. Słońce było prawie niewidoczne, a średniowieczni kronikarze opisywali, że trudno było odróżnić dzień od nocy. Temperatury gwałtownie spadły. Rozpoczęła się najzimniejsza dekada od 2300 lat, co przyniosło katastrofalne skutki. Pojawiły się susze i nieurodzaj, w Chinach latem padał śnieg, ludzie zaczęli głodować. W 541 roku dżuma dymienicza dotknęła Cesarstwo Wschodniorzymskie, w tym jego stolice Konstantynopol. Tak zwana dżuma Justyniana rozprzestrzeniała się błyskawicznie, wyniszczając nawet połowę populacji Bizancjum, co również mogło mieć wpływ na jego szybszy upadek. W 2018 roku zespół naukowców odkrył, że w 536 roku na Islandii doszło do olbrzymiej erupcji wulkanu. Popiół i materiał piroklastyczny rozprzestrzeniły się nad półkulą północną. Badacze stawiają również hipotezę, że w podobnym okresie miała miejsce erupcja Ilopango na terenie obecnego Salwadoru, która również przyczyniła się do dalszych katastrofalnych w…

anasazi-79365b3.jpeg
width: 2252
height: 1332

Tajemnica Roanoke. Co się stało w "zaginionej kolonii"?
type: item
date: 2021-11-24T11:28:33.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: anglia
subject: Edukacja
subject: historia
subject: indianie
subject: kolonizacja
subject: Społeczeństwo
subject: tajemnice
subject: Wolny czas
subject: zagadki
description: W 1587 roku ponad stu angielskich osadników przybyło na wyspę Roanoke, u wybrzeży dzisiejszej Karoliny Północnej. 3 lata później ślad po nich zaginął…
encoded: W tym artykule: Do trzech razy sztuka Tajemnicze zniknięcie Co wiemy po ponad 400 latach? To jedno z najbardziej tajemniczych i niewyjaśnionych wydarzeń z historii Ameryki Północnej. Do dzisiaj historycy głowią się, co właściwie wydarzyło się z osadnikami, którzy przypłynęli z Anglii, aby zamieszkać na odkrytej kilka lat wcześniej wyspie. Dochodzenie w tej sprawie trwa od ponad 400 lat i do tej pory nikt nie znalazł jednoznacznej odpowiedzi. Do trzech razy sztuka Pierwsza angielska ekspedycja w okolice Roanoke odbyła się w lipcu 1584 roku. Prowadzona przez kapitanów Philipa Amadasa i Arthura Barlowe’a, a finansowana przez sir Waltera Raleigha, grupa dotarła do łańcucha mierzejowych wysepek, leżących na pograniczu dzisiejszych stanów Wirginia i Karolina Północna. Rozpoczęto eksplorację tamtejszych terenów. W trakcie wyprawy podróżnicy odnaleźli wyspę Roanoke, która wydała im się idealnym i bezpiecznym miejscem, aby założyć tam pierwszą angielską osadę w Nowym Świecie. Kolonizatorzy spotkali wówczas pierwszy raz miejscowych Indian - Sekotan i Kroatan. Nawiązali z nimi przyjazne stosunki, a dwóch z nich zabrali do Anglii, aby zdać raport z wyprawy. W Londynie spotkali się z sir Raleighem i zostali przedstawieni na dworze. Dzięki temu udało się zebrać potrzebne fundusze do sfinansowania pierwszej angielskiej kolonii. Miała to być również przystań dla korsarzy, którzy walczyli z Hiszpanami. W kwietniu 1585 roku flota statków dowodzona przez Richarda Grenville’a, na pokładzie, których znajdowało się ok. 600 osób, wyruszyła w kierunku Roanoke. Podczas rejsu, podczas którego nie obyło się od perturbacji, stracono spory zapas żywności. W związku z tym Grenville zdecydował, że na wyspie pozostanie tylko stu osadników, a gubernatorem zostanie Ralph Lane. W 1858 r. został położony pierwszy transatlantycki kabel telegraficzny. Miesiąc później przestał działać 16 sierpnia 1858 roku 98 słów zmieniło oblicze światowej komunikacji. Tego dnia brytyjska królowa Wiktoria napisała teleg…

roanoke-d97f3cb.jpeg
width: 2136
height: 1403

Te portrety zostaną z tobą na długo. Galeria zdjęć rdzennych mieszkańców Północnej Ameryki
type: item
date: 2021-04-21T07:12:41.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: indianie
subject: Kultura
subject: Travel
subject: zdjęcia
description: To zdjęcia robią wrażenie przede wszystkim dlatego, że są autentyczne. Nie ma tu udawania, przebieranek czy próby rekonstrukcji czegoś na podstawie źródeł. Rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej na fotografiach z przełomu XIX i XX wieku.
encoded: Zobacz galerię!

galeria-zdjec-indian-ameryki-polnocnej-3fba932.jpeg
width: 518
height: 377

W tym miasteczku jednego dnia 11 osób chciało się zabić. Co się dzieje?
type: item
date: 2020-11-16T12:02:31.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: alaska
subject: indianie
subject: samobójstwa
subject: Travel
description: To małe miasteczko w Ontario jest na ustach wszystkich - notuje się w nim przerażającą falę samobójstw. Indianie kanadyjscy żyją tam w bardzo trudnych warunkach.
encoded: W Attawapiskat w kanadyjskim Ontario panuje stan nadzwyczajny po tym, jak jednego dnia 11 mieszkańców próbowało popełnić samobójstwo. Jednak ten kryzys dla mieszkańców Attawapiskat nie jest zupełną niespodzianką. Od września ponad 100 osób próbowało tam odebrać sobie życie. Problem dotyka wszystkich – cierpią zarówno starzy jak i młodzi, mężczyźni i kobiety. Kiedy podobna seria samobójstw miała miejsce w 2012 roku, francuskojęzyczny fotograf z Kanady Renaud Philippe zauważył, że w relacjach medialnych czegoś brakuje. - Nie znalazłem niczego, co pomogłyby mi zrozumieć, kim ci ludzie byli, jak wyglądało życie w tej społeczności – opowiada Philippe. – Media były po prostu skupione na przekazie informacji. Dlatego chciałem zrozumieć, jak to jest żyć w takim miejscu – położonym tak blisko Toronto, Quebecu, Montrealu, ale o którym nic tak naprawdę nie wiemy. Indianie kanadyjscy to rdzenna grupa ludności, która zamieszkiwała Kanadę na długo zanim pojawili się tam biali kolonizatorzy. Tradycyjnie nomadzi, polowali i migrowali zgodnie z porami roku. Jednak jak to zwykle bywało w historii kolonizacji, rządy kolonizatorów wymusiły na nich zmianę stylu życia. Pod koniec XIX wieku na podstawie ustawy o Indianach (ang. Indian Act) rdzenne grupy musiały ograniczyć się do mieszkania w rezerwatach i przystosować do kultury kolonizatorów. Mieszkańcy rezerwatów nie posiadają swoich domów czy ziemi na własność. Zamiast tego lokalny samorząd wodzów indiańskich zarządza listą napraw wymaganych w domach rezydentów, która nie ma końca. Nierzadko domy przeznaczane są do rozbiórki z powodu niedrożnej kanalizacji czy niewystarczającej izolacji, by chronić przed niskimi temperaturami spadającymi zimą do 35 stopnia Celsjusza poniżej zera. Kiedy domy stają się niezdatne do zamieszkania, rodziny wyprowadzają się do krewnych. Czasami ponad 20 osób tłoczy się w dwupokojowych domach. - Miałem wrażenie, że robię zdjęcia nie teraźniejszości, ale następstwom przeszłości – komentuje Philippe, który miał…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b3756a09c26dd1a90a29cfa6622c037d85830ab5-ca623b4.jpeg
width: 945
height: 629

Nasze ciała są coraz chłodniejsze. Widać to nawet u Indian w Boliwii
type: item
date: 2020-11-02T17:35:37.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indianie
subject: Zdrowie
description: Od setek lat temperatura ciała wysokorozwiniętych społeczeństw Zachodu powoli spada. Na początku XIX wieku w Europie było to 37 stopni, dziś to owe 36,6. Robocza teoria wiąże to ze zmianami społeczno-ekonomicznymi, skutkującymi mniejszą podatnością na infekcje i wydłużeniem szacunkowej długość życia. Tymczasem podobne zjawisko dostrzeżono, i to w znacznie krótszym okresie, u plemienia Indian w Boliwii.
encoded: O Tsimane było głośno ostatnio ponad trzy lata temu, gdy media na całym świecie ogłosiły ich posiadaczami ”najzdrowszych serc na świecie”. Fakt, że 80-letni mężczyzna z ludu Tsimane ma układ krążenia jak 50-letni Amerykanin tłumaczono zdrową dietą i regularnym wysiłkiem fizycznym. 72 proc. kalorii w ich posiłkach pochodzi z węglowodorów, gdy w USA z 52 proc. W diecie amerykańskiej tłuszcze stanowią 34 proc. wartości kalorycznej, u Tsimane 14 proc. I tak dalej. View oEmbed on the source website Konsensus wśród czytających o zdrowych Indianach był taki, że wszyscy pewnie powinni jeść jak oni, bo byłoby dla nas lepiej, ale niewielu z może funkcjonować tak, jak członek społeczności zbieracko-łowieckiej robiąc dziennie 17 tys. kroków (16 tys. kobiety), gdy nawet zalecenia WHO wspominają o 8-10 tys. Naukowcy nie zaprzestali badania tego ludu, bo choć ukryty głęboko w dżungli, to właśnie przez niedostępność jest bardzo ciekawym celem dla badań porównawczych. Na przykład owej ciepłoty ciała. Coraz zimniejsi Od 200 lat w Stanach Zjednoczonych czy Wielkiej Brytanii notuje się średnią temperaturę mieszkańców. I ona przez te dwa wieki powoli, ale systematycznie spada. Przyjęło się uważać, że ludzie z bogatych krajów lepiej się odżywają, mają lepszą opiekę medyczną i coraz mniej okazji by się czymś zarazić. Pandemia to średnio udany moment na pisanie takich rzeczy, ale to jednak prawda. Ponad 100 lat temu mogłoby nas zabić zwykłe przeziębienie. Tymczasem to samo dzieje się u Tsimane. I to bardzo szybko, bo w ciągu 16 lat obserwacji średnia temperatura ich ciał spadła z 37 st. do 36,5 st. Dokładnie 36,53 dla kobiet i 36.57 dla mężczyzn. Aż 0,03 st. C rocznie. Wygląda więc na to, piszą naukowcy, że trend z USA nie jest przypadkowy, ale też nie jest efektem życia w bogatym i rozwiniętym kraju. – W mniej niż dwie dekady widzimy ten sam spadek który zaobserwowaliśmy w Stanach Zjednoczonych na przestrzeni dwóch stuleci – stwierdził Michael Gurven, antropolog z uniwersytetu kalifornijs…

ciala-coraz-chlodniejsze-a70633e.jpeg
width: 2643
height: 1982

W obronie tradycji i historii. Rdzennych Amerykanów walka z rasistowskimi uprzedzeniami
type: item
date: 2020-10-01T07:04:19.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: indianie
subject: Kultura
subject: Społeczeństwo
description: Rdzenni Amerykanie od wieków przekazują swoje plemienne historie jako piękne obrazy na skórzanych kalendarzach albo rzeźbione totemy. Tymczasem przybysze ledwie przyjmują do wiadomości istnienie ich przeszłości i teraźniejszości, a skupiają się na dominujących, negatywnych uprzedzeniach. Tubylcza ludność Ameryki cały czas musi strzec narracji o swojej kulturze i przeciwstawiać się rasistowskim stereotypom, jakie przez setki lat historii USA były rozpowszechniane przez przyjezdnych.
encoded: Historia wypierania i ludobójstwa rdzennych Amerykanów Rozmyślne wypieranie rdzennych mieszkańców Ameryk z ich ziem zaczęło się wkrótce po przybyciu Kolumba w 1492 r. Wojny, choroby przywleczone przez Europejczyków, a także ich wysiłki, by wszystkich Indian wybić lub zamknąć w rezerwatach, doprowadziły do zagłady dziesiątek milionów Indian. Jedna z ostatnich, lecz i najlepiej znanych rzezi rdzennych Amerykanów w Stanach Zjednoczonych miała miejsce w roku 1890 pod Wounded Knee na terenach obecnej Dakoty Południowej. Tam siódmy szwadron kawalerii armii Stanów Zjednoczonych wyrżnął co najmniej 200 członków plemienia Lakota. Za swe wyczyny pod Wounded Knee żołnierze tego oddziału otrzymali nawet odznaczenia. Począwszy od roku 1879 indiańskie dzieci przymusowo odbierano rodzicom, by uczyć je i asymilować w szkołach z internatem, gdzie zmuszano uczniów do zarzucenia swojej kultury, języka, a nawet imienia. W latach 1973–1976 ponad 3400 rdzennych Amerykanek będących pod opieką U.S. Indian Health Service wysterylizowano bez ich zgody. Wielu uważa, że wysiłki zmierzające do zmarginalizowania i wyniszczenia rdzennych mieszkańców trwają do dziś. Obecnie wspierane przez rząd firmy naftowe wiercą i kładą rurociągi tam, gdzie może to zagrozić zasobom wody i żywności niezbędnym do przetrwania lokalnych szczepów. Madeline Sayet: rdzenna Amerykanka walczy z marginalizacją Indian Madeline Sayet wzrastała w południowym Connecticut, na rodzinnej ziemi, gdzie jej rdzenni amerykańscy przodkowie – Moheganowie – żyli przez tysiące lat. Córka adwokata i historyka badającego plemienną przeszłość od dziecka słuchała opowieści o Chahnameedzie, postaci z legend Moheganów. Gdy skończyła siedem lat, dziadek dał jej na urodziny wszystkie dzieła Szekspira. – Szekspir pojawił się w moim życiu niemal tak wcześnie, jak plemienne legendy – mówi. Miała 14 lat, gdy po raz pierwszy wystąpiła w sztuce szekspirowskiej – jako Iris w Burzy. Później była rola w Makbecie oraz Julia w Romeo i Julii. Dziś, gdy ma…

rdzenni-amerykanie-jak-dzis-zyje-tubylcza-ludnosc-ameryki-fot-daniella-zalcman-national-geographic-d4d38d9.jpeg
width: 1400
height: 788

DNA ujawnia obecność rdzennych Amerykanów na Polinezji. Wieki przed przybyciem Europejczyków
type: item
date: 2020-07-09T10:53:27.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: indianie
subject: polinezyjczycy
subject: wyspa wielkanocna
description: Na długo przed pojawieniem się Europejczyków na wodach Polinezji, a nawet zanim pierwszy człowiek postawił stopę na Wyspie Wielkanocnej, autochtoniczna ludność Ameryki Południowej mieszała się z wyspiarzami z wschodniego Pacyfiku.
encoded: W badaniu opisanym w czasopiśmie ”Nature” szczególnie ciekawy jest wątek o Rapa Nui, czyli Wyspie Wielkanocnej, bo jest to polinezyjska wyspa położona najbliżej kontynentu Ameryki Południowej i od dawna uważana była za naturalne miejsce pierwszego kontaktu kultury wyspiarskiej i kontynentalnej. Długo nie było jasne, czy obie kultury ewoluowały osobno by w którymś momencie połączyć się, czy raczej nastąpił ”eksport z kontynentu”. View oEmbed on the source website Najbardziej znana próba udowodnienia, że to podróżnicy z dzisiejszego Peru w czasach prekolumbijskich zdołali zasiedlić Polinezję, to wyprawa norweskiego obieżyświata Thora Heyerdahla z 1947 roku. Ekspedycja Kont-Tiki pokazała, że wykonaną prostymi narzędziami tratwą można było dopłynąć ze stałego lądu na wyspy wschodniego Pacyfiku. Choć teorię Norwega wielu archeologów uznawało za niedorzeczną, z czasem przybywało dowodów na istnienie w przeszłości takich międzycywilizacyjnych kontaktów między Ameryką Południową a Polinezją. Chodzi m.in. o badania genetyczne słodkich ziemniaków i ludzi. Uważa się, że pochodzące z Peru 1000 lat temu trafiły na wyspy Polinezji. Nawet nazwa tych roślin, kuumala, przypomina odpowiadające im słowa z keczua, języka andyjskich ludów, czyli ”kumara” i ”cumal”. W kwestii DNA ludzi zauważono w 2014 roku, że w próbkach 27 mieszkańców Rapa Nui jest 8 proc. genów pochodzących od przodków z kontynentu. Udało się określić moment pierwszego kontaktu tych grup na 1340 rok, stulecia przed pierwszymi europejskimi odwiedzinami Wyspy Wielkanocnej w 1722 roku. Nowe badanie także bazuje na ocenie materiału genetycznego. Z 17 różnych wysp Polinezji, w tym Rapa Nui oraz 15 różnych społeczności mieszkających na wybrzeżu Ameryki Południowej pobrano ponad 800 próbek. Dzięki zsekwencjonowaniu tych kilkuset genomów udało się obalić teorię o Wyspie Wielkanocnej jako miejscu pierwszego kontaktu, tłumaczy jeden z autorów badania, genetyk Andrés Moreno-Estrada z Narodowego Laboratorium Genomiki dla Bioróżno…

statua-ahu-tongariki-wielkanocna-wyspa-dd476c9.jpeg
width: 2128
height: 1409

Traveler Extra 02/20
type: item
date: 2020-06-17T11:38:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: dogoterapia
subject: harcerstwo
subject: indianie
subject: innuici
subject: psie zaprzęgi
subject: psy
subject: wieś
description: 25 pomysłów na wakacje

traveler-extra-02-20-1ef1e9d.jpeg
width: 609
height: 825

Czemu koniec świata nie nastąpił? Rozbrajamy bombę starożytnych Majów
type: item
date: 2020-01-10T04:00:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: indianie
subject: kalendarz majów
subject: koniec świata
subject: Kultura
subject: mity
subject: Travel
subject: wierzenia
description: Czy Majowie naprawdę twierdzili, że 21 grudnia 2012 r. nadejdzie koniec świata? Czy może to Zachód nadinterpretując ich wiedzę, uczynił z ludów Mezoameryki proroków apokalipsy?
encoded: Jeśli wierzyć samozwańczym wieszczom zagłady, w grudniu 2012 roku miał zakończyć się świat. Planetę miała nawiedzić seria kataklizmów, a my sami jako gatunek podzielić los dinozaurów. Przyczyny i przebieg prorokowanego końca były przeróżne. Belgijski astronom amator Patrick Geryl twierdził, że zabije nas Słońce, i namawiał na budowanie podziemnych schronów, które miały pozwolić przetrwać katastrofę. Miłośnicy ruchu New Age masowo osiedlali się we francuskiej wsi nieopodal pirenejskiego szczytu Pic de Bugarach, który – według nich – miał być zakamuflowaną szalupą ratunkową przybyszów z kosmosu. Te i inne przepowiednie miały jeden wspólny mianownik: datę 21 grudnia 2012 r. Wszystkie też wskazywały na cywilizację Majów, która jako pierwsza miała stwierdzić, że ten dzień będzie ostatnim. Ale choć nasza wiedza o dawnych mieszkańcach Jukatanu nie jest pełna, bombę o nazwie „koniec świata według Majów” nie jest trudno rozbroić. Tajemnica pisma Majów Majowie zaludnili Amerykę Środkową kilkaset lat przed naszą erą, a szczyt rozwoju ich cywilizacji (której upadek do dziś pozostaje tajemnicą) przypada na lata 250–900 n.e. Archeologia odkryła ich dopiero pod koniec XIX w. Pierwsze poważniejsze projekty naukowe to lata 20. i 30. XX w. Od tamtej pory udało nam się odczytać 80 proc. pisma Majów, poznać ich astronomię i kalendarz – klucz do zrozumienia fenomenu 2012 roku. Pismo to najdoskonalszy ze sposobów utrwalania i powielania wiedzy. Podczas gdy niektóre cywilizacje – jak Inkowie – stawiały na przekazy ustne, Majowie jako jedyna znana kultura Nowego Świata rozwinęli zaawansowany system pisma. Nie były to proste piktogramy dające ogólne pojęcie o temacie, a skomplikowany język z własną gramatyką, składnią i fleksją. Dzięki niemu Majowie byli w stanie zapisać nawet najbardziej abstrakcyjną myśl. Dziś moglibyśmy na ich język przetłumaczyć Pana Tadeusza, nie tracąc przy tym nic z jego piękna. Dysponując takim narzędziem, Majowie namiętnie z niego korzystali. Nawet na obiektach cod…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b28a0919d836b82719e6585de380eed7be95a575-47053d9.jpeg
width: 1028
height: 776

Tony Halik – reporter, który idzie wszędzie tam, gdzie dzieje się coś burzliwego [SYLWETKA]
type: item
date: 2019-11-07T09:05:58.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka łacińska
subject: Edukacja
subject: elżbieta dzikowska
subject: indianie
subject: Kultura
subject: podróże
subject: reporter
subject: Travel
description: Od śmierci Tony’ego Halika, podróżnika, pisarza, dziennikarza, korespondenta stacji NBC, operatora filmowego, fotografa, autora programów podróżniczych minęło 21 lat. Ryszard Kapuściński uważał, że Halika odznaczają go wszystkie cechy rasowego reportera: życzliwość, ciekawość świata i dziennikarska pracowitość. Dlaczego nadal jest wzorem dla dziennikarzy i podróżników?
encoded: Podróżnikiem trzeba się urodzić. Urodzony w Toruniu 24 stycznia 1921 r. Tony Halik, a właściwie Mieczysław Sędzimir Antoni Halik już w wieku 14 lat udowodnił, że ciekawość świata i chęć przeżycia przygody jest silniejsza niż strach. Wbrew zakazom ojca popłynął na tratwie jako flisak z Płocka do Wolnego Miasta Gdańska. Nie udało mu się dotrzeć do celu, bo zatrzymali go funkcjonariusze straży granicznej. Z kamerą po raz pierwszy spotkał się podczas wojny, kiedy filmował samoloty. W tym samym czasie, podczas rekonwalescencji pisał listy do przyjaciela w Londynie, które później publikowano w jednym z angielskich pism. Wtedy zaczęła się jego przygoda z dziennikarstwem. Zaraz po wojnie poślubił Pierrette Andree Courtin i przeprowadził się z nią do Szkocji, gdzie służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Z Wielkiej Brytanii wysłano go do Afryki, gdzie budował mosty i lotniska pomocnicze. Tam po raz pierwszy spotkał się z kulturami spoza kręgu europejskiego. W 1948 przeprowadził się z żoną do Argentyny. Został tam pilotem samolotu pasażerskiego kursującego na trasie Buenos Aires – Mendoza, o czym wspominał w programie Pieprz i wanilia: - Tu się spać chce, więc jak to zrobić? Więc ja sobie taką firaneczkę zrobiłem, zasłaniałem się tą firaneczką od reszty, wyciągałem to na siedem tysięcy, usypiałem moich pasażerów, bo tlenu nie było, przecież myśmy latali bez tlenu, wszyscy sobie drzemali, ja też sobie drzemałem i jak samolot w dół, to ja go troszeczkę podciągałem, taki automatyczny pilot spania. Pracował jako fotograf Juana Perona. Fascynował się Indianami i z żoną często wyjeżdżał do dżungli amazońskiej. Kupił żaglówkę i popłynął rzeką Parana w poszukiwaniu indiańskich plemion. W 1955 r. na 6 miesięcy przeprowadził się z żoną do Mato Grosso, gdzie Indianie przyjęli go do swojego szczepu. Tam pisał reportaże publikowane w argentyńskim czasopiśmie Diana. Podróże po dżungli opisał w dwóch książkach: 200 dni w Mato Grosso i Z kamerą i strzelbą przez Mato Grosso. W między…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c9ec73c48729972d4b2154e9c1dd2189b5072273-a6c00d3.jpeg
width: 1900
height: 1093