National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-22T11:20:13.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Był polskim Indianą Jonesem. Zbadał najbardziej tajemnicze miasto Oceanii
items: Prawdziwi Indianie nie są Indianami? Ich pochodzenie do dziś wzbudza kontrowersje
items: „Zakazana archeologia”. Jak rywal Indiany Jonesa został ojcem Thorgala
items: Indiana Jones i Pawie Oko. Dlaczego filmowy archeolog szukał diamentu Aleksandra Macedońskiego?
items: Machu Picchu, Troja i Petra, czyli jak odkrywano zaginione miasta
items: Co zrobić, by być jak Indiana Jones? - radzi Martyna Wojciechowska

Był polskim Indianą Jonesem. Zbadał najbardziej tajemnicze miasto Oceanii
type: item
date: 2025-10-22T11:20:40.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: Edukacja
subject: indiana
subject: oceania
subject: odkrycia
subject: polska
subject: Travel
description: Zdrajca, pechowiec i odkrywca. Jan Kubary to jedna z najbardziej niezwykłych i niejednoznacznych postaci polskiej etnografii. Jego pełne przygód życie zakończyło się w tajemniczych okolicznościach na odległej wyspie.
encoded: W tym artykule: Pechowy powstaniec i zdrajca Jak Jan Kubary został etnografem Wenecja Pacyfiku czy wyspa duchów? Zadośćuczynienie za zdradę Jan Kubary (1846–1896) urodził się w Warszawie, w rodzinie o mieszanych korzeniach polsko-węgiersko-niemieckich. Jak wielu młodych ludzi, dał się ponieść rewolucyjno-patriotycznej atmosferze. Wstąpił do konspiracji, a od stycznia 1863 roku działał w powstańczej partyzantce. Najwyraźniej przerosło to nastolatka. – Po upływie tygodnia uciekł do Prus, przechodząc granicę w okolicach Myszyńca. Niebawem znalazł się u krewnych w Berlinie, skąd za radą wuja wrócił do Warszawy i zaczął uczęszczać do gimnazjum – opisywała historyczka prof. Franciszka Ramotowska. Pechowy powstaniec i zdrajca Nie oznaczało to jednak końca związków Kubarego z powstaniem styczniowym. Działał w podziemiu, podejmował się misji, wciąż popadał jednak w konflikty. W efekcie po raz kolejny uciekł do Prus, a następnie do Drezna. „W stolicy saskiej zaszedł w życiu Kubarego niezrozumiały epizod, mianowicie zwrócił się do poselstwa rosyjskiego i złożył tam szczegółowe zeznania co do roli, odegranej przez siebie w powstaniu. Obiecywał na przyszłość wiernie służyć rządowi, w zamian za to żądając jedynie prawa powrotu do kraju. W zeznaniach, składanych później przed komisją śledczą, tłumaczył się, że uczynił to, dowiedziawszy się o ogłoszeniu amnestii. Czy tak było w istocie, trudno dojść. Być może uczynił to za namową swych krewnych z Berlina, u których bawił czas pewien pomiędzy pierwszym a drugim pobytem w Dreźnie” – stwierdzał badacz epoki prof. Janusz Iwaszkiewicz w książce „Wielka prowokacja”. To było sprzeniewierzenie się zasadom, ale gdyby Kubary tylko na tym zakończył! Został szpiegiem na carskim żołdzie. Latem 1864 roku wysłano go do Paryża, by śledził polską emigrację i werbował współpracowników. Odnowił tam znajomość ze swoim gimnazjalnym kolegą Aleksandrem Zwierzchowskim mającym szerokie kontakty. Ów przygotował prowokację. Pod pozorem tworzenia w kraju nowe…

jan-kubary-51b12d9.png
width: 2160
height: 1440

Prawdziwi Indianie nie są Indianami? Ich pochodzenie do dziś wzbudza kontrowersje
type: item
date: 2025-01-04T08:56:53.000Z
subject: Historia
subject: ameryka
subject: historia
subject: indiana
subject: indianie
subject: ludzie
description: Wielu „czerwonoskórych”, którzy zdobyli sławę w Ameryce i Europie w XX wieku, wcale nie miało indiańskiego rodowodu. Dlaczego wielu z nich pozorowało swoje korzenie?
encoded: Spis treści: Czy fakty zostały zmanipulowane? Rodzina, która była przekonana, że są Indianami Od uwielbienia do pogardy Podszywanie się pod indiańską tożsamość Europejczycy szukali nowej tożsamości? Ukraińskim kandydatem do Oscara w 2012 r. był film „Ten, który przecina ogień”. Opowiada historię Iwana Dacenki, Ukraińca urodzonego w 1918 r. we wsi Czerneczy Jar w obwodzie połtawskim. Dacenko w czasie wojny zdobył sławę jako nieustraszony pilot i został odznaczony orderem Bohatera Związku Radzieckiego. W 1944 r. miał zostać zestrzelony nad Lwowem i zginąć śmiercią bohatera. Wszyscy wierzyli w tę wersję życia Dacenki do lat 90. XX w., kiedy czeczeński pieśniarz ludowy Mahmud Esambajew opowiedział w wywiadzie prasowym o swojej wizycie w Kahnawake, rezerwacie Mohawków w Kanadzie w 1967 r., przy okazji wystawy EXPO organizowanej wówczas w Montrealu. Radziecka delegacja miała odwiedzić rezerwat i spotkać tam wodza, który ponoć mówił płynnie po ukraińsku i pochodził z Połtawy. Sprawa ucichła, po czym po kilku latach wybuchła na całego w jednym z programów rosyjskiej telewizji. Jak opowiadał w nim Esambajew, wódz ugościł radzieckich ludzi hałuskami z barszczem i ukraińską wódką, a na koniec przedstawił się jako Iwan Dacenko z Połtawy. Czy fakty zostały zmanipulowane? Okazało się, że Dacenko nie zginął zestrzelony nad Lwowem, ale trafił do niemieckiej niewoli, stamtąd zaś w jakiś nieznany bliżej sposób do Kanady. Zatrudnił się na budowie w Montrealu, gdzie poznał Indiankę z Kahnawake. Zakochał się w niej, poprosił o rękę. Ojciec panny młodej się zgodził, Dacenko został zaadoptowany przez Mohawków i otrzymał imię Poking Fire (Ten, Który Przecina Ogień). Po śmierci teścia Poking Fire został wybrany na wodza Mohawków. W ubiegłym roku odwiedziłem rezerwat Kahnawake przy okazji zbierania materiałów do książki o innej postaci, o której za chwilę. Spotkałem tam wnuczkę wodza Poking Fire’a, która na mój widok zaczęła wymachiwać rękami, jakby chciała odpędzić natrętną muchę: „Mam już …

GettyImages-103967516-3de2a59.jpg
width: 2046
height: 1466

„Zakazana archeologia”. Jak rywal Indiany Jonesa został ojcem Thorgala
type: item
date: 2024-08-14T10:00:28.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indiana
subject: Kultura
description: Popkultura płata rozmaite figle. Historyczny pierwowzór wroga Indiany Jonesa nie tylko był nazistą, ale też promował koncepcję o wikingach w Ameryce Południowej, którą znamy z serii o Thorgalu. Czy to czysty zbieg okoliczności?
encoded: W tym artykule: Kim naprawdę był rywal Indiany Jonesa Ekspansja skandynawskich konkwsitadorów „Ukryta historia” i „zakazana archeologia” Brunatne korzenie Thorgala? Zarówno na początku, jak i na końcu słynnych „Poszukiwaczy zaginionej Arki” pojawia się rywal Indiany Jonesa – René Belloq. Najpierw okrada głównego bohatera ze złotego idola ze świątyni południowoamerykańskiego ludu Chachapoya. Na koniec próbuje zaś przeniknąć tajemnicę Arki Przeznaczenia. Zabiera ją z nazistami na tajemniczą wyspę u wybrzeży Grecji. Zestawiając mapę z filmu z rzeczywistą, niektórzy fani Indiany Jonesa uznają, że to niewielka wyspa Christiani. Nieodległa od słynnej Santorini, ale niezamieszkała i nieskomunikowana ze słynną turystyczną atrakcją. Tak czy inaczej, wyspa stała się grobem Belloqa. Czy ten badacz renegat był czystym wymysłem filmowców? Kim naprawdę był rywal Indiany Jonesa René Belloq jest francuskim archeologiem, ale współpracującym z nazistami. Prowadzi wykopaliska m.in. w egipskim Tanis, domniemanym miejscu ukrycia Arki Przymierza wywiezionej z Jerozolimy. W latach 30. w Tanis faktycznie prowadził wykopaliska egiptolog z Francji. Był to niejaki Pierre Montet (1885–1966), mający na koncie wiele spektakularnych osiągnięć. Nie pracował jednak w Tanis z hitlerowcami, nie ciąży na nim podejrzenie o kolaborację z nazistami. Co innego francuski antropolog i ezoteryk Jacques de Mahieu (1915–1990). Miał poglądy zbieżne z hitlerowcami, a swoje prace poświęcił Ameryce Południowej. Jako pierwowzór Belloqa wymieniony jest na internetowej Indiana Jones Wiki. Prawdziwym życiorysem zajęli się naukowcy. Urodził się jako Jacques Girault. W latach 30. XX wieku ukończył studia na uniwersytecie w Aix-en-Provence. Związał się ze środowiskami skrajnie prawicowymi. Po klęsce Francji w wojnie z Hitlerem w roku 1940 nie tylko popierał kolaboracyjny rząd Vichy, ale i wstąpił do Legionu Ochotników Francuskich przeciw Bolszewizmowi (LVF). Służył ponoć nawet jako ochotnik w złożonej z Francuzów dywizji…

thorgal-eb8f279.jpg
width: 830
height: 475

Indiana Jones i Pawie Oko. Dlaczego filmowy archeolog szukał diamentu Aleksandra Macedońskiego?
type: item
date: 2023-06-30T07:02:33.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: filmy
subject: historia
subject: indiana
subject: legendy
subject: Społeczeństwo
description: Jedną z najbardziej dramatycznych przygód filmowy archeolog przeżywa na samym początku filmu „Indiana Jones i świątynia zagłady”. Sceny w Szanghaju nawiązują do kilku historycznych wydarzeń i legend.
encoded: W tym artykule: Szanghaj pachnący wojną, jak Gdańsk Wymiana prochów na diament Skarb Aleksandra Wielkiego Rady Polaka dla Jonesa Scena, która omal nie znalazła się w „Poszukiwaczach zaginionej Arki” Mamy rok 1935. Jones przebywa w Szanghaju, największym mieście ówczesnych Chin, liczącym prawie cztery miliony ludzi. Chiny są wielkie, ale słabe. Dynamicznie rozwijające się miasto opanowane jest przez gangi, niczym Chicago w czasach prohibicji. Chińczycy obalili władzę cesarską i państwo stało się republiką, ale na jego tereny pożądliwie spogląda Japonia, którą rządzą kręgi militarystyczne i nacjonalistyczne. Szanghaj pachnący wojną, jak Gdańsk Jako jeden z punktów zapalnych na naszym globie – niczym Wolne Miasto Gdańsk jako zarzewie konfliktu polsko-niemieckiego – wskazywał Szanghaj m.in. młody wówczas reportażysta Ksawery Pruszyński w książce „Sarajewo 1914, Szanghaj 1932, Gdańsk 193?” (1932). Azjatycka metropolia była też po prostu niebezpieczna dla obcych. „Rzym należy zwiedzać z bedekerem. Konstantynopol z zapasem bakczyszowej [czyli przeznaczonej na łapówki i napiwki; przyp. red.] monety. W zaułkach portowych Szanghaju przyda się rewolwer” – opisywał miasto Pruszyński, bazując na docierających stamtąd doniesieniach. Tak, zamiast przewodnika turystycznego oraz drobnych na jałmużnę i łapówki, bardziej przydawała się tam broń. I Indiana Jones miał się o tym przekonać. W Szanghaju archeolog spotyka się w nocnym klubie o nieprzypadkowej nazwie Obi Wan z bezlitosnym miejscowym gangsterem, niejakim Lao Che. To postać fikcyjna, aczkolwiek zapisała się w dziejach… polskiego rocka. To od szanghajskiego gangstera wziął swoją nazwę popularny zespół z Płocka. Wróćmy jednak do filmu. Jones spotyka się z Lao Che, żeby dokonać wymiany dwóch bezcennych artefaktów. Archeolog daje gangsterowi nefrytową urnę z zaginionymi prochami niejakiego Nurhacziego – wodza Mandżurów z przełomu XVI i XVII stulecia, który rozpoczął podbój Chin. Jego potomkowie pokonali Mingów i jako mandżurska dy…

indiana-jones-i-pawie-oko-dlaczego-filmowy-archeolog-szukal-diamentu-aleksandra-macedonskiego-fot-paramount-getty-images-3632aea.jpg
width: 1024
height: 658

Machu Picchu, Troja i Petra, czyli jak odkrywano zaginione miasta
type: item
date: 2022-04-06T12:24:26.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: indiana
subject: Kultura
subject: miasta
subject: Sport
subject: Travel
description: Zaginione miasta od wieków fascynują i inspirują kolejne pokolenia archeologów. Nic więc dziwnego, że co i rusz dowiadujemy się czegoś nowego na ich temat.
encoded: W tym artykule: Czy Troja istniała naprawdę? Zaginione miasto Petra w Jordanii Machu Picchu – zaginione miasto Indiana Jones Heinrich Schliemann – archeolog-amator Śladami Nabatejczyków Od zawsze wiadomo, że wyobraźnię najbardziej rozpala to, co ukryte. Ale zaginione miasta, legendarne skrytki, podziemne labirynty, choć atrakcyjne dla badaczy, nie zawsze prowokują ich do czynów. Może dlatego Troję, Petrę czy Machu Picchu przywróciły światu raczej determinacja pasjonatów i przypadek niż akademickie sławy. Krzysztof Kolumb ukrywał swoją tożsamość. Prawdziwe oblicze odkrywcy Ameryki Do historii przeszedł jako Krzysztof Kolumb. Odkrywca Ameryki wcale tak się jednak nie nazywał. Nie pochodził też z Genui, lecz z greckiej wyspy Chios. Ukrywał swoją tożsamość, bo bał si... Heinrich Schliemann był po prostu kupcem. Co prawda w dzieciństwie marzył o wykopywaniu skarbów, a jego wyobraźnię rozpalały opowieści ojca o homeryckich bohaterach, ale zawód wybrał stabilny. W wieku 14 lat zaczął pracować w sklepie. Wkrótce zaciągnął się na statek handlowy do Wenezueli, nie dotarł jednak do Nowego Świata, bo na drodze stanęła mu przygoda. Sztorm wyrzucił jego statek na holenderskie wybrzeże i młody handlowiec uznał, że to znak od losu. Postanowił zostać w Amsterdamie. Dalej zajmował się interesami, tyle że już z większym rozmachem. Równocześnie uczył się języków, w tym arabskiego. Pod koniec życia znał ich 13. Do czterdziestki zwiedził kawał świata, w USA zbił fortunę na gorączce złota, w Rosji zawarł szereg intratnych umów i nareszcie mógł wrócić do marzeń z dzieciństwa. Z czasów, gdy tata czytał mu Homera, najlepiej zapamiętał pewien świąteczny prezent – Ilustrowaną historię świata Jerrera. Chłopiec był pod wrażeniem ryciny przedstawiającej pożar Troi. Ten obraz wrył mu się w pamięć tak bardzo, że postanowił w przyszłości odnaleźć ruiny miasta. Chwilowo jednak, ze względu na młody wiek, trenował archeologię, bawiąc się z córką sąsiadów w wykopaliska. Czy Troja istniała naprawdę? Doro…

zaginione-miasta-a84adff.jpeg
width: 2127
height: 1410

Co zrobić, by być jak Indiana Jones? - radzi Martyna Wojciechowska
type: item
date: 2015-12-22T12:28:35.000Z
creator: Martyna Wojciechowska
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: indiana
description: Redaktor naczelna o zrealizowanym marzeniu z dzieciństwa i o tym, jak możecie spełnić własne sny z małą pomocą styczniowego Travelera.
encoded: Kiedy miałam 7 lat, na ekrany kin wszedł film „Poszukiwacze zaginionej Arki”. Z wypiekami na twarzy oglądałam przygody szalonego naukowca, który podróżuje, prowadzi awanturnicze życie, a do tego jest niezwykle przystojny w swojej zniszczonej kurtce i wymiętym kapeluszu. Tak, chciałam być jak Indiana Jones! W tym wydaniu Travelera piszemy o jego pierwowzorze, Royu Chapmanie Andrewsie, którego życiorys był nawet ciekawszy niż ten z filmu Spielberga. W pewnym sensie zrealizowałam dziecięce marzenie – podróżuję na krańce świata, obserwuję inne kultury z bliska i wiem, że nie ma nic bardziej fascynującego niż eksploracja świata. Dlatego właśnie teraz i Ty zaplanuj swoją wyprawę życia! Hitem w nadchodzącym roku będzie Indonezja, Kostaryka, Angola, ale też dynamicznie zmieniająca się Mjanma (dawna Birma). A może wolisz wciąż dziki Kirgistan albo kulturalne San Sebastian? Piszemy też o małym Hollywood na Malcie, mostach Wrocławia, muzyce Senegalu i gościnnej Armenii. Podpowiadamy wreszcie, jak tanio przeżyć w Japonii, jak przygotować się do karnawału w Argentynie i gdzie w Alpach poszaleć na nartach (także w nocy!). Nie wiem jak Ty, ale ja już zaczynam planować kolejną wyprawę :-) Martyna Wojciechowska Zobacz: spis treści styczniowego numeru National Geographic Traveler (01/2016) >>> _________________ A tak nasza ekipa bawiła się na Traveler Adventure Team w austriackich Alpach: View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d23ffd0eecf6bf6c3cfaad3a43a5ae68300175cd-7427ddf.jpeg
width: 1024
height: 683