Najmniejszy kraj w historii, który zakwalifikował się na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Co kryje w sobie ta egzotyczna wyspa?
Fani piłki nożnej przywykli, że prym w tej dyscyplinie sportu wiodą głownie reprezentacje z Europy i Ameryki Południowej. Zbliżające się Mistrzostwa Świata to jednak idealna okazja, aby poszerzyć swoje piłkarskie horyzonty. Tym bardziej, że w USA, Kanadzie lub Meksyku zagra dotychczasowy rekordzista pod względem wielkości reprezentowanego kraju.
Spis treści: Niderlandy na Karaibach – co warto wiedzieć o Curaçao? Historia wyspy Mroczne lata Curaçao Zachwycające krajobrazy – co zobaczyć na Curaçao? Willemstad – perła kolonialnej architektury Likier, najstarsza synagoga i oryginalny język – ciekawostki z Curaçao Mistrzostwa Świata w piłce nożnej rozpoczną się w czerwcu 2026 roku. To pierwszy raz, kiedy mundial będzie organizowany przez trzech gospodarzy turnieju – Stany Zjednoczone, Kanadę i Meksyk. Mimo że kwalifikacje do tego turnieju jeszcze się nie zakończyły, już teraz można mówić o kilku nie lada zaskoczeniach. Wśród nich jest Curaçao – jak dotychczas najmniejszy kraj, który zakwalifikował się na mundial. Niderlandy na Karaibach – co warto wiedzieć o Curaçao? Curaçao jest jednym z trzech krajów leżących na Morzu Karaibskim i podlegających pod Królestwo Niderlandów. Wraz z Arubą i Sint Maarten przez lata tworzyły tzw. Antyle Holenderskie – zgrupowane holenderskie terytorium autonomiczne. Status wysp zmienił się w 2010 r., gdy po rozwiązaniu Antyli Curaçao stało się samodzielnym krajem autonomicznym. Państwo posiada m.in. własną flagę, hymn i parlament. Językami urzędowymi są niderlandzki, angielski oraz kreolski język papiamento. Holandii podlegają m.in. wojsko i polityka zagraniczna. Historia wyspy Historia Curaçao zaczyna się na długo przed przybyciem europejskich kolonizatorów. Tereny wysp położonych na południowym wybrzeżu Ameryki Łacińskiej były zamieszkiwane przez ludy Arawaków – rdzennych Indian tego regionu. Dopiero w 1499 roku wyspa została podbita przez hiszpańskich najeźdźców, którzy w 1634 roku zostali z niej wyparci przez Holendrów. To właśnie okres niderlandzkiego panowania przyniósł najintensywniejszy rozwój infrastrukturalny Curaçao. Holenderska Kompania Zachodnioindyjska założyła obecną stolicę – Willemstad, nazywaną „drugim Amsterdamem”, która dziś stanowi jedną z największych atrakcji wyspy. Mroczne lata Curaçao Czasy kolonialne to nie tylko okres intensywnego rozwoju wyspy, lecz także czas pełen wykorzystywania i prześladowania rdzennej ludności. Ponieważ Curaçao nie posiadało złóż złota, Holendrzy długo szukali najskuteczniejszego sposobu wykorzystania tych zamorskich terenów. Ostatecznie postawiono na handel – Curaçao stało się idealnym węzłem wymiany między koloniami karaibskimi a afrykańskimi. W Willemstad powstało jedno z największych centrów handlu zniewolonymi ludźmi, przywożonymi z obszaru Zatoki Gwinejskiej, a następnie transportowanymi do pracy na poszczególnych karaibskich wyspach. Do dziś na Curaçao można zobaczyć świadectwa tej bolesnej historii, opowiadanej m.in. w Muzeum Kurá Hulanda w stolicy wyspy. Zachwycające krajobrazy – co zobaczyć na Curaçao? Curaçao jest niewielką wyspą (ma 444 km kw. powierzchni) zamieszkiwaną przez 150 tys. mieszkańców. Kameralność sprawia, że jest ona idealnym miejscem na kilkudniową wycieczkę. Po wyspie najłatwiej poruszać się samochodem, dzięki któremu można dostać się do wszystkich najważniejszych atrakcji. Curaçao to przede wszystkim obcowanie z egzotyczną przyrodą. Plaże ulokowane na północy wyspy – w rejonie miejscowości Sabana Westpunt – pozwalają nie tylko na zaznanie relaksu, ale również zejście pod taflę wody w celu obejrzenia wyjątkowej podwodnej scenerii. Na Curaçao znajduje się jedna z najzdrowszych raf koralowych, pozwalająca nurkom dostrzec m.in. żółwie morskie, kolorowe papugoryby oraz delfiny białonose. Wśród najatrakcyjniejszych curaçaońskich plaż znajdują się: Kleine Knip – idealna do snorkelingu, Playa Porto Mari – niedaleko Willemstad; na plaży można spotkać wylegujące się miejscowe świnki, Playa Lagún – kameralna plaża na północy wyspy Willemstad – perła kolonialnej architektury Wyspa swój infrastrukturalny rozwój zawdzięcza działalności Holendrów. To oni zbudowali od zera miasto Willemstad – obecną stolicę Curaçao, która w 1997 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Według organizacji miasteczko łączy w sobie „europejskie koncepcje urbanistyczne z adaptacją do tropikalnego klimatu oraz wpływami hiszpańskich, portugalskich i karaibskich stylów”. Zauważalna mieszanina stylów architektonicznych sprawia, że Willemstad ma swój oryginalny, autentyczny klimat, który przez lata funkcjonowania zachował swój pierwotny kształt. Mimo rozwoju turystyki, który ma miejsce na Curaçao od 2010 roku, stare części miasta pozostają nienaruszone, a spacer po wąskich uliczkach Willemstad nadal przenosi w czasie do XVII-wiecznej holenderskiej kolonii. Przy całym pięknie Willemstad należy pamiętać o mrocznych latach tego miejsca. Pamięć o wykorzystywanych tu niewolnikach jest ciągle obecna w tożsamości Curaçaończyków. Likier, najstarsza synagoga i oryginalny język – ciekawostki z Curaçao Nazwa Curaçao przywodzi na myśl znany na cały świat likier o niebieskiej barwie. Napój ten powstaje ze skórek lokalnych pomarańczy lahara, które sprowadzili na wyspę hiszpańscy kolonizatorzy. Swój charakterystyczny niebieski kolor drink zyskuje dopiero na kolejnych etapach przygotowań, gdy jest sztucznie barwiony na odcień przypominający wodę oceanu. Co ciekawe, produkt został wymyślony dopiero w latach 50. XX wieku na potrzeby turystycznej promocji regionu. Na Curaçao funkcjonuje jedna z najstarszych synagog obu Ameryk. Budynek został zbudowany w 1732 roku, gdy pierwsi wyznawcy judaizmu osiedlili się w Willemstad. Język papiamento, który jest jednym z języków urzędowych wyspy, łączy w sobie sposoby komunikowania charakterystyczne dla wielu grup zamieszkujących Curaçao na przestrzeni jego historii. Zawiera elementy m.in. języka hiszpańskiego, portugalskiego, holenderskiego oraz języków afrykańskich. Źródła: Lonely Planet, MojaNiderlandia Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Tu czas płynie wolniej. Odkryj najbezpieczniejsze miejsca 2026 roku
Planując podróż za granicę, większość z nas zastanawia się nie tylko nad kierunkiem, lecz także poczuciem bezpieczeństwa. W świecie, który nieustannie się zmienia, ten aspekt podróży nabiera coraz większego znaczenia. Choć zdrowy rozsądek pozostaje najlepszym doradcą, są miejsca, w których można od razu poczuć spokój, harmonię i pewność, że nic nie zakłóci wyjazdu.
W czasach, gdy świat zdaje się balansować na granicy coraz większego podziału, pogłębiającej się rywalizacji i nieuchronnych napięć militarno-geopolitycznych, pojawia się pytanie – gdzie naprawdę można poczuć spokój? Bezpieczeństwo to dziś nie tylko brak wojen, ale też zaufanie do państwa, stabilna gospodarka i współpraca między ludźmi. W związku z tym powstała lista krajów, w których ten stan nie wynika z siły militarnej, lecz z kultury dialogu i wspólnej odpowiedzialności za przyszłość. Holandia przoduje w rankingu bezpieczeństwa podróży Co roku firma ubezpieczeniowa Berkshire Hathaway Travel Protection analizuje świat pod kątem bezpieczeństwa podróżnych, tworząc ranking krajów, w których można czuć się najspokojniej. W zestawieniu dotyczącym 2026 roku bezkonkurencyjna okazała się Holandia. To efekt wieloletniej polityki społecznej opartej na zaufaniu, równowadze i trosce o obywateli. Właśnie dzięki temu kraj zbudował stabilną gospodarkę i skuteczny system opieki zdrowotnej, co przełożyło się na wysoką jakość życia mieszkańców. Wszystkie te elementy razem stworzyły środowisko, w którym poczucie bezpieczeństwa stało się naturalne, a podróżni potrafią to dostrzec niemal od pierwszych chwil po przyjeździe. Eksperci Berkshire Hathaway podkreślili, że Holandia została nagrodzona za swoją „pokojową postawę”, a także m.in. za ochronę podróżujących kobiet, osób czarnoskórych i LGBTQIA+. Wyróżnienie to nie jest jednak jedynie efektem polityki administracyjnej, lecz rezultatem konsekwentnego budowania społeczeństwa, w którym inkluzywność i dialog mają taką samą wartość jak rozwój gospodarczy. Dzięki temu kraj w krótkim czasie przesunął się z 14. miejsca na pierwsze, udowadniając, że poczucie bezpieczeństwa można osiągnąć nie przez przewagę militarną, lecz przez współpracę i zaufanie. Warto dodać, że wraz ze wzrostem świadomości zmienił się też sposób, w jaki podróżni postrzegają bezpieczeństwo. Jak zauważył rzecznik Berkshire Hathaway w rozmowie z Travel + Leisure: „Obserwujemy zmianę w sposobie, w jaki podróżni definiują pojęcie bezpieczeństwa. Nie chodzi już tylko o wskaźniki przestępczości; ludzie biorą pod uwagę również dostęp do opieki zdrowotnej, stabilność klimatu i inkluzywność. Respondenci ankiety uznali, że Holandia przoduje we wszystkich tych kategoriach, dlatego tak silnie oddziałuje na podróżnych wkraczających w rok 2026”. Najbezpieczniejsze kraje i miasta świata w 2026 roku Na drugim miejscu uplasowała się Australia, której wysoka pozycja wynika z połączenia efektywnego systemu opieki zdrowotnej i skutecznych działań antyterrorystycznych. Z kolei Austria, po raz pierwszy notowana w zestawieniu, zawdzięcza awans na trzecie miejsce dobrze rozwiniętej infrastrukturze, niewielkiej przestępczości i wysokiemu poziomowi zaufania społecznego. Pierwszą piątkę zamknęła natomiast Kanada, gdzie równowaga między naturą a nowoczesnością tworzy poczucie stabilności, a mieszkańcy cenią spokój i współpracę ponad rywalizację. Co istotne, podobne tendencje widoczne są również w porównaniu miast. Reykjavik został uznany za najbezpieczniejsze miasto świata, ponieważ – jak wskazali respondenci – nie ma w nim ani jednej dzielnicy postrzeganej jako niebezpieczna. Wysoko oceniono również Kopenhagę, Zurych, Amsterdam i Honolulu, gdzie bezpieczeństwo wynika ze świadomego zarządzania przestrzenią miejską, troski o mieszkańców i kultury wzajemnego szacunku. W efekcie ranking nie tylko odzwierciedlił stan globalnego bezpieczeństwa, ale także pokazał, że spokój i stabilność coraz częściej są owocem długofalowej polityki społecznej, a nie chwilowego szczęścia. 15 najbezpieczniejszych krajów na świecie według Berkshire Hathaway: Holandia Australia Austria Islandia Kanada Nowa Zelandia Zjednoczone Emiraty Arabskie Szwajcaria Japonia Irlandia Belgia Portugalia Francja Wielka Brytania Dania Źródło: Berkshire Hathaway, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Żaby kolonizują Holandię. Niezwykła inwazja z dalekich krain
Pełnoskalowa inwazja w Niderlandach. Wojownicze żaby śmieszki z terenów Imperium Osmańskiego kolonizują południowo-wschodnią Holandię, zagrażając rodzimym płazom. Przybysze ze wschodu nie mają litości.
Kolonizacja Holandii przez egzotyczne żaby z odległych rejonów Turcji stała się jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla lokalnej przyrody. Żaby śmieszki konkurują w walce pożywienie i rozprzestrzeniają choroby wśród rodzimych żab zielonych. Skala problemu została potwierdzona przez badaczy z Uniwersytetu w Lejdzie, a i Polacy mają w tym swój udział. Ekspansja żab śmieszek w Holandii. Skąd pochodzą natarczywe płazy? Holenderscy badacze potwierdzili inwazję obcych płazów na terenie Niderlandów, którą szczególnie łatwo zaobserwować w rejonie Limburgii. Waleczne żaby śmieszki (Pelophylax ridibundus), pochodzące nie tylko z Turcji, ale także z Polski wypierają rodzime żaby zielone. Badania na temat imigranckich płazów opublikowano w czasopiśmie „Amphibia-Reptilia” i brali w nich udział biolodzy uniwersyteccy i specjaliści z organizacji RAVON pod kierownictwem dr Bena Wielstry. Według badaczy żaby te zostały zawleczone do Holandii w wyniku działalności człowieka, m.in. na potrzeby przemysłu gastronomicznego – to jedno z tych miejsc w Europie, w którym specjałem są żabie udka. Śmieszki, z racji swoich rozmiarów i wyglądu, stanowiły także zwierzęta ozdobne do oczek wodnych. Analizy genetyczne potwierdziły, że populacje inwazyjnych żab pochodzą z różnych regionów: między innymi z Bałkanów, północnej i południowej Turcji oraz… Polski. Tak, to także polscy imigranci. Jak sprawdzić żabie obywatelstwo? Skuteczne rozpoznanie holenderskich płazów wymagało współpracy naukowców z wolontariuszami. Uniwersytecka wiedza, nowoczesne metody badawcze wdrożone przez Reptiles Amphibians Fish Research Netherlands (REVON) oraz wsparcie lokalnych społeczności pozwoliło precyzyjne określenie nie tylko gatunków, ale także pochodzenia poszczególnych osobników. Wolontariusze, czyli chętni mieszkańcy regionu, pobierali wymazy śliny żabom napotkanym w terenie. To przełomowy sposób na mapowanie inwazji i szybkie reagowanie na pojawienie się obcych gatunków. Inwazyjne żaby są zagrożeniem Więcej żab w Holandii to niedobra informacja lokalnego ekosystemu. Żaby śmieszki są wyjątkowo żarłoczne i polują na wszystko, co mieści się do ich wielkiego pyska: zjadają zarówno owady, jak i młode ryby i inne żaby. Roznoszą także groźne dla lokalnej fauny choroby oraz pasożyty, np. grzyby z rodzaju Batrachochytrium odpowiedzialne za spadek populacji płazów. Dodatkowo, krzyżując się z lokalnymi żabami zielonymi, prowadzą do powstania hybryd, co grozi utratą unikatowych cech genetycznych lokalnych populacji oraz stopniową homogenizacją genotypów. Skutki tego procesu mogą być długofalowe i trudne do odwrócenia. Jak chronić rodzime gatunki? Naukowcy podają kilka rozwiązań Do ochrony rodzimych gatunków żab przede wszystkim potrzebne jest zdanie sobie sprawy z problemu, wczesne wykrywanie inwazji i monitoring. Ważna jest też edukacja i informowanie społeczeństwa – niektórzy mieszkańcy nie wiedzą, że sprowadzanie do oczek wodnych gatunków zza granicy może mieć katastrofalne skutki dla ekosystemu. Ogromną rolę odgrywa także ochrona siedlisk rodzimych gatunków. Niekiedy niezbędna staje się eliminacja inwazyjnych osobników, tworzenie stref ochronnych czy miejsc lęgowych niedostępnych dla groźnych przybyszów. Potrzebne są także natychmiastowe regulacje prawne ograniczające import i hodowlę egzotycznych żab. Tylko dzięki zdecydowanym działaniom – takim jak akcja holenderskich wolontariuszy – możemy chronić piękną i zróżnicowaną europejską naturę. Źródło: Amphibia-Reptilia Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
Ciekawostki o Holandii potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych podróżników. Od narodzin tulipomanii po absurdalne prawa – ten kraj skrywa więcej tajemnic, niż się wydaje.
W tym artykule: Co warto wiedzieć na temat Holandii 25 ciekawostek o Holandii Holandia to nie tylko kraj wiatraków i rowerów. Mało kto wie, że w Amsterdamie jest więcej rowerów niż mieszkańców, a pewne prawo zakazuje… chodzenia tyłem po ulicy w niedzielę! Choć wiele osób kojarzy Holandię głównie z liberalnym podejściem i pięknymi krajobrazami, to dopiero zgłębiając lokalne zwyczaje, poznajemy jej prawdziwe oblicze. Co warto wiedzieć na temat Holandii Holandia to kraj położony w północno-zachodniej części Europy, z terytorium zależnym na Karaibach. Graniczy tylko z dwoma państwami – Belgią i Niemcami. Północno-zachodnia część kraju leży nad wybrzeżem Morza Północnego i dzieli granice morskie z Wielką Brytanią, Belgią oraz Niemcami. Holandia jest jednym z 6 państw założycielskich Unii Europejskiej. Ponadto jest współzałożycielem strefy euro, G10, NATO, OrganizacjI Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i Światowej OrganizacjI Handlu. Największym miastem, a zarazem stolicą konstytucyjną Holandii, jest Amsterdam – dynamiczna metropolia, znana z unikalnej architektury, sieci kanałów, bogatej sceny artystycznej i liberalnej atmosfery. To również drugie najchętniej odwiedzane miasto Europy, przyciągające rocznie miliony turystów z całego świata. Co ciekawe, Holandia należy do grona nielicznych państw, które mają dwie stolice. Podczas gdy Amsterdam pełni funkcje reprezentacyjne i symboliczne, to Haga (Den Haag) uznawana jest za stolicę administracyjną. Właśnie tam mieści się siedziba rządu, parlamentu, rodziny królewskiej, a także kluczowe instytucje międzynarodowe, w tym Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Międzynarodowy Trybunał Karny. Wśród innych znaczących miast Holandii znajdują się: Rotterdam – największy port w Europie i centrum nowoczesnej architektury, znane z odważnych projektów urbanistycznych i kosmopolitycznego charakteru. Utrecht – historyczne miasto uniwersyteckie o średniowiecznym rodowodzie, z klimatycznymi kanałami i zabytkowymi kościołami. Eindhoven – technologiczne serce kraju, związane z firmą Philips i innowacjami przemysłowymi, a także siedziba jednego z czołowych klubów piłkarskich – PSV Eindhoven. Holandia, mimo stosunkowo niewielkiej powierzchni, wyróżnia się wysokim stopniem urbanizacji i doskonale rozwiniętą infrastrukturą transportową, co sprawia, że nawet mniejsze miasta są dobrze skomunikowane z głównymi ośrodkami gospodarczymi i kulturalnymi. Niderlandy pod względem powierzchni (41 526 km kw.) zajmują odległe 30. miejsce w Europie. Kraj podzielony jest na 12 prowincji i 388 gmin. W skład Królestwa zaliczamy sześć zamorskich państw na Karaibach, które oczywiście nie należą do struktury Unii Europejskiej. Terenami zależnymi są: Aruba, Curaçao, Bonaire, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten. Według statystyk z 2022 roku, w Holandii mieszka ponad 17,5 miliona osób. Jest jednym z najgęściej zaludnionych krajów na świecie, z wynikiem 530 osób na km2. W tym samym roku odnotowano także wzrost Polonii, która wynosiła blisko 220 tysięcy polskich obywateli zamieszkałych na niderlandzkich terenach. Językiem urzędowym jest niderlandzki i dla ponad 23 milionów ludzi jest on językiem ojczystym. Dodatkowo w północnej prowincji Friesland obowiązuje drugi język urzędowy – fryzyjski. Szacuje się, że operuje nim mniej niż 400 tysięcy mieszkańców. Jednak wybierając się na wycieczkę nie musimy się martwić o problemy komunikacyjne. Dlaczego? Według EF English Proficiency Index ponad 90% Holendrów mówi po angielsku. Walutą obowiązującą na terenie Niderlandów, jak w większości państw należących do Unii Europejskiej, jest euro. Przed wprowadzeniem do obiegu europejskiego środka płatności, jednostką monetarną w Holandii był gulden (tłum. złoty), wprowadzony w 1434 roku. Jedno euro to w przeliczeniu ok. 2.2 NLG. Ustrój Holandii to parlamentarna monarchia konstytucyjna. Głową państwa jest monarcha, który mianuje szefa rządu – premiera. Władza wykonawcza leży w rękach rady ministrów. Niderlandy są jednym z 12 europejskich państw, na czele którego stoi rodzina królewska. Obecnie na tronie zasiada Wilhelm-Aleksander, syn królowej Beatrycze. 25 ciekawostek o Holandii Niderlandy czy Holandia? Od 2020 roku oficjalną nazwą leżącego nad Morzem Północnym państwa są „Niderlandy”, a właściwie Królestwo Niderlandów (licząc terytoria zależne). Tamtejszy rząd zrezygnował z „Holandii”, by zwiększyć popularność mniej znanych regionów. Holandia to bowiem niewielki obszar składający się z dwóch prowincji: Noord-Holland i Zuid-Holland. Niderlandy złożone są z 12 prowincji. Dlaczego kolorem narodowym Holendrów jest pomarańczowy? Do jego popularności przyczyniła się rodzina królewska, bowiem monarchowie wywodzą się z Domu Orańskiego (ang. House of Orange). Dlatego drużyny narodowe występują w oficjalnych rozgrywkach międzynarodowych w pomarańczowych strojach. 27 kwietnia w Niderlandach odchodzony jest Dzień Króla (Koningsdag). Holendrzy tłumnie wychodzą wówczas na ulice, bawią się wspólnie podczas imprez plenerowych i wiwatują na cześć władcy. Następczynią holenderskiego tronu jest 20-letnia księżniczka Amalia, najstarsza córka króla Wilhelma-Aleksandra i królowej Maksymy. „Kwiaciarnia świata” – tak potocznie nazywana jest Holandia. Nic w tym dziwnego, bowiem Holendrzy to globalni liderzy w eksporcie ciętych kwiatów. Ponad 80% światowych cebulek pochodzi właśnie stąd. Każdego roku z blisko 4 miliardów wyprodukowanych tulipanów, ponad 2 mld opuszcza granice kraju i wędruje do najodleglejszych zakątków globu. Czy tulipany pochodzą z Holandii? Jak się okazuje, nie. Ciężko w to uwierzyć, ale powszechny symbol Holandii pochodzi z Turcji i został sprowadzony w XVI wieku. Przypomnijmy, że trzecia sobota stycznia jest Narodowym Dniem Tulipana. Tulipanowa gorączka, która ogarnęła Holandię w XVII, sprawiła, że ceny cebulek poszły znacząco w górę i przewyższały nawet wartości nieruchomości. Oczywiście skończyło się to krachem i przemysł upadł w 1637 roku. Holandia mierzy wysoko. Nie jest to jednak zasługa wysokiego budownictwa, a ludzi. Holendrzy są najwyższymi narodem na świecie. Średnia wysokość obywatela Niderlandów wynosi prawie 176 cm. Statystycznie mężczyźni mierzą niecałe 183 cm, a kobiety 171 cm. Wynikać to może z ogólnodostępnej opieki zdrowotnej, niskich nierówności społecznych czy diety bogatej w nabiał. W 2001 roku Królestwo Niderlandów stało się pierwszym kraje na świecie, które zalegalizowało małżeństwa jednopłciowe. Co więcej, stolica kraju, czyli Amsterdam jest jednym z najbardziej LGBTQ-friendly miast na świecie. W centrum metropolii znajdziemy Homomonument, pomnik upamiętniający wszystkich prześladowanych homoseksualistów bez znaczenia na pochodzenie. Mieszkańcy Niderlandów nie mają nic do ukrycia. Spacerując po uliczkach Amsterdamu, oprócz pięknej architektury, można podziwiać także wnętrza mieszkań. Bardzo rzadko spotykane są tutaj powieszone firanki w oknach. Ich otwarta kultura nie ma konkretnego wyjaśnienia. Mówi się, że uczciwi obywatele nie mają nic do ukrycia. Narodowym przysmakiem Holandii jest lukrecja. W ciągu roku Holendrzy spożywają aż 32 miliony kilogramów tego słodkiego przysmaku, co daje 2 kg słodkości na osobę. Niderlandy są najniżej położonym krajem w Europie. Blisko 26% całkowitej powierzchni znajduje się poniżej poziomu morza, w tym amsterdamskie lotnisko Schiphol. Najwyżej położonym punktem jest wzgórze w Vaalserberg (322,5 m n.p.m.), natomiast najniższym – Zuidplaspolder (7 m p.p.m). Stąd nieoficjalna nazwa kraju – Holandia oznacza „niziny”. Holendrzy są jedną z najbardziej aktywnych fizycznie oraz najzdrowszych nacji na świecie. Opierając się na danych Euro Baromteru, aż 56% osób uprawia sport przynajmniej raz w tygodniu. Na tle europejskiej średniej – która wynosi 40% – wypadają znakomicie. Holandia jest piątym najszczęśliwszym krajem na świecie według raportu World Happiness Report 2023. Przed nią znajdują się tylko Finlandia, Dania, Islandia i Szwajcaria. W Amsterdamie znajduje się 1281 mostów, które są jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. W tysiącach liczone są również wiatraki, czyli kolejny niekwestionowany symbol Holandii. Większość z nich jest dostępna dla turystów, a mała część nadal pełnią swoja pierwotną funkcję. Niektóre z nich odprowadzają wody z lądu, a inne nadal mielą ziarna na mąkę. Wiatraki Kinderdijk znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO od 1997 roku. Królestwo Niderlandów słynie także z rowerów. Znajdziemy tutaj ponad 37 tysięcy kilometrów ścieżek dla rowerzystów. Co ciekawe, w pomarańczowym kraju jest o 5 milionów rowerów więcej niż mieszkańców. Na 17 milionów mieszkańców przypada 22 mln jednośladów (na jedną osobę przypada 1,3 dwukołowca). Przypuszcza się, że Holendrzy pokonują dziennie na rowerze przynajmniej 3 km. Najpowszechniejszym przestępstwem w Holandii jest ich kradzież. Co roku notuje się ponad 100 tysięcy takich wykroczeń. Pełna nazwa KLM to Koninklijke Luchtvaart Maatschappij. Holenderskie linie lotnicze zostały założone w 1919 roku. Flagowy przewoźnik Niderlandów jest najstarszą, działająca linią na świecie. Niderlandy posiadają również bardzo bogatą historię alkoholową. To właśnie w Holandii, w XVI wieku, wynaleziony został gin. Co więcej, tulipanowa kraina jest drugim, największym eksporterem piwa na świecie. Wiele znanych marek pochodzi właśnie stąd: Heineken, Grolsch czy Amstel. Giethoorn to niewielka wioska nazywana „Wenecją Holandii”. Nie znajdziemy tutaj żadnych ulic oraz samochodów, tylko łódki i kanały. Kolor marchewki, który znamy obecnie, został zmieniony przez holenderskich rolników, by w ten sposób uhonorować Wilhlma Orańskiego, który przyczynił się do odzyskanie przez kraj niepodległości. Pierwotnie warzywa miały barwę białą, fioletową i bladożółtą. Hymn Holandii jest najstarszym na świecie. Narodowa pieśń została skomponowana w latach 1569-1572 przez muzyka Wilhelmusa, choć za oficjalny hymn uznano ją dopiero w 1932 roku. Pub Drie Gezusters (Trzy Siostry) w Groningen nosi miano największego pubu na Starym Kontynencie. Traktowany jest jako narodowy zabytek. Król Willem-Alexander jest miłośnikiem latania. Przez ponad dwie dekady monarcha pracował dwa razy w miesiącu jako drugi pilot w KLM Royal Dutch Airlines. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Siekierki jak Holandia. W Warszawie powstanie nowa nadrzeczna dzielnica
W sercu Warszawy leży niezagospodarowany 750-hektarowy obszar, który od lat budzi zainteresowanie deweloperów chcących umieścić tam kolejne nowoczesne osiedla. Dziś pojawia się realna szansa na przygotowanie tego terenu pod wielotysięczne kompleksy mieszkaniowe. A wszystko za sprawą metod wypracowanych przez Holendrów.
Łuk Siekierkowski to teren położony nad samym brzegiem Wisły. Otacza od północy i południa Trasę Siekierkowską, która pełni rolę jednej z głównych arterii komunikacyjnych stolicy. Obecnie zdecydowaną część zabudowy tego obszaru tworzą ogródki działkowe, pojedyncze domy oraz gęsto zarośnięte roślinnością nieużytki. Mimo ekspansji nowoczesnych osiedli mieszkaniowych na sąsiednich działkach Łuk Siekierkowski pozostaje względnie słabo zaludniony – wciąż częściej spotkać tu można dziki niż ludzi. Miasto stołeczne Warszawa opracowało koncepcję zagospodarowania terenów opadowych i roztopowych w Łuku Siekierkowskim. Projekt wprowadza rozwiązania „błękitno-zielone”, inspirowane holenderskim systemem gospodarowania wodą. Celem dokumentu jest przygotowanie planów funkcjonalno-użytkowych oraz wykonawczych systemów odwodnienia, które umożliwią dalsze inwestycje, w tym zabudowę mieszkaniową dla nawet 30 000 osób. Przeszkody przyrodnicze Teren Łuku Siekierkowskiego od lat stanowi jedno z największych wyzwań dla intensywnej zabudowy mieszkaniowej. Obszar znajduje się na terenie dawnego starorzecza i rozlewiska Wisły, dlatego okoliczne gleby mają charakter aluwialny – naniesiony przez rzekę, naturalnie podmokły. Dominują tu piaski, muły i iły, które łatwo przepuszczają wodę lub zatrzymują ją na dłużej. Specyficzna geologia Łuku Siekierkowskiego zwiększa ryzyko zalewania domowych piwnic lub fundamentów. Wysoki poziom wód gruntowych sprawia, że w czasie wezbrań Wisły woda wnika w głąb ziemi i podnosi zwierciadło wód podziemnych. Wszystkie te czynniki sprawiają, że zabudowa na terenach łuku jest wyjątkowo wymagająca i kosztowna. Budowanie wymaga gigantycznych nakładów finansowych na drenaż i systemy odwadniające, które i tak nie niwelują ryzyka podtopień do zera. Dlatego zanim na Łuku Siekierkowskim pojawią się dźwigi i koparki, konieczne jest stworzenie kompleksowej strategii gospodarowania wodą i zabezpieczenia przed skutkami przyszłych powodzi. Dlaczego rozwiązania holenderskie mogą być skuteczne? Holandia od wieków zmaga się z podobnym problemem jak Łuk Siekierkowski. Duże obszary kraju leżą poniżej poziomu morza, a wysoki poziom wód gruntowych od zawsze zagrażał funkcjonowaniu tamtejszych miast. Holendrzy aby przetrwać, musieli wypracować kompleksowy system zarządzania wodą, który łączy inżynierię z naturą. Władze Warszawy chcą czerpać z ich doświadczeń i zastosować na terenach łuku niektóre holenderskie metody gospodarowania wodą. Jednym z rozwiązań jest tzw. system naczyń połączonych. Polega on na trwałym wkomponowaniu wody w miejską infrastrukturę. W mieście tworzy się sieci kanałów, rowów melioracyjnych, zbiorników i polderów, które działają jak naczynia połączone. Nadmiar wody z jednego obszaru trafia do kolejnego, aż w końcu zostaje bezpiecznie odprowadzony do rzeki, morza lub zatrzymany w rezerwach. Władze stolicy miałyby również wprowadzić popularny w Holandii obowiązek retencji dla deweloperów. Każdy, kto buduje nowy dom, osiedle czy drogę, musi zadbać o to, by zatrzymać część wody opadowej na własnym terenie. W tym celu osiedla zostałyby wyposażone w zielone dachy zatrzymujące deszcz, ogrody deszczowe, które zbierają wodę w specjalnych nieckach lub podziemne zbiorniki i skrzynki retencyjne. Gdzie w tym wszystkim natura? Projektując nowe, rewolucyjne rozwiązania retencyjne, trzeba pamiętać o dotychczasowych mieszkańcach terenu Łuku Siekierkowskiego. Już dziś, na podstawie istniejących siekierkowskich osiedli, widać, że przybywający tu ludzie spotykają się tu z rdzennymi mieszkańcami tego terenu, choćby dzikami. Tereny nad samą Wisłą są włączone do programu Natura 2000, który obejmuje m.in. naturalne ławice piaszczyste i wyspy rzeczne, które są kluczowe dla wielu gatunków ptaków wodno-błotnych. Warszawski odcinek Wisły — w tym okolice Siekierek — jest cenny nie tylko lokalnie, ale i w kontekście europejskim ze względu na ochronę ptaków migrujących i siedlisk rzecznych. Dlatego wdrażając nowe inwestycje oraz tworząc nowe miejsca zamieszkania musimy pamiętać o tym, aby nie niszczyć i zbytnio nie ingerować w życie innych zwierząt, które od lat zamieszkują tereny warszawskiego Łuku Siekierkowskiego. Źródło: www.raportwarszawski.pl Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Archeolodzy zlokalizowali w Australii wielki statek handlowy. Zaginął w 1857 roku
Archeolodzy zlokalizowali miejsce katastrofy wielkiego statku handlowego i pasażerskiego Koning Willem de Tweede. Okręt o tonażu 800 ton zatonął w 1857 roku w niejasnych okolicznościach.
Spis treści: Ocaleni górnicy i tragiczny finał rejsu W jaki sposób zlokalizowano wrak? Przyczyny zatonięcie holenderskiego okrętu Poszukiwania okrętu rozpoczęły się już trzy lata temu, w kwietniu 2022 r. Wiadomo było tylko tyle, że zatonął gdzieś w zatoce Guichen w pobliżu miasta Robe w Australii Południowej w czerwcu 1857 roku. W poszukiwania zaangażowani byli między innymi eksperci z Australijskiego Narodowego Muzeum Morskiego, Fundacji Silentworld oraz Uniwersytetu Flinders. Ocaleni górnicy i tragiczny finał rejsu Z tym holenderskim okrętem związana jest ciekawa historia. Otóż na kilka dni przed katastrofą jego pokład opuściło 400 chińskich górników. Celem ich podróży były kopalnie złota w Bendigo i Ballarat w stanie Wiktoria. W momencie zatopienia na okręcie przebywało 25 osób załogi. Szesnastu osób nie udało się uratować. Pochowano ich na wydmach Long Beach, które tworzą wschodnią linię brzegową zatoki Guichen. W jaki sposób zlokalizowano wrak? W umiejscowieniu zatopionego szlaku pomocne były metody nieinwazyjne. Zastosowano aparaturę, która jest połączeniem magnetometru i wykrywacza metalu. W ten sposób namierzono coś, co badacze uznali ze żelazne elementy wciągarki do podnoszenia kotwic statku na jego dziobie. Pod tą windą kotwiczną archeolodzy dostrzegli dobrze zachowaną drewnianą deskę. To sugeruje, że większa część konstrukcji kadłuba wraku spoczywa poniżej, ale jest pokryta mułem i piachem. Z pomocą specjalistycznej aparatury namierzono też więcej anomalii, które świadczą o tym, że pod piachem znajduje się więcej metalowych artefaktów i zapewne elementów kadłuba. Zasięg występowania anomalii jest zgodny z długością statku wynosząca blisko 43 m. Jest tez inny dowód, że to ten wrak. W 2023 roku na nieodległej od wraku plaży znaleziono chińską gruboziarnistą ceramikę z XIX wieku. To może być pozostałość po obecności górników, którzy szczęśliwie opuścili pokład Koning Willem de Tweede. Przyczyny zatonięcie holenderskiego okrętu Po tym jak Chińczycy opuścili statek, rozpętała się potężna burza. Załoga musiała być zaskoczona, bo okręt ciągnął kotwicę. W końcu została zerwana. Kapitan Hindrik Remmelt Giezen bezskutecznie próbował dobić do plaży w Australii. Gdy okręt zaczął się rozpadać i nabierać wody, załoga próbowała wodować łódź ratunkową. Niestety, wywróciła się. Wśród uratowanych był kapitan, który dopłynął do brzegu na drewnianej beczce. Źródło: Australijskie Narodowe Muzeum Morskie Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Giethoorn przypomina bajkową krainę. To idealne miejsce dla wszystkich, którzy lubią ciszę
Giethoorn, mimo że zamieszkane przez niespełna trzy tysiące mieszkańców, plasuje się w pierwszej dziesiątce najpopularniejszych atrakcji Niderlandów. Każdego roku do malowniczej wsi w centrum kraju przyjeżdża około milion turystów. Co takiego ma w sobie ten niezwykły zakątek? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Niezwykła kraina w pobliżu stolicy Giethoorn, czyli holenderska Wenecja Rozrywki dla tych, którzy cenią sobie spokój Kontrowersje wokół Giethoorn To nie scenografia przygotowana pod ekranizację jednej z klasycznych powieści fantasy. Choć w pierwszej chwili Giethoorn wydaje się całkowicie nierealne, ta wyjątkowa wioska istnieje i jest jednym z najatrakcyjniejszych sielskich zakątków Niderlandów. Kanały wiją się tam niczym w Wenecji, ale w odróżnieniu od włoskiego miasta, w Giethoorn panuje wyjątkowo spokojna atmosfera. Żadnego tłumu, żadnego gwaru. Jest tylko woda, wszechobecna zieleń, nastrojowa zabudowa i absolutna cisza. Niezwykła kraina w pobliżu stolicy Niewielka miejscowość, nazywana Wenecją Północy lub Wenecją Niderlandów, rozpościera się w prowincji Overĳssel , w gminie Steenwijkerland. Od Steenwijku jest oddalona o zaledwie pięć kilometrów w kierunku zachodnim. Wprost trudno uwierzyć, że ta niezwykła wioska jest oddalona od Amsterdamu o zaledwie 100 kilometrów. Jadąc autostradą A6, podróż na miejsce zajmie niewiele ponad godzinę. Samochód trzeba będzie jednak zostawić na parkingu na obrzeżach Giethoorn, bo do starej części wsi wjechać nie można. Dlaczego? O tym za chwilę. Historia Giethoorn Pierwsi osadnicy dotarli tam w średniowieczu. Około 1230 roku uchodźcy z krajów śródziemnomorskich założyli tam osadę, którą nazwali Geytenhorn, nawiązując w ten sposób do kozich rogów, które znaleźli na tamtejszych terenach bagiennych. Z czasem głównym zajęciem miejscowych stało się wydobycie torfu. Przekopując teren, utworzyli długą sieć kanałów o głębokości około 80–90 cm. To właśnie kanały decydują o wyjątkowym charakterze tego miejsca. Giethoorn, czyli holenderska Wenecja Poza centrum, Giethoorn przypomina typową niderlandzką wieś. Wystarczy jednak zagłębić się trochę bardziej w tamtejszą zabudowę, by dotrzeć do niezwykłego miejsca. Miejsca, gdzie samochody stają się całkowicie nieprzydatne. W samym sercu tej malowniczej osady nie ma dróg. Poruszać można się tam tylko pieszo, rowerem lub łodzią. Tamtejsza sieć kanałów (wykopana ręcznie) mierzy, bagatela, 90 kilometrów. Ponad powierzchnię wody wybijają się niewielkie wysepki, na których wznoszą się domy i gospodarstwa, z których wiele wybudowano w XVIII i XIX wieku. Ze stałym lądem łączy je 176 mostów. To nie tak, że postęp cywilizacyjny ominął Giethoorn szerokim łukiem. Istniały plany dostosowania wsi do współczesnych środków transportu. Dlaczego zatem nie zostały wdrożone? To proste – nie zgodzili się na to sami mieszkańcy. Ci woleli zachować starą część Giethoorn w oryginalnej formie i trudno się temu dziwić. W końcu takich miejsc, nieskażonych hałasem ulicznego ruchu i spalinami, jest coraz mniej. Mieszkańcy Giethoorn lubią ciszę Dla mieszkańców tej części wsi, łodzie są podstawowym środkiem lokomocji. Należy jednak podkreślić, że nie uświadczymy tam motorówek napędzanych silnikiem spalinowym. Donośny ryk pracujących motorów zmąciłby ciszę, a tego nikt nie chce. Kanałami Giethoorn pływają wyłącznie łodzie elektryczne. Rozrywki dla tych, którzy cenią sobie spokój W Giethoorn nie jest idealnym miejscem na city break. Osoby, które najlepiej czują się w miejskim gwarze, wybiorą Amsterdam lub inne duże miasto. Nie ma tam spektakularnych zabytków ani cudów natury. A jednak ta urokliwa wieś jest znana nie tylko w Niderlandach. Każdego roku ściąga tam około milion turystów z Europy i ze świata. Zwiedzać można o każdej porze dnia i nocy. Nie trzeba stać w kolejce i kupować biletu. Jakie rozrywki oferuje ta wieś? Podstawową atrakcją Giethoorn jest natura. Można tam wybrać się na spacer licznymi ścieżkami, zwiedzić okolicę na rowerze lub popływać siecią kanałów. Chyba że ktoś postanowi odwiedzić to wyjątkowe miejsce zimą. Przy sprzyjającej pogodzie, kanały zmieniają się w tor łyżwiarski. W niewielkim Giethoorn wynajem łodzi oferuje kilkanaście firm i każdy zainteresowany może zdecydować się na rejs indywidualny lub zorganizowany. Nie brakuje tam restauracji, kawiarni i komfortowych hoteli. Należy jednak podkreślić, że poza sielskimi atrakcjami, można tam także znaleźć kilka ciekawych miejsc do zwiedzenia. Wymieniamy je poniżej. Gloria Maris Pierwszym jest położona pośród drzew galeria Gloria Maris. Tamtejsza ekspozycja obejmuje unikatowe okazy koralowców, rzadkie muszle i rękodzielnicze wyroby biżuteryjne. Te ostatnie są oferowane w sprzedaży jako pamiątki. 't Olde Maat Uus Kolejną atrakcją, które po prostu trzeba odwiedzić, jest 't Olde Maat Uus – zabytkowa farma przekształcona w muzeum. To idealne miejsce dla wszystkich, którzy chcą zapoznać się z życiem dawnych mieszkańców Giethoorn. Prezentowane jest tam autentyczne wnętrze starej chaty i zabudowania gospodarcze, w tym hangar na łodzie. Przedstawiono proces wydobycia torfu i zwyczaje osadników, którzy prawie tysiąc lat temu zasiedlili to miejsce. De Oude Aarde Warto też zajrzeć do De Oude Aarde – założonego w 1969 roku muzeum poświęconego skarbom ziemi. Tamtejsza ekspozycja ma charakter geologiczny i obejmuje ciekawe okazy kryształów i minerałów. Kontrowersje wokół Giethoorn Stwierdzenie, że Giethoorn ma także ciemną stronę, byłoby przesadą, jednak należy podkreślić, że nie wszystko jest tam idealne. Niedawno, bo w 2022 roku, sielska miejscowość była gorącym tematem w niderlandzkich mediach. Autorzy programu telewizyjnego „Zembla” ujawnili, że mieszkająca tam rodzina pochodzenia tureckiego doświadczyła prześladowania i dyskryminacji ze strony lokalnej młodzieży. Pojawiła się wówczas sugestia, że rasizm jest w Giethoorn zjawiskiem powszechnym. Trzeba jednak wspomnieć, że na stronie internetowej wioski zdementowano te doniesienia. Mieszkańcy potępili zachowanie miejscowej młodzieży i podkreślili, że omawiany w telewizji przypadek miał charakter incydentalny, a dyskryminowanie przedstawicieli innych nacji w żadnym wypadku nie jest tamtejszym zwyczajem. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Tak wyglądały przedchrześcijańskie miejsca kultu. Składano w nich „pieniądze diabła”
Archeolodzy w Holandii odnaleźli wczesnochrześcijańskie miejsce kultu z VII wieku. Lokalna ludność składała tam złote i srebrne monety, a także biżuterię w ramach rytuału dziękczynnego za pomyślne zbiory.
W tym artykule: Przedchrześcijańskie miejsce kultu w Holandii Miejsce, w którym spotykały się dwa światy Nie dla „pieniędzy diabła” Przed przyjęciem chrześcijaństwa w krajach europejskich silna była wiara w różne bóstwa, a systemy wierzeń różniły się w zależności od regionu i kultury. Innych bogów wyznawały plemiona germańskie, celtyckie, czy słowiańskie, choć niekiedy zauważalne bywały podobieństwa w poszczególnych rytuałach, czy nawet sposobach pochówku. Problem polega na tym, że wiedza o tych tradycjach pochodzi w większości przypadków z wykopalisk archeologicznych i w mniejszym stopniu z kronik np. historyków rzymskich, którzy opisywali kampanie Rzymian przeciwko różnym plemionom. Przedchrześcijańskie miejsce kultu w Holandii Niedawne odkrycie archeologów z kilku holenderskich uniwersytetów rzuca nowe światło na praktyki religijne w czasach przed chrystianizacją. W swojej pracy, która ukazała się na łamach czasopisma naukowego Medieval Archeology, opisują złote i srebrne artefakty, które zostały odnalezione w miejscu pogańskiego kultu z VII wieku w Hezingen w zachodniej części Holandii. Skarb ten nazwano „pieniędzmi diabła”. – Miejsca kultu są kluczem do identyfikacji i zrozumienia zmieniających się praktyk rytualnych w okresie chrystianizacji. Niestety, takie obiekty są rzadkie. Znaleziska w pobliżu wioski Hezingen skłoniły do zakrojonych wykopalisk archeologicznych, które ujawniły pozostałości takiej budowli z VII wieku – mowi Jan-Willem de Kort, archeolog i główny autor badania. Miejsce, w którym spotykały się dwa światy Według archeologów, miejsce to miało kształt koła, w którym znajdowały się powbijane w ziemię słupy. W centralnym punkcie konstrukcji znajdował się duży głaz. Konstrukcja ta znajdowała się na polanie w pobliżu dawnego skrzyżowania dróg. Składano tu złote i srebrne monety, a także biżuterię przez ok. 100 lat. – Na podstawie analizy fosforanów prawdopodobne jest, że składano tam również ofiary ze zwierząt. Przestano tu przychodzić około roku 700 n.e., co najmniej pół wieku przed formalną chrystianizacją tego obszaru – tłumaczy de Kort. Rozdroża odgrywały dużą rolę w pogańskich wierzeniach. W danych czasach uważano, że skrzyżowania dróg były miejscami magicznymi, w których spotykały się różne światy – doczesny, boski, a nawet ten związany ze złymi siłami. W tradycji przedchrześcijańskiej niektóre plemiona i kultury wierzyły, że można tam nawiązać kontakt z duchami lub innymi istotami nadprzyrodzonymi. Właśnie dlatego w tych miejscach odbywały się różne ceremonie i rytuały. Głaz, który znajdował się w miejscu kultu w Hezingen, mógł służyć do składania wszelkiego rodzaju ofiar. Nie dla „pieniędzy diabła” Naukowcy uważają, że w tym osobliwym miejscu kultu odbywały się rytuały agrarne, które powiązane były z równonocą wiosenna i jesienną, co sugeruje sposób umieszczenia drewnianych słupów. – Miejsce to mogło być wykorzystywane do rytuałów sezonowych, prawdopodobnie związanych z siewem i zbiorami – mówi de Kort. – Cztery rzędy słupów były ustawione w linii wschód-zachód – dodaje uczony. Archeolog twierdzi, że lokalna ludność przychodziła tu najpewniej, aby składać ofiary dziękczynne za dobre zbiory lub aby prosić bogów o pomyślność w nadchodzących żniwach. – Nie wiadomo dokładnie, do których bogów się modlili, jednak ofiary tego rodzaju są dobrze opisane w niektórych średniowiecznych tekstach misjonarzy – wyjaśnił de Kort. – Teksty te wspominają w szczególności fakt, że aby przyjąć chrzest i nawrócić się na chrześcijaństwo, miejscowi musieli wyrzec się swoich dotychczasowych bogów i zaprzestać składania diobolgeldæ („pieniędzy diabła”) w ich miejscach kultu – podsumowuje autor badania. Naukowiec uważa, że bogactwo darów znalezionych na stanowisku archeologicznym świadczy, że odwiedzała je lokalna elita. Źródło: phys.org Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Przyjechał do Polski i nie miał wątpliwości. To miasto ocenił 10/10
Luke Patrick Hoogmoed to popularny holenderski influencer i podróżnik, którego na Instagramie śledzi blisko 390 tysięcy osób. Niedawno odwiedził Polskę i podzielił się swoimi wrażeniami. Które miasto uznał za najlepsze?
W tym artykule: Holender wybrał najlepsze miasto w Polsce Podróżnik zdradza, co najbardziej podoba mu się w Polsce Polska z roku na rok zdobywa coraz większe uznanie na świecie. Zagraniczne media nie szczędzą komplementów, a pozytywne publikacje sprawiają, że przyjeżdża do nas coraz więcej turystów, w tym znanych influencerów i podróżników. Do tego grona można zaliczyć Luke'a Patricka Hoogmoeda (384 tys. obserwujących na Instagramie). Holender odwiedził nasz kraj i wskazał miasto, które zrobiło na nim największe wrażenie. Holender wybrał najlepsze miasto w Polsce Jak już zostało wspomniane, Luke Patrick Hoogmoed to popularny holenderski influencer, który przemierza Europę w poszukiwaniu miejsc wartych zobaczenia. Swoimi podróżami inspiruje szerokie grono odbiorców, recenzując zarówno największe stolice, jak i mniej znane zakątki Starego Kontynentu. Niedawno zawitał do Polski, gdzie miał okazję poznać kilka miast i przekonać się na własnej skórze, co każde z nich ma do zaoferowania. Aby wyłonić najlepsze, przyznawał im oceny w skali od 1 do 10. Maksymalną notę otrzymało tylko jedno – Wrocław. – Moim ulubionym miastem w Polsce jest Wrocław! Choć Gdańsk może i jest piękniejszy, to we Wrocławiu jestem absolutnie zakochany. Wchodząc do miasta, czułem się, jakbym wchodził do parku rozrywki. Różnorodność architektoniczna jest niesamowita, a fakt, że jest znacznie spokojniej niż w Krakowie czy Warszawie, sprawia, że jest to moje ulubione miasto w Polsce – przyznał podróżnik z Niderlandów. Równie wysoko oceniona został Warszawa, która otrzymała 9 punktów. Luke nie ukrywał, że to stolica Polski jest mu szczególnie bliska, bo odwiedza ją najczęściej. Ponadto docenił jej dynamiczny charakter i nowoczesność, a także podobieństwo do rodzinnego Rotterdamu. – Może nie jest najpiękniejszym miastem w Polsce, ale z pewnością najbardziej tętniącym życiem. Kolejnym powodem, dla którego kocham Warszawę, jest to, że przypomina mi moje rodzinne miasto, Rotterdam – dodał. W rankingu pojawił się także Gdańsk z wynikiem 8 punktów, a nieco niżej uplasowały się Katowice, które zdobyły 6. Najsłabiej oceniona została Częstochowa – otrzymała zaledwie 5 punktów. Hoogmoed przyznał jednak, że jego ocena mogła wynikać z ograniczonego czasu na zwiedzanie „duchowej stolicy Polski”. – Chociaż nie żałuję wizyty, miasto wydawało mi się raczej nudne. Być może nie zwiedziłem go zbyt dokładnie” – zaznaczył. Podróżnik zdradza, co najbardziej podoba mu się w Polsce W innym nagraniu Luke podzielił się swoimi spostrzeżeniami na temat Polski. Największe wrażenie zrobiło na nim poczucie bezpieczeństwa. Gość z Rotterdamu zauważył, że kawiarnie zostawiają krzesła i stoliki na zewnątrz po zamknięciu, ponieważ poziom kradzieży jest znikomy. Zachwyciła go także czystość ulic, zwłaszcza w Warszawie, gdzie – jak żartobliwie stwierdził – „można jeść z chodnika”. Hoogmoed zwrócił również uwagę na polskie tradycje świętowania. Zaskoczyło go, że imieniny są w Polsce często ważniejsze niż urodziny, a ich obchody bywają bardziej uroczyste. Nie ukrywał też, że język polski jest dla niego zupełnie niezrozumiały i zna jedynie podstawowe zwroty, takie jak „dziękuję” czy „dzień dobry”. Na koniec podkreślił, że Polacy są niezwykle dumni ze swojego kraju. Jego zdaniem to cecha, której mieszkańcy Zachodu mogliby się od nas nauczyć. Warto przypomnieć, że polskie miasta coraz częściej pojawiają się w międzynarodowych rankingach. Niedawno CNN poleciło Gdańsk jako jeden z najlepszych kierunków na 2025 rok. Z kolei brytyjski dziennik „The Independent” wyróżnił Lublin jako miasto, które warto odwiedzić w najbliższych miesiącach. Źródła: instagram.com/@lukepatrickh; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Rzymianie obrabowali Celtów. Ich bogate łupy znaleziono w Holandii
Kilkaset monet, w tym część złotych – należących do celtyckiego króla Cunobelinusa – odkryto w Holandii. Zapewne należały do Rzymianina wracającego z podboju Brytanii.
Spis treści: Brzęczące odkrycie archeologiczne w Holandii Skład skarbu prawdę ci powie Unikatowość skarbu z Bunnik Archeolodzy i detektoryści w czasie swojej pracy napotykają na skarby, czyli zgrupowania większej liczny metalowych zabytków. Składano je do ziemi już kilka tysięcy lat temu. Przyczyna? Chęć przebłagania bogów, a czasem bardziej prozaiczna – ukrycie kosztowności w czasie niepokojów. Naukowcy podzielili się właśnie analizą skarbu odkrytego kilka lat temu w Holandii. To w sumie ponad 400 monet. Ich historia skrywa opowieść o krwawym rzymskim podboju. Brzęczące odkrycie archeologiczne w Holandii W październiku 2023 r. w Bunnik w Holandii archeolodzy-amatorzy Reinier Koelink i Gert-Jan Messelaar znaleźli z pomocą wykrywaczy metali 404 monety. Odkrycia dokonano na polu uprawnym, z dala od znanych rzymskich stanowisk archeologicznych, na głębokości mniejszej niż 30 cm pod powierzchnią ziemi. Odkrywcy zgłosili lokalnym służbom zajmującym się dziedzictwem archeologicznym swoje znalezisko. Zaalarmowani specjaliści postanowili rozpocząć wykopaliska w tym miejscu. Szczęśliwi pasjonaci, którzy dokonali odkrycia, nawet brali w nich udział. Jednak nie udało się wówczas znaleźć żadnych dodatkowych artefaktów. Skarb jest obecnie wystawiony na widok publiczny w Rijksmuseum van Oudheden (Holenderskie Narodowe Muzeum Starożytności). Co o nim wiemy po dwóch latach od odkrycia? Skład skarbu prawdę ci powie Skarb z Bunnik składa się z 404 srebrnych i złotych monet pochodzenia brytyjskiego i rzymskiego. Są to: 44 złote statery należące do brytyjskiego (celtyckiego) króla Cunobelinusa. Cztery z tych staterów są uważane za pośmiertne emisje, wybite około 43 roku n.e. przez następców tego władcy – Togodumnusa lub Caratacusa; 72 złote monety typu aureus. Dwie z nich to monety z okresu panowania cesarza rzymskiego Klaudiusza, z lat 46–47 n.e.; 288 srebrnych denarów. Najpóźniejsze z tych monet pochodzą z lat 46–47 n.e., czyli również z czasów panowania cesarza Klaudiusza. Z analizy wynika, że monety pochodzą z okresu od około 200 roku p.n.e. do 47 roku n.e. Unikatowość skarbu z Bunnik Znalezisko jest godne uwagi, gdyż jest to pierwszy tak duży skarb w rejonie Utrechtu i pierwszy o mieszanym składzie, który znaleziono w Europie kontynentalnej. Zawiera zarówno monety brytyjskie, jak i rzymskie. Jego skład każe sądzić archeologom, że jest on związany z rzymskim podbojem Brytanii. Cesarz Klaudiusz przeprawił się do Brytanii wraz ze słoniami i po zwycięskich walkach ustanowił w połowie I wieku n.e. rzymską prowincję. Jej pierwszym gubernatorem mianował Plaucjusza. Złote statery zrabowane Celtom były zapewne łupami wojennymi rozdawanymi żołnierzom jako wynagrodzenie po udanej kampanii wojennej i zajęciu nowych terytoriów. Z kolei rzymskie numizmaty były częścią standardowej pensji, którą otrzymywali legioniści. „Chociaż dokładny powód ukrycia [monet – przyp. red.] pozostaje niepewny, wielkość skarbu – równowartość prawie 11 lat pensji żołnierza – sugeruje, że był on prawdopodobnie związany z osobą będącą ważnym urzędnikiem, takim jak centurion lub grupą żołnierzy i ich rodzin, a nie z oszczędnościami pojedynczego żołnierza” – sugerują autorzy opracowania na temat odkrycia, Anton Cruysheer z Fundacji Krajobrazu i Dziedzictwa w Utrechcie i Tessa de Groot z Agencji Dziedzictwa Kulturowego Holandii. Monety zakopano w płytkim dole, a uprzednio umieszczono je w worku tekstylnym lub skórzanym, po którym do naszych czasów nie zachował się ślad. Gdyby był to ceramiczny garniec – prawie na pewno jego fragmenty dotrwałyby do dziś.,Dlaczego kosztowności trafiły do ziemi? Mógł być to depozyt rytualny albo majątek, nad którym pieczę sprawował centurion. Pole do działania wyobraźni jest spore. Źródło: UtrechtAltijd Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zadziwiające znalezisko w Holandii. Odkryto podłogę wykonaną z kości
Wykopaliska archeologiczne w holenderskim Alkmaar odsłoniły tajemniczą podłogę. Wykonano ją ze zwierzęcych kości. Prawdopodobnie pochodzi z XV wieku.
Spis treści: Odkrycie w trakcie remontu budynku Dlaczego ktoś stworzył podłogę z kości? Kolejne badania mogą rzucić nowe światło na znalezisko Kto choć raz robił remont wie, jak uciążliwy i męczący jest to proces. Z tego splotu uciążliwości wychodzi zawsze coś dobrego – a więc efekt końcowy, zwieńczenie trudów i nerwów – ale czasem można trafić na skutki uboczne. I nie chodzi o źle wykonaną pracę, ale o odkrycia, które zdarzają się całkowitym przypadkiem, gdy ktoś ma szczęście. Tak było np., gdy podczas remontu kuchni pewna para odnalazła skarb lub (znowu podczas remontu kuchni!) kiedy mężczyzna odnalazł 400-letnie dzieło sztuki. Odkrycie w trakcie remontu budynku Jak widać, opłaca się remontować w szczególności kuchnie, ale ślady przeszłości możemy znaleźć w każdej części budynku. Przekonali się o tym archeolodzy z Holandii, którzy otrzymali osobliwe zgłoszenie z Alkmaar w północno-zachodniej części kraju. Tam podczas renowacji budynku przy ulicy Achterdam znaleziono podłogę, która została ułożona z kości zwierzęcych. Badacze w oświadczeniu podkreślają, że to bardzo rzadko spotykane znalezisko. Co ciekawe, kości nie były ułożone na całej powierzchni podłogi, lecz jedynie w jednej jej części. Analiza wykazała, że kości należały do bydła. Były to głównie kości pęcinowe (powyżej kopyta). – Byliśmy bardzo szczęśliwi, że mieliśmy okazję zobaczyć na własne oczy tę kostną podłogę. Odkrywanie czegoś z minionej epoki i dodawanie nowych informacji do historii Alkmaar jest dużym przywilejem. Tego typu podłogi można spotkać bardzo sporadycznie. W przeszłości można było je znaleźć w Hoorn, Enkhuizen i Edam, a teraz także w Alkmaar – mówi Nancy de Jong, jedna z autorek analizy archeologicznej. Dlaczego ktoś stworzył podłogę z kości? Naukowcy twierdzą, że użycie kości nie miało związku z żadnymi praktykami czarnej magii ani z konkretnym rytuałem. Raczej miało wymiar praktyczny. Być może właścicielom budynku zabrakło kafelków lub stare uległy zniszczeniu, dlatego wykorzystano kości, aby zakryć ubytki. – Niemal taką samą podłogę odnaleziono w Hoorn. Pionowo umieszczone kości zostały również wykorzystane w połączeniu z podłogą wyłożoną kafelkami – podkreśla de Jong. – Często obserwowaliśmy to wśród podłóg pochodzących z XV wieku. Zjawisko to mogło częściej występować w Holandii – dodała badaczka. Co ciekawe, wszystkie kości, które znajdowały się w podłodze, zostały odpiłowane na tej samej wysokości, tak aby wyglądały niemal identycznie. Kolejne badania mogą rzucić nowe światło na znalezisko Nie wiadomo jeszcze, kiedy odkładnie podłoga z kości mogła powstać. Budynek, w którym ją znaleziono pochodzi z 1609 roku, ale podłoga była częścią budowli, która stała tu wcześniej. Nowy obiekt zbudowano na fundamentach poprzedniego. Badacze uważają, że prawdopodobnie kości ułożone zostały ok. XV wieku. – Być może kości zostały tam umieszczone w jakimś szczególnym celu. Być może dlatego, że dobrze pasowało to do rzemiosła, które być może było tu praktykowane. Mógł to być również tani sposób wypełnienia podłogi – mówi de Jong. W kolejnych miesiącach archeolodzy będą prowadzili dalsze badania, aby dokładnie ustalić, ile lat ma kościana podłoga. Będą również poszukiwali śladów, które mogłyby rzucić światło na to, czym ten budynek był i co się w nim działo. – Analiza tych kości może ujawnić coś, co mogłoby powiedzieć nam na temat sposobu jej użytkowania – wyjaśnia archeolog. – Praca naszych archeologów jest niezwykle ważna. Jestem podekscytowany, że mogą regularnie brać udział w takich projektach – mówił Anjo Van de Ven, radny ds. dziedzictwa z Alkmaar. – W historycznym centrum miasta niezwykle ważne jest, aby w sposób wyjątkowo ostrożny pracować i prowadzić wykopaliska. Nadal jest tam wiele ukrytych historii, które tylko czekają na odkrycie – dodaje. Źródło: Arkeonews. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Atrakcje Goudy: co warto zobaczyć w mieście znanym z sera?
Gouda to nie tylko słynny ser, ale także historyczne miasteczko pełne uroku. Dowiedz się, co warto zobaczyć w Goudzie – od średniowiecznych targów serowych po majestatyczne witraże w kościele św. Jana.
Spis treści: Serowy targ w Goudzie: tradycja i widowisko Drewniane chodaki – ikona Holandii Co jeszcze zobaczyć w Goudzie? Spacer po Goudzie – kanały, wiatraki i historyczne budynki Gouda to jedno z najbardziej urokliwych miasteczek w Holandii, które zasłynęło na całym świecie dzięki swojemu wyjątkowemu serowi. Jednak Gouda oferuje znacznie więcej niż tylko pyszny nabiał. To miejsce pełne historii, zabytków i wyjątkowych tradycji, które przyciągają turystów poszukujących mniej znanych zakątków Holandii. Od serowego targu, przez malownicze kanały, po imponujące witraże – Gouda to miasto, które zachwyca na każdym kroku. Serowy targ w Goudzie: tradycja i widowisko Jedną z największych atrakcji Goudy jest jej słynny serowy targ, który odbywa się na placu przed ratuszem, na tle gotyckiej fasady XV-wiecznego budynku. Targ działa od 1395 roku i przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów z całego świata. Co czwartek handlarze w historycznych strojach odgrywają licytacje, a na zabytkowych wagach ważone są koła sera. Targ jest widowiskiem nawiązującym do dawnych czasów, ale nie brak tu prawdziwych lokalnych przysmaków. Warto zwrócić uwagę na różnorodność oferowanych produktów. Oprócz klasycznej goudy, można znaleźć wersje z truflami, chili, piwem czy cytryną. Serowarzy przywożą te produkty z okolicznych farm, gdyż Gouda nigdy nie była miejscem produkcji sera, a jedynie handlu nim. – Ser gouda to nie tylko smak, to historia i tradycja, którą czuć w każdym krążku sera – mówi Kasper van den Berg, lokalny serowar​. Niedaleko placu mieści się De Goudse Waag – XVII-wieczna kamienica, która kiedyś służyła do ważenia serów. Dziś znajduje się tam muzeum serowarstwa, gdzie można poznać historię i techniki produkcji goudy. Historia serowych targów w Goudzie Ser gouda, choć znany na całym świecie, nie pochodzi bezpośrednio z miasta. Przez wieki produkowany był na okolicznych farmach, a do Goudy przywożony na handel. Tradycja ta przetrwała do dziś, a na targu można znaleźć zarówno klasyczną goudę, jak i warianty z dodatkami. Drewniane chodaki – ikona Holandii Chodaki to symbol Holandii, a Gouda jest jednym z najlepszych miejsc, aby zrozumieć ich znaczenie. Niegdyś noszone przez rolników, rybaków i rzemieślników, dziś pełnią głównie funkcję turystycznej pamiątki. Chodaki były nieodłącznym elementem holenderskiej wsi – doskonale chroniły stopy przed wilgocią i zimnem. W jednym z lokalnych sklepów autor tekstu miał okazję przymierzyć takie drewniane obuwie. Choć pierwsze kroki w chodakach były niepewne, to z czasem zaczęły wydawać się wygodniejsze, niż można by przypuszczać. – Chodaki to coś więcej niż buty. To symbol holenderskiej pracy i życia na wsi – mówi Irene Winkel, właścicielka sklepu​. Jak powstają chodaki? Tradycja rękodzielnicza w Goudzie W Goudzie można odwiedzić sklepy, w których nadal wytwarza się chodaki. Tradycyjnie buty te były ręcznie wyrabiane z drewna, które świetnie chroniło stopy przed wilgocią i zimnem. – Choć dzisiaj rzadko kto chodzi w chodakach, dla nas to ważny element dziedzictwa – dodaje Irene​. Dziś produkcja chodaków w Goudzie jest w dużej mierze zautomatyzowana, jednak dawniej każdy but był ręcznie wyrabiany przez rzemieślników. Obecnie można je kupić jako pamiątkę, ale w niektórych regionach wciąż są używane do pracy na polu. Co jeszcze zobaczyć w Goudzie? Największym zabytkiem Goudy, zaraz po serowym targu, jest kościół św. Jana Chrzciciela (Sint-Jan). To najdłuższa świątynia w Holandii, mierząca aż 123 metry, słynąca z imponujących 72 witraży. Witraże pochodzą z XVI wieku i są jednym z najlepszych przykładów sztuki sakralnej w Holandii. Odwiedzając kościół w słoneczny dzień, można podziwiać spektakularny efekt wizualny, jaki tworzą promienie światła przechodzące przez kolorowe szkło. – Witraże w Sint-Jan to coś więcej niż dekoracja – to historia opowiedziana światłem – zauważa miejscowy przewodnik​. Spacer po Goudzie – kanały, wiatraki i historyczne budynki Gouda, mimo że mniejsza od Amsterdamu, ma równie urokliwe kanały i zabytkowe budynki. Spacerując po mieście, można podziwiać ceglane kamienice, które przypominają architekturę stolicy, ale w bardziej kameralnej i spokojnej atmosferze. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc jest Korenmolen De Roode Leeuw, młyn zbudowany w 1727 roku. Młyn przez lata był kluczowym elementem gospodarki regionu, choć obecnie pełni głównie funkcję turystyczną. Warto także odwiedzić śluzę Mallegat, która przypomina czasy, gdy Gouda była ważnym punktem tranzytowym dla żeglugi śródlądowej. Spacerując wzdłuż kanałów, można podziwiać zacumowane zabytkowe statki, które dodają miastu nostalgicznego uroku.
Magiczne domki na pokładzie samolotu. Niezwykła tradycja z Holandii
KLM, najstarsza linia lotnicza na świecie, od ponad 70 lat kultywuje wyjątkową tradycję, którą pokochały miliony pasażerów – wręczanie ceramicznych, niebieskich domków z Delft. Co roku, przy okazji urodzin przewoźnika, kolekcja wzbogaca się o nowy model. Czym są te miniaturki, jakie historie kryją i dlaczego są tak wyjątkowe?
Spis treści: Holenderskie dziedzictwo w podróży Gin, historia i architektura w jednym Limitowane edycje i pamiątki specjalne Gratka dla kolekcjonerów Najstarsza linia lotnicza na świecie Królewskie Holenderskie Linie Lotnicze KLM to bez wątpienia ambasador holenderskiej kultury. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów marki jest kolekcja ceramicznych miniatur – Delft Blue Houses, które wręczane są pasażerom klasy biznes na lotach międzykontynentalnych. Te niewielkie domki nie tylko kryją w sobie holenderski gin, ale przede wszystkim opowiadają historię Niderlandów, ich architektury i tradycji. Holenderskie dziedzictwo w podróży Niebieskie domki KLM to nie tylko gadżet. Figurki są symbolem holenderskiej tożsamości, którą KLM próbuje dzielić się z pasażerami z całego świata. Od 1952 roku, kiedy linie lotnicze po raz pierwszy zrealizowały pomysł wręczania tych miniaturowych budynków, kolekcja liczy już ponad 100 modeli. Każdy domek to replika autentycznej kamienicy, której pierwowzór można podziwiać w Amsterdamie i innych miastach Holandii. Gin, historia i architektura w jednym Niewielkie miniaturki, wypełnione gęstej konsystencji holenderskim jeneverem, stały się rozpoznawalnym symbolem linii KLM. Pierwotnie wypełniane były ginami od renomowanych destylarni, a od 1980 roku domki zawierają typ trunku, który podobnie jak szkocka whisky, ma swój chroniony region pochodzenia. Każdego roku, w dniu urodzin KLM, kolekcja powiększa się o nowy model. Ostatnie lata przyniosły domki przedstawiające zarówno zabytkowe budynki z Holandii, jak i z innych regionów Królestwa Niderlandów. W 2021 roku do kolekcji dołączyło słynne kino Tuschinski w Amsterdamie, którego historia związana jest z imigrantem z ziem polskich, Abrahamem Tuszyńskim. Natomiast w tym roku z okazji 105. urodzin KLM wydano miniaturę budynku „Nad trzema kanałami". Ten wyjątkowy gmach pochodzi z 1610 roku i reprezentuje styl holenderskiego renesansu. Jego niezwykła lokalizacja, między trzema kanałami – Grimburgwal, Oudezijds Voorburgwal i Oudezijds Achterburgwal – nadaje mu charakterystyczną, nieregularną formę z prostymi i ukośnymi ścianami. Po niedawnej renowacji budynek odzyskał swój pierwotny XVII-wieczny wygląd, stając się perłą amsterdamskiej architektury. Limitowane edycje i pamiątki specjalne Domek KLM to coś więcej niż tylko pamiątka z podróży. Część kolekcji powstała w ramach limitowanych edycji, np. na specjalne okazje, jak turnieje golfowe KLM Open czy dla nowożeńców podróżujących z linią. Co ciekawe, nie wszystkie miniatury zawierają alkohol. W krajach, gdzie obowiązują restrykcje dotyczące przewożenia alkoholu, domki oferowane na trasach KLM pełnią funkcję popielniczek. Gratka dla kolekcjonerów Od 1952 roku KLM wręcza swoim pasażerom ponad 800 tysięcy domków rocznie, a kolekcjonerzy na całym świecie z niecierpliwością czekają na każdy nowy model. Miniaturki zyskały status symbolu prestiżu, a dla wielu pasażerów stały się nieodłączną częścią podróży z KLM. Co więcej, specjalna aplikacja mobilna pozwala użytkownikom zarządzać swoją kolekcją i dowiedzieć się więcej o historii każdego budynku. Najstarsza linia lotnicza na świecie Tradycja ceramicznych domków to tylko jeden z elementów, który wyróżnia KLM na tle innych linii lotniczych. Królewskie Towarzystwo Lotnicze z Holandii to najstarsza linia lotnicza na świecie, która nieprzerwanie działa pod tą samą nazwą. Błękitno-białe samoloty łączą Holandię ze 155 kierunkami na całym świecie, a lotnisko Schiphol w Amsterdamie to 4. największy port lotniczy w Europie. Źródło: National Geographic Traveler
Pasjonaci odkryli 1000 nieznanych kurhanów w Holandii. Rewolucja w archeologii tego kraju
Dzięki zaangażowaniu wolontariuszy – pasjonatów archeologii – udało się odkryć 1000 nieznanych dotąd kurhanów w centralnej Holandii, co podwoiło ich dotychczasową liczbę. Niezwykłe jest to, że dokonano tego bez konieczności przekopania choćby skrawka ziemi.
Spis treści: Laserowi odkrywcy w Holandii Archeolog. Nie tylko cyfrowy Wolontariusze czy sztuczna inteligencja. Kto lepszy w pomocy? W Europie odkrywa się stanowiska archeologiczne, czyli miejsca po dawnej obecności człowieka np. w postaci osad czy cmentarzysk, chodząc po polach i szukając skorup ceramicznych lub innych wytworów rąk człowieka. W ostatnich dekadach zmienia się to jednak. Archeolodzy zdali sobie sprawę, że metoda ta jest przestarzała i należy wykorzystać też inne narzędzia. Na przykład takie jak: metody geofizyczne, zdjęcia satelitarne lub lotnicze. Rewolucją okazało się też np. lotnicze skanowanie laserowe – LiDAR. Z jego pomocą można wykryć nawet obiekty niewidoczne gołym okiem, w tym silnie zniszczone grobowce. I to właśnie LiDAR zastosowano w czasie ostatniego projektu w Holandii, w którym wzięli udział wolontariusze. Laserowi odkrywcy w Holandii Holenderscy naukowcy podsumowali właśnie wielką akcję crowdsourcingową, w której wzięło około 6500 osób. Wyniki tego działania opublikowali na łamach czasopisma „Antiquity”. Zaledwie w ciągu czterech miesięcy, analizując zobrazowania z lotniczego skanowania laserowego, poprawnie namierzyli około tysiąca nieznanych pradziejowych grobowców kurhanowych. Dokładność danych pochodzących z crowdsourcingu była w przeszłości kwestionowana, ponieważ większość wolontariuszy nie jest profesjonalnymi archeologami. – Ze względu na to, że ilość danych przekroczyła nasze oczekiwania, stanęliśmy przed kluczowym wyzwaniem wspólnym dla dużych obywatelskich projektów naukowych: w jakim stopniu wiarygodne są wykryte (rzekome grobowce – przyp. red.) dokonane przez wolontariuszy? – mówi autor badania, dr Quentin Bourgeois z Uniwersytetu w Lejdzie, który przeprowadził to badanie w ramach projektu Heritage Quest. Archeolog. Nie tylko cyfrowy Aby ocenić dokładność danych pozyskanych dzięki współpracy amatorów, naukowcy przeprowadzili naziemną weryfikację 380 miejsc zidentyfikowanych podczas badania. Archeolodzy chcieli się przekonać, czy wskazane punkty to faktycznie pradziejowe kurhany. Według dr Bourgeoisa, wyniki są jasne. – Nauka obywatelska działa! Znaleźliśmy bezpośrednią korelację między liczbą ochotników identyfikujących potencjalny obiekt archeologiczny a prawdopodobieństwem, że jest to prehistoryczny kopiec grobowy – podkreśla naukowiec. Przekładając ten naukowy wniosek na konkrety: z 380 miejsc wskazanych przez amatorów jako grobowce okazało się nimi być 226. Przekładając to statystycznie na inne wskazane miejsca, naukowcy oszacowali, że w sumie poprawnie wskazano około tysiąca nieznanych kurhanów. Naukowcy zaangażowani w projekt zwracają uwagę, że do takich wniosków udało się dojść bardzo szybko, bo zaledwie w cztery miesiące. Gdyby mieli zajmować się tym samemu, potrwałoby to z pewnością co najmniej kilka lat, jeśli nie dłużej. – To, co zajęłoby profesjonalnym archeologom lata, zostało osiągnięte w ciągu kilku miesięcy dzięki połączeniu technologii lidarowej i udziału obywateli – dodaje dr Bourgeois. Wolontariusze czy sztuczna inteligencja. Kto lepszy w pomocy? W ostatnim czasie archeolodzy na coraz większą skalę korzystają ze sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Są w stanie wyszkolić modele tak, by identyfikowały na przykład nieznane geoglify w Nazca (rysunki naziemne widoczne z lotu ptaka) lub zapomniane systemy nawadniające zaginionych cywilizacji. Czy zatem wolontariusze są nadal potrzebni? Dr Bourgeois uważa, że tak. Najbardziej ekscytującą częścią badań było dla niego obserwowanie, w jaki sposób praca wolontariuszy doprowadziła do większego zaangażowania społeczności w kwestii archeologii. To z kolei może doprowadzić do większej świadomości na temat wagi tak wiekowego dziedzictwa ludzkości. – Teraz [wolontariusze – przyp. red.] stali się głośnymi orędownikami zachowanych śladów prehistorycznych krajobrazów w ich regionie – mówi dr Borgeois. Nie zmienia to faktu, że naukowiec planuje połączyć możliwości analizy danych przez wolontariuszy z możliwościami, jakie dają modele sztucznej inteligencji, tak by jeszcze precyzyjniej i na większą skalę identyfikować stanowiska archeologiczne. Jeśli chodzi o wykorzystanie wolontariuszy do analizy zobrazowań LiDAR, Polacy również nie mają się czego wstydzić. Już ponad 10 lat temu 700 osób typowało z sukcesem stanowiska archeologiczne na terenie woj. świętokrzyskiego w ramach projektu „Laserowi odkrywcy” prowadzonego przez dr. hab. Radomira Bałazego. Źródło: Antiquity. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Odkryto sekret słynnego obrazu „Dziewczyna z perłą”. To arcydzieło stanowi neurologiczny fenomen
Dlaczego „Dziewczynę z perłą”, malarskie opus magnum Johannesa Vermeera, przyciąga setki tysiące widzów rocznie? Zdaniem naukowców to zasługa tzw. trwałej pętli uwagi, w którą złapał nas malarz. Badania wykazały również, że oryginały działają na nas zdecydowanie silniej niż reprodukcje.
Dlaczego „Dziewczyna z perłą” jest aż tak popularna? Jak „Dziewczyna z perłą” działa na nasz mózg? Oryginał lepszy od kopii „Dziewczyna z perłą” to jeden z najbardziej znanych obrazów na świecie. Dzieło to bywa nawet nazywane Mona Lisą Północy. Przedstawia młodą dziewczynę, odwróconą w stronę widza i spoglądającą na niego tak, jakby została przed chwilą zawołana. Dziewczyna ma na głowie oryginalnie zawinięty turban, z niebieskim pasem wokół czoła. W jej uchu błyszczy wielka perła. Kim jest ta dziewczyna? Nie wiadomo. Nie jest nawet pewne, czy autor obrazu, holenderski malarz Johannes Vermeer, sportretował nieznaną modelkę, czy po prostu wyobraził sobie bohaterkę swojego obrazu. „Dziewczyna z perłą” powstała ok. 1665 roku. Od początku XX wieku można oglądać ją w muzeum Mauritshuis w Hadze. Obraz – od wieków znany i podziwiany – zrobił się szczególnie popularny na początku tego wieku. W 2003 r. powstał o nim film na kanwie powieści historycznej Tracy Chevalier. W rolę malarza wcielił się Colin Firth, zaś jego modelki Scarlett Johansson. Duet Firth-Johansson sprawił, że liczba widzów, którzy co roku odwiedzają Hagę dla arcydzieła Vermeera, poszybowała. Dzisiaj „Dziewczyna z perłą” uznawana jest za czwarty najczęściej oglądany obraz na świecie. Rokrocznie podziwia ją 1,5 mln ludzi. Dlaczego „Dziewczyna z perłą” jest aż tak popularna? Ale czy to dzieło sztuki zrobiło się tak popularne wyłącznie z powodu filmu? A może ma w sobie coś, co sprawia, że tak mocno przyciąga naszą uwagę? By znaleźć odpowiedzi na te pytania, muzeum Mauritshuis skontaktowało się z neuronaukowcami. I zamówiło u nich badania, które miały wyjaśnić, co się dzieje w mózgu osób przyglądających się „Dziewczynie z perłą”. Naukowcy odkryli, że z „Dziewczyną z perłą” związany jest neurologiczny fenomen, unikatowy właśnie dla tego malarskiego arcydzieła. Został on nazwany trwałą pętlą uwagi (ang. Sustained Attention Loop). Jak „Dziewczyna z perłą” działa na nasz mózg? Vermeer lubił malować postaci czymś zajęte. Ludzie na jego płótnach najczęściej coś robią, np. piszą albo wykonują ręczne robótki. Artysta ogniskował przy tym uwagę widza na konkretnym miejscu obrazu, rozmywając otoczenie. Od tych reguł „Dziewczyna z perłą” jest wyjątkiem. Po pierwsze, bohaterka tego obrazu parzy prosto na oglądającego. Z każdym, kto staje przed obrazem, nawiązuje kontakt wzrokowy. Po drugie, Vermeer namalował aż trzy punkty, które przyciągają uwagę widza. To oczy dziewczyny, jej usta oraz perła. Te trzy elementy tworzą trójkąt, na którym skupia się spojrzenie osoby stającej przed obrazem. Jej wzrok najpierw przyciągają oczy dziewczyny, następnie jej usta, a na koniec perła. Później zaś spojrzenie widza z powrotem wędruje ku oczom. Tak właśnie powstaje opisana wyżej trwała pętla uwagi. W rezultacie złapany w nią widz pozostaje przed tym obrazem dłużej niż przed innymi. Oryginał lepszy od kopii Badania, które to wykazały, przeprowadzili specjaliści z firmy badawczej Neurensics. Wzięło w nich udział 10 osób, które podziwiały dzieło Vermeera (i kilka innych) w czepkach EEG, służących do badania aktywności mózgu. Naukowcy Neurensics śledzili również wzrok ochotników, rejestrując, na których punktach „Dziewczyny z perłą” zatrzymuje się najdłużej. Dzięki temu udało się nie tylko ustalić, które elementy „Dziewczyny” (oczy, usta, perła) są najatrakcyjniejsze dla oglądających. Ale również, że u stojących przed tym obrazem najbardziej stymulowany jest przedklinek. To nieduża część kresomózgowia związana z kreatywnością, świadomym śnieniem, ale też świadomością. Naukowcy sprawdzili również, jak nasz mózg reaguje na reprodukcje, a jak na oryginały. Wynik okazał się zaskakujący. Reakcja mózgu oraz emocjonalne wrażenie było 10 razy silniejsze, gdy badani patrzyli na oryginał, niż gdy pokazywano im reprodukcję, np. plakat. Jak skomentowała Martine Gosselink, dyrektorka Mauritshuis, to pokazuje, jak ważne jest oglądanie sławnych dzieł sztuki na żywo. – Łatwo było przewidzieć, że „Dziewczyna” okaże się szczególna. Jednak to, dlaczego jest szczególna, było dla nas niespodzianką – stwierdził Martin de Munnik z Neurensics. Naukowiec dodaje, że ciekawe byłoby przeprowadzenie podobnych testów także dla innych sławnych obrazów, takich jak Mona Lisa. Źródła: Phys.org, Google Arts & Culture. Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
To najstarsza linia lotnicza świata. Polacy uważają ją za najlepszą (i już wiem, dlaczego)
Postanowiłem sprawdzić, dlaczego pasażerowie tak chętnie wybierają holenderskie linie lotnicze KLM. Kierunek podróży? Oczywiście Amsterdam.
W tym artykule: Sto lat w przestworzach, czyli historia KLM KLM w Polsce Podróż liniami KLM Planując krótki urlop w Amsterdamie, zależało mi, by do stolicy Niderlandów – z racji tego, że najczęściej podróżuję tanimi liniami – polecieć holenderskim KLM. To w końcu najstarszy – wciąż istniejący – podniebny przewoźnik na świecie, który od ponad stu lat kusi bogatą siatką połączeń pomiędzy największymi miastami globu i, co najważniejsze, cieszy się niesłabnącą sympatią pasażerów. Zacznijmy jednak od początku. Sto lat w przestworzach, czyli historia KLM Wszystko rozpoczęło się w 1919 roku, gdy holenderski pionier awiacji Albert Plesman wraz z kilkoma inwestorami postanowił spełnić swoje największe marzenie o „oceanie powietrza, który połączy wszystkich ludzi”. Nikt chyba wówczas nie przypuszczał, że po stu latach założona przez nich linia lotnicza stanie się jednym z największych i najbardziej znaczących przewoźników świata, docierającym do najbardziej odległych miejsc na Ziemi. Pierwszy samolot pod szyldem Królewskich Holenderskich Linii Lotniczych wzbił się w powietrze 17 maja 1920 r. Przekształcona na potrzeby cywilne niewielka brytyjska maszyna wojskowa DeHavilland DH-16 w swój dziewiczy rejs wyruszyła z Londynu do Amsterdamu. Unowocześnienie floty sprawiło, że już cztery lata później zainaugurowano połączenie międzykontynentalne między stolicą Niderlandów a stolicą Indonezji (obecnie Dżakarta, wówczas Batavia). Wynosząca niemal 15 tysięcy kilometrów trasa okazała się nie lada wyzwaniem. Podróż do Azji trwała aż 55 dni, wliczając w to nocne postoje i częste uzupełnianie paliwa. Kolejnym milowym krokiem w historii KLM było pokonanie Atlantyku. Dotarcie do wyspy Aruba, wchodzącej w skład Antyli Holenderskich, zajęło załodze dokładnie 7 dni, 9 godzin i 20 minut. Nie byłoby to jednak możliwe, gdyby nie odpowiednie przygotowanie. Przed rejsem rozebrano kabinę pasażerską, a szyby w oknach zostały zastąpione tkaniną, tak by, zmniejszyć wagę samolotu. Po zakończeniu II wojny światowej w ofercie holenderskiego przewoźnika pojawiły się loty do Nowego Jorku, Curacao, Rio de Janeiro, Johannesburga, Bangkoku, Tokio i Sydney. Bilety osiągały jednak astronomiczne kwoty, dlatego Królewskie Holenderskie Linie Lotnicze postanowiły wyodrębnić tańszą klasę ekonomiczną. Efekt? Wzrost liczby pasażerów o 27% na przestrzeni zaledwie trzech miesięcy. Poza dalszym rozwojem siatki połączeń skupiono się także na rozwoju technologicznym i pozyskaniu nowych samolotów. Wraz z początkiem lat 50-tych KLM – jako pierwsza linia lotnicza w Europie – latała w bardzo nowoczesnych maszynach typu Lockheed Constellation i Electra. Z kolei lata 70-te to czasy szerokokadłubowego Boeinga 747, który na pokład mógł zabrać aż 353 pasażerów. Niewiele później, bo w 1989 roku, holenderski gigant powiększył swoją flotę o kultowego Boeinga 747, zwanego Jumbo Jetem. Tym samym KLM ponownie przejęły palmę pierwszeństwa na rynku europejskim. Ponad stuletnia historia linii KLM pokazała, że holenderski przewoźnik jeszcze nieraz był pomysłodawcą nowatorskich rozwiązań. Jako pierwszy na świecie zapoczątkował magazyn pokładowy „Holland Herald”, który wydawany jest po dziś dzień, a także stworzył program lojalnościowy dla stałych klientów („Flying Dutchman”). Podczas lotu poproś o „gorące kubeczki”. Uciążliwy problem zniknie w mig Zatkane uszy to problem, z którym boryka się wielu pasażerów podczas lotu samolotem. Okazuje się, że istnieje proste i szybkie rozwiązanie tej nieprzyjemnej dolegliwości. Dziś Królewskie Holenderskie Linie Lotnicze są częścią Grupy Air France–KLM, a także członkiem globalnego sojuszu SkyTeam, zrzeszającego 20 linii lotniczych. Wraz z partnerskimi liniami – Delta Air Lines i Virgin Atlantic – Grupa Air France-KLM tworzy największe transatlantyckie joint venture, które jest światowym liderem pod względem oferty lotów między Europą a USA. Obecna siatka połączeń KLM obejmuje 155 miast na całym świecie, w tym 63 trasy międzykontynentalne. Na długiej liście kierunków podróży znajdują się m.in. Trinidad i Tobago, Bali, Kostaryka czy Peru. Do każdego z tych miejsc bez problemu dostaniemy się z Polski, wliczając w to tylko jedną przesiadkę w Amsterdamie. Ponadto już jesienią tego roku przewoźnik zainauguruje bezpośrednie połączenie z Amsterdamu do Portland w amerykańskim stanie Oregon. KLM w Polsce W Polsce Królewskie Holenderskie Linie Lotnicze obecne są od przeszło sześciu dekad. Połączenia do Warszawy zainaugurowano jesienią 1956 roku, a holenderski przewoźnik był wówczas pierwszą zachodnią linią lotniczą, która po wojnie zaczęła regularnie latać do kraju nad Wisłą. Aktualnie KLM oferuje polskim pasażerom aż 105 lotów tygodniowo z pięciu miast do portu bazowego Amsterdam-Schiphol, gdzie szybko i wygodnie można przesiąść się na inny lot. Do stolicy Niderlandów można podróżować z: Warszawy, Krakowa, Gdańska, Wrocławia i Poznania. W obecnym sezonie wiosenno-letnim realizowane są cztery połączenia dziennie z Warszawy i Krakowa. Podróżujący z Gdańska mają do dyspozycji trzy loty dziennie. Z kolei osoby lecące z Wrocławia i Poznania – jedno. Podróż liniami KLM Europejskie trasy linii KLM są realizowane na pokładach komfortowych maszyn typu Embraer E195-E2, które dzięki zmodernizowanym silnikom i konstrukcji z lżejszych materiałów, emitują o 32% mniej CO niż samoloty niższej generacji. Warto przy okazji podkreślić, że holenderski gigant konsekwentnie od lat wprowadza rozwiązania przyjazne środowisku. Już w 2011 roku – jako pierwszy na świecie – wykonał komercyjny lot na biopaliwie. Na tym jednak nie koniec. Holenderskie linie wraz z producentem silników ZeroAvia ogłosiły, że podejmą prace nad lotem demonstracyjnym o napędzie wodorowo-elektrycznym, który jest planowany w 2026 r. Według badań, zastosowanie tego typu silników, pozwoli zmniejszyć emisje z lotu nawet o 90 procent w porównaniu z lotem na tradycyjnym paliwie lotniczym. Gigant testuje samoloty elektryczne. Wiemy, kiedy będzie można polecieć maszynami napędzanymi prądem Nie ulega wątpliwości, że samoloty elektryczne to przyszłość lotnictwa. Choć do ich powszechnego użycia droga jeszcze daleka, kolejne testy maszyn napędzanych prądem przybliżają nas do ... Na trasach dalekiego zasięgu podróżni mają do dyspozycji trzy klasy podróży: Economy, Business i niedawno wprowadzoną na rynek nową kabinę, Premium Comfort. Natomiast na trasach europejskich, w tym na lotach z/do Polski, do wyboru mamy klasę Economy oraz Business. Na krótkich tarasach, jak np. Warszawa–Amsterdam, na pasażerów czekają bezpłatne przekąski i napoje. Wielu z pewnością ucieszy wiadomość, że duży bagaż podręczny (do 12 kg) można przewieźć w cenie biletu, a podczas odprawy można wybrać standardowe miejsce, dostosowane do swoich potrzeb, bez dodatkowych kosztów. Dla nikogo nie powinien być zatem zaskoczeniem, że Królewskie Holenderskie Linie Lotnicze KLM uznano za najlepszą linią krótkodystansową w Polsce i w Europie Środkowej w tegorocznym plebiscycie Ceesar Awards, nazywanym „Lotniczymi Cezarami”. Chcesz zapoznać się z pełną ofertą Królewskich Holenderskich Linii KLM? Zachęcam do odwiedzenia oficjalnej strony przewoźnika – klm.com. Źródła: materiały prasowe KLM; własne. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Pierwsi hodowcy bydła pojawili się w północnej Europie wcześniej, niż do tej pory sądzono
Znajomość hodowli bydła pojawiła się w północnej Europie wcześniej, niż do tej pory uważali archeolodzy. Co więcej, pierwsi farmerzy stosowali zaawansowane metody chowu.
W tym artykule: „Badania magazynowe” rzucają światło na archeologiczną zagadkę Zaawansowana hodowla od początku Pierwsi rolnicy w północnej Europie. To nadal temat dyskusyjny Znajomość uprawy roślin i hodowli udomowionych zwierząt pojawiła się w południowej Europie około 9 tysięcy lat temu. Zaczęła rozprzestrzeniać się wraz z migracjami społeczności rolniczych dalej na północ kontynentu. Jest to epoka określana przez archeologów jako neolit. Najpóźniej rolnictwo i hodowla dotarła na północne krańce Europy. Najnowsze badania opublikowane właśnie na łamach „Antiquity” przez holenderskich naukowców wskazują, że stało się jednak wcześniej, niż do tej pory sądzono. „Badania magazynowe” rzucają światło na archeologiczną zagadkę W archeologii coraz częściej naukowcy sięgają po zabytki, kości i inne przedmioty pozyskane w czasie wykopalisk, które odbyły się nawet kilka dekad temu. Nowe metody analityczne umożliwiają przeprowadzenie takich badań, które nie były osiągalne lata temu. Taką dziedzinę archeologii określa się czasem „archeologią magazynową”, bo obiekty wyciąga się z przepastnych składnic. Tak też było w przypadku analiz związanych z najwcześniejszymi farmerami na terenie północnej Europy. Zespół pod kierunkiem dr Nathalie Østerled Brusgaard z Wydział Archeologii na holenderskim Uniwersytecie w Lejdzie ponownie przyjrzał się obiektom wydobytym w czasie badań archeologicznych w Swifterbant w latach 70. XX wieku – wśród holenderskich mokradeł. Korzystając z kombinacji metod archeozoologicznych, botanicznych i biochemicznych naukowcom udało się uzyskać interesujące wyniki, które ukazują pierwszych farmerów w tym rejonie świata w nowym świetle. Metody te zastosowano na kościach zwierząt hodowlanych, które odkryto na stanowisku archeologicznym. Zaawansowana hodowla od początku Analizy szczątków zwierząt hodowlanych umożliwiły bardzo precyzyjne określenie czasu, w którym żyły. To dzięki metodzie radiowęglowej. Z kolei wgląd w dietę dały analizy izotopowe. Pierwszym zaskoczeniem okazał się wiek kości. Okazało się, że badane stada pochodziły z około 4200 roku p.n.e. Do tej pory sądzono, że pierwsi holenderscy farmerzy żyli około 200 lat później. To nie był koniec zdziwień dla badaczy. Społeczność zamieszkująca Swifterbant pasła bydło w ściśle określony sposób. Jedną grupę w lasach (o czym świadczy ich dieta, którą można „odczytać” w kościach”), a drugą – na nawożonych polach uprawnych i słonych bagnach. „Odkrycie dwóch odrębnie żywionych grup [bydła – przyp. red.], zgodnie z naszą wiedzą, jedynym tego przykładem w Europie wczesnego neolitu. Przyczyny tego rozróżnienia pozostają enigmatyczne i mogą odzwierciedlać różne strategie zarządzania lub nabywanie zwierząt gospodarskich z innych miejsc” – piszą naukowcy. Wcześni rolnicy mieli w swoich zagrodach również owce i świnie. Mieszkały obok upraw rolniczych. Świnie prawdopodobnie żerowały również na terenie osady. Żywiły się odpadami kuchennymi pozostawionymi przez ludzi. Jest starszy od Stonehenge. Archeolodzy odkryli w Skandynawii zagadkowy megalit sprzed 5,5 tysiąca lat Megalit, czyli duża kamienna budowla, odkryty w Tiarp w Skandynawii jest starszy nawet od słynnego Stonehenge w Wielkiej Brytanii. Wewnątrz znaleziono szczątki kilkunastu osób. Ale brakuje ich... – Wyniki te wskazują nam, że już w 4240 r. p.n.e. byli w tym rejonie rolnicy. Jednak zarządzali oni swoim inwentarzem w złożony sposób, albo stosując charakterystyczne strategie wypasu, albo pozyskując stada z innych miejsc – mówi główna autorka artykułu dr Brusgaard. W jej ocenie ci pierwsi rolnicy mieli olbrzymią wiedzę na temat tego, jak zarządzać stadem. Pierwsi rolnicy w północnej Europie. To nadal temat dyskusyjny Rolnictwo rozprzestrzeniło się w Europie Środkowej około 7000 lat temu wraz z migracją ludności kultury ceramiki wstęgowej rytej. W Polsce pierwsze rolnicze osady pojawiły się w połowie VI tysiąclecia p.n.e. Jednak na północnych krańcach Europy, czyli w dzisiejszej Holandii, północnych Niemczech, Skandynawii i Wielkiej Brytanii rdzenni mieszkańcy nadal żyli jako łowcy-zbieracze. To, jak i kiedy przyjęli rolnictwo, pozostaje przedmiotem wielu dyskusji. Stanowisko Swifterbant zamieszkiwane były prawdopodobnie przez lokalne społeczności, które zaadoptowały rolniczy styl życia od ludności napływowej. Źródło: Antiquity. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Amsterdam wprowadza zakaz budowy nowych hoteli. Tak miasto walczy z nadmiarem turystów
Amsterdam cieszy się ogromną popularnością wśród turystów nie tylko z Europy. Miasto słynące z bogatej oferty muzealnej co roku przyciąga miłośników historii i sztuki. Stolica Niderlandów to też mekka rowerzystów oraz imprezowiczów.
W tym artykule: Amsterdam z zakazem budowy nowych hoteli Stolica Niderlandów walczy z masową turystyką Jezioro Como jak Wenecja Obok Rzymu, Londynu i Paryża Amsterdam uchodzi za jedną z najbardziej wyrazistych, a przy tym najchętniej odwiedzanych przez turystów stolic w Europie. W latach poprzedzających pandemię liczba podróżnych utrzymywała się tam na poziomie około 20 milionów rocznie (dane za Statista.com). Pod względem ekonomicznym to oczywiście duży plus dla miasta, jednak każdy medal ma dwie strony. Tłumy turystów są realnym utrapieniem dla mieszkańców stolicy Niderlandów, a przypomnijmy, że jest ich kilkanaście razy mniej niż przyjezdnych. Z danych ze stycznia 2024 r. dowiadujemy się, że w Amsterdamie mieszka niewiele ponad 905 tys. osób. Amsterdam z zakazem budowy nowych hoteli Amsterdam to oczywiście niejedyne miasto w Europie borykające się ze zjawiskiem tzw. overtourismu. Pod tym względem prym wiedzie Wenecja. Od niedawna turyści zainteresowani zwiedzaniem Placu św. Marka czy słynnych kanałów muszą liczyć się z dodatkowymi opłatami. Stolica Niderlandów ma inny sposób na ograniczenie napływu przyjezdnych. W połowie kwietnia władze Amsterdamu zapowiedziały, że w ramach walki z masową turystyką nie będą udzielane zgody na budowę nowych hoteli. – Chcemy, aby miasto było przyjazne mieszkańcom i przyjezdnym. Oznacza to brak nadmiernej turystyki, brak nowych hoteli i nie więcej niż 20 milionów noclegów w hotelach turystów rocznie – czytamy w oświadczeniu. Zgoda na budowę nowego hotelu w Amsterdamie będzie udzielana tylko wtedy, gdy zamknięty zostanie inny hotel. Ważne jest, aby nowy obiekt nie zwiększył liczby miejsc noclegowych w mieście. Co niemniej istotne, ma być „lepszy, czyli na przykład bardziej zrównoważony względem środowiska od poprzednika. Zasady te nie obejmują inwestycji, którym udzielono już pozwolenia na budowę. Stolica Niderlandów walczy z masową turystyką Władze Amsterdamu już od kilku lat próbują odciążyć miasto od nadmiaru podróżnych. W ubiegłym roku radni głosowali za zakazem cumowania dla statków turystycznych i zamknięcia portu wycieczkowego. Swoim torem toczą się też działania na rzecz zmiany wizerunku Amsterdamu. Nie jest tajemnicą, że przez wiele lat stolica Niderlandów była kojarzona głównie z bardzo liberalnym podejściem do używek. To przyciągało wielu miłośników tzw. turystyki konopnej. Z biegiem czasu powodem do wstydu stała się też niesławna dzielnica czerwonych latarni. Miasto zakazało już palenia marihuany na ulicach w dzielnicy czerwonych latarni. Skasowano również wycieczki z przewodnikiem, które przechodziły obok okien prostytutek. Słynne „schody do nieba” zostaną rozmontowane. Wszystko przez zachowanie turystów Jak przekazały władze Honolulu, słynne „schody do nieba” na Hawajach zostaną rozmontowane. Decyzja ta zapadła ze względu na nieodpowiedzialne zachowanie turystów, którzy – pomimo zaka... Jezioro Como jak Wenecja Szkodliwy wpływ masowej turystyki odczuwa coraz więcej popularnych kierunków turystycznych w Europie. Como, trzecie co do wielkości jezioro we Włoszech, co roku odwiedza aż 1,4 miliona turystów. Ta liczba, a także coraz dłuższe kolejki na połączenia promem, sprowokowały lokalne władze do dyskusji o wprowadzeniu podatku turystycznego. – Nie wiem, co stało się po pandemii, ale nie mamy już wystarczającej liczby metrów kwadratowych dla wszystkich turystów przyjeżdżających w niedzielę – mówił lokalnej prasie Severino Beri, prezes stowarzyszenia hotelarzy w mieście Lecco nad jeziorem. Burmistrz Como, Alessandro Rapinese, podkreśla, że rozważa wprowadzenie dziennej opłaty na wzór wenecki i sugeruje, że może ona wejść w życie już niedługo. Podatek miałby dotyczyć wyłącznie osób, które przyjeżdżają nad jezioro na jeden dzień (i nie rezerwują noclegów na miejscu). Taka opłata może być pobierana tylko w najbardziej zatłoczone dni, takie jak weekendy i święta. Podatek turystyczny miałby również poprawić sytuację ekonomiczną kurortów. Jak podsumował Severino Beri, jednodniowi wycieczkowicze nie przynoszą dochodów, a jedynie „góry śmieci i zamieszanie”. Źródła: CNN; Euronews. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Amsterdam – co warto zobaczyć? Poznaj atrakcje turystyczne stolicy Niderlandów
Kameralna stolica, którą pokochały miliony turystów. Amsterdam, bo o nim mowa, to miasto o wielu twarzach, a każda z nich jest niepowtarzalna i wyjątkowa na swój sposób. Przekonaj się, dlaczego warto odwiedzić jedno z najbardziej tętniących życiem miast w Europie.
W tym artykule: Gdzie leży Amsterdam? Z czego słynie Amsterdam? Amsterdam na rowerze Atrakcje Amsterdamu Jak dolecieć z Polski do Amsterdamu? Jak dojechać z Eindhoven do Amsterdamu? Czy Amsterdam jest bezpieczny? Ciekawostki o Amsterdamie Amsterdam przez wielu nazywany bywa „Wenecją Północy”, chociaż to może Wenecję powinniśmy nazywać „Amsterdamem Południa”. Najlepszym rozwiązaniem będzie, gdy przestaniemy porównywać oba miasta do siebie, bowiem każde z nich ma nadzwyczajny i unikalny charakter. Stolica Królestwa Niderlandów jest jednym z najbardziej tętniących życiem miast na świecie. Magiczna i malownicza sieć kanałów, zdumiewający krajobraz, bogata historia oraz wolność na wielu płaszczyznach sprawiają, że przyjeżdzają tu tłumy turystów. Co warto mieć na uwadze przed wyjazdem do Amsterdamu? Poznaj nasz redakcyjny przewodnik po europejskiej stolicy rowerów, kanałów oraz coffeshopów. Gdzie leży Amsterdam? Amsterdam to jedna z najpopularniejszych i najchętniej odwiedzanych stolic w Europie. Położony jest w prowincji Noord-Holland, nad rzeką Amstel i ponad 160 kanałami. Jego powierzchnia wynosi zaledwie 219,3 km kw. i jest osiem razy mniejsza od powierzchni Londynu. Jeśli pod uwagę weźmiemy liczbę turystów, tutaj dane są zbliżone. Rocznie miasto odwiedza 20 mln turystów. Amsterdam jest największym miastem, a zarazem pełni funkcję nominalnej (konstytucyjnej) stolicy Królestwa Niderlandów. Rząd i parlament znajdują się natomiast w ich drugiej, administracyjnej stolicy – Hadze. Niderlandy są jednym z niewielu państw na świecie posiadających dwie stolice. Granice całej aglomeracji zamieszkuje niemal 2,5 miliona ludzi, z czego 1,1 z nich w samym mieście. Ponadto jest ono niezwykle zróżnicowane pod względem etnicznym. Jest miejscem zamieszkania dla blisko 300 tys. imigrantów. Z czego słynie Amsterdam? Amsterdam swój unikatowy charakter ukazuje na wielu płaszczyznach. Zdecydowanie nie musimy podążać przetartymi szlakami, możemy wsiąść na rower czy łódkę i wypuścić się w miasto. W każdym jego zakamarku znajdziemy coś fascynującego. Z czego dokładnie słynie stolica Niderlandów? Słynna dzielnica czerwonych latarni (Red Light District) jest jednym najpopularniejszych i najbardziej kontrowersyjnych miejsc w Amsterdamie. Fenomen polega na tym, że miejscowe sex-workerki stoją w witrynach domów publicznych i prezentują swoje wdzięki przechodniom w czerwonym świetle. Ich fotografowanie nie jest mile widziane. Panie te mają oficjalne licencje, przedstawicielki w izbie handlowej, no i oczywiście płacą podatki. W 2021 r. władze Amsterdamu ogłosiły plan przeniesienia czerwonej dzielnicy z centrum na przedmieścia. Pomysł nie spodobał się pracownicom domów publicznych. Obawiają się, że klienci nie będą wiedzieć, gdzie ich szukać. Niderlandy nadal są jednym z niewielu państw, gdzie marihuana dostępna jest na wyciągnięcie ręki. Bardziej szczegółowo mówiąc – wprowadzone prawo tolerancji sprawia, że nie jest ono egzekwowane wobec sprzedaży detalicznej małych ilości do użytku osobistego w lokalnych kawiarniach. Od lat z całego świata do tutejszych coffee-shopów, gdzie serwuje się indyjskie konopie, przyjeżdżają tysiące ludzi spragnionych psychoaktywnych wrażeń. Znajdziemy ją pod różnymi formami, jedną z najpopularniejszych jest ciasto: brownie, red velvet czy nawet sernik z dodatkiem marihuany. Sklepy zazwyczaj oblegane są przez przyjezdnych. Charakterystyczny listek marihuany często jest wręcz uważany za wizytówkę miasta. To również nie podoba się rządzącym. Co jakiś czas pojawiają się informacje od ograniczeniu dostępu do konopi indyjskich dla turystów. Jednak w życie nie weszły żadne zmiany. Serca Holendrów podbiło także piwo. Sztandarowym browarem w kraju jest Heineken – długo produkowany właśnie w Amsterdamie. Obecnie w starym zakładzie znajduje się muzeum piwa, gdzie możemy poznać historię złocistego trunku, prześledzić proces jego produkcji i oczywiście degustować. Osoby poniżej 18. roku życia muszą być w towarzystwie dorosłych. Do najbardziej atrakcyjnych sposobów na poczucie klimatu miasta i odkrywania jego zakątków należy rejs po kanałach. Zwiedzanie połączone jest z przyjemnym odpoczynkiem na świeżym powietrzu. Niezależnie od tego, czy to nasza pierwsza czy kolejna wizyta w mieście, wszystko wydaje się nieco bardziej magiczne, kiedy jest oglądane z perspektywy łodzi. Większość rejsów trwa około godziny. Podczas nich poznaje się się wpisany na listę UNESCO pierścień kanałów Amsterdamu oraz inne interesujące fakty na temat miasta. Przewoźnicy oferują również specjalne wycieczki, przykładowo tematyczne dla dzieci, z open barem, z przewodnikiem dla mniejszych grup lub romantyczne, z kolacją przy świecach. My zdecydowanie polecamy te mniejsze i bardziej kameralne kursy. Każdej wiosny kultowy region Flower Strip przyciąga wielbicieli kwiatów z całego globu. To właśnie wtedy kwitną miliony kolorowych tulipanów. Na odrestaurowanym, polderowym terenie mieszczą się historyczne wioski i fascynujące muzea, które opowiadają historię walki Holendrów z wodą. Imponujące zielone krajobrazy, zabytkowe posiadłości i ogrody, lasy i rozległe pola kwiatowe sprawiają, że okolica jest idealna do spędzenia dnia na świeżym powietrzu. Ogrody otwarte są od marca do maja. Najłatwiej dostać się tutaj autobusem linii 858, który kursuje bezpośrednio z przystanku Schiphol Plaza, a podróż zajmuje niespełna pół godziny. Amsterdam na rowerze Amsterdam to miasto idealne dla rowerzystów. Na miłośników jednośladów czeka tu aż 400 km ścieżek rowerowych. Warto wypożyczyć sprzęt na mieście, wsiąść, a następnie jechać przed siebie, eksplorując niezapomniane uroki tego miasta. Postaraj się jednak nie zaszufladkować tylko w jednej dzielnicy. Centrum jest bogate w atrakcje, ale inne części miasta mają również wiele do zaoferowania. Przykładowo tętniące życiem kawiarnie, gorące nowe restauracje znajdziesz w De Pijp. Amsterdamczycy uwielbiają spędzać czas na zewnątrz, ze znajomymi, w kawiarni czy w pubie. Warto również wybrać się na północ od dworca głównego. Wiele osób podróżujących nie zdaje sobie sprawy, że przeprawa promem jest bezpłatna i krótka. Jedną z popularnych, kulturowych miejscówek jest nabrzeże NDSM, gdzie możesz cieszyć się wieloma miejscami spotkań, festiwalami czy innymi wydarzeniami kulturalnymi. Idealnym przykładem jest Pllek – zbudowana z starych kontenerów morskich placówka, gdzie doświadczymy pysznego jedzenia, napojów, pięknego (innego) widoku na Amsterdam, a nawet muzyki na żywo. Atrakcje Amsterdamu Może i wieczorami Amsterdam tętni życiem w różnych kolorach tęczy, ale za dnia również nie da się tam nudzić. Nawet w muzeach. Stolica Niderlandów słynie z placówek posiadających w kolekcjach fascynujące zbiory. Rijksmuseum – holenderskie muzeum narodowe poświęcone holenderskiej sztuce i historii, z ogromnymi i dobrze opisanymi zbiorami. Van Gogh Museum – największa na świecie kolekcja obrazów i rysunków Van Gogha. W 2017 roku muzeum odwiedziło 2,3 miliona osób. Było ono najczęściej odwiedzanym muzeum w Holandii oraz 23. najczęściej odwiedzanym muzeum sztuki na świecie. Anne Frank Huis – dom i muzeum biograficzne poświęcone Annie Frank, żydowskiej autorce pamiętników wojennych. Miejsce pełne refleksji i zadumy nad okrucieństwem, jakie spotkało naród żydowski i nie tylko podczas II wojny światowej. NEMO Science Museum – największe centrum nauki w Niderlandach. Zachwyca nie tylko wystawą na pięciu piętrach, ale też oryginalną architekturą. Budynek bowiem przypomina statek. Stedelijk Museum Amsterdam – największe muzeum sztuki nowoczesnej i współczesnej w Niderlandach, które mieści się w budynku z 1895 roku. The Royal Concertgebouw – budynek zaraz obok Museumplein, będący od ponad stu lat centrum muzyki klasycznej w Holandii. Znana na całym świecie sala koncertowa, doceniona za wspaniałą akustykę i jeszcze wyższej jakości program. Dzielnica Jordaan – najbardziej urokliwa część miasta z wąskimi uliczkami i pięknymi domkami. Pierwotnie była to dzielnica robotnicza, a dzisiaj jedna z najbardziej pożądanych. Mieszczą się tutaj liczne niezależne galerie sztuki, sklepy z antykami czy klimatyczne bary i restauracje. A’DAM Tower – wieżowiec po drugiej stronie rzeki. Mówią o nim „wieża o wielu talentach”. Znajdziemy tutaj hotel, biura, klub nocny, a co ważniejsze taras widokowy z przepiękną panoramą Amsterdamu. Na szczycie A’DAM-a umiejscowiona została huśtawka, dzięki której widoki zapierają jeszcze bardziej dech w piersiach. Przy okazji można skorzystać z baru oraz restauracji. Voldenpark – każdego dnia można spotkać w tym miejscu tysiące osób. Siedziba wielu restauracji, kawiarni, teatru na świeżym powietrzu, placu zabaw oraz ogrodu różanego. Zaprojektowany przez L.D Zochera park otwarty został w 1857 roku. Często porównywany jest do nowojorskiego Central Parku, mimo że jest 7 razy mniejszy. Idealne miejsce na aktywności fizyczne, spacer, piknik czy odpoczynek. Jak dolecieć z Polski do Amsterdamu? Do Amsterdamu dostaniemy się bezpośrednio ze wszystkich najważniejszych polskich portów – Gdańska, Krakowa, Katowic, Poznania, Wrocławia oraz Warszawy. Loty do stolicy Niderlandów realizowane są przez holenderskiego narodowego przewoźnika i najstarsze linie lotnicze na świecie, a więc KLM, a także przez nasz rodzimy PLL LOT. Podróż trwa niewiele ponad półtorej godziny. Ceny w jedną stronę zaczynają się od 300 zł w pakiecie z bagażem podręcznym oraz małym poczęstunkiem na pokładzie. Lotnisko Schipol to główny węzeł komunikacyjny Niderlandów. Ponadto jest czwartym największym portem lotniczym w Europie i jednym z najbardziej obciążonych pod względem międzynarodowego ruchu pasażerskiego. Dużym atutem amsterdamskiego lotniska, co z pewnością potwierdzi niejeden pasażer, jest bardzo dobre skomunikowanie z centrum miasta. Transport autobusem lub pociągiem trwa zaledwie kilka minut. W bilety na przejazd można się zaopatrzyć w automatach znajdujących się na terenie terminalu. Zagrzeb – atrakcje, zabytki i ciekawostki. Co warto zobaczyć w stolicy Chorwacji? Chorwacja to hitowy kierunek, który szczególnie upodobali sobie turyści znad Wisły. W cieniu obleganych, wakacyjnych kurortów skrywa się jej stolica – Zagrzeb, do którego można dolecieć ... Jak dojechać z Eindhoven do Amsterdamu? Jedną z najbardziej budżetowych opcji dostania się do stolicy Niderladnów jest lot do oddalonego o 150 km od Amsterdamu Eindhoven. Połączenia na tej trasie realizowane są przez tanie linie lotnicze Wizz Air. Przewoźnik proponuje loty z pięciu polskich miast – Gdańska, Katowic, Krakowa, Warszawy oraz Wrocławia. Bilety na podróż, bez bagażu podręcznego, można kupić już za mniej niż 100 zł w jedną stronę. Z lotniska na dworzec główny w Eindhoven dostaniemy się autobusami numer 400 lub 401. Stacja znajduje się na wprost od przystanku. Do Amsterdam Centraal kursują bezpośrednie pociągi. Po dwóch godzinach drogi możemy rozkoszować się kameralnym klimatem stolicy Niderlandów. Koszt przejazdu waha się w okolicach 25–27 euro. Warto zaznaczyć, że czasami szybciej możemy się dostać poprzez połączenia przesiadkowe m.in. w Utrechcie czy Rotterdamie. W tym przypadku niezwykle przydatna okaże się aplikacja „9292”, która ułatwia poruszanie się po nowym mieście lub kraju oraz informuje o peronie i torze, z którego odjedzie pociąg. Czy Amsterdam jest bezpieczny? Amsterdam, dzięki swojemu wyjątkowemu klimatowi i przyjemnej atmosferze, przyciąga tłumy z całego globu. Ale czy za popularnością idzie bezpieczeństwo? Zdecydowanie tak i pod tym względem nie ma powodów do obaw. Stolica Niderlandów należy do jednych z najbezpieczniejszych miast nie tylko w Europie, ale i na świecie. Jednak mimo niskiej przestępczości, warto zachować szczególną ostrożność, niezależnie od miejsca, w którym się znajdujemy. Za najbezpieczniejsze dzielnice uznaje się: Jordaan, Apollobuurt, Middenmeer, Station-Zuid WTC, Buitenveldert-West i Buitenveldert-Oost. Do najczęstszych przestępstw występujących w Amsterdamie należy kradzież… roweru. Aczkolwiek jeżeli nie zabieramy ze sobą pojazdu na wycieczkę po stolicy, nie powinniśmy się o to martwić. Tirana – co warto zobaczyć w stolicy Albanii? Atrakcje, zabytki i historia miasta Tirana przez lata była jedną z najbardziej niedocenianych stolic Europy. Jednak z roku na rok piękno stolicy Albanii dostrzega coraz więcej turystów z całego świata, w tym także z Polski. S... Ciekawostki o Amsterdamie Amsterdam to prawdopodobnie najlepiej rozplanowane miasto w swojej części Europy. W czasach świetności uważano je nawet za centrum światowej gospodarki. Amsterdam ma 165 kanałów o łącznej długości 50 km. W Wenecji jest ich z kolei „tylko” 150. Może i jointy są legalne w Amsterdamie, ale palenie tytoniu nie jest mile widziane. Od 2008 r. zostało zakazane w kawiarniach i restauracjach. Zabrania się również palenia we wszystkich pociągach, na stacjach i w poczekalniach. Kto złamie prawo, może spodziewać się grzywny. W Amsterdamie jest 1281 mostów. Najbardziej znany to Magere Brug. Stojąc na rogu Reguliersgracht i Herengracht, możemy jednocześnie policzyć 15 mostów, włącznie z tym, na którym stoimy. W sumie w stolicy Holandii jest więcej mostów niż w Paryżu. Większość budynków w Amsterdamie jest zbudowana na słupach z drewna o długości od 15 do 20 metrów. Przykładowo Pałac Królewski w Amsterdamie stoi na ponad 13 500 drewnianych palach. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Rozdają darmowe bilety. Europejski gigant lotniczy kusi pasażerów
Najstarsza – wciąż istniejąca – linia lotnicza na świecie, rozda pasażerom darmowe bilety. Aby skorzystać z oferty holenderskiego KLM, należy wziąć udział w nietypowym konkursie, który potrwa do 13 lipca.
W tym artykule: KLM rozda pasażerom darmowe bilety KLM w Polsce KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij) to najstarsze działające linie lotnicze na świecie, których początki sięgają 1919 roku. Holenderski gigant zatrudnia około 33 tys. osób, a do dyspozycji ma ponad 170 samolotów. Jego główną bazą lotniczą jest Amsterdam Airport Schiphol – największe lotnisko w Holandii i jedno z największych w Europie. Mimo upływu kolejnych lat, KLM nieustannie cieszy się dużą popularnością i sympatią wśród pasażerów, czego dowodem jest otrzymana przed rokiem nagroda APEX World Class 2022 dla najlepszej pasażerskiej linii lotniczej. Holendrzy nie spoczywają jednak na laurach i na każdy sposób próbują zachęcić podróżnych, by skorzystali z ich oferty. Tym razem przewoźnik dla zainteresowanych przygotował nietypowy konkurs, w którym do wygrania są darmowe bilety. Szczegóły do sprawdzenia poniżej. KLM rozda pasażerom darmowe bilety Ogłoszony przez KLM konkurs skierowany jest przede wszystkim do pasażerów z Wielkiej Brytanii. Nagrodzone zostaną te osoby, które mówią w jednym z trzech akcentów – walijskim, szkockim lub północno-wschodnim. Co zatem należy zrobić, aby zdobyć darmowe bilety? Chętni muszą przesłać próbkę głosu za pośrednictwem oficjalnej strony przewoźnika do 13 lipca. Zwycięzcy otrzymają nie tylko darmowe bilety do wybranego przez siebie lotniska, obsługiwanego przez KLM, ale także będą mogli wziąć udział w najnowszej kampanii KLM – „Fly It Home”, a ich głos zostanie wykorzystany w komunikatach zapowiadających loty do Walii, Szkocji czy północno-wschodniej Anglii. – KLM jest dumny z tego, że wspiera lokalne społeczności w całej Wielkiej Brytanii i celebruje ich różne akcenty, zwroty oraz to, co czyni je wyjątkowymi. Rozumiemy znaczenie dziedzictwa, lokalnych społeczności i poczucia więzi dla formy i kształtu tożsamości. Jesteśmy dumni, że możemy ułatwić Brytyjczykom podróżowanie z ich społeczności regionalnych do miejsc na całym świecie przez Amsterdam, dzięki czemu mogą zaoszczędzić czas, pieniądze i wysiłek przy planowaniu następnej podróży ​​​​​​– zaznaczają przedstawiciele holenderskiego przewoźnika w Wielkiej Brytanii. ​ Najbardziej stresujące lotniska świata. Polska w czołówce niechlubnego rankingu Gdzie znajdują się najbardziej stresujące lotniska świata? Jak się (niestety) okazuje, znacznie bliżej, niż myślimy. W specjalnie przygotowanym rankingu opisującym porty, w których częst... Przewidywane są również nagrody pocieszenia dla sześciu laureatów drugiego miejsca. Część z nich otrzyma darmowe bilety do dowolnej europejskiej destynacji, z kolei pozostała trójka otrzyma darmowe bilety powrotne do Amsterdamu. KLM w Polsce Holenderskie linie lotnicze KLM obecnie współpracują z pięciom polskim miastami – Warszawą, Gdańskiem, Krakowem, Wrocławiem i Poznaniem. Jesienią 2022 r. narodowy przewoźnik Holandii realizował także połączenia z Katowic. Niestety, jak informowaliśmy na początku lutego, Holendrzy niespodziewanie podjęli decyzję o zawieszeniu lotów ze stolicy Śląska do Amsterdamu. – Pod koniec stycznia br. KLM poinformował zarządzającego pyrzowickim lotniskiem, że połączenia Amsterdam-Katowice obsługiwane będą tylko do 24 marca 2023 roku – informował wówczas Piotr Adamczyk, rzecznik prasowy katowickiego portu. Przypomnijmy, że loty KLM na trasie Katowice-Amsterdam odbywały się od 30 października 2022 i były realizowane samolotami Embraer E195-E2. Do dyspozycji pasażerów było 112 miejsc w klasie ekonomicznej oraz 20 miejsc w klasie biznes. Lot trwał ok. dwóch godzin. Źródło: simpleflying.com. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Odkryto dwa mało znane portrety Rembrandta. Nie widziano ich od prawie 200 lat
W Wielkiej Brytanii zidentyfikowano dwa rzadkie, nieznane wcześniej obrazy Rembrandta. Portrety były częścią prywatnej kolekcji, a eksperci twierdzą, że mogą być warte kilkadziesiąt milionów złotych.
W tym artykule: Obrazy przez kilkadziesiąt lat znajdowały się w Warszawie Przez prawie 200 lat nikt nie widział portretów Drogo, chociaż daleko do rekordu Dwa niewielkiej wielkości portrety przedstawiają męża i żonę. Zostały namalowane w 1635 roku, a na obrazach widnieje podpis Rembrandta, jednego z najwybitniejszych malarzy w Europie i na świecie. Osoby przedstawione na dziełach miały być spokrewnione z najważniejszym malarzem holenderskiego „złotego wieku”. Obrazy przez kilkadziesiąt lat znajdowały się w Warszawie Mężczyzna to Jan Willemsz van der Pluym, a kobieta nazywała się Jaapgen Carels. Oboje pochodzili z Lejdy, miasta, które położone jest między Hagą a Amsterdamem. Starsze małżeństwo miało syna. Dominik van der Pluym ożenił się z kuzynką Rembrandta, Cornelią van Suytbroec. Młoda para doczekała się tylko jednego dziecka, Karela van der Pluyma. Chłopiec pobierał lekcję malarstwa od samego mistrza i sam został później, skądinąd bardzo znanym, malarzem. – Zupełnie się nie spodziewałem, że odkryjemy nieznane wcześniej obrazy. To niezwykłe, że te dzieła nie były wcześniej badane – mówi w rozmowie z Financial Times Henry Pettifer, wiceprezes Christie’s, który zajmuje się sprzedażą dzieł tzw. starych mistrzów. Obrazy przez ponad 200 lat były częścią prywatnych kolekcji. Aż do 1760 roku należały do rodziny van der Pluym. Po śmierci Martena ten Hove – prawnuka Jana Willemsza i Jaapgen – obrazy trafiły do Warszawy. Zakupił je Wincenty Potocki herbu Pilawa, polski podkomorzy nadworny koronny, generał-lejtnant wojsk Korony, starosta lubelski, z zamiłowania kolekcjoner sztuki. Przez prawie 200 lat nikt nie widział portretów Obrazy Rembrandta następnie kupił od Potockiego Baron d’Ivry. Znajdowały się w Paryżu aż do 1820. W tym samym roku kupił je brytyjski lord James Murray, pierwszy baron Glenlyon. W czerwcu 1824 roku arystokrata wystawił portery sprzedaż na aukcji w Christie’s. Kupcami okazała się anonimowa brytyjska rodzina. Portrety znajdowały się w jej kolekcji przez 199 lat. Teraz potomkowie pierwszych nabywców postanowili znowu oddać dzieła wielkiego mistrza na aukcję. Historia zapisana w obrazach. Dlaczego biała farba jest kluczem do zrozumienia przeszłości? Naukowcy odkryli, że na podstawie hydroksowęglanu ołowiu, który był stosowany jako pigment do białych farb, można dowiedzieć się wiele o holenderskich artystach "złotej ery" i rzeczywisto... – Ponownego odkrycia obrazów dokonano kilka lat temu, w ramach rutynowej wyceny przedmiotów, które znajdowały się w domu posiadaczy. Rodzina nie chce jednak, aby ujawniać jej tożsamość – mówi Henry Pettifer w rozmowie z CNN. – Dzieła sztuki od razu wzbudziły ogromne zainteresowanie, ponieważ nikt nie widział ich od blisko 200 lat. Co ciekawe, właściciele również byli zaskoczeni, że obrazy są tak mało znane – dodaje wiceprezes Christie’s. Drogo, chociaż daleko do rekordu Historia zatacza koło i znowu właśnie w domu aukcyjnym Christie’s obrazy Rembrandta zostaną wkrótce sprzedane. Eksperci szacują, że dzieła mogą osiągnąć wartość ok. 6,25–10 milionów dolarów, czyli ok. 26–41,5 mln złotych. Specjaliści z Rijksmuseum w Amsterdamie potwierdzili, że portrety są autentyczne i wyszły spod pędzla Rembrandta. Obrazy trafią na aukcję 6 lipca, ale przedtem zostaną wystawione w muzeach w Nowym Jorku i Amsterdamie. Chociaż cena obrazów wydaje się imponująca, nie będzie rekordowa. Najdroższe dzieło Rembrandta zostało sprzedane za 189,5 miliona dolarów, a nabywcą był rząd Holandii. Tym samym „De Vaandeldrager” po wielu latach wróciło z Francji do kraju. Natomiast w 2015 roku podwójny portret małżeństwa Maertena Soolmansa i Ooptjene Coppit sprzedano za 160 milionów dolarów. Jeśli jednak popatrzymy na najdroższe obrazy na świecie, Rembrandtowi daleko do podium. Tutaj pierwsze miejsce należy do Leonarda da Vinci. „Zbawiciel świata” włoskiego artysty został sprzedany w 2017 roku za 450,3 miliona dolarów. Na drugim miejscu jest „Interchange” Willema de Kooninga. Kwota za ten obraz w 2015 roku osiągnęła 300 milionów dolarów. Trzecie miejsce należy do Paula Cézanne’a. Dzieło „Gracze w karty” było w 2011 roku warte 250 milionów dolarów. Źródła: CNN, ARTnews. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Monarchie na świecie. W jakich krajach nadal rządzi król?
Monarchie na świecie mają się lepiej niż myślimy. Szczególnie, gdy spojrzymy na Europę, gdzie aż w dwunastu krajach na czele stoi koronowana głowa. Tak jak w Wielkiej Brytanii, w której royalsi wciąż cieszą się dużą sympatią poddanych.
W tym artykule: Ile jest obecnie monarchii? Państwa z monarchią Monarchie w Europie Który król rządził najdłużej? Wydawałoby się, że czas monarchii już dawno dobiegł końca i należy je znieść. Nic bardziej mylnego. Tylko w Europie na czele dwunastu państw stoi koronowana głowa. Listę otwierają Wielka Brytania, Holandia, Hiszpania i kraje skandynawskie. Ale na tym jednak nie koniec. Gdzie jeszcze władza suwerenna spoczywa w rękach władcy? Szczegóły do sprawdzenia w dalszej części artykułu. Ile jest obecnie monarchii? Monarchie na świecie tworzą nie tylko królowie. Są to także książęta, cesarzowie, sułtanowie, emirowie lub jak w przypadku Watykanu – papież. Najwięcej koronowanych głów – jak już zostało wspomniane – znajdziemy na Starym Kontynencie, bo aż w dwunastych krajach. Przy okazji warto wspomnieć, że władca Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (obecnie na tronie zasiada Karol III) jest również przywódcą 14 innych państw, rozmieszczonych po różnych kontynentach: Antigui i Barbudy Australii Bahamów Belize Grenady Kanady Jamajki Nowej Zelandii Papui-Nowej Gwinei Saint Kitts i Nevis Saint Lucia Saint Vincent i Grenadyn Tuvalu Wysp Salomona Do 2021 roku zwierzchnictwo brytyjskiej monarchii uznawał Barbados. Ten wyspiarski kraj w Ameryce Środkowej, tuż przed 55. rocznicą odzyskania przez niego niepodległości, zerwał unię personalną ze Zjednoczonym Królestwem i ogłosił się republiką. Z formą rządów, w której reprezentantem narodu jest monarcha, spotkamy się również w Afryce (Maroko i Eswatin) oraz Azji, a dokładniej w Arabii Saudyjskiej, Bahrajnie, Bhutanie, Brunei, Japonii, Jordanii, Kambodży, Katarze, Kuwejcie, Malezji i Omanie. Ponadto do azjatyckich monarchii zaliczane są też Zjednoczone Emiraty Arabskie, gdzie władzę sprawuje prezydent, choć w praktyce jest on monarchą. Państwa z monarchią Andora Arabia Saudyjska Bahrajn Belgia Bhutan Brunei Dania Eswatini Holandia Hiszpania Japonia Jordan Kambodża Kuwejt Lesotho Liechtenstein Luksemburg Malezja Monako Norwegia Oman Katar Szwecja Tajlandia Tonga Watykan Zjednoczone Emiraty Arabskie Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Mało znane archiwalne zdjęcia królowej Elżbiety II w obiektywie fotografów National Geographic Królowa Elżbieta II na niepublikowanych zdjęciach. Tak wyglądało jej 70-letnie panowanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/malo-znane-archiwalne-zdjecia-krolowej-elzbiety-ii-w-obiektywie-fotografow-national-geographic1-148a751.png" width="938" height="634" alt="Mało znane archiwalne zdjęcia królowej Elżbiety II w obiektywie fotografów National Geographic" title="Mało znane archiwalne zdjęcia królowej Elżbiety II w obiektywie fotografów National Geographic" /> Monarchie w Europie Spośród jedenastu monarchii w Europie (nie licząc Watykanu), aż siedem to królestwa (Belgia, Dania, Hiszpania, Holandia, Norwegia, Szwecja i Wielka Brytania). Pozostała czwórka, a mianowicie Andora, Liechtenstein, Luksemburg i Monako, są księstwami. Poniżej przedstawiamy najważniejszych europejskich arystokratów. Brytyjska rodzina królewska Brytyjska rodzina królewska to bez wątpienia najpopularniejsza monarchia na świecie. Cieszy się dużą sympatią poddanych, a także olbrzymią popularnością wśród mediów z całego globu. Zainteresowanie prasy wzbudza przede wszystkim życie prywatne royalsów, które na przestrzeni lat było pełne afer i skandali. Czy wiemy, jak naprawdę wygląda codzienność za pałacowymi drzwiami? Rąbka tajemnicy uchylają twórcy serialu „The Crown”, opowiadającego historię Elżbiety II i pozostałych członków brytyjskiej rodziny królewskiej. Od 1901 roku na tronie Zjednoczonego Królestwa zasiada dynastia Windsorów. Obecnie panującym monarchą jest Karol III, najstarszy syn królowej Elżbiety II i księcia Filipa. 73-latek objął władzę 8 września 2022 r. w chwili śmierci swojej matki, która rządziła krajem przez siedem dekad. Koronacja króla lub królowej Wielkiej Brytanii, zgodnie z kultywowaną od wieków tradycją, odbywa się w Opactwie Westminsterskim, po upływie okresu żałoby. Dla porównania, Elżbieta II otrzymała koronę z rąk Arcybiskupa Canterbury w czerwcu 1953 r., czyli po ponad roku od wstąpienia na tron. Z kolei Karola III na oficjalną koronację musiał poczekać osiem miesięcy. Po śmierci Elżbiety II następcą brytyjskiego tronu został książę William – najstarszy syn króla Karola i zmarłej w 1997 r. księżnej Diany. Kolejne miejsca w sukcesji zajmują dzieci księcia Walii i księżnej Kate – książę George (ur. 2013), księżniczka Charlotte (2015) i książę Louis (2018). Dopiero piąty w kolejce do tronu jest brat Williama i najmłodszy syn Karola III, książę Harry, który wyprzedza swoich potomków – synka Archiego i córkę Lilibet. Duńska rodzina królewska Najstarszą i jedyną panującą królową na Starym Kontynencie po śmierci Elżbiety II była Małgorzata II. Królowa Danii na tron wstąpiła 14 stycznia 1972 r. po śmierci swojego ojca, Fryderyka IX i zasiadała na nim przez ponad pięć dekad. 31 grudnia 2023 r. 83-letnia monarchini w noworocznym orędziu do narodu ogłosiła swoją abdykację. Następcą królowej został najstarszy syn królowej, książę Fryderyk. Belgijska rodzina królewska Królem Belgii od 2013 roku jest Filip I Koburg, który przejął władzę w kraju po abdykacji swojego ojca, Alberta II. W chwili jego rezygnacji następczynią tronu Królestwa Belgii, zgodnie z protokołem, została 22-letnia księżniczka Elisabeth, najstarsza córka Filipa i jego żony, królowej Paoli. Następcą królowej jest jej najstarszy syn, książę Fryderyk. Holenderska rodzina królewska 2013 rok obfitował w głośne abdykacje. Ze stanowiska ustąpił papież Benedykt XVI, wspomniany chwilę wcześniej Albert II, król Belgów, a także królowa Niderlandów, Beatrycze. Jej miejsce zajął książę Wilhelm-Aleksander. Następczynią holenderskiego tronu jest aktualnie 20-letnia księżniczka Amalia. Hiszpańska rodzina królewska Filip VI, obecny król Hiszpanii, wstąpił na tron w 2014 roku po abdykacji swojego ojca, Jana Karola I. Jego następczynią jest najstarsza córka, księżniczka Eleonora. Gdy zasiądzie na tronie, będzie pierwszą hiszpańską królową od czasów Izabeli II (1833–1868). Norweska rodzina królewska Harald V to pierwszy norweski monarcha urodzony na terenie Norwegii od 567 lat. Na tronie zasiadł w 1991 roku, po nagłej śmierci swojego ojca, króla Olafa V. Choć rodzina królewska cieszy się dużym zaufaniem Norwegów, tamtejszy parlament kilkukrotnie przeprowadzał głosowanie nad przekształceniem kraju z monarchii w republikę. Jednak bezskutecznie. Następcą Haralda jest jego syn, książę Haakon, mimo tego, że ma straszą siostrę, księżniczkę Martę Ludwikę. Do 1990 r. tylko męski potomek mógł objąć tron w Norwegii. Szwedzka rodzina królewska Karol XVI Gustaw to najdłużej panujący monarcha w historii Szwecji. Na tronie zasiada od 1973 roku. Cztery lata później na świat przyszła jego pierwsza córka, następczyni tronu, księżniczka Wiktoria Bernadotte. Nazywana jest przez wielu „matką chrzestną Europy”, bo została matką chrzestną aż osiemnaściorga dzieci. W tym m.in. księcia Danii, Chrystiana, księżniczki Holandii, Katarzyny-Amalii i księżniczki Norwegii, Ingrydy Aleksandry. Wielkie Księstwo Luksemburga Od 2000 roku wielkim księciem Luksemburga jest Henryk z dynastii Burbonów, który objął władzę po abdykacji swojego ojca, księcia Jana. Pierwsze miejsce w linii sukcesji luksemburskiego tronu zajmuje książę Wilhelm, najstarszy syn i jeden z piątki dzieci Henryka oraz wielkiej księżnej Luksemburga, Marii Teresy. Księstwo Liechtensteinu Księstwo Liechtensteinu to najbogatszy kraj świata, mimo że pod względem powierzchni zajmuje jedno z ostatnich miejsc na świecie. Głową państwa jest książę Jan Adam II, który zasiada na tronie od 1989 roku. W 2004 r. monarcha mianował swojego najstarszego syna, księcia Alojzego, koregentem, przekazując mu rzeczywistą władzę. Księstwo Monako Monako to, zaraz po Watykanie, najmniejsze państwo świata. Krajem od 2005 roku rządzi książę Albert II Grimaldi. Według monakijskiego prawa, pierwszeństwo w objęciu tronu mają mężczyźni przed kobietami. Dlatego następcą Alberta jest książę Jakub, a nie urodzona dwie minuty wcześniej jego siostra, księżniczka Gabriela. Księstwo Andory W Księstwie Andory władze spoczywa w rękach dwóch współksiążąt. Są nimi prezydent Francji i katolicki biskup katalońskiego miasta La Seu d'Urgell. Który król rządził najdłużej? Najdłużej panującym monarchą w historii jest król Francji, Ludwik XIV, który rządził krajem przez rekordowe 72 lata i 110 dni. Drugie miejsce na liście wszech czasów zajmuje brytyjska królowa Elżbieta II. Zmarła we wrześniu 2022 r. monarchini zasiadała na tronie przez 70 lat i 214 dni. O niespełna 100 dni krócej władzę sprawował Rama IX Bhumibol Adulyadej, król Tajlandii. Lista pięciu najdłużej panujących monarchów na świecie: Ludwik XIV, król Francji – 72 lata i 110 dni Elżbieta I, królowa Wielkiej Brytanii – 70 lat i 214 dni Rama IX Bhumibol Adulyadej, król Tajlandii – 70 lat i 126 dni Jan II, książę Liechtensteinu – 70 lat i 91 dni Karol August, książę Saksonii-Weimaru-Eisenach – 70 lat i 12 dni Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Kwitnące wiśnie to symbol wiosny w Japoni. Gdzie jeszcze je zobaczysz?
Nie tylko Japończycy mają kwitnące wiśnie. Te miasta mogą konkurować z Tokio.
W tym artykule: Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Tak wygląda Central Park wiosną Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Japonia przywodzi na myśl na wiele skojarzeń, ale wiosną są to przede wszystkim kwitnące wiśnie. Różowawe kwiaty symbolizują efemeryczną naturę życia i piękno nowych początków. Każdej wiosny, poza pandemiczną przerwą, do Japonii przylatują tysiące turystów aby na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy spektakl w przyrodzie. W parkach, świątyniach i sanktuariach robi się wtedy tłoczno. Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Sezon kwitnienia wiśni w Japonii zwykle rozpoczyna się na południu, a następnie przesuwa się na północ. Zaczyna się na przełomie marca i kwietnia i zazwyczaj trwa około pięciu tygodniu. Szczyt kwitnienia przypada w różnym czasie w zależności od regionu i pogody. Najpopularniejszym miejscem do oglądania kwitnących wiśni w Japonii jest park Ueno w Tokio. Inne sprawdzone miejscówki to: Ścieżka Filozofów w Kioto, park Nakanoshima w Osace, ogród Shukkeien w Hiroszimie. Oglądanie kwitnących wiśni to nie tylko atrakcja turystyczna. To wiekowa tradycja, nazywana przez Japończyków hanami. Pod koniec marca i na początku kwietnia ludzie zbierają się w parkach, aby śpiewać, pić sake, a nawet pisać wiersze. Wszystko ku chwale otaczającego piękna. Współcześnie zakochani i całe rodziny wykorzystują ten czas na sesje fotograficzne w plenerze. Kwiat wiśni jest integralną częścią kultury japońskiej. Motyw ten pojawia się w dziełach sztuki, literaturze, a nawet na monetach jenów. Przypomina o kruchości życia i docenianiu każdej chwili. Tak wygląda Central Park wiosną Nie tylko w Japonii wiosna patrzy przez różowe okulary. Kwitnące wiśnie są również symbolem nowojorskiego Central Parku. Jedna z odmian (Okame) rosnących wzdłuż zachodniej strony zbiornika wodnego zdążyła już zakwitnąć. Kolejne dopiero czekają na swój szczyt. Nowojorczycy i turyści mogą śledzić, gdzie w Central Parku jest już różowo za pomocą aplikacji przygotowanej przez Central Park Conservancy. David Bayne, kierownik ds. zarządzania krajobrazem wytłumaczył w komunikacie prasowym, że łagodne przejście z zimowej aury na wiosenno-letnią sprzyja wczesnemu kwitnięciu wiśni. Nagłe upały mogłyby zaburzyć rytm przyrody. Łącznie w Central Parku na ponad 340 hektarach rosną cztery rodzaje wiśni: Kwanzan (znany z ciemnoróżowego odcienia), Higan (białe i różowe kwiaty), Yoshino (białe kwiaty), Okame (różowe kwiaty). Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Pola Marsowe w Paryżu Trudno o bardziej malownicze miejsce na piknik niż Pola Marsowe w Paryżu. Szczególnie wiosną robi się tam jeszcze bardziej fotogenicznie. To zasługa kwitnących wiśni. Co prawda nie ma ich tam tak wiele jak w Central Parku, ale to nie szkodzi. Okolica, w tym wieża Eiffla, dopełnia wrażenia estetyczne. Bonn w Niemczech Mniej oczywistym wyborem jest Bonn położone w zachodnich Niemczech. W kwietniu turystyka sprowadza się tam do dwóch ulic: Heerstrasse i Breite Straße. Rosnące wzdłuż nich wiśnie zostały przywiezione z Japonii po zjednoczeniu Niemiec. Heerstrasse jest nazywana przez mieszkańców „Aleją Kwitnącej Wiśni” i nie ma co się dziwić. Wiosną wygląda jak różowy tunel. Taka sceneria przyciąga fotografów z całego kraju i zagranicy. Kersenbloesempark w Amstelveen/Amsterdamie Znanym i sprawdzony miejscem jest również Kersenbloesempark położony niedaleko lotniska Amsterdam Schiphol. Podarowane miastu przez Japanese Women’s Club w 2000 roku prawdziwe japońskie drzewa sakura tworzą jeden z najlepszych ogrodów kwitnących wiśni w Europie. Każde drzewo ma nawet swoją własną nazwę – są to imiona kobiet w języku japońskim lub holenderskim. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Słynny obraz Rembrandta skrywał pewną tajemnicę. Nowoczesna technologia pomogła ją ujawnić
„Straż nocna” to obraz Rembrandta i jedno z największych dzieł holenderskiego artysty. Naukowcy odkryli, że obraz może zdradzać pewną wskazówkę dotyczącą życia malarza.
W tym artykule: Najnowsze badania obrazu Rembrandta ujawniają nieznany wcześniej szczegół Odkrycie było możliwe dzięki nowoczesnej technologii Czy Rembrandt chciał przyspieszyć proces wysychania farby? Czy sztuka może być źródłem wiedzy historycznej? Obrazy, tak jak i inne środki artystycznego przekazu, mogą pokazywać rzeczywistość lub wydarzenia z przeszłości, jednak jest to często przedstawienie metaforyczne lub symboliczne. Nawet jeśli mamy do czynienia z realizmem, trzeba wziąć na poprawkę fakt, że artysta opowiada swoją historię w sposób subiektywny. Jednak naukę trudno oszukać, a odpowiedzi na wiele pytań często kryją się w szczegółach. Niekiedy w tych niewidocznych gołym okiem. Najnowsze badania obrazu Rembrandta ujawniają nieznany wcześniej szczegół Pokazały to m.in. badania z 2021 roku, kiedy naukowcy odkryli, że na podstawie składu chemicznego białej farby można dowiedzieć się wiele o życiu holenderskich twórcach „złotej ery”. Badacze dokonali analizy kilkudziesięciu dzieł i dowiedzieli się, że artyści prawdopodobnie podróżowali po całej Europie w poszukiwaniu idealnych farb. Wpływ na to miały wydarzenia z XVII wieku, m.in. dwie siedemnastowieczne wojny, które zakłóciły łańcuch dostaw rud ołowiu. Pierwiastek ten był niezbędny do produkcji pigmentu białej barwy. O co chodzi z tym fotografowaniem jedzenia? Dawni malarze też mieli podobną obsesję Media społecznościowe to nieskończone źródło obrazów jedzenia – rysunki na piance cappuccino, artystycznie piętrowe hamburgery. Szaleństwo #foodporn ma wyrafinowane pochodzenie – dawni... Najnowsze badania rzucają z kolei nowe światło na najsłynniejsze dzieło Rembrandta. Chodzi o obraz „Straż nocna”, zwany również „Kompanią Fransa Banninga Cocqa i Willema van Ruytenburcha”. Artysta namalował go w 1642 roku. Widać na nim straż obywatelską z Amsterdamu z połowy XVII wieku. Ma wymiary 363 × 437 cm, co czyni go największym obrazem, namalowanym przez holenderskiego mistrza. Odkrycie było możliwe dzięki nowoczesnej technologii Zespół belgijskich, holenderskich i francuskich naukowców postanowił jeszcze raz przyjrzeć się „Straży nocnej”. Poddali płótno badaniu metodą rentgenowskiej dyfrakcji proszkowej. Jest to technika badawcza, która pozwala na jakościową oraz ilościową analizę materiałów krystalicznych zarówno stałych, jak i w formie proszkowej, w żaden sposób nie niszcząc przy okazji badanego obiektu. Autorom udało się przede wszystkim odkryć, że od ostatniego pociągnięcia pędzla przez Rembrandta, na obrazie pojawiło się kilka drobnych zmian. Ponadto badacze w kilku miejscach wykryli obecność mrówczanu ołowiu(II). To związek chemiczny, którego nigdy nie wykryto w żadnym znanym obrazie. – Mrówczany ołowiu znajdowały się również w miejscach, w których nie używano farb z ołowianym pigmentem, takiej jak biała i żółta. Te związki zazwyczaj bardzo szybko „znikają”. Prawdopodobnie dlatego nigdy nie odkryliśmy ich w żadnym dziele dawnych mistrzów – opisują wyniki swoich badań autorzy. Czy Rembrandt chciał przyspieszyć proces wysychania farby? Badacze twierdzą, że mrówczany ołowiu(II) znajdowały się głównie w jasnych kolorach, ale postanowili sprawdzić, czy związek ten występował w farbie już od momentu powstania dzieła. Dzięki badaniu metodą promieniowania synchrotronowego w Europejskim Ośrodku Promieniowania Synchrotronowego w Grenoble (ESRF) naukowcy odkryli, że Holender, tworząc jasne farby, najprawdopodobniej mieszał tlenek ołowiu(II) z olejem lnianym, aby przyspieszyć proces wysychania. Julian Fałat – nie tylko malarz. Oto wszystko, co warto o nim wiedzieć Malarz, pasjonat kultury japońskiej i podróżnik. Julian Fałat, bo o nim mowa, jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich artystów okresu realizmu i impresjonizmu. Co jeszcze warto w... Zespół sugeruje, że na skutek reakcji tych dwóch składników wytworzył się mrówczan ołowiu(II). Odkrycie tego związku może być pewną wskazówką, która zdradza nam charakter holenderskiego malarza. Jeżeli nie chciał zbyt długo czekać, aż wyschnie standardowa farba, mógł cechować się wyjątkowym brakiem cierpliwości… Badacze dopuszczają jednak prawdziwość innej hipotezy, która zakłada, że związek ten powstał w wyniku późniejszych prac renowacyjnych. Jednak naukowcy przyznają, że Rembrandt już w swoich czasach był uważany za bardzo nowatorskiego artystę. Lubił eksperymentować efektami światła i cieni, a także przestawieniem portretowanych ludzi. „Straż nocna” jest tego przykładem. Obraz znajduje się obecnie w zbiorach Rijksmuseum w Amsterdamie. Źródło: Angewandte Chemie International Edition. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ciekawe miejsca w Europie. 21 pomysłów na długi weekend
W tegorocznym zestawieniu przygotowanym przez redakcję National-Geographic.pl znalazły się ciekawe miejsca w Europie, które warto odwiedzić choć jeden raz w życiu. Oto informacje praktyczne, które ułatwią organizację podróży.
W tym artykule: Podróż gondolą po Wenecji Na tropie Drakuli w Transylwanii Piknik pod Wieżą Eiffla Kąpiel w gorących źródłach na Islandii Spacer po lawendowych polach Prowansji U stóp bazyliki Sagrada Familia w Barcelonie Zachód słońca nad Stonehenge w południowej Anglii Skosztować paškiego sira na wyspie Pag Starożytne rzymskie łaźnie w Anglii Celebrować piwo podczas Oktoberfest Kajakiem po norweskich fiordach Degustacja wina w winnicy w Bordeaux Kąpiel w łaźniach termalnych w Budapeszcie Relaks na piaskach Costa del Sol Ukojenie w prawosławnym klasztorze Riła Niesamowite ludzkie biegi w Tarragonie Wycieczkę łodzią na dwa kontynenty w Turcji Na przekór lękowi wysokości na Klifach Moheru w Irlandii Na meczu Premier League w Anglii Kawa na stoku pod Innsbruckiem Jak na gofry to do Belgii Bucket list to osobista lista rzeczy, które chciałoby się zrobić przynajmniej raz w życiu. Może to być lista książek do przeczytania lub filmów do obejrzenia. Mogą to również być doświadczenia do przeżycia lub ciekawe miejsca w Europie lub na świecie do odwiedzenia. O najciekawszych miastach do odwiedzenia w Polsce i na świecie piszemy regularnie. 36 miejsc w Europie, które warto zobaczyć choć raz w życiu, przeczytacie w tym artykule. Poniżej uaktualniona przez naszą redakcję lista aż 21 miejsc, które warto zobaczyć choć raz w życiu. Podróż gondolą po Wenecji Gondole służą wenecjanom od XI wieku. Dziś po weneckich kanałach pływa aż 10 tys. takich łodzi wiosłowych. Każda z nich jest napędzana siłą mięśni wioślarza zwanego gondolierem. Aby zostać takim sternikiem, trzeba ukończyć 400 godzin specjalnego szkolenia. Ile kosztuje podróż gondolą? Cena wycieczki gondolą to 80 euro za gondolę przed zachodem słońca. Wieczorne rejsy są dłuższe. Za podróż po zachodzie słońca trzeba będzie zapłacić 100 euro. Gondole zatrzymują się w specjalnych miejscach zwanych stazi. Sama podróż trwa 30 lub 60 minut. /Getty Images Na tropie Drakuli w Transylwanii Dziś Sighișoara to jedno z najprężniej rozwijających się miast w środkowej Rumunii. Sześć wieków temu to tu właśnie przyszedł na świat Wład Palownik (Vlad Drăculea). Ten słynący z brutalności hospodar wołoski stał się po latach inspiracją dla irlandzkiego pisarza Brama Stockera do stworzenia postaci wampira Drakuli. Sighișoara położona na Wyżynie Transylwańskiej przyciąga dzisiaj wielu turystów z całego świata poszukujących śladów po półlegendarnym Władzie Palowniku. Co ciekawe, część przybyszy odwiedza również oddalony o 2 godziny drogi od Sighișoary zamek w Branie, gdzie zdaniem Brama Stockera miał żyć Drakula. Niestety żadne źródła historyczne nie potwierdzają, by rzeczywiście była to siedziba Włada. Piknik pod Wieżą Eiffla Co prawda pod Wieżą Eiffla w Paryżu nie ma specjalnie wyznaczonych miejsc piknikowych, a odwiedzający nie mogą wnosić na samą Wieżę szklanych butelek ani puszek z napojami, to jest dozwolona „rozsądna" (to dosłownie określają przepisy) ilość jedzenia i napoi, które można spożywać pod i na Wieży. W samej Wieży Eiffla działają dwie kawiarnie. Można tam kupić zimne i gorące napoje. Głodni mają do dyspozycji słodkie pieczywo, ciasta, sałatki, domowe kanapki, a nawet kawałki pizzy. Co roku podczas nocy sylwestrowej pod Wieżą Eiffla zbierają się tysiące paryżan i turystów z całego świata. Przy sprzyjającej pogodzie wielu z nich organizuje małe pikniki, aby wspólnie wyczekiwać północy. Sprawę ułatwiają lokalni sprzedawcy szampanów, którzy dystrybuują małe butelki wśród świętującego tłumu. Na taki Sylwester pod paryską chmurką warto jednak zabrać coś do jedzenia. Okoliczne bary i street foody są zazwyczaj oblegane przez setki wygłodniałych ludzi. Kąpiel w gorących źródłach na Islandii Błękitna laguna, czyli Bláa Lónið, to jedna z największych atrakcji turystycznych Islandii. Uzdrowisko znajduje się na obszarze geotermalnym w południowo-zachodniej części wyspy. Kąpiel w bogatej w minerały wodzie pozytywnie wpływa na m.in. na skórę. Temperatura wody sięga 38oC, co sprawia że kąpiel jest przyjemnie ciepła. Ile kosztują bilety do Blue Lagoon? Ceny – jak to na Islandii – nie są niskie. Najtańszy bilet do Błękitnej Laguny kosztuje 8 490 koron islandzkich, czyli ok. 250 zł. Uzdrowisko jest czynne cały rok. Spacer po lawendowych polach Prowansji Lawendowe pola to jeden z znaków rozpoznawczych Prowansji. Ta kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji wyróżnia się łagodnym klimatem zimą i gorącymi latami. Aby zobaczyć najpiękniejsze uprawy lawendy, warto udać się w okolice miasteczka Valensole. Koniecznie trzeba tam wtedy spróbować dań kuchni prowansalskiej. Lawenda jest w niej wykorzystywana, m.in. jako jedno z ziół wchodzących w skład popularnej również u nas mieszkanki ziół prowansalskich. Kiedy jest sezon na lawendę w Prowansji? Pola Prowansji zaczynają kwitnąć w czerwcu. Do końca tego miesiąca zakwita większość lawendy w regionie. Im wyżej jest położone pole, tym później zakwitają kwiaty. U stóp bazyliki Sagrada Familia w Barcelonie Kiedy w 1882 roku rozpoczynano budowę Świątyni Pokutnej Świętej Rodziny (Temple Expiatori de la Sagrada Família) w Barcelonie, na światowej architekturze obowiązywał styl secesyjny. Choć czasy secesji dawno minęły, kościół przypominający zamek z wilgotnego morskiego piasku wciąż jest w budowie. Jeszcze kilka lat temu podawano rok 2026 za moment zakończenia prac. Dziś już jednak wiadomo, że choćby z powodu pandemii, data ta nie będzie możliwa do utrzymania. Sagrada Familia to największa, choć niejedyna atrakcja stolicy Katalonii. Każdego roku Barcelonę odwiedza ponad 10 milionów turystów. Wielu z nich to kibice piłkarscy. O tym, jak kupić bilety na mecz FC Barcelona, przeczytasz również tutaj. Z Polski do Barcelony latają samoloty z Warszawy, Krakowa i Wrocławia. Lot trwa nieco ponad 3 godziny. Zachód słońca nad Stonehenge w południowej Anglii Tajemnica słynnej megalitycznej budowli właśnie została rozwiązana. O tym, kto i po wzniósł Stonehenge, przeczytasz tutaj. Stanowisko Stonehenge robi ogromne wrażenie widziane na żywo. Wielu odwiedzających zwraca uwagę, że w budowla jest w rzeczywistości dużo większa niż sprawia wrażenie na zdjęciach. I rzeczywiście, każdy z bloków kamiennych tworzących Stonehenge waży ponad 25 ton. Stonehenge warto odwiedzić w cieplejszych miesiącach roku, szczególnie latem i zostać tam aż do zachodu słońca. Można wówczas lepiej zrozumieć astronomiczne zastosowanie konstrukcji i poczuć się jak pradawni druidzi. Położone na zachód od Londynu Stonehenge jest dobrze skomunikowane w brytyjską stolicą. Do stanowiska można dotrze zarówno samochodem, jak i busem lub pociągiem. Skosztować paškiego sira na wyspie Pag Paški sir to jedna z ulubionych pamiątek przywożonych z Chorwacji przez polskich turystów. Trudno się dziwić – ten twardy, słony i lekko pikantny owczy ser to doskonały dodatek do sałatek i świeżego chleba. Paški ser szczególnie dobrze smakuje jednak w miejscu swojej produkcji, czyli na słonecznej wyspie Pag Na położoną na Morzu Adriatyckim wyspę Pag można dotrzeć z Polski samochodem. W miejscowości Prizna należy przesiąść się na prom. Starożytne rzymskie łaźnie w Anglii Bath to popularne miasto w Anglii – miejscowość położona w hrabstwie Somerset, 159 kilometrów od Londynu. Z wycieczki do Bath ucieszą się nie tylko fani rzymskich łaźni, ale też czytelnicy książek Jane Austen. Akcja jej dwóch powieści, czyli „Opactwa Northanger" i „Perswazji" umiejscowiona została właśnie w Bath. Sama pisarka mieszkała tu bowiem przez kilka lat. Od tamtych czasów zabudowa miasta zmieniła się bardzo nieznacznie, zaś jego charakterystyczny klimat pozostał. Warto podejść przede wszystkim do Centrum Jane Austen, by dowiedzieć się więcej o życiu pisarki. Najbardziej spektakularny budynek w Bath to niewątpliwie Royal Crescent – 30 szeregowych domów, połączonych ze sobą i tworzących jednolity łuk. Koniecznie musimy też dotrzeć do słynnego mostu Pulteney na rzece Avon. Most łączy starą część Bath z nową. Na całej swojej rozpiętości Pulteney Bridge jest zabudowany. Mieszczą się w nim sklepiki, w których można zrobić lokalne zakupy. To jeden z zaledwie czterech takich mostów na świecie. Celebrować piwo podczas Oktoberfest Tradycja świętowania Oktoberfest sięga w Bawarii XIX wieku. Początkowo wydarzenie miało związek ze sportem. Celebrowanie piwa pojawiło się znacznie później. Za pierwszy Oktoberfest uznaje się wesele księcia Ludwika Bawarskiego w 1810 roku. Z tej okazji dla gości przygotowano kilka różnych sportowych zawodów. Konkury cieszy się takim powodzeniem, że wydarzenie powtórzono rok później, a wkrótce na stałe weszło do kalendarza lokalnych świąt. Dziś w Oktoberfest bierze udział kilka milionów ludzi, którzy wypijają ponad 5 milionów litrów piwa. Ze świętem wiąże się kilka stałych elementów, jak ogromne ponadlitrowe kufle oraz tradycyjne bawarskie stroje i przyśpiewki. Wejście na Oktoberfest jest bezpłatne. Kajakiem po norweskich fiordach Na wybrzeżu Norwegii znajduje się aż 1700 fiordów o różnej wielkości. Wszystkie razem tworzą linię brzegową długości 57 tys. km. To więcej niż wynosi długość równika. Podziwianie Norwegii od strony morza wydaje się świetnym pomysłem. Szczególnie latem, kiedy dni są długie, a temperatura umiarkowanie ciepła. Warto wówczas wypożyczyć kajak i w ten sposób poznać kilka z norweskich fiordów. Uwaga! Ze względów bezpieczeństwa większość wypożyczalni kajaków w Norwegii wymaga okazania tzw. mokrej karty (våttkort), czyli dokumentu potwierdzającego umiejętność pływania. Kurs na taką kartę można w miarę szybko zrobić na miejscu. Degustacja wina w winnicy w Bordeaux Pofałdowane zbocza wokół Bordeaux są otoczone winnicami, w których w pełnym słońcu i na bogatych w minerały glebach kwitną różne szczepy winogron. Najpowszechniejsze z nich to: merlot, sauvignon blanc sémillon. Region Bordeaux graniczy z ujściem rzeki Żyrondy do Oceanu Atlantyckiego. Obszar powierzchni 100 km kwadratowych otaczających Bordeaux to w zasadzie jedna ogromna winnica. Znajduje się tu 60 apelacji i około 8 500 różnych zamków. Na północ od miasta Bordeaux, region winiarski Médoc słynie z dobrze wyważonych win czerwonych z apelacji takich jak Margaux i Pauillac. Z południowego regionu Graves pochodzą odmiany winorośli, w tym muscadelle, sauvignon blanc i sémillon, które tworzą popularne słodkie białe wina, takie jak Sauternes. Z Polski do Bordeaux można dolecieć samolotem z przynajmniej jedną przesiadką. Kąpiel w łaźniach termalnych w Budapeszcie Stolica Węgier jest jednym z najpopularniejszych kierunków weekendowych wyjazdów z Polski. Nic dziwnego, skoro do Budapesztu warto przyjechać właściwie o każdej porze roku. Zimą rozgrzewające lokalne wino i ciężka, choć niewątpliwie smaczna węgierska kuchnia (te langosze i gulasze!) ściągają dziesiątki tysięcy turystów. Latem można tu spędzić przyjemny czas podczas długich spacerów po kolejnych dzielnicach miasta, a także bawiąc się w jednym z klubów na świeżym powietrzu. Zarówno zimą, jak i latem Budapeszt przyciąga łaźniami. Te największe i najbardziej znane mają prawie 150 lat tradycji. Baseny termalne są uznawane nie tylko za świetny pomysł na relaks, mają również działanie prozdrowotne. Przed wyjazdem warto sprawdzić bieżące ceny i godziny otwarcia. Relaks na piaskach Costa del Sol Costa del Sol, czyli w dosłownym tłumaczeniu z hiszpańskiego „słoneczne wybrzeże" znajduje się w południowej Andaluzji nad Morzem Śródziemnym. Wybrzeże tworzy aż 60 kilometrów piaszczystej linii brzegowej. Nieoficjalną stolicą i największym miastem regionu jest Malaga, dokąd łatwo dostać się samolotem z Polski. Z lotniska w Maladze kursuje specjalna kolejka, którą szybko i sprawnie można dostać się do kolejnych kurortów nad morzem. Większość z nich powstała w latach 60. XX wieku, na fali ogromnego boomu turystycznego, który dział się wówczas w Hiszpanii. Jednym z najciekawszych, ale też niestety najdroższych miast regionu, jest Marbella. Ulubione miasto arabskich szejków to elegancki kurort z drogimi restauracjami i klubami nocnymi. Poszukującym mniej gwarnych miejsc polecamy miasteczko Nerja z fantastycznymi plażami spokojną atmosferą. Ukojenie w prawosławnym klasztorze Riła Bułgaria jest trzecim w Europie krajem pod względem wartości zabytków archeologicznych. To jeden z najstarszych europejskich krajów, który może szczycić się niezwykłym dorobkiem kulturowym. Założona ponad 3 tys. lat temu osada Nesebyr jest rezerwatem architektonicznym i archeologicznym. Znajdujące się tutaj zabytki zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kraj słynie także z ogromnej ilości świątyń, czyli monastyrów. Zakony bułgarskiego kościoła rozsiane są po całym kraju. Największy i najsłynniejszy z nich to Monastyr Rilski, położony u stóp masywu Riła. Klasztor jest położony na południe od Sofii. Do bułgarskiej stolicy łatwo dolecieć LOT-em z Warszawy. Niesamowite ludzkie biegi w Tarragonie Tarragona to miasto w Katalonii. Poza urokliwymi zacienionymi uliczkami i świetnym jedzeniem warto się tu wybrać, by na żywo zobaczyć słynną instalację z ludzi. Tradycja znana jako castell jest żywa w całej Katalonii i na Balearach, ale to właśnie w Tarragonie przybiera najbardziej spektakularne formy. W budowie wieży z ludzi bierze udział kilkanaście osób. Najwyższe castell mogą mieć nawet 9 „pięter" wysokości. Przy czym jeden człowiek równa się jednemu piętru. Aby zobaczyć to wydarzenie, należy przybyć do Tarragony w maju. W roku 2023 wydarzenie rozpoczyna się 8 maja i potrwa do 21 maja. Wycieczkę łodzią na dwa kontynenty w Turcji Stambuł w Turcji to oficjalnie największe miasto Europy. Metropolia, w której żyje ponad 15 milionów ludzi, tylko częściowo jest położona na Starym Kontynencie. Europę od Azji oddziela cieśnina Bosfor. Cieśnina mierzy 30 km, ale łatwo ją pokonać jednym z kursujących w Stambule statków. Rejsy po Bosforze nie są drogie. Za trwającą 6 godzin wycieczkę należy zapłacić 1,2 dolara. Krótsze, 2-godzinne rejsy kosztują 80 centów. Na przekór lękowi wysokości na Klifach Moheru w Irlandii Jednym z lepiej rozpoznawalnych i chętniej odwiedzanych miejsc w Irlandii są Klify Moheru, choć podobnie pięknych widoków nie brakuje też w okolicach Grobli Olbrzyma i Ardmore. Spacer po irlandzkich klifach to spotkanie z majestatyczną naturą na żywo. Stojąc na szczycie skały, można spojrzeć daleko w morze i zobaczyć, jak fale rozbijają się o skalną ścianę. Dla takich widoków zdecydowanie warto nadłożyć kilometrów. Najbliższe lotnisko położone w okolicy Klifów Moheru znajduje się w irlandzkim mieści Galway. Z Polski do Galway można dolecieć Ryanairem. Lot trwa około 3 godzin. Na meczu Premier League w Anglii Raczej bezdyskusyjnie to właśnie Anglię uznaje się za miejsce narodzin piłki nożnej. Tu do dziś znajdują się jedne z najpopularniejszych wśród kibiców z całego świata klubów i stadionów. Największe stadiony to Wembley w Londynie, Old Trafford w Manchesterze oraz Tottenham Hotspur Stadium, Emirates Stadium i London Stadium. Trzy ostatnie również znajdują się w Londynie. Ceny biletów na mecze Premier League zaczynają się od 125 funtów. Kawa na stoku pod Innsbruckiem Miasto leżące na szlaku łączącym północ Europy z Włochami. To tu w XV w. Habsburgowie przenieśli swój cesarski dwór. Innsbruck – tradycyjna stolica Tyrolu – jest piękny. Nie trzeba wiele czasu by to odkryć. Potrzeba go sporo, by wrócić usatysfakcjonowanym. Choć Innsbruck nie jest mały miastem, nie ma tu wielkomiejskiej atmosfery Wiednia. Jest raczej kameralnie. Do Innsbrucka można łatwo dojechać samochodem lub dolecieć samolotem z przesiadką w jednym z niemieckich portów lotniczych. Z Monachium można tu dotrzeć również busem. Jak na gofry to do Belgii Bruksela pachnie wyśmienicie. Stolica Belgii żyje street foodem przez cały rok. Warto tu wpaść o każdej porze roku i skosztować kilku belgijskich wynalazków. Wśród nich są oczywiście frytki z jednym z kilkudziesięciu sosów do wyboru, ale także narodowe danie Belgów – moules frites, czyli omułki z frytkami popijane belgijskim – a jakże! – piwem. Na deser belgijskie czekoladowe pralinki i koniecznie belgijskie gofry. W Brukseli dostaniemy gofry prostokątne, a w Liège z zaokrąglonymi rogami i lekko karmelizowane. Każdy przepyszny! Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.