National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-20T14:40:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zapomniany rytuał wraca do łask. Dusking pomaga odzyskać spokój i odbudować więź z naturą
items: Król incognito w kokpicie. Przez lata w tajemnicy woził pasażerów po Europie
items: Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
items: Podbiła Paryż i serca mężczyzn. Historia Maty Hari zakończyła się przed plutonem egzekucyjnym
items: „Gdańsk może i jest piękniejszy, ale to polskie miasto skradło moje serce". Holenderski influencer ocenił je 10/10
items: Nadchodzi nowa era transportu. Futurystyczne kapsuły odmienią podróżowanie po Europie
items: Kobiety nauczyły łowców i zbieraczy uprawy roli? Tak sugerują badania DNA w Zachodniej Europie
items: Naukowcy odkryli nieznaną starożytną grę. Dzięki sztucznej inteligencji
items: Najmniejszy kraj w historii, który zakwalifikował się na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Co kryje w sobie ta egzotyczna wyspa?
items: Tu czas płynie wolniej. Odkryj najbezpieczniejsze miejsca 2026 roku
items: Żaby kolonizują Holandię. Niezwykła inwazja z dalekich krain
items: 25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
items: Siekierki jak Holandia. W Warszawie powstanie nowa nadrzeczna dzielnica
items: Archeolodzy zlokalizowali w Australii wielki statek handlowy. Zaginął w 1857 roku
items: Giethoorn przypomina bajkową krainę. To idealne miejsce dla wszystkich, którzy lubią ciszę
items: Tak wyglądały przedchrześcijańskie miejsca kultu. Składano w nich „pieniądze diabła”
items: Rzymianie obrabowali Celtów. Ich bogate łupy znaleziono w Holandii
items: Zadziwiające znalezisko w Holandii. Odkryto podłogę wykonaną z kości
items: Atrakcje Goudy: co warto zobaczyć w mieście znanym z sera?
items: Magiczne domki na pokładzie samolotu. Niezwykła tradycja z Holandii
items: Pasjonaci odkryli 1000 nieznanych kurhanów w Holandii. Rewolucja w archeologii tego kraju
items: Odkryto sekret słynnego obrazu „Dziewczyna z perłą”. To arcydzieło stanowi neurologiczny fenomen
items: To najstarsza linia lotnicza świata. Polacy uważają ją za najlepszą (i już wiem, dlaczego)
items: Pierwsi hodowcy bydła pojawili się w północnej Europie wcześniej, niż do tej pory sądzono
items: Amsterdam wprowadza zakaz budowy nowych hoteli. Tak miasto walczy z nadmiarem turystów

Zapomniany rytuał wraca do łask. Dusking pomaga odzyskać spokój i odbudować więź z naturą
type: item
date: 2026-03-20T14:39:26.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: holandia
subject: niebo
subject: noc
subject: Wellness
subject: Zdrowie
subject: zwyczaje
description: Przywrócony do współczesnej codzienności przez holenderską pisarkę Marjolein Dubbers, prosty rytuał „duskingu” – czyli świadomego obserwowania chwili, gdy dzień przechodzi w noc – zyskuje coraz większą popularność. Dla wielu osób to nie tylko sposób na wyciszenie, lecz także forma ponownego nawiązania kontaktu z naturą i rytmem, który na co dzień łatwo przeoczyć.
encoded: Obserwowanie zapadającego zmroku może wydawać się czynnością banalną, a jednak w rzeczywistości ma w sobie potencjał głębokiego wyciszenia. Przez wieki ludzie naturalnie funkcjonowali w rytmie światła i ciemności, traktując zmierzch jako moment przejścia – symboliczne zakończenie dnia i początek odpoczynku. Współcześnie ten prosty zwyczaj powraca w nowej formie jako praktyka określana mianem „duskingu”, coraz częściej postrzegana jako sposób na poprawę dobrostanu psychicznego. Trend ten wpisuje się w rosnące zainteresowanie uważnością i świadomym przeżywaniem codzienności. Zatrzymanie się na kilka minut, by obserwować zmieniające się światło, kolory nieba i stopniowe wyciszenie otoczenia, może pomóc ograniczyć napięcie, uspokoić myśli i stworzyć przestrzeń do refleksji. To doświadczenie, choć niezwykle proste, dla wielu osób staje się jednym z najbardziej dostępnych sposobów na odzyskanie równowagi w świecie pełnym bodźców. Skąd wziął się dusking? Zapomniany rytuał wraca do łask Choć dziś „dusking” bywa przedstawiany jako nowy trend związany z uważnością, jego historia sięga znacznie głębiej i jest wyraźnie zakorzeniona w dawnym stylu życia. W Holandii funkcjonował pod nazwą schemeren i jeszcze w XVIII oraz XIX wieku był naturalnym elementem codzienności – szczególnie na obszarach wiejskich. Rodziny, kończąc dzień pracy, na chwilę przerywały zajęcia, by wspólnie obserwować zapadający zmrok, zanim zapalono lampy i rozpoczęto wieczorne aktywności. Był to moment przejścia – symboliczne oddzielenie obowiązków w ciągu dnia od odpoczynku, a zarazem czas wyciszenia i skupienia na otoczeniu. Wraz z upowszechnieniem elektryczności i przyspieszeniem tempa życia w XX wieku zwyczaj ten w dużej mierze zanikł, o czym już w latach 60. i 70. pisano jako o utraconym elemencie codziennej kultury. Do tej niemal zapomnianej praktyki powróciła współcześnie holenderska pisarka Marjolijn van Heemstra, która – sięgając do wspomnień starszego pokolenia i archiwalnych źródeł – zaczęła przywr…

dusking-c0c8299.jpg
width: 5405
height: 3603

Król incognito w kokpicie. Przez lata w tajemnicy woził pasażerów po Europie
type: item
date: 2026-03-19T12:45:20.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Ludzie
subject: holandia
subject: NatGeoBN
subject: Niderlandy
subject: pilot
subject: samoloty
description: Przez lata woził pasażerów po Europie, nie zdradzając swojej tożsamości. Król Niderlandów Willem-Alexander był aktywnym pilotem liniowym, łącząc obowiązki monarchy z pasją do latania.
encoded: Spis treści: Król za sterami samolotu Pasażerowie nie mieli pojęcia Co dalej z lataniem króla? Willem-Alexander to jeden z nielicznych monarchów na świecie, którzy prowadzili tak „zwyczajne” życie zawodowe. Jako drugi pilot w KLM przez lata uczestniczył w regularnych lotach pasażerskich, pozostając anonimowy dla większości podróżnych. Jego historia to niezwykłe połączenie królewskiej funkcji i codziennej pracy w kokpicie. Król za sterami samolotu KLM potwierdził, że król Niderlandów przez długi czas latał jako co-pilot na Boeingach 737, obsługując regularne rejsy pasażerskie w Europie. Używał przy tym pseudonimu „Meneer van Buren”, co pozwalało mu zachować prywatność i funkcjonować jak każdy inny członek załogi. Jako pilot liniowy musiał spełniać te same wymagania co inni – przechodził regularne szkolenia, testy symulatorowe i badania medyczne, a także utrzymywał odpowiednią liczbę godzin w powietrzu, by zachować licencję. Latanie nie było więc symboliczną pasją, lecz realną, wymagającą odpowiedzialności pracą. Regularne loty – często kilka razy w miesiącu – były dla monarchy sposobem na oderwanie się od obowiązków państwowych. W wywiadach podkreślał, że największą satysfakcję daje mu pełne skupienie na procedurach i technice, gdzie liczą się konkretne decyzje, a nie protokół dyplomatyczny. Co więcej, Willem-Alexander przyznał, że gdyby nie urodził się w rodzinie królewskiej, zostałby zawodowym pilotem. Fascynacja lotnictwem towarzyszy mu od młodości – jeszcze zanim objął tron, zdobywał kolejne uprawnienia i doświadczenie, które później pozwoliły mu zasiąść w kokpicie komercyjnego samolotu. Pasażerowie nie mieli pojęcia Większość podróżnych nie zdawała sobie sprawy, kto siedzi w kokpicie. Król rzadko ujawniał swoją tożsamość, choć czasem zdradzał go charakterystyczny głos podczas komunikatów pokładowych – zwłaszcza gdy przedstawiał się jako kapitan lub drugi pilot. Jak sam przyznawał, te krótkie momenty kontaktu z pasażerami były jedną z niewielu sytuacji, w których…

willem-alexander-GettyImages-2267136654-4f7bd81.jpg
width: 7352
height: 4904

Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
type: item
date: 2026-03-09T11:01:13.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje
subject: francja
subject: hanami
subject: holandia
subject: japonia
subject: kwiaty
subject: niemcy
subject: Travel
subject: wiosna
subject: wiśnie
subject: Wolny czas
description: Kwitnące wiśnie to niekwestionowany symbol japońskiej wiosny, który co roku przyciąga tysiące turystów spragnionych widoku różowych płatków. Choć tradycja hanami wywodzi się z Azji, podobne spektakle przyrody można dziś podziwiać w sercu Nowego Jorku czy na ulicach europejskich miast.
encoded: W tym artykule: Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Tak wygląda Central Park wiosną Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Japonia przywodzi na myśl na wiele skojarzeń, ale wiosną są to przede wszystkim kwitnące wiśnie. Różowawe kwiaty symbolizują efemeryczną naturę życia i piękno nowych początków. Każdej wiosny, poza pandemiczną przerwą, do Japonii przylatują tysiące turystów aby na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy spektakl w przyrodzie. W parkach, świątyniach i sanktuariach robi się wtedy tłoczno. Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Sezon kwitnienia wiśni w Japonii zwykle rozpoczyna się na południu, a następnie przesuwa się na północ. Zaczyna się na przełomie marca i kwietnia i zazwyczaj trwa około pięciu tygodniu. Szczyt kwitnienia przypada w różnym czasie w zależności od regionu i pogody. Najpopularniejszym miejscem do oglądania kwitnących wiśni w Japonii jest park Ueno w Tokio. Inne sprawdzone miejscówki to: Ścieżka Filozofów w Kioto, park Nakanoshima w Osace, ogród Shukkeien w Hiroszimie. Oglądanie kwitnących wiśni to nie tylko atrakcja turystyczna. To wiekowa tradycja, nazywana przez Japończyków hanami. Pod koniec marca i na początku kwietnia ludzie zbierają się w parkach, aby śpiewać, pić sake, a nawet pisać wiersze. Wszystko ku chwale otaczającego piękna. Współcześnie zakochani i całe rodziny wykorzystują ten czas na sesje fotograficzne w plenerze. Kwiat wiśni jest integralną częścią kultury japońskiej. Motyw ten pojawia się w dziełach sztuki, literaturze, a nawet na monetach jenów. Przypomina o kruchości życia i docenianiu każdej chwili. Tak wygląda Central Park wiosną Nie tylko w Japonii wiosna patrzy przez różowe okulary. Kwitnące wiśnie są również symbolem nowojorskiego Central Parku. Jedna z odmian (Okame) rosnących wzdłuż zachodniej strony zbiornika wodnego zdążyła już zakwitnąć. Kolejne dopiero czekają na swój szczyt. Nowojorczycy i turyści mogą śledzić, gdzie w Central Parku jest już różowo za pomocą aplikacji przygotowanej przez Centra…

kwitnace-wisnie-43b5395.jpg
width: 4032
height: 3024

Podbiła Paryż i serca mężczyzn. Historia Maty Hari zakończyła się przed plutonem egzekucyjnym
type: item
date: 2026-03-08T09:05:51.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: holandia
subject: I wojna światowa
subject: szpiegostwo
description: Mata Hari bez wątpienia była jedną z najbardziej enigmatycznych postaci XX wieku. Dziś, ponad 100 lat po egzekucji, kobieta oskarżona o szpiegostwo na rzecz Niemiec, która miała przyczynić się do śmierci tysięcy francuskich żołnierzy, wciąż budzi kontrowersje. Czy była zimnokrwistą agentką H-21, która sprzedawała sekrety aliantów za futra i biżuterię? A może należy postrzegać ją jako kozła ofiarnego, który był potrzebny francuskiej armii do podniesienia morale w krytycznym momencie I wojny światowej?
encoded: Spis treści: Mała księżniczka tatusia. Dzieciństwo Maty Hari Nieszczęśliwa żona Paryż u stóp Maty Hari Pułapka wojny Aresztowanie i egzekucja Maty Hari Margaretha Zelle stworzyła Matę Hari, by uciec od szarej rzeczywistości nieszczęśliwej żony z holenderskiej prowincji. Ta kreacja dała jej sławę, pieniądze i miłość. Sprawiła, że stała się archetypem femme fatale. Ostatecznie stała się jednak przyczyną jej zguby. Mała księżniczka tatusia. Dzieciństwo Maty Hari Mata Hari, a właściwie – Margaretha Geertruida Zelle, urodziła się 7 sierpnia 1876 roku w Leeuwarden, w północnej holenderskiej prowincji Fryzja. Jej ojciec, Adam Zelle, był zamożnym kupcem, właścicielem dobrze prosperującego sklepu z kapeluszami. Matka, Antje van der Meulen, pochodziła z zamożnej fryzyjskiej rodziny. Adam rozpieszczał córkę ponad miarę. Nazywał ją swoją małą księżniczką, a Margaretha dorastała w przekonaniu o własnej wyjątkowości. Zaszczepił w niej przekonanie, że jest stworzona do wyższych celów, co w późniejszych latach stało się zarówno jej siłą napędową, jak i zgubą. Margaretha była świetnie przygotowana do bycia podziwianą, ale nie do pracy i trudów codziennego życia. Rozpad rodziny Zelle Beztroskie dzieciństwo Margarethy skończyło się gwałtownie w 1889 roku. Skłonny do ryzykownych inwestycji Adam ulokował cały majątek w wątpliwych operacjach giełdowych, co dla niego i jego rodziny okazało się katastrofą. Zelle zbankrutował, tracąc nie tylko majątek, ale i reputację w konserwatywnym społeczeństwie. Upadek finansowy pociągnął za sobą natychmiastowy rozpad rodziny. Antje rozwiodła się z mężem, a rodzina przestała istnieć. Największy cios nadszedł jednak w 1891 roku, kiedy zmarła matka Margarethy, prawdopodobnie wycieńczona stresem i chorobą. Dziewczynka, w wieku 15 lat, została sama. Ojciec ożenił się ponownie, a rodzeństwo zostało rozdzielone między krewnych. Skandal w Lejdzie Margaretha została wysłana do szkoły w Lejdzie, gdzie miała kształcić się na przedszkolankę. Był to jeden z niewie…

MataHari1-85d9162.jpg
width: 2048
height: 1362

„Gdańsk może i jest piękniejszy, ale to polskie miasto skradło moje serce". Holenderski influencer ocenił je 10/10
type: item
date: 2026-03-04T11:03:30.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: holandia
subject: polska
subject: polskie miasta
subject: wrocław
description: Luke Patrick Hoogmoed to popularny holenderski influencer i podróżnik, którego profil na Instagramie obserwuje blisko 667 tysięcy osób. Podczas wizyty w Polsce postanowił ocenić odwiedzane miasta i przyznać im własne noty. Które z nich wypadło najlepiej w jego zestawieniu?
encoded: W tym artykule: Holender wybrał najlepsze miasto w Polsce Podróżnik zdradza, co najbardziej podoba mu się w Polsce Polska z roku na rok zdobywa coraz większe uznanie na świecie. Zagraniczne media nie szczędzą komplementów, a pozytywne publikacje sprawiają, że przyjeżdża do nas coraz więcej turystów, w tym znanych influencerów i podróżników. Do tego grona można zaliczyć Luke'a Patricka Hoogmoeda (384 tys. obserwujących na Instagramie). Holender odwiedził nasz kraj i wskazał miasto, które zrobiło na nim największe wrażenie. Holender wybrał najlepsze miasto w Polsce Jak już zostało wspomniane, Luke Patrick Hoogmoed to popularny holenderski influencer, który przemierza Europę w poszukiwaniu miejsc wartych zobaczenia. Swoimi podróżami inspiruje szerokie grono odbiorców, recenzując zarówno największe stolice, jak i mniej znane zakątki Starego Kontynentu. Niedawno zawitał do Polski, gdzie miał okazję poznać kilka miast i przekonać się na własnej skórze, co każde z nich ma do zaoferowania. Aby wyłonić najlepsze, przyznawał im oceny w skali od 1 do 10. Maksymalną notę otrzymało tylko jedno – Wrocław. – Moim ulubionym miastem w Polsce jest Wrocław! Choć Gdańsk może i jest piękniejszy, to we Wrocławiu jestem absolutnie zakochany. Wchodząc do miasta, czułem się, jakbym wchodził do parku rozrywki. Różnorodność architektoniczna jest niesamowita, a fakt, że jest znacznie spokojniej niż w Krakowie czy Warszawie, sprawia, że jest to moje ulubione miasto w Polsce – przyznał podróżnik z Niderlandów. Równie wysoko oceniona został Warszawa, która otrzymała 9 punktów. Luke nie ukrywał, że to stolica Polski jest mu szczególnie bliska, bo odwiedza ją najczęściej. Ponadto docenił jej dynamiczny charakter i nowoczesność, a także podobieństwo do rodzinnego Rotterdamu. – Może nie jest najpiękniejszym miastem w Polsce, ale z pewnością najbardziej tętniącym życiem. Kolejnym powodem, dla którego kocham Warszawę, jest to, że przypomina mi moje rodzinne miasto, Rotterdam – dodał. W rankingu pojawił…

influencer-ocenil-polskie-miasta-9562900.png
width: 2160
height: 1440

Nadchodzi nowa era transportu. Futurystyczne kapsuły odmienią podróżowanie po Europie
type: item
date: 2026-02-27T08:56:44.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: Elon Musk
subject: europa
subject: holandia
subject: transport
description: Nowoczesne systemy transportowe mogą w najbliższych dekadach całkowicie zmienić sposób przemieszczania się między miastami. Choć dziś podróż między europejskimi metropoliami wciąż oznacza konieczność wyboru między samolotem a koleją, rozwijane są rozwiązania, które mogą skrócić ten czas nawet kilkukrotnie. Jednym z najbardziej zaawansowanych projektów jest Hyperloop – koncepcja transportu kapsułowego, dzięki której podróż między Warszawą a Berlinem mogłaby trwać mniej niż pół godziny.
encoded: Spis treści: Na czym polega technologia Hyperloop i jak działa transport kapsułowy? Europejskie testy Hyperloop. Jak rozwija się projekt w Holandii? Co powstrzymuje wdrożenie Hyperloop na szeroką skalę? Hyperloop to system oparty na kapsułach pasażerskich poruszających się w zamkniętych tunelach o niskim ciśnieniu, co pozwala znacząco ograniczyć opór powietrza i osiągać prędkości przekraczające 900 km/h. W praktyce oznaczałoby to możliwość pokonywania tras między największymi europejskimi miastami w czasie porównywalnym z dojazdem na lotnisko. Według założeń projektowych przejazd z Londynu do Paryża mógłby zająć mniej niż 30 minut, a połączenie Amsterdamu z Berlinem – niewiele ponad godzinę. Choć jeszcze niedawno koncepcja ta funkcjonowała głównie jako eksperyment technologiczny, dziś jej rozwój testowany jest w specjalistycznym ośrodku badawczym w Holandii, gdzie analizowane są możliwości wdrożenia systemu w realnej infrastrukturze transportowej. Na czym polega technologia Hyperloop i jak działa transport kapsułowy? Choć koncepcja transportu próżniowego pojawiała się wcześniej w literaturze science fiction oraz projektach inżynierskich XX wieku, dopiero w drugiej dekadzie XXI wieku zaczęto rozważać jej praktyczne zastosowanie na większą skalę. Przełomowym momentem okazała się publikacja z 2013 roku, w której Elon Musk przedstawił szczegółową wizję systemu Hyperloop – zakładającego przemieszczanie kapsuł pasażerskich wewnątrz niemal całkowicie szczelnych tuneli o obniżonym ciśnieniu. Co istotne, przedsiębiorca nie zdecydował się samodzielnie realizować projektu, lecz udostępnił jego założenia w formule open source, zachęcając firmy technologiczne oraz środowisko inżynieryjne do dalszego rozwijania koncepcji. W konsekwencji powstało wiele niezależnych inicjatyw badawczych, a także konkursy organizowane przez SpaceX, które umożliwiły studentom i startupom testowanie prototypów kapsuł na torze doświadczalnym w Kalifornii. Sam system opiera się na idei ograniczenia opor…

hhyper-153bfd8.jpg
width: 3959
height: 2408

Kobiety nauczyły łowców i zbieraczy uprawy roli? Tak sugerują badania DNA w Zachodniej Europie
type: item
date: 2026-02-17T12:15:03.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: belgia
subject: genetyka
subject: holandia
subject: kobiety
subject: niemcy
subject: pradzieje
subject: rolnictwo
description: Rola kobiet w rozwoju rolnictwa w Europie okazała się większa, niż dotąd sądzono. Analiza kopalnego DNA z Belgii i Holandii pokazuje, że to właśnie one przekazywały wiedzę o uprawach i hodowli. Zmiany zachodziły powoli i bez gwałtownej wymiany ludności. To jeden z najciekawszych wniosków najnowszych badań genetycznych.
encoded: Europa od dawna była areną olbrzymich migracji. Jedną z nich była ta, która miała miejsce około 6500 lat p.n.e., kiedy z Anatolii zaczęli napływać pierwsi rolnicy. Przynieśli ze sobą udomowione zboża i zwierzęta hodowlane. To zjawisko nazywane jest neolityzacją. Nie we wszystkich miejscach ten proces przebiegał szybko. Na przykład na obecnych terenach Polski pierwsze osady rolników pochodzą z już z drugiej połowy VI tysiąclecia p.n.e. Ale były w Europie enklawy, gdzie dawne społeczności łowiecko-zbierackie uchowały się zdecydowanie dłużej. Kobiety jako ambasadorki nowej wiedzy Analiza DNA ujawniła, że kiedy około 4500 lat p.n.e. rolnictwo dotarło do dzisiejszej Belgii i Holandii, nie wywołało ono genetycznego trzęsienia ziemi. Zamiast gwałtownej wymiany populacji, doszło do powolnego przenikania się dwóch grup – zastanej łowiecko-zbierackiej i imigrantów-rolników. Kluczową rolę w tym procesie odegrały kobiety z rolniczych społeczności. Badania chromosomu X oraz mitochondrialnego DNA wykazały, że to imigrantki „wżeniały się” z lokalnie żyjącymi mężczyznami. W ten sposób – zdaniem naukowców – dzieliły się nie tylko swoimi genami, ale przede wszystkim bezcenną wiedzą na temat upraw i hodowli. – Badanie to ujawniło również kluczową rolę, jaką kobiety odegrały w przekazywaniu wiedzy od napływających społeczności rolniczych lokalnym łowcom-zbieraczom. Dzięki badaniom kopalnego DNA możemy nie tylko odkryć przeszłość, ale także dać wyraz nieocenionej, choć często pomijanej roli, jaką kobiety odegrały w kształtowaniu ewolucji człowieka – skomentowała współautorka badania, dr Maria Pala z University of Huddersfield. Powolne zmiany wśród łowców W regionie dolnego Renu i Mozy wysoki poziom domieszki genetycznej od łowców-zbieraczy (wynoszący około 50%) utrzymywał się wyjątkowo długo, bo aż do końca neolitu, czyli do około 2500 r. p.n.e. Był to ewenement na skalę europejską, gdyż w innych częściach kontynentu geny te zostały znacznie szybciej zdominowane przez rolników. Do takie…

rola-65b18b9.jpg
width: 7008
height: 4672

Naukowcy odkryli nieznaną starożytną grę. Dzięki sztucznej inteligencji
type: item
date: 2026-02-10T08:28:42.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: gry
subject: holandia
subject: starożytny rzym
description: W zbiorach holenderskiego muzeum od lat spoczywał niepozorny, biały kamień z naciętymi liniami. Spierano się o jego funkcję. Naukowcy postanowili zaprzęgnąć do pracy sztuczną inteligencję. Wynik? To gra planszowa. Takie, w które grano na podobnych zasadach znane były do tej pory dopiero z czasów średniowiecza.
encoded: Archeolodzy odkryli kilka dekad temu w czasie wykopalisk w starożytnym rzymskim mieście Coriovallum (dzisiejsze Heerlen w Holandii) nietypowy artefakt. Pierwotnie mógł być częścią ozdobnej kolumny lub kamienia nagrobnego, ale w późnym okresie rzymskim (ok. 250–476 r. n.e.) ktoś nadał mu nową funkcję. Wyryto na nim geometryczny wzór, który przypominał planszę do gry. Badacze nie znali jednak żadnej, z którą mogli ją powiązać. Uzbrojeni w nowoczesne technologie naukowcy postanowili jeszcze raz przyjrzeć się niezwykłemu obiektowi. Ale tym razem wspólnie ze sztuczną inteligencją. Na temat wyników, które udało się im uzyskać opublikowali artykuł na łamach „Antiquity”. To musi być gra Aby rozpocząć „karmienie” sztucznej inteligencji badacze musieli najpierw poczynić kilka założeń. Przede wszystkim uznać, że mają do czynienia z planszą do gry. – Zidentyfikowaliśmy ten obiekt jako grę ze względu na geometryczny wzór na jego górnej powierzchni oraz dowody na to, że został celowo ukształtowany – mówi główny autor badań, dr Walter Crist z Uniwersytetu w Lejdzie. Na powierzchni artefaktu dostrzeżono uszkodzenia, które byłyby zgodne z otarciami spowodowanymi przesuwaniem się po niej elementów gry, być może rodzaju pionków. Jak grać w nieznaną grę? Po tym teoretycznym założeniu badacze stanęli przed problemem. Plansza ma zupełnie nieznaną formę – nie odkryto drugiej podobnej. Aby ustalić, czy obiekt rzeczywiście był grą planszową, dr Crist i zespół naukowców z kilku instytucji w Holandii, Belgii i Australii wykorzystali sztuczną inteligencję do symulacji możliwych zestawów reguł w oparciu o zużycie obiektu. Korzystając z systemu Ludii, opartego na sztucznej inteligencji, naukowcy ustawili przeciwko sobie dwóch agentów AI do gry przeciwko sobie. Ten obiekt archeologiczny był planszą, na której AI miało ze sobą rozgrywać partie. Sztuczną inteligencję „nakarmiono” zestawem reguł wielu starożytnych gier planszowych udokumentowanych w Europie. Sztuczna inteligencja daje odpowiedź Z in…

graa-42f75bf.jpg
width: 1688
height: 1125

Najmniejszy kraj w historii, który zakwalifikował się na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Co kryje w sobie ta egzotyczna wyspa?
type: item
date: 2025-11-23T12:47:44.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka południowa
subject: atrakcje turystyczne
subject: holandia
subject: karaiby
subject: wyspy
description: Fani piłki nożnej przywykli, że prym w tej dyscyplinie sportu wiodą głownie reprezentacje z Europy i Ameryki Południowej. Zbliżające się Mistrzostwa Świata to jednak idealna okazja, aby poszerzyć swoje piłkarskie horyzonty. Tym bardziej, że w USA, Kanadzie lub Meksyku zagra dotychczasowy rekordzista pod względem wielkości reprezentowanego kraju.
encoded: Spis treści: Niderlandy na Karaibach – co warto wiedzieć o Curaçao? Historia wyspy Mroczne lata Curaçao Zachwycające krajobrazy – co zobaczyć na Curaçao? Willemstad – perła kolonialnej architektury Likier, najstarsza synagoga i oryginalny język – ciekawostki z Curaçao Mistrzostwa Świata w piłce nożnej rozpoczną się w czerwcu 2026 roku. To pierwszy raz, kiedy mundial będzie organizowany przez trzech gospodarzy turnieju – Stany Zjednoczone, Kanadę i Meksyk. Mimo że kwalifikacje do tego turnieju jeszcze się nie zakończyły, już teraz można mówić o kilku nie lada zaskoczeniach. Wśród nich jest Curaçao – jak dotychczas najmniejszy kraj, który zakwalifikował się na mundial. Niderlandy na Karaibach – co warto wiedzieć o Curaçao? Curaçao jest jednym z trzech krajów leżących na Morzu Karaibskim i podlegających pod Królestwo Niderlandów. Wraz z Arubą i Sint Maarten przez lata tworzyły tzw. Antyle Holenderskie – zgrupowane holenderskie terytorium autonomiczne. Status wysp zmienił się w 2010 r., gdy po rozwiązaniu Antyli Curaçao stało się samodzielnym krajem autonomicznym. Państwo posiada m.in. własną flagę, hymn i parlament. Językami urzędowymi są niderlandzki, angielski oraz kreolski język papiamento. Holandii podlegają m.in. wojsko i polityka zagraniczna. Historia wyspy Historia Curaçao zaczyna się na długo przed przybyciem europejskich kolonizatorów. Tereny wysp położonych na południowym wybrzeżu Ameryki Łacińskiej były zamieszkiwane przez ludy Arawaków – rdzennych Indian tego regionu. Dopiero w 1499 roku wyspa została podbita przez hiszpańskich najeźdźców, którzy w 1634 roku zostali z niej wyparci przez Holendrów. To właśnie okres niderlandzkiego panowania przyniósł najintensywniejszy rozwój infrastrukturalny Curaçao. Holenderska Kompania Zachodnioindyjska założyła obecną stolicę – Willemstad, nazywaną „drugim Amsterdamem”, która dziś stanowi jedną z największych atrakcji wyspy. Mroczne lata Curaçao Czasy kolonialne to nie tylko okres intensywnego rozwoju wyspy, lecz także …

shutterstock2394794195-4ec52b2.jpg
width: 7514
height: 5636

Tu czas płynie wolniej. Odkryj najbezpieczniejsze miejsca 2026 roku
type: item
date: 2025-10-30T14:15:56.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bezpieczeństwo
subject: holandia
subject: ranking
description: Planując podróż za granicę, większość z nas zastanawia się nie tylko nad kierunkiem, lecz także poczuciem bezpieczeństwa. W świecie, który nieustannie się zmienia, ten aspekt podróży nabiera coraz większego znaczenia. Choć zdrowy rozsądek pozostaje najlepszym doradcą, są miejsca, w których można od razu poczuć spokój, harmonię i pewność, że nic nie zakłóci wyjazdu.
encoded: W czasach, gdy świat zdaje się balansować na granicy coraz większego podziału, pogłębiającej się rywalizacji i nieuchronnych napięć militarno-geopolitycznych, pojawia się pytanie – gdzie naprawdę można poczuć spokój? Bezpieczeństwo to dziś nie tylko brak wojen, ale też zaufanie do państwa, stabilna gospodarka i współpraca między ludźmi. W związku z tym powstała lista krajów, w których ten stan nie wynika z siły militarnej, lecz z kultury dialogu i wspólnej odpowiedzialności za przyszłość. Holandia przoduje w rankingu bezpieczeństwa podróży Co roku firma ubezpieczeniowa Berkshire Hathaway Travel Protection analizuje świat pod kątem bezpieczeństwa podróżnych, tworząc ranking krajów, w których można czuć się najspokojniej. W zestawieniu dotyczącym 2026 roku bezkonkurencyjna okazała się Holandia. To efekt wieloletniej polityki społecznej opartej na zaufaniu, równowadze i trosce o obywateli. Właśnie dzięki temu kraj zbudował stabilną gospodarkę i skuteczny system opieki zdrowotnej, co przełożyło się na wysoką jakość życia mieszkańców. Wszystkie te elementy razem stworzyły środowisko, w którym poczucie bezpieczeństwa stało się naturalne, a podróżni potrafią to dostrzec niemal od pierwszych chwil po przyjeździe. Eksperci Berkshire Hathaway podkreślili, że Holandia została nagrodzona za swoją „pokojową postawę”, a także m.in. za ochronę podróżujących kobiet, osób czarnoskórych i LGBTQIA+. Wyróżnienie to nie jest jednak jedynie efektem polityki administracyjnej, lecz rezultatem konsekwentnego budowania społeczeństwa, w którym inkluzywność i dialog mają taką samą wartość jak rozwój gospodarczy. Dzięki temu kraj w krótkim czasie przesunął się z 14. miejsca na pierwsze, udowadniając, że poczucie bezpieczeństwa można osiągnąć nie przez przewagę militarną, lecz przez współpracę i zaufanie. Warto dodać, że wraz ze wzrostem świadomości zmienił się też sposób, w jaki podróżni postrzegają bezpieczeństwo. Jak zauważył rzecznik Berkshire Hathaway w rozmowie z Travel + Leisure: „Obserwu…

IMG8247-464591e.jpeg
width: 3938
height: 2848

Żaby kolonizują Holandię. Niezwykła inwazja z dalekich krain
type: item
date: 2025-10-24T07:03:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: holandia
subject: inwazja
subject: nowy gatunek
subject: żaby
description: Pełnoskalowa inwazja w Niderlandach. Wojownicze żaby śmieszki z terenów Imperium Osmańskiego kolonizują południowo-wschodnią Holandię, zagrażając rodzimym płazom. Przybysze ze wschodu nie mają litości.
encoded: Kolonizacja Holandii przez egzotyczne żaby z odległych rejonów Turcji stała się jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla lokalnej przyrody. Żaby śmieszki konkurują w walce pożywienie i rozprzestrzeniają choroby wśród rodzimych żab zielonych. Skala problemu została potwierdzona przez badaczy z Uniwersytetu w Lejdzie, a i Polacy mają w tym swój udział. Ekspansja żab śmieszek w Holandii. Skąd pochodzą natarczywe płazy? Holenderscy badacze potwierdzili inwazję obcych płazów na terenie Niderlandów, którą szczególnie łatwo zaobserwować w rejonie Limburgii. Waleczne żaby śmieszki (Pelophylax ridibundus), pochodzące nie tylko z Turcji, ale także z Polski wypierają rodzime żaby zielone. Badania na temat imigranckich płazów opublikowano w czasopiśmie „Amphibia-Reptilia” i brali w nich udział biolodzy uniwersyteccy i specjaliści z organizacji RAVON pod kierownictwem dr Bena Wielstry. Według badaczy żaby te zostały zawleczone do Holandii w wyniku działalności człowieka, m.in. na potrzeby przemysłu gastronomicznego – to jedno z tych miejsc w Europie, w którym specjałem są żabie udka. Śmieszki, z racji swoich rozmiarów i wyglądu, stanowiły także zwierzęta ozdobne do oczek wodnych. Analizy genetyczne potwierdziły, że populacje inwazyjnych żab pochodzą z różnych regionów: między innymi z Bałkanów, północnej i południowej Turcji oraz… Polski. Tak, to także polscy imigranci. Jak sprawdzić żabie obywatelstwo? Skuteczne rozpoznanie holenderskich płazów wymagało współpracy naukowców z wolontariuszami. Uniwersytecka wiedza, nowoczesne metody badawcze wdrożone przez Reptiles Amphibians Fish Research Netherlands (REVON) oraz wsparcie lokalnych społeczności pozwoliło precyzyjne określenie nie tylko gatunków, ale także pochodzenia poszczególnych osobników. Wolontariusze, czyli chętni mieszkańcy regionu, pobierali wymazy śliny żabom napotkanym w terenie. To przełomowy sposób na mapowanie inwazji i szybkie reagowanie na pojawienie się obcych gatunków. Inwazyjne żaby są zagrożeniem Więcej żab w …

GettyImages-2216016968-0672a3d.jpg
width: 8256
height: 5504

25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
type: item
date: 2025-10-21T07:46:51.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: holandia
subject: Travel
description: Ciekawostki o Holandii potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych podróżników. Od narodzin tulipomanii po absurdalne prawa – ten kraj skrywa więcej tajemnic, niż się wydaje.
encoded: W tym artykule: Co warto wiedzieć na temat Holandii 25 ciekawostek o Holandii Holandia to nie tylko kraj wiatraków i rowerów. Mało kto wie, że w Amsterdamie jest więcej rowerów niż mieszkańców, a pewne prawo zakazuje… chodzenia tyłem po ulicy w niedzielę! Choć wiele osób kojarzy Holandię głównie z liberalnym podejściem i pięknymi krajobrazami, to dopiero zgłębiając lokalne zwyczaje, poznajemy jej prawdziwe oblicze. Co warto wiedzieć na temat Holandii Holandia to kraj położony w północno-zachodniej części Europy, z terytorium zależnym na Karaibach. Graniczy tylko z dwoma państwami – Belgią i Niemcami. Północno-zachodnia część kraju leży nad wybrzeżem Morza Północnego i dzieli granice morskie z Wielką Brytanią, Belgią oraz Niemcami. Holandia jest jednym z 6 państw założycielskich Unii Europejskiej. Ponadto jest współzałożycielem strefy euro, G10, NATO, OrganizacjI Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i Światowej OrganizacjI Handlu. Największym miastem, a zarazem stolicą konstytucyjną Holandii, jest Amsterdam – dynamiczna metropolia, znana z unikalnej architektury, sieci kanałów, bogatej sceny artystycznej i liberalnej atmosfery. To również drugie najchętniej odwiedzane miasto Europy, przyciągające rocznie miliony turystów z całego świata. Co ciekawe, Holandia należy do grona nielicznych państw, które mają dwie stolice. Podczas gdy Amsterdam pełni funkcje reprezentacyjne i symboliczne, to Haga (Den Haag) uznawana jest za stolicę administracyjną. Właśnie tam mieści się siedziba rządu, parlamentu, rodziny królewskiej, a także kluczowe instytucje międzynarodowe, w tym Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Międzynarodowy Trybunał Karny. Wśród innych znaczących miast Holandii znajdują się: Rotterdam – największy port w Europie i centrum nowoczesnej architektury, znane z odważnych projektów urbanistycznych i kosmopolitycznego charakteru. Utrecht – historyczne miasto uniwersyteckie o średniowiecznym rodowodzie, z klimatycznymi kanałami i zabytkowymi kościołami. Eindhoven – t…

ciekawostki-o-holandii-GettyImages-85256731-5900fa9.jpg
width: 5150
height: 3433

Siekierki jak Holandia. W Warszawie powstanie nowa nadrzeczna dzielnica
type: item
date: 2025-09-11T13:15:51.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Technologia
subject: holandia
subject: urbanistyka
subject: warszawa
description: W sercu Warszawy leży niezagospodarowany 750-hektarowy obszar, który od lat budzi zainteresowanie deweloperów chcących umieścić tam kolejne nowoczesne osiedla. Dziś pojawia się realna szansa na przygotowanie tego terenu pod wielotysięczne kompleksy mieszkaniowe. A wszystko za sprawą metod wypracowanych przez Holendrów.
encoded: Łuk Siekierkowski to teren położony nad samym brzegiem Wisły. Otacza od północy i południa Trasę Siekierkowską, która pełni rolę jednej z głównych arterii komunikacyjnych stolicy. Obecnie zdecydowaną część zabudowy tego obszaru tworzą ogródki działkowe, pojedyncze domy oraz gęsto zarośnięte roślinnością nieużytki. Mimo ekspansji nowoczesnych osiedli mieszkaniowych na sąsiednich działkach Łuk Siekierkowski pozostaje względnie słabo zaludniony – wciąż częściej spotkać tu można dziki niż ludzi. Miasto stołeczne Warszawa opracowało koncepcję zagospodarowania terenów opadowych i roztopowych w Łuku Siekierkowskim. Projekt wprowadza rozwiązania „błękitno-zielone”, inspirowane holenderskim systemem gospodarowania wodą. Celem dokumentu jest przygotowanie planów funkcjonalno-użytkowych oraz wykonawczych systemów odwodnienia, które umożliwią dalsze inwestycje, w tym zabudowę mieszkaniową dla nawet 30 000 osób. Przeszkody przyrodnicze Teren Łuku Siekierkowskiego od lat stanowi jedno z największych wyzwań dla intensywnej zabudowy mieszkaniowej. Obszar znajduje się na terenie dawnego starorzecza i rozlewiska Wisły, dlatego okoliczne gleby mają charakter aluwialny – naniesiony przez rzekę, naturalnie podmokły. Dominują tu piaski, muły i iły, które łatwo przepuszczają wodę lub zatrzymują ją na dłużej. Specyficzna geologia Łuku Siekierkowskiego zwiększa ryzyko zalewania domowych piwnic lub fundamentów. Wysoki poziom wód gruntowych sprawia, że w czasie wezbrań Wisły woda wnika w głąb ziemi i podnosi zwierciadło wód podziemnych. Wszystkie te czynniki sprawiają, że zabudowa na terenach łuku jest wyjątkowo wymagająca i kosztowna. Budowanie wymaga gigantycznych nakładów finansowych na drenaż i systemy odwadniające, które i tak nie niwelują ryzyka podtopień do zera. Dlatego zanim na Łuku Siekierkowskim pojawią się dźwigi i koparki, konieczne jest stworzenie kompleksowej strategii gospodarowania wodą i zabezpieczenia przed skutkami przyszłych powodzi. Dlaczego rozwiązania holenderskie mogą…

shutterstock2179635021-1479181.jpg
width: 4965
height: 2790

Archeolodzy zlokalizowali w Australii wielki statek handlowy. Zaginął w 1857 roku
type: item
date: 2025-05-16T10:42:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: australia
subject: holandia
subject: wrak statku
description: Archeolodzy zlokalizowali miejsce katastrofy wielkiego statku handlowego i pasażerskiego Koning Willem de Tweede. Okręt o tonażu 800 ton zatonął w 1857 roku w niejasnych okolicznościach.
encoded: Spis treści: Ocaleni górnicy i tragiczny finał rejsu W jaki sposób zlokalizowano wrak? Przyczyny zatonięcie holenderskiego okrętu Poszukiwania okrętu rozpoczęły się już trzy lata temu, w kwietniu 2022 r. Wiadomo było tylko tyle, że zatonął gdzieś w zatoce Guichen w pobliżu miasta Robe w Australii Południowej w czerwcu 1857 roku. W poszukiwania zaangażowani byli między innymi eksperci z Australijskiego Narodowego Muzeum Morskiego, Fundacji Silentworld oraz Uniwersytetu Flinders. Ocaleni górnicy i tragiczny finał rejsu Z tym holenderskim okrętem związana jest ciekawa historia. Otóż na kilka dni przed katastrofą jego pokład opuściło 400 chińskich górników. Celem ich podróży były kopalnie złota w Bendigo i Ballarat w stanie Wiktoria. W momencie zatopienia na okręcie przebywało 25 osób załogi. Szesnastu osób nie udało się uratować. Pochowano ich na wydmach Long Beach, które tworzą wschodnią linię brzegową zatoki Guichen. W jaki sposób zlokalizowano wrak? W umiejscowieniu zatopionego szlaku pomocne były metody nieinwazyjne. Zastosowano aparaturę, która jest połączeniem magnetometru i wykrywacza metalu. W ten sposób namierzono coś, co badacze uznali ze żelazne elementy wciągarki do podnoszenia kotwic statku na jego dziobie. Pod tą windą kotwiczną archeolodzy dostrzegli dobrze zachowaną drewnianą deskę. To sugeruje, że większa część konstrukcji kadłuba wraku spoczywa poniżej, ale jest pokryta mułem i piachem. Z pomocą specjalistycznej aparatury namierzono też więcej anomalii, które świadczą o tym, że pod piachem znajduje się więcej metalowych artefaktów i zapewne elementów kadłuba. Zasięg występowania anomalii jest zgodny z długością statku wynosząca blisko 43 m. Jest tez inny dowód, że to ten wrak. W 2023 roku na nieodległej od wraku plaży znaleziono chińską gruboziarnistą ceramikę z XIX wieku. To może być pozostałość po obecności górników, którzy szczęśliwie opuścili pokład Koning Willem de Tweede. Przyczyny zatonięcie holenderskiego okrętu Po tym jak Chińczycy opuścili s…

RMMKoning-Willem-de-TweedeCROPPED-234b487.jpg
width: 4314
height: 3042

Giethoorn przypomina bajkową krainę. To idealne miejsce dla wszystkich, którzy lubią ciszę
type: item
date: 2025-04-28T07:54:49.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: holandia
subject: wieś
description: Giethoorn, mimo że zamieszkane przez niespełna trzy tysiące mieszkańców, plasuje się w pierwszej dziesiątce najpopularniejszych atrakcji Niderlandów. Każdego roku do malowniczej wsi w centrum kraju przyjeżdża około milion turystów. Co takiego ma w sobie ten niezwykły zakątek? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Niezwykła kraina w pobliżu stolicy Giethoorn, czyli holenderska Wenecja Rozrywki dla tych, którzy cenią sobie spokój Kontrowersje wokół Giethoorn To nie scenografia przygotowana pod ekranizację jednej z klasycznych powieści fantasy. Choć w pierwszej chwili Giethoorn wydaje się całkowicie nierealne, ta wyjątkowa wioska istnieje i jest jednym z najatrakcyjniejszych sielskich zakątków Niderlandów. Kanały wiją się tam niczym w Wenecji, ale w odróżnieniu od włoskiego miasta, w Giethoorn panuje wyjątkowo spokojna atmosfera. Żadnego tłumu, żadnego gwaru. Jest tylko woda, wszechobecna zieleń, nastrojowa zabudowa i absolutna cisza. Niezwykła kraina w pobliżu stolicy Niewielka miejscowość, nazywana Wenecją Północy lub Wenecją Niderlandów, rozpościera się w prowincji Overĳssel , w gminie Steenwijkerland. Od Steenwijku jest oddalona o zaledwie pięć kilometrów w kierunku zachodnim. Wprost trudno uwierzyć, że ta niezwykła wioska jest oddalona od Amsterdamu o zaledwie 100 kilometrów. Jadąc autostradą A6, podróż na miejsce zajmie niewiele ponad godzinę. Samochód trzeba będzie jednak zostawić na parkingu na obrzeżach Giethoorn, bo do starej części wsi wjechać nie można. Dlaczego? O tym za chwilę. Historia Giethoorn Pierwsi osadnicy dotarli tam w średniowieczu. Około 1230 roku uchodźcy z krajów śródziemnomorskich założyli tam osadę, którą nazwali Geytenhorn, nawiązując w ten sposób do kozich rogów, które znaleźli na tamtejszych terenach bagiennych. Z czasem głównym zajęciem miejscowych stało się wydobycie torfu. Przekopując teren, utworzyli długą sieć kanałów o głębokości około 80–90 cm. To właśnie kanały decydują o wyjątkowym charakterze tego miejsca. Giethoorn, czyli holenderska Wenecja Poza centrum, Giethoorn przypomina typową niderlandzką wieś. Wystarczy jednak zagłębić się trochę bardziej w tamtejszą zabudowę, by dotrzeć do niezwykłego miejsca. Miejsca, gdzie samochody stają się całkowicie nieprzydatne. W samym sercu tej malowniczej osady nie ma dróg. Poruszać można…

Giethoorn-a290e4e.jpg
width: 1000
height: 750

Tak wyglądały przedchrześcijańskie miejsca kultu. Składano w nich „pieniądze diabła”
type: item
date: 2025-02-06T11:58:34.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: holandia
subject: odkrycia
subject: religie
description: Archeolodzy w Holandii odnaleźli wczesnochrześcijańskie miejsce kultu z VII wieku. Lokalna ludność składała tam złote i srebrne monety, a także biżuterię w ramach rytuału dziękczynnego za pomyślne zbiory.
encoded: W tym artykule: Przedchrześcijańskie miejsce kultu w Holandii Miejsce, w którym spotykały się dwa światy Nie dla „pieniędzy diabła” Przed przyjęciem chrześcijaństwa w krajach europejskich silna była wiara w różne bóstwa, a systemy wierzeń różniły się w zależności od regionu i kultury. Innych bogów wyznawały plemiona germańskie, celtyckie, czy słowiańskie, choć niekiedy zauważalne bywały podobieństwa w poszczególnych rytuałach, czy nawet sposobach pochówku. Problem polega na tym, że wiedza o tych tradycjach pochodzi w większości przypadków z wykopalisk archeologicznych i w mniejszym stopniu z kronik np. historyków rzymskich, którzy opisywali kampanie Rzymian przeciwko różnym plemionom. Przedchrześcijańskie miejsce kultu w Holandii Niedawne odkrycie archeologów z kilku holenderskich uniwersytetów rzuca nowe światło na praktyki religijne w czasach przed chrystianizacją. W swojej pracy, która ukazała się na łamach czasopisma naukowego Medieval Archeology, opisują złote i srebrne artefakty, które zostały odnalezione w miejscu pogańskiego kultu z VII wieku w Hezingen w zachodniej części Holandii. Skarb ten nazwano „pieniędzmi diabła”. – Miejsca kultu są kluczem do identyfikacji i zrozumienia zmieniających się praktyk rytualnych w okresie chrystianizacji. Niestety, takie obiekty są rzadkie. Znaleziska w pobliżu wioski Hezingen skłoniły do zakrojonych wykopalisk archeologicznych, które ujawniły pozostałości takiej budowli z VII wieku – mowi Jan-Willem de Kort, archeolog i główny autor badania. Miejsce, w którym spotykały się dwa światy Według archeologów, miejsce to miało kształt koła, w którym znajdowały się powbijane w ziemię słupy. W centralnym punkcie konstrukcji znajdował się duży głaz. Konstrukcja ta znajdowała się na polanie w pobliżu dawnego skrzyżowania dróg. Składano tu złote i srebrne monety, a także biżuterię przez ok. 100 lat. – Na podstawie analizy fosforanów prawdopodobne jest, że składano tam również ofiary ze zwierząt. Przestano tu przychodzić około roku 70…

Pieniadze-diabla.-Tak-wygladaly-przedchrzescijanskie-miejsca-kultu-7b6ad28.png
width: 945
height: 630

Rzymianie obrabowali Celtów. Ich bogate łupy znaleziono w Holandii
type: item
date: 2025-01-29T13:58:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: cesarstwo rzymskie
subject: holandia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wielka brytania
description: Kilkaset monet, w tym część złotych – należących do celtyckiego króla Cunobelinusa – odkryto w Holandii. Zapewne należały do Rzymianina wracającego z podboju Brytanii.
encoded: Spis treści: Brzęczące odkrycie archeologiczne w Holandii Skład skarbu prawdę ci powie Unikatowość skarbu z Bunnik Archeolodzy i detektoryści w czasie swojej pracy napotykają na skarby, czyli zgrupowania większej liczny metalowych zabytków. Składano je do ziemi już kilka tysięcy lat temu. Przyczyna? Chęć przebłagania bogów, a czasem bardziej prozaiczna – ukrycie kosztowności w czasie niepokojów. Naukowcy podzielili się właśnie analizą skarbu odkrytego kilka lat temu w Holandii. To w sumie ponad 400 monet. Ich historia skrywa opowieść o krwawym rzymskim podboju. Brzęczące odkrycie archeologiczne w Holandii W październiku 2023 r. w Bunnik w Holandii archeolodzy-amatorzy Reinier Koelink i Gert-Jan Messelaar znaleźli z pomocą wykrywaczy metali 404 monety. Odkrycia dokonano na polu uprawnym, z dala od znanych rzymskich stanowisk archeologicznych, na głębokości mniejszej niż 30 cm pod powierzchnią ziemi. Odkrywcy zgłosili lokalnym służbom zajmującym się dziedzictwem archeologicznym swoje znalezisko. Zaalarmowani specjaliści postanowili rozpocząć wykopaliska w tym miejscu. Szczęśliwi pasjonaci, którzy dokonali odkrycia, nawet brali w nich udział. Jednak nie udało się wówczas znaleźć żadnych dodatkowych artefaktów. Skarb jest obecnie wystawiony na widok publiczny w Rijksmuseum van Oudheden (Holenderskie Narodowe Muzeum Starożytności). Co o nim wiemy po dwóch latach od odkrycia? Skład skarbu prawdę ci powie Skarb z Bunnik składa się z 404 srebrnych i złotych monet pochodzenia brytyjskiego i rzymskiego. Są to: 44 złote statery należące do brytyjskiego (celtyckiego) króla Cunobelinusa. Cztery z tych staterów są uważane za pośmiertne emisje, wybite około 43 roku n.e. przez następców tego władcy – Togodumnusa lub Caratacusa; 72 złote monety typu aureus. Dwie z nich to monety z okresu panowania cesarza rzymskiego Klaudiusza, z lat 46–47 n.e.; 288 srebrnych denarów. Najpóźniejsze z tych monet pochodzą z lat 46–47 n.e., czyli również z czasów panowania cesarza Klaudiusza. Z analizy…

monety-620ece5.png
width: 1920
height: 1148

Zadziwiające znalezisko w Holandii. Odkryto podłogę wykonaną z kości
type: item
date: 2024-12-16T12:40:08.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: holandia
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
description: Wykopaliska archeologiczne w holenderskim Alkmaar odsłoniły tajemniczą podłogę. Wykonano ją ze zwierzęcych kości. Prawdopodobnie pochodzi z XV wieku.
encoded: Spis treści: Odkrycie w trakcie remontu budynku Dlaczego ktoś stworzył podłogę z kości? Kolejne badania mogą rzucić nowe światło na znalezisko Kto choć raz robił remont wie, jak uciążliwy i męczący jest to proces. Z tego splotu uciążliwości wychodzi zawsze coś dobrego – a więc efekt końcowy, zwieńczenie trudów i nerwów – ale czasem można trafić na skutki uboczne. I nie chodzi o źle wykonaną pracę, ale o odkrycia, które zdarzają się całkowitym przypadkiem, gdy ktoś ma szczęście. Tak było np., gdy podczas remontu kuchni pewna para odnalazła skarb lub (znowu podczas remontu kuchni!) kiedy mężczyzna odnalazł 400-letnie dzieło sztuki. Odkrycie w trakcie remontu budynku Jak widać, opłaca się remontować w szczególności kuchnie, ale ślady przeszłości możemy znaleźć w każdej części budynku. Przekonali się o tym archeolodzy z Holandii, którzy otrzymali osobliwe zgłoszenie z Alkmaar w północno-zachodniej części kraju. Tam podczas renowacji budynku przy ulicy Achterdam znaleziono podłogę, która została ułożona z kości zwierzęcych. Badacze w oświadczeniu podkreślają, że to bardzo rzadko spotykane znalezisko. Co ciekawe, kości nie były ułożone na całej powierzchni podłogi, lecz jedynie w jednej jej części. Analiza wykazała, że kości należały do bydła. Były to głównie kości pęcinowe (powyżej kopyta). – Byliśmy bardzo szczęśliwi, że mieliśmy okazję zobaczyć na własne oczy tę kostną podłogę. Odkrywanie czegoś z minionej epoki i dodawanie nowych informacji do historii Alkmaar jest dużym przywilejem. Tego typu podłogi można spotkać bardzo sporadycznie. W przeszłości można było je znaleźć w Hoorn, Enkhuizen i Edam, a teraz także w Alkmaar – mówi Nancy de Jong, jedna z autorek analizy archeologicznej. Dlaczego ktoś stworzył podłogę z kości? Naukowcy twierdzą, że użycie kości nie miało związku z żadnymi praktykami czarnej magii ani z konkretnym rytuałem. Raczej miało wymiar praktyczny. Być może właścicielom budynku zabrakło kafelków lub stare uległy zniszczeniu, dlatego wykorzystano kośc…

podloga-z-kosci-1-c1b1785.jpg
width: 1200
height: 676

Atrakcje Goudy: co warto zobaczyć w mieście znanym z sera?
type: item
date: 2024-11-12T08:00:59.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: holandia
subject: Niderlandy
subject: RPWNG
subject: ser
subject: targi
subject: tradycje
description: Gouda to nie tylko słynny ser, ale także historyczne miasteczko pełne uroku. Dowiedz się, co warto zobaczyć w Goudzie – od średniowiecznych targów serowych po majestatyczne witraże w kościele św. Jana.
encoded: Spis treści: Serowy targ w Goudzie: tradycja i widowisko Drewniane chodaki – ikona Holandii Co jeszcze zobaczyć w Goudzie? Spacer po Goudzie – kanały, wiatraki i historyczne budynki Gouda to jedno z najbardziej urokliwych miasteczek w Holandii, które zasłynęło na całym świecie dzięki swojemu wyjątkowemu serowi. Jednak Gouda oferuje znacznie więcej niż tylko pyszny nabiał. To miejsce pełne historii, zabytków i wyjątkowych tradycji, które przyciągają turystów poszukujących mniej znanych zakątków Holandii. Od serowego targu, przez malownicze kanały, po imponujące witraże – Gouda to miasto, które zachwyca na każdym kroku. Serowy targ w Goudzie: tradycja i widowisko Jedną z największych atrakcji Goudy jest jej słynny serowy targ, który odbywa się na placu przed ratuszem, na tle gotyckiej fasady XV-wiecznego budynku. Targ działa od 1395 roku i przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów z całego świata. Co czwartek handlarze w historycznych strojach odgrywają licytacje, a na zabytkowych wagach ważone są koła sera. Targ jest widowiskiem nawiązującym do dawnych czasów, ale nie brak tu prawdziwych lokalnych przysmaków. Warto zwrócić uwagę na różnorodność oferowanych produktów. Oprócz klasycznej goudy, można znaleźć wersje z truflami, chili, piwem czy cytryną. Serowarzy przywożą te produkty z okolicznych farm, gdyż Gouda nigdy nie była miejscem produkcji sera, a jedynie handlu nim. – Ser gouda to nie tylko smak, to historia i tradycja, którą czuć w każdym krążku sera – mówi Kasper van den Berg, lokalny serowar​. Niedaleko placu mieści się De Goudse Waag – XVII-wieczna kamienica, która kiedyś służyła do ważenia serów. Dziś znajduje się tam muzeum serowarstwa, gdzie można poznać historię i techniki produkcji goudy. Historia serowych targów w Goudzie Ser gouda, choć znany na całym świecie, nie pochodzi bezpośrednio z miasta. Przez wieki produkowany był na okolicznych farmach, a do Goudy przywożony na handel. Tradycja ta przetrwała do dziś, a na targu można znaleźć zarówno klas…

shutterstock1585855132-ada5979.jpg
width: 1000
height: 667

Magiczne domki na pokładzie samolotu. Niezwykła tradycja z Holandii
type: item
date: 2024-10-19T06:29:57.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: amsterdam
subject: holandia
subject: linie lotnicze
description: KLM, najstarsza linia lotnicza na świecie, od ponad 70 lat kultywuje wyjątkową tradycję, którą pokochały miliony pasażerów – wręczanie ceramicznych, niebieskich domków z Delft. Co roku, przy okazji urodzin przewoźnika, kolekcja wzbogaca się o nowy model. Czym są te miniaturki, jakie historie kryją i dlaczego są tak wyjątkowe?
encoded: Spis treści: Holenderskie dziedzictwo w podróży Gin, historia i architektura w jednym Limitowane edycje i pamiątki specjalne Gratka dla kolekcjonerów Najstarsza linia lotnicza na świecie Królewskie Holenderskie Linie Lotnicze KLM to bez wątpienia ambasador holenderskiej kultury. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów marki jest kolekcja ceramicznych miniatur – Delft Blue Houses, które wręczane są pasażerom klasy biznes na lotach międzykontynentalnych. Te niewielkie domki nie tylko kryją w sobie holenderski gin, ale przede wszystkim opowiadają historię Niderlandów, ich architektury i tradycji. Holenderskie dziedzictwo w podróży Niebieskie domki KLM to nie tylko gadżet. Figurki są symbolem holenderskiej tożsamości, którą KLM próbuje dzielić się z pasażerami z całego świata. Od 1952 roku, kiedy linie lotnicze po raz pierwszy zrealizowały pomysł wręczania tych miniaturowych budynków, kolekcja liczy już ponad 100 modeli. Każdy domek to replika autentycznej kamienicy, której pierwowzór można podziwiać w Amsterdamie i innych miastach Holandii. Gin, historia i architektura w jednym Niewielkie miniaturki, wypełnione gęstej konsystencji holenderskim jeneverem, stały się rozpoznawalnym symbolem linii KLM. Pierwotnie wypełniane były ginami od renomowanych destylarni, a od 1980 roku domki zawierają typ trunku, który podobnie jak szkocka whisky, ma swój chroniony region pochodzenia. Każdego roku, w dniu urodzin KLM, kolekcja powiększa się o nowy model. Ostatnie lata przyniosły domki przedstawiające zarówno zabytkowe budynki z Holandii, jak i z innych regionów Królestwa Niderlandów. W 2021 roku do kolekcji dołączyło słynne kino Tuschinski w Amsterdamie, którego historia związana jest z imigrantem z ziem polskich, Abrahamem Tuszyńskim. Natomiast w tym roku z okazji 105. urodzin KLM wydano miniaturę budynku „Nad trzema kanałami". Ten wyjątkowy gmach pochodzi z 1610 roku i reprezentuje styl holenderskiego renesansu. Jego niezwykła lokalizacja, między trzema kanałami – Gri…

Domki-KLM-1bba5b5.png
width: 1200
height: 630

Pasjonaci odkryli 1000 nieznanych kurhanów w Holandii. Rewolucja w archeologii tego kraju
type: item
date: 2024-10-15T13:15:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: europa
subject: grobowce
subject: holandia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: Społeczeństwo
subject: wolontariat
description: Dzięki zaangażowaniu wolontariuszy – pasjonatów archeologii – udało się odkryć 1000 nieznanych dotąd kurhanów w centralnej Holandii, co podwoiło ich dotychczasową liczbę. Niezwykłe jest to, że dokonano tego bez konieczności przekopania choćby skrawka ziemi.
encoded: Spis treści: Laserowi odkrywcy w Holandii Archeolog. Nie tylko cyfrowy Wolontariusze czy sztuczna inteligencja. Kto lepszy w pomocy? W Europie odkrywa się stanowiska archeologiczne, czyli miejsca po dawnej obecności człowieka np. w postaci osad czy cmentarzysk, chodząc po polach i szukając skorup ceramicznych lub innych wytworów rąk człowieka. W ostatnich dekadach zmienia się to jednak. Archeolodzy zdali sobie sprawę, że metoda ta jest przestarzała i należy wykorzystać też inne narzędzia. Na przykład takie jak: metody geofizyczne, zdjęcia satelitarne lub lotnicze. Rewolucją okazało się też np. lotnicze skanowanie laserowe – LiDAR. Z jego pomocą można wykryć nawet obiekty niewidoczne gołym okiem, w tym silnie zniszczone grobowce. I to właśnie LiDAR zastosowano w czasie ostatniego projektu w Holandii, w którym wzięli udział wolontariusze. Laserowi odkrywcy w Holandii Holenderscy naukowcy podsumowali właśnie wielką akcję crowdsourcingową, w której wzięło około 6500 osób. Wyniki tego działania opublikowali na łamach czasopisma „Antiquity”. Zaledwie w ciągu czterech miesięcy, analizując zobrazowania z lotniczego skanowania laserowego, poprawnie namierzyli około tysiąca nieznanych pradziejowych grobowców kurhanowych. Dokładność danych pochodzących z crowdsourcingu była w przeszłości kwestionowana, ponieważ większość wolontariuszy nie jest profesjonalnymi archeologami. – Ze względu na to, że ilość danych przekroczyła nasze oczekiwania, stanęliśmy przed kluczowym wyzwaniem wspólnym dla dużych obywatelskich projektów naukowych: w jakim stopniu wiarygodne są wykryte (rzekome grobowce – przyp. red.) dokonane przez wolontariuszy? – mówi autor badania, dr Quentin Bourgeois z Uniwersytetu w Lejdzie, który przeprowadził to badanie w ramach projektu Heritage Quest. Archeolog. Nie tylko cyfrowy Aby ocenić dokładność danych pozyskanych dzięki współpracy amatorów, naukowcy przeprowadzili naziemną weryfikację 380 miejsc zidentyfikowanych podczas badania. Archeolodzy chcieli się przekon…

Figure-4FINAL-c685a76.jpeg
width: 1594
height: 1594

Odkryto sekret słynnego obrazu „Dziewczyna z perłą”. To arcydzieło stanowi neurologiczny fenomen
type: item
date: 2024-10-03T14:00:17.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: holandia
subject: malarstwo
subject: mózg
description: Dlaczego „Dziewczynę z perłą”, malarskie opus magnum Johannesa Vermeera, przyciąga setki tysiące widzów rocznie? Zdaniem naukowców to zasługa tzw. trwałej pętli uwagi, w którą złapał nas malarz. Badania wykazały również, że oryginały działają na nas zdecydowanie silniej niż reprodukcje.
encoded: Dlaczego „Dziewczyna z perłą” jest aż tak popularna? Jak „Dziewczyna z perłą” działa na nasz mózg? Oryginał lepszy od kopii „Dziewczyna z perłą” to jeden z najbardziej znanych obrazów na świecie. Dzieło to bywa nawet nazywane Mona Lisą Północy. Przedstawia młodą dziewczynę, odwróconą w stronę widza i spoglądającą na niego tak, jakby została przed chwilą zawołana. Dziewczyna ma na głowie oryginalnie zawinięty turban, z niebieskim pasem wokół czoła. W jej uchu błyszczy wielka perła. Kim jest ta dziewczyna? Nie wiadomo. Nie jest nawet pewne, czy autor obrazu, holenderski malarz Johannes Vermeer, sportretował nieznaną modelkę, czy po prostu wyobraził sobie bohaterkę swojego obrazu. „Dziewczyna z perłą” powstała ok. 1665 roku. Od początku XX wieku można oglądać ją w muzeum Mauritshuis w Hadze. Obraz – od wieków znany i podziwiany – zrobił się szczególnie popularny na początku tego wieku. W 2003 r. powstał o nim film na kanwie powieści historycznej Tracy Chevalier. W rolę malarza wcielił się Colin Firth, zaś jego modelki Scarlett Johansson. Duet Firth-Johansson sprawił, że liczba widzów, którzy co roku odwiedzają Hagę dla arcydzieła Vermeera, poszybowała. Dzisiaj „Dziewczyna z perłą” uznawana jest za czwarty najczęściej oglądany obraz na świecie. Rokrocznie podziwia ją 1,5 mln ludzi. Dlaczego „Dziewczyna z perłą” jest aż tak popularna? Ale czy to dzieło sztuki zrobiło się tak popularne wyłącznie z powodu filmu? A może ma w sobie coś, co sprawia, że tak mocno przyciąga naszą uwagę? By znaleźć odpowiedzi na te pytania, muzeum Mauritshuis skontaktowało się z neuronaukowcami. I zamówiło u nich badania, które miały wyjaśnić, co się dzieje w mózgu osób przyglądających się „Dziewczynie z perłą”. Naukowcy odkryli, że z „Dziewczyną z perłą” związany jest neurologiczny fenomen, unikatowy właśnie dla tego malarskiego arcydzieła. Został on nazwany trwałą pętlą uwagi (ang. Sustained Attention Loop). Jak „Dziewczyna z perłą” działa na nasz mózg? Vermeer lubił malować postaci czymś zaję…

girl-with-the-pearl-eamale-1df2753.jpg
width: 1770
height: 956

To najstarsza linia lotnicza świata. Polacy uważają ją za najlepszą (i już wiem, dlaczego)
type: item
date: 2024-08-14T08:28:48.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: amsterdam
subject: holandia
subject: KLM
subject: linie lotnicze
subject: loty samolotem
subject: polska
subject: samoloty
subject: Travel
description: Postanowiłem sprawdzić, dlaczego pasażerowie tak chętnie wybierają holenderskie linie lotnicze KLM. Kierunek podróży? Oczywiście Amsterdam.
encoded: W tym artykule: Sto lat w przestworzach, czyli historia KLM KLM w Polsce Podróż liniami KLM Planując krótki urlop w Amsterdamie, zależało mi, by do stolicy Niderlandów – z racji tego, że najczęściej podróżuję tanimi liniami – polecieć holenderskim KLM. To w końcu najstarszy – wciąż istniejący – podniebny przewoźnik na świecie, który od ponad stu lat kusi bogatą siatką połączeń pomiędzy największymi miastami globu i, co najważniejsze, cieszy się niesłabnącą sympatią pasażerów. Zacznijmy jednak od początku. Sto lat w przestworzach, czyli historia KLM Wszystko rozpoczęło się w 1919 roku, gdy holenderski pionier awiacji Albert Plesman wraz z kilkoma inwestorami postanowił spełnić swoje największe marzenie o „oceanie powietrza, który połączy wszystkich ludzi”. Nikt chyba wówczas nie przypuszczał, że po stu latach założona przez nich linia lotnicza stanie się jednym z największych i najbardziej znaczących przewoźników świata, docierającym do najbardziej odległych miejsc na Ziemi. Pierwszy samolot pod szyldem Królewskich Holenderskich Linii Lotniczych wzbił się w powietrze 17 maja 1920 r. Przekształcona na potrzeby cywilne niewielka brytyjska maszyna wojskowa DeHavilland DH-16 w swój dziewiczy rejs wyruszyła z Londynu do Amsterdamu. Unowocześnienie floty sprawiło, że już cztery lata później zainaugurowano połączenie międzykontynentalne między stolicą Niderlandów a stolicą Indonezji (obecnie Dżakarta, wówczas Batavia). Wynosząca niemal 15 tysięcy kilometrów trasa okazała się nie lada wyzwaniem. Podróż do Azji trwała aż 55 dni, wliczając w to nocne postoje i częste uzupełnianie paliwa. Kolejnym milowym krokiem w historii KLM było pokonanie Atlantyku. Dotarcie do wyspy Aruba, wchodzącej w skład Antyli Holenderskich, zajęło załodze dokładnie 7 dni, 9 godzin i 20 minut. Nie byłoby to jednak możliwe, gdyby nie odpowiednie przygotowanie. Przed rejsem rozebrano kabinę pasażerską, a szyby w oknach zostały zastąpione tkaniną, tak by, zmniejszyć wagę samolotu. Po zakończeniu II wojny…

to-najstarsza-linia-lotnicza-swiata-polacy-uwazaja-ja-za-najlepsza-i-juz-wiem-dlaczego-fot-creative-touch-imaging-ltd-nurphoto-getty-images-bdaedcf.png
width: 1024
height: 548

Pierwsi hodowcy bydła pojawili się w północnej Europie wcześniej, niż do tej pory sądzono
type: item
date: 2024-06-05T10:02:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: hodowla
subject: holandia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: rolnictwo
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Znajomość hodowli bydła pojawiła się w północnej Europie wcześniej, niż do tej pory uważali archeolodzy. Co więcej, pierwsi farmerzy stosowali zaawansowane metody chowu.
encoded: W tym artykule: „Badania magazynowe” rzucają światło na archeologiczną zagadkę Zaawansowana hodowla od początku Pierwsi rolnicy w północnej Europie. To nadal temat dyskusyjny Znajomość uprawy roślin i hodowli udomowionych zwierząt pojawiła się w południowej Europie około 9 tysięcy lat temu. Zaczęła rozprzestrzeniać się wraz z migracjami społeczności rolniczych dalej na północ kontynentu. Jest to epoka określana przez archeologów jako neolit. Najpóźniej rolnictwo i hodowla dotarła na północne krańce Europy. Najnowsze badania opublikowane właśnie na łamach „Antiquity” przez holenderskich naukowców wskazują, że stało się jednak wcześniej, niż do tej pory sądzono. „Badania magazynowe” rzucają światło na archeologiczną zagadkę W archeologii coraz częściej naukowcy sięgają po zabytki, kości i inne przedmioty pozyskane w czasie wykopalisk, które odbyły się nawet kilka dekad temu. Nowe metody analityczne umożliwiają przeprowadzenie takich badań, które nie były osiągalne lata temu. Taką dziedzinę archeologii określa się czasem „archeologią magazynową”, bo obiekty wyciąga się z przepastnych składnic. Tak też było w przypadku analiz związanych z najwcześniejszymi farmerami na terenie północnej Europy. Zespół pod kierunkiem dr Nathalie Østerled Brusgaard z Wydział Archeologii na holenderskim Uniwersytecie w Lejdzie ponownie przyjrzał się obiektom wydobytym w czasie badań archeologicznych w Swifterbant w latach 70. XX wieku – wśród holenderskich mokradeł. Korzystając z kombinacji metod archeozoologicznych, botanicznych i biochemicznych naukowcom udało się uzyskać interesujące wyniki, które ukazują pierwszych farmerów w tym rejonie świata w nowym świetle. Metody te zastosowano na kościach zwierząt hodowlanych, które odkryto na stanowisku archeologicznym. Zaawansowana hodowla od początku Analizy szczątków zwierząt hodowlanych umożliwiły bardzo precyzyjne określenie czasu, w którym żyły. To dzięki metodzie radiowęglowej. Z kolei wgląd w dietę dały analizy izotopowe. Pierwszym zasko…

pierwsi-hodowcy-bydla-pojawili-sie-w-polnocnej-europie-wczesniej-niz-do-tej-pory-sadzono-13e07c8.png
width: 1200
height: 630

Amsterdam wprowadza zakaz budowy nowych hoteli. Tak miasto walczy z nadmiarem turystów
type: item
date: 2024-04-29T09:27:02.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: amsterdam
subject: holandia
subject: hotele
subject: podróże
subject: Travel
subject: turystyka
description: Amsterdam cieszy się ogromną popularnością wśród turystów nie tylko z Europy. Miasto słynące z bogatej oferty muzealnej co roku przyciąga miłośników historii i sztuki. Stolica Niderlandów to też mekka rowerzystów oraz imprezowiczów.
encoded: W tym artykule: Amsterdam z zakazem budowy nowych hoteli Stolica Niderlandów walczy z masową turystyką Jezioro Como jak Wenecja Obok Rzymu, Londynu i Paryża Amsterdam uchodzi za jedną z najbardziej wyrazistych, a przy tym najchętniej odwiedzanych przez turystów stolic w Europie. W latach poprzedzających pandemię liczba podróżnych utrzymywała się tam na poziomie około 20 milionów rocznie (dane za Statista.com). Pod względem ekonomicznym to oczywiście duży plus dla miasta, jednak każdy medal ma dwie strony. Tłumy turystów są realnym utrapieniem dla mieszkańców stolicy Niderlandów, a przypomnijmy, że jest ich kilkanaście razy mniej niż przyjezdnych. Z danych ze stycznia 2024 r. dowiadujemy się, że w Amsterdamie mieszka niewiele ponad 905 tys. osób. Amsterdam z zakazem budowy nowych hoteli Amsterdam to oczywiście niejedyne miasto w Europie borykające się ze zjawiskiem tzw. overtourismu. Pod tym względem prym wiedzie Wenecja. Od niedawna turyści zainteresowani zwiedzaniem Placu św. Marka czy słynnych kanałów muszą liczyć się z dodatkowymi opłatami. Stolica Niderlandów ma inny sposób na ograniczenie napływu przyjezdnych. W połowie kwietnia władze Amsterdamu zapowiedziały, że w ramach walki z masową turystyką nie będą udzielane zgody na budowę nowych hoteli. – Chcemy, aby miasto było przyjazne mieszkańcom i przyjezdnym. Oznacza to brak nadmiernej turystyki, brak nowych hoteli i nie więcej niż 20 milionów noclegów w hotelach turystów rocznie – czytamy w oświadczeniu. Zgoda na budowę nowego hotelu w Amsterdamie będzie udzielana tylko wtedy, gdy zamknięty zostanie inny hotel. Ważne jest, aby nowy obiekt nie zwiększył liczby miejsc noclegowych w mieście. Co niemniej istotne, ma być „lepszy, czyli na przykład bardziej zrównoważony względem środowiska od poprzednika. Zasady te nie obejmują inwestycji, którym udzielono już pozwolenia na budowę. Stolica Niderlandów walczy z masową turystyką Władze Amsterdamu już od kilku lat próbują odciążyć miasto od nadmiaru podróżnych. W ubiegł…

amsterdam-wprowadza-zakaz-budowy-nowych-hoteli-eb73190.jpg
width: 4000
height: 2287