National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-22T13:29:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: La Gomera to mniej znana kanaryjska wyspa. Ujmuje gościnnością, spokojem i spektakularną naturą
items: Osły-strażacy ratują Hiszpanię przed ogniem. Bohaterskie kłapouchy w akcji
items: Zapomnij o Barcelonie. Oto 7 hiszpańskich miasteczek, które zachwycają bardziej niż oblegane metropolie
items: Czy lud spod Ślęży dotarł do Kordoby? Historyk opowiada o zapomnianej migracji sprzed 1500 lat
items: Archeolodzy odkryli dowody na międzynarodową wymianę sprzed tysięcy lat. Odległość robi wrażenie
items: Sagrada Familia dotyka nieba: gigantyczny krzyż już na szczycie
items: Żarłacz biały u wybrzeży Hiszpanii. Badania dowodzą, że w Europie mamy stabilną populację legendarnego rekina
items: Archeolodzy odkryli ślad po bojowych słoniach Hannibala. To pierwsze takie znalezisko z Europy
items: Turyści okrzyknęli to miasto „hiszpańskim Miami”. Ale Benidorm to więcej niż drapacze chmur
items: „To najlepszy sposób na rozpoczęcie przygody z Pirenejami” – każdy dzień wędrówki to inny krajobraz
items: „Atmosfera Barcelony przypominała dawniej Łódź z czasów Reymonta” – co zachwyca Polaków w stolicy Katalonii?
items: To tutaj powstał jeden z najsłynniejszych bohaterów świata. Region pozostał zaskakująco surowy
items: Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
items: Jeden z najstarszych parków rozrywki w Europie – jego nazwa nawiązuje do biblijnego kuszenia Jezusa przez Szatana
items: Horta de Sant Joan i wąwóz Mont-Rebei to prawdziwa Katalonia. Te krajobrazy inspirowały Picassa
items: 6000 lat temu ludzie grali na muszlach. Naukowcy zbadali, jak brzmiały te proste instrumenty
items: Kraina jak z innego świata. Teneryfa to dużo więcej niż słońce i plaże
items: Przez lata była uznawana za koniec świata. Dziś to raj dla szukających ciszy i odosobnienia
items: „To najdziwniejszy park w Europie” – powstał jako luksusowe osiedle mieszkaniowe
items: To najstarsze miasto w Hiszpanii. Ma ponad 3 tysiące lat i nazywane jest „Kubą Europy"
items: Zniknęły 10 tysięcy lat temu. Dziś dzikie konie znów biegają po Hiszpanii
items: 100 lat po śmierci Antonia Gaudiego jego dzieło bije światowy rekord. Ale to nie koniec
items: Ta wyspa to kawałek nieba na ziemi. Gdy w Polsce robi się chłodno, tu wciąż króluje słońce
items: Mimo słońca i pięknych plaż wciąż nie ma tłumów turystów. To jedna z ostatnich tak wyjątkowych wysp w Europie
items: Gniazda orłosępów jak kapsuły czasu. Wśród artefaktów sandał sprzed wieków

La Gomera to mniej znana kanaryjska wyspa. Ujmuje gościnnością, spokojem i spektakularną naturą
type: item
date: 2026-03-22T13:29:01.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: wakacje w hiszpanii
subject: wyspy
subject: wyspy kanaryjskie
description: La Gomera zdecydowanie różni się od głośnej, pełnej turystów Teneryfy. Można tu znaleźć gościnne miejsca, proste i pyszne jedzenie oraz spokój – towar najbardziej deficytowy w dzisiejszym świecie.
encoded: Spis treści: Dom na końcu świata Zielona katedra w słońcu Między światami Zbawienny deszcz W miasteczku hipisów Patrząc wstecz Informacje praktyczne Zapomnij o czwartym biegu. Tutaj on po prostu nie istnieje – Juan, chłopak z wypożyczalni samochodów na lotnisku w Alajeró, podaje mi kluczyki do lekko zarysowanego auta z uśmiechem, w którym czai się politowanie dla przybysza z kontynentu. – Na Gomerze masz tylko dwójkę, trójkę i klakson na zakrętach. Słowa Juana zaczynam doskonale rozumieć chwilę po tym, jak wyjeżdżam na pełne serpentyn, zjazdów i podjazdów drogi La Gomery. Uciekłem tutaj z głośnej i zbyt turystycznej Teneryfy, by zwolnić, więc robię to natychmiast. Wbijam dwójkę, silnik wyje protestując, a ja ruszam w górę, zostawiając za sobą ocean i cywilizację. Jadę prosto do serca wyspy. Dom na końcu świata Droga pnie się tak stromo, że mam wrażenie, iż auto zaraz stanie dęba. Powietrze staje się rześkie, krystalicznie czyste. Krajobraz pustynny ustępuje miejsca soczystej zieleni. Choć często te szczyty toną w chmurach, ja mam dziś szczęście – niebo jest idealnie błękitne, co sprawia, że kolory stają się niemal jaskrawe, nasycone światłem. Docieram do wioski Las Hayas, tuż przy granicy Parku Narodowego Garajonay. Na samym końcu drogi stoi niski, bielony dom wyraźnie odcinający się od zieleni ogrodu i błękitu nieba. Nad wejściem wisi ręcznie malowany szyld: La Montaña – Casa Efigenia. Wchodzę do środka zwabiony zapachem domowego obiadu. Wnętrze jest proste, surowe. Bielone ściany odbijają światło wpadające przez małe okna. Nie ma tu ozdobnych boazerii czy wymyślnych dekoracji. Są za to ramki. Setki ramek wiszących wszędzie, gdzie się da, tworzących mozaikę czyjegoś życia. Podchodzę bliżej. To kronika istnienia jednej niezwykłej kobiety i całej wyspy. Są wyblakłe wycinki z gazet niemieckich, angielskich, hiszpańskich z lat 70., 80., 90. Są czarno-białe zdjęcia polityków, ministrów, słynnych ekologów ściskających dłoń drobnej kobiety w fartuchu. Są zdjęcia turystów …

la-gomera-1-94c1bf9.jpeg
width: 4032
height: 3024

Osły-strażacy ratują Hiszpanię przed ogniem. Bohaterskie kłapouchy w akcji
type: item
date: 2026-03-17T11:30:00.000Z
creator: María de los Ángeles Orfila
subject: Przyroda
subject: hiszpania
subject: ogień
subject: pożary
subject: zwierzęta
description: W Hiszpanii do walki z niszczycielskimi pożarami ruszyły brygady osłów. Zwierzęta codziennie wyjadają suchą roślinność, eliminując w ten sposób naturalne paliwo dla rozprzestrzeniającego się ognia. Ta ekologiczna metoda ochrony przyrody okazuje się rewolucyjnym sposobem na ratowanie ekosystemów.
encoded: Każdego lata w Hiszpanii szaleją pożary. Tysiące hektarów terenów ginie w płomieniach nie tylko z powodu upałów i suszy, ale także wyludniania się obszarów wiejskich – mniej ludzi i stad oznacza coraz większe nagromadzenie niekontrolowanej roślinności. Niektóre społeczności znalazły jednak rozwiązanie równie proste, co skuteczne. Przywracają do pracy osły, powierzając im nową rolę – naturalnych „strażaków”. Zwierzęta działają w niewielkich „brygadach”, zjadając i usuwając nadmiar roślinności, która w przeciwnym razie mogłaby stać się łatwopalnym materiałem. Misja ta stała się pilniejsza niż kiedykolwiek. Do sierpnia 2025 roku w różnych regionach Hiszpanii spłonęło blisko 400 tysięcy hektarów ziemi, co uczyniło ten rok najgorszym pod względem pożarów od trzech dekad. Skala kryzysu zmusiła rząd do ogłoszenia stref klęski żywiołowej w Kastylii i León, Galicji, Asturii, Estremadurze, Madrycie oraz Andaluzji. W tym kontekście powolna, systematyczna praca osłów może wydawać się niemal rewolucyjna – to swoisty powrót do dawnych, naturalnych metod, które mają pomóc w walce z bardzo współczesnym kryzysem. Osły jako naturalni strażacy Od około 2014 roku 18 osłów patroluje obrzeża Parku Narodowego Doñana. Wszystkie pochodzą z organizacji El Burrito Feliz („Szczęśliwy Osiołek”), która ratuje porzucone zwierzęta i szkoli je do nowej roli. Jak mówi jej prezes, Luis Manuel Bejarano, to „najlepsi roślinożerni strażacy”. Mortadelo, Magallanes, Leonor, Ainoa i Ume to tylko niektórzy członkowie „oślej brygady przeciwpożarowej” w Doñanie. Zwierzęta działają według ściśle określonego planu: od marca do listopada patrolują teren nawet przez siedem godzin dziennie, poruszając się wzdłuż ruchomych pasów przeciwpożarowych wyznaczonych ogrodzeniami. Każdego dnia osły trafiają do wyznaczonego obszaru, gdzie wyjadają pas roślinności o szerokości kilkudziesięciu metrów, wypijają nawet 30 litrów wody, a następnie wracają na odpoczynek. W efekcie usuwają niemal cały łatwopalny materiał ze swojego…

Osly-jako-naturalni-strazacy-3484f07.jpg
width: 8660
height: 5773

Zapomnij o Barcelonie. Oto 7 hiszpańskich miasteczek, które zachwycają bardziej niż oblegane metropolie
type: item
date: 2026-03-08T11:14:57.000Z
creator: Megan Lloyd
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: miasta
subject: podróże
subject: turystyka
description: Hiszpania bije rekordy popularności, ale jej prawdziwe oblicze kryje się w miejscach zapomnianych nawet przez lokalsów. Te miasteczka – w tym jedno z najlepszą oliwą świata – oferują tyle samo historii i przygód, co gwarne metropolie. Oto absolutne „ukryte perły”, które zachwycają autentyczną architekturą oraz lokalną kuchnią.
encoded: Spis treści: Beget Aínsa Combarro Priego de Córdoba San Martín del Castañar Zumaia Trujillo Hiszpania, jako drugi najczęściej odwiedzany kraj na świecie, dobrze rozumie problem nadmiernej turystyki. W 2025 roku kraj ten ustanowił rekord, przyjmując 96,8 mln gości. Niestety, większość podróżnych nie zapuszcza się poza największe miasta ani popularne wyspy, co stanowi obciążenie dla mieszkańców i godzi w autentyczność kultury, która tak przyciąga turystów. Tymczasem podróżni mogą ominąć wielkie metropolie i odwiedzić mniej znane zakątki tego pięknego kraju. W małych miasteczkach i wioskach przyjezdni odnajdą zupełnie inne oblicze Hiszpanii – takie, w którym życie płynie innym rytmem, a ludzie są silniej związani z ziemią oraz ze sobą nawzajem, pozostając otwartymi i gościnnymi. Na szczęście nawet w najbardziej odległych osadach bogata sztuka, kultura, pradawna historia i dobry posiłek są zawsze na wyciągnięcie ręki. Oto kilka hiszpańskich miejscowości, o których ty (a być może nawet przeciętny Hiszpan) prawdopodobnie nigdy nie słyszałeś, a które warto rozważyć przy planowaniu podróży. 1. Beget Warto tu przyjechać dla: wysokogórskiej kuchni i historycznych szlaków. Stwierdzenie, że to miejsce znajduje się z na uboczu, byłoby niedopowiedzeniem. Do lat 60. XX wieku nie prowadziła tu żadna droga dostępna dla samochodów, a zasięg telefonii komórkowej pojawił się dopiero w 2023 roku. Ta skąpana w miodowych barwach wioska, ukryta w sercu katalońskich Pirenejów, „jest dla kultury Katalonii tym, czym Passeig de Gràcia dla Barcelony: skarbem z brukowanymi uliczkami, kamiennymi mostami i zachwycającą przyrodą” – mówi Xavier Pladeveya, właściciel Can Jeroni, jednej z dwóch restauracji w Beget. Rekomenduje on odwiedzenie XII-wiecznego kościoła Sant Cristòfol (Iglesia de Sant Cristòfol de Beget) przed udaniem się na posiłek inspirowany darami natury danej pory roku. Wędrowcy mogą również potraktować Beget jako punkt startowy na szlaku Camí de Nord (Droga Północna). Ścieżka ta wiedz…

GettyImages-1272877162-534c2ce.jpg
width: 7952
height: 5304

Czy lud spod Ślęży dotarł do Kordoby? Historyk opowiada o zapomnianej migracji sprzed 1500 lat
type: item
date: 2026-03-04T12:21:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: dolny śląsk
subject: hiszpania
subject: starożytność
description: Silingowie, germańskie plemię, które zamieszkiwało tereny Dolnego Śląska, ruszyło wraz z innymi barbarzyńskimi plemionami na zachód. Osiedli w rejonie dzisiejszej Kordoby w Hiszpanii – opowiada w podcaście National Geographic Polska dr Michael Morys-Twarowski.
encoded: Często uważa się, że historycy zajmujący się dziejami Polski, swoją pracę rozpoczynają od momentu powstania państwa Piastów w drugiej połowie X wieku. Okazuje się, że źródła pisane – choć dość szczątkowe – oświetlają też wcześniejsze stulecia w I tysiącleciu n.e. Czy na ich podstawie wiemy, kto i jak żył nad Wisłą? Historyk na tropie zapomnianych ludów Informacje historyczne na temat ludów, które zamieszkiwały dzisiejszą Polskę przed powstaniem Polski zebrał dr Michael Morys-Twarowski w książce pt. „Barbarica. Tysiąc lat zapomnianej historii ziem polskich”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont. Kluczowymi informacjami na temat swoich ustaleń dzieli się w naszym podcaście. Dr Morys-Twarowski ukończył prawo i amerykanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, na tej samej uczelni obronił doktorat z historii. Jest popularyzatorem historii, współpracował z licznymi tygodnikami i wiodącymi polskimi portalami. Tajemnica jednego ludu spod Ślęży Jak opowiada w podcaście dr Morys-Twarowski, najważniejszym wandalskim plemieniem, które opuściło obszar Dolnego Śląska pod wpływem inwazji Hunów na początku V wieku, byli Silingowie. – Przypuszcza się, że z racji nazwy zamieszkiwali gdzieś w okolicach góry Ślęży – opowiada historyk. Silingowie wdarli się z innymi ludami na teren Cesarstwa Rzymskiego. Wiadomo, że plądrowali kilka lat Galię, a w 409 roku przekroczyli Pireneje. Silingowie zajęli prowincję Hispania Baetica ze stolicą w Kordobie. Z Hiszpanii do Italii – dalsza wędrówka Silingów Rzymianie wynajęli Wizygotów do wytępienia Silingów. Pojmali ich króla Fredbala i zdziesiątkowali to wandalskie plemię. Chociaż zapewne nieliczni ocaleli z tego pogromu. W połowie V wieku w północnej Afryce powstało państwo Wandalów. Stamtąd lud ten wyprawiał się do Europy. – Wandalowie zdobyli Rzym w 455 roku i nie jest to ryzykowna hipoteza, że wśród tych starszych żołnierzy wandalskich mógł się znaleźć jakiś Siling, który brał udział w wędrówce ludów kilka dekad wcześniej – mówi dr…

ng-miniatura-7-e3fb93f.png
width: 1280
height: 720

Archeolodzy odkryli dowody na międzynarodową wymianę sprzed tysięcy lat. Odległość robi wrażenie
type: item
date: 2026-02-24T08:38:05.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: hiszpania
subject: kopalnie
subject: pradzieje
subject: skandynawia
description: Archeolodzy odkryli nieznane pradziejowe kopalnie miedzi w Hiszpanii. Wydobywanie rud w tak wczesnym okresie nie jest dla archeologów niczym zaskakującym. Ale w tym przypadku miedź trafiała do miejsca odległego o tysiące kilometrów!
encoded: Często panuje przekonania, że globalizacja rozpoczęła się w ostatnich stuleciach, ale z roku na rok archeolodzy mają coraz więcej dowodów na to, że sięga ona zdecydowanie głębiej w historię człowieka. Wiadomo, że jakiś rodzaj wymiany produktów prowadziły wielkie cywilizacje – egipska czy mezopotamska, a później – rzymska. W cieniu pozostają pradziejowe społeczności niepiśmiennej Europy. Ale okazuje się, że i one powiązane były między sobą różnego rodzaju dalekosiężnymi kontaktami. Epoka brązu – epoka zmian Trudno podać dokładną datę, kiedy nastała epoka brązu, bo było to uzależnione od miejsca. W Europie można mówić o przedziale od 3000 do 900 roku p.n.e. To czasy pojawienia się wyrobów z brązu na dużą skalę. Obiekty z tego stopu były symbolem statusu społecznego w coraz bardziej zhierarchizowanych społeczności. Ale żeby posiadać i wykonać takie przedmioty, niezbędny był dostęp do złóż rudy miedzi. Nie wszędzie były one łatwo osiągalne ze względu na uwarunkowania geologiczne. Kopalnie miedzi w Hiszpanii Zespół badaczy ze szwedzkiego Uniwersytetu w Göteborgu poinformował właśnie o zlokalizowaniu w Estremadurze w południowo-zachodniej Hiszpanii sześciu nieznanych do tej pory pradziejowych kopalni z epoki brązu. W sumie zadokumentowano sześć stanowisk archeologicznych. Wychodnie rud są różnorodne – są to zarówno mniejsze obszary wydobywcze, jak i rozległe odkrywkowe kopalnie. Szczególnie godna uwagi była jedna kopalnia, w której odkryto około 80 kamiennych siekier z rowkami – narzędzi używanych do kruszenia i przetwarzania rudy. Dzięki nim wiadomo, w jakiej epoce dochodziło do wydobycia rudy. Dowody na powiązania międzynarodowe Prof. Johan Ling z Uniwersytetu w Göteborgu od lat zajmuje się tematyką wyrobów z brązu w pradziejowej Europie. Z prowadzonych przez archeologów badań izotopowych tych artefaktów odkrywanych w Skandynawii wynika, że rudy, z których je wykonano, pochodzą również z Półwyspu Iberyjskiego. – Nowo odkryte kopalnie z epoki brązu, zidentyfikowane w cią…

shutterstock2465499165-2d6a50a.jpg
width: 6240
height: 4160

Sagrada Familia dotyka nieba: gigantyczny krzyż już na szczycie
type: item
date: 2026-02-23T12:46:38.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: barcelona
subject: bazylika sagrada familia
subject: hiszpania
subject: kościoły
subject: NatGeoBN
subject: rekordy
description: 20 lutego 2026 roku w Barcelonie zamontowano ostatni element krzyża na Wieży Jezusa bazyliki Sagrada Familia. Świątynia osiągnęła wysokość 172,5 metra, bijąc swój własny rekord z października, kiedy to stała się najwyższym kościołem świata. Wydarzenie przyciągnęło tłumy mieszkańców i turystów.
encoded: 20 lutego 2026 roku w Barcelonie doszło do wydarzenia, które na zawsze zapisze się w historii światowej architektury. Na Wieży Jezusa monumentalnej świątyni Sagrada Familia zamontowano ostatni element wielkiego krzyża, kończąc tym samym zewnętrzne prace na budowie bazyliki. To moment, na który mieszkańcy Barcelony i miliony turystów czekały przez dekady. Tłumy zgromadzone pod świątynią z zapartym tchem obserwowały, jak ekipy budowlane podnoszą ostatni fragment krzyża na wysokość 172,5 metra. Fundacja Sagrada Familia, koordynująca budowę, podkreśliła, że montaż krzyża to prawdziwy kamień milowy nie tylko dla świątyni, ale i dla całego miasta. Zakończenie tej części prac wpisuje się w symboliczne obchody 100. rocznicy śmierci Antoniego Gaudiego – wybitnego architekta, który nadał temu miejscu niepowtarzalny charakter. Imponujące rozmiary i symbolika krzyża Krzyż wieńczący wieżę jest prawdziwym arcydziełem sztuki inżynieryjnej. Jego całkowite wymiary to aż 17 metrów wysokości oraz 13,5 metra szerokości, natomiast samo górne ramię zamontowane 20 lutego mierzy 4,5 × 4,5 × 4,9 metra. Elementy krzyża zostały wykonane ze szkła oraz białej, szkliwionej ceramiki – dokładnie według pierwotnej wizji Gaudiego. Równie imponujące są rozmiary całej wieży. Centralna Wieża Jezusa, będąca rdzeniem układu architektonicznego świątyni, liczy aż 172,5 m wysokości. Otaczają ją cztery wieże Ewangelistów oraz wieża Najświętszej Maryi Panny. Od października 2025 roku, kiedy zamontowano dolne ramię krzyża, Sagrada Familia jest najwyższym kościołem na świecie – wyprzedzając Hauptkirche w Ulm w Niemczech, który mierzył 162,9 metra. Na szczególną uwagę zasługuje również zwornik wieży, którego budowę rozpoczęto w maju 2025 roku. Ma on aż 29 metrów wysokości i jest ozdobiony inskrypcjami, wykonanymi z białej ceramiki i cegły oraz motywami palmowymi. Tłumy mieszkańców i turystów Montaż ostatniego ramienia krzyża przyciągnął tłumy mieszkańców Barcelony i turystów. Widok żurawi unoszących ogromny frag…

FABRIC-KOLAZ-32-de8bd8c.jpg
width: 1575
height: 1050

Żarłacz biały u wybrzeży Hiszpanii. Badania dowodzą, że w Europie mamy stabilną populację legendarnego rekina
type: item
date: 2026-02-13T10:54:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: europa
subject: hiszpania
subject: morze śródziemne
subject: obserwacje
subject: rekiny
description: Żarłacz biały w Morzu Śródziemnym jeszcze niedawno wydawał się tylko sensacyjną hipotezą. Tymczasem przypadkowe połowy, wieloletnie obserwacje i analiza danych z ostatnich 160 lat sugerują, że w Europie może funkcjonować stabilna populacja tego drapieżnika.
encoded: 20 kwietnia 2023 roku doszło do niezwykłego zdarzenia na wybrzeżu Hiszpanii: lokalni rybacy, operujący na południu kraju, przypadkowo schwytali młodego żarłacza białego (Carcharodon carcharias). Osobnik mierzył około 2 m. długości i ważył 80-90 kg. To wyjątkowa rzadkość, bo rekiny te uważa się za mieszkańców głownie otwartych, oceanicznych wód. Spotkanie ich w Morzu Śródziemnym graniczy z cudem. To rzadkie spotkanie stało się impulsem dla zespołu naukowców. Przeprowadzili szeroko zakrojony przegląd historycznych danych dotyczących obserwacji żarłacza w regionie. Przeanalizowali zapisy obejmujące aż 160 lat – od 1862 do 2023 roku – a wyniki ich pracy zostały właśnie opublikowane w czasopiśmie naukowym „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. Dane ze 160 lat. Żarłacz jest czy go nie ma? Analiza źródeł potwierdziła, że żarłacze białe są stale obecne w śródziemnomorskich wodach. Wśród doniesień były zarówno bezpośrednie obserwacje, jak i dowody pośrednie, m.in. ślady drapieżnictwa na żółwiach karetta. Czas obserwacji pokrywał się z sezonowymi migracjami tuńczyka błękitnego, co sugeruje, że żarłacze podążały za pożywieniem. Wygląda jednak na to, że populacja tych rekinów ma charakter niemalże „widmowy” – spotkania z nimi są niezwykle rzadkie. Nie sposób ocenić jak liczna jest ta europejska populacja i jaki dokładnie obszar zamieszkuje. Ale to pewne. Mamy w Europie żarłacza białego. W skali świata, gatunek ten figuruje na Czerwonej Liście Międzynarodowej Ligi Ochrony Przyrody jako narażony na wyginięcie, a ogólny trend jego populacji jest spadkowy. Dr José Carlos Báez, główny autor badania, podkreśla, że kluczowym odkryciem jest obecność osobników młodocianych. Skoro w Morzu Śródziemnym pojawiają się młode rekiny, bardzo możliwe że żarłacze się w nim także rozmnażają – a to byłaby sensacja. Szczytowy drapieżnik i jego rola w ekosystemie Celem badania była nie tylko dokumentacja obecności rekinów. Naukowcy starają się też walczyć z mitami dotyczącymi żarłaczy białych. Dr Báez, …

zarlacz-bialy-0cc99f6.jpg
width: 3701
height: 2776

Archeolodzy odkryli ślad po bojowych słoniach Hannibala. To pierwsze takie znalezisko z Europy
type: item
date: 2026-02-11T11:31:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: hiszpania
subject: słonie
subject: starożytność
description: Archeolodzy w Hiszpanii odkryli dowód na obecność słoni wśród wojsk Kartaginy na Półwyspie Iberyjskim. Mała kostka słonia to pierwszy taki fizyczny ślad tych zwierząt z czasów wojen punickich w Europie. Znalezisko rzuca nowe światło na historię, którą dotąd znaliśmy głównie z tekstów literackich i ze sztuki.
encoded: Słonie od zawsze budziły podziw swoją potęgą i inteligencją. Są to największe i najcięższe zwierzęta lądowe, jakie żyją dziś na naszej planecie. Ich budowa jest wyjątkowa: mają ogromne głowy, wielkie uszy i niezwykle chwytne trąby. W przeszłości ich krewni, czyli mamuty, zamieszkiwały niemal całą Europę i Amerykę. Jednak po ich wyginięciu słonie stały się dla Europejczyków zwierzętami egzotycznymi. Zaginione czołgi starożytności Ze względu na ogromną siłę, człowiek szybko zapragnął wykorzystać słonie do swoich celów. W starożytności pełniły rolę podobną do dzisiejszych czołgów. Ich zadaniem było przełamywanie linii wroga i sianie paniki wśród konnicy. Pierwsze relacje o szkoleniu słoni do walki pochodzą z Indii sprzed tysięcy lat. Aleksander Wielki spotkał je podczas swoich podbojów, co wywarło na jego żołnierzach piorunujące wrażenie. Wkrótce potem władcy helleńscy zaczęli masowo włączać te zwierzęta do swoich armii. Kartagińczycy nauczyli się ich obsługi podczas walk na Sycylii w III wieku przed naszą erą. To właśnie tam narodziła się legenda słoni bojowych Kartaginy. Sensacyjne odkrycie pod gruzami Kordoby W 2020 roku, podczas rutynowych prac archeologicznych w Kordobie, naukowcy natrafili na coś, co przykuło ich uwagę, chociaż wyglądało niepozornie. Swoje wnioski na ten temat opublikowali właśnie na łamach czasopisma „Journal of Archaeological Science: Reports”. Badania prowadzono na wzgórzu Colina de los Quemados. Znaleziono tam ślady osadnictwa od epoki brązu aż po czasy islamskie. W warstwie odpowiadającej końcowi epoki żelaza odkryto pozostałości dzielnicy rzemieślniczej. Znajdowały się tam piece, ulice i domy z cegły mułowej. Pod ścianą jednego z zawalonych domów badacze dostrzegli mały, niemal sześcienny przedmiot, który okazał się być kością nadgarstka słonia o długości około dziesięciu centymetrów. Choć była lekko uszkodzona, archeolodzy zdołali ją poskładać z odnalezionych fragmentów. Obok kości leżało dwanaście kamiennych kul używanych w starożytnej br…

HannibaltraverseleRhoneHenriMotte1878-83406d4.jpg
width: 8915
height: 5840

Turyści okrzyknęli to miasto „hiszpańskim Miami”. Ale Benidorm to więcej niż drapacze chmur
type: item
date: 2026-02-09T07:56:57.000Z
creator: Kasia Kogut
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: costa blanca
subject: hiszpania
subject: morze śródziemne
subject: wakacje w hiszpanii
description: Benidorm dumnie dzierży miano jednego z najpopularniejszych kurortów Hiszpanii. I choć wieżowce oraz huczne życie nocne są jego znakami rozpoznawczymi, stanowią one zaledwie ułamek tego, co miasto naprawdę ma do zaoferowania.
encoded: Spis treści: Manhattan Morza Śródziemnego Paczka cygar i rewolucja bikini Betonowy las w wersji eko? Dokładnie tak Energia Levante i spokój Poniente Paella z widokiem na morze Golden hour w Benidormie Benidorm jest tym, czym chcesz, by był Trudno o miasto, które budziłoby w Hiszpanii tak skrajne emocje jak Benidorm. W powszechnej świadomości funkcjonuje jako głośny kurort, wakacyjny azyl Brytyjczyków i miejsce rzekomo wyprane z hiszpańskiej duszy. Słyszałam to tyle razy, że niemal w to uwierzyłam. Tymczasem rzeczywistość rzuciła tej reputacji rękawicę już podczas pierwszego spaceru wzdłuż plaży Poniente. Manhattan Morza Śródziemnego Dotarłam do Benidormu, gdy słońce chowało się za horyzont. Na granatowym niebie gasły ostatnie promienie dnia. Miasto przywitało mnie eksplozją neonowych świateł, muzyką i gwarem plażowiczów wędrujących beztrosko od baru do baru. Benidorm leży we wschodniej Hiszpanii, między Alicante a Walencją, w samym sercu Costa Blanca. Choć to nieduże miasto, trudno przeoczyć jego charakterystyczną linię horyzontu, gęstą od strzelistych wieżowców. To właśnie dzięki nim Benidorm dorobił się przydomku „Manhattanu Morza Śródziemnego” albo – z nutą przekory – „hiszpańskiego Las Vegas”. Dziś Benidorm jest jednym z najpopularniejszych kurortów w kraju, odwiedzanym rocznie nawet przez 3 miliony turystów. Paczka cygar i rewolucja bikini W pierwszej połowie XX wieku Benidorm był skromną wioską rybacką. Mieszkańcy utrzymywali się z połowów tuńczyka i okolicznych plantacji cytrusów. Prawdziwa rewolucja przyszła w latach 50., gdy stery miasta przejął Pedro Zaragoza Orts. Zaragoza, dziś postać niemal legendarna, dostrzegł w Benidormie niewykorzystany potencjał ekonomiczny. Nie miał wątpliwości: przyszłość miasta leży w turystyce. – Sięgnął po paczkę cygar i postawił ją pionowo na stole. Właśnie tak miały rosnąć hotele Benidormu – opowiada Antonio, przewodnik i pracownik biura miasta. To również Zaragoza rzucił wyzwanie konserwatywnej Hiszpanii. Wsiadł na Vespę, o…

Benidorm-fdd2e6e.jpg
width: 6048
height: 4024

„To najlepszy sposób na rozpoczęcie przygody z Pirenejami” – każdy dzień wędrówki to inny krajobraz
type: item
date: 2026-02-07T10:25:56.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: góry
subject: hiszpania
subject: katalonia
subject: pireneje
subject: trekking
description: Spędziłem sześć dni w górach Katalonii. I już wiem, że na pewno tam wrócę. Szlak Cavalls del Vent to wspaniały sposób na poznanie Pirenejów.
encoded: Spis treści: Szlak Cavalls del Vent Poza światem Chmury motyli Ocet z jodły Pireneje – informacje praktyczne To najlepszy sposób na rozpoczęcie przygody z Pirenejami – przyznał Jordi, gdy dotarliśmy do Prat d’Aguiló, schroniska, którym się opiekuje. – Trasa jest dość łatwa, nie musisz mieć sprzętu ani umiejętności wspinaczkowych – zapewniał. A tych rzeczywiście nie mamy. Ponad 80-kilometrowy szlak Cavalls del Vent jest jednak osiągalny dla każdego, kto potrafi przejść w ciągu dnia kilkanaście kilometrów. Pireneje dawno chodziły nam po głowie, a trekking po tych stosunkowo mało uczęszczanych górach wydawał się idealnym preludium do poznania hiszpańskiej Katalonii. Gdy jednak przeglądaliśmy potencjalne trasy, większość z nich prowadziła po wysokich szczytach i wyglądała raczej dość wymagająco. A my szukaliśmy czegoś, czemu podoła nasza grupa osób w średnim wieku. Aż trafiliśmy na Cavalls del Vent, pieszą pętlę niestraszącą setkami kilometrów, które trzeba przebyć, i niezahaczającą, poza jednym wyjątkiem, o wyższe partie gór. Ścieżka okrąża Park Przyrody Cadí-Moixeró. Od połowy maja do połowy października działają na tym terenie schroniska, w których można liczyć na nocleg i dobry posiłek. Przejście trasy zajmuje zwykle pięć dni. Nieco zachowawczo uznaliśmy, że potrzeba nam sześciu, i zarezerwowaliśmy noclegi. Szlak Cavalls del Vent Z pogrążonej w wilgotnym morskim upale Barcelony autobus zabrał nas do niewielkiej miejscowości Bagà leżącej w pobliżu naszej trasy. Pogoda zrobiła się bardziej górska – było wciąż ciepło, ale o dobre kilka stopni mniej niż na wybrzeżu, a płynące nad jasnymi szczytami szare chmury sugerowały, że lepiej przygotować się na nagłe zmiany aury. Cavalls del Vent, co po katalońsku oznacza „konie wiatru” i jest nie do końca jasnym nawiązaniem do buddyjskich flag modlitewnych łopoczących na wietrze w Himalajach, nie została wytyczona od zera. Przez ponad rok grupka miejscowych pasjonatów – miłośników gór lub strażników parku i schronisk – przemierza…

pireneje-59e6d9a.jpg
width: 1797
height: 1200

„Atmosfera Barcelony przypominała dawniej Łódź z czasów Reymonta” – co zachwyca Polaków w stolicy Katalonii?
type: item
date: 2026-01-22T09:28:05.000Z
creator: Mirosław Ikonowicz
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: hiszpania
subject: katalonia
subject: Kultura
subject: plac kataloński
subject: Travel
subject: zabytki
subject: zwiedzanie
description: Barcelona przyciąga turystów z całego świata, ale nie każdy wraca z niej tak samo oczarowany. Dla wielu to coś więcej niż miejsce – to stan ducha, który zostaje na długo.
encoded: Spis treści: Barcelona z góry i z dołu – gdzie naprawdę poczuć duszę miasta? Zobacz Barcelonę z dwóch perspektyw – z nieba i znad morza Cztery oblicza Barcelony – miasto jak mozaika historii i nowoczesności Dlaczego Barcelona to secesyjna perełka Europy? Jak Sagrada Familia stała się sercem Barcelony – i dlaczego budują ją do dziś? Barcelona oczami Don Kichota i współczesnych – miasto z charakterem Barcelona w cieniu polityki i blasku sztuki – miasto wspomnień i skojarzeń Czy można naprawdę stać się Barcelończykiem? Miasto cudów nie dla każdego Barcelona to nie tylko Sagrada Família, tapas i plaże – to miasto, które potrafi zaskoczyć w najmniej oczekiwanym momencie. Niewidoczne na pierwszy rzut oka emocje, historia ukryta w zaułkach i atmosfera, która wciąga jak powieść. Spacerując po jej ulicach, ma się wrażenie, że każdy zaułek opowiada własną historię – a niektóre z nich zostają z nami na zawsze. Barcelona z góry i z dołu – gdzie naprawdę poczuć duszę miasta? Tu, między Placem Katalońskim a kolumną Kolumba u wejścia do portu, możesz spotkać całą Barcelonę. I nasycić oczy widokiem wszystkich kolorowych kwiatów, ptaków i ryb świata w kioskach ustawionych pośrodku alei i sklepach po obu jej stronach. Z kawiarnianych tarasów lub rozstawionych wzdłuż alei kamiennych ławek godzinami patrzeć na ludzką rzekę, wyławiając wzrokiem najbardziej czarujące kobiety ze wszystkich kontynentów. Jeśli czujesz się zmęczony – jedź na Tibidabo. Dla mnie to już swoisty prywatny rytuał. Ilekroć wracam do Barcelony, po całym dniu dziennikarskich spotkań jadę metrem pod Tibidabo, by wsiąść do pnącego się mozolnie w górę wagonika Błękitnego Tramwaju – ostatniego w mieście. Na sam szczyt docieram kolejką zębatą. Nazwa Tibidabo jest bardzo trafna, zważywszy na widok, jaki się stąd roztacza. Nawiązuje do sceny kuszenia Chrystusa na górze (tibi dabo – dam ci), w której szatan ukazuje mu wszystkie wspaniałości tego świata. Podziwiam stąd, z wysokości ponad 500 metrów, całe miasto. W wiosenny wi…

barcelona-GettyImages-1395914604-5692c74.jpg
width: 5183
height: 3453

To tutaj powstał jeden z najsłynniejszych bohaterów świata. Region pozostał zaskakująco surowy
type: item
date: 2026-01-03T13:34:52.000Z
creator: Julia Zabrodzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: literatura
subject: muzeum
description: Wiatraki, muzea, hotele, nawet jedzenie. W regionie La Mancha wszystko ma związek z Miguelem de Cervantesem.
encoded: Spis treści: Wiatraki jak z powieści Cervantesa – które są oryginalne, a które to repliki? Żywy Don Kichot i Sancho Pansa – inscenizacja, która chwyta za serce Dulcynea, Casa de la Torre i smak La Manchy – śladami kobiety, która nie zauważyła Don Kichota Najbardziej wielojęzyczna książka świata? W El Toboso znajdziesz ponad 700 wydań „Don Kichota” Juan Bautista raz w miesiącu wspina się na drewniane ramiona zabytkowego wiatraka w miasteczku Campo de Criptana. Jako młynarz i specjalista od wiatraków pracuje od 28 lat. Z białą płachtą przewieszoną przez ramię wygląda na pionowej ścianie trochę jak superbohater. Jego misja? Założyć żagle na wszystkie cztery ramiona. Dzięki temu nieruchomy szkielet za chwilę ożyje, o ile tylko pozwoli na to łaskawy podmuch. Wiatraki jak z powieści Cervantesa – które są oryginalne, a które to repliki? Juan Bautista, nim zaczął się wspinać, sprawdził wraz z bratem José Maríą kierunek wiatru i ustawił skrzydła w odpowiednią stronę. – Widzisz te trzy wiatraki z ciemnego drewna? Są zabytkowe, można je obracać – tłumaczy mi Susana z biura promocji miasta. – Reszta powstała w latach 50. To repliki, postawione, by zachować dawny krajobraz – wskazuje kilka smukłych wież. Niestety dziś prawie nie wieje, więc mimo wysiłków Juana Bautisty skrzydła ani drgną. Dla mnie to jednak niezwykła okazja, by móc wyobrazić sobie, jak wyglądało całe wzgórze pod białymi żaglami. „Don Kichot spostrzegł z daleka ze 30 lub 40 wiatraków” – tak rozpoczyna się ósmy rozdział pierwszej części powieści Miguela de Cervantesa. Badacze nie mają pewności, gdzie dokładnie błędny rycerz zobaczył skrzydlate wieże, ale mogło to być właśnie w Campo de Criptana. Ze spisów katastralnych sprzed stuleci wiemy, że takich młynów znajdowało się tu aż kilkadziesiąt. – Cała okolica należała do zakonu św. Jakuba. W XVI w. tylko to zgromadzenie posiadało królewski przywilej budowania wiatraków – tłumaczy Susana. W innych zakątkach La Manchy, krainy nieopodal Madrytu, podobne konstrukcje poj…

la-mancha-e433ad4.jpg
width: 2813
height: 1875

Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
type: item
date: 2025-12-31T11:45:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: nowy rok
subject: sylwester
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: W miasteczku Bérchules Nowy Rok wita się nie w grudniu, lecz w samym środku lata. Ta nietypowa tradycja narodziła się po awarii prądu w 1993 roku.
encoded: W tym artykule: Skradziony Nowy Rok Sylwester w Bérchules Nie wszędzie na świecie nowy rok rozpoczyna się tego samego dnia. Wyjątkiem są nie tylko Chiny, ale również hiszpańskie miasteczko Bérchules w prowincji Granada. Tu sylwester jest obchodzony kilka miesięcy wcześniej. Chiński Nowy Rok. Kiedy się zacznie i jaki będzie? Fajerwerki, uliczne parady i prezenty w czerwonych kopertach – bez nich nie rozpocznie się Chiński Nowy Rok. Skradziony Nowy Rok Mieszkańcy Bérchules uroczyście witają nowy rok nie na przełomie grudnia i stycznia, a w sierpniu. Nietypowa tradycja trwa już ponad 30 lat. Jak się zaczęła? Cofnijmy się do sylwestra w 1993 r. W miasteczku trwało już odliczanie godzin do wejścia w nowy rok, ale elektryczne zegary nigdy nie wybiły północy. Około godziny 20 doszło do awarii prądu i tak rok 1994 rozpoczął się w ciszy i ciemnościach. Ismael Padilla Gervilla, obecny burmistrz miasteczka, miał wtedy 11 lat. – Jedliśmy przy świecach. Potem godzinami słuchaliśmy radia na baterie. Zazwyczaj woleliśmy telewizję, ale tym razem radyjko przywiezione przez rodziców z Niemiec było naprawdę użyteczne – wspomina. W Nowy Rok Bérchules odzyskało elektryczność, ale mieszkańcy i tak byli przygnębieni. Część z nich zarzucała nawet dostawcom prądu „kradzież sylwestra”. Największe straty finansowe ponieśli właściciele barów, restauracji i dyskotek. Na zebraniu lokalnej społeczności ustalono, że powtórka sylwestrowej nocy odbędzie się 6 sierpnia. Władze liczyły na to, że w szczycie turystycznego sezonu branży gastronomicznej i rozrywkowej uda się odkuć po pechowym incydencie. Wtedy jeszcze nikt nie myślał, że zamiana dat stanie się miejscową atrakcją znaną na cały świat. Od tamtej pory Bérchules wita nowy rok właśnie w sierpniu. Przed wybuchem pandemii na zabawę przyjeżdżały tysiące gości z Hiszpanii i zza granicy. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskic…

Sylwester-w-sierpniu-8949936.jpg
width: 3264
height: 2096

Jeden z najstarszych parków rozrywki w Europie – jego nazwa nawiązuje do biblijnego kuszenia Jezusa przez Szatana
type: item
date: 2025-12-24T13:34:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: barcelona
subject: hiszpania
subject: katalonia
description: Tibidabo jest miejscem pełnym paradoksów, gdzie sacrum miesza się z profanum, modlitwa – z radosnymi śmiechami, a nostalgia sąsiaduje z futurystyczną wizją architektoniczną. Należy jednak podkreślić, że najwyższy punkt na mapie Barcelony jest czymś więcej niż tylko zbiorem atrakcji. To skondensowana XX-wieczna historia miasta zakorzenionego w katolickiej tradycji, a jednocześnie otwartego na hedonistyczną radość życia.
encoded: Spis treści: Trzy oblicza wzgórza Trzy drogi na wzgórze Mierzące 512 metrów n.p.m. wzgórze Tibidabo jest najwyższym wzniesieniem masywu Serra de Collserola. Wznosi się w północno-zachodniej części Barcelony, w dzielnicy Sarrià-Sant Gervasi. Nazwę tego miejsca tworzy fraza wzięta wprost z Ewangelii według św. Mateusza i św. Łukasza. Pochodzi od łacińskich słów tibi dabo, oznaczających „tobie dam”, które szatan miał wypowiedzieć do Jezusa, gdy z „niezwykle wysokiej góry” pokazywał mu wszystkie królestwa świata i ich chwałę, oferując władzę w zamian za pokłon. Trzy oblicza wzgórza Na niewielkim obszarze szczytu Tibidabo spotykają się ze sobą trzy światy. Monumentalny kościół, stuletni park rozrywki i nowoczesna wieża telekomunikacyjna tworzą razem unikatowy „tryptyk”, który przedstawia XX-wieczną i współczesną historię Barcelony. Każda z tych budowli jest nie tylko atrakcją, ale także architektonicznym i kulturowym symbolem czasów, w których powstała. Temple Expiatori del Sagrat Cor Najcharakterystyczniejszym i jednocześnie – dominującym elementem krajobrazu wzgórza Tibidabo jest Temple Expiatori del Sagrat Cor, czyli Pokutna Świątynia Najświętszego Serca Jezusowego. Kościół powstał na kanwie pogłosek, które w XIX wieku szerzyły się w Barcelonie. Podobno na wzgórzu miał powstać hotel z kasynem i protestancki zbór. Ta inwestycja była postrzegana jako zagrożenie dla katolickiej tożsamości miasta. W związku z tym stowarzyszenie Zarząd Rycerzy Katolickich nabyło teren i w 1886 roku przekazało go Giovanniemu Bosco. Zrodziła się wówczas idea wzniesienia świątyni, która symbolicznie odzyskałaby wzgórze dla wiary katolickiej. Jeszcze w tym samym roku wybudowano niewielką neogotycką pustelnię. Budowa właściwej świątyni rozpoczęła się w 1902 roku i trwała blisko sześć dekad, aż do 1961 roku. Projekt opracował architekt Enric Sagnier i jego syn Josep Maria. Budowla składa się z dwóch wyraźnie odrębnych części. U podstawy znajduje się potężna krypta (wzniesiona w latach 1903–1911)…

tibididabo-shutterstock2523286045-389caec.jpg
width: 3488
height: 2256

Horta de Sant Joan i wąwóz Mont-Rebei to prawdziwa Katalonia. Te krajobrazy inspirowały Picassa
type: item
date: 2025-12-15T07:03:06.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: katalonia
subject: wakacje w hiszpanii
description: Jeżeli chcesz zobaczyć prawdziwą Katalonię, jedź w trasę wiodącą przez wysokie góry, odległe wioski i deltę rzeki Ebro. Przygotuj się na podróż śladami Picassa.
encoded: Spis treści: Katalonia nieznana: Horta de Sant Joan La Farga de l’Arión – drzewo Konstantyna Wąwóz Mont-Rebei Flamingi znad rzeki Ebro Paella – królowa wieczoru W tej jaskini Picasso spał przez miesiąc – mówi Carles Puyol. – No dobrze, może to bardziej skalna półka niż jaskinia – dodaje, widząc moje zdziwione spojrzenie. Przyjechaliśmy tu, by zobaczyć okolice, do których jeden z najwybitniejszych nowożytnych artystów wracał we wspomnieniach przez całe życie. Pisał: „Wszystkiego, co wiem, nauczyłem się w Horcie”. Stoimy w rozgrzanym letnim powietrzu otoczeni świergotem ptaków, wyłapując szmer przepływającego nieopodal strumienia. Jesteśmy w hiszpańskiej Katalonii, a mój przewodnik – Carles Puyol z Catalunya Experience – prowadzi mnie po wytyczonej tu stosunkowo niedawno „trasie Picassa”. Artysta przyjechał do Horty de Sant Joan – wioski leżącej ok. 210 km na południowy zachód od Barcelony – w 1898 r., mając zaledwie 16 lat. Podróżował ze szkolnym przyjacielem, Manuelem Pallarèsą, który zaprosił go tam na lato do rodzinnego domu. Sierpniowy upał tak dawał się im we znaki, że uciekli w góry, gdzie u stóp szczytu Santa Bárbara spędzali czas na szkicowaniu krajobrazu, a siostra Manuela co kilka dni dostarczała im prowiant. Do Horty Picasso wrócił 11 lat później, tym razem w towarzystwie kochanki Fernande Olivier. To wtedy zaczął na poważnie eksperymentować z kubizmem. Katalonia nieznana: Horta de Sant Joan Szczerze mówiąc, o Horcie nigdy wcześniej nie słyszałem. Podobnie zresztą jak o wielu innych miejscach hiszpańskiej Katalonii. – To nic nadzwyczajnego – pocieszył mnie Carles. – Dla większości przyjezdnych Katalonia to wyłącznie Barcelona. Ewentualnie Pireneje, ale te znają głównie miłośnicy wielodniowych trekkingów. Gdy odbiłem autem od Barcelony, kierując się w głąb lądu, szybko się przekonałem, jak dużo przez moją niewiedzę traciłem. Wąska i kręta droga poprowadziła mnie przez niewielkie winnice, pogrążone w jednostajnym brzęczeniu cykad gaje oliwne, bujne sady migd…

Katalonia-1-49162be.jpg
width: 2311
height: 1300

6000 lat temu ludzie grali na muszlach. Naukowcy zbadali, jak brzmiały te proste instrumenty
type: item
date: 2025-12-05T09:02:41.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: epoka kamienia
subject: hiszpania
subject: muzyka
description: Jak brzmiały 6000-letnie instrumenty wykonane z muszli? Można to sprawdzić w bardzo prosty sposób. Wystarczy w nie dmuchnąć. I właśnie to zrobili archeolodzy, żeby sprawdzić ich brzmienie, a wyniki opublikowali na łamach czasopisma „Antiquity”.
encoded: Muzyka towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat. Jednak zanim powstały złożone instrumenty, ludzie wykorzystywali to, co mieli pod ręką. Czyli kości, drewno, rogi, a także muszle. Odkrycia archeologiczne z różnych części świata pokazują, że starożytne kultury potrafiły tworzyć zaskakująco zaawansowane konstrukcje dźwiękowe, a muzyka odgrywała w ich życiu znacznie większą rolę, niż mogłoby się wydawać. Była to bowiem nie tylko forma komunikacji, ale także ekspresji i element różnych rytuałów. Instrumenty muzyczne sprzed 6000 lat Jednak nie wszystkie prymitywne instrumenty zostały dokładnie zbadane. Dwoje hiszpańskich naukowców Miquel López-Garcia and Margarita Díaz-Andreu, postanowili lepiej przyjrzeć się 12 muszlom charonii (rodzaj bardzo dużego ślimaka morskiego) z czasów neolitu, które odnaleziono niegdyś na katalońskim wybrzeżu. – Wykorzystanie dużych muszli charonii jako aerofonów wibracyjnych jest udokumentowane w różnych kulturach na całym świecie. W Katalonii, w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego, odnaleziono 12 takich instrumentów z neolitu, datowanych na drugą połowę piątego i pierwszą połowę czwartego tysiąclecia p.n.e. Jednak nie poświęcono im zbyt wiele uwagi w środowisku akademickim – napisali w artykule badacze. – Biorąc pod uwagę, że niektóre egzemplarze zachowują zdolność wydawania dźwięków, ich badania archeoakustyczne pozwalają na wgląd w możliwe zastosowania i znaczenia dla społeczności neolitycznych. Chociaż nie wszystkie muszle nadal mogą wydawać dźwięki, wysoka intensywność dźwięku tych, które wciąż „działają”, może wskazywać na ich podstawową funkcję – twierdzą naukowcy. Do czego neolityczni ludzie wykorzystywali trąbki? Według autorów tego badania, te trąbki wykonane z muszli były urządzeniami sygnalizacyjnymi, które ułatwiały komunikację w społecznościach neolitycznych. – Wiadomo było, że kilka muszli charonii odkryto na stosunkowo niewielkim obszarze Katalonii, a konkretnie w dolnym biegu rzeki Llobregat i w depresji przedbrzeżne…

muszle-trabki-f13ff7d.jpg
width: 1280
height: 959

Kraina jak z innego świata. Teneryfa to dużo więcej niż słońce i plaże
type: item
creator: Hanna Zakrzewska
subject: Lifestyle
subject: Współpraca reklamowa
subject: hiszpania
subject: teneryfa
subject: wyspy
description: Na Teneryfie wszystko wydaje się sto razy bardziej wyraziste – krajobrazy, smaki, kolory, a także ludzie. Ta atlantycka wyspa nie tylko przyciąga słońcem i idealną pogodą przez cały rok, ale zaprasza w podróż przez geologiczne cuda, fascynującą kulturę i przyrodę, która budzi zachwyt i respekt. To miejsce, które trzeba poczuć. Bo Teneryfa budzi emocje.
encoded: Otoczona wodami Atlantyku Teneryfa urzeka już od pierwszego spojrzenia. Położona zaledwie 300 kilometrów od wybrzeży Afryki i 1300 od Półwyspu Iberyjskiego, łączy wpływy obu kontynentów w jednym niesamowitym krajobrazie. Jest największą z Wysp Kanaryjskich (zajmuje powierzchnię 2034 kilometrów kwadratowych), a jej różnorodność zapiera dech w piersiach. Od suchych, niemal półpustynnych przestrzeni na południu wyspy, przez lasy laurisilva i zielone doliny na północy, aż po księżycowe krajobrazy Parku Narodowego Teide – każde miejsce mówi własnym językiem natury. Klimat? Średnia roczna temperatura wynosząca 23 stopni Celsjusza czyni Teneryfę wymarzonym kierunkiem zarówno latem, jak i zimą. Dwa lotniska, rozbudowana sieć dróg i rozwinięta infrastruktura pozwalają dotrzeć w najdalsze zakątki wyspy – od tętniącego życiem Santa Cruz po urocze wioski. Teneryfa jest miejscem, w którym natura, kultura i nauka przenikają się, współistniejąc w harmonii. Wulkan Teide – szczyt i serce Teneryfy Wznosząc się na wysokość 3715 metrów n.p.m. Pico del Teide nie tylko króluje nad Teneryfą, ale i nad całym terytorium Hiszpanii jako jej najwyższy szczyt. Otoczony Parkiem Narodowym wpisanym na listę UNESCO, wulkan stanowi centrum swoistego geologicznego laboratorium, które zachwyca zarówno badaczy, jak i zwiedzających. Pola lawy, unikatowe formacje skalne i kratery tworzą tu surrealistyczny krajobraz, jakby wyjęty z innej planety. Wędrówki po parku pozwalają doświadczyć różnorodności wulkanicznych tekstur i kolorów, od czerni i szarości przez biele i żółcie aż po rdzawe czerwienie i brązy. Surowy i księżycowy charakter tych terenów przyciąga filmowców – to właśnie tutaj kręcono wiele scen do międzynarodowych produkcji. Masca – ukryta perła Teneryfy Na końcu krętej drogi, pośród surowych szczytów Gór Teno, leży Masca – osada, która wygląda, jakby czas o niej zapomniał. Zachowały się tu tradycyjne domy z wulkanicznego kamienia, a brukowane uliczki wioski prowadzą do wspaniałych punktów widok…

DETEIDEMIRADORLACATEDRALHORIZONTAL1-9b169cf.jpg
width: 8688
height: 5792

Przez lata była uznawana za koniec świata. Dziś to raj dla szukających ciszy i odosobnienia
type: item
date: 2025-11-22T11:56:31.000Z
creator: Marzena Filipczak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: hiszpania
subject: wyspy
subject: wyspy kanaryjskie
description: El Hierro to najmniejsza i najmniej turystyczna z Wysp Kanaryjskich. To miejsce, gdzie nie znajdziesz plaż ani luksusowych hoteli – ale odnajdziesz spokój, dziką przyrodę i szlaki, które zapierają dech.
encoded: Spis treści: Od piekła lawy do dachu El Hierro – kontrast, który zapiera dech Wędrówka przez zielone serce El Hierro – szlak GR 131, wawrzyny i sabiny Najmniejsza i najdziksza z Wysp Kanaryjskich Jak zaplanować podróż na El Hierro Pod różowo-pomarańczowym klifem, z widokiem na naturalne baseny i łuki z zastygłych jęzorów lawy w oceanie, zakosami przez tajemniczy las. Kilka kroków pod górę, zakręt, stromo po omszałych kamieniach, znowu skręt; idę, idę, zakosy są wciąż takie same i nie widać ich końca, ale wcale mi to nie przeszkadza. Drzewa laurowe rozgałęziają się i wyginają, tworząc naturalną pergolę, pnie porasta mech gęsty i delikatny jak pierze, wrażenie nierzeczywistości potęgują wielkie paprocie. Świat jest intensywnie zielony. Od piekła lawy do dachu El Hierro – kontrast, który zapiera dech Czuję się jak w niebie, a co najmniej w rajskim ogrodzie, a przecież kilka godzin temu obudziłam się w piekle, z trzech stron otoczona polem czarnej lawy. Czwarta wychodziła na ocean i wyrastającą z niej, a jakże – czarną, skałę Roque de la Gaviotas, o którą fale rozbijały się jak wściekłe. Płaskiej powierzchni na punkcie widokowym wyrwanym z ostrych skał starczyło na pół namiotu i pełnię zachwytu; natura była piękna, ale złowroga. A teraz proszę – jestem na szlaku na dachu wyspy El Hierro. Wędrówka przez zielone serce El Hierro – szlak GR 131, wawrzyny i sabiny GR 131 to długodystansowy szlak poprowadzony przez siedem głównych Wysp Kanaryjskich. Na El Hierro przypadło 38 z ok. 500 km, co wystarcza, żeby przejść całą wyspę ze wschodu na zachód. Niby nie wysoko, bo średnio 1–1,2 tys. m n.p.m., w najwyższym punkcie – Pico de Malpaso – 1501 m n.p.m., ale cały czas granią. Widoki mam więc przednie, wciąż zwalniam, żeby cieszyć się obrazami zmieniającymi się jak w filmie. Zbocze, niedawno nieprzyjazne, teraz spływa szeroko i łagodnie jak płaszcz. Mięsiste chmury pokrywają ocean jak pierzyna, znad której wyrasta sąsiednia La Gomera. Gdyby tęcza składała się tylko z odcieni zielo…

el-hierro-FABRIC-KOLAZ-32-d9815f8.jpg
width: 2813
height: 1875

„To najdziwniejszy park w Europie” – powstał jako luksusowe osiedle mieszkaniowe
type: item
date: 2025-11-16T11:59:41.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: barcelona
subject: hiszpania
subject: katalonia
subject: parki
description: Park Güell to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc Barcelony – bajkowa przestrzeń, w której architektura splata się z naturą, a każdy detal niesie głębokie znaczenie. Dzieło Antoniego Gaudíego, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, jest nie tylko perłą katalońskiego modernizmu, ale też swoistym manifestem duchowym i artystycznym. To miejsce, które trudno zamknąć w prostych kategoriach – to zarazem park, galeria sztuki, ogród botaniczny i laboratorium form architektonicznych. Dla jednych jest dowodem geniuszu Gaudíego, dla innych – przestrzenią niemal mistyczną, w której każdy zakątek skrywa symboliczne przesłanie.
encoded: Spis treści: Park Güell – co to za miejsce? Antoni Gaudí i jego wizja natury w architekturze Park Güell w Barcelonie – architektura i symbolika Czas zwiedzania i współczesne znaczenie Parku Güell Zanim Park Güell stał się ikoną Barcelony, był częścią śmiałej wizji katalońskiego przemysłowca Eusebiego Güella. Na początku XX wieku, zafascynowany ideą angielskich miast-ogrodów, Güell postanowił stworzyć luksusowe osiedle mieszkaniowe z dala od hałasu centrum. Na wzgórzach El Carmel, skąd rozciągał się widok na morze i miasto, planowano wzniesienie 60 domów otoczonych bujną zielenią, z dostępem do ogrodów, alejek spacerowych i wspólnych przestrzeni. Park Güell – co to za miejsce? Do realizacji projektu zaproszono Antoniego Gaudíego, architekta już wówczas znanego z niezwykłej wyobraźni i zamiłowania do natury. Gaudí miał przekształcić wzgórze w harmonijny krajobraz, w którym zabudowa współgra z przyrodą. Projekt jednak nie odniósł sukcesu komercyjnego – wzniesiono zaledwie kilka budynków, a z planowanego osiedla powstał ostatecznie park publiczny. Mimo to przestrzeń ta zyskała nowe życie: stała się jednym z najważniejszych dzieł modernizmu katalońskiego i ulubionym miejscem mieszkańców Barcelony. Antoni Gaudí i jego wizja natury w architekturze Twórczość Gaudíego wymyka się prostym definicjom. Jego styl łączył inspiracje gotykiem, przyrodą i wiarą katolicką (jest też twórcą innej ikony Barcelony, kościoła Sagrada Familia). W jego architekturze linie proste ustępowały miejsca krzywiznom, a materia ożywała w dynamicznych kształtach przypominających formy organiczne – muszle, fale, pnie drzew czy kolonie termitów. W Parku Güell Gaudí w pełni rozwinął swoją filozofię projektowania w zgodzie z naturą. Nie narzucał krajobrazowi sztucznych form, lecz czerpał z jego ukształtowania. Wykorzystał miejscowy kamień, uformował aleje tak, by podkreślały naturalne krzywizny terenu, a kolumny i łuki wtopił w skały i zbocza. Jego celem było stworzenie architektury, która nie rywalizuje z…

Park-Guell-5d46d89.jpg
width: 2102
height: 1500

To najstarsze miasto w Hiszpanii. Ma ponad 3 tysiące lat i nazywane jest „Kubą Europy"
type: item
date: 2025-11-13T12:14:31.000Z
creator: filipnowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: andaluzja
subject: atrakcje
subject: europa
subject: hiszpania
subject: kuchnia regionalna
subject: przewodniki
subject: RPWNG
description: Kadyks to prawdziwa perła Andaluzji i jedno z najstarszych miast w Europie. Jego historia sięga 3 tysięcy lat, a położenie nad Atlantykiem uczyniło go niegdyś morską potęgą. Dziś zachwyca turystów muzyką, kuchnią i atmosferą.
encoded: Spis treści: Najważniejsze atrakcje Kadyksu Kadyks dla miłośników historii Kuchnia Kadyksu – co i gdzie warto spróbować? Wino sherry – lokalny specjał Kadyks to miejsce, gdzie historia splata się z codziennym życiem. Odkrywanie zabytków, spacer po wąskich uliczkach czy degustacja lokalnych przysmaków to tylko niektóre z atrakcji, które czekają na turystów. Bez względu na to, czy jesteś miłośnikiem historii, czy smakoszem, Kadyks z pewnością dostarczy Ci niezapomnianych wrażeń. Najważniejsze atrakcje Kadyksu Katedra w Kadyksie – arcydzieło architektury barokowej i klasycystycznej Jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Kadyksu jest katedra, której budowa trwała 116 lat. Rozpoczęta w 1722 roku w stylu barokowym, zakończona została w stylu klasycystycznym, co sprawia, że jest to unikatowe dzieło architektury. Złocista kopuła góruje nad zabudową, będąc punktem rozpoznawczym, który doskonale widać z wielu części miasta. Zwiedzanie wnętrza katedry oraz wspinaczka na jej wieżę pozwalają podziwiać widok na miasto i zatokę​. Teatro Romano – ślad rzymskiego dziedzictwa W sercu miasta znajdują się pozostałości Teatru Rzymskiego, odkrytego przypadkowo w 1980 roku podczas pożaru. Ten starożytny teatr, zbudowany prawdopodobnie w I wieku p.n.e., był jednym z największych w imperium rzymskim i mógł pomieścić około 20 tysięcy widzów. Choć dziś zachowały się jedynie fragmenty widowni, miejsce to przypomina o wielkiej przeszłości Kadyksu. Torre Tavira – najwyższy punkt widokowy Kadyksu Torre Tavira to najwyższa z ponad 130 wież strażniczych, które kiedyś służyły do obserwacji portu i nadciągających okrętów. Wieże te były nieodłącznym elementem codziennego życia Kadyksu w XVIII wieku, kiedy miasto pełniło rolę ważnego centrum handlowego. Torre Tavira została zbudowana w 1778 roku i szybko stała się najważniejszym punktem obserwacyjnym. Na szczycie wieży znajduje się camera obscura, czyli specjalne urządzenie, które dzięki systemowi soczewek rzuca obraz miasta na ekran, tworzą…

Najstarsze-miasto-Hiszpanii-59f0c7c.jpg
width: 7952
height: 5304

Zniknęły 10 tysięcy lat temu. Dziś dzikie konie znów biegają po Hiszpanii
type: item
date: 2025-11-07T09:02:50.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: konie
subject: pożary
subject: zwierzęta
description: W Hiszpanii trwa jedno z najważniejszych przedsięwzięć rewildingowych w Europie. Po raz pierwszy od ponad 10 tysięcy lat na tamtejsze wzgórza i doliny powróciły dzikie konie, przywracając krajobrazowi rytm i równowagę, które zostały utracone na przestrzeni wieków.
encoded: Choć współcześnie konie kojarzą się przede wszystkim ze stadninami, hodowlami i opieką sprawowaną przez człowieka, ich pierwotna historia jest nierozerwalnie związana z życiem na wolności. Przez tysiąclecia dzikie populacje koni zamieszkiwały m.in. rozległe tereny dzisiejszej Europy, w tym obszary Półwyspu Iberyjskiego. Z czasem jednak, wraz z rozwojem rolnictwa, urbanizacji i zmian w krajobrazie, zwierzęta te zniknęły z naturalnych siedlisk. Dziś, po upływie ponad 10 tys. lat, Hiszpania ponownie staje się domem dla dzikich koni, a ich powrót to przemyślany element odtwarzania równowagi ekosystemów, w których ich obecność pełni kluczową rolę. Powrót dzikich koni do hiszpańskiego krajobrazu W jaskini Cueva de los Casares w środkowej Hiszpanii, ozdobionej około 30 tysięcy lat temu przez ludzi epoki kamienia, zachowały się malowidła dzikich koni. To wyraźny dowód na to, że przez tysiąclecia zwierzęta te stanowiły istotny element krajobrazu Półwyspu Iberyjskiego. Ich nagłe zniknięcie około 10 tysięcy lat temu (najprawdopodobniej spowodowane intensywnymi polowaniami lub procesem stopniowego udomowienia), doprowadziło do przerwania równowagi ekologicznej, którą współtworzyły. To właśnie potrzeba odtworzenia tej utraconej roli stała się punktem wyjścia dla projektu prowadzonego przez organizację Rewilding Spain. Działania objęły prowincję Guadalajara – obszar dotknięty wyludnieniem i coraz częstszymi pożarami. W 2005 roku ogień zniszczył tam ponad 13 tysięcy hektarów lasów i kosztował życie 11 osób, co uwidoczniło, jak bardzo lokalne ekosystemy potrzebują naturalnych „strażników krajobrazu”, ograniczających rozrost łatwopalnej roślinności. Z tego powodu w 2023 roku sprowadzono na te tereny 16 koni Przewalskiego. Obecnie stado liczy już 35 osobników, a jego obecność uznawana jest za symbol stopniowego odradzania się lokalnej przyrody. Ich żerowanie na wysokich trawach, które w czasie suszy stają się szczególnie podatne na zapłon, zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się ogni…

IMG8970-44d3c9c.jpeg
width: 4625
height: 3364

100 lat po śmierci Antonia Gaudiego jego dzieło bije światowy rekord. Ale to nie koniec
type: item
date: 2025-11-04T06:58:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: barcelona
subject: bazylika sagrada familia
subject: hiszpania
description: Ta świątynia wciąż rośnie, mimo że jej architekt nie żyje od stu lat. Bazylika Sagrada Familia w Barcelonie właśnie stała się najwyższym kościołem na świecie – i będzie jeszcze wyższa.
encoded: W czwartek, 30 października 2025, ogromny dźwig umieścił kolejny element na szczycie głównej wieży bazyliki Sagrada Familia w Barcelonie. W tym momencie świątynia stała się najwyższym kościołem świata. Barcelona przewyższa Ulm Dzieło Antonia Gaudíego wznosi się teraz na wysokość 162,91 metra. To więcej niż dotychczasowa rekordzistka, czyli wieża katedry w Ulm w Niemczech (161,53 metra). Sagrada Familia nie ogłosiła jeszcze formalnie roszczenia do tego tytułu, ale liczby mówią same za siebie: jest teraz o 1,38 metra wyższa niż kościół w Badenii-Wirtembergii. A to jeszcze nie koniec. Centralna wieża docelowo osiągnie 172 metry, a według planu zostanie ukończona w ciągu kilku miesięcy. Burzliwe dzieje budowy Sagrada Familia Pierwszym projektantem kościoła był Francisco de Paula del Villar, lecz rok później zastąpił go Antoni Gaudí, który nadał budowli unikatowy, organiczny styl łączący gotyk z secesją. Gaudí poświęcił bazylice całe życie i nigdy nie oczekiwał, że doczeka końca budowy. Pierwszy kamień Sagrady Familii położono w 1882 roku. Gaudí zmarł w 1926 roku, gdy ukończone były tylko 4 z 18 wież. Po jego śmierci budowa szła mozolnie. Plany Gaudiego częściowo zniszczono podczas wojny domowej w 1936 roku. Dopiero w ostatnich dekadach prace znacznie przyspieszyły. Nic dziwnego – Sagrada Familia stała się jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych świata, a ludzie zachwycają się architekturą Gaudíego. Część bazyliki w 2005 roku wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Do końca budowy jeszcze daleko Pieniądze z biletów wstępu są wykorzystywane do finansowania budowy. W ubiegłym roku bazylikę zwiedziło 4,9 miliona osób. Prace nad misternymi detalami fasady kościoła oraz wykończeniem jego wnętrz będą trwały jeszcze przez kilka lat. Według przedstawicieli kościoła, budowa ma zostać całkowicie zakończona za około 10 lat. W przyszłym roku przypada 100. rocznica śmierci Gaudíego. Kościół planuje z tej okazji zorganizować szereg wydarzeń upamiętniających jego dziedzi…

sagrada-familia-644c25b.jpg
width: 4877
height: 3251

Ta wyspa to kawałek nieba na ziemi. Gdy w Polsce robi się chłodno, tu wciąż króluje słońce
type: item
date: 2025-10-27T10:03:54.000Z
creator: redakcja
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: teneryfa
subject: Travel
subject: wyspy kanaryjskie
description: Teneryfa to wyspa, na której słońce świeci przez cały rok. Czarne plaże, błękit oceanu i majestatyczny wulkan tworzą krajobraz, którego nie sposób zapomnieć. Podpowiadamy, co warto tu zobaczyć – a jest w czym wybierać.
encoded: Spis treści: Teneryfa: gdzie leży? Teneryfa: atrakcje Teneryfa: waluta i ceny Teneryfa: ciekawostki Teneryfa: kiedy jechać? Teneryfa: co przywieźć z podróży? Teneryfa to wyspa pochodzenia wulkanicznego, znajdująca się na Oceanie Atlantyckim. Zaczęła powstawać już 30 milionów lat temu, kiedy to z dna oceanu zaczęły wydobywać się pokłady lawy, tworząc różne wzniesienia. Mimo, że Teneryfie zdecydowanie bliżej jest do kontynentu afrykańskiego, od którego dzieli ją zaledwie 300 kilometrów, jest ona integralną częścią Hiszpanii i Unii Europejskiej. Bliższe sąsiedztwo Maroka i Sahary Zachodniej, niż Portugalii i Hiszpanii znajduje odzwierciedlenie w typie klimatu panującego na wyspie. Teneryfa: gdzie leży? Mówi się, że Teneryfa to kontynent w miniaturze, ponieważ możemy na niej zetknąć się z różnymi typami krajobrazu i kilkoma strefami klimatycznymi. Teneryfa leży w strefie klimatu subtropikalnego. W głębi wyspy panuje śródziemnomorski typ klimatu, a przy brzegach pustynny i półpustynny. Na Teneryfie jest stosunkowo ciepło przez cały rok, natomiast najcieplej jest w okolicach sierpnia, a najchłodniej w styczniu, kiedy temperatura spada do około 20 st. C. Teneryfa należy do archipelagu Wysp Kanaryjskich i jest jego najludniejszym ogniwem. Otaczają ją inne wyspy archipelagu: od zachodu La Gomera i La Palma, a od wschodu popularna Gran Canaria. Wszystkie Wyspy Kanaryjskie zaliczane są do zespołu archipelagów, noszącego miano Makaronezji. Stolicą Teneryfy jest Santa Cruz de Tenerife. Jest to jednocześnie największe miasto na całej wyspie i jej główny ośrodek turystyczny, czemu sprzyja niezwykle słoneczna pogoda i jedynie 30 dni deszczowych w całym roku. Językiem urzędowym na Teneryfie jest język hiszpański. Jednak jak na miejsce, które każdego roku przyciąga masę turystów przystało, można łatwo porozumieć się również w innych językach, głównie po angielsku i niemiecku. Teneryfa: atrakcje Pico del Teide – najwyższy szczyt Hiszpanii, mierzący 3718 m.n.p.m. Słynie z wciąż czynneg…

Teneryfa-f084853.jpg
width: 4000
height: 2665

Mimo słońca i pięknych plaż wciąż nie ma tłumów turystów. To jedna z ostatnich tak wyjątkowych wysp w Europie
type: item
date: 2025-10-18T08:39:19.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: baleary
subject: europa
subject: hiszpania
subject: morze śródziemne
subject: wyspy
description: W świecie zdominowanym przez masową turystykę wciąż istnieją miejsca, które potrafią oprzeć się komercji. Na tej małej śródziemnomorskiej wyspie nie ma tłumów, głośnych kurortów ani pośpiechu. Jesienią wciąż panuje tu dobra pogoda na słoneczny odpoczynek.
encoded: Choć większość hiszpańskich wysp od dawna tętni rytmem masowej turystyki, wciąż można znaleźć miejsca, które zachowały spokój i kameralny urok. Jednym z nich jest niewielka wyspa na Morzu Śródziemnym, gdzie życie płynie niespiesznie, a po wąskich uliczkach częściej niż ludzie przechadzają się koty. To wyjątkowy zakątek Hiszpanii, wolny od zgiełku, w którym wciąż można poczuć atmosferę prostego nadmorskiego życia. Historia najmniejszej zamieszkanej wyspy Hiszpanii Położona u wybrzeży Alicante niewielka wyspa Nueva Tabarca ma zaledwie 1,8 kilometra długości i nieco ponad 400 metrów szerokości. To najmniejsza zamieszkana wyspa Hiszpanii – jej stała populacja liczy około 50 osób, choć w sezonie letnim liczba ta potrafi wzrosnąć kilkukrotnie. Skromne rozmiary rekompensuje bogatą historią i niepowtarzalnym charakterem. Choć administracyjnie należy do Alicante, jej położenie na Morzu Śródziemnym pozwoliło zachować wyjątkową tożsamość i spokojny rytm życia. W przeciwieństwie do zatłoczonego Costa Blanca Tabarca oparła się masowej turystyce i zachowała niemal nienaruszony krajobraz – kamienne uliczki, niską zabudowę i ciszę przerywaną jedynie odgłosami morza. Dzieje wyspy sięgają XVIII wieku i niezwykłej historii uchodźców z północnoafrykańskiej Tabarki. W 1741 roku wojska beja Tunisu zajęły tamtejszą osadę genueńskich handlarzy koralowcem, zmuszając wielu mieszkańców do ucieczki. Hiszpański król zaoferował im schronienie na bezludnej wówczas Illa Plana, która wkrótce otrzymała nową nazwę – Nueva Tabarca – na pamiątkę utraconego domu. Osada została zaplanowana według zasad oświeceniowego urbanizmu: ulice krzyżowały się pod kątem prostym, a solidne mury miały chronić mieszkańców przed piratami. Do dziś zachował się ten charakterystyczny układ oraz surowe piękno dawnej zabudowy. Choć część Tabarkianów osiedliła się także na Sardynii, to właśnie hiszpańska Tabarca pozostała symbolem ich historii i miejscem, w którym czas płynie wolniej. Wyspa Tabarca – raj dla turystów, wyzwani…

Nueva-Tabarca-0dcbac3.jpg
width: 2025
height: 1350

Gniazda orłosępów jak kapsuły czasu. Wśród artefaktów sandał sprzed wieków
type: item
date: 2025-10-08T06:51:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: hiszpania
subject: ptaki
description: Średniowieczny sandał, fragment procy i bełt kuszy – to nie inwentarz muzeum, ale zawartość gniazda orłosępa. Naukowcy odkryli, że ptaki te od wieków znoszą do gniazd przedmioty stworzone przez człowieka. Dzięki temu badacze mogli sięgnąć w przeszłość, nie używając łopaty. Zamiast tego zbadali ptasie „archiwa”. Co jeszcze odkryli?
encoded: Archeologów z reguły kojarzymy z wykopaliskami. Chociaż coraz częściej sięgają po cyfrowe i nieinwazyjne metody. Bardzo często można pozyskać mnóstwo informacji nawet bez wbicia łopaty w ziemię. Ale to, co zrobił właśnie interdyscyplinarny zespół badaczy, nie miało chyba precedensu w historii światowej archeologii. Naukowcy przebadali kilkanaście starych gniazd orłosępów (Gypaetus barbatus) w południowej Hiszpanii. Wykonali w nich „mikrowykopaliska”. Co udało się ustalić? Gniazdo jak muzeum Orłosęp buduje gniazda w dobrze osłoniętych jaskiniach i schroniskach skalnych. Do ich budowy zwierzęta te transportują nie tylko gałęzie czy trawę, ale – jak się okazuje – również liczne przedmioty wykonane ręką człowieka. Grupa hiszpańskich naukowców postanowiła przeprowadzić wnikliwe analizy tych obiektów. Wnioski opublikowali na łamach czasopisma „Ecology”. W czasie takich badań „wykopaliskowych” pozyskali blisko 2500 elementów, z czego blisko 230 przedmiotów tworzących gniazda było pochodzenia antropogenicznego. Gniazda badano warstwa po warstwie – tak, jak się dzieje w czasie typowych badań wykopaliskowych. Dzięki temu można było określić względny wiek znajdowanych przedmiotów. Co odkryto w gnieździe? Wśród najciekawszych zabytków znalezionych w gniazdach było: 129 fragmentów tkanin, 72 pozostałości skórzanych, część procy, kompletny sandał wykonany z trawy, bełt kuszy. W przypadku sandała wykonano datowanie metodą radiowęglową. Okazało się, że około 670 lat, a zatem pochodzi z czasów średniowiecza. Wydatowano też fragment plecionki, być może kosza. Ten ma około 150 lat. Nie udało się określić wieku bełtu kuszy. Naukowcy przypuszczają, że mógł on trafić do gniazda wraz ze zdobyczą orłosępa – mogło być to niewielkie zwierzę kopytne. Gniazda – nie tylko „muzea” Analiza składu gniazd nie jest tylko ciekawostką. Dostarcza informacji o środowisku naturalnym, diecie orłosępów na przestrzeni stuleci oraz zmianach w ekosystemie. Z kolei artefakty antropogeniczne, które stanowiły 9%…

shutterstock2563479393-0767da0.jpg
width: 5669
height: 3779