National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-29T12:21:12.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Co łączy warszawskie metro z najpotężniejszą kobietą Egiptu? Podcast National Geographic Polska
items: To nie była obca kobieta, ale „wielka rodzinka”. Zaskakujące, co łączy Hatszepsut i Tutenchamona
items: Ukradła tron dziecku? Odkryj prawdę o najpotężniejszej kobiecie starożytnego Egiptu
items: Sandały Tutanchamona. Obuwie faraona pozwalało mu dosłownie „deptać” po jego wrogach
items: Zapomniana egipska królowa. Odważyła się sięgnąć po zakazaną „magię”, by uczynić się faraonem
items: Egipcjanie wznosili piramidy bez „kosmicznych” technologii. Badania naukowe mówią jasno
items: Wielkie Muzeum Egipskie zachwyca. „To uczta dla konesera”. Co robi największe wrażenie?
items: Egipcjanin pozostawił po sobie DNA sprzed 4500 lat. Naukowcy odtworzyli jego twarz
items: Jak starożytni Egipcjanie migali się od pracy? Odkryto tablicę z ich wymówkami
items: Nowe badania wskazują, że koty udomowili starożytni Egipcjanie. Powód był makabryczny
items: Pierwszy kompletny genom ze starożytnego Egiptu właśnie został odczytany
items: Grobowce okazały się mieszkaniami mnichów. Nowe odkrycia w mieście faraona heretyka
items: Kanał Sueski z polskimi akcentami. Ma 193 km i zmienił bieg historii
items: Nie tylko Tutanchamon. Te skarby z egipskich grobowców niesłusznie pozostają w cieniu
items: W Anglii znaleziono walizkę Howarda Cartera, odkrywcy grobowca Tutanchamona. Leżała pod łóżkiem
items: Polacy zrekonstruowali egipski grobowiec. Jego lokalizacja przepadła bez wieści
items: Hyksosi – obcy nomadzi faraonami Egiptu. Ich okupacja była traumą
items: Takiego Egiptu jeszcze nie znacie. Ta podróż całkowicie zmieniła moje postrzeganie tego kraju
items: Czy starożytni Egipcjanie świętowali przesilenie zimowe? Odkryty niedawno grobowiec wskazuje, że było dla nich ważne
items: Pierwszy taki znak zodiaku znaleziony w Egipcie. Pochodzi z Mezopotamii
items: Egipcjanie używali podczas rytuałów halucynogennych koktajli. „Mikstura miała wyglądać jak krew”
items: Naukowcy zidentyfikowali sarkofag faraona. To jeden z najwybitniejszych władców Egiptu
items: Co golili Egipcjanie po śmierci kota? Oto, jak poważane były koty w starożytnym Egipcie
items: Czy Napoleon spędził noc w piramidzie Cheopsa? O tym doświadczeniu nie chciał ponoć rozmawiać
items: Nubijczycy wybudowali więcej piramid niż Egipcjanie. Słynęli ze świetnego władania jedną bronią

Co łączy warszawskie metro z najpotężniejszą kobietą Egiptu? Podcast National Geographic Polska
type: item
date: 2026-05-29T12:21:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: egipt
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Monumentalne tarasy, które zdają się wyrastać wprost z potężnego klifu Deir el-Bahari, od wieków budzą zachwyt architektów z całego świata. Jak powstała jedna z najbardziej awangardowych budowli starożytności? W najnowszym odcinku wideocastu redakcji „National Geographic Polska” Szymon Zdziebłowski rozmawia z dr Anastasiią Stupko-Lubczynską z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Ekspertka zdradza, jak Egipcjanie postrzegali „egzotyczny świat”, dlaczego odbudowa świątyni przypomina układanie gigantycznych puzzli i co łączy ten starożytny cud z... budową warszawskiego metra.
encoded: Gdy patrzy się na świątynię Hatszepsut z dystansu, trudno uwierzyć, że projekt ten powstał w XV wieku p.n.e. Jej proste, geometryczne linie i trójpoziomowa struktura przypominają raczej XX-wieczny modernizm niż tradycyjne, ciężkie egipskie pylonowe budowle. To architektoniczny majstersztyk, który – jak wyjaśnia dr Anastasiia Stupko-Lubczynska – stanowił spójną całość z ukrytym po drugiej stronie pasma górskiego grobowcem w Dolinie Królów. Aby połączyć sferę żywych z podziemnym światem zmarłych, starożytni budowniczowie musieli dokonać tytanicznej pracy i precyzyjnie „wycelować” osie obu tych gigantycznych kompleksów. Jednak to, co widzimy dzisiaj na powierzchni, to w dużej mierze efekt trwającej od ponad 60 lat pracy polskich specjalistów, którzy musieli zmierzyć się z potężnymi siłami natury. Inżynier od warszawskiego metra na ratunek faraonowi Odbudowa trzeciego tarasu świątyni Hatszepsut, który przez dekady był całkowicie zamknięty dla zwiedzających, oraz niedawne otwarcie najświętszego sanktuarium Amona, wymagały czegoś więcej niż tylko wiedzy egiptologicznej. Prace w Deir el-Bahari to skomplikowana gra logistyczna, w której bezpieczeństwo zależy od stabilności potężnych, skalnych masywów. Jak zdradza dr Stupko-Lubczynska, zanim konserwatorzy i archeolodzy mogą w ogóle podejść do zniszczonej ściany, do akcji musi wkroczyć sztab specjalistów o bardzo współczesnych specjalizacjach. – Konserwatorzy nie wejdą na ścianę, dopóki nie zostaną przeprowadzone wykopaliska u fundamentów, żeby sprawdzić, czy konstrukcja jest stabilna. Jest zaangażowany w to konstruktor – nasz konstruktor, który odpowiada za podziemną infrastrukturę Warszawy i budował też metro warszawskie, pracuje z nami w świątyni – wyjaśnia wiceszefowa misji. Dopiero gdy specjaliści od podziemnych tuneli dadzą zielone światło, rozpoczyna się żmudna praca dopasowywania dekorowanych bloków. Większość z nich wciąż leży w lapidariach (magazynach), czekając na swoją kolej. Wyprawa do krainy Punt. Jak starożytni…

1-4d62267.png
width: 3000
height: 2000

To nie była obca kobieta, ale „wielka rodzinka”. Zaskakujące, co łączy Hatszepsut i Tutenchamona
type: item
date: 2026-05-27T11:48:33.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: egipcjanie
subject: faraon tutanchamon
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Gdzie na osi czasu umieścić Hatszepsut i czy królowa Egiptu mogła znać budowniczego piramidy Cheopsa? W najnowszym odcinku wideocastu redakcji National Geographic Polska dr Anastasiia Stupko-Lubczynska zabiera nas w podróż do czasów 18. dynastii. Egiptolożka z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW zdradza mało znane fakty: skąd Hatszepsut czerpała wzorce, by legalnie sięgnąć po koronę oraz jak nowoczesna technologia zmienia pracę polskich badaczy w Deir el-Bahari.
encoded: Spis treści: Sobekneferu, czyli tajemnica sprzed 300 lat, która zainspirowała Hatszepsut Od czarnego mazaka do grafiki komputerowej. Rewolucja na egipskich rusztowaniach Dlaczego oko naukowca wciąż wygrywa z cyfrowym aparatem? Posłuchaj całej rozmowy o sławnej królowej Egiptu Kiedy myślimy o starożytnym Egipcie, najczęściej przed oczami stają nam monumentalne piramidy w Gizie, złota maska Tutenchamona lub dramatyczne losy Kleopatry. Gdzie w tym panteonie znajduje się Hatszepsut? Żyła około 1500 lat przed naszą erą, co oznacza, że od legendarnego Cheopsa dzielił ją potężny dystans czasowy, ale z Tutenchamonem łączyły znacznie bliższe więzy. Jak wyjaśnia dr Anastasiia Stupko-Lubczynska, oboje należeli do tej samej 18. dynastii – Hatszepsut to jej wczesny okres, a Tutenchamon późny. Byli więc, genealogicznie rzecz ujmując, jedną wielką „rodzinką”. Sobekneferu, czyli tajemnica sprzed 300 lat, która zainspirowała Hatszepsut Hatszepsut nie była jednak odosobnionym wybrykiem natury w historii Egiptu. Sięgając po pełnię władzy faraońskiej, doskonale wiedziała, co robi – miała bowiem genialny wzorzec z przeszłości. Choć kobiety-faraonowie to zjawisko niezwykle rzadkie, Hatszepsut miała na kim się wzorować. Około trzy wieki przed nią Egiptem rządziła Sobekneferu (Sobeknofru), ostatnia władczyni z 12. dynastii. Gdy jej mąż zmarł, nie pozostawiając męskiego potomka, przejęła ster państwa i przywdziała królewski ubiór. Hatszepsut lub jej doradcy odpowiedzialni za wizerunek publiczny i marketing polityczny skierowany do mas, doskonale znali tę historię i świadomie do niej nawiązywali. Podobieństwa widać nawet w oficjalnej tytulaturze. – Jej imię królewskie [Sobekneferu] to było Sobek-Ka-Ra i zdaje się, że to nie przypadek, że w przypadku Hatszepsut imię królewskie to Maat-Ka-Ra. Słyszymy podobieństwa – zauważa dr Stupko-Lubczynska. Co więcej, Sobekneferu budowała swoją legitymację na silnym eksponowaniu więzi ze swoim ojcem, Amenemhatem III, przedstawiając się jako jego prawowita…

2-856a765.png
width: 3000
height: 2000

Ukradła tron dziecku? Odkryj prawdę o najpotężniejszej kobiecie starożytnego Egiptu
type: item
date: 2026-05-25T14:22:53.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: archeologia
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Jak córka i żona władców starożytnego Egiptu zdołała przejąć pełnię władzy i ogłosić się królem? W najnowszym odcinku podcastu redakcji „National Geographic Polska” Szymon Zdziebłowski rozmawia z dr Anastasiią Stupko-Lubczynską z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Wybitna archeolożka, która od ponad 20 lat bada monumentalną świątynię Hatszepsut, obala mity o „złej macosze” i zdradza, jak wyglądała praca starożytnych mistrzów dłuta oraz jakie sekrety wciąż kryją się pod posadzkami Deir el-Bahari.
encoded: Choć historia starożytnego Egiptu kojarzy nam się głównie z potężnymi władcami, historia zna przypadki kobiet, które sięgnęły po najwyższe szczyty władzy. Najsłynniejszą z nich jest bez wątpienia Hatszepsut. Przez lata narosło wokół niej wiele mitów – portretowano ją jako bezwzględną uzurpatorkę, która podstępem odebrała tron swojemu małoletniemu pasierbowi, Totmesowi III. Rzeczywistość była jednak znacznie bardziej skomplikowana i fascynująca, a kluczem do jej zrozumienia są m.in. ściany jej niezwykłej świątyni grobowej. Macocha, która ukradła tron? Droga Hatszepsut do władzy Hatszepsut nie była pierwszą kobietą na egipskim tronie, choć – jak przyznaje dr Anastasiia Stupko-Lubczyńska – takie władczynie „można policzyć na palcach jednej ręki”. Pochodząca z XVIII dynastii księżniczka została wychowana do tradycyjnej roli – żony faraona i matki kolejnego następcy. Gdy jej mąż i przyrodni brat, Totmes II, zmarł, jedynym męskim potomkiem był malutki Totmes III – syn pomniejszej żony władcy. Hatszepsut naturalnie została jego regentką. Wokół siódmego roku regencji doszło jednak do przełomu. Hatszepsut przyjęła pełną tytulaturę królewską i ogłosiła się faraonem. Co ważne, wcale nie skazała pasierba na zapomnienie. – W świątyni w Deir el-Bahari oni są przedstawiani jako dwójka władców, z tym że on zawsze jest z tyłu. Tak jest we wszystkich jej zabytkach (...). Niezupełnie go tak „wykolegowała” – podkreśla dr Stupko-Lubczyńska. Zamiast brutalnego przewrotu mieliśmy do czynienia z genialnym manewrem politycznym i utrzymaniem stabilności państwa przy poparciu wpływowych urzędników. Starożytny „plac budowy” pod lupą polskich badaczy Polskie misje archeologiczne i konserwatorskie pracują w Deir el-Bahari od 1961 roku. Choć budowa świątyni trwała około 15 lat, proces jej rekonstrukcji z tysięcy rozrzuconych bloków trwa już ponad wiek. Słynne powiedzenie tamtejszych konserwatorów głosi: „Ra egipskim bogiem słońca, rekonstrukcja trwa bez końca”. Dr Stupko-Lubczyńska przez lata bad…

3-b635c2f.png
width: 3000
height: 2000

Sandały Tutanchamona. Obuwie faraona pozwalało mu dosłownie „deptać” po jego wrogach
type: item
date: 2026-02-11T14:29:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: buty
subject: egipt
subject: faraon tutanchamon
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Wraz młodym faraonem Tutanchamonem pochowano tysiące artefaktów. Wśród nich było kilkadziesiąt par obuwia – miłośnicy mody mogą być zazdrośni – ale jedna para sandałów szczególnie przykuwa naszą uwagę. Ich wkładki były ozdobione… wizerunkami wrogów władcy.
encoded: W 1922 roku w grobowcu Tutanchamona odbyły się wykopaliska prowadzone przez brytyjskiego archeologa Howarda Cartera i lokalnych egipskich naukowców. Odnaleźli wtedy wyjątkowe sandały, które dużo mówiły o charakterze faraona. Dzisiaj można oglądać je w muzeum. Historia Egiptu uwieczniona na wkładkach faraona Sandały Tutanchamona wyróżniają się kunsztem wykonania – wykonane są z drewna, zielonej skóry i mienią się kawałkami złotej folii umieszczonej na warstwie białej farby. Tak wyrafinowana technika produkcji była rzadkością nawet wśród elit starożytnego Egiptu. Według archeologów buty mierzą 28,4 centymetrów, co odpowiada współczesnemu, europejskiemu rozmiarowi 45. Najbardziej interesująca jest jednak ich wyjątkowa dekoracja. Co dokładnie przedstawiają dekoracje sandałów? Każdy z butów został ozdobiony wizerunkami dwóch związanych postaci (najpewniej Azjatów Zachodnich i Nubijczyków), oplecionych motywami lotosu i papirusów – symbolami ujarzmionych ludów. Po cztery łuki przy palcach i pięcie oraz pasek w kształcie łuku dopełniają tę symbolikę, tworząc razem tzw. Dziewięć Łuków, czyli zbiorowe określenie wszystkich wrogów Egiptu. Miały one znaczenie magiczne, afirmując władzę faraona jako obrońcy porządku dominującego nad siłami „zła”. Umiejscowienie motywów nie było przypadkowe. Stopy władcy miały bezpośrednio deptać wrogów, materializując jego triumf nad nieprzyjaciółmi. Faraon bez butów chodził W starożytnym Egipcie wyposażenie grobowca miało zapewnić zmarłemu komfort i prestiż w życiu pozagrobowym. Obuwie odgrywało w tym ważną rolę – w zaświatach miało świadczyć o władzy i sukcesach władcy. Faraon miał deptać swoich wrogów nawet po śmierci. Czy jednak Tutanchamon faktycznie nosił te sandały? Przy odkryciu mumii młodego króla okazało się, że miał on na sobie złote obuwie i złote nakładki na palce. Do dziś jednak nie wiadomo, czy dekorowanych sandałów faktycznie używał za życia, czy też wykonano je specjalnie na potrzeby pochówku, aby towarzyszyły mu w zaświatach. …

GettyImages-887388756-00833ba.jpg
width: 5906
height: 3386

Zapomniana egipska królowa. Odważyła się sięgnąć po zakazaną „magię”, by uczynić się faraonem
type: item
date: 2026-01-03T08:16:38.000Z
creator: Liddy Berman
subject: Historia
subject: archeologia
subject: historia
subject: historia egiptu
subject: królowa
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
description: Anchnespepi II jako pierwsza kobieta w historii Egiptu odważyła się sięgnąć po rytuały zarezerwowane wyłącznie dla faraonów. Jej decyzja zmieniła historię królowych i odkrycia archeologów.
encoded: Spis treści: Rewolucyjne odkrycie w Sakkarze „Teksty piramid” i święta magia Droga Anchnepepi do władzy Dziedzictwo królowej, która sięgnęł po władzę Odkrycie, które zmieniło obraz królowych Egiptu Odtwarzanie Tekstów Piramid Anchnepepi Kobieta wyznacza standardy W cichym zakątku Brooklyn Museum w Nowym Jorku uwagę przyciąga lśniąca alabastrowa rzeźba egipskiej królowej – zdjęcie tej figurki można zobaczyć na górze tego artykułu. Rzeźba zaledwie ok. 41 cm wysokości, więc jest niewielka, a jednak niezwykle sugestywna. Królowa Anchnespepi II z czasów Starego Państwa (ok. 2700–2200 p.n.e.) siedzi na tronie, a na jej kolanach spoczywa jej syn, faraon Pepi II. Chłopiec nosi ten sam charakterystyczny królewski nakrycie głowy, które później zobaczymy u Tutanchamona – jednoznaczny symbol władzy. W tej małej rzeźbie jest jednak coś zaskakującego: Anchnespepi przedstawiono jako dwukrotnie większą od syna. To świadome złamanie egipskich reguł sztuki, według których faraon górował nad wszystkimi poza bogami. W tej scenie król Egiptu może i nosi koronę, ale to jego matka rządzi kompozycją. Rewolucyjne odkrycie w Sakkarze Wyrzeźbiony ponad 4 tys. lat temu posąg zdaje się domagać odpowiedzi na pytanie: jak kobieta mogła zdobyć taką władzę w świecie stworzonym dla królów? Przez wiele dekad nikt nie potrafił na to odpowiedzieć. Rzeźba była zagadką – pojawiła się na XIX-wiecznym rynku sztuki bez informacji o miejscu odkrycia. Oderwana od pierwotnego kontekstu i funkcji, odsłaniała jedynie kuszący przebłysk postaci niegdyś potężnej, lecz dawno znikłej: kobiety, która w schyłkowej fazie Starego Państwa rządziła Egiptem w imieniu syna. Wreszcie, w 2000 roku piaski Sakkary – rozległej nekropolii, gdzie znajduje się pierwsza egipska piramida i grobowce wielu wpływowych faraonów – udzieliły odpowiedzi. Francusko-szwajcarska Misja Archeologiczna w Sakkarze (MAFS), kierowana przez archeologów Audrana Labrousse’a i Jeana Leclanta, odsłoniła zrujnowany zespół piramidalny z imieniem Anchnespepi…

krolowa-Egiptu-b2433fc.jpg
width: 2813
height: 1875

Egipcjanie wznosili piramidy bez „kosmicznych” technologii. Badania naukowe mówią jasno
type: item
date: 2025-11-24T10:21:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: egipt
subject: historia
subject: historia egiptu
subject: piramidy
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Jak naprawdę Egipcjanie zbudowali piramidy? Teorii było wiele. Najstarsze znane nam źródła pisane dotyczące ich wznoszenia powstały ponad 2000 lat po faraonach. Na szczęście rąbka tajemnicy uchyla nam archeologia.
encoded: W tym artykule: Kto naprawdę budował egipskie piramidy? Z czego zbudowane są piramidy? Na czym polegał proces budowy piramidy? Jak wtaczano bloki na górę piramidy? Dlaczego budowano piramidy? Ciekawostki o piramidach Wymieniając osiągnięcia starożytnych Egipcjan, w pierwszej kolejności należy wskazać piramidy. Dzieła dawnej architektury imponują do dziś, bo nawet z wykorzystaniem współczesnych technologii budowa takich obiektów byłaby niemałym przedsięwzięciem. W starożytności stanowiła więc wyzwanie niemal niemożliwe do zrealizowania, a jednak mieszkańcy krainy nad Nilem zdołali mu podołać. Piramidy odzwierciedlały zaawansowanie egipskiej cywilizacji, a jednocześnie napędzały jej rozwój. Nie można bowiem nie wspomnieć, że w tym czasie znacząco rozwinęła się wiedza matematyczna, powstawały traktaty medyczne, a rzeźba wkroczyła na nowy poziom. Kto naprawdę budował egipskie piramidy? Na początku wypada wyjaśnić, kim właściwie byli budowniczowie piramid. Przez długie lata panował pogląd, że do pracy przy wznoszeniu potężnych budowli angażowano niewolników – jeńców wojennych, nisko urodzonych mieszkańców Egiptu i przestępców dla których praca przy piramidach była formą kary za przewinienia. W kulturze masowej utrwalił się obraz nieszczęśników zmuszanych do katorżniczej pracy i nadzorców, którzy nie szczędzili im bata. Prawda jest jednak zupełnie inna. Budowniczowie piramid byli wolnymi ludźmi – robotnikami, którzy za swoją pracę otrzymywali godziwe wynagrodzenie. Władcy dbali o to, by ciężko pracujący mężczyźni mieli siłę do realizacji swoich zadań, toteż na plac budowy dostarczali wysokiej jakości żywność. To nie przesada. Robotnik pracujący przy piramidach jadł lepiej niż przeciętny Egipcjanin, trudniący się inną profesją. https://media.immediate.co.uk/volatile/sites/63/2024/08/piramida-cheopsa-zostanie-przeskanowana-kosmicznymi-promieniami-czy-poznamy-prawde-o-tajemniczych-komnatach11350813-4f4d97d.webpPiramidy w Gizie / fot. Ratnakorn Piyasirisorost Budowniczowie pr…

Jak-budowano-piramidy-3ec63e5.jpg
width: 4141
height: 2761

Wielkie Muzeum Egipskie zachwyca. „To uczta dla konesera”. Co robi największe wrażenie?
type: item
date: 2025-11-01T07:31:22.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: muzeum
subject: starożytny egipt
description: To nie kolejna galeria pełna nudnych gablot. Wielkie Muzeum Egipskie to monumentalna opowieść o cywilizacji faraonów. Jak mówią nasze rozmówczynie „nie sposób zobaczyć wszystkiego za jednym razem”, a całość „robi olbrzymie wrażenie”. Oficjalne i pełne otwarcie tego niezwykłego obiektu – na początku listopada.
encoded: Wielkie Muzeum Egipskie ma powierzchnię pół miliona metrów kwadratowych, czyli bliską 70 boisk do piłki nożnej. To jedno z największych na świecie muzeów właśnie otwarto, po dwudziestu latach prac budowlanych. Tyle samo czasu potrzebowali starożytni Egipcjanie na wznoszenie piramid. Zebraliśmy pierwsze wrażenia dotyczące muzeum. Oficjalna ceremonia otwarcia tego obiektu muzealnego potrwa aż trzy dni i rozpocznie się 1 listopada. Ale uwaga: będzie to wydarzenie zamknięte dla ruchu turystycznego, w którym wezmą tylko zaproszeni goście. Oczekuje się udziału przywódców z kilkudziesięciu państw. Turyści będą mogli wejść do muzeum 4 listopada, czyli we wtorek. Koszt biletu dla obcokrajowców to 1450 funtów egipskich, czyli około 110 zł dla dorosłych, a dla dzieci – ok. 60 złotych. Wielkie Muzeum Egipskie – „uczta dla konesera” Wielkie Muzeum Egipskie zostało częściowo otwarte na przełomie 2023 i 2024 roku. Co o nim sądzą pierwsi zwiedzający? – Muzeum robi ogromne wrażenie rozmiarami budynku i jego architekturą. Zarówno obelisk stojący przed muzeum, posąg Ramzesa II witający wchodzących do środka, jak i wszystkie obiekty prezentowane na klatce schodowej początkowo wydają się małe w stosunku do muzeum. Ogrom całego założenia dociera do nas nagle, kiedy staniemy obok nich i jesteśmy w stanie obiektywnie ocenić ich wielkość – powiedziała National Geographic Polska dr hab. Agnieszka Mączyńska, archeolog z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, ekspertka w dziedzinie Egiptu predynastycznego. Spore wrażenie zrobiła też na niej lokalizacja muzeum – niedaleko świetnie widocznych piramid w Gizie. – Otwarte dotychczas galerie zachwycają obiektami, ale także układem. Wszystko, co najpiękniejsze i najważniejsze jest umieszczone w gablotach i nie potrzebuje żadnej dodatkowej oprawy. A multimedia nie są nachalne i stanowią uzupełnienie całości. Okazało się, że 4 godziny zwiedzania to za mało i z pewnością jeszcze tam wrócę. Jako muzealnik jestem zachwycona – dodała dr hab. Mączyńska. „Stara…

gem-5e29edf.png
width: 1350
height: 900

Egipcjanin pozostawił po sobie DNA sprzed 4500 lat. Naukowcy odtworzyli jego twarz
type: item
date: 2025-09-13T07:15:10.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dna
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Po raz pierwszy naukowcom udało się zsekwencjonować najstarszy i najlepiej zachowany genom starożytnego Egipcjanina, odkrywając nowe tajemnice z czasów Starego Państwa.
encoded: Spis treści: Najstarsze egipskie DNA przetrwało upał, wojnę i tysiące lat Przełomowy genom sprzed 4500 lat rzuca nowe światło na Stare Państwo Odsłonięte starożytne dziedzictwo genetyczne Egipt jako tygiel starożytnych kultur i genów Rekonstrukcja twarzy i potencjalne kontrowersje Życie zapisane w kościach Czy mógł być budowniczym piramid? Zamknięty w ceramicznym naczyniu pogrzebowym, z kolanami podciągniętymi pod brodę, egipski szkielet spoczywał nietknięty przez tysiące lat. W 1902 roku brytyjscy archeolodzy wydobyli go z grobowca wykutego w wapiennym zboczu nekropolii Nuwayrat, ponad 240 kilometrów na południe od Kairu. Gdy faraonowie jego epoki wznosili monumentalne budowle, takie jak Wielka Piramida w Gizie, on – najprawdopodobniej garncarz żyjący między 4500 a 4800 lat temu – pozostawił po sobie zupełnie inny ślad: wyjątkowo dobrze zachowane DNA. Najstarsze egipskie DNA przetrwało upał, wojnę i tysiące lat W niewytłumaczalny sposób szczątki tego konkretnego mężczyzny przetrwały wieki egipskiego skwaru, a także bombardowania Anglii podczas II wojny światowej, gdy znajdowały się w Liverpoolu. Teraz naukowcom udało się zsekwencjonować pierwszy kompletny genom starożytnego Egipcjanina, wykorzystując nienaruszone DNA pozyskane z jego zębów. Badanie, opublikowane latem na łamach czasopisma „Nature”, opisuje najstarsze egipskie DNA, jakie kiedykolwiek odzyskano, datowane radiowęglowo na okres między 2855 a 2570 rokiem p.n.e. To czas przełomu między okresem wczesnodynastycznym a Starym Państwem, gdy władcy Egiptu konsolidowali swoją władzę i zapoczątkowali tzw. erę piramid. – Na świecie istnieją setki, jeśli nie tysiące, starożytnych genomów – mówi Linus Girdland-Flink, archeolog biomolekularny z Uniwersytetu w Aberdeen w Szkocji i współautor publikacji. – Dotychczas udało się pozyskać starożytne DNA od neandertalczyków, denisowian oraz Homo sapiens sprzed 45 tysięcy lat. – Egipt jednak przez długi czas pozostawał białą plamą na mapie ludzkiego dziedzictwa genetyczneg…

jak-wygladal-egipcjanin-e222fc1.png
width: 900
height: 600

Jak starożytni Egipcjanie migali się od pracy? Odkryto tablicę z ich wymówkami
type: item
date: 2025-07-30T13:26:38.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Historia
subject: historia egiptu
subject: praca
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Odkrycie z egipskiej osady pokazuje, że 3200 lat temu pracownicy również znajdowali kreatywne sposoby na uniknięcie obowiązków. Od chorób i rodzinnych pogrzebów, po… warzenie piwa – ich usprawiedliwienia zaskakują współczesnych badaczy.
encoded: Spis treści: Egipska tabliczka dokumentująca nieobecności w pracy Jakie wymówki od pracy stosowano w starożytności? Współczesne badania pokazują, że ponad 1/3 pracowników przynajmniej raz w swojej karierze posłużyła się wymówką, by nie stawić się w pracy. Najczęściej są to symulowane choroby, fikcyjne powody wcześniejszego wyjścia z biura czy unikanie obowiązków pod pretekstem nagłych problemów rodzinnych lub wizyt lekarskich. Okazuje się jednak, że skłonność do takich praktyk wcale nie jest wynalazkiem naszych czasów. Jak radzono sobie z tym w starożytności? Egipska tabliczka dokumentująca nieobecności w pracy W 1823 roku na stanowisku archeologicznym Deir el-Medina w Luksorze w Egipcie odkryto niezwykły ostrakon, czyli wapienną tabliczkę, która – jak tłumaczyła egiptolog Jennifer Babcock – zazwyczaj „służyła jako notatnik do spisywania prywatnych listów, rejestrów zakupów czy kopii dzieł literackich”. Tym razem jednak fragment datowany na około 1250 r. p.n.e. ujawnił coś znacznie bardziej osobistego – codzienne życie i zwyczaje robotników pracujących przy monumentalnych projektach Ramzesa II. Na tej niepozornej skorupie zapisano świadectwo realiów sprzed 3200 lat, które rzuca światło na ludzi stojących za budową starożytnej cywilizacji. Ostrakon, zapisany nowoegipskim pismem hieratycznym w czerwieni i czerni, zawiera listę 40 pracowników. Przy każdym imieniu odnotowano dni nieobecności oznaczone porami roku i numerami (np. „4. miesiąc zimy, dzień 24”), a także różne przyczyny niepojawienia się w pracy – od chorób po obowiązki rodzinne. Jakie wymówki od pracy stosowano w starożytności? W ciągu 280 dni odnotowanych na 3200-letnim ostrakonie pracownik o imieniu Pennub wielokrotnie opuszczał pracę z powodu choroby matki. Inni mieli swoje własne kłopoty zdrowotne – Huynefer często „cierpiał na oko”, a Seba kurował się po ukąszeniu przez skorpiona. Kilku robotników wzięło natomiast wolne, by zabalsamować ciała zmarłych krewnych, co w tamtych czasach było postrzegane jak…

GettyImages-1892177041-3d36ed1.jpg
width: 6368
height: 4436

Nowe badania wskazują, że koty udomowili starożytni Egipcjanie. Powód był makabryczny
type: item
date: 2025-07-09T07:56:37.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dna
subject: historia egiptu
subject: koty
subject: starożytny egipt
subject: udomowienie
description: Badania genetyczne wskazują, że koty domowe pochodzą od dzikich starożytnych kotów północnoafrykańskich. Były specjalnie hodowane w Egipcie, ale nie do łapania myszy. Koty zabijano, mumifikowano i składano w ofierze bogom.
encoded: Spis treści Po co Egipcjanie masowo hodowali koty? Inne teorie o pochodzeniu kota Mumifikacja w starożytnym Egipcie powszechnie kojarzona jest z ludźmi. Konserwacja doczesnych szczątków miała umożliwić zmarłym życie pozagrobowe. Jednak liczne wykopaliska dowodzą, że mumifikowano także zwierzęta. Uwagę badaczy zwracają szczególnie tysiące mumii kotów. Nowe badania dowodzą, że hodowla kotów w starożytnym Egipcie była masowa. Po co Egipcjanom było tyle kotów? Przyczyny okazują się makabryczne. Po co Egipcjanie masowo hodowali koty? Dwa nowe artykuły opublikowane w serwisie preprintów bioRxiv rzucają nowe światło na pochodzenie i rozprzestrzenianie się kota domowego (Felis catus). Analizy morfologiczne i genetyczne wskazują na afrykańskie pochodzenie kotów domowych od dzikich kotów nubijskich (Felis lybica). Analiza genetyczna 70 starożytnych szczątków kotów z Europy, Anatolii, Afryki Północnej, Bułgarii i Włoch sugeruje, że obecne koty domowe pochodzą z Afryki Północnej. Ich rozprzestrzenienie po Europie nastąpiło w dwóch falach: pierwsza w I tysiącleciu p.n.e. zaowocowała populacją kotów na Sardynii. A druga, rozleglejsza, dała początek współczesnym europejskim kotom domowym i nastąpiła około 2 tysięcy lat temu. Dużo później koty trafiły do Chin. Co jednak było przyczyną tej populacyjnej eksplozji? Najstarszym genetycznie potwierdzonym kotem domowym jest zmumifikowany osobnik z Egiptu z około 500 roku p.n.e. Naukowcy sugerują, że współczesne koty domowe mogą wywodzić się z praktyk rytualnych starożytnych Egipcjan, którzy masowo mumifikowali koty jako ofiary dla bogów. Szacuje się, że Egipcjanie zmumifikowali nawet 70 milionów zwierząt, z czego znaczna część to koty. „Zapotrzebowanie” na koty do mumifikacji było ogromne, co doprowadziło do ich celowej hodowli na potrzeby religijne. Preferowano oczywiście osobniki łagodniejsze i towarzyskie, co mogło sprzyjać ich udomowieniu i dalszemu rozpowszechnieniu poza Egiptem. Na ofiarę mumifikowano też m.in. ibisy, krokodyle, ma…

mumia-kota-9cd929f.jpg
width: 1000
height: 667

Pierwszy kompletny genom ze starożytnego Egiptu właśnie został odczytany
type: item
date: 2025-07-07T11:41:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: egipcjanie
subject: historia egiptu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Naukowcy po raz pierwszy w historii odczytali pełny genom człowieka żyjącego w epoce budowniczych piramid. Jeden ząb, który przetrwał tysiące lat, wystarczył, by na nowo napisać historię Egiptu.
encoded: Spis treści: Historia Egiptu zapisana w zębie Kim był pochowany Egipcjanin? Naukowcy osiągnęli kolejny kamień milowy w badaniach nad starożytnym Egiptem. To efekt pierwszego w historii sekwencjonowania kompletnego genomu człowieka żyjącego w epoce budowniczych pierwszych piramid. Badane szczątki pierwotnie odkryto w 1902 roku w miejscowości Nuwayrat położonej na południe od Kairu. Nieboszczyk „czekał” ponad 100 lat na moment, w którym nauka dogoni technologiczne ambicje archeologów. Wreszcie, dzięki postępowi, poznaliśmy genetyczne dziedzictwo człowieka, który żył w okresie przejściowym między Wczesnym Państwem a Starym Państwem Egiptu, a więc około 4500–4800 lat temu. Historia Egiptu zapisana w zębie Z badań opisanych na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” dowiadujemy się, że około 80% materiału genetycznego tego człowieka pochodziło od starożytnych mieszkańców Afryki Północnej. Pozostałe 20% genów miało swoje korzenie wśród ludów Bliskiego Wschodu. W większości byli to mieszkańcy terenów dawnej Mezopotamii i dzisiejszego Iraku, Iranu oraz Jordanii. To pierwsze tak jednoznaczne dowody genetyczne na kontakt i mieszanie się populacji między Egiptem a obszarem Żyznego Półksiężyca. Do tej pory takie teorie potwierdzały jedynie znaleziska archeologiczne, w tym ceramika czy narzędzia. Sekwencjonowanie DNA było możliwe dzięki dobrze zachowanemu zębowi, a to jedno z najcenniejszych źródeł materiału genetycznego w ludzkim ciele. Mężczyzna został pochowany w glinianym naczyniu, które znajdowało się wewnątrz grobowca wykutego w skale. Taka nietypowa forma pochówku stworzyła niemal idealne warunki do przetrwania DNA przez tysiące lat, chroniąc je przed upałem i wilgocią. Kim był pochowany Egipcjanin? Dzięki analizie szczątków wiadomo też, że nieboszczyk miał około 160 cm wzrostu i dożył około 60 lat. Jak na ówczesne standardy, taki wiek był rzadkością. Jego kości nosiły ślady intensywnej pracy fizycznej. Prawdopodobnie dużo czasu spędzał w pozycji siedzącej z rękami wysuni…

Jedna-z-piramid-w-Egipcie-fot.-Bruce-Yuanyue-BiGetty-Images-44fb8a6.jpg
width: 5609
height: 3739

Grobowce okazały się mieszkaniami mnichów. Nowe odkrycia w mieście faraona heretyka
type: item
date: 2025-07-01T05:55:02.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: faraoni
subject: historia egiptu
description: Achetaton – miasto założone przez faraona heretyka Echnatona – miało zniknąć z mapy na zawsze. Tymczasem nowe odkrycia pokazują, że jego historia trwała znacznie dłużej, niż sądzono.
encoded: Spis treści: Co naprawdę wydarzyło się w Achetaton? Faraon, Nefertiti i zapomniane odkrycie Czy koptyjscy mnisi zamieszkali w nekropolii faraona heretyka? Chrześcijański kościół w grobowcu kapłana Atona? Nowe odkrycia z Achetaton Faraon egipski Echnaton, który żył 3300 lat temu, postanowił zerwać z dawnymi tradycjami. Uczynił słońce, pod postacią tarczy słonecznej, jedynym obiektem kultu. Nazywano je Atonem. Innych bogów – obalił. Rewolucja dotyczyła też stolicy. Echnaton przeniósł ją do zbudowanego od podstaw miasta Achetaton (po egipsku „Horyzont Atona”). To było jedno z najbardziej niezwykłych miast starożytnego świata. Teraz grupa egipskich archeologów dokonała ciekawego ustalenia dotyczącego dziejów tej osady. Wnioski opublikowano na łamach „Minia Journal of Tourism and Hospitality Research”. Co naprawdę wydarzyło się w Achetaton? Faraon, Nefertiti i zapomniane odkrycie W Achetaton faraon rewolucjonista mieszkał wspólnie ze swoją małżonką, Nefertiti. To tutaj odkryto słynne popiersie tej królowej, które dzisiaj znajduje się w Neues Museum w Berlinie. Królewskie małżeństwo stało się przedmiotem kultu poddanych. To oni byli pośrednikami między zwykłymi ludźmi a Atonem. Po śmierci Echnatona miasto opuszczono. Władza powróciła do Teb w Górnym Egipcie. Przywrócono też kult dawnych bogów i na powrót otwarto zamknięte świątynie. Archeolodzy długo uważali, że później prawie nikt w tym miejscu nie mieszkał. Tymczasem zdaniem badaczy z Uniwersytetu w Minii w Egipcie, nie jest to prawdą. Czy koptyjscy mnisi zamieszkali w nekropolii faraona heretyka? W pierwszych wiekach naszej ery w Egipcie zaczęło rozprzestrzeniać się chrześcijaństwo. Szczególnie aktywny był ruch pustelniczy. W wielu miejscach mnisi adaptowali dawne skalne grobowce do swoich potrzeb. Egipskich chrześcijan określa się mianem Koptów. Okazuje się, że podobnie mogło być w przypadku miasta Echnatona. Tutaj też znajdowała się nekropola. Naukowcy mają dowody na jej wykorzystanie od V do IX wieku naszej ery, a w…

amarna-325dc3a.png
width: 900
height: 600

Kanał Sueski z polskimi akcentami. Ma 193 km i zmienił bieg historii
type: item
date: 2025-06-29T06:36:32.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: historia egiptu
subject: inżynieria
subject: statki
subject: transport
description: Kanał Sueski to nie tylko historia Ever Given. To także polski epizod w budowie jednego z najważniejszych szlaków żeglugowych świata.
encoded: Spis treści: Budowa Kanału Sueskiego Jakie znaczenie gospodarcze ma Kanał Sueski? Kanał Sueski – turystyka i atrakcje Ciekawostki o Kanale Sueskim Już w starożytności podejmowano próby stworzenia połączenia między Morzem Śródziemnym a Morzem Czerwonym. Faraon Necho II w VI wieku p.n.e. rozpoczął budowę kanału łączącego Nil z Morzem Czerwonym, jednak projekt ten nie został ukończony. Podobne inicjatywy podejmowali również Persowie i Rzymianie. Z różnych przyczyn nie przetrwały one próby czasu. Budowa Kanału Sueskiego Współczesny Kanał Sueski został zbudowany w latach 1859–1869 pod kierownictwem francuskiego inżyniera Ferdinanda de Lessepsa. Budowa była ogromnym przedsięwzięciem inżynieryjnym, angażującym tysiące robotników, w tym wielu Egipcjan pracujących w trudnych warunkach. Polacy także odegrali istotną rolę w historii Kanału Sueskiego. Józef Łazowski, generał brygady, uczestniczył w kampanii egipskiej Napoleona i zaproponował przebicie kanału przez Przesmyk Sueski. W XIX wieku inżynierowie tacy jak Stanisław Janicki, Mieczysław Geniusz i Cyprian Kuczewski brali udział w budowie kanału, wnosząc swój wkład w to monumentalne przedsięwzięcie. Kanał został uroczyście otwarty 17 listopada 1869 roku, skracając drogę morską między Europą a Azją o około 7 tysięcy kilometrów. W 1956 roku prezydent Egiptu Gamal Abdel Naser znacjonalizował Kanał Sueski, co wywołało konflikt znany jako kryzys sueski. W odpowiedzi Wielka Brytania, Francja i Izrael przeprowadziły interwencję militarną. Pod presją międzynarodową musiały się jednak wycofać. Kanał został ponownie otwarty w 1957 roku. Blokada kanału w latach 1967–1975 Podczas wojny sześciodniowej w 1967 roku Kanał Sueski został zablokowany i pozostał zamknięty na osiem lat. Wówczas 14 statków, w tym dwa polskie drobnicowce – „Bolesław Bierut” i „Djakarta” – utknęły na Wielkim Jeziorze Gorzkim, tworząc tzw. Żółtą Flotę. Załogi statków zorganizowały własne społeczności, a nawet igrzyska sportowe, aby przetrwać długą izolację. Wydarz…

Kanal-Sueski-28ebfed.jpg
width: 5625
height: 3750

Nie tylko Tutanchamon. Te skarby z egipskich grobowców niesłusznie pozostają w cieniu
type: item
date: 2025-03-23T13:27:32.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: faraon tutanchamon
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Psusennes I mógłby być dzisiaj tak sławny jak Tutanchamon. Jednak jego grobowiec odkryto w niewłaściwym czasie. Inni pechowcy – Yuya i Tuya – byli z kolei „tylko” teściami faraona.
encoded: Spis treści: Para z rydwanem Faraon w srebrnej trumnie Kwestia szczęścia Z egipskimi grobowcami, skarbami i mumiami faraonów od razu kojarzy się imię Tutanchamona. Jego grobowiec odkryto w 1922 roku w Dolinie Królów i uznano za archeologiczne znalezisko wszech czasów. Dziś związane z Tutanchamonem zabytki i wystawy przyciągają miliony turystów. Dzieje się tak nie tylko za sprawą artystycznego kunsztu grobowej maski władcy, jego sarkofagu i trumien, w które zmumifikowane ciało złożone zostało jak w matrioszce. Nie tylko za sprawą wartości odnalezionych w grobowcu Tutanchamona przedmiotów. Swoje dołożyła też legenda, jakoby nad odkrywcami pod wodzą brytyjskiego archeologa i egiptologa Howarda Cartera ciążyła klątwa – w efekcie umierali jak muchy, jeden po drugim. Nie jest to prawda: jeden z badaczy wyliczył, że z 26-osobowej ekipy biorącej udział w otwarciu grobowca przez 11 lat zmarło sześć osób, co trudno uznać za porażająca statystykę. Dziś legendę Tutanchamona podgrzewa jeszcze osoba jego ojca – faraona Echnatona, reformatora i heretyka, usiłującego wprowadzić w Egipcie religię monoteistyczną. Żoną Echnatona była zaś przepiękna Nefretete (Nefertiti), której olśniewające starożytne popiersie znajduje się w berlińskim Neues Museum-Muzeum Egipskim. Nefertiti nie była wprawdzie matką Tutanchamona, jednak dziesięć lat temu pojawiły się podejrzenia, że do jej nieodkrytego jeszcze miejsca pochówku prowadzi tajne przejście właśnie z komory grobowej Tutanchamona. Sensacja nie została potwierdzona, pochówku szuka się jeszcze gdzie indziej. Jednak wokół Tutanchamona i jego krewnych wciąż panuje szum. A co by było, gdyby jego grobowca do dziś nie odnaleziono? Jakim innym egipskim znaleziskiem byśmy się tak zachwycali? Para z rydwanem Niemal równie niesamowitego odkrycia dokonał w roku 1905 w Dolinie Królów brytyjski egiptolog James E. Quibell. Pracował pod patronatem amerykańskiego milionera Theodore’a M. Davisa (notabene znajomego Howarda Cartera i innych badaczy zaangażowan…

Yuya-Tuya-2a7ac1c.jpg
width: 1000
height: 563

W Anglii znaleziono walizkę Howarda Cartera, odkrywcy grobowca Tutanchamona. Leżała pod łóżkiem
type: item
date: 2025-02-21T14:25:51.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: aukcja
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: odkrywcy
subject: starożytny egipt
description: Świetnie zachowana walizka należąca do Howarda Cartera – odkrywcy grobowca Tutanchamona – przeleżała wiele lat pod łóżkiem w Anglii. Archeolog używał jej w czasie prac przy swoim słynnym znalezisku.
encoded: Spis treści: Walizka Cartera pod łóżkiem Podróż w czasie z walizką archeologa Kim był Howard Carter? Odkrycie grobowca faraona Tutanchamona w Egipcie w 1922 roku jest uznawane za jedno z najważniejszych znalezisk archeologicznych wszech czasów. To wówczas Howard Carter natknął się w Dolinie Królów na niemal nietknięty przez rabusiów skalny grobowiec egipskiego władcy. Walizka Cartera pod łóżkiem Wbrew pogłoskom o klątwie Tutanchamona, Howard Carter żył jeszcze wiele lat po odkryciu miejsca spoczynku faraona. Zmarł w 1939 roku. Kilka lat przed śmiercią jedną ze swoich walizek przekazał mechanikowi Johnowi Healeyowi, z którym współpracował w Egipcie. John Healey pracował dla archeologów w Egipcie aż do 1970 roku, kiedy to przeszedł na emeryturę. Aż do tego momentu korzystał z walizki otrzymanej od Cartera. Później trafiła w ręce jego syna Derka Healeya. To u niego przeleżała kilka dekad pod łóżkiem w Bishop Auckland w hrabstwie Durham. Teraz Derek postanowił sprzedać ją na aukcji. Obiektem zainteresował się pisarz, artysta i pośrednik w obrocie antykami David Harper. Walizka zachowała się do naszych czasów w świetnym stanie, chociaż widać ślady jej późniejszego użycia, w postaci naklejek. Z zewnątrz pokryta jest skórą. Widoczne na niej inicjały H. C. dodatkowo potwierdzają, że należała do Cartera. Podróż w czasie z walizką archeologa – Moje zasięgi na YouTubie są takie, że ludzie z całego świata kontaktują się ze mną w sprawie przedmiotów, o których wiedzą, że byłbym zainteresowany nakręceniem o nich filmów, a w wielu przypadkach – ich sprzedażą. Walizka Howarda Cartera jest tego doskonałym przykładem – powiedział National Geographic Polska David Harper. Ostatnio pośredniczył na przykład w sprzedaży etui na cygara należącego jednego z królów Syjamu. – Przedmiot będący własnością Howarda Cartera jest jednak dla mnie szczególnie fascynujący. Uważam, że ten okres w historii, odkrycie Tutanchamona, romans i intrygi tego okresu są nadzwyczaj interesujące. Ta walizka była t…

walizka-cartera-4f5b756.png
width: 1200
height: 630

Polacy zrekonstruowali egipski grobowiec. Jego lokalizacja przepadła bez wieści
type: item
date: 2025-02-07T11:58:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grobowce
subject: historia egiptu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rekonstrukcja
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Spektakularną rekonstrukcję grobowca dostojnika egipskiego wykonali polscy naukowcy. Na ostatnią drogę zmarły otrzymał nie tylko sporo pożywienia, ale też dwa statki i zagadkowy posąg.
encoded: Spis treści: Zaginiony grobowiec pojawił się w… internecie Co świadczy o wyjątkowości grobowca Iniego Wirtualna rzeczywistość w służbie archeologii Archeolodzy są zgodni – wiele kolejnych pokoleń naukowców będzie mogło jeszcze prowadzić owocne wykopaliska w Egipcie. Zabytków pod piaskami pustyni są tam jeszcze tysiące. Fakt, że jakiś grobowiec został już odkryty i przebadany nie oznacza, że przestał interesować naukowców. Przeciwnie, w miarę rozwoju archeologii zmieniają się zainteresowania i pytania, które badacze stawiają. Dlatego archeolodzy do nich powracają. Niektóre z nich jednak zaginęły. Taki właśnie los spotkał grobowiec Iniego z Gebelein. Gebelein to zespół stanowisk archeologicznych położonych ok. 30 km na południowy-zachód od Luksoru. Polscy naukowcy badają ten obszar od 2013 roku. Celem jest między innymi próba rekonstrukcji wyglądu i historię znajdującej się tam nekropolii lokalnej elity. Dotychczasowe badania rzucają nowe światło na zwyczaje pogrzebowe na staroegipskiej prowincji. – Miejsce to było już badane przez wielu archeologów, ale na ogół nie publikowali wyników swojej pracy. Polska misja prowadzi więc „wykopaliska” w archiwach, jak i prace terenowe na samym stanowisku – wyjaśnia National Geographic Polska kierownik ekspedycji, dr Wojciech Ejsmond z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN. Zaginiony grobowiec pojawił się w… internecie Zespołowi dr. Ejsmonda udało się namierzyć kilka zaginionych grobowców wykutych w skałach w III tysiącleciu p.n.e. – Mimo lat poszukiwań lokalizacja jednego z nich pozostaje jednak nadal nieznana. Mowa o miejscu spoczynku Iniego – nadzorcy kapłanów w lokalnej świątyni boga Sobka, który nosił również tytuł nomarchy, czyli gubernatora prowincji – opowiada archeolog National Geographic Polska. Nie mogąc odnaleźć tego grobowca w terenie, ale chcąc podjąć analizy tam gdzie zakończyli je poprzedni egiptolodzy, polscy naukowcy postanowili podejść do problemu od zupełnie nowej strony – cyfrowo zrekonstruowa…

rekonstrukcja-grobowca-95a8e78.jpg
width: 1705
height: 789

Hyksosi – obcy nomadzi faraonami Egiptu. Ich okupacja była traumą
type: item
date: 2025-01-27T15:14:09.000Z
subject: Historia
subject: egipcjanie
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Stulecie panowania Hyksosów – nomadycznego ludu, który napłynął do Egiptu blisko 4 tysiące lat temu – było okresem zamętu. Królowa Hatszepsut pisała, że wówczas wszystko „rozpadło się na kawałki”.
encoded: Spis treści: Nieszczelna granica Egiptu Hyksosi i ich rządy w Egipcie Egipt pod rządami Hyksosów Nowinki militarne od najeźdźców Odrodzenie w Egipcie po czasach Hyksosów Granica Egiptu była najbardziej nieszczelna na północy. Rozległa delta Nilu i równina nad Morzem Śródziemnym były łatwo dostępne od strony Libii na zachodzie i dzisiejszej Gazy w Palestynie na wschodzie. To, że nomadzi od dawna przemieszczali się tą drogą, potwierdza choćby starotestamentowa opowieść o patriarsze Jakubie, który wysłał swoich synów do Egiptu. Nieszczelna granica Egiptu Na początku drugiego tysiąclecia p.n.e. Egipcjanie zbudowali łańcuch twierdz wzdłuż wschodniej granicy w celu monitorowania ruchu w tamtym regionie oraz zapewniania wsparcia Egipcjanom, którzy wyruszali na pustynię Synaj, by wydobywać turkusy. Pozostałe pogranicza były wszakże otwarte – nie broniły ich mury ani rowy. Nomadzi i kupcy swobodnie podróżowali i migrowali wzdłuż wybrzeża i w głąb Doliny Nilu. Około 1900 roku p.n.e. przywędrowała tamtędy grupa koczowniczych pasterzy zwanych Hyksosami. Pochodzenie tego ludu, podobnie jak wielu innych najdawniejszych grup nomadów, jest nadal przedmiotem spekulacji. Nazwa „Hyksosi” jest grecką formą staroegipskiego określenia hekau-chasut, „władcy obcych ziem”. Wielu spośród ich wodzów nosiło jednak semickie imiona, możliwe więc, że przywędrowali ze stepów na teren Żyznego Półksiężyca. Osiedli w Mezopotamii lub Palestynie i żyli tam, dopóki inne napierające plemiona nie wypchnęły ich w głąb ziemi faraonów. W pewnym okresie nazywano ich „królami pasterzami”, co potwierdza teorię o ich koczowniczym rodowodzie. Przez długi czas zakładano, że w 1638 roku p.n.e. Hyksosi dokonali najazdu na Egipt i podbili jego północną część. Jednak najnowsze badania bioarcheologiczne wskazują na to, że Hyksosi napłynęli do Egiptu, podobnie jak ludy indoeuropejskie do doliny Indusu, nie w wyniku błyskawicznej inwazji, lecz na skutek długiej, powolnej migracji. Przemierzali oni deltę na zaprzężonych w…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/01/Hyksosinvasionasimaginedinthe19thcenturybyHermannVogel-1a06e8a.jpg
width: 1118
height: 688

Takiego Egiptu jeszcze nie znacie. Ta podróż całkowicie zmieniła moje postrzeganie tego kraju
type: item
date: 2025-01-06T13:26:10.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: W czasie czterech dni spędzonych na kameralnym statku sunącym po Nilu, zobaczyłem całkiem inny Egipt. Na pokładzie najlepiej skupić się na teraźniejszości i pięknym otoczeniu, a opuszczając go – zagłębić w fascynującą przeszłość kraju faraonów.
encoded: Czterodniowy rejs wystarczy Egipska świątynia, w której króluje krokodyl Z wizytą w starożytnych grobowcach Dom Nubijczyków Abu Simbel i bogowie z kamienia Opierając się o szezlong, patrzę na ptaki. Czaple purpurowe z długimi, zdobnymi w pasy szyjami brodzą po płyciznach Nilu. Biało-czarne rybaczki srokate, o sylwetkach podobnych do naszych zimorodków, wypatrują z gałęzi zdobyczy. Ibisy o długich, wygiętych w łuk dziobach tuptają w trawie. Próbuję spojrzeć na nie okiem starożytnych Egipcjan. Sprowadzić ich sylwetki do hieroglifów – kaczki, ibisy, sokoły, sępy, sowy i wiele innych gatunków przez setki lat wykuwane były w kamieniach lub rysowane na papirusowych kartach. Wraz z setkami innych graficznych wzorów tworzyły język, dzięki któremu faraonowie i ich świta sprawowali kontrolę nad ludem, prowadzili księgowe zapisy i tworzyli plany, budując jedną z najbardziej ikonicznych cywilizacji świata. Sposób zapisu tego języka brał się z obserwacji otoczenia. Nad brzegiem Nilu ibisy przechadzały się tysiące lat temu, i przechadzają się nadal. Czterodniowy rejs wystarczy By je zobaczyć, ale też poznać jedną z najważniejszych rzek starożytnego świata, wybrałem się na czterodniowy rejs drewnianym statkiem napędzanym przed trójkątne żagle zawieszone na dwóch solidnych masztach na dziobie i rufie. Nieco uogólniając, są dwie opcje rejsów turystycznych po Nilu. Możesz wsiąść na kilkupiętrowy statek przypominający pływający blok mieszkalny (lub hotel), który zabiera na pokład kilkaset osób lub zdecydować się na tradycyjne żaglowce dahabija. Ich nazwa pochodzi od arabskiego określenia na „złoto” odnoszącego się do królewskiego pochodzenia tego typu łodzi. Dziś przewożą one nie faraonów, lecz turystów, ich podstawowy projekt niewiele się jednak zmienił od tysiącleci. Dahabija to wybór droższy, ale zapewniający kameralność – mój statek może zabrać 12 osób, dla których przygotowano sześć podwójnych kajut z prywatnymi łazienkami. Mniejsze rozmiary i większa zwrotność żaglowca gwarantuj…

GettyImages-97942874-f38b0ca.jpg
width: 2121
height: 1414

Czy starożytni Egipcjanie świętowali przesilenie zimowe? Odkryty niedawno grobowiec wskazuje, że było dla nich ważne
type: item
date: 2024-12-13T15:29:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: historia egiptu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: słońce
subject: starożytny egipt
description: Najkrótszy dzień w roku był celebrowany w różnych kulturach na całym świecie. Istnieją przesłanki sugerujące, że czczono go również w starożytnym Egipcie. Dwa lata temu archeolodzy odkryli w okolicach dzisiejszego miasta Asuan grobowiec, który został precyzyjnie zwrócony w stronę wschodu Słońca w przesilenie zimowe.
encoded: Spis treści: Czy przesilenie zimowe świętowano w starożytnym Egipcie? Odkrycie najstarszego grobowca związanego z pozycją Słońca w grudniu Czy przesilenie zimowe było ważne dla starożytnych Egipcjan? Dwukrotnie w roku zdarza się, że jeden z biegunów Ziemi jest najbardziej odchylony od Słońca. Raz dotyczy to bieguna północnego, raz południowego. Dla każdej z półkul dzień jest wówczas najkrótszy, noc zaś – najdłuższa. To właśnie jest przesilenie zimowe. Na półkuli północnej przypada ono na 21 lub 22 grudnia. Z kolei przesilenie letnie przypada na drugą połowę czerwca. Dzień przesilenia zimowego od dawna była bardzo ważny dla ludzi z różnych kultur. Wcześnie w historii cywilizacji zauważono, że od niego licząc, dni stają się coraz dłuższe, Słońce zaś osiąga coraz wyższy punkt na niebie. Dlatego właśnie przesilenie zimowe był w wielu cywilizacjach okazją do świętowania. W starożytnym Rzymie w tym okresie odbywały się Saturnalia, w Persji – Noc Jalda. Swoje święta mieli Germanie oraz Słowianie (w przypadku tych ostatnich były to tzw. Szczodre Gody). Po pojawieniu się chrześcijaństwa zaś to właśnie w okolicach przesilenia zimowego obchodzi się Boże Narodzenie. Czy przesilenie zimowe świętowano w starożytnym Egipcie? Nie ma powodów przypuszczać, że tak ważny dzień nie był również celebrowany przed wiekami nad Nilem. O corocznym festiwalu poświęconym bogowi Horusowi w jednym ze swoich dzieł wspomina Makrobiusz, rzymski filozof i pisarz żyjący w IV w. n.e. Makrobiusz dodaje, że święto przypadało na okres przesilenia zimowego. Podobną informację przytacza Epifaniusz z Salaminy, żyjący w podobnym okresie chrześcijański biskup. On z kolei wspomina poświęcone Horusowi święto w swoim najważniejszym dziele zatytułowanym „Panarion”. Horus, jedno z najważniejszych bóstw egipskich, przedstawiany był jako sokół albo człowiek z głową sokoła. W mitologii był synem Ozyrysa i Izydy, bogiem nieba, łączonym z Księżycem i Słońcem. Horus w mitach egipskich walczy z Setem, bogiem pustyni i zab…

grobowiecegipski-9b1445b.jpg
width: 1181
height: 885

Pierwszy taki znak zodiaku znaleziony w Egipcie. Pochodzi z Mezopotamii
type: item
date: 2024-11-21T13:35:30.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: gwiazdozbiory zodiakalne
subject: historia egiptu
subject: odkrycia archeologiczne
description: W starożytnym Egipcie symbolika zodiakalna nie była elementem rodzimej tradycji. Mimo to nowe odkrycie w el-Hosh ukazuje znak Koziorożca, wyryty w piaskowcu, jako świadectwo kulturowej wymiany w okresie grecko-rzymskim.
encoded: Spis treści: Petroglif Koziorożca w el-Hosh Wpływy mezopotamskie w Egipcie Astrologia w Egipcie i wymiana kulturowa Starożytni Egipcjanie zostawili po sobie bogatą spuściznę. Kolejne odkrycia archeologiczne potwierdzają, jak bardzo ich cywilizacja była złożona i zaawansowana. Pierwsze skojarzenia ze starożytnym Egiptem, jakie przychodzą na myśl, to piramidy, mumifikowanie zmarłych oraz hieroglify. I to właśnie ze sztuki naskalnej dowiadujemy się więcej nie tylko o codzienności Egipcjan, ale też o ich wierzeniach. A te, oprócz licznych bóstw, z czasem objęły również zodiak. Petroglif Koziorożca w el-Hosh Więcej o tym aspekcie wierzeń starożytnych Egipcjan mówi ostatnie odkrycie z miejscowości el-Hoshna na zachodnim brzegu Nilu. Według ekspertów może to być pierwszy znany przykład starożytnego egipskiego petroglifu przedstawiającego znak zodiaku. Mowa o prostym rycie stworzenia z głową kozy i ciałem ryby. Co to może być? Intrygujące zwierzę zidentyfikowano jako... Koziorożca. Dr Frederick Hardtke, autor odkrycia, wraz ze współpracownikami opisuje petroglif następująco: „[...] wydaje się przedstawiać głowę ssaka z dwojgiem uszu lub rogami umieszczonymi na czubku i małą brodą, do której przyczepiona jest łuska; rybi tułów z wachlarzowatym ogonem, z którego wychodzą jedna lub ewentualnie dwie krótkie nogi. Te połączone cechy ściśle odpowiadają cechom Koziorożca”. Wpływy mezopotamskie w Egipcie Petroglif Koziorożca znaleziono obok rytu przedstawiającego kameleona. To dodatkowo podkreśla różnorodność symboliki w tym miejscu. W el-Hosh odkryto także inne liczne petroglify i inskrypcje z różnych okresów, od predynastycznych po grecko-rzymski i islamski. Jak Koziorożec trafił do Egiptu? Badacze zauważyli, że symbol będący hybrydą kozy i ryby po raz pierwszy pojawił się w ikonografii Mezopotamii około 2112 roku p.n.e. Była to postać boga Enki. Sumerowi i Akadyjczycy traktowali go również jako interpretację konstelacji Koziorożca. Astrologia w Egipcie i wymiana kulturowa Astrol…

Znak-zodiaku-9fa575c.jpg
width: 1200
height: 776

Egipcjanie używali podczas rytuałów halucynogennych koktajli. „Mikstura miała wyglądać jak krew”
type: item
date: 2024-11-18T14:03:35.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: archeologia
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Po raz pierwszy znaleziono fizyczny dowód potwierdzający, że starożytni Egipcjanie sięgali po mikstury zawierające substancje halucynogenne. Dowodem tym są pozostałości znalezione w naczyniu poświęconemu bożkowi Besowi, opiekunowi ciężarnych i rodziny.
encoded: Spis treści Jakie naczynie wzięli pod lupę naukowcy Po jakie środki sięgali starożytni Egipcjanie Staroegipskie rytuały z halucynogenami Jak wyglądały rytuały starożytnych Egipcjan? W jaki sposób oddawali cześć swoim bogom i co robili, prosząc ich o opiekę? Na ten temat narosło wiele mitów. Jeden z nich głosi, że Egipcjanie regularnie używali halucynogenów. Miały im one zapewniać mistyczne doznania i kontakt ze światem duchowym. Prawda czy fantazje? Dotychczas zdania naukowców były podzielone. Co prawda istniały teorie sugerujące sięganie przez Egipcjan po mandragorę czy bielunia dziędzierzawę, jednak brakowało dowodów. Czyli śladów substancji, które przetrwałyby dwa milenia i jednoznacznie rozstrzygnęłyby wątpliwości. Brakowało – aż do teraz. W czasopiśmie „Scientific Reports” ukazał się właśnie artykuł sygnowany przez zespół Davide’a Tanasiego z Uniwersytetu Południowej Florydy. Tanasi przeprowadził zaawansowane analizy chemiczne jednego z egipskich naczyń sprzed naszej ery. I, jak twierdzi, odkrył w nim po raz pierwszy ślady halucynogenów. Jakie naczynie wzięli pod lupę naukowcy Przebadanym naczyniem jest kubek pochodzący ze zbiorów Tampa Museum of Art na Florydzie. Ma kształt głowy egipskiego bóstwa o imieniu Bes. Naczynie liczy około 2,2 tys. lat. Naukowcy pobrali sproszkowaną próbkę z jego wewnętrznej ścianki. Następnie przeprowadzili jej analizy chemiczne i genetyczne. Rezultat okazał się sukcesem. – Po raz pierwszy udało się zidentyfikować wszystkie chemiczne sygnatury składników mikstury z kubka poświęconego Besowi. W tym rośliny używane przez Egipcjan, które mają właściwości psychotropowe i lecznicze – powiedział Tanasi. Po jakie środki sięgali starożytni Egipcjanie W kubku znaleziono ślady ruty stepowej (Peganum harmala), lotosu błękitnego (Nymphaea nouchali var. Caerulea) oraz rośliny należącej do rodzaju Cleome. Wszystkim tradycyjnie przypisuje się „właściwości psychotropowe i medyczne” – jak napisali autorzy artykułu. W naczyniu znajdowały się również …

study-confirms-egyptia-bfdd729.jpg
width: 2008
height: 1873

Naukowcy zidentyfikowali sarkofag faraona. To jeden z najwybitniejszych władców Egiptu
type: item
date: 2024-05-31T06:32:54.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: egipt
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
description: Francuscy archeolodzy odkryli, do kogo należał starożytny egipski sarkofag. Okazało się, że pochowano w nim Ramzesa II, trzeciego faraona z XIX dynastii. Udało się to ustalić dzięki hieroglifom, które wcześniej zostały przeoczone.
encoded: W tym artykule: Zaginiony sarkofag Ramzesa II Co się stało z mumią egipskiego faraona? Rabunki egipskich trumien Kim był Ramzes II? Sarkofag faraona Ramzesa II zidentyfikowano po ponownym zbadaniu zdobionej trumny odnalezionej w 2009 roku w starożytnym Abydos w Górnym Egipcie. Odkrycia dokonali wówczas archeolodzy Aymana Damarani i Kevin Cahail. Przez lata nie było jasne, do kogo należała ta trumna, aż do czasu, gdy badań podjął się naukowiec z Uniwersytetu Paryskiego, Frédéric Payraudeau. Zaginiony sarkofag Ramzesa II Był to właściwie fragment dawnego sarkofagu. Ukryty został pod podłogą koptyjskiego budynku. Znajdowały się w nim dwie osoby, ale datowanie wykazało, że zostały pochowane w różnym czasie. Naukowcom udało im się jednak zidentyfikować tylko tego ostatniego. To Mencheperre, wielki kapłan XXI dynastii, który sprawował władzę w latach 1045–992 p.n.e. Był nazywany Boskim Ojcem Pierwszym Prorokiem Amona. To syn wielkiego kapłana Pinodżema I i Duathathor Henuttaui II. Jego żoną została bratanica, Isetemchabit III, córka Psusennesa I. W końcowych latach swego panowania w Tebach przyjął tytuły królewskie, panując jako król Górnego i Dolnego Egiptu, ale w rzeczywistości jego panowanie rozciągało się tylko na obszary Górnego Egiptu. Jednak pierwszy właściciel sarkofagu wciąż pozostawał tajemnicą. – Wiedzieliśmy, że należał on do bardzo wysokiej rangi osobistości egipskiego Nowego Państwa – podkreślił Payraudeau. Zespół archeologa od kilku lat prowadził poszukiwania, które miały doprowadzić do odpowiedzi. W pewnym momencie badacze natknęli się na rycinę, której nikt wcześniej nie zauważył. Co się stało z mumią egipskiego faraona? Znajdowała się na ozdobnym elemencie, który był mocno podniszczony. Naukowcy zidentyfikowali tam owalną inskrypcję, która zawierała imię Ramzesa II. – To odkrycie jest nowym dowodem na to, że w tamtym czasie Dolina Królów była przedmiotem nie tylko grabieży, ale także ponownego wykorzystania obiektów grobowych przez kolejnych władców – na…

sarkofag-ramzesa-ii-7969d89.webp
width: 650
height: 366

Co golili Egipcjanie po śmierci kota? Oto, jak poważane były koty w starożytnym Egipcie
type: item
date: 2024-03-23T13:16:50.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bogowie
subject: Edukacja
subject: egipcjanie
subject: historia egiptu
subject: koty
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Były rozpieszczane, czczone, a nawet przedstawiane jako bóstwa. Koty w starożytnym Egipcie cieszyły się niezwykłą popularnością. Niektóre obyczaje z nimi związane mogą zadziwiać.
encoded: W tym artykule: Co golili Egipcjanie po śmierci kota? Bastet – bogini z kocią twarzą Nie tylko Bastet i Sechmet. Inne bóstwa-koty Mumie kotów i kocie nekropolie Koty w starożytnym Egipcie: ukochani pupile Czy koty udomowiono w Egipcie? Cywilizacja starożytnego Egiptu jest fascynująca. Dzięki temu, że dla dawnych Egipcjan życie pozagrobowe było ważniejsze niż doczesne, wiedza o ich kulturze przetrwała do dziś, w bogato wyposażonych grobowcach. W egipskiej obyczajowości nie brakowało wierzeń i rytuałów dotyczących zwierząt. A jednym z najbardziej poważanych zwierząt były koty. Co golili Egipcjanie po śmierci kota? Podobno golili brwi, a informację tą znajdziemy w dziele greckiego historyka Herodota pt. „Dzieje”. Herodot napisał „Dzieje” około roku 450 p.n.e. Mimo, że jest nazywany „ojcem historii” to nie możemy traktować informacji przedstawionych w „Dziejach” jako sprawdzonych naukowo faktów, choć dzieło to jest niewątpliwie ważnym źródłem. Fragment „Dziejów” o kotach w Egipcie brzmi tak: W którym zaś domu kot zdechnie naturalną śmiercią, tego mieszkańce wszyscy golą sobie brwi tylko, u których pies padnie, całe ciało i głowę. Nieżywe koty wynoszą pod uświęcone pokrycia, gdzie grzebią je namaściwszy, w mieście Bubastis; psy zaś każdy w swojem mieście chowa w poświęconych skrzyneczkach. Symbole egipskie i ich znaczenie – co zdobiło egipskie świątynie i obeliski? Symbole egipskie towarzyszyły właściwie każdemu etapowi rozwoju cywilizacji nad Nilem. Jakie znamy symbole egipskie? Znaczenie najważniejszych z nich rozszyfrowujemy poniżej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/symbole-egipskie-i-ich-znaczenie-co-zdobilo-egipskie-swiatynie-i-obeliski-fot-universal-history-archive-universal-images-group-via-getty-images-1ffce78.jpeg" width="938" height="651" alt="Symbole egipskie i ich znaczenie - co zdobiło egipskie świątynie i obeliski? (fot. Universal History Archive/Universal Images Group via Getty Images)" title="Symbole egipskie i…

co-golili-egipcjanie-po-smierci-kota-39cfa9b.jpg
width: 2120
height: 1414

Czy Napoleon spędził noc w piramidzie Cheopsa? O tym doświadczeniu nie chciał ponoć rozmawiać
type: item
date: 2023-11-20T14:31:24.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: napoleon bonaparte
subject: Onet
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Po spędzeniu nocy w komorach piramidy Cheopsa w Egipcie Napoleon był blady i roztrzęsiony. O swoim doświadczeniu nie chciał z nikim nigdy rozmawiać. Tajemnicę miał zdradzić na łożu śmierci. Taka krąży legenda. A jaka jest prawda?
encoded: W tym artykule: Napoleon w Wielkiej Piramidzie Fakty o pobycie Bonapartego w Gizie Zasługi Napoleona dla egiptologii Cesarz Francuzów, Napoleon Bonaparte (1769–1821) uznawany jest za jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych w dziejach. A także za jedną z najważniejszych postaci w historii świata. Do kin trafia właśnie nowa amerykańska superprodukcja w reżyserii Ridleya Scotta, która opowiada historię Napoleona. W jednym z trailerów uwagę zwracają kadry z Płaskowyżu Giza, gdzie znajdują się egipskie piramidy. View oEmbed on the source website Napoleon w Wielkiej Piramidzie Nie jest jeszcze jasne, czy w najnowszym filmie Napoleon wchodzi do piramidy, bo pokazano tylko kilka kadrów. Jednak krąży legenda, że „mały kapral” miał w piramidzie Cheopsa spędzić noc. To doświadczenie miało odmienić jego życie. Pytany o to, co się stało, nie chciał nic powiedzieć. Na łożu śmierci, zapytany o to, co tam zaszło, rzekł: „Nie ma sensu. I tak mi nikt nie uwierzy”. Legenda o pobycie Bonapartego w grobowcu Cheopsa jest żywa do dziś. Motyw ten wykorzystano w powieściach, na przykład w „Nieśmiertelnej piramidzie”. Jej autor, Javier Sierra w epilogu i we wstępie sugeruje, że chociaż powieść jest wytworem wyobraźni, to jednak Napoleon faktycznie spędził noc w piramidzie. A co wiemy tak naprawdę o Napoleonie i jego wizycie wśród piramid? Fakty o pobycie Bonapartego w Gizie Nie mamy żadnych wiarygodnych źródeł potwierdzających nocleg Napoleona w Wielkiej Piramidzie. W biografii Bonapartego jego osobisty sekretarz, Louis Antoine Fauvelet de Bourrienne napisał, że cesarz nigdy nawet nie wszedł do niej, nie mówiąc o noclegu w komorach. Napoleon był jednak bardzo zainteresowany dziedzictwem archeologicznym Egiptu. Piramida Cheopsa go intrygowała. Dlatego wysłał kilka osób do piramidy Cheopsa. Następnie opisały one cesarzowi swoje wrażenia. Bonaparte nie wspomniał ani słowem na łożu śmierci o wizycie w piramidzie. Co prawda w zależności źródła zachowało się kilka wersji ostatnich słów Bon…

czy-napoleon-spedzil-noc-w-piramidzie-cheopsa-o-tym-doswiadczeniu-nie-chcial-ponoc-rozmawiac-bc07a97.png
width: 1200
height: 630

Nubijczycy wybudowali więcej piramid niż Egipcjanie. Słynęli ze świetnego władania jedną bronią
type: item
date: 2023-11-19T07:27:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: egipcjanie
subject: egipt
subject: historia
subject: historia egiptu
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Nubijczycy zdołali stworzyć królestwo, które w szczytowym okresie swojego rozwoju, pod względem wielkości i wpływów, dorównywało Egiptowi, a nawet na pewien czas zdołało zawładnąć krainą faraonów. W swojej epoce zyskali sławę jako zręczni rzemieślnicy i wybitni wojownicy, z których odwagą i umiejętnościami bojowymi musieli liczyć się wszyscy. Co jeszcze wiemy na temat Nubii i Nubijczyków? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Historia i pochodzenie Nubijczyków Nubia i Egipt Powstanie królestwa Kusz Kultura i sztuka Nubijczyków Osiągnięcia Nubijczyków Nubijczycy jako wojownicy Upadek Nubii Nubia to starożytna kraina, która swoim zasięgiem obejmowała środkowy bieg Nilu, między VI a I kataraktą. Obecnie obszar ten pokrywają pustynne tereny północnego Sudanu i południowego Egiptu. Jednak na długo przed nastaniem naszej ery w Nubii panował wilgotniejszy klimat, a jej terytorium porastała roślinność charakterystyczna dla sawanny. Bogactwo zasobów naturalnych dawało jej mocną pozycję w regionie, ale sprawiło też, że Nubia stawała się obiektem zakusów swojego sąsiada. Sama nazwa krainy ukuła się w okresie rzymskim. Wywodzi się od egipskiego nb i oznacza „Kraj Złota”. Historia i pochodzenie Nubijczyków Pierwsze ślady osadnictwa na terenie Nubii (pozostałości wyrobów ceramicznych) pochodzą z okresu mezolitu. Między 4000 a 3000 r. p.n.e. ludy zamieszkujące ten obszar zaczęły uprawiać ziemię. Zapoczątkowało to powstanie pierwszej kultury na terenie Nubii, nazywaną Grupą-A, zgodnie z klasyfikacją George'a Reisnera, amerykańskiego archeologa. Grupa-A prawdopodobnie pozostawała pod wpływami kształtującej się kultury egipskiej. Należy jednak podkreślić, że istnieje teza, według której cywilizacja nubijska była kolebką cywilizacji starożytnego Egiptu. Około 2200 roku p.n.e. w Dolnej Nubii zaczęła rozwijać się kolejna kultura nubijska – Grupa-C. A równolegle z nią, na obszarze Górnej Nubii, kultura Kerma, której nazwa pochodzi od miasta położonego na południe od III katarakty. Nubia i Egipt Początkowo, dwie kształtujące się kultury – nubijska i egipska – utrzymywały ze sobą poprawne relacje. W starożytnym okresie Grupy-A (od 3700 r. p.n.e. do 3250 r. p.n.e.) rozpoczęła się wymiana handlowa między obiema krainami. Nubijczycy dostarczali Egipcjanom złoto, heban, kadzidło, skóry zwierząt, żywe zwierzęta i kość słoniową. W zamian otrzymywali miedź, narzędzia, zboża, oliwę i wino. Kleopatra – „…

nubijczycy-historia-zycie-i-kultura-tego-starozytnego-afrykanskiego-ludu-fot-radiokafka-shutterstock-com-499565a.jpg
width: 2498
height: 1664