Pociąg Warszawa-Helsinki w 6 godzin? Pod Bałtykiem może powstać najdłuższy tunel kolejowy świata
Estonia wraca do dyskusji o jednym z najbardziej ambitnych projektów infrastrukturalnych w Europie Północnej. Władze ponownie dyskutują o podmorskim połączeniu kolejowym, które mogłoby stać się strategicznym ogniwem między krajami bałtyckimi, Finlandią, regionami arktycznymi i resztą kontynentu.
Pomysł zakłada budowę tunelu pod Zatoką Fińską, który połączyłby Tallinn i Helsinki bez konieczności korzystania z promów czy połączeń lotniczych. Estoński minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna nazwał inwestycję „brakującym ogniwem” między dwoma dziś rozdzielonymi systemami transportowymi. Gdyby projekt doszedł do skutku, byłaby to jedna z najdłuższych podmorskich przepraw kolejowych na świecie. Tunel Helsinki-Tallinn. Projekt ma około 100 kilometrów długości Pomysł stałego połączenia kolejowego między Finlandią a Estonią nie jest nowy – o tunelu pod Zatoką Fińską mówi się od lat 90., jednak przez kolejne dekady projekt pozostawał głównie na etapie analiz i planów. Najbardziej intensywne prace nad jego koncepcją prowadzono w latach 2017–2019. W ramach projektu FinEst Link rozważano budowę trasy liczącej około 100 kilometrów, która miałaby połączyć Helsinki z Tallinnem i obsługiwać zarówno ruch pasażerski, jak i towarowy. Według ówczesnych założeń pociągi pasażerskie mogłyby rozwijać prędkość około 200 km/godz., a sam przejazd między stolicami miałby trwać mniej więcej pół godziny. W tym samym czasie dyskutowano o dwóch możliwych sposobach realizacji inwestycji. Pierwszy zakładał budowę tunelu w ramach projektu publicznego, którego koszt szacowano na około 20 mld euro. Drugi promował fiński przedsiębiorca Peter Vesterbacka, proponując większy udział prywatnego kapitału, w tym środków z Azji. W 2021 roku Finlandia i Estonia uzgodniły dalszą współpracę przy dużych projektach transportowych, w tym przy koncepcji tunelu Helsinki-Tallinn. Nie oznaczało to jednak jeszcze decyzji o rozpoczęciu budowy. W zależności od ostatecznego wariantu trasy przeprawa miałaby liczyć około 90–100 km, co uczyniłoby ją najdłuższym podmorskim tunelem kolejowym na świecie. Skala przedsięwzięcia oznacza, że nawet przy rosnącym poparciu politycznym jego realizacja wymagałaby ogromnych nakładów finansowych, wieloletnich przygotowań oraz ścisłej współpracy Finlandii, Estonii i instytucji unijnych. Margus Tsahkna podkreśla przy tym, że dziś projekt ma większe znaczenie niż jeszcze kilka lat temu. – Po rosyjskiej agresji na Ukrainę i wobec potrzeby wzmacniania konkurencyjności Unii Europejskiej znaczenie tego projektu wyraźnie wzrosło – zaznaczył estoński minister spraw zagranicznych. Pociągiem z Helsinek do Warszawy? Tunel ma połączyć Finlandię z Rail Baltica Znaczenie tunelu wykraczałoby daleko poza skrócenie podróży między dwoma sąsiadującymi stolicami. Kluczowe byłoby jego włączenie do budowanej sieci Rail Baltica, która ma połączyć Estonię, Łotwę i Litwę z Polską, a dalej z europejskim systemem kolejowym. Dzięki temu Finlandia po raz pierwszy zyskałaby stałe lądowe połączenie kolejowe z państwami bałtyckimi i Europą Środkową, niewymagające przewozu pasażerów lub ładunków promami. Według przedstawianych obecnie szacunków po ukończeniu obu inwestycji podróż pociągiem z Helsinek do Warszawy mogłaby trwać około sześciu godzin. Tunel miałby przy tym znaczenie nie tylko dla pasażerów. Już wcześniejsze analizy FinEst Link zakładały intensywny ruch towarowy i wskazywały, że stała przeprawa mogłaby przejąć część ładunków przewożonych dziś drogą morską. Co więcej, w połowie stulecia z połączenia kolejowego mogłoby korzystać około 12 mln pasażerów rocznie. Margus Tsahkna podkreśla jednak, że projekt należy dziś rozpatrywać również w znacznie szerszej perspektywie. – Chodzi o takie połączenie, które zintegruje Rail Baltica i kraje nordyckie w jedną sieć i stworzy korytarz transportowo-energetyczny przez Polskę na Ukrainę, a dalej połączy Europę z Azją – powiedział w rozmowie z fińskim portalem „Verkkouutiset”. Dyskusja powraca w szczególnym momencie również dlatego, że w 2026 roku Estonia przewodniczy formatowi Nordic-Baltic Eight, skupiającemu Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Litwę, Łotwę, Norwegię i Szwecję. W tym ujęciu tunel przestaje być jedynie spektakularnym przedsięwzięciem inżynieryjnym, a staje się elementem szerszej debaty o bezpieczeństwie, odporności infrastruktury i lepszym połączeniu północnej oraz wschodniej części Europy ze wspólną siecią transportową. Źródła: Rzeczpospolita, TVP, Verkkouutiset Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Odwiedziłem jedną z najbardziej północnych stolic Europy. Nigdzie nie jadłem tak dobrej łososiowej
Nie ma w Europie drugiej stolicy, która jednocześnie tak wiele czerpałaby ze Wschodu, Zachodu i Północy – i gdzie narodowe temperamenty najchętniej studzi się i rozgrzewa w saunie.
Spis treści: Statystyczny Fin wypija 10 kilogramów kawy rocznie Łososiowa palce lizać Zimą woda w zatoce zmienia się w grubą warstwę lodu Biblioteka jako manifest, design jako codzienność Bardzo fiński wieczór Jak zorganizować podróż do Helsinek Wysiadam z pociągu na dworcu głównym w Helsinkach i przez chwilę stoję pod monumentalnym zegarem, który od ponad stu lat wyznacza rytm spotkań. Granitowa fasada projektu Eliela Saarinena jest surowa, niemal północna w wyrazie, a masywne kolumny, monumentalne rzeźby trzymające kule światła i geometryczny porządek jasno wskazują, że budynek powstał w pierwszej połowie XX wieku. Nie ma tu nadmiaru dekoracji. Jest funkcja, jest materiał, jest światło. To pierwsza lekcja Helsinek, którą nie raz jeszcze przerobię spacerując po stolicy Finlandii – forma wynika tu zarówno z historii, jak i z wyjątkowego sposobu, w jaki pada światło w tym kraju. Statystyczny Fin wypija 10 kilogramów kawy rocznie Dworzec znajduje się w samym centrum miasta. Wychodzę na zaśnieżoną aleję. Zimowe Helsinki sprawiają wrażenie, jakby okres bożonarodzeniowy nigdy się tu nie kończył. Północny mrok rozświetlają migające lampki i neony. Mijam znakomicie przystosowanych do życia w ciemności i mrozie Finów. Tu ktoś rozgrzewa się, robiąc niezliczoną liczbę pajacyków, tam przechadzają pracownicy biur w sportowych butach i studenci z kubkami kawy. Finlandia od lat utrzymuje się w światowej czołówce spożycia kawy na mieszkańca – statystycznie Fin wypija jej ponad 10 kilogramów rocznie. W praktyce oznacza to, że w Helsinkach przerwa na kawę jest niemal instytucją publiczną. Jako kawosz nie mogę sobie odmówić filiżanki. Wraz z moim fińskim towarzyszem Janne siadam w Café Noir (Pohjoisesplanadi 35). „W Helsinkach nie spodziewaj się kawy najwyższej światowej jakości. To, że pijemy dużo, nie znaczy, że dobrze. W fińskich kawiarniach najczęściej znajdziesz tanią kawę przelewową” – tłumaczy Janne, a ja po chwili przekonuję się, że taki system ma jednak swoje zalety – w cenie jest bowiem nieograniczona liczba dolewek. Łososiowa palce lizać Pokrzepiony trzema filiżankami ruszam na Plac Senacki. To geometryczne serce miasta. Po jednej stronie wznosi się helsińska Katedra – biała, klasycystyczna, z pięcioma zielonymi kopułami. Po przeciwnej – Pałac Rządu i gmach Uniwersytetu Helsińskiego. Wszystko zaprojektowane w pierwszej połowie XIX wieku dla rosyjskiego cara. I tu ważny kontekst: Helsinki stały się stolicą w 1812 roku decyzją Aleksandra I, który przeniósł ją z Turku, aby móc zarządzać Finlandią bliżej Petersburga. Miasto miało być wizytówką Wielkiego Księstwa Finlandii istniejącego w ramach Imperium Rosyjskiego. Na schodach katedry siedzą grupy młodych ludzi. Latem to naturalna trybuna do obserwowania miasta, zimą – punkt startowy dla saneczkarzy. A kto dorastał w latach 90. XX wieku pamięta kultowy kawałek „Sandstorm”, kręcony dokładnie w tym miejscu. W środku świątyni zaskakuje prostota: brak złoconych ikonostasów, brak nadmiaru obrazów. Luterańska powściągliwość. Idę w kierunku zatoki. Helsinki rozkładają się wachlarzem między wodą a granitowym podłożem. Tutejsze chodniki i nabrzeża zbudowano z tego samego różowawego kamienia, który wystaje z ziemi w postaci skał. To jedno z nielicznych europejskich miast, w którym geologia jest tak widoczna na każdym kroku. Kilka kroków dalej zaczyna się port. Na targu Kauppatori sprzedawcy oferują łososia w każdej postaci – marynowanego, wędzonego, w zupie lohikeitto. W chłodny lutowy dzień łososiowa wydaje się znakomitym pomysłem. W smaku trochę przypomina naszą jarzynową – lekko kremowa z dużą ilością kopru i pietruszki. Na tym portowym targu można dostać więcej skarbów fińskiej kuchni. Pod namiotami leżą borówki, kurki i chleb żytni. Finlandia ma ponad 180 tysięcy jezior i niemal 75 proc. powierzchni kraju pokrywają lasy. To nie są dane z broszury turystycznej – to absolutny fundament tutejszej kuchni. Zimą woda w zatoce zmienia się w grubą warstwę lodu Z przystani odpływa prom do Suomenlinna. Rejs trwa kilkanaście minut. Twierdza powstała w XVIII wieku, gdy Finlandia należała jeszcze do Szwecji. Miała chronić przed ekspansją Rosji. Ironia historii sprawiła, że w 1808 roku poddała się właśnie Rosjanom niemal bez walki. Dziś Suomenlinna to dzielnica z około 800 mieszkańcami, wpisana na listę UNESCO. Są tu bastiony, suche doki, magazyny prochu i drewniane domy w pastelowych kolorach. Spaceruję wzdłuż murów, z których widać archipelag. Helsinki składają się z ponad 300 wysp. Woda nie jest tu dodatkiem do miasta – jest jego strukturą. Zimą zamienia się w grubą warstwę lodu. W jednej z dawnych kazamat (rodzaj ceglanych schronów) działa browar. W innej – szkoła artystyczna. Twierdza, która miała odstraszać wroga, stała się przestrzenią codzienności. Dzieci jadą na rowerach do szkoły, turyści rozkładają koce na trawie, a prom kursuje tu jak miejski autobus. Skoro jestem już nad brzegiem Zatoki Fińskiej, nie mogę sobie odmówić wizyty w tradycyjnej fińskiej saunie. Nie da się zrozumieć Helsinek bez sauny. W całej Finlandii jest ich około trzech milionów – niemal jedna na dwóch mieszkańców. W mieście działają zarówno prywatne sauny w blokach, jak i publiczne łaźnie nad wodą. Są dosłownie wszędzie. Jedną z najbardziej znanych jest Löyly (Hernesaarenranta 4) – nowoczesny kompleks z drewnianą elewacją, który stał się ikoną współczesnej architektury. Kilkaset metrów dalej działa Allas Sea Pool – baseny z podgrzewaną wodą i bezpośrednim zejściem do Bałtyku. Zimą kąpiel w przeręblu nie jest ekstrawagancją, lecz elementem fińskiego stylu życia. Kiedy ja jestem opatulony w trzy warstwy ubrań, niezłomni Finowie kursują w kąpielówkach między gorącą sauną, a lodowatym przeręblem. W saunie nie rozmawia się głośno o polityce ani biznesie. To przestrzeń równości. W przeszłości to właśnie tam podejmowano decyzje, zawierano umowy, a nawet przyjmowano porody. Temperatura sięga 80–100 stopni, a wilgotność zależy od ilości wody wylanej na rozgrzane kamienie. Rytuał jest prosty: nagrzewanie, chłodzenie, powtórzenie. Biblioteka jako manifest, design jako codzienność Wracam do centrum i kieruję się w stronę nowoczesnej bryły z drewna i szkła. To Oodi (po polsku po prostu – oda) – biblioteka otwarta w 2018 roku, naprzeciwko gmachu parlamentu. Powstała z okazji 100-lecia niepodległości Finlandii i jest doskonałym przykładem pragmatycznego podejścia do życia Finów. Zamiast stawiać kolejny pomnik, zbudowali sobie praktyczną przestrzeń publiczną. Lokalizacja w samym sercu miasta też nie jest przypadkowa. Oodi jest „salonem obywatelskim”, miejscem spotkań, pracy i debat. Na parterze – kino i przestrzeń wystawowa. Piętro wyżej – drukarki 3D, studia nagrań, sale prób, a nawet publicznie dostępne maszyny do szycia. Dopiero na najwyższym poziomie zaczynają się regały z książkami. Biblioteka jest tu bardziej centrum usług publicznych niż magazynem literatury. Korzystanie z niej jest bezpłatne, podobnie jak edukacja na wszystkich poziomach. Finlandia od lat znajduje się w czołówce rankingów jakości edukacji i przejrzystości życia publicznego. Jednym z najciekawszych przykładów są tzw. fińskie baby boxy, o których pisaliśmy już w naszym serwisie. W Helsinkach widać to w detalach: dostępności przestrzeni, braku bramek i kontroli przy wejściach, zaufaniu. W tramwajach często nie ma kontrolerów. System działa, bo większość płaci. W Muzeum Designu (Korkeavuorenkatu 23) oglądam projekty Alvara Aalto – architekta, który potrafił łączyć modernizm z organiczną linią. To w jego pracach tak wyraźnie odbija się fińskie światło. Zarówno to z północy, skąpe i czasem przebijane spektakularnymi pokazami zorz polarnych na niebie, jak i letnie, nieskończone. Budynki i meble Aalto są obecne w całym mieście. Helsinki to w pewnym sensie katalog fińskiej myśli projektowej XX wieku. Helsinki w 2012 roku były Światową Stolicą Designu. Nie chodzi jednak o festiwalowy slogan. Wystarczy wejść do modernistycznej dzielnicy Punavuori czy na ulicę Esplanadi, by zobaczyć, jak projektowanie przenika codzienność – od mebli po przystanki tramwajowe. Marki takie jak Marimekko czy Iittala powstały z myślą o funkcjonalności i trwałości. Fiński design rzadko epatuje ozdobnością. Ma służyć przez dekady, nie przez sezon. Bardzo fiński wieczór Wieczorem wracam nad wodę. W lutym słońce znika szybko, jakby ktoś jednym ruchem zgasił światło nad Zatoką Fińską. Nie ma długiego, miękkiego zmierzchu – jest krótka chwila różu nad linią horyzontu i zaraz potem – oczywiście! – granat. Cisza w europejskiej stolicy to coś uderzającego. Słychać chrzęst śniegu pod butami i metaliczny dźwięk lin uderzających o maszt. I to wszystko. Temperatura spada kilka stopni poniżej zera, wiatr od morza potęguje chłód, a dzień – choć już wyraźnie dłuższy niż w grudniu – wciąż trwa zaledwie kilka godzin. Zimą Helsinki nie próbują nikogo uwodzić. Nie mają iluminowanych bulwarów ani karnawałowego rozmachu. Siłą miasta jest konsekwencja – w urbanistyce, edukacji, projektowaniu. Tramwaje kursują punktualnie mimo śniegu, prom do Suomenlinny przecina lód, biblioteka tętni cichą obecnością, a sauna rozgrzewa się do stu stopni, jakby była najpewniejszą odpowiedzią na północny mróz. Jak zorganizować podróż do Helsinek Jak dotrzeć do Helsinek Do Helsinek można dolecieć bezpośrednio z Warszawy, Krakowa i Gdańska. Najwięcej połączeń oferuje Finnair – narodowy przewoźnik Finlandii, który kilka razy dziennie lata do swojego głównego hubu na lotnisku Helsinki-Vantaa. Linie słyną z wysokiej punktualności, nowoczesnej floty oraz skandynawskiego standardu obsługi, dzięki czemu podróż jest komfortowa nawet na krótkiej trasie. Pasażerowie mogą liczyć m.in. na wygodne przesiadki w Helsinkach, przejrzysty system rezerwacji i dobre skomunikowanie z dalszymi lotami do Skandynawii i Azji. Lot z Warszawy trwa ok. 1 godz. 40 min, co sprawia, że Helsinki są jednym z najszybciej dostępnych kierunków w północnej Europie. Alternatywnie można wybrać rejsy PLL LOT (z Warszawy) lub połączenia z przesiadką w jednym z portów Europy Zachodniej. Z lotniska Helsinki-Vantaa do centrum najwygodniej dojechać pociągiem (linie I i P) – podróż trwa ok. 30 min. Bilet w strefie ABC kosztuje ok. 4,10 euro. Dostępne są także autobusy oraz taksówki (ok. 35–45 euro do centrum). Jak się poruszać po Helsinkach Transport publiczny w Helsinkach jest zintegrowany w ramach systemu HSL (Helsinki Region Transport). Metro, tramwaje, autobusy i pociągi podmiejskie działają w jednym systemie biletowym. Warto ściągnąć aplikację HSL, za pomocą której łatwo kupować bilety. Bilet jednorazowy w granicach centrum (strefa AB) kosztuje ok. 3,10 euro. Lotnisko Helsinki-Vantaa to główny węzeł przesiadkowy Finnair, który łączy Europę z Azją i Ameryką Północną. Linie słyną z punktualności oraz krótkich czasów transferowych – to jeden z najlepiej zorganizowanych portów przesiadkowych w tej części Europy. W centrum miasta wiele tras można pokonać pieszo, a latem popularne są rowery miejskie. Gdzie nocować w Helsinkach Hotel Kämp (Pohjoisesplanadi 29) – historyczny, pięciogwiazdkowy hotel przy Esplanadi. Ceny od ok. 250 euro za noc. Scandic Grand Central Helsinki – nowoczesny hotel w budynku dawnej poczty, tuż obok dworca głównego. Pokoje od ok. 140–180 euro. Oodi Hostel / The Yard Hostel – opcja budżetowa w ścisłym centrum, łóżka w pokojach wieloosobowych od ok. 35–45 euro. Co i gdzie zjeść w Helsinkach Old Market Hall (Vanha Kauppahalli) – zabytkowa hala targowa z 1889 r. przy porcie. Warto spróbować zupy z łososia (lohikeitto) i kanapek ze śledziem. Ravintola Savotta – tradycyjna kuchnia fińska w sąsiedztwie Placu Senackiego. W menu m.in. renifer i ryby z północnych jezior. Löyly – restauracja i sauna nad Bałtykiem, nowoczesna interpretacja fińskiej kuchni sezonowej. Warto jeszcze warto wiedzieć przed podróżą do Helsinek Helsinki Card zapewnia darmowy transport miejski oraz wstęp do wielu muzeów i atrakcji. Prom na twierdzę Suomenlinna kursuje przez cały rok – także zimą, gdy zatoka częściowo zamarza. W Finlandii napiwki nie są obowiązkowe – rachunek zazwyczaj obejmuje opłatę serwisową. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Ranking miast, które dają najwięcej radości podróżnym. Eksperci wskazali najlepsze kierunki tego roku
Nowe badanie przeanalizowało niemal 50 miast na świecie, zestawiając je pod kątem warunków sprzyjających dobremu samopoczuciu w czasie podróży. Wyniki pokazały, gdzie w 2025 roku turyści najczęściej mogą liczyć na wypoczynek, który łączy relaks, zdrowy styl życia i autentyczne poczucie szczęścia.
Nie każdy urlop kończy się poczuciem relaksu i zadowolenia. Czasem na miejscu czeka nas kapryśna pogoda, tłok na ulicach, hałas czy nieprzyjemna atmosfera, które potrafią zepsuć nawet najlepiej zaplanowaną podróż. Właśnie dlatego powstał ranking szczęścia wakacyjnego na 2025 rok. Wskazał destynacje, w których turyści mają największą szansę poczuć się naprawdę dobrze i wrócić z urlopu z pozytywnymi wspomnieniami. Czynniki wpływające na dobre samopoczucie turystów Ranking najprzyjemniejszych destynacji turystycznych na świecie w 2025 roku pokazuje, że nie tylko atrakcje czy ceny decydują o udanym urlopie. BookRetreats, we współpracy z Natalie Dattilo-Ryan, psycholożką kliniczną z Uniwersytetu Harvarda, opracowało indeks klasyfikujący 47 miast świata pod kątem czynników bezpośrednio wpływających na dobrostan podróżnych. Analiza oparła się na pięciu elementach sprzyjających uwalnianiu hormonów szczęścia, czyli serotoniny, dopaminy, endorfin i oksytocyny. Uwzględniono nasłonecznienie, jakość snu, dostęp do zdrowej żywności, obecność terenów zielonych oraz możliwość swobodnego poruszania się pieszo. – Wiele czynników, które wyzwalają hormony szczęścia, takich jak światło słoneczne, ruch, jedzenie czy jakościowy wypoczynek, często stanowi element udanych wakacji, jeśli tylko wybierze się odpowiedni kierunek – podkreśliła Dattilo-Ryan. Każde z miast otrzymało ocenę w skali od 1 do 100, co pozwoliło stworzyć listę destynacji, w których turyści mają największą szansę wrócić z wakacji naprawdę wypoczęci i zregenerowani. Wyniki pokazały również, że szczęście w podróży coraz częściej związane jest z doświadczeniami wykraczającymi poza tradycyjne zwiedzanie, gdyż kluczowe okazują się proste, codzienne elementy, które w odpowiednim otoczeniu nabierają szczególnego znaczenia. Gdzie podróżni poczują najwięcej radości? Najlepsze miasta w 2025 roku Lista miast, w których urlop sprzyja dobremu samopoczuciu, pokazuje, że relaksujące miejsca rozciągają się od południowej Europy po Amerykę i Australię. Na szczycie zestawienia znalazła się Lizbona, wyróżniona za wyjątkowo sprzyjające warunki – dużą liczbę słonecznych dni, łatwy dostęp do oceanu, urokliwe dzielnice stworzone do spacerów oraz bogatą ofertę zdrowej kuchni. Tuż za stolicą Portugalii uplasowały się z kolei Helsinki, które dzięki ogromnym terenom zielonym i harmonijnemu połączeniu życia miejskiego z bliskością natury zdobyły opinię miasta sprzyjającego równowadze i regeneracji. Trzecie miejsce zajęło natomiast Orlando na Florydzie, docenione za całoroczne słońce, parki tematyczne i liczne atrakcje pod gołym niebem, które gwarantują zarówno aktywny wypoczynek, jak i beztroską zabawę. Na czwartej pozycji uplasowały się Ateny, łączące bogactwo historycznych zabytków z klimatem sprzyjającym długim, pełnym światła dniom. Pierwszą piątkę zamknął Edynburg, w którym podróżni mogą liczyć na wyjątkowe połączenie dziedzictwa kulturowego z naturalnym krajobrazem oraz łatwość poruszania się pieszo. W czołówce znalazły się również inne znane europejskie stolice – Madryt, Wiedeń, Budapeszt czy Oslo – które łączą walory kulturowe z dostępem do terenów zielonych. Listę uzupełniły globalne metropolie, jak Sydney, Doha czy Chicago, co dowodzi, że poczucie szczęścia w podróży mogą odnaleźć zarówno osoby wybierające klasyczne stolice kultury, jak i ci, którzy preferują nowoczesne miasta zapewniające szeroki wachlarz doświadczeń turystycznych. Ranking miast gwarantujących udany urlop w 2025 roku: Lizbona – Portugalia Helsinki – Finlandia Orlando – USA Ateny – Grecja Edynburg – Szkocja Madryt – Hiszpania Wiedeń – Austria Budapeszt – Węgry Oslo – Norwegia Wilno – Litwa Kopenhaga – Dania Rzym – Włochy Zurych – Szwajcaria Zagrzeb – Chorwacja Doha – Katar Sztokholm – Szwecja Amsterdam – Holandia Sydney – Australia Monachium – Niemcy Chicago – USA Źródła: FTN News, BookRetreats Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tu nie zaznasz spokoju. Ranking najbardziej stresujących miast na świecie
Zatłoczone ulice, nieustanny zgiełk i brak przestrzeni – dla jednych to męcząca codzienność, dla innych esencja wielkiego miasta. Najnowszy ranking pokazuje, które miejsca mogą okazać się podróżniczym wyzwaniem, a gdzie można wreszcie odetchnąć pełną piersią.
Spis treści: Najbardziej stresujące miasta w 2025 roku Miasta, w których można odpocząć i się zrelaksować Wakacje czy krótkie city breaki zazwyczaj kojarzą się z odpoczynkiem i chwilą wytchnienia. Najnowsze badanie pokazuje jednak, że nie każde miejsce sprzyja relaksowi. Eksperci przeanalizowali natężenie ruchu turystycznego, warunki klimatyczne, poziom przestępczości oraz opinie podróżnych, aby wskazać miasta, w których w 2025 roku osiągnięcie spokoju może okazać się wyjątkowo trudne. Ich wnioski mogą zaskoczyć. Najbardziej stresujące miasta w 2025 roku Na pierwszym miejscu wśród najbardziej stresujących miast na świecie znalazł się Paryż. Choć powszechnie uchodzi za „miasto miłości”, w rzeczywistości jego zatłoczone ulice potrafią przytłoczyć. Każdego roku odwiedza go ponad 47,5 mln turystów stłoczonych na zaledwie 105 km², co – jak podkreślili autorzy zestawienia – „sprawia, że gęstość ruchu turystycznego jest dziesięciokrotnie większa niż w Nowym Jorku”. Do tego dochodzą długie kolejki do atrakcji, wzmożony ruch uliczny i wszechobecny pośpiech. Zaraz za francuską metropolią znalazło się Hanoi. Stolica Wietnamu jest pełna życia, ale jej wilgotny klimat bywa dla turystów wyczerpujący. Eksperci określili ją jako „najbardziej nieprzyjemną pod względem warunków atmosferycznych” – wysoka wilgotność powietrza w połączeniu z zatłoczonymi ulicami sprawia, że zwiedzanie staje się fizycznym wyzwaniem, a warunki panujące w mieście utrudniają spokojny wypoczynek. Na trzecim miejscu uplasował się Szanghaj. Co roku przyjeżdża tu około 300 milionów turystów, a w przeliczeniu na kilometr kwadratowy daje to ponad 47 tysięcy osób. Takie natężenie ruchu generuje hałas, presję czasu i wrażenie nieustannego pośpiechu, przez co – jak wynika z recenzji podróżnych – słowo „stres” pojawia się w opisach miasta wyjątkowo często. Czwartą pozycję zajęło Buenos Aires. Choć stolica Argentyny zachwyca kulturą i niepowtarzalną atmosferą, zmaga się z wysokim poziomem przestępczości oraz przeludnieniem. „Piękna, lecz tętniąca życiem” – podsumowali autorzy raportu, dodając, że intensywność miasta potrafi być dla niektórych zbyt duża. Pierwszą piątkę zamknął Stambuł. Orientalne bazary, historyczne zabytki i unikalny klimat miasta są niewątpliwym magnesem, jednak hałas, korki i letnie upały skutecznie wystawiają cierpliwość turystów na próbę, wymagając od nich nie tylko dobrego planowania, lecz także odporności na stres. Miasta, w których można odpocząć i się zrelaksować Zupełnie inaczej prezentuje się druga strona zestawienia. Miano najbardziej relaksującego miasta na Ziemi zyskał Dubaj, który – mimo swojego luksusu i nowoczesności – zaskakuje spokojem. Każdego roku odwiedza go 17,1 mln turystów, jednak dzięki rozległej przestrzeni i doskonałej organizacji ruchu nie tworzą się tam tłumy. Dodatkowo, niezwykle niski wskaźnik przestępczości sprawia, że miasto uchodzi za jedno z najbezpieczniejszych na świecie. Drugą pozycję zajęło Monachium, które dowodzi, że także europejskie metropolie mogą być przyjazne i spokojne. Łagodny klimat, wysoki poziom bezpieczeństwa oraz równowaga pomiędzy ruchem turystycznym a codziennym rytmem życia sprawiają, że – jak zauważyli autorzy raportu – „to idealne miejsce na powolny spacer z preclami w dłoni”. Na ostatnim miejscu na podium uplasowało się Melbourne. Niska gęstość turystyki, wynosząca jedynie 1265 osób na kilometr kwadratowy, w połączeniu z suchym klimatem i rozległymi terenami zielonymi sprawiają, że australijskie miasto stało się synonimem wakacyjnego relaksu. Czwarta lokata należy z kolei do minimalistycznego, czystego i niezwykle bezpiecznego Oslo. Niewielkie natężenie turystyki przekłada się tu na wyjątkowy spokój, dzięki czemu norweska stolica jest idealnym miejscem na bezstresowy city break. Piąte miejsce zajęły natomiast Helsinki, które wyróżniają się chłodnym klimatem, uporządkowaną przestrzenią i charakterystyczną skandynawską ciszą. To właśnie ten brak zgiełku sprawia, że – jak podkreślają autorzy raportu – „więcej tu szeptów niż hałasu”, a podróżni mogą naprawdę odetchnąć. Źródła: Daily Mail, News Mobile Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Helsinki – odkryj sauny, kulturę nordycką i atrakcje miasta
Helsinki, jedno z najszczęśliwszych miast świata, oferują unikatowe połączenie tradycji i nowoczesności. Od relaksujących saun po awangardowy design – odkryj, co czyni stolicę Finlandii wyjątkową. Poznaj najciekawsze atrakcje, kulinarne smaki i inspirującą historię.
Spis treści Co warto zobaczyć w Helsinkach? Fińska kuchnia – od dziczyzny po zupę z łososia Kultura i design w Helsinkach Praktyczne porady dla turystów – transport, noclegi i jedzenie Helsinki to miasto, w którym nowoczesność spotyka się z fińską tradycją. Znajdziesz tu piękne sauny, wyjątkowe zabytki, a także nowatorskie przestrzenie kultury i designu. Od twierdzy Suomenlinna po Bibliotekę Oodi – Helsinki mają wiele do zaoferowania. Poznaj miasto, które od lat jest uznawane za jedno z najszczęśliwszych na świecie. Co warto zobaczyć w Helsinkach? Helsinki są pełne atrakcji, które przyciągają turystów z całego świata. Znajdziesz tu zarówno miejsca związane z historią, jak i nowoczesne obiekty, które zachwycają swoim wyglądem i funkcjonalnością. Suomenlinna – Twierdza Fińska Suomenlinna to zespół fortyfikacji na sześciu wyspach Helsinek. Zbudowana w XVIII wieku, była twierdzą obronną, a dziś jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Spacerując po jej terenach, odkryjesz fascynujące ślady historii Finlandii. Twierdza oferuje także piękne widoki na morze, a na wyspy kursuje regularnie tramwaj wodny​. Biblioteka Oodi – symbol nowoczesności Biblioteka Oodi to nowoczesny budynek, który imponuje zarówno swoim designem, jak i funkcjonalnością. Szklane i stalowe konstrukcje połączone z drewnianą fasadą tworzą nowoczesną przestrzeń, w której można nie tylko czytać książki, ale także korzystać z licznych stref pracy i relaksu​. Sauny w Helsinkach – fińska tradycja Sauna to serce fińskiej kultury, a Helsinki oferują wiele miejsc, gdzie można poczuć prawdziwą fińską atmosferę. Löyly to nowoczesna sauna z widokiem na morze, zbudowana z drewna i idealnie wkomponowana w nadmorską promenadę Eiranranta​. Kolejną opcją jest tradycyjna Kotiharjun sauna, działająca od 1928 roku, będąca jedyną publiczną sauną opalaną drewnem​. Dla miłośników alternatywnych doświadczeń warto wybrać się do Sompasauny, społecznie zarządzanej sauny otwartej 24 godziny na dobę​. Fińska kuchnia – od dziczyzny po zupę z łososia Helsinki to raj dla smakoszy, oferujący różnorodne dania, które odzwierciedlają lokalną kuchnię nordycką. Jednym z unikatowych miejsc jest Lonna, restauracja na wyspie, serwująca tradycyjne potrawy, takie jak dziczyzna z czarną porzeczką​. Inną popularną pozycją w fińskim menu jest zupa z łososia, której najlepszą wersję znajdziesz w restauracji Fisken på Disken​. Kultura i design w Helsinkach Helsinki to także centrum nordyckiego designu. W Design District, znajdującej się w samym sercu miasta, znajdziesz liczne galerie i sklepy z wyrobami lokalnych artystów. W butikach, takich jak Cilla’s, odkryjesz minimalistyczne ubrania i ceramikę. W Marimekko czeka na ciebie klasyczny, fiński design w postaci odzieży i akcesoriów​. Nie brakuje też miejsc, gdzie sztuka współgra z naturą. Wystawa w Hanaholmen, położona wśród drzew nad morzem, oferuje prace artystów takich jak Jeppe Hein i Børre Sæthre, które harmonijnie wpisują się w skandynawski krajobraz. Praktyczne porady dla turystów – transport, noclegi i jedzenie Transport Helsinki są miastem idealnym do spacerów, ale oferują także doskonałą komunikację miejską – metro, tramwaje i rowery miejskie. Jednorazowy bilet kosztuje 3,10 euro, a bilet całodniowy to 9 euro​. W cieplejsze dni warto wypożyczyć rower za 5 euro, aby jeszcze bardziej poczuć klimat miasta​. Noclegi W zależności od budżetu, Helsinki oferują różnorodne opcje zakwaterowania. Hotel St. George to luksusowy wybór z minimalistycznym wystrojem i prywatną kolekcją sztuki​. Dla osób szukających tańszych opcji polecamy Eurohostel, gdzie ceny zaczynają się od 44 euro za noc, a w cenie jest poranna sauna​. Gdzie zjeść? Wybór restauracji w Helsinkach jest szeroki. BasBas to restauracja znana z nowoczesnej kuchni nordyckiej i niezobowiązującej atmosfery​. Dla miłośników lokalnych targów kulinarnych, Hakaniemi Market Hall oferuje tradycyjne fińskie potrawy w świeżej odsłonie​. Helsinki to miasto, które łączy w sobie nowoczesność i tradycję. Od pięknych krajobrazów po wyjątkowe miejsca takie jak Suomenlinna, Oodi czy liczne sauny, każdy znajdzie tu coś dla siebie. Finlandia nie bez powodu od lat przoduje w rankingach najszczęśliwszych krajów świata. Czas na twoją podróż!
Pierwsze lotnisko w Europie ma psy wykrywające koronawirusa
Wykrywają narkotyki i bomby, mogą też pomóc z COVID-19. Ludzie przylatujący i odlatujący z międzynarodowego lotniska w Helsinkach przejdą psi test na koronawirusa. Wytrenowane zwierzęta zdolne są wykryć w pocie człowieka zapach SARS-CoV-2 w 10 sekund a całe badanie zamyka się w jedną minutę.
Według naukowców z Uniwersytetu Helsińskiego, wspierających pilotażowy program badań, nosy czworonogów biją na głowę dostępne testy na wirusa zarówno w zakresie prędkości jak i dokładności. Pies potrzebuje 10 do 100 molekuł by wykryć wirusa. Urządzenia laboratoryjne nawet 18 mln. O tym, że psy nadają się do szukania patogenu stojącego za trwającą od lutego pandemią pisaliśmy już w kwietniu Pozytywne doświadczenia brytyjskiej organizacji Medical Detection Dogs potwierdziły dalsze badania naukowców z Francji (uzyskali dokładność od 84 do 94 proc. dla 14 z testowanych 18 zwierząt oraz 100 proc. wykrytych wirusów przez pozostałe 4 psy). View oEmbed on the source website Na lotnisku Helsinki-Vantaa 19 psów będzie stanowić pierwszą linię obrony przed wirusem. Jeżeli one coś znajdą w danej próbce, pokazując ją łapą, skomląc lub kładąc przy niej, osoba której próbkę zapachu skóry pobrano poddana zostanie standardowemu testowi PCR by potwierdzić psią opinię. Osoba testowana przechodzić będzie badanie anonimowo. Nigdy nie będzie miała też styczności ze zwierzęciem. Człowiek będzie w jednym pomieszczeniu, pies w drugim. Specjalnie wyznaczony pracownik pobierać będzie próbkę zapachu skóry a potem w szczelnym pojemniku przekazywać opiekunowi psa. Na wydziale weterynarii Uniwersytetu w Helsinkach wykorzystano w testach na wykrywanie patogenu zwierzęta szkolone wcześniej w wykrywaniu m.in. nowotworów. Według informacji prasowej [link] https://www.helsinki.fi/en/news/life-science-news/the-sharp-noses-of-covid-dogs-are-utilized-at-the-helsinki-vantaa-airport [/LINK] czworonogi wykazały się niemal 100 proc. skutecznością wskazując na próbki pobrane od osób zarażonych SARS-CoV-2, w tym tych, u których nie pojawiły się jeszcze symptomy COVID-19. Psy oddelegowane do pracy na lotnisku w Helsinkach zostały wyszkolone przez trenerów akademii Wise Nose. W planach jest doszkolenie w poszukiwaniu wirusów zwierząt służby celnej. W przyszłości to ta formacja miałaby przejąć na siebie kierowanie operacją anty-covidową. Podobne programy chcą u siebie wprowadzić Australijczycy, Francuzi, Niemcy i Brytyjczycy. Według dziennika ”Guardian” program pilotażowy na mniejszą skalę uruchomiono w sierpniu na lotnisku w Dubaju.
Odprawa bez karty pokładowej? Teraz wystarczy pokazać... twarz
Na lotnisku w Helsinkach Finnair testuje komputerowe rozpoznawanie twarzy pasażerów.
Do testów, które potrwają do 23 maja na lotnisku Helsinki-Vantaa, Finnair zaprosił grupę 1000 stałych klientów. - Technologia rozpoznawania twarzy może ułatwić podróżnym procedury związane z odlotem i wyeliminować konieczność posiadania karty pokładowej - mówi Sari Nevanlinna, szefowa działu usług dodatkowych w Finnair. - Ten test dostarczy nam więcej informacji na temat zastosowania technologii rozpoznawania twarzy podczas odprawy i pomoże nam poznać opinie podróżnych. Klienci Finnaira, którzy biorą udział w testach, przez specjalną aplikację wyślą swoje zdjęcie do systemu komputerowego, a podczas odprawy skorzystają z wyznaczonego stanowiska z zainstalowaną technologią rozpoznawania twarzy. Pracownik działu obsługi klienta sprawdzi zgodność informacji i potwierdzi w systemie testowym prawidłową identyfikację twarzy. - Chcemy, aby podróż przebiegała jeszcze przyjemniej - mówi Heikki Koski z lotniska w Helsinkach. - System rozpoznawania twarzy umożliwi podróżowanie "z rękami w kieszeniach", bez potrzeby okazywania dokumentów. Wszystkie informacje dotyczące podróży są digitalizowane, co gwarantuje sprawne i łatwe przejście przez punkty kontrolne na lotnisku. W ubiegłym roku, przetestowaliśmy system identyfikacji twarzy na pracownikach ds. kontroli bezpieczeństwa, wyniki były bardzo obiecujące.​ Michał Cessanis
Finnair Sky Wheel nową atrakcją Helsinek
Diabelski młyn góruje teraz na tle helsińskiego nieba
40-metrową konstrukcję wybudowano na przystani w dzielnicy Katajanokka. Na przejażdżkę Finnair Sky Wheel można wybrać się codziennie od południa do północy. Cena biletu: 12 euro (8 euro zapłacą członkowie programu Finnair Plus). Turyści mogą także wybrać gondolę dla VIP-ów. Jest ona wyposażona w szklaną podłogę i skórzane siedzenia. Cena przejażdżki wynosi 195 EUR i jest w nią wliczony szampan. Więcej informacji znajdziecie na stronie: finnair-skywheel.com
Zapraszamy do Finlandii, krainy spokoju.
Powierzchnia: 338 tys. km2, z czego 1/10 to wody wewnętrzne (kraj ma ponad 60 tys. jezior). Liczba ludności: ok. 5 mln (na 1 km2 przypada 15 osób, co jest jednym z najniższych wskaźników w Europie). Języki urzędowe: fiński oraz szwedzki, ale praktycznie z każdym Finem można porozumieć się po angielsku. Waluta: euro. Sezon wakacyjny – z powodu surowości klimatu – jest w Finlandii krótki, zaczyna się w połowie czerwca i kończy 15 sierpnia. W tym okresie Finowie, i tak aktywni fizycznie przez cały rok, gremialnie wylegają na świeże powietrze. Odbywa się wówczas mnóstwo plenerowych koncertów, pokazów, festynów itp. Wczesna jesień też jest piękna – zwłaszcza dla turystów lubiących ciszę i spokój. Najprostszą opcją dotarcia do Turku jest lot z Gdańska liniami Wizz-air. Ceny już od 79 zł. www.wizz-air.com Rejs promem jest atrakcyjny sam w sobie. Jedyne bezpośrednie połączenie z Finlandią, na trasie Gdańsk–Helsinki,oferuje Finnlines. Rejs trwa 20 godzin, od 138 zł za łóżko w kabinie trzyosobowej. www.finnlines.com Można też objechać wschodni Bałtyk samochodem, albo też dojechać do Tallina i stamtąd popłynąć promem. Bilet na pociąg z Helsinek do Turku (ok. 200 km) kosztuje 25 euro – niewiele jak na warunki skandynawskie, stąd jest to godna rozważenia opcja poruszania się po Finlandii. Dobrze rozwinięta na południu jest też sieć połączeń autobusowych – ich ceny zależą od długości trasy i przewoźnika. Wypożyczenie samochodu nie jest tanie – od 130 euro za dzień w firmie Hertz. Ceny benzyny są porównywalne z naszymi. Turku Hostel przy Linnankatu 39, doskonale usytuowany – w centrum, nad rzeką; łóżko od 18 euro, dwójka od 45 euro. (www.hostelbookers.com) Scandic Hotel Julia, Eerikinatu 4, ceny od 70 euro. www.scandichotel.com Podstawą tutejszej niezbyt wyrafinowanej kuchni są przede wszystkim rozmaite ryby i owoce morza. W restauracji z fińską kuchnią warto też spróbować dań z dziczyzny – renifera, łososia czy... niedźwiedzia. Zakupy spożywcze dobrze jest robić na targach i w halach targowych, gdzie jest względnie tanio, spory wybór, w tym lokalne specjały, np. w Turku popularna Turun Kauppahalli znajduje się przy ul. Eerikinatu 16. Tu można kupić np. tradycyjny „chleb z dziurą” czy kalakakku – chleb rybny. Zwiedzanie miasta dobrze jest zacząć od biura informacji turystycznej Turku Touring (www.turkutouring.fi), przy ul. Aurakatu 4, gdzie można dostać bezpłatne broszury informacyjne, mapy i foldery, zaopatrzyć się w Turku-Card uprawniającą do bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską i wstępu do większości muzeów, a w sezonie letnim – także wynająć rower. Najtańsza opcja noclegowa na lato – w Finlandii w zasadzie można rozbić namiot na dziko, jeśli jest to z dala od zabudowań (inaczej potrzebna będzie zgoda właściciela terenu). No i zawsze trzeba bezwzględnie troszczyć się o środowisko naturalne. Dokument uprawniający do łowienia ryb (a tych w wodach nie brak) można uzyskać w lokalnym biurze informacji turystycznej. Zobacz także przewodnik po Finlandii Ambasada RP w Helsinkach: Armas Lindgrenin tie 21, 00570 Helsinki, tel.: (+358 9) 618 280 faks: (+358 9) 684 74 77 amb.poland@helsinki.inet.fi Jeśli chciałabyś odwiedzić ten kraj, zapraszamy do systemu rezerwacji na NG Nasza społeczność też tam była. Zapraszamy do obejrzenia galerii: bobi KPIK tomkos