Po zjedzeniu tego grzyba zaczniesz widzieć „malutkich ludzi”. A nawet nie zawiera psychodelików
Wyobraź sobie, że po zjedzeniu dziko rosnącego grzyba nagle zaczynasz dostrzegać wokół siebie… miniaturowe postaci. To jednak nie wina znanych substancji psychodelicznych – przypadek Lanmaoa asiatica całkowicie przeczy chemicznej logice.
Zjawisko to dotyczy konkretnego grzyba sprzedawanego na targowiskach w chińskiej prowincji Junnan, znanego tam pod lokalną nazwą jian shou qing. Jeśli zostanie on zjedzony w formie niedogotowanej, potrafi wywołać u człowieka niezwykle żywe, specyficzne wizje. Szpitale w prowincji Junnan każdego roku przyjmują dziesiątki pacjentów, którzy zmagają się z poważnymi objawami neurologicznymi po jego spożyciu. Syndrom Guliwera – na czym polegają halucynacje lilipucie? W oficjalnej terminologii medycznej stan, w którym znajduje się pacjent po zatruciu tym grzybem, określa się mianem halucynacji lilipucich. Zamiast abstrakcyjnych wzorów geometrycznych, zaburzeń proporcji i rozmycia rzeczywistości, typowych dla klasycznych psychodelików, mózg zaczyna generować ostry, hiperrealistyczny obraz miniaturowego świata. Chorzy zgłaszający się na oddziały toksykologiczne relacjonują, że widzą wokół siebie dziesiątki mikroskopijnych postaci ludzkich – często mających zaledwie kilkanaście centymetrów wzrostu. Te „małe ludziki” nie są statycznymi powidokami; zdają się aktywnie spacerować po meblach, wspinać po ścianach, a nawet tańczyć czy wchodzić w skomplikowane interakcje między sobą. Stan ten, bardzo podobny do neurologicznego syndromu Alicji w Krainie Czarów (mikropsji), sprawia, że pacjent czuje się dosłownie niczym Guliwer w krainie Liliputów. Oprócz uciążliwych zaburzeń wzrokowych, zatruciu bardzo często towarzyszą również dotkliwe mdłości, silne zawroty głowy oraz omamy słuchowe. Te grzyby nie zawierają znanych psychodelików Niezwykłej genetyce tych grzybów postanowili przyjrzeć się mykolodzy – Colin Domnauer i Bryn Dentinger z Uniwersytetu Utah. Chcieli zidentyfikować chemiczne źródło tych anomalii. Zsekwencjonowali genomy aż 53 różnych próbek grzybów należących do szerokiego rodzaju Lanmaoa, a wyniki ich badań opublikowano w czasopiśmie „Mycologia”. Mimo tak udokumentowanych i silnych objawów neurologicznych, badacze nie odnaleźli u grzyba żadnych genów odpowiedzialnych za produkcję psylocybiny czy kwasu ibotenowego. Są to dwa najlepiej na świecie zbadane związki chemiczne wywołujące grzybowe halucynacje i były szczegółowo poszukiwane w ramach tego eksperymentu. Zupełnie nowy metabolit Dowodzi to faktu, że za te wyjątkowe, lilipucie właściwości odpowiada zupełnie nowy, niezidentyfikowany dotąd metabolit. Obserwacje kliniczne wykazują, że substancja ta działa na ludzki organizm w sposób drastycznie różniący się od klasycznych związków psychoaktywnych. Naukowcy podkreślają, że identyfikacja sposobu, w jaki ów tajemniczy związek chemiczny wpływa na nasz układ nerwowy, może w przyszłości pomóc w badaniach nad nowymi lekami oraz w głębszym zrozumieniu mechanizmów działania ludzkiej psychiki. Chaos w systematyce. Nie każdy grzyb grzybowi równy Genetyczne śledztwo mykologów przyniosło coś więcej, niż tylko wykluczenie znanych psychodelików. Dzięki szczegółowej identyfikacji 1515 odpowiadających sobie genów u badanych osobników, badaczom udało się precyzyjnie nakreślić drzewo ewolucyjne i określić, co dokładnie pozwala zaklasyfikować dany organizm do rodzaju Lanmaoa. Dzięki ich pracy ustalono, że obecnie w obrębie tego rodzaju istnieje 17 rozpoznanych gatunków. Zidentyfikowano w nim cztery gatunki wcześniej nieznane, z czego dwóm z nich nadano w tym konkretnym badaniu oficjalne nazwy: Lanmaoa fallax oraz Lanmaoa carbonilivor. Które grzyby jeść, by nie widzieć miniaturowych „ludzików”? To uporządkowanie ma kolosalne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi. Gatunki z rodziny Lanmaoa są towarem masowo sprzedawanym na rynkach całego świata. Ponieważ organizmy te dzielą ze sobą wiele identycznych cech fizycznych, niezwykle łatwo o pomylenie grzyba jadalnego z jego silnie trującym sobowtórem. Badacze zaznaczają, że te niebezpieczeństwa doskonale pokazują, jak bardzo potrzebujemy większego zrozumienia taksonomii otaczającej nas przyrody. Źródło: Mycologia, University of Utah Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Jeden seans i miesiące spokoju. Nowe badanie nad psylocybiną ujawnia jej potężną moc, ale i poważny haczyk
Pojedyncza dawka zamiast codziennego przyjmowania leków. Badanie opublikowane w maju 2026 roku na łamach „JAMA Network Open” dowodzi, że psylocybina (czyli substancja pozyskiwana z tzw. magicznych grzybów) potrafi błyskawicznie złagodzić objawy powszechnych form depresji, a efekt utrzymuje się przez miesiące. Naukowcy z Karolinska Institutet natrafili jednak na poważny problem metodologiczny, który podważa dotychczasowy sposób testowania psychodelików.
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na depresję cierpi na świecie ponad 280 milionów ludzi. Tradycyjne antydepresanty potrzebują często wielu tygodni, by zacząć działać, a ich przyjmowaniu nierzadko towarzyszą uciążliwe skutki uboczne. Nie ma więc nic dziwnego, że naukowcy, poszukując pomocy, zwracają się w stronę psylocybiny – organicznego związku chemicznego występującego naturalnie w ponad 200 gatunkach grzybów halucynogennych. Jej działanie antydepresyjne zostało już jakiś czas temu udowodnione. Dotychczas większość eksperymentów skupiała się wyłącznie na pacjentach z tzw. depresją lekooporną, czyli taką, na którą nie działały żadne znane leki. Badacze z szwedzkiego Karolinska Institutet – psychiatrzy Hampus Yngwe oraz prof. Johan Lundberg – postanowili jednak sprawdzić coś innego. Chcieli zweryfikować, czy psylocybina może przynieść ulgę osobom cierpiącym na znacznie bardziej powszechne, nawracające formy depresji. Błyskawiczny powrót do zdrowia Do badania zakwalifikowano 35 pacjentów. Część z nich otrzymała kapsułkę z czystą psylocybiną, natomiast grupa kontrolna przyjęła aktywne placebo w postaci witaminy B3 (niacyny). Wybór akurat tego związku nie był przypadkowy – niacyna wywołuje fizyczne efekty, takie jak tymczasowe zaczerwienienie i mrowienie skóry, co miało zmylić uczestników i zasugerować im, że otrzymali silny lek. Obie grupy przez cały czas trwania eksperymentu były otoczone profesjonalną opieką psychologiczną. Wyniki okazały się rewelacyjne. Już po ośmiu dniach u osób, które przyjęły psychodelik, odnotowano gwałtowną poprawę nastroju. Po sześciu tygodniach regularnych obserwacji ponad połowa uczestników z grupy psylocybinowej całkowicie przestała spełniać kryteria diagnostyczne depresji. Dla porównania: w grupie, która otrzymała witaminę B3, tak spektakularną poprawę zauważono tylko u jednej osoby. Efekty zaczęły ustępować po trzech miesiącach, a niektórzy źle to znieśli Naukowcy nie poprzestali na krótkoterminowej obserwacji i śledzili losy pacjentów przez pełny rok. Okazało się, że dobroczynne efekty pojedynczej dawki utrzymywały się w testach samooceny przez nieco ponad trzy miesiące. Po tym czasie różnica między obiema grupami zaczęła się zacierać – co, jak podkreślają autorzy, jest naturalną dynamiką depresji, która często przebiega falowo i potrafi samoistnie łagodnieć. Średnio po czterech miesiącach od startu testów około jedna trzecia pacjentów z obu grup zdecydowała się na powrót do klasycznej farmakoterapii. Mimo że kuracja okazała się bezpieczna i dobrze tolerowana, badanie przypomina, że psychodeliki to substancje o potężnym działaniu – u dwóch uczestników sesji wystąpiły stany lękowe trwające kilka tygodni. Problem ślepej próby, czyli potęga oczekiwań Problematycznym wnioskiem płynącym z publikacji w czasopiśmie „Jama Network Open” jest tzw. problem ślepej próby. W rzetelnych badaniach klinicznych ani pacjent, ani lekarz nie mogą wiedzieć, kto otrzymał prawdziwy lek, a kto placebo. W przypadku psylocybiny utrzymanie tej tajemnicy okazało się niemal niemożliwe. Mimo identycznego wyglądu kapsułek i zastosowania niacyny, niemal wszyscy pacjenci bezbłędnie odgadli, co połknęli. „Mistyczny”, głęboko odmienny stan świadomości wywołany grzybami jest po prostu nie do pomylenia z niczym innym. Ta sytuacja rodzi potężne konsekwencje psychologiczne. Osoby, które poczuły psychodeliczny „odlot”, mogły ulec efektowi potężnego placebo napędzanego nadzieją na uzdrowienie. Z kolei pacjenci, u których po zażyciu kapsułki nie wydarzyło się nic spektakularnego, natychmiast uświadamiali sobie, że trafili do grupy kontrolnej, co mogło wywołać w nich rozczarowanie i wtórne pogorszenie humoru. Placebo jest rozczarowujące Co ciekawe, wcześniejsze analizy pokazują, że osoby otrzymujące placebo w testach psychodelików czują się statystycznie gorzej niż pacjenci przyjmujący placebo w testach standardowych antydepresantów. Ten sztucznie wygenerowany dystans sprawia, że efekt działania psylocybiny może wydawać się większy, niż jest w rzeczywistości. Mimo tego odkrycie uczonych z Karolinska Institutet to kolejny dowód na to, że substancje psychodeliczne mogą oferować szybką i długotrwałą pomoc milionom pacjentów na świecie i wesprzeć leczenie depresji. Zanim jednak grzyby na stałe zagoszczą w gabinetach lekarskich, nauka musi znaleźć sposób, by oddzielić czyste, biologiczne działanie cząsteczki od potężnej manipulacji ludzkich oczekiwań. Źródło: JAMA Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Pejotl to meksykański kaktus. Leczy liczne choroby i pozwala zobaczyć przyszłość
Pejolt – niewielki, guzkowaty kaktus – rośnie na terenach pustynnych i półpustynnych, szczególnie w regionie Pustyni Chihuahuan. Jego guzki zawierają meskalinę o właściwościach halucynogennych. Popularność tego narkotyku w drugiej połowie XX wieku niemal doprowadziła do wyginięcia pejotlu. Współcześnie jest to roślina chroniona.
Spis treści: Pejotl zażywał m.in. Witkacy Roślina halucynogenna Narkotyk używany od 5500 lat Pejotl w ceremoniach religijnych Lophophora williamsii, znany szerzej jako pejotl, nie rzuca się w oczy. Jest mały i pozbawiony kolców, w przeciwieństwie do wielu innych kaktusów. Pędy wyrastają niewiele ponad poziom gruntu, za to pod ziemią znajduje się sporych rozmiarów korzeń. Ten kaktus przypomina kamień i rośnie powoli. W wyrastających z rośliny niewielkich „guzkach” znajduje się substancja halucynogenna zwana meskaliną. To właśnie działanie tego związku chemicznego sprawia, że pejotl odgrywa ważną rolę w niektórych rytuałach religijnych. Pejotl zażywał m.in. Witkacy Halucynogenne działanie pejotlu znane było od wieków. Z korespondencji Stanisława Ignacego Witkiewicza „Witkacego” z francuskim farmakologiem Alexandrem Rouhierem wiemy, że artysta traktował pejotl jako narzędzie intensywnego, niemal bolesnego poznania własnej świadomości. Witkacy skrupulatnie notował te przeżycia, analizując własne reakcje, skojarzenia i deformacje widzenia świata, jakby próbował uchwycić moment, w którym rzeczywistość rozpada się i odradza na nowo. Wizje te były wywołane przez meskalinę, związek chemiczny o podobnym działaniu do innych substancji halucynogennych, takich jak LSD i psylocybina (tzw. „grzybki halucynogenne”). Pejotl zawiera szeroki zestaw alkaloidów fenyloetyloaminowych. Najważniejsze z nich to: meskalina (główna substancja psychoaktywna), pellotyna, anhalonidyna, Łącznie wyizolowano z pejotlu ponad 50 różnych alkaloidów, choć wiele z nich występuje w bardzo małych ilościach. Zawartość meskaliny: 0,4% w świeżej roślinie 3–6% w suchej. Roślina halucynogenna Meskalina jest enteogenem – działa poprzez naśladowanie działania serotoniny i dopaminy w mózgu. Te dwa neuroprzekaźniki odpowiadają za odczuwanie szczęścia i euforii, a w dużych ilościach wywołują efekty psychodeliczne. Do efektów psychicznych należą m.in. intensywne halucynacje. Użytkownicy często twierdzą, że mogą „widzieć muzykę” lub „słyszeć kolory” – to objawy synestezji. Mogą doświadczać wizji oraz zmienionego postrzegania przestrzeni i czasu. Kolory mogą wydawać się bardziej intensywne, dźwięki wyraźniejsze, a widzenie – wyostrzone. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nie-bierzesz-pejotlu-to-on-bierze-ciebie-tak-mawiaja-ci-ktorzy-zazywaja-pejotl-fot-getty-images-627aa17.jpeg" width="2121" height="1414" alt="Nie bierzesz pejotlu, to on bierze ciebie - tak mawiają ci, którzy zażywają pejotl (fot. Getty Images)" title="Nie bierzesz pejotlu, to on bierze ciebie - tak mawiają ci, którzy zażywają pejotl (fot. Getty Images)" /> Sama roślina występuje na pustynnych wyżynach południowego Teksasu i północnego Meksyku. Nazwa wywodzi się z języka nahuatl (peyōtl) i oznacza „kokon gąsienicy”, od rdzenia oznaczającego „połyskiwać”. Narkotyk używany od 5500 lat Badania archeologiczne wskazują, że pejotl był używany już około 5500 lat temu. Był stosowany m.in. przez ludy Huiczole (Wixárika), Komanczów, Kiowa i Apaczów. Problemy z używaniem pejotlu pojawiły się po podboju Meksyku przez Hiszpanów. Wszystko dlatego, że rytuały religijne z użyciem pejotlu przypominały katolicką liturgię. Na przykład Aztekowie pościli przed rytuałem, a w jego trakcie odmawiali modlitwy, a czasem spalali aromatyczną żywicę kopalu. Misjonarze prowadzący chrystianizację tych terenów odnosili się do tych praktyk z wyraźną niechęcią. Bernardino de Sahagún, franciszkanin i autor swoistej „encyklopedii” świata Azteków, opisywał pejotl w następujący sposób: „Jest też inne ziele (…) zwane pejotlem; jest białe i rośnie na północy. Ci, którzy jedzą albo piją je, widzą przerażające wizje albo śmieją się bez opanowania; ich pijaństwo [używanie pejotlu] trwa trzy dni, a potem kończy się. [Pejotl] jest jak pożywienie dla Chichimeków, daje i utrzymuje odwagę, by walczyć i nie bać się. Nie czują oni pragnienia ani głodu [po spożyciu pejotlu] i mówią, że chroni ich od niebezpieczeństwa”. W podobnym tonie wypowiadał się Francisco Hernández, XVI-wieczny botanik: „Mówi się, że zmielony i zaaplikowany na bolące stawy przynosi ulgę. Wspaniałe właściwości są przypisywane temu korzeniowi (jeśli można dać wiarę temu, co mówią między sobą). Ci, którzy go zjadają, mogą widzieć i przewidywać rzeczy; na przykład czy kolejnego dnia, wróg przypuści atak na nich; albo czy pogoda będzie nadal korzystna; albo by dowiedzieć się, kto ukradł im jakieś sprzęty albo inne rzeczy; albo inne wątpliwości tej natury, które, jak wierzą Chichimekowie, mogą być rozwiązane”. Pejotl w ceremoniach religijnych Ceremonialne lub religijne użycie pejotlu jest nadal powszechne wśród niektórych rdzennych społeczności Ameryki Środkowej. Od wieków wykorzystują one pejotl do wywoływania wizji i wspomagania procesów uzdrawiania. Jednak dostęp do pejotlu jest reglamentowany, ponieważ przepisy federalne uznają go za nielegalny narkotyk. Poszczególne stany mają własne przepisy dotyczące pejotlu, ale muszą one być zgodne z prawem federalnym, które ogranicza jego użycie do uzasadnionych praktyk religijnych. Członkowie Native American Church stanowią wyjątek od federalnego zakazu – mogą używać pejotlu w celach religijnych bez obawy o sankcje. Co ciekawe, zawarta w pejotlu meskalina nie wywołuje wyraźnych długoterminowych uszkodzeń przy użyciu rytualnym. Jednak osoby z problemami psychicznymi mogą być bardziej narażone na negatywne efekty. Współcześnie meskalina wykazuje obiecujący potencjał terapeutyczny w takich przypadłościach jak m.in. depresja, alkoholizm, zaburzenia lękowe oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Jednak stan badań nad tą substancją jest zbyt ograniczony, by uznać ją za zatwierdzoną metodę leczenia. Potrzebne są bardziej rygorystyczne testy kliniczne. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Starożytny lud Peru utrzymywał porządek w nietypowy sposób. Używał środków halucynogennych
Nowe badania wykazały, że ludzie w Andach, na terenie dzisiejszego Peru, stosowali rośliny psychoaktywne, aby zachować porządek społeczny. Wykazała to analiza chemiczna rurek do zażywania tabaki.
Spis treści: Substancje halucynogenne w starożytnych społecznościach Halucynogeny umacniały władzę lokalnych elit Przerażające rytuały miały wzmocnić autorytet władców Społeczności przed wiekami na całym świecie korzystały z roślin psychoaktywnych i zawartych w nich substancji. Większość kultur robiła to w celach rytualnych i ceremonialnych, ale także leczniczych. Wiadomo, że Majowie i Aztekowie używali grzybów psylocybinowych, peyotlu (Lophophora williamsii) oraz napojów z roślin, jak np. ayahuasca, w ceremoniach szamańskich. Z kolei plemiona amazońskie stosowały ayahuaskę do osiągania wizji spirytystycznych i uzdrawiania innych. Substancje halucynogenne w starożytnych społecznościach Ale roślinne środki psychoaktywne odgrywały także bardzo ważną rolę społeczną. Od dawna wiadomo, że zażywanie takich substancji miało m.in. integrować społeczności starożytne. Niektóre dowody wskazują, że były bardzo powszechne wśród elit rządzących, które w ten sposób podejmowały decyzje polityczne. – Powszechnie uważa się, że działalność rytualna odegrała ważną rolę w rozwoju złożonych formacji społeczno-politycznych na całym świecie. W Andach Środkowych różnorodne dowody wskazują, że działalność rytualna często obejmowała wywoływanie zmienionych stanów psychicznych – napisali naukowcy na łamach czasopisma „Proceedings of the National Academy of Sciences”. W swoim artykule badacze przedstawili wyniki analiz mikrobotanicznych i chemicznych rurek do zażywania tabaki, które wykazały wykorzystanie roślin psychoaktywnych w ramach rytuału. Miał on obejmować niemal całe społeczeństwo ludu andyjskiego, żyjącego na terytorium dzisiejszego Peru w Chavín de Huántar w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Halucynogeny umacniały władzę lokalnych elit To stanowisko archeologiczne kultury Chavín, które położone jest na północy górskich obszarów. W okresie powstawania i istnienia miasta zaczęto uprawiać kukurydzę, a także inne nowe rośliny. Ludność zaczęła budować miejskie ośrodki, co przyczyniło się później do rozwoju architektury sakralnej. Główną postacią kultową Chavin, było bóstwo znane jako Bóg opiekuńczy, który był rodzajem boga niebios. Jednak to nie rolnictwo i ogólny rozwój infrastruktury miały zapewnić sukces rozwoju miast i stworzenia hierarchicznego społeczeństwa, lecz rządzenie poprzez narkotyzujące się elity. – Nasze badanie wykazało, że nawet na wczesnych etapach złożone społeczeństwa Chavin włączały rośliny psychoaktywne do codziennego życia i działalności rytualnej. Ta bezpośrednia identyfikacja zawartości psychoaktywnych akcesoriów z prekolumbijskiego Peru rzuca światło na funkcję rytuału w Chavín de Huántar i innych wczesnych monumentalnych ośrodkach – tłumaczą badacze. Badając rurki do zażywania tabaki, naukowcy odkryli ślady nikotyny pochodzącej od dzikich krewnych tytoniu, a także pozostałości rośliny Anadenanthera colubrina, znanej również jako vilca. To roślina halucynogenna zawierająca znaczne ilości alkaloidów, m.in. bufoteninę (w największym stężeniu), DMT i 5-MeO-DMT. Badacze uważają, że lokalni przywódcy używali tej substancji nie tylko do wprowadzania się w trans, ale także w celu wzmocnienia swojego autorytetu. Przerażające rytuały miały wzmocnić autorytet władców Naukowcy podkreślają, że w przeciwieństwie do wspólnego używania halucynogenów, co było powszechne w innych starożytnych kulturach, rytuały kultury Chavín były ekskluzywne. Rurki do tabaki, które były przedmiotem analiz pochodziły z prywatnych komnat wewnątrz majestatycznych kamiennych struktur, w których mogło przebywać tylko kilku uczestników. – Zażywanie środków psychoaktywnych było częścią ściśle kontrolowanego rytuału, prawdopodobnie zarezerwowanego dla nielicznych, co miało wzmacniać hierarchię społeczną – powiedział dr Daniel Contreras, antropolog i archeolog, który był współautorem badania. Autorzy sugerują, że zmieniony stan psychiczny władców po substancjach halucynogennych mógł wydawać się dla ludu nadprzyrodzony, czasem wręcz przerażający. Ich poddani mogli utożsamiać ich irracjonalne zachowania z czymś nieziemskim, co właśnie miało umacniać ich pozycję jako elity namaszczonej przez bóstwa. – Świat nadprzyrodzony niekoniecznie jest przyjazny, ale na pewno jest potężny – wyjaśnia dr Contreras. – Te rytuały, często wzmacniane środkami psychoaktywnymi, były doświadczeniem, które wzmacniało systemy wierzeń i struktury społeczne – dodaje. Co ciekawe, te rytuały z udziałem halucynogenów były uzupełniane także muzyką. W komnatach, w których prawdopodobnie zażywano te substancje, znaleziono trąbki wykonane z muszli. – Jednym ze sposobów uzasadniania nierówności była ideologia. Poprzez udział w imponujących ceremoniach ludzie wierzyli, że było to coś dobrego – powiedział dr Contreras. Źródło: Proceedings of the National Academy of Sciences Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Lenin był grzybem? Ta teoria nie tak dawno temu podzieliła Rosjan
„Lenin był grzybem” – ta niezwykła miejska legenda narodziła się w Rosji, kiedy to satyryk Siergiej Kuriochin w programie telewizyjnym przekonywał, że przywódca rewolucji październikowej nie był człowiekiem, lecz halucynogennym grzybem. Co kryje się za tym żartem?
Spis treści: Czy Lenin był grzybem? Mistyfikacja-halucynacja Kim był Włodzimierz Lenin? Wszyscy znamy miejskie legendy Ze swoją bogatą kulturą, imperialnymi zapędami i zróżnicowanym demograficznie społeczeństwem – od oligarchów po rdzenne ludy do dziś żyjące na dalekiej północy – Rosja od wieków uchodzi za krainę nietuzinkową. Obecnie z wiadomych powodów jest to polityczna persona non grata. Starsi mieszkańcy tzw. bloku wschodniego wciąż pamiętają wiele dziwacznych, a nawet absurdalnych historii pochodzących z dawnego ZSRR i postradzieckiej Rosji. Według jednej najbardziej absurdalnych, a jednocześnie najpopularniejszych, Lenin był grzybem. Czy Lenin był grzybem? Miejska legenda zaczęła być powtarzana przez Rosjan na początku lat 90. ubiegłego wieku. Przyczynił się do tego Siergiej Kuriochin. Rosyjski muzyk wystąpił w 1991 r. w programie telewizyjnym „Piąte koło”, w którym to stosując mieszankę pseudonaukowego żargonu, ironii oraz teorii spiskowych, stwierdził, że Włodzimierz Lenin przez lata spożywał halucynogenne grzyby. W efekcie sam miał stać się jednym z nich (ostała się jedynie ludzka powłoka). Teoria, według której Lenin był grzybem, miała na celu wyśmianie nadmiernej wiary w teorie spiskowe oraz przesadnej powagi radzieckiej propagandy. Kuriochin, znany z prowokacyjnych performansów, stworzył tę historię, opierając się na absurdalnych powiązaniach między Leninowskim kultem a grzybami. Na wizji zaprezentował rzekome dowody na to, że Lenin spożywał grzyby halucynogenne, co ostatecznie spowodowało, że jego organizm przeszedł niemożliwą transformację. Zestawił zdjęcia komunisty z ilustracjami grzybów, a także przytoczył fragmenty dzieł literackich i naukowych. Powoływał się również na sfingowanie badania, które miał przeprowadzić w Ameryce Środkowej, oraz nieistniejących ekspertów: Carlosa Castanedę i Konstantina Ciołkowskiego. Mistyfikacja-halucynacja Przyzwyczajona do powagi przekazów medialnych rosyjska publiczność miała trudności z odróżnieniem żartu od faktów. To doprowadziło do szybkiego rozprzestrzenienia się historii. Rosjanie byli zdezorientowani do tego stopnia, że słali listy do regionalnego komitetu Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego w ówczesnym Leningradzie (dzisiejszy Petersburg). Członkowie komitetu ustosunkowali się do niepokoi w oficjalnym oświadczeniu. Podkreślili w nim, że „Lenin nie mógł być grzybem, ponieważ ssak nie może być rośliną”. Niedługo potem Siergiej Szołochow, dziennikarz związany z radziecką telewizją opublikował artykuł w gazecie „Smiena”, w którym potwierdził dementi Komitetu Regionalnego KPZR. Dodał jednak, że z naukowego punktu widzenia grzyby nie należą do królestwa roślin i stanowią odrębne królestwo biologiczne. Za swoje naukowe wyjaśnienia w 1998 r. Szołochow został nagrodzony „Złotym piórem” dla „Dziennikarza roku”. Co ciekawe, to właśnie on w 1991 r. przeprowadził głośny wywiad z Kuriochinem o „Leninie-grzybie”. Wcześniej został wtajemniczony w mistyfikację. Jak w każdej legendzie i tu można znaleźć ziarenko prawdy. Włodzimierz Lenin faktycznie miał zamiłowanie do zbierania grzybów, co potwierdzają listy jego żony, Nadieżdy Krupskiej. W korespondencji z matką Krupska pisała, że Lenin przejawiał niemal obsesję na punkcie grzybobrania​. Nie ma jednak żadnych informacji ani dowodów, które wskazywałyby, że spożywał grzyby halucynogenne. Opowieść o „Leninie-grzybie” zdobyła popularność głównie w Rosji, gdzie szybko stała się symbolem krytyki oficjalnych narracji politycznych i środków masowego przekazu. Po upadku Związku Radzieckiego i w czasie dynamicznych zmian społecznych podobne absurdy były przejawem nieufności wobec władzy oraz narzędzi propagandowych, które przez dziesięciolecia kształtowały społeczeństwo radzieckie. Kim był Włodzimierz Lenin? Włodzimierz Lenin, właściwie Władimir Iljicz Uljanow, był kluczową postacią w rewolucji październikowej w 1917 roku oraz twórcą i pierwszym przywódcą Związku Radzieckiego. Jego idee stały się podstawą systemu komunistycznego, który zdominował Rosję i wiele innych krajów przez większość XX wieku. Lenin zmarł w 1924 roku, ale jego kult przetrwał dekady. Ciało polityka zostało zmumifikowane i wystawione na widok publiczny w mauzoleum na Placu Czerwonym w Moskwie. Właśnie kult jednostki stał się jednym z elementów, które Kuriochin parodiował na wizji. Wszyscy znamy miejskie legendy Miejskie legendy to nieodłączny element współczesnej kultury. Podobne historie pojawiają się na całym świecie. Jedną z najbardziej znanych w Polsce jest legenda o czarnej wołdze, która krążyła w krajach bloku wschodniego w latach 70. XX w. Według ówczesnych przekazów nieznany kierowca czarnej Wołgi porywał dzieci. Często był on utożsamiany ze służbami wywiadowczymi. Bohaterem innej znanej legendy jest Slenderman, fikcyjna postać, która rzekomo poluje na dzieci i młodzież. Slenderman powstał w internecie, ale szybko przeniknął do masowej wyobraźni i stał się inspiracją dla autorów książek, gier oraz filmów. Wiele miejskich legend ma globalny zasięg. Choćby ta o Trójkącie Bermudzkim. To miejsce na Atlantyku, gdzie z niewyjaśnionych przyczyn miało zaginąć wiele statków i samolotów. Każda z tych legend, podobnie jak historia o „Leninie-grzybie”, ma swoje korzenie w społecznych obawach, kulturze i specyficznych okolicznościach historycznych. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Europejczycy 3000 lat temu zażywali psychodeliki. To prawdopodobnie element rytuału pogrzebowego
Naukowcy przeprowadzili badania ludzkich włosów odnalezionych w hiszpańskiej jaskini z epoki brązu. Badacze odkryli, że znajdują się w nich ślady obecności substancji psychodelicznych.
W tym artykule: Psychodeliki znane są człowiekowi od tysięcy lat Odkryto obecność trzech alkaloidów Najwcześniejszy dowód na używanie psychodelików w Europie W grę wchodzą dwie hipotezy Nie wiadomo dokładnie, kiedy ludzie po raz pierwszy zaczęli świadomie używać psychodelików. Jedna z hipotez zakłada, że nasi przodkowie eksperymentowali z roślinami, które miały działanie odurzające już w plejstocenie. Co więcej, niektórzy badacze uważają, że spożywanie psychodelicznych grzybów mogło mieć bardzo duży wpływ ewolucję i rozwój ludzkiej świadomości. Psychodeliki znane są człowiekowi od tysięcy lat Dotychczas wiadomo było, że substancje halucynogenne używane były m.in. przez niektóre kultury prekolumbijskie. Badania toksykologiczne z 2022 roku wykazały, że dzieci Inków były odurzane narkotykami podczas rytuału ofiarnego zwanego capacocha. Roślin halucynogennych używali również szamani praktycznie w całej Mezoameryce. Wierzyli, że pomagają one leczyć choroby zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie wpadli na zupełnie nowe ślady wykorzystywania psychodelików. Podczas wykopalisk w jaskini grobowej Es Càrritx na Minorce odnaleziono zachowane ludzkie włosy. Badania metodą datowania radiowęglowego wykazały, że pochodzą sprzed 3000 lat, czyli z epoki brązu w Europie. Odkryto obecność trzech alkaloidów W grocie, oprócz włosów, znaleziono również artefakty, które znane były wcześniej ze starożytnych obrzędów pogrzebowych. Naukowców szczególnie zaintrygował fakt obecności włosów, ponieważ takie znalezisko jest niezwykle rzadkie w archeologii, a równocześnie bardzo cenne. To dlatego, że dokonując specjalistycznej analizy, można ocenić stan biochemiczny organizmu ich właściciela. Naukowcy trafili na pierwsze dowody użycia opium w starożytności. Okoliczności? Nietypowe Zastosowanie opium w starożytności może zaskoczyć. Co sugerują autorzy badań przeprowadzonych w Izraelu? Hiszpańscy naukowcy przeprowadzili badania, które wykryły obecność efedryny, atropiny i skopolaminy. To organiczne związki chemiczne pochodzenia roślinnego, które należą do grupy alkaloidów i stosowane są m.in. jako stymulanty psychodeliczne, środki zwiększające koncentrację lub powodujące ukojenie i senność. Badacze ustalili również, jakie było stężenie wykrytych substancji. Wyniki opisali na łamach czasopisma „Scientific Reports”. – Spożywanie roślin narkotycznych przez człowieka ma bardzo długą tradycję. Dzięki połączeniu wielu różnych dziedzin nauki, m.in. archeologii, antropologii, chemii, farmakologii, etnobotaniki i ikonografii, możliwe było prześledzenie tego zwyczaju do czasów prehistorycznych w Eurazji Ameryce Północnej i Ameryce Południowej – opisują w artykule hiszpańscy naukowcy. Najwcześniejszy dowód na używanie psychodelików w Europie – Ponieważ substancje psychoaktywne są zwykle niewidoczne w zapisie archeologicznym, o ich obecności wnioskowano na podstawie dowodów pośrednich, takich jak typologia oraz funkcje niektórych artefaktów, które mogły być związane z ich przygotowaniem lub konsumpcją. To m.in. naczynia garncarskie, kamienne moździerze, zestawy do zażywania tabaki lub fajki do palenia – podkreślają badacze. Naukowcy przyznają, że do tej pory brakowało bezpośrednich dowodów na to, że ludzie w starożytności spożywali psychodeliki. Uczeni z Uniwersytetu w Barcelonie przyznają, że badanie toksykologiczne włosów dostarczyło najwcześniejszego dowodu spożywania psychodelików w Europie. Badacze zaznaczają, że miało to związek z rytuałem pogrzebowym. Jaskinia Es Càrritx została odkryta w 1995 roku. Archeolodzy twierdzą, że powstał między 1400 a 800 r. p.n.e. Była miejscem pochówku ludzi z epoki brązu. Podczas wykopalisk odnaleziono tam szczątki ponad 200 osób. Większość z nich to dorośli, ale odkryto kilka szkieletów dzieci. W grę wchodzą dwie hipotezy Badacze zwrócili uwagę na to, że niektórzy zmarli zostali pochowani w nietypowy sposób. Ich włosy zostały zabarwione na czerwono, starannie je czesano, a następnie ścinano i umieszczano wewnątrz rurek wykonanych z drewna lub zwierzęcego poroża. Artefakty te umieszczano w pobliżu ciał. Osoby, które poddano takim rytuałom, umieszczano jednak w innej komorze grobowej. Autorzy odkrycia twierdzą, że w jaskini znaleziono w sumie 10 takich pojemników z włosami. Naukowcy nie są do końca pewni, na czym polegały te tajemnicze obrzędy. Bardzo możliwe, że środki halucynogenne były podawane ludziom, aby zaburzyć ich percepcję, a następnie dokonać rytualnego zabójstwa. Ludzie, których składano w ofierze, nie wiedzieli nawet, że wkrótce zostaną zamordowani. Jednak analiza chemiczna wykazała, że środki psychodeliczne były podane tym ludziom nawet rok przed śmiercią. Druga hipoteza zakłada, że osoby, które spożywały narkotyki miały zupełnie inną rangę społeczną, niż reszta osób pochowanych w grobowcu. Być może byli to pewnego rodzaju szamani, którzy spożywali narkotyki, aby wejść w odmienny stan świadomości. Autorzy podkreślają jednak, że potrzebne są dalsze badania, aby móc rozwiązać tę zagadkę. Źródło: Scientific Reports Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Odkryto dowód na to, że rdzenni Kalifornijczycy przyjmowali halucynogeny. Sprzed 400 lat
W Kalifornii odkryto wizualny dowód, że autochtoni narkotyzowali się z pomocą datury (Datura wrightii), rośliny z rodziny psiankowatych (Solanaceae), w Polsce znanej pod nazwą święty bieluń.
Łacińska nazwa datura nawiązuje do wyglądu nasion a wywodzi się od słowa dhatūrā oznaczającego w hindi ”kolczaste jabłko”. Silnie cuchnących liści bielunia ponoć używano w królestwie Azteków jako środek na hemoroidy, z kolei słodki zapach kwiatów datury włożonych do łóżka pomagał zwalczyć bezsenność. Charakterystyczna sztuka w Pinwheel Cave, która według niektórych przedstawia kwiat datury, została stworzona z czerwonego pigmentu ochry, który wyblakł z czasem. Projekt jest wizualnie ulepszany po prawej stronie za pomocą narzędzia znanego jako DStretch. ZDJĘCIE: DEVLIN GANDY Pąki kwitnącego w nocy kwiatu datury rozwijają się wcześniej w niezwykły spiralny wzór przypominający ciąg Fibonacci’ego. Ten charakterystyczny kształt znaleziono na suficie jaskini Pinwheel w Południowej Kalifornii. Przeżute zawiniątka z liści tej rośliny znaleziono wciśnięte w kilkadziesiąt szczelin sklepienia. Późna wiosenna burza w kalifornijskich górach San Emigdio, regionie o zróżnicowanej ekologii i geologii, w którym znajduje się Pinwheel Cave Zdjęcie: Devlin Gandy Archeolodzy poddali te pakiety (ang. quids; tak określa się też porcje betelu czy tytoniu do żucia) takiej samej analizie chemicznej, jak robi się np. z prehistoryczną gumą do żucia, czyli dziegciem brzozowym. O ile ta druga substancja ceniona choćby przez dawnych Słowian z powodu właściwości leczniczych, to datura dawała po spożyciu możliwość narkotycznego ”odlotu”. Zawierająca naturalne narkotyczne alkaloidy, m.in. skopolaminę i atropinę, datura jest toksyczna w dużych dawkach. Roślinę klasyfikuje się, na równi z pejotlem (Jazgrza Williamsa) i ayahuascą, jako enteogen, czyli substancję psychoaktywną indukującą mistyczne i duchowe doświadczenia. Zdjęcie: Rick Bury (G)/Melissa Dabulamanzi (D) - Członkowie ludu Chumash z Południowej Kalifornii nazywają doświadczenia związane z połykaniem wywaru z datury ‘świętymi snami’ – ”Science Magazine” cytuje Jima Adamsa, farmakologa z Uniwersytetu Południowej Kalifornii, który badaniom tego rytuału poświęcił już 14 lat. Analiza roślinnych pakietów wydobytych ze szczelin skalnych pokazała, że są to zgniecione razem i przeżute liście. Węglodatowanie próbek pokazało, że pochodziły z lat 1530 – 1890. O ile nie było specjalną tajemnicą, że prehistoryczna sztuka naskalna miała związek z narkotycznym transem wywołanym środkami halucynogennymi, to brakowało niezbitych dowodów. David Robinson, archeolog naukowiec z brytyjskiego University of Central Lancashire i główny autor badania (PNAS analizującego ślady z jaskini Pinwheel uważa, że roślinne znaleziska połączone z bardzo charakterystycznym malunkiem jednoznacznie potwierdzają związek ”świętej” rośliny i praktyki (najpewniej wspólnego) narkotyzowania się. Robinson z grupą innych archeologów zaczął badać jaskinię Pinwheel w 2007 roku. Poza malowidłem i przeżutymi liśćmi znaleźli wiele narzędzi, grotów strzał i resztek jedzenia. Dowody bytności ludzkiej wzmacniają główną tezę Robinsona, że malowidło nie było – jak to się zwykle przyjmowało w przypadku malunków naskalnych – wynikiem indywidualnego ”odlotu” konkretnego szamana, a raczej stworzonym przez przytomny umysł znakiem informacyjnym wskazującym, że jaskinia służy wspólnemu przyjmowaniu świętego bielunia. - To malowidło oddaje kształt rośliny wywołującej halucynogenne doświadczenia, a nie jakąś szczególną wizję przez nią wywołaną. Zachęca się tym obrazem do spożywania, mówiąc: ta roślina jest cool. To forma plemiennej komunikacji wizualnej służącej każdemu, a nie jakiejś jednostce – przekonuje Robinson.
Jak doświadczyć halucynacji bez narkotyków? To proste, ale nie mówcie potem, że nie ostrzegaliśmy
W końcu nie możemy wam zagwarantować co zobaczycie. Setki tysięcy lat ewolucji mózgu zmieniły go w pasjonującą maszynę, którą ludzkość nauczyła się “podkręcać”. W końcu 100 miliardów neuronów – to siła nieporównywalna z żadnym ludzkim urządzeniem!
Wystarczy, że cokolwiek w tej skomplikowanej układance pójdzie inaczej, niż zwykle. Jakiś pojedynczy neuroprzekaźnik nie zadziała, odblokuje się lub zablokuje połączenie między neuronami – efekty są trudne do przewidzenia i zawsze ciekawe. Jakby to nie wystarczało, urazy, wypadki i inne nieprzyjemne zdarzenia mogą wpływać na pracę naszego “centralnego komputera” na tyle by na przykład odbierał rzeczy, których de facto nie ma. Od wieków ludzkość eksperymentowała z własnymi umysłami modyfikując świadomość środkami psychoaktywnymi, ale uwaga – tutaj nie zajmiemy się takimi przypadkami. O tym napisano już bardzo wiele i z pewnością nie raz wrócimy do tych zagadnień. Nie trzeba jednak odurzać się narkotykami, by doświadczyć halucynacji. Nasz mózg w swoich niezmierzonych możliwościach, może taki seans wytworzyć samodzielnie, oczywiście jeśli go odpowiednio pobudzimy. Ciekawy eksperyment zaprezentowali YouTuberzy ze Scam School w 2016. Postanowili pokazać w jaki sposób można doprowadzić do zjawiska deprywacji sensorycznej używając dostępnych w domu przedmiotów. Oto lista potrzebnych do eksperymentu przedmiotów: arkusze białego lekkiego papieru bawełniane waciki gumki recepturki materiały biurowe: nożyczki, zszywacz, taśma klejąca, sznurek nagranie z YouTube przedstawiające przynajmniej 30 minut białego szumu bez przerwy wytłumiające hałas słuchawki Jak to działa? Możecie przekonać się oglądając video. Efekty tej metody powinny zaprezentować się po 10-30 minutach. View oEmbed on the source website Po dwudziestej minucie eksperymentu uczestnicy donosili o zaobserwowaniu kolorów, efektu podobnego do tego, który otrzymuje się po długim tarciu powiek. Niedługo potem widzieli kształty przypominające dinozaury i meduzy, a nawet Oko Saurona (z “Władcy Pierścieni”). Jeden z uczestników słyszał krzyki, drugi śmiech. Brzmi to nieprawdopodobnie? Istnieje wyjaśniony naukowo fenomen o nazwie efekt Ganzfelda. Polega on na tym, że gdy znajdujemy się w warunkach skrajnie pozbawionych bodźców dla mózgu (ciemność, brak dźwięku, albo w tym wypadku jednostajny szum) nasz mózg wzmacnia swoje własne neutralne sygnały próbując znaleźć te informacje, których mu brakuje. Troszkę tak, jakby komputer widzący braki w kodzie dopisywał sam linijki przewidując co powinno tam być. Efektem mogą być halucynacje opisane przez uczestników eksperymentu z filmiku. Nie można jednak zapominać, że nasze mózgi różnią się między sobą, zatem nie ma gwarancji, że te same warunki oraz identyczna formuła eksperymentu spowodują te same efekty. Istnieje dość powszechnie powtarzany pogląd, wedle którego człowiek pozostawiony w wyciszającej komorze i zupełnej ciemności przez 45 oszaleje. - Może to, co najdziwniejsze to fakt, że zauważyłem odczucie własnego serca – mówił prezenter kanału Veritasium, który postanowił przeprowadzić eksperyment by potwierdzić lub zaprzeczyć temu poglądowi – Czułem jakby bardzo mocno pompowało i praktycznie czułem krew płynącą we mnie. Nie słyszałem jej, było to raczej odczucie. W pewnym sensie czułem jakby serce mną trzęsło. To było dość dziwne. Wbrew legendzie Derek (gospodarz programu) nie zwariował, nie doświadczył halucynacji. Natomiast odczucie związane z sercem pokazuje jak mózg wzmocnił swoje odbieranie bodźców w sytuacji deprywacji sensorycznej. View oEmbed on the source website Co ciekawe, w 2015 roku naukowcy wykazali podobne efekty podczas eksperymentu, w ramach którego uczestnicy patrzyli sobie w oczy przez 10 minut bez przerwy. - Biorący udział w walce na spojrzenia mówili, że doświadczyli czegoś, czego nie czuli nigdy wcześniej – opowiadał dla Britsh Psychological Society's Research Digest autor badań Christian Jarrett. Jeśli macie ochotę, możecie przygotować w domowych warunkach i sami sprawdzić jak zachowa się wasz mózg w stanie deprywacji sensorycznej. Jednak zastrzegamy – nie bierzemy odpowiedzialności za to, czego doświadczycie! Przeczytaj także Deprywacja sensoryczna. Co się dzieje z mózgiem odciętym od dopływu bodźców? Źródło: Science Alert
Jak działają halucynogeny? Neurony są nieprzewidywalne
Tęczowe kolory, widzenie dźwięków, niesamowite twarze, powykręcane kończyny, fraktale – to efekty narkotyków halucynogennych. W jaki sposób powstają w naszych mózgach? Nowe badanie prześledziło ten proces na przykładzie mózgów mysich. Neurony zachowują się wyjątkowo nieprzewidywalnie.
- Mózg zaczyna nadinterpretować lub nieodpowiednio odczytywać sygnały. To może stać się przyczyną halucynacji – powiedział Cris Niell w rozmowie z Live Science. Naukowiec z Uniwersytetu w Oregonie jest głównym autorem badania. Narkotyki wprawiły ośrodki w mózgach zwierząt odpowiedzialnych za wzrok w stan pewnej dezorganizacji. Neurony reagowały w sposób nieskoordynowany, w dziwnych czasowych interwałach. Wnioski Niella i jego zespołu badawczego to jednak na razie poziom hipotez. Grupa bada działanie konkretnego receptora serotoniny o nazwie 2A, jaką spełnia rolę w procesie widzenia. Wiadomo, że mają one wpływ na nasze postrzeganie otoczenia. Środki halucynogenne, takie jak LSD czy psylocybina (składnik aktywny niektórych grzybów) wpływają na jego działanie. Zaburzenie pracy tych samych receptorów wiązane jest przez naukowców z halucynacjami doświadczanymi przez osoby ze schizofrenią. Do tej pory brakowało jednak dokładnych analiz zachowania tych receptorów na poziomie pracy komórek neuronowych. Dlatego praca Niella i jego zespołu zwróciła uwagę szerokiego środowiska naukowego i dziennikarzy. Badacze wykorzystali halucynogenną substancję o nazwie DOI (2,5-dimetoksy-4-jodoamfetamina). Następnie potraktowane nią myszy oglądały komputerowe obrazy przedstawiające proste geometryczne wzory: na przykład pionowe i poziome linie. Naukowcy za pomocą elektrod obserwowali aktywność neuronów zwierząt, korzystali także z zaawansowanej technologii mikroskopowego obrazowania by podpatrzeć aktywność neuronów. W porównaniu do myszy, które nie dostały DOI, zwierzęta pod działaniem narkotyku wykazywały osłabienie nerwowej aktywności w obszarze wzrokowym kory pierwotnej mózgu. U trzeźwych myszy neurony eksplodowały aktywnością w zetknięciu z bodźcem, a potem szybko słabły. U tych pod wpływem narkotyku już początkowy impuls podlegał zakłóceniom. Myszy, które zostały wcześniej wytrenowane do rozpoznawania linii poziomych i pionowych, wykazywały większą podatność na efekty narkotyku. Co to oznacza? Na to pytanie naukowcy jeszcze nie mają odpowiedzi. Możliwe, że istnieje związek między znajomością bodźca z tym jak zachowuje się narkotyk. Sprawa jest o tyle skomplikowana, że myszy nie opowiedzą o swoich zwidach. Zatem te wyniki nie są do przełożenia na ludzi w skali 1:1. - To fundament pod dalsze badania – mówi Niell i dodaje, że niektóre analizy nie były możliwe 10 i 20 lat temu ze względu na brak odpowiednich narzędzi. Naukowcy chcą wytrenować także same myszy, by mogły określać to co widzą. Wtedy badacze będą mogli dosłownie zajrzeć do wnętrza ich głów i zmierzyć poziom zaburzeń wizualnych w przypadku podania halucynogenu. Źródło: Live Science