Radykalna zmiana w turystyce. Znany przewodnik mówi „stop” atrakcjom z udziałem zwierząt
Od dekad Michelin kojarzy się nie tylko z gwiazdkami przyznawanymi najlepszym restauracjom, lecz także z rekomendacjami miejsc i doświadczeń wartych podróży. Jego przewodniki wyznaczały kierunki, podpowiadały, co zobaczyć i jak spędzić czas w różnych częściach świata. Teraz, w roku setnych urodzin przewodnika, marka ogłasza istotną zmianę: z list polecanych atrakcji znikną aktywności wykorzystujące zwierzęta – w tym przejażdżki na słoniach czy wielbłądach. To sygnał, że nawet najbardziej ugruntowane instytucje turystyczne redefiniują dziś swoje standardy odpowiedzialności.
Michelin od lat uchodzi za jeden z najbardziej wpływowych autorytetów w świecie gastronomii i turystyki. Jego Zielony Przewodnik, obok słynnych gwiazdek kulinarnych, wskazywał podróżnym zabytki, muzea i lokalne atrakcje uznawane za warte odwiedzenia. Kilka dni temu organizacja People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) poinformowała, że wydawca potwierdził rezygnację z promowania atrakcji turystycznych opartych na wykorzystywaniu zwierząt oraz ze sprzedaży produktów skórzanych powiązanych z marką. Decyzja ta wpisuje się w szerszą debatę o etyce podróżowania i może oznaczać realny przełom w sposobie, w jaki globalne przewodniki definiują, co „warto zobaczyć”. Michelin rezygnuje z atrakcji z udziałem zwierząt Za barwnymi fotografiami z egzotycznych wakacji często kryje się rzeczywistość, której turyści nie widzą. Przejażdżki na słoniach, pokazy z udziałem dzikich kotów czy popularne w niektórych krajach przejażdżki na wielbłądach od lat budzą sprzeciw organizacji prozwierzęcych. To, co dla odwiedzających bywa jednorazową atrakcją, dla zwierząt nierzadko oznacza długotrwały stres, przemoc i tresurę opartą na bólu. Właśnie na ten rozdźwięk między wakacyjną estetyką a kulisami branży turystycznej zwrócono uwagę przy okazji najnowszych zmian w Zielonym Przewodniku Michelin. Jak poinformowała PETA w komunikacie z 26 lutego 2026 roku, wydawca Zielonego Przewodnika potwierdził, że nie będzie już polecać „atrakcji turystycznych z wykorzystaniem zwierząt”, w tym przejażdżek na słoniach i wielbłądach, ani sprzedawać wyrobów skórzanych sygnowanych marką. W oświadczeniu Michelin Éditions podkreślono: „Jesteśmy przekonani o potrzebie prezentowania treści promujących odpowiedzialną turystykę, która obejmuje dobrostan zwierząt. Dlatego też z naszych przewodników usunęliśmy działania, które mogą prowadzić do znęcania się nad zwierzętami”. Zmiany objęły również najnowsze wydanie Zielonego Przewodnika po Hiszpanii, w którym walki byków zostały określone jako „okrutna i zanikająca tradycja”. Nic dziwnego – według danych przywoływanych przez PETA niechęć wobec korridy w Hiszpanii systematycznie rośnie i obecnie aż 8 na 10 Hiszpanów deklaruje sprzeciw wobec tego widowiska. W trakcie walk byki są bowiem wielokrotnie ranione lancami i banderillami, a finałem spektaklu jest próba zadania śmiertelnego ciosu mieczem, który ma przebić płuca zwierzęcia. Dla obrońców praw zwierząt nie jest to element folkloru, lecz przykład brutalnej przemocy przedstawianej jako rozrywka. Włączenie do przewodnika wyraźnego ostrzeżenia i określenie korridy mianem „okrutnej i zanikającej tradycji” pokazuje, że nawet instytucje przez lata skupione na opisie kultury i atrakcji turystycznych zaczynają brać pod uwagę zmieniającą się wrażliwość społeczną oraz etyczny wymiar podróżowania. Branża turystyczna odchodzi od atrakcji z udziałem zwierząt Decyzja Zielonego Przewodnika Michelin nie jest odosobnionym gestem, lecz częścią szerszego trendu widocznego w międzynarodowej turystyce. PETA od lat prowadzi kampanie wymierzone w atrakcje wykorzystujące zwierzęta, argumentując, że pod pozorem egzotycznej przygody kryją się praktyki oparte na przemocy i przymusie. „Przejażdżki na wielbłądach i walki byków to widowiska cierpienia, a Zielony Przewodnik Michelin słusznie pozostawia te okrutne i archaiczne zajęcia w księgach historii” – podkreśliła w oświadczeniu prezes organizacji Tracy Reiman. Dodała również, że „nawet stuletnia instytucja może i musi ewoluować, aby odzwierciedlać dzisiejsze przekonanie, że zwierzęta to istoty odczuwające ból i strach”. W ostatnich latach podobne decyzje podejmowały także inne podmioty z branży. W 2019 roku Fodor’s Travel zrezygnował z rekomendowania przejażdżek na słoniach, aktualizując swoje treści o informacje dotyczące udokumentowanego okrucieństwa w tej gałęzi turystyki. Z kolei w ubiegłym roku kilka firm (w tym platforma Airbnb) zapowiedziało wycofanie promocji i sprzedaży biletów na przejażdżki zwierzętami w rejonie Wielkich Piramid w Gizie, po ujawnieniu przez aktywistów trudnych warunków, w jakich przetrzymywane są tam wielbłądy i konie. Coraz wyraźniej widać, że zmienia się nie tylko język opisu atrakcji, lecz także realna oferta kierowana do turystów. Warto również dodać, że Michelin ogłosił zakończenie sprzedaży wyrobów skórzanych powiązanych z marką. Jak wskazuje PETA, decyzja ta ma znaczenie nie tylko dla dobrostanu zwierząt hodowlanych, lecz także dla środowiska – przemysł skórzany bywa bowiem łączony z degradacją gleby, zanieczyszczeniem wód oraz wysoką emisją gazów cieplarnianych. W rezultacie przewodnik, który przez dekady wyznaczał standardy w świecie podróży, dołącza do grona instytucji redefiniujących pojęcie atrakcji turystycznej w duchu odpowiedzialności i etyki. Źródło: Travel Pulse Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Przewodnik Michelin wskazał kulinarne hity 2026 roku. Wyróżnił polskie miasto
Dla wielu podróżnych najbardziej ekscytujące wyprawy zaczynają się nie na lotnisku, lecz przy stole. To właśnie kuchnia coraz częściej decyduje o wyborze kierunku – od restauracji i hoteli nagradzanych gwiazdkami Michelin, po miasta, w których rodzą się nowe, autentyczne sceny kulinarne. Przewodnik Michelin, uznawany za jedno z najważniejszych globalnych źródeł opinii o jedzeniu, opublikował właśnie listę 16 najlepszych miejsc do podróży w 2026 roku dla miłośników smaków. W zestawieniu nie zabrakło polskiego miasta.
Jedzenie stało się jednym z najbardziej czytelnych barometrów zmian zachodzących we współczesnym świecie. W 2026 roku jego znaczenie w podróżowaniu widać wyraźnie – zarówno w klasycznych europejskich destynacjach (takich jak Wenecja czy Wybrzeże Amalfi, gdzie planowane są nowe luksusowe inwestycje hotelowe), jak i w miejscach dopiero budujących swoją renomę. Michelin zwraca uwagę nie tylko na renomowane restauracje, lecz także na dynamikę lokalnych rynków, kreatywność szefów kuchni i autentyczność doświadczeń. To właśnie te czynniki zdecydowały o wyborze miast, które – zdaniem ekspertów – warto odwiedzić teraz, zanim zainteresowanie turystów przełoży się na trudniejszą dostępność i wyższe ceny. Wśród rekomendacji wysoko uplasowało się również jedno z miast w Polsce. Top 3 kulinarne kierunki Michelin na 2026 rok W tegorocznym zestawieniu Michelin na pierwszym miejscu znalazła się Wenecja, która wchodzi w 2026 rok w momencie wyraźnego przełomu. Miasto, od lat zmagające się z masową turystyką i kulinarnymi pułapkami, stoi u progu hotelowego renesansu, który może na nowo ukształtować jego gastronomiczną tożsamość. Planowane otwarcia luksusowych obiektów takich marek jak Orient Express, Cheval Blanc, Rosewood czy Airelles zapowiadają napływ znanych szefów kuchni i restauracji o ambicjach wykraczających poza klasyczne menu dla turystów. Choć dziś prawdziwie autentyczne miejsca (jak rodzinne bacari ukryte w zaułkach Cannaregio) wciąż są nieliczne, zmiany mają szansę podnieść ogólny poziom sceny kulinarnej miasta. Podobny proces zapowiadany jest na wyspie Giudecca, gdzie nowe inwestycje hotelowe mogą przyciągnąć bardziej świadomych smakoszy. Michelin podkreśla też, że zimowe miesiące pozostają najlepszym momentem na wizytę – są spokojniejsze, bardziej lokalne i sprzyjające rezerwacjom w najlepszych restauracjach. Drugą pozycję zajęły Czechy, ale z wyraźnym zaznaczeniem: poza Pragą. Po raz pierwszy ogólnokrajowy przewodnik Michelin kieruje uwagę podróżnych ku regionom, które dotąd pozostawały w cieniu stolicy. Inspektorzy zwracają uwagę na kuchnię silnie zakorzenioną w sezonowości i lokalnych produktach – od ziemniaków i ryb słodkowodnych, po dzikie grzyby i zioła zbierane w lasach. Szczególnie wyróżnione zostały Morawy Południowe, cenione za krajobraz, winnice i nowoczesne interpretacje kuchni regionalnej, a także Karlowe Wary, gdzie elegancja uzdrowiska łączy się z coraz ciekawszą ofertą gastronomiczną. Michelin wskazuje, że najlepszy czas na odkrywanie Czech przypada między późną wiosną a wczesną jesienią, gdy lokalne targi i nadrzeczne miasta pokazują pełnię swojego kulinarnego potencjału. Na trzecim miejscu uplasowały się Dolomity, dla których rok 2026 będzie momentem globalnej ekspozycji za sprawą Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Cortina d’Ampezzo. Michelin zauważa, że inwestycje w infrastrukturę i hotele już teraz wpływają na ambicje lokalnej gastronomii. Alpejska kuchnia Dolomitów coraz śmielej sięga po nowoczesne techniki, nie tracąc przy tym związku z lokalnymi produktami – w menu dominują gryka, sery górskie i speck, interpretowane na nowo przez szefów kuchni inspirowanych trendami spoza regionu. Choć zimą uwagę przyciągają spektakularne krajobrazy i olimpijska atmosfera, lato oferuje spokojniejszy rytm, łagodniejsze temperatury i większą różnorodność produktów. Michelin sugeruje jednak, by zaplanować wizytę możliwie wcześnie – zanim igrzyska na stałe zmienią tempo, ceny i charakter tego alpejskiego regionu. Wrocław jako scena kulinarna, którą docenił Michelin Wyróżnienie Wrocławia na czwartym miejscu w zestawieniu Przewodnika Michelin na 2026 rok to wyraźny sygnał, że miasto przestało być kulinarną „alternatywą”, a zaczęło funkcjonować jako pełnoprawna destynacja dla smakoszy. Inspektorzy zwracają uwagę przede wszystkim na wysoki i konsekwentny poziom nowoczesnej kuchni polskiej, rozwijanej przez młode, ambitne pokolenie szefów kuchni. Wrocławskie restauracje coraz śmielej sięgają po śląskie i dolnośląskie tradycje (jak pierogi, dziczyzna i techniki fermentacji), traktując je jednak nie jako folklor, lecz punkt wyjścia do precyzyjnych, współczesnych interpretacji. W mieście działają obecnie 22 lokale ujęte w przewodniku Michelin, w tym trzy wyróżnione Bib Gourmand, co potwierdza, że jakość idzie tu w parze z przystępnością. Duży wpływ na dynamikę sceny gastronomicznej ma również młoda struktura społeczna – obecność licznych uczelni sprawia, że Wrocław pozostaje miastem żywym, otwartym na nowe idee i smaki. Kulinarne doświadczenia naturalnie splatają się tu z przestrzenią miasta: kawiarnie i winiarnie rozciągające się wzdłuż Odry nadają mu swobodny rytm, a okolice Rynku i Ostrowa Tumskiego oferują nie tylko zabytkową oprawę, lecz także autentyczną atmosferę. Michelin rekomenduje wizytę szczególnie późną wiosną oraz wczesną jesienią, gdy miasto jest najbardziej aktywne i najlepiej pokazuje, dlaczego warto je odwiedzić – zanim zrobi się o nim naprawdę głośno. A jak przedstawia się pozostała część zestawienia? Otóż na liście najciekawszych miejsc do odwiedzenia w 2026 roku według Michelin znalazły się także takie miejsca, jak: Arabia Saudyjska, Kapadocja (Turcja), Prowincja Jiangsu (Chiny), Filipiny, Droga 66 (USA), Południe Ameryki, Floryda (USA), Boston (USA), Filadelfia (USA), Quebec (Kanada) oraz Vancouver (Kanada). Źródła: CNN, Michelin Guide Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Odwiedziłem pierwszą w Polsce restaurację z Zieloną Gwiazdką Michelin. Czym zasłużyła na to wyróżnienie?
Gdańska restauracja Eliksir jako pierwsza w naszym kraju otrzymała z Zieloną Gwiazdkę Michelin. Łączy ona wyśmienitą kuchnię z dbałością o lokalny rynek i ochronę środowiska.
W tym artykule: Restauracja Eliksir – gdzie się znajduje Co dostałem na talerzu i ile to kosztuje Regionalne produkty Segregowanie odpadów to nie wszystko Szlak Gdańsk-Pomorskie Culinary Prestige Czym jest Zielona Gwiazdka Michelin? Wyróżnienie to po raz pierwszy wprowadzone zostało w 2020 roku. Jest przyznawane restauracjom, które są wzorem do naśladowania w zakresie zrównoważonych praktyk. Otrzymują je lokale, które łączą doświadczenie kulinarne na najwyższym poziomie bazujące na lokalnych produktach z wyjątkowymi zobowiązaniami do ochrony środowiska. Wyróżnienie to ma na celu promowanie działań na rzecz zrównoważonej gastronomi i ekologii. Zobowiązuje do trwałych praktyk w tej materii. Inspektorzy Michelin zwracają szczególną uwagę na takie aspekty, jak: pochodzenie składników, sezonowość produktów, wpływ na środowisko, systemy zarządzania odpadami, recykling, komunikacja z gośćmi na temat zrównoważonego podejścia restauracji. Restauracja Eliksir – gdzie się znajduje Restauracja Eliksir mieści się w Willi Komendanta. To budynek z 1882 r. w Garnizonie – historycznej części dzielnicy Gdańsk Wrzeszcz. Dziś staje się ona interesującym miejscem na kulinarnej mapie miasta. Początki Garnizonu sięgają końca XIX wieku, kiedy zbudowano tu koszary dla Czarnych Huzarów Cesarza Wilhelma II. Po II wojnie światowej teren stał się bazą dla Ludowego Wojska Polskiego. Likwidacja bazy w latach 90. XX wieku otworzyła drogę dla nowych możliwości. Dziś powstają tu mieszkania i biura oraz restauracje. Eliksir jest połączeniem koktajlbaru, restauracji, cigar roomu oraz przestrzeni eventowej. Specjalnością tego miejsca jest koktajl pairing, czyli dopasowywanie koktajli do podawanych dań. Wybrałem się więc do restauracji prowadzonej przez szefa kuchni Pawła Wątora, by skosztować menu degustacyjnego składającego się z sześciu dań i pięciu koktajli. Chciałem sprawdzić, czy jest tu smacznie, ale przede wszystkim dowiedzieć się, jak Eliksir dąży do zrównoważonego rozwoju w gastronomii. Co dostałem na talerzu i ile to kosztuje Po przekroczeniu progu restauracji goście wchodzą najpierw do baru. I to nie byle jakiego, bo z wyborem 400 alkoholi z całego świata serwowanych przy długim, drewnianym barze. Wnętrza w całej restauracji są stonowane i klimatyczne. Atmosfera zaś swobodna, toteż nie trzeba tu przychodzić w wieczorowych kreacjach czy pod krawatem. Zdarza się, że szef Paweł Wątor osobiście wita gości, choć, jak wiadomo, jego królestwem jest kuchnia. A jest to kuchnia wybitna, o czym zacząłem się przekonywać tuż po spróbowaniu pierwszych dań. Do wyboru są potrawy z tradycyjnej karty dań z przystawkami, zupami, daniami głównymi i deserami oraz dwa menu degustacyjne – wegetariańskie oraz mięsne. Zdecydowałem się na to drugie, by próbując mniejszych porcji mieć większą różnorodność smaków. Kelnerzy podali mi na początek pyszny chleb na zakwasie z palonym masłem i puszystym smalcem, a do tego kieliszek szampana. Następnie na stole zaczęły pojawiać się dania: mazurska polędwica wołowa z żółtkiem i szalotką, wędzony jesiotr z kawiorem i hibiskusem, żurek na zakwasie z kiszonego selera z przepiórczym jajkiem, rozpływający się w ustach boczek z jabłkiem i ziemniakiem, pstrąg z pietruszką i agrestem, na deser domowego wyrobu mascarpone z kaszubską ratafią (to tradycyjna nalewka z wiśni, ziół i przypraw), truskawką i makiem, do tego pięć alkoholowych koktajli – jest także wersja bezalkoholowa. Taka uczta kosztuje 355 zł za dania i 219 zł za koktajle (wersja bezalkoholowa 119 zł). Wszystko, czego skosztowałem było smaczne. Z pewnością tu wrócę z przyjaciółmi. Regionalne produkty Diabeł jak zawsze tkwi w szczegółach. A w przypadku Eliksiru – w produktach, z jakich przygotowywane są dania. Oraz w zasadzie zero waste. Np. z obierek warzywnych powstają tutaj chipsy, a ze skórek cytrusowych barmani przygotowują kordiały, lemoniady i syropy. Blisko 80% produktów w Eliksirze jest regionalnych. Jak chociażby: kawior Antonius z ekologicznego gospodarstwa rybackiego Gosławice, certyfikowana wołowina z gospodarstwa w Gierlaszkach na Mazurach, śmietany, jogurty czy masło z zakładu mleczarskiego „Śnieżka” w Perlinie, świnia jabłkowa, której podstawą karmy są naturalne ogryzki jabłek, pstrągi i jesiotry z Zielenicy z Pomorza Zachodniego, kozie sery od Kaszubskiej Kozy w Robaczkowie na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, sery od Burych Misiów, produkowane przez podopiecznych fundacji wspólnoty Burego Misia im. Bogdana Jasińskiego z Kościerzyny. Jest także kawa z gdyńskiej palarni, grzyby i owoce z Bydgoszczy oraz domowej roboty przetwory. Regionalne są także napoje. – Bardzo ważne jest dla nas wspieranie lokalnych producentów i korzystanie z dobrej jakości produktów – mówi Paweł Wątor. Jednak nie tylko to w przypadku Eliksiru zdecydowało o międzynarodowym sukcesie i pierwszej w Polsce Zielonej Gwiazdce Michelin. – Idea zrównoważonego rozwoju niezmiennie przyświeca nam od 8 lat. Cały czas rozwijamy nasze działania w tej dziedzinie – przyznaje Wątor. Segregowanie odpadów to nie wszystko Jakie są zatem te działania? Restauracja m.in. inteligentnie zarządza energią. Dzięki specjalnemu, polskiemu systemowi Fibaro zaoszczędza do 23 proc. energii cieplnej każdego roku. Wszystkie tekstylia prane są w ekologicznej pralni. Ogromną wagę przywiązuje się do segregowania odpadów. Dostawcy zobowiązani są do zabierania ze sobą opakowań zbiorczych, dzięki czemu restauracja umożliwia ponowne ich wykorzystanie. Poza tym w Eliksirze używa się energooszczędnej zmywarki. Odzyskuje ona energię zawartą w ściekach i parze wodnej i wykorzystuje ją do ogrzewania zimnej wody wlotowej, co pozwala na obniżenie zużycia prądu. Co ciekawe, w przeciągu ostatniego roku restauracja zdołała obniżyć swoją emisję CO2 aż od 7 proc. w porównaniu do roku 2022. Dzięki licznym inicjatywom, Eliksir przyczynił się do wygenerowania 41 ton CO2 w 2023 roku. – Dzięki naszym dotychczasowym działaniom w duchu eko, jako jedna z 14 ﬁrm z Polski jesteśmy częścią eksperymentalnego projektu Unii Europejskiej ETSM2030. Ma on na celu stworzenie systemu zrównoważonego rozwoju dla turystyki – mówi Paweł Wątor. – Chcemy otrzymać zielony listek, który jest dowodem na to, że ﬁrma podejmuje świadome działania wspierające ochronę środowiska i zrównoważony rozwój. Na stronie internetowej restauracji www.eliksir.pl można się zapoznać ze szczegółowymi raportami z emisji CO2. Przeczytamy tam też o innych proekologicznych działaniach gdańskiego lokalu. Szlak Gdańsk-Pomorskie Culinary Prestige To propozycja dla smakoszy jakościowych kulinariów, które oferuje region pomorski. Szlak tworzą restauracje gotujące w zgodzie z przyjętą filozofią slow food i serwujące autorskie dania, bazujące na regionalnych produktach na najwyższym europejskim poziomie. Szlak kulinarny to nie tylko oferta restauracyjna, ale również szereg wydarzeń kulinarnych, takich jak: Noc Restauracji, Sopot od kuchni, czyli Slow Food Festival, Święto Szparagów, Chmielaton, Festiwal Żurawiny, Truskawkobranie, Pomorska Gęsina na św. Marcina, Festiwal Pomuchla. Więcej informacji znajdziecie na pomorskie-prestige.eu. Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Restauracje z gwiazdkami Michelin. Jak Polska wypada na tle Europy? Mamy już lokal dwugwiazdkowy
Otrzymanie gwiazdki Michelin to największe i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie gastronomii. To marzenie każdego szefa kuchni i dowód, że restauracja jest jedyna w swoim rodzaju. W historii słynną gwiazdkę otrzymało zaledwie kilka polskich lokali.
W tym artykule: Pierwsze przewodniki Michelin stworzono dla zmotoryzowanych podróżników Pierwszą gwiazdkę Michelin przyznano w 1926 roku Który kraj ma najwięcej gwiazdek Michelin? Gdzie w Polsce są restauracje z gwiazdką Michelin? W 1891 roku André Michelin, francuski wynalazca i przemysłowiec, wraz ze swym bratem Édouardem wynaleźli rozbieralną oponę pneumatyczną z dętką. Znalazła ona szerokie zastosowanie w kołach rowerowych i samochodowych. Mała, rodzinna firma z Clermont-Ferrand stała się wkrótce największym w Europie i jednym z największych na świecie producentem opon. Pierwsze przewodniki Michelin stworzono dla zmotoryzowanych podróżników 9 lat później 47-letni wówczas André, zafascynowany ideą zmotoryzowanych podróży, postanowił stworzyć przewodnik, który opisywał hotele, restauracje i bary, jakie kierowcy mogli spotkać na swojej drodze. Pierwszy egzemplarz poświęcony został Francji. Wydrukowano go w nakładzie ok. 35 tysięcy egzemplarzy. Pierwotnie okładka przewodnika była niebieska, a w 1931 roku zmieniono ją na czerwoną. Michelin nie wiedział jeszcze, że jego gastronomiczny poradnik za kilkadziesiąt lat stanie się inspiracją do stworzenia najbardziej prestiżowej i uznanej nagrody dla restauracji na całym świecie. Początkowo przewodnik był rozdawany za darmo. Auta w tym czasie nie cieszyły się taką popularnością jak współcześnie. Dlatego małe książeczki miały głównie zwiększać popyt na samochody, co wpływało oczywiście na wzrost zysków firmy z oponami braci Michelin. Pierwszą gwiazdkę Michelin przyznano w 1926 roku W trakcie I wojny światowej przewodnik nie ukazywał się, a po 1920 roku francuscy przedsiębiorcy postanowili wzbogacić jego treść. Zaczęli również pobierać opłaty za sprzedaż małej książeczki. W 1926 roku po raz pierwszy przyznano restauracji gwiazdkę, ponieważ autorzy uznali ją za elegancką i godną polecenia. Dopiero 5 lat później wprowadzono system 3-gwiazdkowy. Najbardziej odizolowana restauracja z gwiazdkami Michelin przenosi się na Grenlandię. Co można w niej zjeść? Kolacja w KOKS to marzenie niejednego smakosza i podróżnika. Lokal jest znany jako najbardziej odizolowana restauracja na świecie. Niedługo zjedzenie tam będzie jeszcze trudniejsze. Odznaczenie Michelin z czasem stało się najbardziej prestiżowym wyróżnieniem dla szefów kuchni z całego świata. Kucharze i właściciele lokali robią wszystko, aby dostać gwiazdkę. Już jedna jest jak spełnienie marzeń. Dwie lub trzy oznaczają, że mamy do czynienia z najlepszymi restauracjami, które serwują wyjątkowe potrawy. Który kraj ma najwięcej gwiazdek Michelin? Bo gwiazdek nie otrzymuje się za miejsce samo w sobie i wystrój, lecz za jakość dań, smak, sposób podania, styl i stosunek jakości do ceny. Przyznawane są przez anonimowych inspektorów, którzy odwiedzają restauracje i lokale na całym świecie. Wszystkie przewodniki Michelin zawierają ten sam prosty system oceny miejsc opisywanych w przewodnikach, który jest wskazówką dla zwiedzających. Podział restauracji wygląda następująco: jedna gwiazdka – godna uwagi, dwie gwiazdki – warta odwiedzenia, trzy gwiazdki – zobacz koniecznie. W 2022 roku tylko 142 restauracje posiadały aż 3 gwiazdki Michelin. Na pierwszym miejscu jest Francja, która posiada 31 takich lokali. Na drugim znajduje się Japonia, która ma o 10 mniej, a podium zamykają Stany Zjednoczone. W tym kraju znajdziemy 14 miejsc, które wyróżnione zostały najwyższym możliwym odznaczeniem w świecie gastronomii. Co ciekawe, we Francji znajduje się aż 627 restauracji, które posiadają co najmniej jedną gwiazdkę. W tej kategorii również na drugim miejscu znajduje się Japonia, w której 413 lokali wyróżniono gwiazdką. W Europie najlepsze restauracje według „czerwonego przewodnika” znajdziemy również we Włoszech, Niemczech i Hiszpanii. Gdzie w Polsce są restauracje z gwiazdką Michelin? W Polsce po raz pierwszy gwiazdkę Michelin przyznano w 2013 roku. Otrzymała ją wówczas restauracja Atelier Amaro, której założycielem i szefem kuchni był Wojciech Modest Amaro. Lokal przy ul. Agrykola 1 w Warszawie utrzymał gwiazdkę przez kolejnych pięć lat. W 2020 roku, w czasie pandemii, zakończył działalność. Drugą gwiazdkę w Polsce również przyznano warszawskiej restauracji. Senses zostało wyróżnione w 2016 roku. Do 2018 roku dwie polskie restauracje znajdowały się na liście przewodnika Michelin. Obu wyróżnionym restauracjom udało się utrzymać gwiazdki i obie pojawiły się jeszcze na liście rankingowej „Czerwonego przewodnika” w 2020 roku. Jednak trudna sytuacja związana z globalną pandemią koronawirusa sprawiła, że lokale zamknięto do odwołania. W 2020 r. trzecią restauracją w Polsce z gwiazdką Michelin stała się krakowska Bottiglieria 1881, w której szefem kuchni jest Przemysław Klima. Obecnie lokal ten ma aż dwie gwiazdki. Jako kolejna gwiazdkę Michelin otrzymała restauracja Nuta z Warszawy. Prowadzi ją szef kuchni Andrea Camastra, który stał za wcześniejszym sukcesem Senses. Gwiazdkę otrzymały też: Muga z Poznania, Rozbrat 20 w Warszawie, Arco by Paco Pérez w Gdańsku, Giewont w Kościelisku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
„Wartością przewodników Michelin są nieprzekupność oraz niezależność”. Rozmawiamy z dyrektorem „Guide Michelin”
Już niedługo szukając miejsca hotelowego, będzie się można inspirować zupełnie nowym przewodnikiem Michelin. Ikoniczna już seria przewodników wprowadza bowiem „klucze Michelin”, którymi będą wyróżniane najlepsze hotele na świecie, w tym w Polsce.
W ubiegłym miesiącu ogłoszono wprowadzenie „kluczy Michelin”. O nowym odznaczeniu, które trafi do najlepszych hoteli na świecie, wybranych przez specjalnie do tego zadania przygotowanych inspektorów, rozmawiamy z Gwendalem Poullenneckiem, dyrektorem marki „Guide Michelin”. Łukasz Załuski: Wygląda na to, że Michelin – marka od dawna uchodząca za bardzo tradycyjną i prestiżową – wkracza na ścieżkę modernizacji, cyfryzacji, a do pewnego stopnia wręcz demokratyzacji. Ogłosiłeś dzisiaj powstanie nowej strony, na której będzie można rezerwować stolik w restauracji i pokój w hotelu. W internecie nie wydaje się to już tak elitarne. Gwendal Poullenneck: Czas się zmienia. Dołączyłem do zespołu przewodników Michelin równo 20 lat temu. W innej epoce... Gwendal Poullenneck: Dokładnie w październiku 2003 roku. I od samego początku zależało mi na międzynarodowej ekspansji przewodników Michelin. Na tym, by zwiększyć zasięg naszych wpływów, ale także odkrywać i poznawać inne kultury kulinarne. Była to jedna z moich motywacji. Uważam, że jedzenie jest częścią kultury, a zadanie przewodników Michelin polega na prezentowaniu różnorodności kulinarnych kultur świata – w pewnym sensie zaproszenie ich wszystkich do wspólnego stołu. Ekspansja międzynarodowa to jedno. Zależy nam także – jak słusznie zauważyłeś – na digitalizacji naszych działań. Mamy przecież bazę bardzo wiarygodnych informacji o restauracjach, obecnie także o hotelach. I tylko w formie cyfrowej, na naszej stronie, możemy je skutecznie i w pełni otwarcie przedstawić szerszej publiczności. Dzięki temu treści są na bieżąco aktualizowane i – co nie mniej istotne – dostępne w wielu językach. O ile się nie mylę, nasza strona ma w tej chwili już 23 wersje językowe, w tym chińską, japońską czy koreańską. To naprawdę ważne, bo uważam, że częścią naszej misji jest nie tylko poszukiwanie doskonałości, ale także sprawianie, by była ona dostępna dla każdego. Lokale wybieramy bardzo starannie, w grę wchodzi tu czynnik ludzki. Uważam, że to właśnie on jest esencją przewodników Michelin. Wiara w intuicję ludzi. Nie tylko tych, którzy dokonują selekcji. Mam raczej na myśli osoby, które dostarczają nam niezwykłych przeżyć: obsługę restauracji i hoteli. W Michelin wierzymy, że branża potrzebuje najbardziej utalentowanych ludzi – i my także potrzebujemy najlepszych, by tamtych najlepszych wyłuskać i pokazać. To dlatego przewodniki Michelin zapraszają do współpracy elitę najbardziej uzdolnionych osób w branży. Muszą umieć rozpoznać prawdziwy talent. Niezwykłe przeżycia są niemożliwe bez niezwykłych ludzi, którzy je tworzą, ale potrzeba też niezwykłych osób, by pokazać to światu. Masz na myśli inspektorów? Gwendal Poullenneck: Owszem. W relacjach między restauracjami i ich obsługą a zespołem Michelin kluczowa jest wzajemność. Mamy przecież ten sam cel: pracujemy dla naszych klientów. W przypadku obsługi restauracji i hoteli jest to jasne, ale zespół przewodników Michelin nie pracuje przecież dla hotelarzy ani restauratorów. Pracujemy dla gości i podróżników. Pamiętam, jak przed laty rozmawiałem z Paulem Bocusem, znałem go naprawdę dobrze. Pewnego dnia powiedział mi – po francusku, więc nie wiem, czy będę potrafił w pełni oddać to po angielsku – coś w rodzaju: „Wiesz, uważam, że wszyscy – przewodnik Michelin i szefowie kuchni – siedzimy po tej samej stronie kontuaru”. Miał rację, to naprawdę ta sama strona stołu. Wszyscy służymy naszym gościom. Trudno się nie zgodzić. Jesteśmy po tej samej stronie. Gwendal Poullenneck: Oczywiście. To szalenie ważne. Ale kluczem – i czymś wyjątkowym, coraz rzadszym we współczesnym świecie – jest niezależne i jakościowe podejście przewodników Michelin. Jeśli wejdziesz na dowolny portal o hotelach i restauracjach, zobaczysz setki tysięcy albo nawet miliony adresów. My też bywamy namawiani do takiego podejścia – słyszymy, że to przecież reklama, biznes, e-commerce. Ale nie ma to nic wspólnego z prawdziwym recenzowaniem czy niezależnością. Jeśli chcesz znaleźć się w takim zestawieniu, musisz zapłacić, oznakować lokal – krótko mówiąc, wykupić reklamę. W Michelin mówimy temu stanowcze: „Nie!”. Mamy niezależny zespół inspektorów, którzy dokonują selekcji w sposób całkowicie autonomiczny. Jeśli chcesz, by miejsca w twojej restauracji lub twoim hotelu dało się zarezerwować za pośrednictwem naszej strony, to oferujemy taką usługę, ale tylko pod warunkiem, że sami cię wybierzemy. I nie wchodzą tu w grę jakiekolwiek naciski komercyjne. Sądzę, że te dwa podejścia dzieli Wielki Mur Chiński. Wartością przewodników Michelin są nieprzekupność oraz niezależność. Sami płacimy za noclegi, za posiłki, pracujemy incognito. Jesteśmy profesjonalistami z doświadczeniem w branży, ale już do niej bezpośrednio nie należymy. I stanowimy zespół. Ci sami inspektorzy nigdy nie odwiedzają dwa razy tego samego miejsca – chcemy w ten sposób ograniczyć wpływ indywidualnych preferencji. Wszyscy są szkoleni wedle tej samej metodologii i naprawdę dbamy o to, by podróżowali po całym świecie. Przykładowo, jeśli pochodzisz z Holandii, musisz pojechać do Francji, Niemiec, Stanów Zjednoczonych, Japonii. A jeśli pojedziesz do Japonii – trochę po niej popodróżować, by zrozumieć kulturę i skosztować tego, co najlepsze w tamtejszej kuchni. Doświadczyć japońskich smaków w Japonii czy francuskich we Francji. Dzięki temu później, jako japoński inspektor, będziesz umiał rozpoznać najlepszą kuchnię francuską w Japonii. Bardzo dużo inwestujemy w ludzi i kosztuje nas to niemało: podróże, wizyty w restauracjach, no i pensje, bo wszyscy są etatowymi pracownikami Michelin. Chciałbym to dobrze zrozumieć: czy muszę być Japończykiem, by jako inspektor oceniać kuchnię japońską? Czy mogę robić to także z europejskiej perspektywy? Gwendal Poullenneck: W tej chwili mamy w zespole przedstawicieli przeszło 25 narodowości, o bardzo różnych profilach: restauratorów, hotelarzy, szefów kuchni, sommelierów. Najlepszych z najlepszych w swoich dziedzinach. Co jeszcze mogę powiedzieć? Przykładowo, jeśli jesteś inspektorem z Japonii, to będziesz w stanie rozróżnić w tym kraju japońską kuchnię tradycyjną, kreatywną, luksusową czy codzienną. Ale musisz też znać się na kuchni koreańskiej, chińskiej, francuskiej czy włoskiej. Inspektor z Japonii powinien umieć ocenić jakość różnych lokali – a w tym celu musi podróżować po świecie. Aby uniknąć stronniczości, w przypadku przewodnika Michelin po Francji zatrudniamy inspektorów reprezentujących około 10 różnych narodowości. Skład zmienia się w poszczególnych latach, bywają to Niemcy, Belgowie, Brytyjczycy, Amerykanie, Japończycy czy Koreańczycy. Z kolei nasi francuscy inspektorzy jeżdżą do innych krajów – by otwierać się na świat, co uwielbiają, i by się uczyć. To dzięki temu przewodniki Michelin wyznaczają uniwersalne kryteria i stanową punkt odniesienia. Jedna gwiazdka w Londynie ma dokładnie tę samą wartość, co gwiazdka w Polsce czy w Japonii; nie ma gwiazdek francuskich, japońskich ani polskich. Wszyscy nasi inspektorzy podróżują, to jeden ze sposobów nabywania doświadczenia i kompetencji. A na to potrzeba czasu. Ocena jakości hotelu często jest łatwiejsza. W przypadku restauracji musisz zrozumieć lokalną kulturę kulinarną, uwarunkowania, produkty, tradycje, techniki kulinarne. Trzeba czasu, by nabyć wszystkich tych kompetencji. To dlatego zakres restauracji ocenianych w przewodnikach Michelin powiększamy stopniowo, a z hotelami możemy od razu przejść na poziom globalny. Drukowane wersje przewodników trudniej się aktualizuje, prawda? Gwendal Poullenneck: Nadal wydajemy niektóre z naszych kultowych przewodników – po Francji, Hiszpanii czy Japonii – w formie książkowej. Więcej osób szuka jednak rekomendacji Michelin w internecie? Gwendal Poullenneck: Zdecydowanie. Wersja cyfrowa jest na bieżąco aktualizowana, zawiera więcej informacji – są w niej zdjęcia, ceny, menu. Można sprawdzić dostępność, dokonać rezerwacji. Przewodniki książkowe to raczej swego rodzaju symbol. Na poziomie dotarcia do odbiorców nie mają już żadnego znaczenia, są raczej obiektem kolekcjonerskim. A zresztą osoby, które kupują wydania papierowe, korzystają również z aplikacji. Podkreślam więc: przewodniki Michelin już dziś są w pełni cyfrowe. W przypadku większości krajów, które obecnie opisujemy, w ogóle nie publikujemy wydań papierowych. Dzięki temu będziemy je na bieżąco aktualizować. Wszystkie hotele i restauracje będą co roku poddawane ocenie, a gwiazdki i klucze Michelin – weryfikowane. Każdego dnia dodajemy nowe lokale, zdarza się również, że niektóre z istniejących nagle się zamykają. Wszystko to znajduje odzwierciedlenie na naszej stronie. Gdy tylko nasi inspektorzy natrafią na godny polecenia lokal, od razu po przejściu procedury pojawia się on na naszej platformie. To proces, praca na żywym organizmie. Czy planujecie wprowadzenie zielonego klucza dla hoteli działających w sposób zrównoważony? Gwendal Poullenneck: Nie potrafię jeszcze odpowiedzieć na to pytanie. To, ile kluczy będziemy przyznawać i czy pojawią się zielone, będzie zależało od rezultatów trwającej właśnie selekcji. Bo przecież gdy my tu rozmawiamy, nasi inspektorzy objeżdżają świat i wyszukują najlepsze z najlepszych adresów. Najlepsze z najlepszych! Ich wybory ujawnimy w 2024 roku. Przed nami jeszcze mnóstwo pracy, ale postanowiliśmy już teraz ogłosić, że przedsięwzięcie już trwa i że pojawią się wyróżnienia dla hoteli, analogiczne do restauracyjnych gwiazdek, czyli klucze. Zależy nam m.in. na uprzedzeniu hotelarzy i całej branży, zmotywowaniu ich do podnoszenia poprzeczki i świadczenia gościom usług na jak najwyższym poziomie. To jeden z efektów istnienia przewodników Michelin. Nie sądzę – mówię to z całkowitym przekonaniem – byśmy mieli obecnie tak znakomite restauracje, gdyby nie gwiazdki Michelin. Mam nadzieję, że tak samo będzie z branżą hotelarską. Czym więc różni się wasza strona i aplikacja od np. booking.com czy hotels.com? Gwendal Poullenneck: Jednym chodzi o ilość, innym o jakość. My celujemy w najbardziej wymagających i świadomych klientów, którym zależy na naprawdę najwyższym poziomie. I proponujemy im wyselekcjonowaną ofertę. Dziś w naszym zestawieniu jest niespełna jeden procent wszystkich istniejących na świecie hoteli. Na Bookingu znajdziesz ich sto tysięcy. Zagraniczne media zachwycone polskim miastem. „Jedno z najpiękniejszych w Europie” Polska od lat podbija serca turystów nie tylko z Europy, ale i całego świata. Nic więc dziwnego, że o pięknie naszego kraju coraz częściej rozpisują się także zagraniczne media. Z Polski wciąż niewiele hoteli można znaleźć na stronie Michelin. Gwendal Poullenneck: Obecne zestawienie należy traktować jako wstępny wybór. Będziemy je ulepszać i doskonalić – również w Polsce – by wyłuskać najlepszych z najlepszych. Szczerze mówiąc, nie chcę porównywać nas z innymi portalami, bo niektóre z nich to po prostu platformy e-commerce’owe, na których znajdziesz absolutnie wszystko. A sednem przewodnika Michelin są rekomendacje. Odwiedziliśmy każde z tych miejsc, sami odpowiadamy za ich wybór. Możesz nam zaufać. Możesz też dokonać za naszym pośrednictwem rezerwacji – oferujemy kompletną usługę, od A do Z, i w ten sposób ułatwiamy użytkownikom życie. Chciałbym też podkreślić, że tym, co gwarantujemy w przypadku każdego z polecanych miejsc, jest autentyczność. To nasze wspólne kryterium dla hoteli i restauracji. Co jeszcze bierzecie pod uwagę przy ocenie restauracji? Gwendal Poullenneck: Używane produkty, mistrzostwo w opanowaniu technik kulinarnych, harmonię i balans smaków, osobowość szefa kuchni, utrzymywanie równego poziomu w całym menu i przez cały rok. Hotele natomiast same w sobie są celami podróży – ważne jest więc, czy dają nam dostęp do realiów danego miejsca? Bierzemy pod uwagę architekturę i wystrój wnętrz, zwracamy uwagę, czy jest to budynek zabytkowy, czy może taki, który został przebudowany. No i oczywiście obsługę, powitanie, wszelkie tego typu elementy. Ważna jest też uczciwa cena. Zawsze zastanawiamy się, czy zachowano pod tym względem właściwe proporcje. Na koniec dochodzi jeszcze coś, co nazywamy autentycznością i wyjątkowością. Moim zdaniem to sprawa absolutnie kluczowa. Wybieramy lokale i hotele, które mają do opowiedzenia wyjątkową historię. Przykładowo, miejsce, w którym rozmawiamy, daje unikatowy wgląd w paryski styl życia. To wyjątkowe miejsce. W okolicy działa mnóstwo libańskich restauracji, dosłownie na każdym rogu. Wróć jutro około południa – zobaczysz, to kompletny odjazd! Będzie tu mnóstwo modnych Libańczyków. To stylowa okolica, bardzo modna, ale też dość młoda, tętniąca życiem i popularna także ze względu na swą różnorodność. To nie jest elitarny adres. Naprawdę cool. Zdecydowanie mnóstwo tu młodych ludzi, zwłaszcza studentów. Gwendal Poullenneck: Studentów też, ale to przede wszystkim okolica aż buzująca od kultury. Naprawdę autentyczna. I otwarta na świat. To nie jest zamknięty kwartał tylko dla wybrańców. Nie jedno z tych miejsc, gdzie jesz, pijesz, dostajesz pełen pakiet, a potem wsiadasz w samolot do domu i mówisz: „OK, widziałem Paryż”. Ale czy na pewno? Tu jest inaczej. Na tym polega autentyczność. Gdy zaglądamy do kuchni, widzimy, że to nie lokal z gatunku „kopiuj, wklej”, gdzie po prostu odtwarza się przepisy. Masz tu do czynienia z wyjątkowymi produktami, podejściem, kreatywnością, unikalnymi połączeniami smaków, niepowtarzalnym know-how. Właśnie takich restauracji szukamy. W naszych zestawieniach nie znajdziesz sieciówek. One nas w ogóle nie interesują. Z hotelami jest tak samo. Wychodzimy poza rankingi, poza zwyczajną ocenę komfortu. Mielibyśmy nie wybrać jakiegoś miejsca, bo ma co prawda dobrą obsługę i świetną architekturę, ale w pokojach brakuje telewizorów? I co z tego? Albo łazienki i prysznica? Co z tego? Liczą się wrażenia, autentyczność, wyjątkowość, niepowtarzalne wspomnienia. Na wczorajszej konferencji opowiedziałem, jak wybrałem się niedawno z pewnym francuskim dziennikarzem w dolinę Loary. Odwiedziliśmy nowo otwarty hotel, tuż przy zabytkowym zamku. Fantastyczny ogród, cudowny, dolina Loary na wyciągnięcie ręki, widoki na rzekę. Sam hotel urządzono w starym gospodarstwie – odnowionym, ale bez bajeranckiego oświetlenia, bez głośników hi-fi, bez telewizorów. Wystrój jest bardzo oszczędny. To miejsce niczego nie udaje. Jesteś na prowincji, wieczorem możesz otworzyć okno i słuchać śpiewu ptaków. Poczuć klimat doliny Loary. Ten hotel nie dostanie pięciu, czterech ani nawet trzech gwiazdek. Żeby nie wiem co, nie zostanie członkiem klubu elitarnych hoteli, bo oferuje zbyt skromne warunki. Ale na śniadanie dostajesz wyłącznie produkty z najbliższej okolicy, z gospodarstw w promieniu kilkunastu kilometrów. Serio! W ten sposób doświadczasz lokalności. I to właśnie takich perełek szukamy. Miałem zupełnie inne wyobrażenie o przewodnikach Michelin. Dotychczas kojarzyły mi się z luksusem, a ty twierdzisz, że to nie o luksus w nich chodzi. Gwendal Poullenneck: Nie, zupełnie nie. Oczywiste jest jednak, że rekomendujecie miejsca elitarne, a w polecanych przez was restauracjach ceny są dość wysokie. Spodziewałem się, że w przewodnikach Michelin znajdę same hotele pięciogwiazdkowe, najlepsze na świecie. Gwendal Poullenneck: Cóż, weźmy Paryż. Mało jest miast, gdzie znajdziesz więcej naprawdę luksusowych hoteli. Ale czy wszystkie są identyczne? Są przecież luksusowe hotele całkiem pozbawione duszy. W niektórych niby jesteś w Paryżu, ale otaczają cię sami Emiratczycy. Jeśli tego chcesz, polecimy ci właśnie takie miejsce. Ale szukamy raczej takich, które na nowo otworzyły się na świat, mają obsługę doskonale znającą miasto, świetnych konsjerżów. Każdy z tych hoteli może mieć po pięć gwiazdek, ale to nie znaczy, że wszystkie znajdą się w zestawieniu. I to jest naszą siłą! Zobacz, coś ci pokażę… oto Chartreuse. To były klasztor. Miejsce pozbawione wygód. Prostota to nowy luksus? Gwendal Poullenneck: Dlaczego nie? W pewnym sensie luksus może przecież polegać właśnie na prostocie. Nie ma tu złota ani diamentów. W życiu nie taki hotel nie dostanie pięciu gwiazdek. Ale dla mnie to jest luksus – nowoczesny i kreatywny. Butikowy, pod gołym niebem. Dobrze, rozumiem, że miejsca, które polecacie łączy jedna sprawa – żadne z nich nie jest nudne. Gwendal Poullenneck: Zdecydowanie tak. Świetnie to ująłeś. Taka podróż nie będzie nudna. Potrzeba nam miejsc z duszą. Jeśli brak im duszy, mogą być drogie, efektowne, lśniące, ale nie zapiszą się w niczyich wspomnieniach. Skoro jesteśmy przy cenach i dostępności: czy macie świadomość, że po zdobyciu gwiazdki – w przyszłości może dotyczyć to także kluczy – restauracje podnoszą ceny? Gwendal Poullenneck: Nie wiem, czy takie zjawisko w ogóle zachodzi. Być może jest wręcz odwrotnie. Nie mam całościowych danych, ale opowiem ci pewną historię. W 1970 roku, gdy mieliśmy w Europie wysoką, dwucyfrową inflację, przewodniki Michelin stanowiły jedno z narzędzi kontroli wzrostu cen. Dlaczego? Bo przed poleceniem restauracji prosiliśmy szefów kuchni, by zobowiązali się do utrzymania cen i zadeklarowali je z wyprzedzeniem na kolejny rok – mogliśmy dzięki temu podać je w przewodniku. I tak przewodniki przyczyniały się do powstrzymania inflacji. Dziś, w dobie cyfrowej, oczywiście to już nie działa. Mam jednak wrażenie, że istnieje analogiczny trend – gdy umieszczamy restaurację w przewodniku, właściciele boją się podnieść ceny. „Jeśli to zrobię, klienci będą niezadowoleni, a reputacja lokalu ucierpi” – zwykle widzą to mniej więcej tak. Jeśli już, dodają do karty np. jakieś droższe wina. Albo proponują gościom droższe dodatki, ale cena menu degustacyjnego nie zmienia się ani trochę. Szefowie utrzymują ją zwykle na stałym poziomie przez kilka lat. To jest ich czas w blasku jupiterów, ale właśnie przez to muszą liczyć się z oczekiwaniami. Jeśli podniosą ceny dla stałych gości, to już po nich. Mamy natomiast do czynienia z innym zjawiskiem. Dosłownie kilka dni temu rozmawiałem z szefem kuchni – ostatnim jak do tej pory, któremu przyznaliśmy we Francji trzy gwiazdki. Powiedział mi: „Klientela całkowicie się zmieniła. Teraz do mojego lokalu przyjeżdżają ludzie z drugiego końca świata. A wcześniej miałem gości z okolicy. Nadal staram się dawać im pierwszeństwo przed tymi z zagranicy”. Dodał też: „Nowi goście są gotowi zapłacić więcej, to prawda. Stać ich na to. Musimy więc przygotować ofertę na miarę ich oczekiwań. A szczerze mówiąc, jest to bardzo, bardzo zwyczajny lokal, kiedyś był typową kawiarnią. Zaraz ci go zresztą pokażę. Zobacz, to La Marine. Gdzie znajduje się ta restauracja? Gwendal Poullenneck: Na wyspie Noirmoutier, w niedużym porcie. Dawniej to była kawiarnia. Wnętrze zostało odnowione, ale to nadal skromny lokal. Ludzie przyjeżdżają tu po całościowe przeżycie, więc chcą zamieszkać także w prostych warunkach. Będzie to spójne z kuchnią i ze stylem, w jakim utrzymana jest restauracja. Uważam, że to właśnie temu zawdzięcza ona duszę. Noirmoutier była wyspą rybaków. To nie jest miejsce na luksusowy hotel. Jeśli tam jedziesz i chcesz przeżyć coś autentycznego… ...to nie liczysz na pałac. Gwendal Poullenneck: Na pewno nie. Za to rano, gdy wyjdziesz, by spojrzeć na morze, możesz spotkać na nabrzeżu szefa kuchni z wędką. I właśnie po to tam jedziesz. Taki styl podróżowania chcemy propagować. Wspomniałeś o wyspie, więc na koniec zwrócę na coś uwagę. Patrzę na pierwszą dziesiątkę krajów z największą liczbą gwiazdek – i aż osiem z nich leży w Europie. Gwendal Poullenneck: To prawda. 5 wyjątkowych hoteli w Europie. Od serc historycznych miast po bajeczne wyspy Europa to skarbnica historii, kultury i cudów architektury. Jako zapaleni podróżnicy często szukamy zakwaterowania, które oferuje coś więcej niż tylko miejsce do odpoczynku. W tym artykule ... Michelin to europejska marka i ma tu długie tradycje. A jak jest postrzegana w innych częściach świata? Czy zależy wam na dotarciu na inne rynki? Wiem, że ważne są dla was Stany Zjednoczone. Przy śniadaniu rozmawialiśmy o tym, jak dużo dzieje się na scenie kulinarnej Nowego Jorku czy Chicago i że gwiazdki są tam odbierane naprawdę bardzo dobrze. Podobnie jest w Japonii. Ale co z resztą świata? Gwendal Poullenneck: Zacznijmy od pierwszej z twoich uwag. Obecnie to Europa pozostaje zdecydowanym światowym liderem w dziedzinie gastronomii. Ale jeszcze 10 lat temu trudno nam było wytypować nowe regiony do opisania w przewodnikach, bo bardzo wiele krajów po prostu nie miało ani jednej restauracji na gwiazdkowym poziomie. Nie chodzi o to, że nie byliśmy gotowi ich przyznać – po prostu nie było wystarczająco dobrej oferty. Weźmy Europę, choćby takie Węgry. Dziesięć lat temu scena kulinarna wyglądała tam zupełnie inaczej niż dziś. Polska także bardzo się rozwija. Albo Niemcy… Dziesięć lat temu chyba tylko na południu Niemiec można było przyznać komuś gwiazdkę. A dzisiaj mamy trzygwiazdkowe restauracje w Berlinie. Poziom bardzo się podnosi. Europa jest i pozostaje liderką, bo mamy know-how, kulturę kulinarną, rolnictwo, tradycje, no i od lat uwielbiamy dobrze jeść. To bardzo różnorodny kontynent, Europy nie da się sprowadzić do jednego stylu kulinarnego. Co kraj, to inny styl, a w zasadzie wiele stylów, bo nie możemy zapominać o regionach. To czyni Europę wyjątkową. Właśnie dzięki tej różnorodności ponad 70% gwiazdek… dwie trzecie wszystkich gwiazdek na świecie jest w Europie. Przyznajemy je na całym świecie – na Bliskim Wschodzie, w Stanach Zjednoczonych, Azji – ale w Europie także ich przybywa. Moim zdaniem Europa pozostaje kulinarną liderką świata. Nie przypadkiem jest głównym celem podróży. My, Europejczycy, mawiamy często: „Chcę podróżować po świecie”. Ale jeśli podróżujesz po całym świecie, jak ja, to w końcu dochodzisz do wniosku: „Wow, Europa jest po prostu najlepsza”. Owszem, pojawia się wiele nowych, interesujących miejsc, które warto odwiedzić, ale daleko im do europejskiego poziomu. W ostatnim wydaniu przewodnika Michelin uwzględniliśmy kilka miast w Kanadzie, choćby Vancouver. Dodaliśmy lokale z Bliskiego Wschodu, w Abu Dhabi są cztery z jedną gwiazdką. Coś się więc ruszyło. Ale we Francji mamy takich restauracji 630. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Słynny przewodnik będzie rekomendować hotele. Kto dostanie „klucze Michelin"?
Gwendal Poullennec, dyrektor marki „Przewodnik Michelin" ogłosił dzisiaj w Paryżu wprowadzenie „kluczy Michelin". Nowe odznaczenie trafi do najlepszych hoteli na świecie, wybranych przez specjalnie do tego zadania przygotowanych inspektorów.
W tym artykule: Czym są klucze Michelin? Michelin uruchamia platformę do rezerwacji hoteli Niedawno pisaliśmy o pierwszej polskiej restauracji z dwoma gwiazdkami Michelin. „Klucze Michelin" to zupełnie nowe odznaczenie, które trafi do najlepszych hoteli na świecie. Przez 4 lata zespół inspektorów Michelin odwiedził tysiące hoteli w 120 krajach. Zdecydował o wyróżnieniu 5000, które trafiły do wąskiej selekcji. Wśród wybranych hoteli jest aż 30 miejsc z Polski. Pierwsze klucze zostaną przyznane w 2024 roku. Czym są klucze Michelin? W przypadku gwiazdek sprawa jest prosta. Zgodnie z założeniem, jedna gwiazdka ma wyróżniać te restauracje, dla których warto zatrzymać się podczas podróży. Dwie gwiazdki oznaczają restauracje, dla których warto zawrócić, a trzy – te restauracje, które powinny być celem podróży same w sobie. Z kluczami Michelin jest podobnie. Klucze Michelin mają być wyróżnieniem, które pomoże w wyborze najbardziej wyjątkowych hoteli na świecie. Pod uwagę będzie branych 5 kryteriów, którym przyjrzą się inspektorzy Michelin: hotel jako część lokalnej społeczności, architektura i projekt wnętrz, jakość usług i komfort gości, wyjątkowość odzwierciedlająca niepowtarzalny charakter hotelu, stosunek jakości do ceny. Jak zaznacza Gwendal Poullennec, dyrektor marki „Przewodnik Michelin", inspekcja hoteli będzie przebiegać zgodnie ze ściśle ustalonymi wytycznymi. Przede wszystkim inspektorzy nie przyjmują zaproszeń od hoteli. Inicjatywa zawsze wychodzi od autorów przewodnika. Co więcej, jeden hotel musi być oceniono wysoko przez przynajmniej dwóch różnych inspektorów. Ma to na celu utrzymanie wysokiej jakości przewodnika i zaufania wobec publikowanych rekomendacji. Restauracje z gwiazdkami Michelin. Jak Polska wypada na tle Europy? Otrzymanie gwiazdki Michelin to największe i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie gastronomii. To marzenie każdego szefa kuchni i dowód, że restauracja jest jedyna w swoim rodzaju. ... To, ilu jest inspektorów Michelin oraz kim są, pozostaje najbardziej strzeżoną tajemnicą firmy. Gwendal Poullennec zdradził jednak, że prawdopodobnie pierwsi z nich pracują już także w Polsce. Szukają najbardziej interesujących hoteli, które zyskają rekomendację słynnego przewodnika. Michelin uruchamia platformę do rezerwacji hoteli „Przewodnik Michelin”, choć od 123 lat cieszy się estymą na całym świecie, wymagał zmodernizowania. Ma w tym pomóc utworzenie wirtualnej platformy, gdzie szybko i sprawnie będzie można znaleźć i zarezerwować pokój w jednym z 5 tys. hoteli na całym świecie. Stronę Michelin ma wyróżnić niezależny system rekomendacji oraz specjalnie wbudowany chat, gdzie w każdej chwili będzie można skorzystać z pomocy wirtualnego asystenta. Wraz ze stroną Guide.michelin.com ruszy też specjalna aplikacja Guide. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Najdroższa restauracja na świecie. „Show w wirtualnej rzeczywistości"
Kuchnia jednego z najbardziej uznanych szefów kuchni na świecie to połączenie haute cuisine z nowoczesną technologią. Wykwintnej kolacji towarzyszy spektakl multimedialny, a gościom podawane są nie tylko sztućce, ale również okulary VR.
W tym artykule: Najdroższa restauracja na świecie Jak wygląda kolacja w restauracji Sublimotion? Kim jest szef Paco Roncero? Dotychczas za jedną z najlepszych i najdroższych restauracji na świecie uchodziła kopenhaska Noma. W styczniu 2023 roku restauracja została jednak zamknięta. Gdzie dzisiaj płaci się najwięcej za kolację? Nowa najdroższa restauracja na świecie otworzyła się dokładnie 9 lat temu w mieście Ibiza na hiszpańskiej wyspie o tej samej nazwie. Najdroższa restauracja na świecie Restauracja Sublimotion została otwarta w 2014 roku. Za oryginalnym konceptem kulinarnym stoi uznany szef kuchni Paco Roncero. Restauracje, którym wcześniej przewodził Paco Roncero, zostały łącznie uhonorowane 5 gwiazdkami Michelin. – Kolacja w Sublimotion to właściwie spektakl artystyczny. Naszym celem jest połączenie haute cuisine z teatrem – wyjaśnia szef Paco Roncero w rozmowie z dziennikarzami serwisu EnVols. Każdego wieczoru w spektaklu uczestniczy 12 gości, którzy siadają przy jednym podłużnym stole ustawionym w specjalnej multimedialnej sali. Efekty specjalne odgrywają w kulinarnym show nie mniejsze znaczenie niż wieczorne menu. – Aby przygotować niepowtarzalny wieczór, współpracujemy z najbardziej uznanymi projektantami, inżynierami, reżyserami i artystami od efektów specjalnych. Za udział w kolacji w restauracji Sublimotion trzeba zapłacić ok. 2,4 tys. dol., czyli jakieś 10 tys. złotych. Podczas wieczoru w Sublimotion goście otrzymują okulary wirtualnej rzeczywistości. Poniżej można zobaczyć wideo prezentujące kolację w najdroższej restauracji. View Ediplayer on the source website Jak wygląda kolacja w restauracji Sublimotion? Na stronie internetowej restauracji nie można znaleźć menu. To, co zostanie podane gościom, ma być do końca formą niespodzianki. Wiadomo, że kolacja składa się z 15 dań. W sieci nie brakuje relacji z kolacji w najdroższej restauracji świata. Tak swoje kulinarne doświadczenie z Sublimotion opisywała w serwisie news.com.au australijska dziennikarka Jackie Strause: „Kiedy weszliśmy do sali, mieliśmy wrażenie, że przenieśliśmy się w czasie. W jadalni znajdował się biały, wielki stół z 12 wysokimi krzesłami i sięgającymi od podłogi do sufitu ekranami, które służyły za ściany, zapewniając w przestrzeni projekcję 360 stopni. Nasze nazwiska widniały w neonach nad wyznaczonymi miejscami". Tym co wyróżnia Sublimotion od innych restauracji są technologiczne nowinki obecne towarzyszące gościom podczas kolacji. Dzięki menu zawieszonemu w wirtualnej rzeczywistości uczestnicy mogą obserwować latające nad ich głowami dania. Z okularami VR na głowie goście są też przenoszeni do alternatywnych rzeczywistości. W jednej z nich konsumują na pokładzie samolotu. Dostarczone gogle VR mogą także wyświetlać w czasie rzeczywistym dane o wartościach odżywczych kolejnych dań. Kim jest szef Paco Roncero? Szefem kuchni restauracji Sublimotion jest Paco Roncero. Kucharz przyszedł na świat w Kadyksie w 1969 roku. Kształcił się w wielu hiszpańskich szkołach kulinarnych, a praktykę zdobywał w uznanych restauracjach. W 2005 roku zdobył nagrodę Chef L'Avenir Award (Nagroda dla Szefa Przyszłości), przyznawaną przez Międzynarodową Akademię Gastronomii. Jest też autorem wielu książek kulinarnych oraz jurorem w różnych międzynarodowych edycjach programu telewizyjnego „Masterchef". Pierwsze gwiazdki Michelin uzyskał podczas pracy w madryckiej restauracji La Terraza del Casino. Wraz z zespołem 25 kucharzy jest też w posiadaniu dwóch kolejnych gwiazdek za Sublimotion na Ibizie. Przypominamy, że w czerwcu Bottiglieria 1881 w Krakowie została pierwszą polską restauracją z dwoma gwiazdkami Michelin. ŻRÓDŁA: EnVols, NYPost.com. Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Odwiedziłem polską restaurację z dwiema gwiazdkami Michelin. Co mnie spotkało w Bottiglierii 1881?
Zjadłem kolację w lokalu Bottiglieria 1881 w Krakowie, jedynej i pierwszej w Polsce restauracji z dwiema gwiazdkami Michelin. Na stolik czeka się tutaj nawet 90 dni. Czy warto stać w tak długim ogonku?
W tym artykule: Pod jakim adresem jest Bottiglieria 1881? Jak wygląda menu? Co dokładnie zjadłem Czy mi smakowało? Ile kosztowała kolacja? Będę z wami szczery. Nie jestem ekspertem kulinarnym. Jedzenie albo mi smakuje albo nie. Nie zaliczam się również do foodies – ludzi, których życie wyznacza odwiedzanie najlepszych restauracji i winiarni na świecie oraz delektowanie się kuchnią z wyższej półki. Jestem zwykłym żarłokiem, który zajada się street foodem, głównie w Azji. Owszem, zdarzyło mi się stać w kolejce do pani Jay Fai. To 78-letnia Tajka, prowadząca bar z ulicznym jedzeniem w Bangkoku, który jako pierwsza uliczna jadłodajnia w Tajlandii otrzymał gwiazdkę Michelin. Kulinarni inspektorzy docenili wychodzące spod jej ręki omlety z kraba, po które stałem w kolejce ponad dwie godziny. Były pyszne i nietanie. Jednak tym razem miałem zjeść kolację w lokalu Bottiglieria 1881 w Krakowie. To jedyna i pierwsza w Polsce restauracja z dwiema gwiazdkami Michelin. Na stolik czeka się tutaj nawet 90 dni. Czy warto stać w tak długim ogonku? Pod jakim adresem jest Bottiglieria 1881? Restauracja znajduje się przy ul. Bocheńskiej 5 na krakowskim Kazimierzu. Można ją przeoczyć, bo wejście jest skromne, podobnie jak szyld. Wnętrze lokalu jest eleganckie. W dwóch salach jadalnych stoją drewniane stoły i wygodne krzesła, jest także wielkie lustro, bukiety suszonych kwiatów, regał z domowymi przetworami oraz półki z kieliszkami. Do tego lampy z przygaszonym światłem. Uwagę przyciąga kuchnia otwarta na restaurację. Tak mała, że aż trudno uwierzyć, iż to właśnie w niej pracuje czterech szefów kuchni pod okiem szefa wszystkich szefów, Przemysława Klimy. Przemysław Klima, który stworzył to miejsce, wyczarowuje wyjątkowe dania doceniane przez krytyków kulinarnych z całego świata. Restauracja powstała w 2014 roku, w miejscu, gdzie przed 100 laty znajdował się skład wina. W piwnicy wciąż jest go bardzo dużo, a lokal przez miejscowych nazywany jest butelkownią. Restauracja otwarta jest od wtorku do soboty, od godziny 17.00 i nie ma szans, by wejść tu prosto z ulicy i zjeść. Jak wygląda menu? Serwuje się tu kuchnię polską w nowym wydaniu, opartą na lokalnych, świeżych produktach i sezonowości. Karta zmieniana jest kilka razy w roku. Warto wiedzieć, że to zdecydowanie miejsce dla osób mięsożernych. Przemysław Klima mówi, że chciał stworzyć smaki przywołujące wspomnienia z dzieciństwa, kojarzące się z wakacjami spędzanymi u babci na wsi. Trafiłem na menu letnie. A ponieważ chciałem skosztować wszystkich podawanych tu dań, zamówiłem „pełne doświadczenie”. Zaskoczyła mnie karta dań, niewiele mówiąca o samych potrawach, których wymienionych było kilkanaście, w tym np. Biały Mak, Złoto Lasu, Wspomnienie z Dzieciństwa, ale była też kaszanka, czereśnie i pomidor czy wędzona ryba. A wszystko to w formie menu degustacyjnego. Potrawy są małe, czasem na jeden kęs, podawane na porcelanowych lub drewnianych talerzykach albo w kryształach. Zanim pierwsze dania wjechały na stół, na pobudzenie apetytu otrzymałem kieliszek szampana. Na stole pojawiło się domowej roboty masło posypane orzechami, wyglądające jak crème brulee oraz pszenno-orkiszowy chleb na zakwasie. Jeden z lepszych jaki kiedykolwiek jadłem. A potem zaczęła się uczta trwająca ponad 3,5 godziny. Tutaj bowiem nikomu się nie spieszy, a każde danie wychodzące z kuchni ma nie tylko dobrze smakować, ale też, a może przede wszystkim, pięknie wyglądać. Tak, by najpierw nacieszyć oko, a dopiero później kubki smakowe. Na to więc potrzeba czasu. – Zaczniemy od kaszanki, a skończymy na cukierkach. Ale pod warunkiem, że wszystko pan zje, jak u babci. Do każdego z głównych dań podawane będą wybrane wina. Łącznie 8 kieliszków – poinformował mnie Michał Drozdowski, menedżer i sommelier restauracji, który wita wszystkich gości i prowadzi ich do stolików. Mój znajdował się w głębi pierwszej sali. Atmosfera w restauracji była swobodna (dobrze, że nie wbiłem się w garnitur), a więc taka, jaką lubię najbardziej. Bez nadęcia i zadęcia. Co dokładnie zjadłem Przejdźmy do wrażeń kulinarnych. Kelnerzy i kucharze serwując poszczególne dania, szczegółowo opisywali ich skład, a ja wszystko skrupulatnie (mam nadzieję) zapisałem. Najpierw był chłodnik na bazie pomidora i czereśni, z zanurzoną w nim na wykałaczce czereśnią z żelem z pigwy. Potem zaserwowano kaszankę z mangalicy (rasa węgierskich świń) w cieście kukurydzianym i chorizo, także z mangalicy, z emulsją z wędzonej papryki i dymką. W szklanej salaterce na lodzie znalazły się z kolei dwa plasterki małosolnego ogórka gruntowego z pastą z polskiego wasabi, pistacjami i płatkami nasturcji, do zjedzenia których dostałem specjalne drewniane szczypce. Potem było jeszcze ciekawiej: Tatar wołowy z kawiorem i szpikiem zamiast jajka, przyozdobiony białymi kwiatkami smagliczki (rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych), który w moim kulinarnym alfabecie znalazłby się pod literą P – pyszny. Pojawił się także wędzony pstrąg z Zielenicy, marynowany w czerwonym pieprzu i płatkach róży i w takich to dekoracjach podany w drewnianej miseczce, z marynowaną rzepą w occie różanym, z żelem z białej porzeczki i tym razem fioletowymi kwiatkami smagliczki. Pstrąga polano dressingiem na bazie mleka, orzechów włoskich, trawy żubrowej oraz oleju z pieczonych wodorostów. Mój apetyt rósł w miarę jedzenia, i nie mogłem doczekać się kolejnych kulinarnych zaskoczeń. Wtedy na stole pojawiły się pierogi z karczochem, truflą, smażoną cukinią i półgęskiem. Następnie szef kuchni Przemysław Klima przyniósł turbota gotowanego na maśle, przyozdobionego liśćmi czarnej porzeczki, młodą kapustą i groszkiem z miętą, polanego sosem holenderskim na bazie białego miso. Wyjaśniła się też zagadka, czym jest „Złoto lasu”. W porcelanowej miseczce podano żółte i czarne kurki z gulaszem z rokitnika, ikrą śledzia, chrupiącym ziemniakiem i pudrem z kopru. Dziwne smaki lodów. Nie uwierzysz, że takie istnieją, a niektóre znajdziesz też w Polsce Lody to jeden z najpopularniejszych słodkich przysmaków na świecie. Zajadają się nimi ludzie na wszystkich kontynentach, ale nie wszędzie robi się je tak samo. Co więcej, w niektórych kraj... Wreszcie przyszedł czas na dziczyznę. Najpierw wręczono mi nóż z rękojeścią z poroża jelenia. Za chwilę na talerzu pojawił się comber z sarny, wysmażony na maśle w stopniu rare, obsypany ziarnami i orzechami, z blanszowaną wędzoną zieloną fasolką, puree z selera i chrzanu, z fermentowanym czosnkiem. Podlano go mięsnym, gęstym, niezwykle aromatycznym sosem na bazie palonego masła. A do tego moskole, placki z gotowanych ziemniaków wywodzące się z Podhala, lecz u Klimy przygotowywane z ziemniaków fermentowanych, co dodaje im puszystości. Idealnie nadawały się do wybierania sosu. Zjadłem wszystkie zaserwowane dania, włącznie z deserami, które także bardzo mnie zaskoczyły. Jak sorbet z zielonego jabłka i szczawiu, z granitą z cydru, pianą z owoców jałowca. Do tego świeże liście szczawiu i kwiaty werbeny oraz konfitura z zielonego, niedojrzałego agrestu. Następnie podany w kryształowym kielichu ryż na skondensowanym mleku z ciastkiem z mąki gryczanej. I te pyszne cukierki przynoszone do stolika w drewnianej szkatułce, takiej, jakie można dostać w sklepach z krakowskim rękodziełem! Były i żelka malinowa i krówka w jadalnym papierku, i kruche francuskie ciastko z białą masą makową, dżemem z moreli i chałwą, i szyszka, która przypomniała mi dzieciństwo, ulepiona jednak nie z preparowanego ryżu, ale z pestek słonecznika zamoczonych w czekoladzie. Uczta została zakończona. Czy mi smakowało? Smakowały mi wszystkie dania. Zaskoczyło mnie przede wszystkim połączenie składników. Z pewnością było to dla mnie doświadczenie, jakie zapamiętam na długo. A podawane na koniec cukierki naprawdę sprawiły, że wróciłem myślami do szczęśliwego dzieciństwa. Jestem także pod wrażeniem Przemysława Klimy, szefa kuchni i współwłaściciela Bottiglieria 1881. Jego kulinarną kreatywnością i ogromną pasją, z jaką prowadzi restaurację. A ludzie, którzy mają pasję, zawsze znajdą wspólny język, zwłaszcza przy jednym stole. Z restauracji Bottiglieria 1881 wyszedłem zadowolony. Ile kosztowała kolacja? „Pełne doświadczenie” to wydatek 590 zł od osoby. Jednak rachunek będzie wyższy, gdy doliczycie alkohol. Selekcja win – odkrycia ze starego kontynentu – kosztuje 390 zł od osoby, win unikatowych i ponadczasowych – 590 zł od osoby. Selekcja napojów bezalkoholowych to wydatek 200 zł od osoby. W opcji „Zapoznanie” menu degustacyjne kosztuje 550 zł od osoby. Selekcja win – odkrycia ze starego kontynentu – 350 zł od osoby, selekcja win unikatowych i ponadczasowych – 490 zł od osoby, a selekcja napojów bezalkoholowych – 150 zł od osoby. Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Wielki sukces restauracji z Krakowa. Pierwsze takie wyróżnienie w historii naszego kraju
Krakowska Bottiglieria 1881 to pierwsza w historii polska restauracja, która została nagrodzona aż dwiema gwiazdkami Michelin. Prestiżowe wyróżnienie otrzymały również dwie inne restauracje w naszym kraju.
W tym artykule: Historyczny sukces krakowskiej restauracji Przewodnik Michelin od ponad stu lat nagradza restauracje na świecie Gwiazdki Michelin w Polsce Otrzymanie gwiazdki Michelin to największe i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie gastronomii. Nagroda niczym święty graal w branży gastronomicznej jest marzeniem szefów kuchni na całym świecie. To również potwierdzenie, że nagrodzona restauracja jest naprawdę wyjątkowa. W poniedziałek 19 czerwca opublikowano najnowsze polskie wydanie słynnego przewodnika kulinarnego. W tym roku eksperci ocenili 49 restauracji w Polsce. Zarówno w Warszawie, Krakowie, jak i debiutującym Poznaniu krytycy odkryli lokale, które ich zachwyciły. Historyczny sukces krakowskiej restauracji Największy, a zarazem historyczny sukces odniosła krakowska restauracja, która otrzymała już drugą gwiazdkę Michelin. Bottiglieria 1881 stała się tym samym pierwszym w Polsce lokalem, który został tak wysoko oceniony. Krytycy docenili „dojrzałe podejście szefa kuchni”. Na stronie przewodnika czytamy, że dania były niezwykle dopracowane i wyrafinowane oraz bazowały na regionalnych i sezonowych składnikach. – Dojrzałość tej kuchni jest wyczuwalna w daniach, które są równie wyrafinowane, co oryginalne. Stonowane opisy w menu, takie jak „Ryba z groszkiem” czy „Wiejska wieprzowina”, zdradzają kunszt i warstwy smaku, które kryją się w każdym daniu – podkreślali inspektorzy. Za kuchnię Bottiglieria 1881 odpowiada zespół utalentowanych szefów kuchni, na którego czele stoi Przemysław Klima. Wraz z nim o zadowolone podniebienia klientów dbają szefowie kuchni Paweł Kras i Jakub Kojder. Zespół wspiera manager i head sommelier Michał Drozdowski. Restauracja mieści się na krakowskim Kazimierzu, przy ul. Bocheńskiej 5. Jest to lokal fine diningowy, znany z nowoczesnej polskiej kuchni, bazującej na lokalnych składnikach. Restauracja z gwiazdkami Michelin rezygnuje z serwowania mięsa. „Z myślą o planecie, nie o klientach" Wielokrotnie nagradzana szefowa kuchni - Dominique Crenn, zapowiedziała, że w jej restauracjach nie pojawią się już dania mięsne. – Bardzo się cieszymy, że możemy ogłosić pierwszą w Polsce restaurację z dwiema gwiazdkami Michelina. Nieustannie śledzimy rozwój sceny kulinarnej w Krakowie i Warszawie, a w tym roku mamy przyjemność rozszerzyć nasz zasięg również o Poznań, jedno z najstarszych miast w kraju, które może pochwalić się bogatą historią kulturalną. Inspektorzy Michelina byli pod wrażeniem tętniącego życiem i szybko rozwijającego się rynku restauracyjnego w tym mieście, gdzie znaleźli wiele lokali godnych polecenia – mówi Gwendal Poullennec, Międzynarodowy Dyrektor Przewodników Michelin. Inspektorzy Michelin wyróżnili również dwie inne restauracje w Polsce. Po jednej gwiazdce otrzymają lokalne w Warszawie i w Poznaniu. Chodzi o Nutę Andrei Camastry w stolicy oraz poznańską Mugę, w której szefem kuchni jest Artur Skotarczyk. W nowej selekcji przewodnika znaleźć można również siedem polskich restauracji z tytułem BIB Gourmand. To nagroda, która przyznawana jest lokalom, w których doceniany jest stosunek cen do jakości. Przewodnik Michelin od ponad stu lat nagradza restauracje na świecie Ukazujący się od ponad stu lat przewodnik gastronomiczny Michelin pozostaje najważniejszą wskazówką dla smakoszy podróżujących po Europie w poszukiwaniu nowych doznań. Rekomendacje publikowane w tzw. czerwonej książeczce nie są dziełem przypadku. Powstają dzięki ekspertom kulinarnym, anonimowo odwiedzającym oceniane restauracje. Poddawane surowej ocenie są nie tylko potrawy, ale także wystrój i obsługa lokalu. Restauracje z gwiazdkami Michelin. Jak Polska wypada na tle Europy? Otrzymanie gwiazdki Michelin to największe i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie gastronomii. To marzenie każdego szefa kuchni i dowód, że restauracja jest jedyna w swoim rodzaju. ... Warto zauważyć, że gwiazdek nie otrzymuje się wyłącznie za miejsce i wystrój, lecz także za jakość dań, smak, sposób podania, styl i stosunek jakości do ceny. Wszystkie przewodniki zawierają ten sam prosty system oceny miejsc opisywanych w przewodnikach, który ma być wskazówką dla zwiedzających. Podział restauracji wygląda następująco: jedna gwiazdka – godna uwagi, dwie gwiazdki – warta odwiedzenia, trzy gwiazdki – zobacz koniecznie. Gwiazdki Michelin w Polsce W Polsce po raz pierwszy gwiazdkę Michelin przyznano dopiero w 2013 roku. Otrzymała ją wówczas restauracja Atelier Amaro, której założycielem i szefem kuchni był Wojciech Modest Amaro. Lokal przy ul. Agrykola 1 w Warszawie utrzymał gwiazdkę przez kolejnych pięć lat. Jednak w 2020 roku, w czasie pandemii, zakończył działalność. Drugą gwiazdkę w Polsce również przyznano warszawskiej restauracji. Senses otrzymało ją w 2016 roku. Do 2018 roku tylko dwie polskie restauracje znajdowały się na liście przewodnika Michelin. Obu wyróżnionym restauracjom udało się utrzymać gwiazdki i obie pojawiły się jeszcze na liście rankingowej „Czerwonego przewodnika” w 2020 roku. Jednak trudna sytuacja związana z globalną pandemią koronawirusa sprawiła, że lokale zamknięto do odwołania. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ten kucharz zdobył dla restauracji gwiazdkę Michelin. Pracuje jak alchemik
Kiedy warszawska restauracja "Senses" otrzymała gwiazdkę Michelin liczba jej gości skoczyła na tyle, że stoliki rezerwowane są na miesiąc do przodu. Nam udało się tam wejść bez kolejki i porozmawiać z szefem kuchni. Opowiedział nam o swojej pracy, która może przypominać badania dawnych alchemików. Z tym, że zamiast złota, Andrea Camastra szuka szlachetnych smaków.
O warszawskiej restauracji “Senses” zrobiło się głośno, gdy otrzymała gwiazdkę w przewodniku Michelin. Ten wydawany od ponad 100 lat przewodnik po Europie cieszy się ogromnym prestiżem. Już sama wzmianka o danym lokalu podnosi jego pozycję na rynku i przekłada się na liczbę gości. Natomiast przyznanie przez recenzentów gwiazdki oznacza, że to miejsce jest wyjątkowe pod względem kuchni, jakości obsługi i wystroju. Naukowiec w kuchni Udało nam się namówić szefa kuchni “Senses”, by zdradził nam kilka sekretów, jak gotują najlepsi. Pochodzący z włosko-francuskiej rodziny Andrea Camastra mówiąc o gotowaniu gestykuluje, używa barwnych porównań, opisuje kolory, faktury, rozkłada smaki na czynniki pierwsze. Słuchając go można odnieść wrażenie, że rozmawia się z szalonym naukowcem, a nie kucharzem. NG: Pracowałeś w wielu miejscach na świecie, które z miejsc uznajesz za najważniejsze? Gdzie zdobyłeś najcenniejsze doświadczenie i czy ktoś wywarł na ciebie szczególny wpływ? Andrea Camastra: Uważam się za samouka. To prawda, że pracowałem w wielu miejscach, ale chciałem tworzyć odmienne rzeczy. te lata pracy rozbudziły u mnie zainteresowania wręcz naukowe. Poświęciłem sporo lat studiowaniu kuchni molekularnej, tworzyłem własne techniki gotowania. Interesuja mnie składniki, czego mogę się o nich nauczyć, z czego się składają, jakie mają właściwości. Spędziłem już nad takimi badaniami 11 lat. Wszystko może mieć jakiś wpływ, najczęściej negatywny, ale mogę z dumą powiedzieć, że to co tworzę teraz to efekt bardzo solidnych badań i pracy. NG: Wspomniałeś o nauce, tak więc nie chodzi tylko o smak? Jest tu coś więcej? AC: Staramy się zdobywać wiedzę, ale najważniejszy pozostaje smak. Używamy metod naukowych, ale tylko po to by uzyskać wyjątkowy i ciekawy smak. NG: Mógłbyś podać jakiś przykład? Oczywiście nie chcemy wyciągać sekretów, ale... AC: (Śmiech) Ależ nie, nie ma żadnych tajemnic. Uważam, że dobry kucharz jest także dobrym nauczycielem, tak więc nie ma sensu trzymać rzeczy w sekrecie. Jak coś stworzymy to idziemy dalej, szukamy nowych rozwiązań. Wciąż się rozwijamy, to co zostało stworzone dziś nie powtórzy się jutro. Chodzi o to by szukać sposobów jak korzystać i nie tracić właściwości produktów, które często nam umykają gdy przygotowujemy je na przykład w nieodpowiednich temperaturach. NG: Zatem trzeba także znać się na fizyce? AC: Tak jest, dlatego w moim zespole kuchennym pracuje naukowiec, mikrobiolog. Mamy tu nawet małe laboratorium. Jednak naszym celem pozostaje smak, utrzymanie świeżości czy tekstura. Na przykład możliwość nadania składnikowi takiej konsystencji, jakiej na codzień nie ma. Obecnie pracujemy z polskim serem, oscypkiem, z żurawina. Chcemy stworzyć pączka nim nadziewanego, ale żeby to zrobić trzeba nadać serowi odpowiednią konsystencję: bardzo miękką, delikatną, jedwabistą wręcz. Naturalnie ten ser jest zupełnie inny zatem musimy nauczyć się jak go rozłożyć na czynniki pierwsze i złożyć by nie stracić smaku i jednocześnie nadać mu właściwą teksturę. Zatem z kruchego chcemy przekształcić go do kremowego, niczym na pół dojrzały ser brie. I udaje nam się to. NG: Czy istnieje jakiś cel, Święty Graal potraw, który chciałbyś zdobyć. Czy jest jakaś potrawa, której zawsze chciałeś się nauczyć albo sekret, którego szukasz? AC: Raczej pracujemy dzień po dniu. Wszyscy pytają nas o cele i plany. Chciałbym, by wszystko dobrze szło w tej restauracji, dotrzeć z nią na szczyt. Szóstego stycznia otrzymaliśmy nagrodę, której w ogóle się nie spodziewaliśmy. Szczerze mówiąc uważałem, że nie zasługujemy na znalezienie się w The Diners Club 50 Best Discovery Series. A jednak, nagle ktoś powiedział, że otrzymaliśmy gwiazdkę. Nie pracowaliśmy na nagrodę, z początku myśleliśmy, że to żart, potem byliśmy bardzo zaskoczeni. To był jeden z celów, marzymy o znalezieniu się na liście wśród seniorów (a nie odkryć), planuję także otworzyć nowe większe laboratorium niedaleko restauracji, gdzie będę mógł swobodnie eksperymentować i odkrywać. NG: A czy istnieje jakikolwiek rodzaj potrawy, której byś nigdy nie przygotował? AC: (Po dłuższej chwili zastanowienia) Jestem bardzo ciekawym świata człowiekiem, zatem raczej nie mógłbym takiej wskazać. Spróbowałbym stworzyć każdą. NG: Czy którakolwiek z regionalnych kuchni jest ci bliska ze względu na smak czy sposób przygotowywania? AC: To ciekawe pytanie. Tak naprawdę nie ma kuchni, której bym nie lubił. Nie byłbym w stanie nawet wskazać konkretnego składnika, którego unikam. Oczywiście każdy ma swoje preferencje. Ale ja jestem typem kucharza, który lubi wszystkie potrawy świata. To widać w naszym menu. Znajdziesz tu smaki z każdej strony świata, wpływy z Indii, Azji, Włoch czy Ameryki. Ale wszystkie te wpływy są pod kontrolą. Kręgosłupem pozostaje polski smak. Trzymamy się regionu, w którym jesteśmy i na ten kręgosłup dopiero nakładamy inne smaki. Oczywiście tak by się logicznie łączyły i tworzyły ciekawą całość. NG: To tak jak z malowaniem? AC: Wyobraź sobie, że musisz namalować obraz używając tylko trzech kolorów. A teraz zamień paletę na taką z trzystoma. Oczywiście jak masz większy wybór jest ci o wiele trudniej podjąć odpowiednią decyzję. Udaje mi się, goście rozpoznają wszystkie smaki w daniach, a dla zagranicznych gości będzie to zupełna nowość, której wcześniej nie mogli doświadczyć. NG: Miałeś już taką sytuację gdy gość powiedział "nie lubię tego smaku, tego składnika, na przykład szpinaku czy czosnku", a ty wtedy odpowiadasz: "poczekaj, przygotuję go tak, że ci posmakuje"? AC: To zdarza się właściwie wciąż. Około 80% gości odwiedzających naszą restaurację na wejściu deklaruje, że nie lubi węgorza. Ale tu wszystkim smakuje. Rozmawiali: Błażej Grygiel, Hanna Gadomska Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website
Gwiazdki i wyróżneinia Michelin ujawnione!
Do tegorocznego rankingu „Main Cities of Europe” zakwalifikowało się 41 polskich restauracji – 22 z Warszawy oraz 19 z Krakowa. Zobacz pełną listę restauracji i wyróżnień
Dziś ukazał się Czerwony Przewodnik Kulinarny Michelin „Main Cities of Europe 2014”, który jest najbardziej znanym i prestiżowym rankingiem europejskich restauracji. Po ubiegłorocznym sukcesie, jakim było przyznanie warszawskiej restauracji Atelier Amaro pierwszej w Polsce Gwiazdki Michelin, tegorocznej edycji przewodnika wyczekiwano z wielkim zainteresowaniem. Restauracja Atelier Amaro utrzymała gwiazdkę, jednak w rankingu nastąpiło wiele zmian, a symbol Bib Gourmand powędrował do kolejnego lokalu z Warszawy. Do tegorocznego rankingu „Main Cities of Europe” zakwalifikowało się 41 polskich restauracji – 22 z Warszawy oraz 19 z Krakowa (lista poniżej). To o jeden lokal więcej niż w roku ubiegłym. Choć pod względem liczby nie ma dużych różnic, to na liście ocenionych restauracji nastąpiło sporo zmian. W stolicy z rankingu wypadły 4 lokale, zaś dołączyło 5 nowych. W Krakowie z zestawienia zniknęły natomiast 4 restauracje i zostały zastąpione taką samą liczbą nowych. Dodatkowo restauracja Brasserie Warszawska, która dołączyła do tegorocznego rankingu, otrzymała symbol Bib Gourmand oznaczający korzystny stosunek jakości do ceny. W ostatnich latach w Polsce tym tytułem mógł pochwalić się jedynie inny warszawski lokal Butchery and Wine, który w tym roku po raz kolejny zdobył to wyróżnienie. Dla restauratorów już samo znalezienie się w przewodniku „Main Cities of Europe” jest dużym wyróżnieniem. Gwiazdka Michelin pozostaje natomiast wyrazem uznania sztuki kulinarnej restauracji i jednocześnie największym marzeniem jej właściciela. O uwzględnieniu lokalu w przewodniku decydują inspektorzy Michelin, którzy opiniują i przygotowują rekomendacje. Wizyty inspektorów zawsze pozostają anonimowe, co zapewnia wiarygodność i obiektywizm oceny. Inspektor może ujawnić swoją tożsamość, jednak dopiero po uregulowaniu rachunku. W przeciwieństwie do Gwiazdek Michelin, które przyznawane są kolegialnie, decyzję o umieszczeniu restauracji w przewodniku może podjąć jeden inspektor. W przewodniku „Main Cities of Europe” restauracjom przyznawane są następujące symbole: - Gwiazdki Michelin – za walory smakowe potraw (od jednej do trzech gwiazdek) - Sztućce (Łyżka & Widelec) – za wystrój, jakość obsługi, atmosferę lokalu (od jednego do pięciu sztućców) - Bib Gourmand – za stosunek jakości do ceny Jedna Gwiazdka Michelin oznacza bardzo dobrą restaurację w swojej kategorii, dwie to rewelacyjna kuchnia warta odwiedzenia, a trzy – wyjątkowa kuchnia warta specjalnej podróży. Decyzję o uhonorowaniu tym najbardziej prestiżowym tytułem podejmuje kolegialnie aż trzech inspektorów Michelin. Osobnym wyróżnieniem przyznawanym restauracjom jest Wschodząca Gwiazdka, która oznacza bardzo duże szanse na zdobycie właściwego symbolu w latach kolejnych. Tak właśnie było w przypadku warszawskiej restauracji Atelier Amaro, która rok po otrzymaniu Wschodzącej Gwiazdki zdobyła pełnoprawny tytuł. Tegoroczna edycja przewodnika „Main Cities of Europe” opisuje restauracje z 44 miast w 20 krajach Europy: Austria (Wiedeń, Salzburg), Belgia (Bruksela, Antwerpia), Czechy (Praga), Dania (Kopenhaga), Finlandia (Helsinki), Francja (Paryż, Lyon, Strasbourg, Tuluza), Grecja (Ateny), Hiszpania (Madryt, Barcelona, Walencja), Holandia (Amsterdam, Rotterdam, Haga), Irlandia (Dublin), Luksemburg (Luxembourg), Niemcy (Berlin, Kolonia, Frankfurt, Hamburg, Monachium, Stuttgart), Norwegia (Oslo), Polska (Warszawa, Kraków), Portugalia (Lizbona), Szwajcaria (Berno, Genewa, Zurych), Szwecja (Sztokholm, Goteborg), Węgry (Budapeszt), Wielka Brytania (Londyn, Birmingham, Edynburg, Glasgow), Włochy (Rzym, Mediolan, Turyn, Florencja). Warszawa (22 restauracje; w 2013 roku było 21 lokali w zestawieniu) Amber Room 4 symbole sztućców Atelier Amaro Gwiazdka Michelin, 3 symbole sztućców Belvedere 3 symbole sztućców Michel Moran – Bistro de Paris 3 symbole sztućców San Lorenzo 3 symbole sztućców Tamka 43 3 symbole sztućców Platter by Karol Okrasa 3 symbole sztućców Concept 2 symbole sztućców Nolita (dołączyła do tegorocznego rankingu) 2 symbole sztućców Brasserie Warszawska (dołączyła do tegorocznego rankingu) 2 symbole sztućców, Bib Gourmand Biała Gęś (dołączyła do tegorocznego rankingu) 2 symbole sztućców AleGloria 2 symbole sztućców La Rotisserie 2 symbole sztućców Dom Polski 2 symbole sztućców Concept 13 2 symbole sztućców Rozbrat 20 2 symbole sztućców U Fukiera 2 symbole sztućców Butchery and Wine 1 symbol sztućców, Bib Gourmand Winosfera (dołączyła do tegorocznego rankingu) 1 symbol sztućców Merliniego 5 1 symbol sztućców Delizia (dołączyła do tegorocznego rankingu) 1 symbol sztućców Qchnia Artystyczna 1 symbol sztućców Kraków (19 restauracji; w 2013 roku również było 19 lokali w zestawieniu) Copernicus 3 symbole sztućców Trzy Rybki 3 symbole sztućców Wentzl 3 symbole sztućców Ancora 2 symbole sztućców Szara 2 symbole sztućców Kogel Mogel (dołączyła do tegorocznego rankingu) 2 symbole sztućców Resto Illuminati 2 symbole sztućców Pod Baranem 2 symbole sztućców Jarema 2 symbole sztućców Cyrano de Bergerac (dołączyła do tegorocznego rankingu) 2 symbole sztućców Corse (dołączyła do tegorocznego rankingu) 2 symbole sztućców Studio Qulinarne 2 symbole sztućców Szara Kazimierz 2 symbole sztućców Sąsiedzi 2 symbole sztućców La Campana 1 symbol sztućców Farina 1 symbol sztućców Trufla 1 symbol sztućców Del Papá 1 symbol sztućców Zakładka (dołączyła do tegorocznego rankingu) 1 symbol sztućców
Gwiazdki Michelin dla polskich restauracji?
Już za tydzień, w środę 12 marca 2014 r. poznamy najnowsze wydanie Czerwonego Przewodnika Kulinarnego Michelin „Main Cities of Europe 2014”. Przewodnik zawiera najbardziej znany i prestiżowy ranking europejskich restauracji
Najważniejszym pytaniem jest czy kolejna polska restauracja otrzyma Gwiazdkę Michelin i czy ubiegłoroczny zdobywca Gwiazdki, restauracja Atelier Amaro utrzyma wyróżnienie, a może zdobędzie kolejną gwiazdkę Michelin dla Polski. W przewodniku zostaną ocenione lokale z Warszawy i Krakowa. Już samo znalezienie się w przewodniku jest dla restauracji dużym wyróżnieniem, jednak marzeniem każdego restauratora pozostaje Gwiazdka Michelin. W 2013 r. ten zaszczyt przypadł w udziale warszawskiej restauracji Atelier Amaro. Był to ogromny sukces, gdyż najważniejsze wyróżnienie Michelin zostało przyznane w Polsce po raz pierwszy. W przewodniku „Main Cities of Europe” restauracjom przyznawane są następujące symbole: - Sztućce (Łyżka & Widelec) – za wystrój, jakość obsługi, atmosferę lokalu (od jednego do pięciu sztućców) - Bib Gourmand – za stosunek jakości do ceny - Gwiazdki Michelin – za walory smakowe potraw (od jednej do 3 gwiazdek) Jedna Gwiazdka Michelin oznacza bardzo dobrą restaurację w swojej kategorii, dwie oznaczają rewelacyjną kuchnię wartą odwiedzenia, a trzy – wyjątkową kuchnię wartą specjalnej podróży. Decyzję o uhonorowaniu tym najbardziej prestiżowym tytułem podejmuje kolegialnie aż trzech inspektorów Michelin. Osobnym wyróżnieniem przyznawanym restauracjom jest Wschodząca Gwiazdka, która oznacza bardzo duże szanse na zdobycie właściwego symbolu w latach kolejnych. Jednak Gwiazdki Michelin nie otrzymuje się dożywotnio – jeżeli inspektorzy podczas kolejnych wizyt w lokalu stwierdzą, że nie zachowuje on poziomu, za który został wyróżniony, mogą odebrać tytuł. Przewodnik Michelin „Main Cities of Europe” pojawia się na rynku od ponad 100 lat i jest uznawany za najważniejszy przewodnik kulinarny na świecie – stanowi numer jeden zarówno pod względem wysokości sprzedaży, jak i historii oraz reputacji. Wszelkie informacje praktyczne w nim zawarte, rankingi lokali oraz przyznane wyróżnienia są sprawdzane oraz aktualizowane każdego roku. Inspektorzy ponownie odwiedzają poprzednio ocenione lokale, a także te, które jeszcze nie znalazły się na stronach przewodnika.
Wykwintne dania na lotnisku im. Charles'a de Gaulle'a
Usługi gastronomiczne na lotnisku im. Charles'a de Gaulle'a nagrodzone gwiazdką przewodnika Michelin
Jeden z głównych portów przesiadkowych na świecie – lotnisko im. Charles'a de Gaulle'a wita swoich pasażerów całą gamą ekskluzywnych restauracji, knajpek, kawiarni i herbaciarni. Miłośnicy dobrej kuchni mają tu do dyspozycji ofertę gastronomiczną najwyższej jakości zarówno na lotnisku jak i na pokładzie samolotów AIR FRANCE. Posiłki serwowane na lotnisku i w czasie lotów komponują słynni francuscy szefowie kuchni nagrodzeni gwiazdkami Michelin jak np. Alain Ducasse Joel Robuchon. Ekskluzywna gastronomia dla każdego Alain Ducasse jest jednym z najbardziej wpływowych szefów kuchni na świecie. W wieku zaledwie 33 lat został nagrodzony trzema gwiazdkami Michalin. Restauracje sygnowane jego nazwiskiem można znaleźć na całym świecie, w tym na paryskim lotnisku im. Charles’a de Gaulle’a. Jedna z nich mieści się na terenie ekskluzywnej poczekalni dedykowanej wyłącznie pasażerom Klasy Pierwszej linii AIR FRANCE – na nowo otwartym Terminalu 2E. Wszystkie propozycje dań w menu, przygotowywanych wyłącznie ze składników najwyższej jakości, osobiście współtworzył Alain Ducasse. Natomiast światowej sławy sommelier Olivier Poussier dobrał kartę win, które współgrają z wyśmienitymi daniami. Szeroki wybór kawiarni, barów i restauracji Lotnisko oferuje restauracje, kawiarnie i knajpki we wszystkich kategoriach. Wizyta w belgijskim fast food EXKI, serwującym lokalne, świeże potrawy, z pewnością okaże się kulinarną ucztą. Wśród konkurencyjnych cenowo obiektów warto natomiast wymienić słynną włoską Caffè Ritazza (Terminal 2C i Terminal 3) oraz piekarnię Le Pair Quotidien. Turystów przybywających na lotnisko Charles’a de Gaulle’a kusi również najbardziej znany na świecie producent ciasteczek typu makaroniki – Ladurée (Terminal 2F). Paryska herbaciarnia, której korzenie sięgają 1862 roku, otwiera swoje salony tylko w niewielu, wybranych miejscach, dlatego ten butik jest prawdziwą rzadkością. Oferta sezonowa od La Première Dla podróżnych Klasy Pierwszej (La Première) przygoda kulinarna ma swój dalszy ciąg na pokładzie samolotu. Na przystawkę AIR FRANCE oferuje świeżą sałatkę, którą pasażerowie sami komponują z wysokiej jakości produktów sezonowych i dressingów. Różnorodne i niezwykle kuszące menu obejmuje również wyszukane dania z rzadkich składników jak serca karczocha czy suszonej wołowina z Grisons. Od czerwca br. podróżnym La Première serwowane jest różowe wino Côtes de Provence, Domaine Saint-André Figuiere 2012, wybrane przez sommeliera Oliviera Poussier. Ten doskonały trunek ma delikatny, jasny kolor i orzeźwiający aromat mentolu i cytrusów. Od lipca br. pasażerowie linii AIR FRANCE mogą cieszyć się niezwykłym menu skomponowanym przez Joel’a Robuchon, który otrzymał największą liczbę gwiazdek Michelin na świecie. Dania, które zachwycają podniebienia koneserów, to m.in. filet z pieczonych perliczek z sosem z kurczaka, groszkiem, mini marchewką i szparagami w miodzie lub filet z dorsza z kawiorem z oberżyny i sosem vierge. Wygoda i jakość pod jednym dachem Paryski port lotniczy kładzie nacisk na komfort i wygodę. Dzięki najnowszym usprawnieniom pasażerowie mogą łatwiej przemieszczać się pomiędzy terminalami, zyskując pełny dostęp do przyjemności kulinarnych, które zaspokoją każdy apetyt. Ponadto, gdy klienci już sprawdzą cuda haute cuisine, mogą odpocząć i zregenerować siły w salonie masażu znajdującym się na lotnisku.
Pierwsza polska restauracja z Gwiazdką Michelin!
Dziś w Paryżu swoją premierę ma Czerwony Przewodnik Kulinarny Michelin „Main Cities of Europe 2013”. Największym polskim sukcesem jest pierwsza w naszym kraju Gwiazdka Michelin, którą otrzymała warszawska restauracja Atelier Amaro
Zapowiedzią przyznania tego najbardziej prestiżowego wyróżnienia Michelin był symbol Wschodzącej Gwiazdki, który restauracja Atelier Amaro otrzymała w ubiegłym roku. Inspektorzy Michelin byli pod wielkim wrażeniem wykorzystania lokalnych produktów, innowacyjnego stylu gotowania i oryginalnego łączenia smaków. - Jestem bardzo dumny z wielkiego wyróżnienia, jakim jest dla mnie Gwiazdka Michelin – powiedział Wojciech Modest Amaro. - Mieliśmy nadzieję, że otrzymana w ubiegłym roku Wschodząca Gwiazdka zamieni się w tym roku w pierwszą dla polskiej kuchni Gwiazdkę Michelin – dodaje Amaro. Gwiazdka Michelin to marzenie restauratorów na całym świecie. Ten prestiżowy tytuł jest ogromnym wyróżnieniem, dlatego decyzję o jego przyznaniu podejmuje kolegialnie aż trzech inspektorów Michelin. Jedna gwiazdka oznacza bardzo dobrą restaurację w swojej kategorii, dwie oznaczają rewelacyjną kuchnię wartą odwiedzenia, a trzy – wyjątkową kuchnię wartą specjalnej podróży. Warszawskie Atelier Amaro, które jako pierwszy lokal w Polsce otrzymało ten najważniejszy symbol Michelin, czekało na tę decyzję prawie rok. W 2012 r. restaurację wyróżniono bowiem tytułem Wschodzącej Gwiazdki, który oznaczał bardzo duże szanse na zdobycie właściwego wyróżnienia w kolejnych latach. Już samo znalezienie się w przewodniku Michelin jest dla każdego lokalu bardzo dużym wyróżnieniem. Tegoroczna edycja „Main Cities of Europe” obejmuje w sumie 40 polskich restauracji – 21 z Warszawy oraz 19 z Krakowa. Ponadto do warszawskiej restauracji Butchery and Wine ponownie powędrował symbol Bib Gourmand oznaczający korzystny stosunek jakości do ceny. O uwzględnieniu restauracji w aktualnym wydaniu przewodnika decydują inspektorzy Michelin, którzy opiniują i przygotowują rekomendacje. Aby zagwarantować jak najbardziej wiarygodną ocenę, wizyty inspektorów w lokalach zawsze pozostają anonimowe. Krytycy wyglądają jak zwyczajni klienci, czasem odwiedzają lokale z osobami towarzyszącymi. Dzięki temu czytelnicy mają pewność, iż poziom oferowanych im usług nie będzie odbiegał od tego, co oceniał recenzent. Już po uregulowaniu rachunku, inspektor może ujawnić swoją tożsamość, na przykład by uzyskać dodatkowe informacje dotyczące lokalu. W przeciwieństwie do Gwiazdek Michelin, które przyznawane są kolegialnie, decyzję o umieszczeniu restauracji w przewodniku może podjąć jeden inspektor. W przewodniku „Main Cities of Europe” restauracjom przyznawane są następujące wyróżnienia: Sztućce (Łyżka & Widelec) – za wystrój, jakość obsługi, atmosferę lokalu (od jednego do pięciu sztućców) Bib Gourmand – za stosunek jakości do ceny Gwiazdki Michelin – za walory smakowe potraw (od jednej do 3 gwiazdek) Wszelkie zawarte w Czerwonych Przewodnikach praktyczne informacje, rankingi lokali oraz przyznane wyróżnienia są sprawdzane oraz aktualizowane każdego roku. Inspektorzy ponownie odwiedzają poprzednio ocenione lokale, a także te, które jeszcze nie znalazły się na stronach przewodnika. Tegoroczna edycja przewodnika „Main Cities of Europe” opisuje restauracje z 44 miast w 23 krajach Europy: Austria (Wiedeń, Salzburg), Belgia (Bruksela, Antwerpia), Czechy (Praga), Dania (Kopenhaga), Finlandia (Helsinki), Francja (Paryż, Lyon, Strasbourg, Tuluza), Grecja (Ateny), Holandia (Amsterdam, Rotterdam, Haga), Irlandia (Dublin), Luksemburg (Luxembourg), Niemcy (Berlin, Kolonia, Frankfurt, Hamburg, Monachium, Stuttgart), Norwegia (Oslo), Polska (Warszawa, Kraków), Portugalia (Lizbona), Hiszpania (Madryt, Barcelona, Walencja), Szwajcaria (Berno, Genewa, Zurych), Szwecja (Sztokholm, Goteborg), Węgry (Budapeszt), Wielka Brytania (Londyn, Birmingham, Edynburg, Glasgow), Włochy (Rzym, Mediolan, Turyn, Florencja). „Main Cities of Europe 2013” opisuje ponad 2154 restauracji reprezentujących różnorodne style, skalę i zakres cenowy oferty. Firma Michelin zajmuje się nie tylko produkcją opon, lecz także wydaje słynne mapy oraz przewodniki kulinarne (czerwone) i turystyczne (zielone). Czerwony Kulinarny Przewodnik Michelin pojawia się na rynku od ponad 100 lat i uznawany jest za najważniejszy przewodnik kulinarny na świecie – stanowi numer jeden zarówno pod względem wysokości sprzedaży, jak i historii oraz reputacji. Zielone Przewodniki Michelin są tworzone z myślą o podróżujących, którzy pragną odkrywać kulturalne i naturalne dziedzictwo poszczególnych regionów, miast i krajów. Są dostępne także w polskiej wersji językowej. Spis polskich restauracji "Main Cities of Europe 2013" Warszawa (21 restauracji; w ubiegłym roku było 22) Amber Room 4 symbole sztućców Pod Gigantami 4 symbole sztućców Atelier Amaro 3 symbole sztućców (w 2012 RISING STAR do ) Belvedere 3 symbole sztućców Michel Moran – Bistro de Paris 3 symbole sztućców Platter by Karol Okrasa 3 symbole sztućców San Lorenzo 3 symbole sztućców Różana 3 symbole sztućców AleGloria 3 symbole sztućców Tamka 43 3 symbole sztućców Concept 2 symbole sztućców Dom Polski 2 symbole sztućców Concept 13 (dołączyła w tym roku) 2 symbole sztućców La Rotisserie 2 symbole sztućców Rozbrat 20 2 symbole sztućców U Fukiera 2 symbole sztućców Butchery and Wine 1 symbol sztućców, Bib Gourmand Boathouse 1 symbol sztućców Qchnia Artystyczna 1 symbol sztućców Merliniego 5 (dołączyła w tym roku) 1 symbol sztućców U Kucharzy 1 symbol sztućców Kraków (19 restauracji; w ubiegłym roku było 20) Trzy Rybki 3 symbole sztućców Copernicus 3 symbole sztućców Wentzl 3 symbole sztućców Studio Qulinarne 2 symbole sztućców Sąsiedzi 2 symbole sztućców Szara Kazimierz 2 symbole sztućców Ancora 2 symbole sztućców Unicus 2 symbole sztućców Resto Illuminati 2 symbole sztućców Szara 2 symbole sztućców Pod Baranem 2 symbole sztućców Jarema 2 symbole sztućców Trufla 1 symbol sztućców La Campana 1 symbol sztućców Farina 1 symbol sztućców Wesele 1 symbol sztućców Miód Malina 1 symbol sztućców Kawaleria 1 symbol sztućców Del Papa 1 symbol sztućców