National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-08-10T07:16:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Karczownik ziemnowodny – cichy bohater nadwodnych ekosystemów
items: Ten słodziak to kandydat na najmłodszego ssaka naszej planety. Powstał bardzo niedawno
items: Kapibara podbiła internet jako mistrz chillowania. To wyjątkowe zwierzątko
items: Badylarka należy do najmniejszych gryzoni. Ten sympatyczny zwierzak występuje w Polsce
items: Mysz bohater. Nagrano, jak próbuje cucić nieprzytomną towarzyszkę. Udrażnia jej nawet drogi oddechowe
items: Zaczęła się inwazja szczurów. W miastach populacje tych gryzoni rosną jak szalone
items: Widzieli ją nieliczni. Koszatka to uroczy nadrzewny gryzoń, występujący także w Polsce
items: Pierwsze w historii zdjęcie gigantycznego szczura z Vangunu. Gatunek jest krytycznie zagrożony
items: Na szczytach andyjskich wulkanów odkryto zmumifikowane gryzonie. Nie wiadomo, co tam robiły
items: Stuart Malutki epoki dinozaurów: naukowcy znaleźli zęby myszy sprzed 70 mln lat. Były wielkości ziaren piasku
items: Największy gryzoń na świecie waży blisko 100 kilogramów. Gdzie go można spotkać?
items: Czy pająk może upolować ssaka? To przerażające wideo pokazuje, jak fałszywa czarna wdowa obezwładnia ryjówkę
items: Ciekawostki o chomikach. Co powinieneś o nich wiedzieć? Te urocze stworzenia prowadzą nocny tryb życia
items: W Szwecji wykryto nowego koronawirusa. Przenoszą go gryzonie
items: Czego astronauci mogą nauczyć się od gryzoni zapadających w sen zimowy?
items: Nie żyje słynny szczur-saper. Magawa miał 8 lat
items: Uroczy chomik podbił Internet. Czy wiesz, co się dzieje w Twoim mózgu, kiedy go oglądasz?
items: Gryzonie wielkie jak grizzly? Dwa miliony lat temu chodziły po ziemi
items: To pierwszy gatunek, który zniknął z Ziemi z powodu ocieplenia klimatu
items: Inwazja gryzoni na Mazurach
items: Zadziorny typ

Karczownik ziemnowodny – cichy bohater nadwodnych ekosystemów
type: item
date: 2025-08-10T07:15:46.000Z
creator: Anna Kalina-Gagnelid
subject: Przyroda
subject: gryzonie
description: Karczownik ziemnowodny to niewielki gryzoń, który odgrywa dużą rolę w zachowaniu bioróżnorodności lokalnych siedlisk przyrodniczych. Obecność zwierzaka zapewnia dobre warunki rozwoju licznych organizmów.
encoded: Spis treści: Karczownik to nie szczur – czym różni się ten gryzoń od swojego „kuzyna”? Karczownik w ogrodzie – szansa na obserwację czy ryzyko strat? Karczownik w ogrodzie – jak rozpoznać jego obecność i nie pomylić z kretem czy nornicą? Karczownik ziemnowodny – mały bober, który buduje bioróżnorodność Karczownik – bohater literacki z dzieciństwa? Ciekawostka z „O czym szumią wierzby” Wiele osób odpowie twierdząco na pytanie: czy widziały szczura wodnego. Odwołają się pamięcią do spotkania z niewielkim zwierzątkiem gdzieś nad rzeką. Jest jednak prawdopodobne, że tylko w części przypadków był to szczur wodny. W Polsce liczne są drobne ssaki związane z terenami podmokłymi. Są wśród nich należące do ryjówek drapieżne rzęsorki rzeczki czy zębiełki białawe, inne zaś to gryzonie, jak nasz mały bohater tego artykułu czyli karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius), zwany dawniej szczurem wodnym lub polnikiem ziemnowodnym. Karczownik to nie szczur – czym różni się ten gryzoń od swojego „kuzyna”? Karczownik, choć na pierwszy rzut oka przypomina szczura, wcale nie jest z nim blisko spokrewniony. Oba gatunki łączy przynależność do rzędu gryzoni, co skutkuje pewnymi cechami wspólnymi. Jednak przy bliższej obserwacji różnice stają się wyraźne – karczownik należy do zupełnie innej rodziny, czyli chomikowatych, i to właśnie z nimi ma więcej wspólnego. Rozmiarem przypomina chomika syryjskiego, znanego z domowych terrariów. Choć trzeba dodać, że niektóre osobniki karczownika mogą być nawet dwa razy większe. Jego puszyste futerko na grzbiecie może przyjmować różne barwy – od jasnobrązowej, przez ciemniejsze odcienie, aż do niemal czarnej. Spód ciała jest wyraźnie jaśniejszy, często białawy, czasem z subtelnym żółtym odcieniem. W odróżnieniu od szczura, karczownik ma krótszą, bardziej zaokrągloną sylwetkę. Dodatkowo jego pysk jest tępo zakończony, a małe uszy przylegają do głowy. Ogon karczownika również jest znacznie krótszy niż u szczura i nie jest całkowicie nagi, co dodatkowo odr…

Arvicola-amphibius-GettyImages-1402321481-b18d296.jpg
width: 2751
height: 2276

Ten słodziak to kandydat na najmłodszego ssaka naszej planety. Powstał bardzo niedawno
type: item
date: 2025-07-02T10:35:59.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: gryzonie
subject: norwegia
subject: tundra
description: Zamieszkujący Półwysep Fennoskandzki leming norweski okazał się jednym z ewolucyjnie najmłodszych ssaków. Badania genetyczne pokazały, że jako gatunek wyodrębnił się zaledwie 35 tysięcy lat temu.
encoded: Spis treści Naukowcy poznali przeszłość leminga norweskiego Nietypowe mutacje i brak krzyżowania z bliskim krewnym Zaskakujące zachowania lemingów – mit o „samobójstwach” Badacze z Uniwersytetu Sztokholmskiego, wykorzystując sekwencjonowanie i zaawansowane analizy genetyczne, odkryli zaskakującą historię ewolucyjną leminga norweskiego (Lemmus lemmus). Wyniki ich pracy, opublikowane w czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences" wskazują że jest to jeden z ewolucyjnie najmłodszych gatunków ssaków. Naukowcy poznali przeszłość leminga norweskiego Leming norweski oddzielił się od swojego najbliższego krewnego – leminga zachodniosyberyjskiego – około 35 000 lat temu, czyli podczas ostatniego zlodowacenia. Odgrywa on kluczową rolę ekologiczną w tundrze Półwyspu Fennoskandzkiego, obejmującego Norwegię, Szwecję, Finlandię i część Rosji. Zwierzak ten jest podstawowym źródłem pożywienia dla wielu drapieżników, w tym zagrożonego lisa polarnego. Dotychczas jednak nie był szczegółowo zbadany genetycznie. Szwedzkie badanie porównało genomy dziewięciu współczesnych oraz dwóch kopalnych osobników lemingów. Wyniki wykazały, że leming norweski i zachodniosyberyjski stanowią odrębne linie ewolucyjne. Co ciekawe, nie znaleziono dowodów na krzyżowanie się tych dwóch gatunków, mimo że ich zasięgi prawie się pokrywają, a rozdzieliły się stosunkowo niedawno. To przypadek dość nietypowy wśród blisko spokrewnionych i żyjących na tym samym terenie ssaków. Nietypowe mutacje i brak krzyżowania z bliskim krewnym Zespół badaczy zidentyfikował setki unikalnych mutacji u leminga norweskiego, szczególnie w genach odpowiadających za kolor sierści, metabolizm tłuszczu i (prawdopodobnie) zachowanie. Te różnice genetyczne tłumaczą charakterystyczne czarno-żółte umaszczenie oraz wyjątkową zdolność do aktywności zimą, co uznawane jest za przystosowanie do surowych warunków klimatycznych i presji drapieżników. Badanie dostarczyło również nowych informacji na temat filogenezy rodzaju Lemmus…

AdobeStock189848686-66002be.jpeg
width: 3504
height: 2336

Kapibara podbiła internet jako mistrz chillowania. To wyjątkowe zwierzątko
type: item
date: 2025-06-02T08:59:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: gryzonie
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Tytuł największego gryzonia dzierży kapibara – krewniaczka świnki morskiej. Żyje w Ameryce Południowej i prowadzi wodno-lądowy tryb życia. W ostatnich latach zyskała ogromną popularność w internecie. Co warto o niej wiedzieć?
encoded: W tym artykule: Gdzie występuje kapibara? Tryb życia kapibary Ogon kapibary Niesamowite umiejętności kapibary Kapibara a relacje z innymi zwierzętami Ciemne strony kapibary Ile żyją kapibary? Ile kosztuje kapibara? Hodowla domowa Kapibara (Hydrochoerus hydrochaeris) to gryzoń z rodziny kawiowatych, tej samej, do której zaliczana jest popularna świnka morska, czyli kawia domowa. Jej nazwa pochodzi z języka plemienia Tupi i oznacza „zjadacz traw”. Z kolei łacińską nazwę należy tłumaczyć „świnia wodna”. Skąd wzięło się to oryginalne określenie? To efekt pomyłki. W 1766 roku gatunek ten opisał Karol Linneusz. Zakwalifikował go wówczas do rodziny świniowatych. Łatwo zrozumieć błąd szwedzkiego przyrodnika, bo pod względem pokroju kapibarze rzeczywiście bliżej jest do świni niż do przeciętnego gryzonia. Zwierzę osiąga od 107 do 130 cm długości i od 50 do 64 cm wysokości w kłębie. Przeciętna masa kapibary to 35–65 kg. Przeciętna, bo rekordziści wyraźnie wykraczają ponad wartości uśrednione. Najcięższa znana samica osiągnęła masę aż 91 kg! Gdzie występuje kapibara? Kapibary występują w Ameryce Południowej. Można je spotkać na obszarze od Panamy, przez zachodnią Kolumbię, Wenezuelę, Brazylię, Ekwador, Peru i Paragwaj, aż po północną część Argentyny. Żyją także w Boliwii, Urugwaju i Gujanie. Gdzie mieszkają bobry? Nie w swoich tamach. Ich „domki” wyglądają zupełnie inaczej Wbrew temu, co często pokazywane jest między innymi w kreskówkach, bobry nie żyją w tamach. Wyjaśniamy, gdzie mieszkają bobry. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/gdzie-mieszkaja-bobry-nie-w-swoich-tamach-ich-domki-wygladaja-zupelnie-inaczej-fot-shutterstock-d8fd4d1.jpg" width="938" height="626" alt="Gdzie mieszkają bobry? Nie w swoich tamach. Ich „domki” wyglądają zupełnie inaczej (fot. Shutterstock)" title="Gdzie mieszkają bobry? Nie w swoich tamach. Ich „domki” wyglądają zupełnie inaczej (fot. Shutterstock)" /> Siedliska tych zwierząt są zlokalizowane na obszarach…

GettyImages-1068020510-72b9d3f.jpg
width: 3936
height: 2624

Badylarka należy do najmniejszych gryzoni. Ten sympatyczny zwierzak występuje w Polsce
type: item
date: 2025-03-09T10:26:28.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: gryzonie
subject: ssaki
description: Badylarka, jeden z najmniejszych ssaków, występuje w niemal całej Eurazji, w tym także w Polsce. Sympatycznie wyglądający gryzoń wyśmienicie czuje się na terenach zielonych, a wraz z nadejściem zimy, zbliża się do ludzkich siedzib. Jak wygląda badylarka pospolita? Gdzie można spotkać tego niewielkiego zwierzaka? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Jak wygląda badylarka? Gdzie występuje badylarka pospolita? Czym żywi się badylarka? Tryb życia badylarki Zagrożenia dla badylarki pospolitej Badylarka pospolita mierzy zaledwie kilka centymetrów długości i waży kilka gramów. Wygląda uroczo i trochę nieporadnie, ale to tylko pozory. Ten niewielki gryzoń jest prawdziwym mistrzem przetrwania, który żyje krótko, za to niezwykle intensywnie. Jak wygląda badylarka? Badylarka pospolita, czyli Micromys minutus, jest przedstawicielem podrodziny myszy w obrębie rodziny myszowatych. Mimo wielu anatomicznych podobieństw, łatwo odróżnić ją od gryzonia żyjącego w skupiskach ludzkich. W części grzbietowej, badylarka jest brązowo-ruda lub żółtawa. Zimą okrywa przybiera szarawą barwę. Część brzuszna zawsze jest jaśniejsza od grzbietowej, najczęściej biała, popielata lub kremowa. Zwierzę ma krótkie, owłosione, zaokrąglone uszy, zaokrąglony pyszczek, duże, czarne oczy i różowy nos, który okalają dość krótkie wibryssy. Nagi, dwubarwny ogon jest chwytny. Z filigranowym korpusem kontrastują umięśnione tylne kończyny z przeciwstawnymi palcami. Informacje o myszy badylarce Badylarka pospolita jest jednym z najmniejszych znanych gryzoni i najmniejszym ze wszystkich europejskich przedstawicieli tego rzędu. Przy niej koszatka to niemal kolos. Długość ciała bez ogona – od 50 do 80 mm. Długość ogona – od 40 do 74 mm. Masa ciała dorosłego osobnika – od 4 do 11 g. Gdzie występuje badylarka pospolita? Zasięg badylarki pospolitej obejmuje nizinne obszary Europy i Azji. Areał występowania niewielkiego gryzonia obejmuje tereny od Anglii i Hiszpanii, po Chiny Koreę i Japonię. W Polsce najliczniej występuje w województwach północno-zachodnich. Siedliska badylarki pospolitej Badylarka upodobała sobie pola uprawne, wilgotne łąki, brzegi rzek i stawów, obrzeża lasów i inne obszary porośnięte roślinnością trawiastą. Takie środowiska zapewniają zwierzęciu nie tylko dostatek pożywienia, ale także miejsc, w których może założyć swoje gniazda. Gn…

Micromysminutusbadylarka-71569d8.jpg
width: 1721
height: 768

Mysz bohater. Nagrano, jak próbuje cucić nieprzytomną towarzyszkę. Udrażnia jej nawet drogi oddechowe
type: item
date: 2025-02-26T11:09:43.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: gryzonie
subject: myszy
subject: odkrycia
subject: pierwsza pomoc
subject: zwierzęta
description: Myszy nie przechodzą obojętnie. W niezwykłych badaniach wykazano, że gryzonie aktywnie reagują, gdy natrafią na inną mysz pozbawioną przytomności. Próbują jej wówczas pomóc. Naukowcy wykazali, że to zachowanie nie jest wyuczone: najwyraźniej ssaki te mają je „zapisane” w genach.
encoded: W tym artykule: Ssak ssakowi poda rękę Co robi mysz w roli ratownika medycznego To geny robią z myszy altruistów? Gdyby coś nam się niespodziewanie stało, dobrze mieć w pobliżu kogoś z głową na karku. Na przykład takiego jak myszy, które wzięły udział w eksperymentach neuronaukowców z Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Gryzonie te śpiewająco zdały test na dobrego Samarytanina. Gdy znalazły się w pobliżu innej nieprzytomnej myszy – która po prostu leżała się i się nie ruszała – na różne sposoby próbowały jej pomóc. W większości przypadków posunęły się nawet do tego, że wyciągały jej język i udrażniały drogi oddechowe. Udzielanie pomocy kończyły wówczas, gdy pozbawiona świadomości mysz zaczynała zdradzać oznaki życia. Te zdumiewające eksperymenty i płynące z nich wnioski zostały opisane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science”. Potwierdzono je również w dwóch innych niezależnych badaniach. Ssak ssakowi poda rękę Generalnie dobra wola ssaków jest znana naukowcom od dawna. Szczególnie tych żyjących w grupach o rozbudowanej strukturze społecznej. Obserwowano, jak szympansy leczą rany chorych pobratymców. Albo jak delfiny próbują pomóc rannemu towarzyszowi wypłynąć na powierzchnię, by mógł zaczerpnąć powietrza. Także słonie nie stronią od opieki nad chorymi członkami stada. Nowym pomysłem było zbadanie chęci do udzielenie pomocy u gryzoni i to w warunkach laboratoryjnych. Naukowcy zaaranżowali sytuację, gdy jedna mysz znajdowała w klatce drugą – uśpioną i nieprzytomną. Jak się okazało, wywoływało to u zdrowej myszy bardzo żywiołową i bardzo logiczną reakcję. Co robi mysz w roli ratownika medycznego Wpierw gryzoń-ratownik podchodził do drugiego i zaczynał go wąchać. Następnie lizał jego oczy, gdy zaś nie wywoływało to żadnej reakcji – delikatnie gryzł „nieresponsywną” mysz w okolice ust. Jeśli to również nie dało rezultatu, przychodził czas na bardziej zaawansowane techniki ratownicze: pociąganie za język i wywlekanie go z jamy ustnej. Czy udzielająca pomocy mysz fak…

myszjezyk-66078c5.jpg
width: 1200
height: 800

Zaczęła się inwazja szczurów. W miastach populacje tych gryzoni rosną jak szalone
type: item
date: 2025-02-03T11:04:41.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: globalne ocieplenie
subject: gryzonie
subject: metropolie
subject: miasta
subject: ocieplenie klimatu
subject: szczury
description: Przewidywano to od dawna. Wraz z ocieplaniem się klimatu oraz powiększaniem się miast zwiększa się populacja szczurów. Ten trend znalazł po raz pierwszy potwierdzenie w danych naukowych.
encoded: Spis treści: Jak policzyć szczury żyjące w miastach? Gdzie liczba szczurów wzrosła najbardziej? Dlaczego szczury upodobały sobie miasta? Naukowcy z University of Richmond w Wirginii zebrali informacje z 16 metropolii. Okazały się że aż w 11 z nich szczurów przybywa. Winne temu jest w pierwszej kolejności zmiany klimatyczne. Więcej ciepłych tygodni w ciągu roku to więcej cykli rozrodczych gryzoni. A w konsekwencji więcej szczurów. Jak policzyć szczury żyjące w miastach? Badania dotyczące liczebności szczurów sprawiają sporo kłopotów. Nie da się bezpośrednio liczyć gryzoni, ani nawet szacować ich liczby na danym obszarze, a następnie ekstrapolować jej na całe miasto. Naukowcy muszą chwytać się innych sposobów. W tym przypadku policzyli liczbę skarg mieszkańców, które zostały zgłoszone władzom miejskim. Aby dane były wiarygodne, do badania wykorzystano tylko te metropolie, które gromadziły takie informacje tą samą metodą przez siedem lat. To ograniczenie sprawiło, że do analizy trafiło 13 amerykańskich miast oraz Toronto, Amsterdam i Tokio. Gdzie liczba szczurów wzrosła najbardziej? Liderem niechlubnego rankingu okazał się Waszyngton. To tam zanotowano największy wzrost populacji szczurów. Był aż trzy razy większy niż np. w Bostonie. Gryzonie plenią się również w San Francisco, Toronto, Nowym Jorku i Amsterdamie. Naukowcy zostawili dane z różnymi potencjalnymi przyczynami, które wyjaśniałyby to zjawisko. Najsilniejszy związek wystąpił z ocieplaniem się klimatu. Tam, gdzie temperatury rosły najszybciej, najszybciej przybywało też szczurów. Powiększaniu się populacji tych gryzoni sprzyja również rozrost miasta i rosnąca gęstość zaludnienia. Nie ma natomiast znaczenia dochód metropolii. Dlaczego szczury upodobały sobie miasta? Jak wyjaśnia Jonathan Richardson, biolog i główny autor badania, wszystko sprowadza się do pokarmu i seksu. Szczury lubią kryjówki w pobliżu śmietników, ponieważ podobnie jak ludzie są wszystkożerne. Co więcej nasza dieta bardzo im odpowiada. Cieple…

shutterstock741127825-7f16e3c.jpg
width: 1000
height: 667

Widzieli ją nieliczni. Koszatka to uroczy nadrzewny gryzoń, występujący także w Polsce
type: item
date: 2025-02-02T10:30:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: gryzonie
subject: ssaki
description: Koszatka, wraz z jeszcze trzema żyjącymi w Polsce gatunkami, należy do rodziny popielicowatych. Jest rzadka, objęta ścisłą ochroną i bardzo trudna do zaobserwowania.
encoded: Spis treści: Koszatka: wygląd i występowanie Tryb życia koszatki Mistrzyni hibernacji Najbliżsi krewni koszatki Zagrożenia dla koszatki Koszatka (Dryomys nitedula) to niewielki gryzoń z rodziny popielicowatych (Gliridae), który mimo swoich skromnych rozmiarów zachwyca miłośników przyrody. Jej pełna polska nazwa to koszatka leśna. Jest dalekim krewnym wiewiórki, chociaż jest od niej mniejsza i nie posiada tak puchatego ogona. Koszatka: wygląd i występowanie Koszatka leśna jest gryzoniem, co oznacza że jej zęby (siekacze) rosną nieprzerwanie przez całe życie i muszą być nieustannie ścierane. Jest mała, mniej więcej wielkości myszy. Ciało koszatki mierzy średnio 8–10 cm, a wydatny, pomagający w balansowaniu ogon kolejne 10 cm. Futro koszatki ma kolor szarożółty na grzbiecie i jasny, prawie biały na brzuchu. Najbardziej charakterystyczne są u koszatki czarne plamy ciągnące się od nosa do uszu. Posiada relatywnie duże oczy, świadczące o przystosowaniu do nocnego trybu życia. Jest zwierzęciem nadrzewnym, które prawie całe życie spędza wysoko w koronach drzew. Jest niezwykle zwinna w poruszaniu się nawet po bardzo giętkich gałązkach. Potrafi także wykonywać długie skoki z jednego drzewa na drugie. Koszatka zamieszkuje rozległy obszar Eurazji, w tym Europę środkowo-wschodnią. Jej wschodni kraniec występowania to tereny Chin. W Polsce gatunek ten występuje przede wszystkim w górach i na pogórzu, najczęściej w Sudetach. Była widywana także na wschodzie kraju: w Puszczy Białowieskiej oraz Knyszyńskiej. Preferuje lasy mieszane i liściaste. Jest rzadka i objęta ścisłą ochroną gatunkową. Zasięg jej występowania pokrywa się często z obszarami chronionymi. Przykładem może być Stobrawski Park Krajobrazowy. Jednak ze względu na skryty tryb życia jej obecność na danym obszarze bywa trudna do potwierdzenia. Zaobserwowanie koszatki to naprawdę trudna sztuka. Tryb życia koszatki Swoje gniazda buduje np. w dziuplach drzew, opuszczonych ptasich gniazdach lub skrzynkach lęgowych. Tworzy zar…

koszatka-4c7cfb5.jpg
width: 1000
height: 665

Pierwsze w historii zdjęcie gigantycznego szczura z Vangunu. Gatunek jest krytycznie zagrożony
type: item
date: 2023-11-30T09:41:13.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: gryzonie
subject: szczury
subject: Wolny czas
subject: wyspy
subject: zagrożone gatunki
description: Fotopułapka na wyspie Vangunu po raz pierwszy w historii uchwyciła na zdjęciu gigantycznego szczura Uromys vika. Naukowcy są jednak pełni obaw, że to może być pierwsze i jedno z ostatnich zdjęć, ponieważ gatunek jest niemal wymarły na skutek działalności człowieka.
encoded: W tym artykule: Poszukiwania gigantycznego szczura z wyspy Vangunu Pierwsze w historii zdjęcie rzadkiego gatunku Gigantyczne szczury są krytycznie zagrożone Szczur olbrzymi z Vangunu (Uromys vika) to gigantyczny nadrzewny gatunek gryzonia z rodziny Muridae. Szczura odkryto na wyspie, która jest częścią Nowej Georgii na Wyspach Salomona. Znajduje się między Nową Gruzją a Nggatokae. Lokalni mieszkańcy mówią na zwierzę po prostu vika. Odkryto je dopiero w 2015 r. po wielu latach poszukiwań. Szczura opisano w 2017 roku. Poszukiwania gigantycznego szczura z wyspy Vangunu Do tej pory wiedza na temat szczura opierała się głównie na opowieściach miejscowych. Stworzono przybliżoną grafikę, jak stworzenie może wyglądać, ale nigdy nie zrobiono mu zdjęcia. Ludzie opowiadali o szczurach olbrzymach, które wspinają się na drzewa i rozłupują swoimi zębami kokosy. Co więcej, niektórzy twierdzili, że osiągają nawet 5 metrów długości (co akurat okazało się nieprawdą). Naukowcy nigdy wcześniej nie zbadali tych zwierząt, dlatego nie było jasne, czy historie te są w ogóle prawdziwe, a szczury istnieją. Ten niedźwiedź zrobił sobie aż 400 „selfie”. Wyjątkowa sesja z fotopułapki w amerykańskim lesie Zwierzęta bardzo często padają „ofiarą” leśnych paparazzi w postaci fotopułapek. Niektóre z nich wyglądają, jakby robiły sobie selfie, ale ten niedźwiedź jest prawdziwym rekordzist... W 2017 roku zespół badaczy z Field Museum w Chicago popłynął na wyspy, aby odkryć prawdę. Od tego czasu zaobserwowali kilka gigantycznych szczurów, a nawet udało im się schwytać jednego i pobrać próbki skóry, które zabrali z powrotem do Chicago. Pierwsze badania wykazały, że gryzonie prawdopodobnie ważyły średnio 1 kilogram i mierzyły do 45 centymetrów długości, czyli około 3–4 razy więcej niż zwykłe szczury wędrowne lub śniade. Pierwsze w historii zdjęcie rzadkiego gatunku Z kolei analiza DNA próbek skóry viki wykazała, że szczur rzeczywiście był nieznanym wcześniej gatunkiem i to właśnie zespół nazwał go Uromys v…

gigantyczny-szczur-fd983fc.jpg
width: 800
height: 450

Na szczytach andyjskich wulkanów odkryto zmumifikowane gryzonie. Nie wiadomo, co tam robiły
type: item
date: 2023-10-25T07:10:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: ekosystem
subject: gryzonie
subject: mumia
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wulkany
description: Na szczytach trzech wulkanów w Andach naukowcy odnaleźli zmumifikowane gryzonie. Zwierzęta znajdowały się w miejscach, które dawniej były uważane za święte przez Inków.
encoded: W tym artykule: Skąd gryzonie wzięły się na szczytach wulkanów? Gryzonie wspinały się na wysokość powyżej 6000 m Wyniki analizy DNA Środowisko porównywane do innej planety Na trzech szczytach andyjskich wulkanów w Chile i Argentynie odnaleziono zmumifikowane gryzonie z gatunku Phyllotis vaccarum. Ssaki te należą do rodzaju liściouchów, znanych również jako nadbrzeżniki. Znajdowały się na wysokości ponad 6000 m n.p.m. To niezwykle surowy region gór, w którym brakuje roślinności i wody. Skąd gryzonie wzięły się na szczytach wulkanów? Do tej pory uważano, że ssaki, w szczególności tak małe, nie zamieszkują tak wysokich partii Andów. Dotychczas dominowało przekonanie, że martwe już zwierzęta zostały zabrane w te miejsca przez Inków. To w ramach rytuału Capacocha, podczas którego składano ofiary z dzieci. – Nie można winić archeologów za takie myślenie, bo jakie jest inne wytłumaczenie? – powiedział Jay Storz, profesor nauk biologicznych na Uniwersytecie Nebraska–Lincoln. – Nic nie miało prawa tam żyć, więc uznano, że ktoś musiał je tam przenieść – dodaje. Najnowsze badania opublikowane na łamach „Current Biology” zaprzeczają tej hipotezie. Na podstawie sekwencjonowania genomu gryzoni i datowania radiowęglowego naukowcy ustalili, że najstarsza zwierzęca mumia ma zaledwie kilkaset lat. Uczeni uważają zatem, że chomikowate znalazły się na szczytach płaskowyżu Puna de Atacama wiele lat po upadku Państwa Inków w 1572 roku. Gryzonie wspinały się na wysokość powyżej 6000 m – Nasze zrozumienie granic życia zwierząt jest stale weryfikowane w wyniku badań ekstremalnych środowisk – piszą naukowcy w swoim artykule. – Odkrycia wzmacniają dowody na istnienie populacji liściouchów (Phyllotis) zamieszkujących wysokości powyżej 6000 m n.p.m. Podważa to założenia dotyczące środowiskowych ograniczeń życia kręgowców i fizjologicznej tolerancji małych ssaków – twierdzą badacze. Rodzaje wulkanów – jak się je dzieli ze względu na aktywność i budowę? Potocznie mianem wulkanu określa się formę …

salin-e0ff474.jpg
width: 700
height: 467

Stuart Malutki epoki dinozaurów: naukowcy znaleźli zęby myszy sprzed 70 mln lat. Były wielkości ziaren piasku
type: item
date: 2023-09-20T12:05:21.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: gryzonie
subject: myszy
subject: Onet
subject: paleontologia
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Na Alasce odnaleziono skamieniałości lilipuciego ssaka łożyskowego. Ten gryzoń ważył niewiele więcej niż dziesięć gramów, a jego zęby miały półtora milimetra długości. Jak przeżył w czasach, gdy po Ziemi chodziły dinozaury?
encoded: W tym artykule: Prehistoryczny Stuart Malutki Co można wyczytać z zębów myszy Nowy gatunek ssaka Zagadka ewolucyjna Północne rejony globu nie kojarzą nam się z miejscami, gdzie mogły żyć dinozaury. A jednak wielkie gady z jury i kredy zapuszczały się nawet w okolice koła podbiegunowego. Dzisiaj ich skamieniałości można znaleźć np. na Alasce. Jednym z miejsc, gdzie odkryto wiele kości dinozaurów, jest Formacja Prince Creek na północy Alaski. Składa się z warstw skalnych mających 80–70 mln lat. Paleontolodzy znaleźli w nich prehistoryczne drzewa, rośliny okrytonasienne, pyłki kwiatów, a także skamieniałości kilkunastu gatunków wielkich gadów. W temperaturze średnio wynoszącej tylko kilka stopni powyżej zera żyły tyranozaury, krewni triceratopsów czy mniej znane pachyrinozaury. Jednak nie tylko im niestraszne były cztery miesiące całkowitych ciemności. W takich warunkach doskonale radziły sobie również niewielkie ssaki. Naukowcy z Uniwersytetu Kolorado w Boulder natrafili na Alasce na zęby malutkiego wymarłego gryzonia. Żył on ok. 70 mln lat temu, w czasach dinozaurów. Prehistoryczny Stuart Malutki Gryzoń, który okazał się przedstawicielem nowego, nieznanego dotychczas gatunku, otrzymał łacińską nazwę Sikuomys mikros. Można ją przetłumaczyć jako „lodowa mysz”. Naukowcy oszacowali, że ważył prawdopodobnie zaledwie 11 g – czyli niewiele więcej niż dwie złotówki. Zwierzę zostało opisane w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Journal of Systematic Palaeontology”. Wszystko w jego życiu kręci się wokół seksu, ale nie ma mu czego zazdrościć W bajce braci Grimm to muzyka szczurołapa z Hamelin wiedzie gryzonie do zguby. A co w objęcia śmierci pcha myszopodobne stworzenie z powyższego obrazka? Jego własna chuć. – Te zwierzęta były mniejsze niż przeciętna współczesna mysz – powiedziała Jaelyn Eberle, profesorka geologii i główna autorka pracy. – To całkiem ciekawe wyobrazić sobie wspaniałe wielkie dinozaury maszerujące obok maciupeńkich gryzoni, przypominających dzisiej…

stuart-malutki-epoki-dinozaurow-naukowcy-znalezli-zeby-myszy-sprzed-70-mln-lat-byly-wielkosci-ziaren-piasku-ryc-james-havens-bb48a81.jpg
width: 1000
height: 750

Największy gryzoń na świecie waży blisko 100 kilogramów. Gdzie go można spotkać?
type: item
date: 2023-06-28T06:01:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: gryzonie
subject: przyroda
subject: rekordy
subject: zwierzęta
description: Największy gryzoń na świecie waży kilkadziesiąt kilogramów. Występuje tylko w Ameryce Południowej. Ustępuje jednak wymarłemu gryzoniowi, który żył 2 miliony lat temu. Ten drugi był wielkości hipopotama.
encoded: W tym artykule: Kapibara – największy gryzoń żyjący na Ziemi Bóbr – największy gryzoń żyjący w Eurazji Jeżozwierz – największe zwierzę południa Afryki Mara patagońska – gryzoń, który chodzi jak koń Josephoartigasia – największy wymarły gryzoń Jakie zwierzęta przychodzą nam na myśl na hasło „gryzoń”? Pewnie jest to mysz albo chomik. Czyli stworzenia nieduże, które zmieściłyby nam się w dłoni. Jednak nie wszystkie ssaki należące do rzędu Rodentia są skromnych rozmiarów. Wśród obecnie żyjących na Ziemi gryzoni zdarzają się i takie, z uniesieniem których poradziłyby sobie wyłącznie osoby trenujące podnoszenie ciężarów. Co odróżnia gryzonie od innych zwierząt należących do ssaków? Ich siekacze, zarówno górne, jak i dolne, rosną przez cały czas. Wbrew pozorom nie jest to cecha rzadka. Dwa na pięć ssaków, jakie można spotkać na Ziemi, to gryzonie. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktyką i mogą być bardzo różne. Najczęściej jednak żywią się nasionami i żyją w ziemnych jamach, które same wykopują. Pierwsze skojarzenia podpowiadające, że gryzonie to nieduże zwierzęta, są słuszne. W większości przypadków masa ich ciała nie przekracza stu gramów. Jednak od tej zasady istnieją spektakularne wyjątki. Jaki jest największy gryzoń na świecie? Kapibara – największy gryzoń żyjący na Ziemi Kapibarę opisał już Linneusz w 1766 roku. I spektakularnie się pomylił, zaliczając ją do parzystokopytnych i umieszczając w rodzinie świniowatych. Tymczasem kapibara wielka (Hydrochoerus hydrochaeris) to gryzoń, największy z obecnie żyjących na świecie. Przeciętnie jej waga dochodzi do 65 kilogramów, choć zdarzają się znacznie większe sztuki. Największa samica, jaką udało się zważyć, miała aż 91 kg – czyli była cięższa od wielu ludzi. Z kolei największy samiec ważył 73,5 kg. Niestety, kapibary żyją bardzo daleko stąd. Występują w Ameryce Południowej, w jej północnej i środkowej części. Prowadzą wodno-lądowy tryb życia. Spotkać je można na płyciznach, choć również znakomicie pływają. Ich …

kapibara-e699cb8.jpeg
width: 759
height: 506

Czy pająk może upolować ssaka? To przerażające wideo pokazuje, jak fałszywa czarna wdowa obezwładnia ryjówkę
type: item
date: 2023-03-06T11:59:38.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Dom
subject: dzikie zwierzęta
subject: gryzonie
subject: pająki
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Naukowcy zarejestrowali bardzo rzadki przypadek ze świata zwierząt. Film po raz pierwszy pokazuje udane polowanie na ryjówkę w wykonaniu pająka należącego do tzw. fałszywych czarnych wdów.
encoded: W tym artykule: Jak pająk upolował ryjówkę? Ile trwało trawienie ryjówki Jak dużą zdobycz może schwytać pająk? Południowa Anglia, miasto Chichester. Górna krawędź okna, za którym widać bujną zieleń. Na pierwszym planie wisi nieduży gryzoń, złapany w pajęczą sieć. Pająk wędruje w tę i z powrotem po ofierze. Jej długi ogon zwisa bezwładnie. Pod koniec półminutowego nagrania wydaje się, że mały ssak wykonuje słabe ruchy. Niewiele mu to pomoże. Pająk powoli podciąga go między krokwie. Widok mrozi krew w żyłach. To pierwszy film pokazujący pająka z rodzaju Steatoda, który upolował ryjówkę. Zdarzenie jest na tyle zaskakujące, że zoolodzy w Uniwersytetu Galway opisali je w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Ecosphere”. Jak pająk upolował ryjówkę? Bohaterami unikatowego wideo są dwa gatunki. Drapieżnikiem jest pająk z gatunku Steatoda nobilis, należący do rodzaju Steatoda. Pająki z tego rodzaju bywają nazywane fałszywymi czarnymi wdowami – ze względu na swoje podobieństwo, wyłącznie z wyglądu, do jadowitej czarnej wdowy (Latrodectus mactans). Ofiara to ryjówka malutka (Sorex minutus). Żyjący także w Polsce, kilkucentymetrowy ssak. View oEmbed on the source website Wideo trwa tylko nieco ponad trzydzieści sekund. Pokazuje efekt polowania: ryjówka jest już unieruchomiona i wciągana między krokwie domu. Tam, jak podejrzewamy, dojdzie do jej konsumpcji. Co się jednak działo wcześniej? W jaki sposób pająk, mający półtora centymetra, potrafił – dosłownie – omotać kręgowca, który jest od niego dziesięć razy cięższy i cztery razy dłuższy? Zdaniem badaczy, nie był to przypadek. Przypuszczają, że ryjówka wdrapała się na rosnący pod oknem domu krzak glicynii. Tam zaplątała się w sieć i została zaatakowana przez pająka. Ten sparaliżował ją silnym jadem zawierającym neurotoksyny. Ile trwało trawienie ryjówki Następnie pająk zaczął wciągać ryjówkę pod dach domu. To, co widać na filmie, stanowi końcowy etap tego procesu. Jak napisali badacze, podczas obserwacji pająk podciągną…

czy-pajak-moze-upolowac-ssaka-to-przerazajace-wideo-pokazuje-jak-falszywa-czarna-wdowa-obezwladnia-ryjowke-fot-getty-images-cd32d7c.jpg
width: 2002
height: 1498

Ciekawostki o chomikach. Co powinieneś o nich wiedzieć? Te urocze stworzenia prowadzą nocny tryb życia
type: item
date: 2022-11-28T15:16:12.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: Dom
subject: gryzonie
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Aktywne, pełne energii, dające się oswoić i niezbyt duże. To zalety chomików, które sprawiają, że bardzo często są wybierane do hodowli w domu. Dwa najpopularniejsze gatunki tych zwierząt to chomiki syryjskie i chomiki dżungarskie. Oto ciekawostki o chomikach.
encoded: W tym artykule: Wszystko o chomikach Co potrafi chomik? Ciekawostki o chomikach dżungarskich Ciekawostki o chomikach syryjskich Chomik doskonale nadaje się na zwierzę hodowane w domu. Musi mieć sporą klatkę, jednak mniejszą niż królik. A chociaż potrzebuje uwagi, to zdecydowanie mniej niż pies czy kot. Należy jednak pamiętać, że jest zwierzęciem prowadzącym nocny tryb życia. W dzień śpi, budzi się zaś dopiero wieczorem i to najlepsza pora do nawiązywania kontaktu ze zwierzęciem. Chomika, niezależnie od rasy, wpierw trzeba oswoić ze swoim widokiem, głosem i zapachem. Jeśli zwierzę jeszcze nas nie zna, w pobliżu klatki nie należy wykonywać gwałtownych ruchów ani mówić głośno. Z czasem chomik pozna nas i się do nas przyzwyczai. Wówczas można spróbować nawet nauczyć go różnych sztuczek. Zwierzę potrzebuje dużo ruchu – i to w nocy. Dlatego obowiązkowym wyposażeniem klatki jest kołowrotek. Podstawą wyżywienia są ziarna. Chomikom trzeba też zapewnić stały dostęp do wody. Najpopularniejszy gatunek to chomik syryjski. Poniżej prezentujemy najbardziej interesujące ciekawostki o chomikach. Wszystko o chomikach Co najbardziej lubi chomik? Poza bieganiem i zabawą, kocha gromadzić zapasy. Jeśli sypiesz swojemu pupilowi dużo pokarmu, a on prędko znika, nie oznacza to, że zwierzak wszystko połknął. Chomiki lubią chować żywność na później, więc przenoszą ją i ukrywają w zakamarkach klatki. W czasie jej sprzątania, należy sprawdzić, czy „zachomikowane” resztki żywności nie gniją, a jeśli tak – to większość usunąć. Dziki chomik: najrzadszy gatunek chomika może zniknąć za 30 lat Dzikie chomiki nadal żyją, także w Polsce. Jak jednak ostrzegają naukowcy, malutki gryzoń może przestać istnieć w ciągu 30 lat, zwiększają się więc wysiłki na rzecz jego ponownego spr... Jak długo żyją chomiki? Tylko dwa–trzy lata. Są przy tym zwierzętami delikatnymi, którym łatwo zrobić krzywdę. Chomiki, jak już wspomnieliśmy, prowadzą nocny tryb życia. Wtedy najchętniej się bawią, hałasują czy kręcą w kołowro…

ciekawostki-o-chomikach-co-powinienes-o-nich-wiedziec-te-urocze-stworzenia-prowadza-nocny-tryb-zycia-fot-getty-images-c6002fc.jpg
width: 2104
height: 1424

W Szwecji wykryto nowego koronawirusa. Przenoszą go gryzonie
type: item
date: 2022-06-06T12:38:01.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: europa
subject: gryzonie
subject: koronawirusy
subject: Społeczeństwo
subject: szwecja
subject: wirusy
subject: Zdrowie
description: Naukowcy wykryli obecność nowego koronawirusa u nornic rudych. Czy mamy się czego obawiać?
encoded: W tym artykule: Nowy koronawirus został wykryty w szwedzkim mieście Grimsö Według naukowców betakoronawirus może mieć już kilka mutacji i wariantów Autorzy w pracy podkreślają, jak ważna jest obserwacja zwierząt, które są potencjalnymi rezerwuarami groźnych chorób Po dwóch latach pandemii SARS-CoV-2 wydawać by się mogło, że o koronawirusach wiemy już wszystko. Nic bardziej mylnego. Epidemia COVID-19 niewątpliwie nauczyła nas wiele o nas samych, o dbaniu o zdrowie swoje i innych oraz tego, jak radzić sobie w sytuacjach kryzysowych. Jednak świat mikroskopijnych cząstek zakaźnych, które infekują wszystkie formy życia na naszej planecie, wciąż stanowi dla nas dużą zagadkę. Udowodnili to właśnie szwedzcy naukowcy. Nowy koronawirus został wykryty w szwedzkim mieście Grimsö W laboratorium w mieście Grimsö, w centralnej części Szwecji, na zachód od Sztokholmu, przez trzy lata prowadzono badania na nornicach rudych. To gatunek ssaka z rodziny chomikowatych. Występuje praktycznie w całej Europie. Okazało się, że spośród 450 przebadanych w tym czasie gryzoni, u 3,4% wykryto nowego koronawirusa z rodzaju beta. Chomiki przeniosły wariant Delta koronawirusa do Hongkongu. Setki zwierząt do uśpienia To chomiki są odpowiedzialne za przeniesienie wariantu koronawirusa Delta na mieszkańców Hongkongu i wywołanie kolejnej fali COVID-19 wśród ludzi – uznali tamtejsi naukowcy. Aby zapobiec da... Nowego wirusa nazwano grimsö, na cześć miejscowości, w której go wykryto. Artykuł o odkryciu szwedzkich naukowców został opublikowany w czasopiśmie naukowym „Viruses”. Uczeni stwierdzili, że nie wiadomo jeszcze, czy ten betakoronawirus może być groźny dla ludzi. Według naukowców betakoronawirus może mieć już kilka mutacji i wariantów Co ciekawe, badaczom udało się zidentyfikować już kilka różnych wariantów grimsö. Biorąc jednak pod uwagę częstotliwość występowania wirusa oraz fakt, że nornice rude są jednymi z popularniejszych gryzoni na naszym kontynencie, naukowcy powinni się skupić na dalszych …

myodes-glareolus-744b900.jpeg
width: 3544
height: 2754

Czego astronauci mogą nauczyć się od gryzoni zapadających w sen zimowy?
type: item
date: 2022-01-28T13:06:47.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: gryzonie
subject: hibernacja
subject: loty w kosmos
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Jak się okazuje, sen zimowy zwierząt może być inspiracją dla usprawnienia kosmicznych podróży. Czy astronauci w przyszłości będą poddawani hibernacji?
encoded: W tym artykule: Jak paskosułsy lamparcie odzyskują azot z moczu Hibernacja u zwierząt działa jak regeneracja Zwierzęta, które zapadają w sen zimowy, utrzymują się przy życiu dzięki zgromadzonym wcześniej zapasom tłuszczu. Normalnie tak długi post i brak ruchu redukowałby masę i osłabiał siłę mięśni, jednak u niedźwiedzi i innych hibernujących zwierzaków nie zauważono takich zależności. Ta tajemnica może mieć wpływ na przyszłość kosmicznych eksploracji. Jak zwierzęta przygotowują się do zimy? Najważniejsze informacje i ciekawostki Zima to wyjątkowo trudny czas dla zwierząt. Wraz z nastaniem chłodnej pory, rozpoczyna się dla nich walka o przetrwanie, z której zwycięsko wychodzą jedynie silne, zdrowe osobniki. Nie są t... Jak paskosułsy lamparcie odzyskują azot z moczu Badając powszechnie występujące w Ameryce Północnej paskosusły lampracie, biolodzy z Université de Montréal potwierdzili tzw. teorię odzyskiwania azotu mocznikowego. Według niej drobnoustroje jelitowe hibernujących zwierząt wykorzystują azot obecny w moczu do budowy nowych białek tkankowych. Zdaniem Matthew Regana to odkrycie może pomóc astronautom w zminimalizowaniu problemów z utratą ciała. Swoje wnioski opisał w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science”. Jak twierdzi, znalezienie sposobu na wzmocnienie procesów syntezy białek mięśniowych za pomocą odzyskanego z moczu azotu poprawiłoby stan zdrowia astronautów. Obecnie utrzymują masę mięśniową dzięki intensywnym ćwiczeniom. Statki kosmiczne są jednak zbyt małe, żeby zmieścić na nich profesjonalny sprzęt. W swojej pracy Regan zaprojektował serię technik, aby zbadać główne etapy procesu odzyskiwania azotu z moczu i ustalić, czy zachodzą podczas zimowej hibernacji w organizmie paskosusła lamparciego. Podczas jednego z eksperymentów laboranci zmieszali krew testowanych gryzoni ze zmodyfikowanym mocznikiem (CH4N2O). Atom węgla 12C w cząsteczce zastąpiono izotopem 13C, a atomy azotu 14N zastąpiono 15N. Dzięki temu naukowcy mogli śledzić losy cząsteczek na k…

czego-astronauci-moga-nauczyc-sie-od-gryzoni-zapadajacych-w-sen-zimowy-3457941.jpeg
width: 3872
height: 2592

Nie żyje słynny szczur-saper. Magawa miał 8 lat
type: item
date: 2022-01-13T12:17:19.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: gryzonie
subject: kambodża
subject: szczury
subject: tanzania
subject: Wolny czas
description: Najsłynniejszy szczur na świecie nie żyje. Szczur-saper w ciągu swojego 8-letniego życia wytropił ponad 100 min.
encoded: W tym artykule: Szczur-saper Mały bohater Najdzielniejszy gryzoń na świecie w czerwcu biegłego roku przeszedł na zasłużoną emeryturę. Rok wcześniej otrzymał medal od prestiżowej brytyjskiej organizacji People’s Dispensary for Sick Animals (PDSA) za "odwagę i poświęcenie”. Wyróżnienie zdecydowanie zasłużone. Magawie życie zawdzięczają tysiące dzieci i dorosłych, którzy żyją dziś w Kambodży. Szczur w ciągu swojej 5-letniej kariery wykrył 71 min lądowych i 38 niewybuchów. To czyni go rekordzistą na tle swoich pobratymców. Teraz przeszedł na zasłużony spoczynek i wieczną służbę. Szczur-saper Magawa urodził się w listopadzie 2013 roku na Uniwersytecie Rolniczym Sokoine w Tanzanii. Jest szczurem z rasy olbrzymów. Są o wiele większe od tradycyjnych szczurów, niemniej wciąż wystarczająco lekkie, żeby stąpając po powierzchni miny, nie uruchomić jej. W tym kraju od lat 90 trenowano te gryzonie, które miały za zadanie wykrywać miny. Takie szkolenie trwa rok przez pół godziny dziennie. Stworzenia te uczą się wykrywać zapachy chemikalia, które zawarte są w minach, a następnie zostają za to nagradzane. Gryzoń, który znajdzie minę drapie miejsce, w którym ukryty jest ładunek. W ten sposób opiekunowie znają jej położenie. Za szczurzy trening odpowiedzialna była organizacja pozarządowa APOPO. W 2016 roku Magawa wyruszył na swoją najważniejszą w życiu misję do Kambodży. Kraju, w którym w ciągu ponad 20 lat partyzanci Czerwonych Khmerów, wygnani ze stolicy kraju, rozstawili nawet 6 milionów min. Szacuje się, że na skutek wybuchów zginęło ponad 64 tysiące ludzi. 8 niezwykłych gatunków zwierząt, które są zagrożone wyginięciem Na świecie żyje wiele milionów gatunków zwierząt. Są jednak stworzenia, które są zagrożone wyginięciem, do tego stopnia, że za kilka lat może ich już nie być. Pracownicy APOPO już wiele lat temu dostrzegli, że Magawa jest wyjątkowy. Jego przeszkolenie zajęło zaledwie 9 miesięcy. Spośród innych „uczniów” wyróżniał się tym, że najlepiej zdawał wszystkie testy. Opieku…

magawa-802cdff.jpeg
width: 840
height: 472

Uroczy chomik podbił Internet. Czy wiesz, co się dzieje w Twoim mózgu, kiedy go oglądasz?
type: item
date: 2018-04-27T09:26:26.000Z
creator: redakcja
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: gryzonie
subject: japonia
subject: wideo
description: Po obejrzeniu tego wideo westchniesz rozkosznym „ach”.
encoded: Gryź i mlaszcz Bohaterem Internetu został rozkoszny chomik o imieniu Mike. Serca milionów podbiło krótkie nagranie, na którym zwierzę zajada się plastrem marchewki. Słyszycie dźwięk chrupania? (Koniecznie zróbcie głośniej!). To właśnie znaczy być gryzoniem. Aż chciałoby się powiedzieć: „gryzoniem jestem i nic, co chrupkie nie jest mi obce”. Wszystkiemu winne są pozbawione korzeni siekacze. Trzeba wiedzieć, że siekacze chomików rosną przez całe życie, a do ich ścierania służy właśnie twardy pokarm. Mike zaraz zje swoją marchewkę i zaśnie przytulony do kocyka, a my rozanieleni stwierdzimy, że od tego uroczego stworzenia możemy uczyć się radości z małych rzeczy. W naszych mózgach Czy wiesz, że wszystkiemu winne są nasze mózgi? Okazuje się, ze wobec małych, słodkich zwierząt jesteśmy po prostu bezbronni. Ich widok to tzw. bodziec kluczowy, to znaczy taki, który przechodzi przez filtr uwagi, a reakcja na niego jest instynktowna. I w tym konkretnie przypadku jest to instynkt opiekuńczy, który hamuje agresję, wzbudza uczucie tkliwości i rozczulenia oraz nieodpartą chęć przytulenia. Takie reakcje mają znaczenie biologiczne. Chronią dzieci, małe zwierzęta przed agresją ze strony silniejszych osobników. Wykorzystali to też specjaliści od marketingu. Pojawiające się w reklamach dzieci i zwierzęta mają automatycznie wywoływać u odbiorcy pozytywne emocje, które mają zostać skojarzone nie tylko z obrazem rozkosznego stworzenia, ale i produktem, który usiłuje się nam sprzedać. Podziwiaj Mike'a: View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d55ab0f97dc19cf992f2f51210095b4ccaab3cf5-c802c05.png
width: 1880
height: 924

Gryzonie wielkie jak grizzly? Dwa miliony lat temu chodziły po ziemi
type: item
date: 2018-03-29T09:40:28.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: giganty
subject: gryzonie
description: Gigantyczny gryzoń mieszkał w Ameryce Południowej.
encoded: Naukowcy badający czaszkę największego znanego gryzonia odkryli, że ten prehistoryczny roślinożerca miał szczęki mocne jak tygrys. Co więcej, zakrzywione 30-centymetrowe siekacze były w stanie wytrzymać nacisk trzykrotnie większy niż ten wytwarzany przez mięśnie szczęki. Wniosek? Daleki kuzyn świnki morskiej „ewidentnie wykorzystywał zęby do innych czynności niż tylko jedzenie” – wyjaśnia Philip Cox z Uniwersytetu w Nowym Jorku. Ale do jakich? Przedstawiciele gatunku Josephoartigasia monesi sprzed 2 mln lat raczej nie napotykali wielu przeszkód podczas peregrynacji po dorzeczach i deltach rzek w Ameryce Południowej. Cox podejrzewa, że mocne zęby służyły J. monesi również w potyczkach z rywalami i do obrony przed drapieżnikami. – Ta hipoteza pozwala sądzić, że siekacze gryzonia pełniły podobną funkcję jak ciosy u słoni – wyjaśnia Cox. Rozmiary stworzenia wykluczają jeszcze jedną funkcję, jaką jego zębiska mogły pełnić. Jak twierdzi Cox, gryzoń o wysokości półtora i długości trzech metrów „był zdecydowanie za duży, by kopać sobie w ziemi jamy”. Autor: Rachel Hartigan Shea

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/53c0981b0efd82d2e06970de0e1908d679ca6f83-b894d43.png
width: 1142
height: 820

To pierwszy gatunek, który zniknął z Ziemi z powodu ocieplenia klimatu
type: item
date: 2016-06-15T11:09:42.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: gryzonie
description: Mały gryzoń, który mieszkał na jednej wyspie w okolicach Australii jest najprawdopodobniej pierwszą ofiarą zmian klimatycznych. Naukowcy w tym tygodniu donieśli o jego wymarciu.
encoded: Szczurzynek z Bramble Cay zniknął z Torres Strait, wyspy położonej w sąsiedztwie Wielkiej Bariery Koralowej. Ostatni raz zwierzątko widziane było siedem lat temu. Od 2014 próbowano je schwytać by skontrolować liczebność. Nie udało się. Wyspa Bramble Cay wznos się zaledwie 3 metry ponad poziom morza. Szczurzynek po raz pierwszy został zaobserwowany przez Europejczyków w 1845 roku. Zarówno wtedy, jak i w 1978 (kolejny punkt badawczy) ich liczebność była podobna. Od 1998 roku wyspa znacznie się zmniejszyła ze względu na podnoszenie się poziomu oceanicznych wód. To przełożyło się na zmiany w roślinności, a gryzonie straciły około 97% swojego środowiska bytowania. Jak tłumaczy Ian Gynther z Departamentu Środowiska i Ochrony Dziedzictwa w Queensland dla tak malutkich wysepek jak Bamble Cay podnoszenie się poziomu oceanów oznacza destrukcję wśród fauny i flory. W ciągu ostatnich 100 lat poziom podniósł się o 20 cm. Naukowcy ostrzegają, że to nie koniec. - Wiedzieliśmy, że ktoś musi być pierwszy, ale i tak jest to dla nas szokująca wiadomość – mówi Lee Hannah, naukowiec z Conservation International zajmujący się zmianami klimatu. Hannah opublikował pracę naukową, w której dowodzi, że co piąty gatunek jest narażony na zagładę z powodu zmiany klimatu. Najbardziej zagrożone są te mieszkający na małych wyspach i w górach ponieważ tam najsilniej odczuwalne są zmiany. Zmiany klimatu można ograniczyć między innymi powstrzymując nadmierną emisję gazów cieplarnianych. - Mogliśmy ocalić ten gatunek – mówi Hannah. Tekst: Brain Clark Howard Źródło: National Geographic News Trwa wyprawa Traveler Adventure Team w Szwajcarii! Zobacz przygody jej uczestników! View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ad4a729e08c0797a40bdd9be32ee45ebdd6cb2b9-55a069a.jpeg
width: 544
height: 348

Inwazja gryzoni na Mazurach
type: item
date: 2014-09-03T12:58:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: gryzonie
subject: inwazja
subject: jeziora
subject: jezioro śniardwy
subject: mazury
subject: myszy
subject: plaga
subject: wyspy
description: Sceny jak z legendy o królu Popielu. Mazurskie wyspy toną w myszach
encoded: Szeroki Ostrów, Czarcia i Pajęcza - wyspy na jeziorze Śniardwy - opanowane zostały przez myszy i nornice. Nadmiernie rozrośnięta populacja gryzoni wyruszyła teraz na poszukiwania pokarmu, utrudniając w ten sposób cumowanie przy wyspach. Żeglarze skarżą się, że zwierzęta nie boją się ludzi i bez trudu potrafią wejść na pokład po cumach. Czy można uchronić się przed niechcianą wizytą? W grę wchodzą jedynie metody nieinwazyjne. Zgodnie z rozporządzeniem wojewody z 30 lipca 2009 r. wyspy należą do tzw. użytków ekologicznych. Oznacza to szczególną ochronę ich ekosystemów. W życie gryzoni na wyspach nie można więc ingerować. Pomóc może pozostawianie żaglówek nie przy brzegu, ale nieco dalej w wodzie na kotwicy. Innym rozwiązaniem jest stosowanie na cumach, jeśli się ich używa, nakładek uniemożliwiających gryzoniom wejście po linie. Dlaczego zwierząt jest tak dużo? Najprawdopodobniej mogli do tego doprowadzić sami żeglarze, turyści. Pozostawianie resztek jedzenia i śmieci na brzegach wysp, dokarmianie dzikich zwierząt mogło zakłócić ich naturalne warunki. Mazurskie służby ratownicze uspokajają, że przyroda sama reguluje liczebność danego gatunku. Osobniki pochodzące ze zbyt licznych populacji są zazwyczaj słabsze, mniej odporne, bardziej narażone na drapieżniki.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/46f8d7abb01e49544cd6a0cfb08f2d4bddf4dea1-12d7977.jpeg
width: 1000
height: 664

Zadziorny typ
type: item
date: 2013-09-18T10:22:23.000Z
creator: Johnna Rizzo
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: gryzonie
subject: stany zjednoczone
description: Kiedy kolec ursona, północnoamerykańskiego gryzonia osiągającego 6–7 kg, utkwi w ciele, to aby go wyciągnąć, potrzeba siły dwukrotnie większej od tej użytej do wbijania.
encoded: Powodem tego stanu rzeczy są wieńczące kolec zadziory. To odkrycie podsunęło naukowcom pomysł, by podobne zastosować w medycynie. Poprawiłoby to przyczepność nośników leków i siatek wewnętrznych, nawet kiedy są mokre. Na naśladowaniu ursona zyskałaby także konstrukcja igieł do strzykawek. Im mniejszego nacisku potrzeba bowiem do przebicia skóry, tym mniejsze jest ryzyko zbyt głębokiego wbicia igły. A skoro wbicie kolca z zadziorami wymaga połowy siły niezbędnej do wbicia igły, sztuczne wersje kolców ursona świetnie nadawałyby się do takich zabiegów jak nakłucie lędźwiowe. Jeffrey Karp z Harvardu oraz Robert Langer z MIT-u testują zadziory rozkładające się, a tym samym tracące przyczepność. Dzięki temu będzie można uniknąć rozdarcia tkanki przy wyciąganiu igły. W niektórych przypadkach przydają się także igły trudne do wyciągnięcia, np. w szczepieniu bydła i chirurgii polowej. Urson - północnoamerykański gryzoń osiągający 6-7 kg. (Fot. Shutterstock) Sztuczne wersje kolców ursona świetnie nadawałyby się do takich zabiegów jak nakłucie lędźwiowe. (Fot. Rebecca Hale, NGM Staff. Rys. Mesa Schumacher. Źródła Brigham and Women’s Hospital, MIT; Kolce powiększone sześciokrotnie.)

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/696b94b71233b24674a7edd1028218a239768cf3-7a2dadf.jpeg
width: 2134
height: 2840