Szczepionka na grypę może chronić cię przed rakiem i demencją. Ekspert wyjaśnia, jak to działa
Prof. Piotr Rzymski wyjaśnia, że szczepienia przeciw zakażeniom układu oddechowego chronią nie tylko przed grypą i jej powikłaniami, ale także zmniejszają ryzyko zawału, demencji, występowania niektórych nowotworów czy wzmacniają odporność.
Chociaż wiedza na ten temat w Polsce jest znikoma, to szczepionki przeciw grypie przynoszą dodatkowe korzyści zdrowotne. Ekspert z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu wyjaśnia, że korzyści ze szczepień nie zawsze są oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka. Szczepienie przeciw grypie jest skuteczniejsze, niż nam się wydaje Prof. Rzymski w rozmowie z PAP tłumaczy, że nieobowiązkowe szczepienie przeciw grypie zmniejsza ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób starszych o 30%. Ten sam poziom redukcji dotyczy ryzyka zgonu z powodu chorób serca. Szczepienie na grypę może zmieniać ekspresję genów odpowiedzialnych za odpowiedź zapalną, co prowadzi do sprawniejszego działania układu odpornościowego. Obserwuje się też usprawnione wydzielanie interferonów – substancji hamujących namnażanie się wirusów. Czy szczepionka na grypę może pomagać na raka? Dane z Azji pokazują, że u osób po 55. roku życia regularne szczepienie przez co najmniej cztery sezony mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka płuc nawet o 75%. Dodatkowo infekcje wirusowe mogą bowiem pogarszać rokowania u osób z już istniejącym rakiem. Prowadzą do „wybudzenia” uśpionych komórek nowotworowych, więc zachodzi wyższe ryzyko nawrotu. Dlatego ograniczenie infekcji przez szczepienia daje taki efekt. Naukowiec podkreśla także, że szczepienia mogą wpływać na przebieg terapii onkologicznej. W przypadku pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca i czerniakiem, szczepienia mRNA przeciw Covid-19 przyczyniły się do lepszych wyników leczenia i przeżywalności. Zaskakujące powiązanie z mózgiem Badania wykazują, że regularne szczepienia przeciw grypie mogą obniżyć ryzyko rozwoju demencji i choroby Alzheimera nawet o 60%. Mechanizm ten może wynikać z ograniczenia infekcji nasilających neurodegenerację oraz z lepszej kontroli stanów zapalnych w mózgu. Szczepienia zmniejszają konieczność stosowania antybiotyków Gdy jesteśmy zaszczepieni, dużo rzadziej musimy stosować antybiotyki. Ekspert wyjaśnia, że chociaż infekcje wirusowe nie wymagają antybiotykoterapii, to często prowadzą do wtórnych zakażeń bakteryjnych, przy których już ta terapia jest skuteczna. W poprzednim sezonie ponad połowa dorosłych pacjentów hospitalizowanych z powodu grypy otrzymała antybiotyki. Metaanalizy pokazują, że szczepienia przeciw grypie zmniejszają ogólną potrzebę stosowania antybiotyków średnio o 25%, a wśród dzieci i młodzieży – nawet o 50%. To istotne w kontekście walki z antybiotykoopornością, która w samej Unii Europejskiej odpowiada za około 40 tys. zgonów rocznie. Dlaczego Polacy wciąż lekceważą szczepienia sezonowe? Z badań cytowanych przez prof. Rzymskiego wynika, że duża część Polaków utożsamia grypę ze zwykłym przeziębieniem, co prowadzi do lekceważenia zagrożeń i niskiego poziomu profilaktyki. Wiele osób nie wierzy również w skuteczność szczepień z uwagi na zmienność wirusów i twierdzi, że nie chronią one skutecznie przed samą infekcją. Ekspert zaznacza jednak, że nawet jeśli skuteczność w zapobieganiu infekcji nie jest stuprocentowa, to pozostałe, długofalowe korzyści zdrowotne, jak ochrona serca, mózgu czy zmniejszenie ryzyka nowotworów, powinny stanowić silny argument przemawiający za zaszczepieniem się. Prof. Rzymski zaznacza, że szczepienia można bezpiecznie łączyć z innymi – np. przeciw RSV czy Covid-19 – podczas jednej wizyty, co znacznie ułatwia profilaktykę. Źródło: naukawpolsce.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wirus grypy nieprzyjemnie zaskoczył lekarzy. Ekspertka ostrzega, co nas czeka zimą
Eksperci przewidują ciężki sezon grypowy. Zmutowany wirus szybciej się rozprzestrzenia, a szczepionka nie jest w pełni dopasowana. Co to oznacza dla nas?
Spis treści: Wariant wirusa utrudni walkę z infekcją Zachorowań przybywa, a wirus szybko się rozprzestrzenia Wirus zdominował już półkulę południową Wariant K – główny sprawca tej sytuacji Nawet niedopasowana szczepionka daje korzyści Skuteczność, liczby i zachowania profilaktyczne Co możesz zrobić, by zminimalizować ryzyko? Na podstawie tego, jak grypa rozprzestrzeniała się na półkuli południowej, możemy spodziewać się trudnego okresu. Co roku szczyt sezonu grypowego w Ameryce Północnej przypada mniej więcej na czas świąt. W tym roku jednak lekarze i naukowcy są szczególnie zaniepokojeni. – Czeka nas ciężki sezon grypowy i bardzo obawiamy się, że może być bardziej dotkliwy niż zazwyczaj – mówi Richard Martinello, specjalista chorób zakaźnych i dyrektor medyczny w Yale Medicine. Wariant wirusa utrudni walkę z infekcją Dlaczego? Wariant wirusa, który krąży obecnie na świecie, przeszedł istotne zmiany genetyczne. Sprawiają one, że łatwiej zakaża ludzi, a więc także łatwiej rozprzestrzenia się między nimi. To oznacza, że – jak mówi Danuta Skowronski, lekarka-epidemiolożka i badaczka grypy z British Columbia Centre for Disease Control – „nasze przeciwciała nie będą go tak dobrze rozpoznawać”. Skowronski jako pierwsza zwróciła uwagę na te mutacje w październiku w czasopiśmie „Journal of the Association of Medical Microbiology and Infectious Disease Canada”. Co gorsza, zmiany zaszły zbyt późno, by uwzględnić je w składzie tegorocznych szczepionek przeciw grypie. Zachorowań przybywa, a wirus szybko się rozprzestrzenia W USA wskaźniki zachorowań już zaczęły rosnąć. Pod koniec listopada infekcje dróg oddechowych (w tym przeziębienia i COVID-19) odpowiadały za około 5% wizyt u lekarzy, podczas gdy tydzień wcześniej było to 3%. Ponieważ te wirusy są wyjątkowo zakaźne, gdy liczby zaczynają rosnąć, potrafią szybko wystrzelić. Mimo że tegoroczna szczepionka nie jest idealnie dopasowana do dominującego szczepu, eksperci podkreślają, że nadal warto ją przyjąć. Warto też stosować inne działania ograniczające nadciągającą – jak to ujęto – „lokomotywę” grypy. Wirus zdominował już półkulę południową Niepokój związany z nowymi mutacjami zaczął narastać latem. Dla półkuli południowej to z kolei zima – a więc szczyt sezonu grypowego. Australia odnotowała rekordową liczbę przypadków, a Brazylia – wzrost ciężkich zachorowań na grypę o 127%. Wirusy grypy mutują zwykle częściej niż inne wirusy, bo ich materiał genetyczny jest podzielony na segmenty, a nie zapisany w jednym długim ciągu. Każdy segment może stosunkowo łatwo wymieniać się fragmentami genów z innymi wirusami, zyskując dodatkowe „przewagi”. W tym roku trzy zmiany w kluczowych miejscach oraz trzy kolejne modyfikacje sprawiają, że wirus jest słabiej „widoczny” dla naszego układu odpornościowego. Dzięki temu łatwiej wnika do komórek i wywołuje chorobę. Wariant K – główny sprawca tej sytuacji Z czasem ta wersja – nazwana subkladem K – obiega świat. – Między sezonami grypy na półkuli północnej i południowej działa coś w rodzaju efektu ping-ponga – mówi Marcus Pereira, lekarz chorób zakaźnych z Columbia University Irving Medical Center w Nowym Jorku, specjalizujący się w leczeniu osób z obniżoną odpornością. – To, co pojawia się tam, ostatecznie dociera do nas – i odwrotnie. Ten wariant jest na tyle skuteczny w zakażaniu, że w Wielkiej Brytanii doprowadził już do bezprecedensowego wybuchu zachorowań – i to wiele miesięcy wcześniej niż zwykle. Przewiduje się, że będzie dominował w USA i Kanadzie w okresie świątecznym. To czas, gdy podróże i spotkania rodzinne zazwyczaj zwiększają ryzyko ekspozycji na wirusa. Nawet niedopasowana szczepionka daje korzyści Jak zwykle, skład szczepionek został ustalony przez WHO zeszłej zimy, tak aby można je było wdrażać we wrześniu w USA. Wymaga to pewnego „zgadywania”, co będzie krążyć kilka miesięcy później, zwłaszcza w przypadku szybko mutującego wirusa grypy typu A (to on przeszedł niepokojące zmiany genetyczne). W tym roku „trafienie” jest wyraźnie gorsze. Za niedopasowanie uznaje się wynik 3 w tzw. „różnicy antygenowej”. Tymczasem – jak odnotował kanadyjski artykuł – dystans jest bliższy 6. Paradoksalnie, mówią eksperci, właśnie dlatego szczepienie jest w tym sezonie jeszcze ważniejsze. Bardziej zakaźny wirus zakazi większą pulę osób, co zwiększy liczbę tych, którzy ciężko zachorują. Nawet szczepionki o niższej skuteczności uchronią tysiące ludzi przed wizytami w gabinetach i hospitalizacjami, bo łagodzą przebieg choroby – podkreśla Martinello. Skuteczność, liczby i zachowania profilaktyczne Szczepionki są też wymierzone w mniej „plastycznego” wirusa grypy typu B, który czasem nasila się dopiero później w sezonie. Na półkuli południowej osoby zaszczepione latem miały prawie o 50% mniej hospitalizacji – wynika z analizy amerykańskiego CDC. Nie będzie jednak jasne, czy w USA i Kanadzie sytuacja będzie podobna, czy gorsza, przynajmniej do połowy stycznia. – Wtedy więcej osób będzie już narażonych na zakażenie, a większość chętnych zdąży się zaszczepić – mówi Skowronski. Na razie zaszczepiono jedynie 36% dzieci w USA. To spadek o 23% w porównaniu z sytuacją sprzed pięciu lat, prawdopodobnie z powodu rosnącego sceptycyzmu wobec szczepień. Z kolei wśród osób powyżej 65. roku życia – grupy o wysokim ryzyku hospitalizacji i zgonu z powodu grypy – zaszczepiło się tylko 13%. Inne ważne działania, które ograniczają szerzenie się grypy, to pozostawanie w domu przy objawach infekcji dróg oddechowych. Nawet jeśli jesteś przekonany/a, że to tylko przeziębienie. – W samym środku sezonu grypowego nie jest niczym niezwykłym, że ponad 50% osób z objawami ograniczającymi się do kataru, bólu gardła i być może suchego kaszlu ma w rzeczywistości grypę – mówi Martinello. Co możesz zrobić, by zminimalizować ryzyko? Zwraca uwagę, że osoby, które zarazisz, mogą przechodzić chorobę znacznie ciężej. Jeśli musisz przebywać wśród innych, załóż dobrze dopasowaną maskę. Kichaj w zgięcie łokcia, a nie w dłonie. Na szczęście mutacje nie zmniejszają skuteczności leków przeciwwirusowych na receptę. Dlatego – jak mówi Skowronski – skontaktuj się z lekarzem, gdy tylko poczujesz się chory/a. Najlepiej w ciągu 12 godzin, bo wtedy efekty są optymalne, a idealnie nie później niż w ciągu 48 godzin, bo wtedy leki działają najskuteczniej. Osoby o szczególnie wysokim ryzyku hospitalizacji i zgonu – z osłabioną odpornością z powodu choroby lub leków, kobiety w ciąży, seniorzy powyżej 65. roku życia oraz małe dzieci – powinny zachować w tym sezonie wyjątkową ostrożność. Ale nawet jeśli nie należysz do tej grupy, szczepienie pomaga zmniejszyć ich narażenie. – W pewnym sensie to odpowiedzialna rzecz – mówi Pereira. – Szczepisz się, żeby chronić siebie, ale też po to, by chronić wrażliwe osoby, które kochasz. Źródło: National Geographic
Jak zarazić się grypą? Naukowcy po raz pierwszy zaobserwowali, w jaki sposób jej wirusy atakują nasze komórki
Grypa prawdopodobnie męczy nas od tysięcy lat, jednak do tej pory nie wiedzieliśmy, jak właściwie się nią zarażamy. Jasne, znamy mechanizmy rozprzestrzeniania się wirusa, wszyscy wiemy, że przenosi się on drogą kropelką. Pierwszy raz w historii naukowcy zaobserwowali jednak jak dokładnie grypa wnika w komórki naszego ciała. Okazuje się, że mamy tam „sabotażystów”.
Każdego roku miliony osób na całym świecie zapada na grypę – w Polsce szczególnie w okresie jesienno-zimowym. To jedna z najczęstszych chorób zakaźnych, jednak do tej pory brakowało nam konkretnych informacji na temat przenoszenia się wirusa i dokładnych sposobów, w jaki infekuje nasze ciała. Dzięki odkryciom naukowców z Zurychu i ich nowej metodzie badawczej udało się poznać ten specyficzny mechanizm. To przełom w walce z chorobą. Jak zarażamy się grypą? Wirus grypy wnika do organizmu na dwa główne sposoby: drogą kropelkową oraz poprzez kontakt z powierzchniami lub przedmiotami skażonymi wydzieliną osoby chorej. Podczas kaszlu, kichania czy nawet mówienia osoba chora uwalnia do powietrza mikroskopijne kropelki śliny, które zawierają cząsteczki wirusa. Te mogą być wdychane przez osoby w pobliżu: np. w tramwaju, w pracy czy w kolejce do lekarza. Wirus grypy może także przetrwać na powierzchniach codziennego użytku – klamkach, poręczach, telefonach czy blatach – nawet do 48 godzin. Po dotknięciu zakażonej powierzchni a następnie ust, oczu czy nosa można wprowadzić wirusa do organizmu. Naukowcy odkryli, że nasze własne komórki „kolaborują” z wirusem Badacze ze Szwajcarii i Japonii zbadali wirusa grypy z naprawdę bliska. Wykorzystali oni opracowaną przez siebie technikę mikroskopową (nazwaną ViViD-AFM) , dzięki której byli w stanie znacząco powiększyć powierzchnię ludzkich komórek na szalce Petriego. Po raz pierwszy umożliwiło to obserwację na żywo i w wysokiej rozdzielczości jak wirusy grypy wnikają do żywej komórki. Naukowców szczególnie zaskoczył jeden mechanizm: komórki nie są bierne i nie pozwalają wirusowi na inwazję na szeroką skalę. Aktywnie próbują go złapać, jednak on, jak koń trojański, przenika do ich wnętrza. – Zakażenie komórek naszego ciała przypomina taniec wirusa i komórki – mówi Yohei Yamauchi, profesor medycyny molekularnej na ETH Zurich. Jak wirus przenika do komórki? Wirus grypy wykorzystuje naturalne mechanizmy komórki służące do transportu substancji, np. hormonów czy żelaza. „Surfując” po powierzchni komórki, wirus poszukuje miejsca z dużą liczbą specyficznych receptorów, które umożliwią jego skutecznie wniknięcie do środka. Gdy wirus znajdzie odpowiednie miejsce, komórka tworzy zagłębienie w swojej błonie. Następnie jest ono kształtowane i stabilizowane przez białko nazywane klatryną. Wraz z rozwojem kieszonki otacza ona wirusa, a to prowadzi do powstania pęcherzyka. Stamtąd droga jest prosta – nieświadoma zagrożenia komórka transportuje pęcherzyk do swojego wnętrza, tam jego otoczka pęka, w wirus jest uwolniony, gotowy do siania zniszczenia i rozmnażania się. Nowa przyszłość dla leków przeciwwirusowych Technologia obserwacji wirusów opracowana w Zurychu pozwala lepiej poznać ich mechanizmy reprodukcji czy przenikania do organizmu. Naukowcy podkreślają, że to narzędzie może być używane nie tylko badania zachowania grypy, ale także innych wirusów, oraz opracowywania nowych leków czy szczepionek. Zrozumienie tego, w jaki sposób komórki aktywnie uczestniczą w procesie infekcji, otwiera nowe możliwości hamowania tego mechanizmu. Potencjalne leki mogłyby zakłócać formowanie się pęcherzyka lub blokować działanie klatryny, zapobiegając wnikaniu wirusa do komórki. ViViD-AFM pozwala również testować skuteczność nowych leków w czasie rzeczywistym w hodowlach komórkowych. Technologia daje dokładny obraz tego, co dzieje się na powierzchni komórki podczas infekcji, umożliwiając ocenę działania leków z niespotykaną dotąd precyzją. Walka z grypą ciągle trwa, ale wreszcie zdajemy się ją wygrywać. Warto pamiętać, że posiadamy skuteczne szczepionki przeciwko grypie, z których warto korzystać – są one w stanie zmienić ostry, zagrażający życiu przebieg choroby, w łagodny i przypominający lekkie przeziębienie, a nawet w 40%–70% całkowicie chronią przed infekcją. Szacuje się, że każdego roku na grypę choruje 10% dorosłej populacji i nawet 30% dzieci. Źródło: ETH Zurich, szczepienia.pzh.gov.pl, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Ptasia grypa dziesiątkuje dzikie ptaki w Niemczech. Żurawie padają masowo
W Niemczech zapanował dramatyczny kryzys związany z ptasią grypą. Dziesiątki tysięcy dzikich ptaków, w tym żurawi, ginie w zastraszającym tempie. Eksperci ostrzegają: to dopiero początek – szczyt ptasiej migracji jeszcze przed nami.
Niemcy stoją w obliczu poważnego kryzysu. Od początku września 2025 r. odnotowano już 131 przypadków ptasiej grypy u dzikiego ptactwa. Szczególnie dotknięta została Brandenburgia, gdzie w samym tylko powiecie Ostprignitz-Ruppin padło około 1200 dzikich ptaków. Według Instytutu Friedricha Loefflera (FLI), w laboratoriach potwierdzono obecność wirusa H5N1 u około 160 dzikich ptaków, ale rzeczywista liczba ofiar jest wielokrotnie wyższa. Wirus sieje spustoszenie zwłaszcza wśród żurawi. Obszary takie jak jezioro w Linum i okolice Fehrbellin zamieniły się w miejsca masowej śmierci dzikiego ptactwa. Służby zbierające martwe ptaki nie nadążają z utylizacją. Ptasia grypa dziesiątkuje dzikie ptaki Oprócz żurawi, ptasia grypa zbiera tragiczne żniwo również wśród dzikich gęsi i kaczek. Eksperci ostrzegają, że najgorsze dopiero przed nami, ponieważ szczyt migracji ptaków dopiero się zbliża. Instytut FLI wskazuje na wyjątkowo szybkie tempo rozprzestrzeniania się tegorocznej fali wirusa. Dziko żyjące kaczki, będące naturalnymi nosicielami łagodniejszych szczepów wirusa, odgrywają istotną rolę w przenoszeniu zakażeń. Po dostaniu się do ferm drobiu wirus może mutować do postaci wysoce zjadliwej. Martwe ptaki zbierane z jezior i lasów: służby nie nadążają Wolontariusze i służby weterynaryjne podejmują ogromny wysiłek w celu zebrania martwego ptactwa z terenów objętych epidemią. Martwe żurawie są transportowane do utylizacji. Widok setek ciał dzikich ptaków na brzegach jezior i w lasach jest, według lokalnych relacji, „przygnębiający i obciążający psychicznie”. Pracownicy ochrony środowiska prowadzą działania m.in. w rejonie jeziora Linum w Brandenburgii. Starosta powiatu Ostprignitz-Ruppin, Rald Reinhardt, potwierdził dramatyczną skalę sytuacji. Wrony, ludzie i sprzęt – tak rozprzestrzenia się wirus Według danych FLI, wirus H5N1 może być przenoszony nie tylko poprzez bezpośredni kontakt między ptakami. Istnieje wysokie ryzyko transmisji wirusa przez ludzi – na obuwiu, ubraniach czy sprzęcie. Nawet padlinożercy, takie jak wrony i drapieżniki, mogą rozprzestrzeniać chorobę po kontakcie z zakażoną padliną. Eksperci podkreślają, że obecna sytuacja stwarza idealne warunki do dalszych adaptacji wirusa, co może w przyszłości zwiększyć zagrożenie także dla ludzi. Mimo że aktualnie ryzyko zakażenia ludzi uznawane jest za bardzo niskie, wirusolog Klaus Stöhr ostrzega przed lekceważeniem zagrożenia. Co robić w razie znalezienia padłego ptaka? Wytyczne służb Federalne służby weterynaryjne oraz lokalne urzędy apelują do społeczeństwa o ostrożność. Osoby, które natkną się na martwego ptaka, nie powinny zbliżać się do zwłok ani ich dotykać. Zaleca się trzymanie zwierząt domowych z daleka oraz natychmiastowe powiadomienie odpowiedniego urzędu weterynaryjnego. Tylko odpowiednie służby są uprawnione do usuwania martwego ptactwa. W wielu rejonach Niemiec wprowadzono strefy ochronne i zaostrzono środki bioasekuracji. Instytut FLI oraz Federalne Ministerstwo Rolnictwa zalecają hodowcom ścisłe przestrzeganie zasad bioasekuracji. Z kolei Stały Komitet ds. Szczepień (Stiko) rekomenduje szczepienia przeciwko grypie sezonowej dla wszystkich osób mających kontakt z dzikimi ptakami, drobiem, świniami lub fokami. Celem jest ograniczenie ryzyka powstania nowego wariantu wirusa, który mógłby przenosić się między ludźmi. Źródło: Euronews, Interia, Deutsche Welle Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Nowe badania obalają mit „hiszpanki”. Te osoby były znacznie bardziej narażone na śmierć
Dotychczas uważano, że grypa hiszpanka była tak groźna, że zbierała takie samo żniwo bez względu na wiek chorych. Nowe badania wykazały jednak, że tak jak w przypadku koronawirusa, znaczenie miały choroby towarzyszące oraz warunki społeczne i nawyki żywieniowe.
W tym artykule: Kto częściej umierał na grypę hiszpankę? Bardziej narażone na śmierć były osoby w podwyższonej grupie ryzyka Styl życia i warunki ekonomiczne mają wpływ na odporność Pandemia grypy hiszpanki to jedna z najstraszliwszych epidemii w dziejach ludzkości. W latach 1918–1920 choroba ta opanowała prawie cały świat. Eksperci szacują, że w ciągu dwóch lat zachorowało na nią nawet 500 mln ludzi. To ponad 30% ówczesnej populacji Ziemi. Przypuszcza się, że wyjątkowo groźna odmiana podtypu H1N1 wirusa A grypy doprowadziła do śmierci ponad 50 mln ludzi. Kto częściej umierał na grypę hiszpankę? Na łamach najnowszego numeru czasopisma naukowego „PNAS” opublikowano właśnie najnowsze badania dotyczące tych XX-wiecznych wydarzeń. Badacze postanowili jeszcze raz przyjrzeć się śmiertelności grypy. W artykule podkreślono, że jednym z najbardziej znanych, choć najmniej rozumianych aspektów pandemii, jest nieproporcjonalnie wysoka śmiertelność wśród młodych i zdrowych dorosłych. Jest to jednak sprzeczne z koncepcją śmiertelności selektywnej (ang. Selective mortality). W medycynie jest to proces, w wyniku którego osoby znajdujące się w niekorzystnej sytuacji (materialnej, społecznej, klasowej) umierają w młodszym wieku niż ich bardziej uprzywilejowani rówieśnicy. – Pandemia Covid-19 pokazała, jak warunki społeczne, środowiskowe i biologiczne mogą kształtować prawdopodobieństwo choroby i śmierci, nawet w przypadku choroby, na którą nikt nie posiada wcześniej odporności adaptacyjnej – napisały w artykule autorki Amanda Wissler oraz Sharon N. DeWitte. Bardziej narażone na śmierć były osoby w podwyższonej grupie ryzyka – Szacuje się, że pandemia grypy w 1918 roku spowodowała śmierć około 50 milionów ludzi na całym świecie. Zachorowało tak wiele osób, że ówcześni lekarze wierzyli, że ryzyko śmierci u osób zdrowych jest takie samo, jak u osób już chorych lub słabych. W naszym badaniu analizujemy dane bioarcheologiczne dotyczące wieku w chwili śmierci i zmian w kośćcu ok. 369 osób – wyjaśniły autorki. Według WHO z powodu COVID-19 mogło umrzeć nawet 15 milionów osób Według Światowej Organizacji Zdrowia wiele krajów zaniżało oficjalną liczbę zgonów. WHO twierdzi, że pandemia COVID-19 spowodowała bezpośrednio lub pośrednio śmierć nawet o 10 milion.. Badaczki w swojej pracy dokonały analizy szkieletów ludzi, którzy zmarli w Stanach Zjednoczonych przed pandemią w 1918 roku i w jej trakcie. Odnalezione ślady i zmiany chorobowe w kościach sugerowały, że niezależnie od wieku, bardziej narażone na śmierć z powodu hiszpanki, były osoby, których stan zdrowia przed zachorowaniem pozostawiał wiele wątpliwości, a także osoby, które wykazywały m.in. niezdrową dietę lub niedożywienie. Styl życia i warunki ekonomiczne mają wpływ na odporność Problem polegał na tym, że wcześniej naukowcy nie skupiali się na warunkach społecznych i ekonomicznych ofiar. Również dlatego, że ofiary nie były identyfikowane na podstawie „presji środowiskowej”. Właśnie dlatego statystyki zgonów z lat 1918–1920 nie były wiarygodne. Fakt, że umierało tak samo dużo młodych, jak i starszych osób, nie jest równoznaczny z samą śmiertelności tej grypy. Wykres umieralności nie uwzględniał wcześniej pewnych uwarunkowań, a dysproporcje i nierówności społeczne były znacznie większe, niż dotychczas. – Nasze wyniki sugerują, że osoby słabe lub niezdrowe były bardziej narażone na śmierć podczas pandemii niż osoby zdrowe. Odkrycia te pozwalają zrozumieć, w jaki sposób różnice w doświadczeniach życiowych mogą wpływać na zachorowalność i śmiertelność, nawet podczas pandemii wywołanej przez nowy patogen – podkreśliły w swojej pracy autorki. – W czasie pandemii Covid-19 zaobserwowaliśmy, że osoby marginalizowane społecznie i ekonomicznie były bardziej narażone na zachorowanie i śmierć. Podejrzewam, że podobnie było w przypadku grypy z 1918 roku – powiedziała w rozmowie z Live Science Amanda Wissler. Badaczki podkreśliły w swoim artykule, że ich odkrycie nie jest zaskakujące, ale obala wieloletni mit dotyczący pandemii grypy hiszpanki. Źródło: PNAS Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Tajemnicza choroba, na którą umierają koty w Polsce. To ten wirus zabija zwierzęta
Od wielu dni koty w Polsce zaczęły chorować na śmiertelną chorobę. Teraz lekarze poinformowali, że choroba jest spowodowana wirusem ptasiej grypy – H5N1. Oto, co trzeba wiedzieć.
W tym artykule: Choroba, która zabija koty Do zakażenia wirusem po raz pierwszy doszło w 2004 roku Czy ptasia grypa jest groźna dla kota? Jak uchronić kota przed zarażeniem? Czy człowiek może zarazić się ptasią grypą? Od wielu dni z różnych regionów Polski zaczęły docierać informacje o tym, że koty umierają na tajemniczą chorobę. Czasem do śmierci dochodziło już po jednym dniu od wystąpienia pierwszych objawów. A te u wszystkich zwierząt wyglądały podobnie. Czworonogi miały duszności, wysoką gorączkę, sztywność kończyn, otępienie, drgawki i ataki padaczkowe. Choroba, która zabija koty 23 czerwca Główny Inspektorat Weterynarii poinformował, że na podstawie wyników badań laboratoryjnych, które przeprowadzono w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w Puławach, stwierdzono, iż przyczyną zachorowań jest wirus grypy. Eksperci zaznaczyli jednak, że więcej będzie można powiedzieć po dokonaniu dodatkowych badań. Trzy dni później GIW wydał komunikat, że przebadano 11 próbek, które pochodziły z całej Polski. Stwierdzono, że 9 z nich wykazało dodatni wynik na wirusa ptasiej grypy H5N1. Próbki pochodziły z Poznania, Trójmiasta i Lublina. Lekarze przyznali, że nie nie udało się jeszcze ustalić źródła zakażenia. Eksperci zwracają uwagę, że chociaż sprawa jest bardzo poważna, nie możemy jeszcze mówić o epidemii. – Kilka przypadków choroby nie oznacza jeszcze epidemii. Co więcej, z różnych rejonów Polski dochodzą sygnały od lekarzy weterynarii, iż nie obserwują w swoich lecznicach wzmożonej zachorowalności i śmiertelności kotów. Tak więc jest nadzieja, iż mamy nadal do czynienia ze sporadycznymi zakażeniami wirusem H5N1, które znane były u kotów od 20 lat – skomentował prof. Tadeusz Frymus, polski lekarz weterynarii, specjalista chorób zakaźnych zwierząt i wykładowca Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie. Do zakażenia wirusem po raz pierwszy doszło w 2004 roku W przeszłości zdarzały się już przypadki zakażeń kotów ptasią grypą. Po raz pierwszy wirusa H5N1 u tych zwierząt opisano w Tajlandii w 2004 roku. Prof. Tadeusz Frymus w opublikowanym w internecie oświadczeniu przypomina, że zachorowało wówczas 15 kotów. Objawami były m.in. wymioty i odkasływanie krwi. Infekcja charakteryzowała się dużą śmiertelnością. Prawdopodobnie jeden z tych osobników pożywiał się zwłokami kurczaka, który znajdował się na fermie zakażonej wirusem H5N1. – Następnie doświadczalne zakażenia dotchawicze lub doustne potwierdziły podatność kotów na ten zarazek. W Azji, ale także i innych częściach świata od czasu do czasu odnotowywano sporadyczne zachorowania kotów w okolicach występowania wirusa H5N1 u drobiu lub ptaków dzikich. Jednakże nawet w Chinach, gdzie wirus H5N1 jest bardzo powszechny, przeciwciała przeciw temu wirusowi ma tylko 0,2–2,6% kotów. To sugeruje ekspozycję na ten zarazek jedynie w ścisłym związku z zakażeniami ptaków – zwraca uwagę lekarz weterynarii. Dlaczego koty gryzą? Wbrew pozorom najczęściej nie jest to przejaw agresji Nasza bliska relacja z kotami powoduje, że zbyt często traktujemy te zwinne czworonogi jak ludzi i przypisujemy im ludzkie motywacje. Gdy kot nagle zaczyna gryźć, chociaż przed chwilą świetn... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dlaczego-koty-gryza-wbrew-pozorom-najczesciej-nie-jest-to-przejaw-agresji-fot-getty-images-210de3b.jpg" width="938" height="626" alt="Dlaczego koty gryzą? Wbrew pozorom najczęściej nie jest to przejaw agresji (fot. Getty Images)" title="Dlaczego koty gryzą? Wbrew pozorom najczęściej nie jest to przejaw agresji (fot. Getty Images)" /> Naukowiec przypomina, że do pierwszego przypadku zakażenia kotów wirusem w Europie doszło w 2006 roku. H5N1 zidentyfikowano u trzech bezpańskich zwierząt, które znaleziono martwe na niemieckiej wyspie Rugia. – Prawie w tym samym czasie w jednym ze schronisk w Austrii wykryto ten zarazek u trzech zdrowych kotów, zbadanych po przyjęciu do tego schroniska łabędzia zakażonego wirusem H5N1. W końcu 2022 roku opisano we Francji kolejny śmiertelny przypadek u kota – przypomina profesor Frymus. Czy ptasia grypa jest groźna dla kota? Ptasia grypa, zwana również influenzą ptaków, to ostra choroba zakaźna, która występuje powszechnie u ptaków, ale do zakażenia może dojść również wśród innych zwierząt. Wywołuje ją typ A wirusa grypy. Najgroźniejszym szczepem wirusa jest H5N1, czyli ten, który zdiagnozowano u polskich kotów. Tadeusz Frymus zaznacza, że wirus namnaża się u kotów nie tylko w ich układzie oddechowym, ale i pokarmowym, w mięśniach, sercu, a nawet w mózgu. Choroba doprowadza do ostrych zapaleń ze zmianami krwotocznymi i martwicowymi, a bardzo często do śmierci. Według polskiego uczonego okres inkubacji trwa ok. 1–2 dni. Charakterystycznymi objawami są: gorączka, zapalenie spojówek, duszności, wydzielina z nosa, bardzo często krwista, objawy ze strony przewodu pokarmowego, drgawki. Jak uchronić kota przed zarażeniem? Eksperci zgadzają się co do tego, że w obecnej sytuacji zagrożenie dla kotów jest bardzo duże. Szczególnie, że zwierzęta te są znacznie bardziej podatne na wirusa niż psy lub inne stworzenia domowe. Niektóre przychodnie weterynaryjne przygotowały instruktaż dla właścicieli zwierząt, co zrobić, aby uchronić swojego pupila. Oto kilka podstawowych zasad: Nie należy wypuszczać zwierząt na spacery. Ograniczyć wypuszczanie kotów na balkon i tarasy. Nie karmić ich surowym mięsem. Po każdym powrocie do domu należy zdezynfekować ręce. Należy schować wszystkie buty przed kotami. Prof. Frymus zwraca również uwagę na to, że przy podejrzeniu, że nasz pupil może być zakażony wirusem H5N1, należy go odizolować i ograniczyć z nim kontakt do minimum. A także myć i dezynfekować ręce po kontakcie z jego wydzielinami/wydalinami. Należy również odkazić kuwety, żwirki, miski i inne potencjalnie skażone przedmioty. Czy człowiek może zarazić się ptasią grypą? W historii znane są przypadki zakażenia człowieka ptasią grypą, ale lekarze uspokajają. Było ich naprawdę mało. – Niezwykle rzadko wirus H5N1 może zakazić człowieka. Od 1997 roku na całym świecie zanotowano 885 takich przypadków, wszystkie po kontakcie z zakażonym ptactwem. Nie są znane przypadki zakażenia człowieka od kota, psa czy innych niż ptaki zwierząt – uspokaja prof. Frymus. – Także szerzenie się tej infekcji pomiędzy ludźmi nie było obserwowane. Choć też u ludzi możliwe są bezobjawowe lub łagodne zakażenia, to śmiertelność przy tej infekcji wynosi około 50% – zwraca uwagę uczony. – Nie ma szczepionki przeciw tej chorobie dla kotów. Brak jest również doświadczeń z leczeniem kotów oseltamiwirem, zalecanym do profilaktyki i leczenia grypy u ludzi. Pozostaje więc terapia objawowa – podsumowuje prof. Frymus. Źródła: Główny Inspektorat Weterynarii, oświadczenie prof. Tadeusza Frymusa. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
"Lancet": Pierwsza w historii szczepionka na grypę pozyskana z tytoniu przeszła testy kliniczne
Właśnie opublikowano wyniki skuteczności dwóch serii testów klinicznych na 23 tys. osób którym podano szczepionkę na grypę zbudowaną z białek pochodzących od australijskiej odmiany tytoniu Nicotiana benthamiana. Zwana przez miejscowych muntju, roślina używana była przez Aborygenów jako stymulant zanim na kontynencie pojawił się klasyczny tytoń.
Szczepienia stanowią ważny element walki z wirusami grypy atakującymi zazwyczaj w okresie jesienno-zimowym. Cały czas prowadzi się badania nad kolejnymi typami tych środków, od lat 90. XX-wieku rozszerzając je także o badania nad szczepionkami produkowanymi z pomocą roślin. W większości aktualnie opracowywanych szczepionek stosuje się cząsteczki wirusa hodowane i pobierane z kurzych jaj albo laboratoryjnie preparowanych komórek. W tym przypadku proces wzrostu zajmuje miesiące. Badania przedstawione w magazynie ”The Lancet” dotyczą roślin N. benthamiana zmodyfikowanych genetycznie w taki sposób, by produkowały białka obecne w wirusach które to szczepionka ma pomóc później zwalczyć. Jak twierdzą autorzy eksperymentu, testy kliniczne pokazały ”roślinne szczepionki” jako równie skuteczne i bezpieczne, co te tradycyjne. Był to pierwszy przypadek, gdy na tak dużą skalę zbadano i potwierdzono wydajność pochodzącej od roślin alternatywy. Zaletą tej metody jest możliwość relatywnie taniego skalowania produkcji białek w procesie który sam w sobie jest bardzo kosztowny i żmudny. Problem z wirusami grypy polega na ich łatwej adaptacji do kolejnych szczepionek. Na każdy kolejny rok trzeba więc przeformułowywać budowę szczepionek, bo zeszłoroczny patogen będzie już na nie odporny. Jeżeli w tym wyścigu z wirusem można w jakimś zakresie zmniejszyć trud naukowców, to jest to gra warta świeczki. Podczas I fazy testów na 10 tys. ochotników z Azji, Europy i Ameryki Północnej w wieku 18-64 lata przeprowadzonej w latach 2017-2018 planowano osiągnąć skuteczność (ludzie bez symptomów grypy) na poziomie 70 proc. Ostatecznie osiągnięto wynik bliższy 1/3. Taką skuteczność miały w tamtym sezonie komercyjnie dostępne szczepionki. II faza testów z osobami w wieku 65+ przypadająca na lata 2018-2019 wypadła podobnie, również na poziomie sprzedawanych w aptekach szczepionek. Co to oznacza? Otóż, że szczepionki bazujące na białkach z modyfikowanych genetycznie roślin mogą być sprawdzonym zamiennikiem tradycyjnych szczepionek nawet wówczas, gdy nie są od nich lepsze. - Pierwszy raz szczepionka na bazie roślinnej była testowana klinicznie na ludziach. To kamień milowy dla tej technologii. Zasialiśmy ziarna pod przyszłe szczepionki i roślinne środki terapeutyczne – skomentował John Tregoning, badający choroby zakaźne na uczelni Imperial College London. Testy kliniczne środka powstałego z użyciem N. benthamiana były opłacone przez kanadyjską firmę biotechnologiczną Medicago w 1/3 należącą do koncernu tytoniowego Philip Morris (dokładnie do Philip Morris Investments B.V) a w 2/3 do Mitsubishi Tanabe Pharma Corporation. Medicago prowadzi obecnie rozmowy z rządem Kanady nad ”roślinnymi szczepionkami” na SARS-CoV-2.
Środek na grypę favipiravir "wyraźnie skuteczny" w leczeniu COVID-19
Testy na 340 pacjentach pokazały, że skraca czas przechodzenia choroby i zabezpiecza płuca przed uszkodzeniem. Poprawę zdrowia odnotowano w Chinach, w Wuhan i Shenzhen.
Akcje japońskiego koncernu Fujifilm Holdings zdrożały na giełdzie w Tokio o 14,7 proc. po tym, jak Zhang Xinmin, urzędnik chińskiego Ministerstwa Nauki i Technologii określił lek favipiravir jako skuteczną broń w walce z nowym koronawirusem. - Środek ten jest bezpieczny i stosowanie go w leczeniu przynosi ewidentne korzyści, jest wyraźnie skuteczny – Zhang powiedział na konferencji prasowej. View oEmbed on the source website U osób którym podano favipiravir czas od dnia infekcji do uzyskania negatywnego wyniku testu wynosił (mediana) 4 dni. U osób które nie otrzymały leku (mediana) 11 dni – podał japoński publiczny nadawca, telewizja NHK. Poddanym terapii osobom robiono też prześwietlenia klatki piersiowej. U 91 proc. biorących lek na grypę stan płuc poprawił się. U tych którym specyfiku nie podano poprawa następowała jedynie w 62 proc. przypadków. - U pacjentów z COVID-19 nie stwierdzono wyraźnych skutków ubocznych – donosi ”The Guardian”. Lek na nowe szczepy grypy sprzedawany jako Avigan produkowany jest przez spółkę zależną Fujifilm Toyama Chemical i sprzedawany w Japonii od 2014 roku (w 2016 roku rząd Japonii przekazał go do walki z Ebolą w Gwinei). Toyama Chemical odmówiła skomentowania alternatywnego sposobu użycia swojego produktu. Japońscy medycy też prowadzą testy kliniczne z Aviganem. Podają go przede wszystkim osobom z średnio poważnymi objawami. Liczą, że lek powstrzyma namnażanie się wirusa u pacjentów. Nieoficjalne źródła w japońskiej służbie zdrowia zwracają uwagę na jedno ograniczenie stosowania specyfiku. - Dawaliśmy Avigan ok. 80 osobom, ale nie działa on zbyt dobrze tam, gdzie wirus już mocno się namnożył – anonimowy medyk powiedział gazecie ”Mainichi Shimbun”. To samo zaobserwowano w innych krajach podczas terapii z użyciem kombinacji środków przeciwko wirusowi HIV, lopinavir oraz ritonavir. Do wprowadzenia favipiraviru do powszechnego użycia na pacjentach z COVID-19 potrzeba specjalnej zgody władz, ponieważ jest to lek przeciwko grypie. W Japonii powinno się to udać najwcześniej w maju. Jan Sochaczewski
Dżuma Justyniana, Czarna śmierć. Przyjrzyjmy się bliżej paru zarazom, które przyczyniły się do zdziesiątkowania ludzi na świecie.
Tekst: Agnieszka Budo Dżuma Justyniana Zdaniem historyków w połowie VI w. Cesarstwo Bizantyjskie nawiedzone zostało przez epidemię dżumy dymieniczej, w wyniku której śmierć poniosło wówczas blisko 40% mieszkańców Konstantynopola. Jak uważają badacze, pandemia tej dżumy miała charakter ogólnoświatowy i dotarła m.in. do Afryki Północnej, środkowej części Azji i Europy, w której przyczyniła się do śmierci nawet 60% mieszkańców. Na całym świecie zabiła około 100 milionów osób. Czarna śmierć Tak mówiono o epidemii dżumy, która wybuchła w średniowiecznej Europie i przyczyniła się do śmierci blisko 50 milionów jej mieszkańców. Wszystko zaczęło się na Krymie, z którego dżuma szybko rozprzestrzeniła się nie tylko na Europę, ale i Afrykę Północną, zabijając w sumie około 200 milionów ludzi. Czarna śmierć zapoczątkowała wielką falę epidemii dżumy, które pojawiały się na świecie regularnie aż do XVIII w. Wielka dżuma mediolańska 1629 roku W pierwszej połowie XVII w. północną część Włoch opanowała epidemia dżumy, która uśmierciła około 280 tysięcy ludzi. Wielu historyków uważa, że za wybuch tej epidemii odpowiedzialni byli niemieccy i francuscy żołnierze, którzy "przywlekli" ją, wkraczając do miejscowości Mantua, podczas operacji związanej z trwającą w tym czasie wojną trzydziestoletnią. Tylko w Mediolanie z powodu dżumy zmarło około 60 tysięcy osób, natomiast w Wenecji epidemia uśmierciła prawie 46 tysięcy ludzi. W obu przypadkach była to niemal połowa populacji obydwu miast. Ospa prawdziwa Ospa prawdziwa, nazywana inaczej czarną ospą (Variola vera) to wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu, wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Do największych epidemii tej choroby doszło w XVI wieku w Ameryce Południowej i Północnej. To właśnie ospa prawdziwa zdziesiątkowała społeczność Azteków - zabiła większość azteckich wojowników, władcę Cuitláhuaca i ponad 75% całkowitej populacji Meksyku. W imperium Inków przyczyniła się do śmierci 95% społeczeństwa. W 1633 roku epidemia czarnej ospy dotarła do Ameryki Północnej. W Plymouth w stanie Massachusetts chorobą zaatakowani zostali rdzenni Amerykanie. W 1636 roku zaraza dotarła do jeziora Ontario i ziemi Irokezów, zbierając milionowe żniwo śmierci. Najstraszniejsze epidemie (aż sześć) czarnej ospy miały jednak miejsce dopiero w Bostonie w latach 1636 – 1698. Podczas pandemii, które przetoczyły się przez osiemnastowieczną Europę zmarło blisko 60 milionów ludzi. W Polsce czarna ospa pojawiła się po raz ostatni w 1963 r. we Wrocławiu. Nie była to oczywiście epidemia rodzima - pierwszy chory przywlókł chorobę z Indii. Zachorowało wówczas 99 osób, z czego zmarło 7. Ostatnim dużym zarzewiem ospy na starym kontynencie była epidemia w byłej Jugosławii, do której doszło w 1972 r. Ogniskiem zakażenia okazał się pielgrzym, który powrócił z Bliskiego Wschodu. Epidemia zaatakowała wówczas 175 osób, z których zmarło 35. W chwili obecnej jedyne próbki ospy prawdziwej znajdują się w Instytucie Preparatów Wirusowych w Moskwie oraz w Centrum Kontroli Chorób w Atlancie i są pilnie strzeżone. Zawsze jednak istnieje ryzyko, że ktoś nieodpowiedzialny i pozbawiony wyobraźni użyje tych próbek, jako broni biologicznej, ze względu na: dużą śmiertelność, jaką mogą wywołać (do 80%), dużą zakaźność, brak odporności współczesnych populacji i trudności w jej rozpoznaniu we wczesnym etapie. Jak podają pewne źródła w samej tylko Rosji, wojskowe zapasy tego wirusa w latach 70. i 80. wynosiły około 20 ton. Wielka zaraza w Londynie 1665-1666r. Zdaniem naukowców wszystko zaczęło się od Niderlandów, w których w 1654 roku pojawiła się nieznana zaraza. Jej bakteria przewieziona została do Anglii na holenderskich statkach handlowych. Do wybuchu wielkiej epidemii w Londynie doszło jednak dopiero w latach 1665-1666. Wielu badaczy uważa, że zarazą tą była dżuma, wywołana przez bakterię Yersinia pestis, której głównymi roznosicielami były wówczas szczury. W wyniku epidemii dżumy w stolicy Anglii śmierć poniosło ponad 100 tysięcy ludzi, czyli jedna piąta całej populacji miasta. W najgorszych tygodniach zaraza uśmiercała nawet około siedmiu tysięcy osób. XIX- wieczna fala zachorowań na dżumę W XIX wieku dżuma zaczęła niebezpiecznie rozprzestrzeniać się w prowincji Junnan w Chinach. Po upływie kilku miesięcy opanowała kolejne kontynenty. W samych tylko Indiach i Chinach zabiła przeszło 12 milionów ludzi. Dzisiaj pandemia ta uznawana jest za największą pandemię dżumy zaraz po dżumie Justyniana i czarnej śmierci. Ataki cholery w XIX wieku Od 1816 roku do wczesnych lat 60. XIX wieku cholera zdziesiątkowała mieszkańców Indii, Europy i Ameryki Północnej. Od 1817 roku przez kolejne cztery dekady przyczyniła się w Indiach do śmierci około 40 milionów ludzi. W Europie i Ameryce Północnej spowodowała zgon ponad 100 tysięcy osób. Cholera (Cholerae) to ostra, zaraźliwa choroba przewodu pokarmowego, której przyczyną jest spożycie pokarmu lub wody skażonej Gram-ujemną bakterią – szczepami przecinkowca cholery (Vibrio cholerae), produkującego enterotoksynę. W 2001 roku WHO odnotowało na świecie 184 311 przypadków cholery, w wyniku której zmarło 2728 osób. Tyfus dziesiątkuje Europę w XX wieku Do dnia dzisiejszego najwięcej zachorowań na tyfus plamisty, nazywany inaczej durem plamistym (Typhus exanthematicus), odnotowuje się w Afryce i w Azji, gdzie co roku liczba chorych sięga kilku tysięcy. Wyróżniamy dwa rodzaje tyfusu: tyfus plamisty europejski, wywołany przez Rickettsia Prowazeki, a przenoszony przez wszy ludzkie - o charakterze epidemicznym i tyfus plamisty szczurzy, wywołany przez Rickettsia Prowazeki varietas mooseri, przenoszony przez pchły, o charakterze endemicznym. Historycy twierdzą, że to właśnie epidemia tyfusu przyczyniła się bezpośrednio do odwrotu Napoleona z Rosji. W wyniku tej zarazy śmierć poniosło wówczas ponad 400 tysięcy żołnierzy. W XX wieku szacuje się, że tyfus spowodował śmierć wielu milionów ludzi w Europie. Tylko podczas I wojny światowej w wyniku choroby zmarło trzy miliony osób. Jak łatwo zauważyć do największych epidemii tyfusu dochodziło przede wszystkim podczas wojen i klęsk żywiołowych. Bardzo często tyfus pojawiał się również w więzieniach. W latach 20. XX wieku polski biolog, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, Rudolf Stefan Weigl, opracował szczepionkę przeciwtyfusową, która do czasu wymyślenia antybiotyków była jedyną ochroną przed tą chorobą. Grypa 1918-1919 Ptasia i świńska grypa to nic w porównaniu z największą pandemią grypy w historii ludzkości, która uderzyła w 1918 r. „Hiszpanka”, bo tak ją nazwano, zaatakowała niemal wszystkie kontynenty, zabijając ponad 100 milionów ludzi. Ebola – gorączka krwotoczna Ebola, zaliczana do wirusowych gorączek krwotocznych, to choroba zakaźna o bardzo wysokiej śmiertelności. Pierwsze przypadki tej choroby odnotowano w 1976 r. w Zairze, w okolicach Yambuku nad rzeką Ebolą. Spośród 318 chorych zmarło 280 osób. Wirus pojawił się nagle i równie nagle zniknął. W tym samym roku ebola pojawiła się również w Sudanie, zabijając ponad 50% chorych ludzi. W 1994 r. epidemia spowodowana biotypem Ebola-Zaire wystąpiła w kopalniach złota, położonych w lasach deszczowych na terenie Gabonu. Spośród 52 zarażonych osób, zmarło 31. Rok później, w 1995 r. doszło do wybuchu kolejnej dużej epidemii w pobliżu Kikwit w Zairze. Zanotowano tam 315 zachorowań i aż 250 zgonów. W lata 2000-2003 epidemia eboli wybuchła w Afryce Środkowej. W sumie, podczas czterech epidemii, zakażeniu uległo 300 osób, z czego 253 zmarły. W 2007 r. doszło do wybuchu epidemii w Demokratycznej Republice Konga i w Ugandzie, w której laboratoryjnie potwierdzono występowanie nowej odmiany wirusa u 9 osób. I tak oto wielkie epidemie od stuleci niosą śmierć milionom mieszkańców naszej planety. Miejmy tylko nadzieję, że wirusy zamknięte w doskonale pilnowanych laboratoriach nigdy nie wydostaną się na światło dzienne.
Polska studentka medycyny na Ukrainie: "Świńska grypa nie jest największym zmartwieniem." Jest nim wojna
Od kilku miesięcy dochodzą coraz bardziej niepokojące wieści z Ukrainy odnośnie kolejnych zarażeń wirusem świńskiej grypy.
Do naszej redakcji napisała wolontariuszka, która z ramienia Fundacji SASA pojechała tam jako pomoc medyczna. Przekonuje, że grypa to naprawdę nic w porównaniu z wojną, o której obecnie niewiele się mówi. Na Ukrainie śmieją się ze świńskiej grypy "Kiedy szykowałam się do wyjazdu na Ukrainę, z każdej strony słyszałam tylko, że tam wszystkich zabija świńska grypa. Pod presją mediów, rodziny i przyjaciół w panice szczepiłam się, kupowałam maseczki i czytałam doniesienia epidemiologiczne. Później dowiedziałam się od znajomych z Kijowa, że śmiali się ze mnie, gdy kilka razy dziennie dopytywałam czy bezpiecznie jest przyjeżdżać. Dopiero po dotarciu na miejsce zorientowałam się dlaczego. Świńska grypa nie jest największym zmartwieniem na Ukrainie. W obliczu wydarzeń jakie mają miejsce w okolicach Donbasu, takie problemy schodzą na drugi plan. Śmierć spowodowana jest przede wszystkim działaniami wojennymi, które wbrew medialnej ciszy, wciąż trwają. "Najlepsi chirurdzy mieliby problem z taką ilością ran" W Głównym Szpitalu Wojskowym w Kijowie spędziłam zaledwie kilka dni. W ciągu tego krótkiego czasu zobaczyłam coś, czego nigdy nie widziałam w Polsce. Już pierwszego dnia zostałam rzucona na głęboką wodę. Przyglądałam się operacji 24 letniego mężczyzny z rozległymi urazami spowodowanymi odłamkami miny, która wybuchła niedaleko niego. Myślę, że nawet najlepsi chirurdzy mieliby problem z taką ilością ran. Ukraińscy lekarze nabrali już takiego doświadczenia, że z tego rodzaju obrażeniami potrafią poradzić sobie bardzo szybko. Osobiście mogłam się przekonać jaka to ciężka praca, niejednokrotnie asystując przy operacjach, głównie ran postrzałowych. Będąc tam mogłam wykorzystać w praktyce wiedzę zdobytą na studiach, a także nauczyć się wiele o tematach często pomijanych, jak np. opatrywanie ran. " Joanna Puczyńska Autorka wyruszyła na Ukrainę jako wolontariuszka Fundacji SASA. Organizuje ona wyjazdowe wymiany dla przyszłych lekarzy. W grudniu ubiegłego roku w Instytucie Kardiologii w Aninie tydzień spędzili goście z kijowskiego uniwersytetu, w lutym bieżącego roku studenci z Warszawy i Poznania odwiedzili stolicę Ukrainy oraz Charków.
Świńska grypa na Ukrainie. Władze Kijowa zalecają noszenie masek w miejscach publicznych
W związku z rosnącą liczbą zachorowań na grypę władze stolicy Ukrainy, Kijowa, zaleciły noszenie masek w miejscach publicznych. Na Ukrainie dominuje grypa typu H1N1, znana jako świńska grypa.
Doradca mera Kijowa Mychajło Raducki wyjaśnił, że noszenie masek zalecane jest w środkach transportu miejskiego, sklepach, urzędach, restauracjach i stołówkach. Zgodnie z rekomendacjami maski należy wymieniać co cztery godziny. Także w czwartek kijowskie władze oświatowe ogłosiły, że kwarantanna w szkołach, która została ogłoszona w obawie przed grypą w poniedziałek, potrwa do 27 stycznia. We wtorek przedstawiciele ministerstwa zdrowia Ukrainy informowali, że w kraju z powodu powikłań po grypie zmarło 51 osób. Uspokajali jednocześnie, że na razie nie można mówić o epidemii. Według ministra Aleksandra Kwitaszwilego zgony wynikają z tego, że "ludzie za późno zwracają się o pomoc do lekarzy”. Najwięcej przypadków śmiertelnych odnotowano w obwodzie odeskim, gdzie zmarło 20 osób. Dyrektorka Ukraińskiego Centrum Kontroli i Monitoringu Zachorowań przy ministerstwie zdrowia Lubow Nekrasowa informowała, że choć w kraju dominuje wirus potocznie znany jako wirus świńskiej grypy, to ulega on mutacjom. „W wielu krajach rejestrowane są zmiany tego wirusa. Obecnie na Ukrainie H1N1 ma mutacje punktowe, które nadają temu wirusowi nową aktywność” – podkreślała. W zeszłym tygodniu ministerstwo zdrowia informowało, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy na Ukrainie z powodu grypy zmarło ogółem 25 osób. Większość z nich padła ofiarą wirusa H1N1. Źródło: PAP
Świńska grypa pojawia się na Ukrainie. Władze w pogotowiu
W ciągu ostatnich trzech miesięcy na Ukrainie z powodu grypy zmarło ogółem 25 osób. Większość z nich padła ofiarą wirusa H1N1, znanego jako wirus świńskiej grypy – poinformowało ministerstwo zdrowia w Kijowie.
Resort oświadczył w czwartek, że zachorowalność na grypę ciągle wzrasta i polecił podjęcie działań na rzecz jej ograniczenia. W obawie przed epidemią możliwe jest ogłoszenie przerwy w nauczaniu w szkołach. Najwięcej przypadków śmierci z powodu grypy zarejestrowano w obwodzie odeskim, gdzie od końca września do 10 stycznia zmarło 15 osób. W obwodzie winnickim grypa zabiła siedem osób, w charkowskim - jedną, a w Kijowie - dwie osoby. „Tylko w ostatnim tygodniu odnotowano 12 przypadków śmiertelnych” – ogłosiło ministerstwo zdrowia, które uściśliło, że 11 osób zmarło w tym czasie w obwodzie odeskim i jedna osoba w Kijowie. Przedstawicielka ministerstwa Lubow Nekrasowa podkreślała jednak przed dwoma dniami, że próg epidemiologiczny nie został dotychczas przekroczony. Źródło: PAP
Co należy robić aby zminimalizować ryzyko zarażenia się wirusem grypy? Po pierwsze zachować podstawowe zasady higieny osobistej. Pamiętać o częstym myciu rąk mydłem i wodą lub środkami odkażającymi, zawierającymi alkohol.
Po drugie powinniśmy unikać kontaktu z przedmiotami dotykanymi przez chorego, używać jednorazowych chusteczek higienicznych przy kichaniu i wycieraniu nosa. A także stosować specjalnego typu maseczki na twarz w przypadku personelu medycznego lub osób narażonych na kontakt z licznymi chorymi. W jaki sposób zapobiega się rozprzestrzenianiu wirusa grypy na świecie? Oto kilka przykładów: Na polsko-ukraińskich przejściach granicznych rozpoczęły się kontrole medyczne, które mają na celu wykrycie wirusa A/H1N1. Wszystkie osoby przekraczające granice najpierw poddawane są kontroli lekarskiej a dopiero później kontroli celno-granicznej. W Turcji Ministerstwo Zdrowia wystosowało do swoich obywateli apel, w którym zaleca i namawia do zaprzestania całowania się i ściskania na powitanie i pożegnanie dłoni. We Włoszech, w kilku rzymskich liceach dyrektorzy zakazali całowania się i przytulania. W Meksyku, w którym tak samo jak w Stanach Zjednoczonych odnotowano najwięcej przypadków wirusa, na początku epidemii rząd nakazał zamknięcie wszystkich szkół, muzeów, bibliotek i teatrów w Mexico City. Podobna sytuacja miała miejsce w Stanach Zjednoczonych, w których również na samym początku walki z wirusem zamknięto szkoły. W wyniku tego działania 468 tysięcy dzieci pozostało w domach. W Hong Kongu istnieje winda, która jest regularnie sterylizowana w celu zapobiegania zakażeniem świńską grypą. Strach przed wirusem jest tak ogromny, że w maju br. ogłoszono w mieście tygodniową kwarantannę hotelu, w którym przebywał zakażony świńską grypą obywatel Meksyku. Pod kluczem zamknięto 280 ludzi. Więcej o grypie na www.czytogrypa.pl
Świńska grypa- Zamknięte przejścia graniczne
Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Bratysławie poinformowała o zamknięciu przejść pomiędzy Słowacją a Ukrainą.
Polski MSZ podobnie jak słowacki, sugeruje rozważenie podróży na Ukrainę. Ponadto zaleca się, aby w trakcie ewentualnej podróży na Ukrainę zachować szczególną ostrożność, przede wszystkim w zakresie higieny, a także ograniczyć przebywanie w miejscach z dużą koncentracją osób. Informuje się również podróżnych, że na przejściach granicznych z Ukrainą mogą tworzyć się kolejki, co związane jest ze szczegółowymi kontrolami po stronie ukraińskiej. W związku z epidemią grypy A(H1N1) na Ukrainie strona słowacka 2.11.br. częściowo zamknęła dwa małe przejścia graniczne (Velke Slemence oraz Ubla) dla ruchu osobowego. Ruch samochodowy oraz kolejowy między obydwoma krajami nie został ograniczony. Na największe przejścia graniczne z Ukrainą wysłani zostali lekarze, którzy wraz z celnikami wybiórczo będą kontrolować przekraczające je osoby. Z inicjatywy słowackiego MSZ strona słowacka przekazała na Ukrainę 200 tys. masek ochronnych. Źródło: Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Bratysławie Zobacz więcej, sprawdź jakie są objawy świńskiej grypy na www.czytogrypa.pl
Świńska grypa to zakaźna choroba układu oddechowego świń, którą powodują wirusy grypy typu A lub co się zdarza znacznie rzadziej wirusy grypy typu C. Świńską grypą nazywa się również chorobę wywoływaną przez tzw. nowy wirus grypy północnoamerykańskiej nazywany często wirusem grypy meksykańskiej.
Wejdź na CzyToGrypa.pl i sprawdź objawy grypy. W Polsce odnotowano kilka zakażeń świńską grypą jednak nikt nie wprowadził tak radykalnych kroków jak dyrekcja jednego z rzymskich liceów im. Isaaca Newtona, która zakazała swoim uczniom przytulania się, całowania a także zbyt wylewnego witania się. Wszystko po to, by zapobiec kolejnym zakażeniom wirusem nowej grypy. Włosi boją się bowiem, że wraz z nadchodzącą jesienią w ich kraju wybuchnie epidemia A/H1N1. Czy wobec uczniów, którzy nie zastosują się do rozporządzenia dyrekcji będą wyciągnięte jakieś konsekwencje? Dyrektor szkoły zapewnił, że nie przewiduje żadnych kar dyscyplinarnych dla uczniów, którzy nie będą przestrzegać tego zakazu. Wprowadzenie podobnych przepisów rozważają także inne rzymskie szkoły. Dotychczas w Italii zanotowano około 2 tysięcy zachorowań na nową grypę, a jedna osoba zmarła. Jakie są objawy kliniczne "świńskiej" grypy? Wysoka gorączka, dreszcze, bóle mięśniowe oraz kostno-stawowe, ból głowy, ból gardła oraz suchy kaszel, uczucie wyczerpania i ogólnego rozbicia, brak apetytu i ból w okolicy ucha. Dodatkowo mogą wystąpić takie objawy jak: katar, nudności, biegunka lub wymioty, a nawet utrata przytomności czy dezorientacja. Wejdź na CzyToGrypa.pl i sprawdź objawy grypy.