National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-31T11:00:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Grunwald pozostaje symbolem wielkiego zwycięstwa. To miejsce, gdzie historia wciąż jest żywa
items: Koniec wielkiego mistrza. Polski wojownik powalił legendarnego Krzyżaka
items: Szczątki walczących pod Grunwaldem leżą w kartonach. Nie ma pieniędzy na badania
items: National Geographic 09/20
items: Festiwale - Europa, jakiej nie znacie
items: Grunwald

Grunwald pozostaje symbolem wielkiego zwycięstwa. To miejsce, gdzie historia wciąż jest żywa
type: item
date: 2026-05-31T10:59:46.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bitwa pod grunwaldem
subject: grunwald
subject: krzyżacy
subject: litwa
subject: polska
subject: średniowiecze
subject: wojna
description: Pola Grunwaldu zajmują szczególne miejsce w polskiej świadomości narodowej. Miejsce to stanowi synonim militarnego triumfu, dyplomatycznego sukcesu i przetrwania wspólnoty polsko-litewskiej. To właśnie tam, na pofalowanych terenach Garbu Lubawskiego, 15 lipca 1410 roku rozegrała się jedna z największych i najważniejszych bitew średniowiecznej Europy, która na stulecia zmieniła układ sił w regionie i zapoczątkowała zmierzch potęgi Zakonu Krzyżackiego. Współcześnie Grunwald to nie tylko „niemy świadek historii”, ale także dynamicznie rozwijający się kompleks muzealno-pomnikowy.
encoded: Spis treści: Gdzie Krzyżacy ponieśli klęskę? Grunwald przed nowoczesnym muzeum Współczesny Grunwald Bitwa pod Grunwaldem była kulminacyjnym punktem tzw. Wielkiej Wojny z Zakonem Krzyżackim, toczonej w latach 1409–1411. Po jednej stronie stanęły wojska Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, dowodzone przez wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, wspierane przez rycerstwo z zachodniej Europy. Po drugiej ramię w ramię stanęły zjednoczone siły Królestwa Polskiego pod dowództwem króla Władysława Jagiełły i Wielkiego Księstwa Litewskiego pod wodzą księcia Witolda. Starcie zakończyło się druzgocącą klęską krzyżaków – na polu walki poległa znaczna część elity zakonnej wraz z wielkim mistrzem, co stało się symbolem nieuchronnego upadku państwa zakonnego w Prusach. Gdzie Krzyżacy ponieśli klęskę? Teren, na którym w średniowieczu rozegrał się krwawy spektakl, powszechnie kojarzony jest ze wsią Grunwald. Należy jednak podkreślić, że Pola Grunwaldzkie obejmują obszar między trzema miejscowościami – Grunwaldem, Stębarkiem i Łodwigowem. Administracyjnie pole bitwy znajduje się w południowo-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w powiecie ostródzkim. Gmina Grunwald ma swoją siedzibę w pobliskim Gierzwałdzie. Pola Grunwaldzkie obejmują obszar około 100 hektarów podlegających administracji muzeum, choć historyczne starcie rozgrywało się na znacznie szerszej przestrzeni kilku kilometrów kwadratowych. Geografia i geomorfologia terenu Geograficznie obszar ten stanowi część Garbu Lubawskiego, będącego fragmentem Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego. Jest to region o urozmaiconej rzeźbie terenu, ukształtowanej przez lądolód skandynawski podczas ostatniego zlodowacenia północnopolskiego. Tamtejszy krajobraz charakteryzuje się licznymi wzniesieniami i nieckami, które w 1410 roku odgrywały kluczową rolę taktyczną. W XV wieku, teren ten był w częściowo zalesiony i poprzecinany strumieniami. Taka charakterystyka sprzyjała planowaniu zasadzek i…

grunwald-74c158d.jpg
width: 1763
height: 1200

Koniec wielkiego mistrza. Polski wojownik powalił legendarnego Krzyżaka
type: item
date: 2024-07-10T11:07:20.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bitwa pod grunwaldem
subject: Edukacja
subject: grunwald
subject: krzyżacy
subject: polska
subject: rycerze
subject: średniowiecze
subject: wojna
description: Ulryka von Jungingena powalił pod Grunwaldem nie anonimowy pieszy wojownik z włócznią, ale polski rycerz Mszczuj. Tak można wywnioskować z kroniki Jana Długosza i legendy otaczającej kościół w Kijach.
encoded: W tym artykule: Trop prowadził do Smoleńska Niedomówienia Długosza Mszczuj idealnym kandydatem na podejrzanego? Udokumentowana przewaga Polski Poszlaka, która może świadczyć, że to Mszczuj Jak 15 lipca 1410 r. zginął w bitwie pod Grunwaldem krzyżacki wielki mistrz Ulryk von Jungingen? Wielu Polaków z pewnością odpowiedziałoby tak, jak „uczy” ich słynny obraz Jana Matejki (1878) oraz popularny film Aleksandra Forda (1960). To znaczy, że wódz Krzyżaków został zakłuty przez „naszych” piechurów. No, może niekoniecznie włócznią św. Maurycego – którą mistrz Matejko czysto symbolicznie umieścił w rękach wojownika atakującego von Jungingena – ale jakąś inną bronią. Ale nie tak było naprawdę. „To jest wizja wielkiego malarza i znakomitego reżysera. Natomiast rzeczywistość wyglądała inaczej. Bitwa pod Grunwaldem to przede wszystkim walka konnych” – mówi mediewista prof. Henryk Samsonowicz. Jego zdaniem prezentowanie w dziełach pieszych wojowników wiązało się z chęcią uwzględnienia na polu bitwy Litwinów, pokazywanych jednak w sposób uproszczony – jako takich, którzy nie dosiadają koni, nie są typowymi rycerzami. W rzeczywistości były to jednak wojska, które całkowicie przypominały zachodnie rycerstwo i tak też walczyły. Trop prowadził do Smoleńska Zatem nie pieszy wojownik zadał śmiertelny cios wielkiemu mistrzowi, lecz jakiś konny rycerz. O kogo dokładnie może chodzić? „Podejrzanego” wskazał nieoczekiwanie w roku 2011 ambasador Rosji przy NATO Dmitrij Rogozin. W książce „Baron Żołtok”, opisującej korzenie swej rodziny, polityk stwierdza, że to jego praszczur Stefan Mitkiewicz z pułków smoleńskich zabił von Jungingena! Ponieważ Rogozin nie przedstawił na to cienia dowodu, nikt z naukowców nie potraktował jego fantazji poważnie. „Równie dobrze ja mógłbym siebie wskazać jako potomka zabójcy wielkiego mistrza” – mówi nam prof. Sławomir Jóźwiak z Instytutu Historii i Archiwistyki UMK w Toruniu, badacz dziejów państwa zakonnego. Skoro zwodzi nas malarstwo, film i beletrystyka, to …

koniec-wielkiego-mistrza-polski-wojownik-powalil-legendarnego-krzyzaka-958d3da.png
width: 1200
height: 630

Szczątki walczących pod Grunwaldem leżą w kartonach. Nie ma pieniędzy na badania
type: item
date: 2020-08-28T11:53:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: bitwa pod grunwaldem
subject: Edukacja
subject: grunwald
subject: historia
subject: wykopaliska
description: – Naszym marzeniem są badania tych szczątków – mówi dr Szymon Drej, dyrektor Muzeum Bitwy pod Grunwaldem. Przyznaje, że w magazynie muzeum w Morągu przechowywane w kartonach mogą być szczątki nawet 300 poległych. Niektóre leżą tam od 60 lat.
encoded: O znalezionych przez lata szczątkach wiadomo niewiele. Część scharakteryzowano jako szczątki należące do mężczyzn w wieku między 25 a 50 lat. Na wielu kościach widać ślady urazów po uderzeniu ostrym narzędziem. Niektóre czaszki noszą ślady urazów zadanych od tyłu. To może potwierdzać, że szczątki należą do rycerzy, którzy w 1410 roku zginęli na polu pod Grunwaldem w trakcie bitwy. – Naszym marzeniem są badania tych szczątków, ponieważ dzisiejsza technika pozwala określić, z jakich części Europy pochodzili ci ludzie, a nawet jak się odżywiali, czy na coś chorowali. Chcielibyśmy też zrobić rekonstrukcje wyglądu ich twarzy, co jest możliwe, ponieważ zachowane są czaszki – przyznał dr Drej w rozmowie z PAP. Jednak muzeum nie ma własnych środków na badania, a wsparcia z grantów naukowych nie udało się pozyskać. Choć Muzeum Bitwy pod Grunwaldem znajduje się w Stębarku, szczątki rycerzy spoczywają w Morągu. Trafiły tam, ponieważ w czasie prowadzenia wykopalisk Muzeum Bitwy pod Grunwaldem należało do zespołu placówek muzealnych Muzeum Warmii i Mazur. View oEmbed on the source website Obecnie trwa budowa nowego gmachu muzeum bitwy. Dr Drej ma nadzieję, że w nowym budynku znajdzie się miejsce na wystawienie dla zwiedzających szczątków poległych rycerzy np. pokazując je w takiej formie, w jakiej odkryto je podczas prac archeologicznych. Nawet, jeśli nie uda się pozyskać pieniędzy na ich zbadanie czy rekonstrukcje twarzy. 60 lat czekania Pierwsze ludzkie kości na Polach Grunwaldzkich odkryto jeszcze w latach 60. XX wieku. Wówczas w przedsionku ruin kaplicy pobitewnej znaleziono zbiorowy grób, w którym spoczywało sześć osób. Kolejny masowy grób z 30 poległymi znaleziono przy południowej ścianie kaplicy. W ciągu następnych lat, aż do lat 80. XX wieku, znajdowano kolejne groby. Łącznie w magazynie muzeum w Morągu mogą znajdować się kości nawet 300 osób. Dodał, że muzeum nie ma jednak pieniędzy na te badania, nie udało się na ten cel uzyskać także grantów. Dr Drej w rozmowie z PAP …

w-tym-roku-z-powodu-epidemii-nie-odbyla-sie-inscenizacja-bitwy-pod-grunwaldem-fot-getty-images-4d8210e.jpeg
width: 1024
height: 683

National Geographic 09/20
type: item
date: 2020-08-27T09:28:25.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: bitwa pod grunwaldem
subject: grunwald
subject: historia
subject: władysław jagiełło
description: Mój przyjaciel robot
encoded: LUDZ K I E STOSUNKI Z ROBOTAMI są skomplikowane. Z jednej strony doceniamy to, jak wykonują niebezpieczną, powtarzalną pracę, dzięki czemu my nie musimy. Bywają wybawieniem w sektorach takich jak rolnictwo, gdzie farmerzy nie mogą znaleźć wystarczającej liczby ludzi do zbierania plonów. Jednak postępująca automatyzacja planety sprawia, że czujemy się nieswojo – i zagrożeni. Roboty nie potrzebują bowiem wakacji ani ubezpieczenia zdrowotnego. Według badań Pew Research Center po 2017 r. ponad 80 proc. Amerykanów wierzy, że do roku 2050 roboty przejmą większość prac wykonywanych obecnie przez ludzi, a zdaniem ok. 75 proc. powiększy to nierówności ekonomiczne. Ludzi, którzy twierdzą, że automatyzacja pracy jest społecznie szkodliwa, jest dwukrotnie więcej niż tych, którzy uważają ją za pomocną. Oczywiście ankiety te zostały przeprowadzone przed pandemią COVID-19, podczas której zastępowanie ludzi robotami zaczęło przypominać praktyczną odpowiedź na konieczność zachowania dystansu społecznego. Wysłaliśmy więc Davida Berreby’ego dookoła świata, aby przyjrzał się sytuacji robotów w społeczeństwach. Dziś roboty dostarczają żywność w angielskim Milton Keynes, przenoszą zaopatrzenie w szpitalu w Dallas, dezynfekują szpitalne sale w Chinach i Europie, a także przemierzają singapurskie parki, upominając spacerowiczów, żeby zachowywali dystans społeczny – pisze Berreby. – Jest nieuchronne to, że będziemy mieli inteligentne maszyny, sztuczne stworzenia, które staną się częścią codziennego życia – powiedziała Berreby’emu Manuela Veloso z Carnegie Mellon University. Gdy zaczynasz akceptować roboty wokół siebie, jako trzeci rodzaj stworzeń, obok zwierząt i ludzi, chcesz tworzyć z nimi relacje. Trzeci rodzaj stworzeń? To rzeczywiście nowy pomysł. Ale jeszcze nie jesteśmy w tym miejscu. Jak dotąd, twierdzi Berreby, roboty nie są w stanie dorównać zdolnościom ludzkiego umysłu, zwłaszcza w sytuacjach zaskakujących, nie wykazują też np. zdrowego rozsądku. A zatem nie mają cech niezbędnych…

national-geographic-09-20-7172f2c.jpeg
width: 2064
height: 3000

Festiwale - Europa, jakiej nie znacie
type: item
date: 2010-04-26T19:11:26.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: byki
subject: festiwale
subject: festyn
subject: glina
subject: grunwald
subject: pomidory
subject: ser
subject: stonehenge
subject: wielbłądy
subject: wikingowie
subject: zabawa
description: Wkręć się w szaloną zabawę na imprezach, gdzie tylko jedno jest pewne – grawitacja. Reszta, czyli logika, powaga i zdrowy rozsądek, na chwilę zrobiła sobie wolne
encoded: Tomatina Hiszpania 25 sierpień Podczas zajadłej bitwy poleje się filmowa krew, czyli świeży keczup La Tomatina jest dziełem przypadku. Wszystko zaczęło się w 1945 r., kiedy to kilku krewkich mieszkańców Bunol (około 40 km od Walencji) posprzeczało się podczas parady gigantes y cabezudos (gigantów i wielkich głów). W trakcie przepychanki silnych argumentów dostarczył znajdujący się nieopodal stragan z pomidorami. Od tamtej pory bitwa na pomidory stanowi punkt kulminacyjny trwającej tu tydzień fiesty. Z wybiciem godz. 10.00 kilkunastu śmiałków stara się wdrapać na szczyt nasmarowanego mydłem słupa i zerwać zawieszoną tam szynkę. Gdy tylko się to uda, z miejskiego ratusza rozlega się armatni wystrzał – znak dla wiwatującego tłumu, że bitwa została rozpoczęta! Kilkanaście ciężarówek wysypuje na ulicę czerwoną „amunicję” wyhodowaną w regionie Estremadura. Przed nami równo godzina zabawy. Należy pamiętać o przestrzeganiu kilku zasad: przed każdym rzutem trzeba zgnieść pomidora, żeby nikogo nim nie zranić. Warto się ubrać w strój luźny i mało elegancki. Nie liczmy na to, że plamy po bitwie uda się kiedykolwiek wywabić! Dobrze jest też założyć wygodne buty – przydadzą się do ucieczki przed latającymi pomidorami. Kolejny armatni wystrzał sygnalizuje koniec walki. Od tego momentu nie można już rzucać czerwonymi warzywami. Jednocześnie jest on wezwaniem służb miejskich, aby przystąpiły do usuwania z ulicy i domów zupy o krwistym kolorze. Na uczestników zabawy czekają prysznice specjalnie przygotowane na ulicach miasteczka. Jest ich niemało – w końcu muszą sprawnie spłukać keczup z około 30 tys. osób. Tyle bowiem miłośników pomidorowego szaleństwa każdego roku zjeżdża do Bunol. – Marta Muszyńska Rolowanie sera Wielka Brytania 31 maja Kto zdobędzie przewagę na stoku – człowiek czy mleczne przetwory? Sery Traditional Double Gloucester startują na „trzy”, a zawodnicy – na „cztery”. Jedni i drudzy toczą się po stromym zboczu wzgórza Cooper's Hill w Brockworth. W zasadzie człowiek p…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Grunwald
type: item
date: 2009-03-24T06:55:48.000Z
creator: Joanna Orłowska-Stanisławska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bitwa pod grunwaldem
subject: grunwald
subject: historia
subject: władysław jagiełło
description: 14 lipca Roku Pańskiego 1410 żar leje się z nieba. Jagiełło przyjmuje krzyżackie poselstwo. Wielki Mistrz przysyła dwa nagie miecze.
encoded: Do Boju! Chce sprowokować walkę. Tymczasem polski król wysłuchuje mszy w zacienionym lesie. Czas to jego sprzymierzeniec. Słońce wyciska siódme poty z zakutych w stal wrogów, których hufce czekają w otwartym polu. Tej sceny nie może zabraknąć w historycznym show autorstwa Krzysztofa Góreckiego z Konfraterni Świętego Wojciecha z Gniewu. Współczesna inscenizacja oparta jest na wybranych epizodach prawdziwej bitwy. Konne popisy harcowników i starcie chorągwi, rozpadające się na szereg spektakularnych pojedynków, przyciągają tłumy turystów. W sobotę 15 lipca przypada 596. rocznica bitwy. Chorągwie wyjdą w pole o godz. 14. Kto żyw spieszy jednak, by wcześniej zająć dogodne miejsce. Już godzinę przed bitwą rozpoczyna się przegląd wojsk. Armie formują szyki na wyznaczonym polu, w zagłębieniu terenu, dzięki czemu więcej ludzi ma szansę obserwować widowisko. Wielu jednak, wbrew zakazom, schodzi na dół i próbuje przekroczyć linię bezpieczeństwa. A przecież historyczny teatr to nie tylko zabawa. Szczęk broni, błysk tarcz, pot, pył i krew (gdy karetka na sygnale przedziera się przez szeregi walczących do wypadku) są prawdziwe. – Koń ma stać, ale płoszy się od huku bombard i wrzasków – przyznaje Władysław Jagiełło, czyli Jacek Szymański z warszawskiego Bractwa Miecza i Kuszy. – Od czasu upadku sprzed 6 lat boję się, by znów się coś nie stało... Przez większość miesięcy nie ma tu żywego ducha; nim ciszę spłoszą stopy wielotysięcznego tłumu, pola zaczną się budzić za sprawą braci rycerskiej ze wschodu i zachodu Europy: – Przyjeżdżają Białorusini, Rosjanie, Litwini, Czesi, Włosi, Francuzi, Anglicy i Finowie – wylicza Krzysztof Górecki. Odtwórcy historii rozbijają kolorowe namioty, nad którymi powiewają proporce i sztandary bractw. Wszyscy noszą się historycznie, obowiązkowe są tuniki, dublety, kaftany i ciżmy. Adidasy wystające spod lnianej kiecki to wstyd. Cała brać je drewnianymi kopyściami z misek, trze ziarno na żarnach i piecze placki na rozgrzanych kamieniach, a wieczorami pr…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cfa9c997a880b09a59cd67010a2174473abefefd-f7d26e2.jpeg
width: 421
height: 640