National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-26T07:52:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Na Górze Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym odkryto dwa groby. To mogą być alienaci
items: Tajemnica Równiny Dzbanów odkryta. Nowe fakty o megalitycznych naczyniach w Laosie
items: Cesarski barwnik w grobach najmłodszych. Tak żegnano najbogatsze dzieci w rzymskiej prowincji
items: Sensacyjne odkrycie w Norwegii. Pochówek, który zmienia historię wikingów
items: Naukowcy potwierdzili tożsamość twórcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Pomogła analiza DNA i tomograf
items: Masowy grób z czasów Biskupina skrywał dramatyczną opowieść. Naukowcy długo się mylili
items: Naukowcy rozwiązali tajemnicę pradawnego grobu. Nastolatka spoczywała z kośćmi ojca
items: Co naprawdę robiły kobiety w epoce kamienia? To znalezisko w Węgier przełamuje stereotypy
items: Archeolodzy odkryli masowy grób z czasów wikińskich. „Nigdy bym się nie spodziewała, że znajdę coś takiego”
items: Fińscy łowcy i zbieracze pozyskiwali czerwony barwnik z odległości setek kilometrów. To był ich „szlak bursztynowy”
items: Muszle i skrzydła ptaków w grobie kobiety z epoki wikingów. „Najbardziej niezwykła rzecz”
items: Polscy archeolodzy odkryli unikatowy nubijski grób na pustyni w Sudanie. „Nie znamy drugiego takiego przypadku”
items: Grób Jana Pawła II to wyraz prostoty i pokory. Jest świadectwem życia i pontyfikatu papieża
items: Kluczowa rola kobiet w prastarym mieście Çatalhöyük. Co mówią ich groby?
items: Co znaleźli przy „lodowym księciu”? Tak bogatego pochówku nikt się nie spodziewał
items: Jan Kiliński to szewc, który został bohaterem. Dlaczego jego grobowiec zniknął?
items: Najstarszy na świecie dowód na ascezę wśród zakonnic. Dramatyczne odkrycie z Jerozolimy
items: Gdzie znajduje się grób Kopernika? Astronom zasłynął jako ten, który wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię
items: W Ekwadorze znaleziono rozczłonkowane szczątki kobiety w ciąży. Była ofiarą brutalnego rytuału
items: Gdzie znajduje się grób św. Piotra? Szczątki pierwszego papieża odkryto 85 lat temu
items: Tak wyglądała kobieta pochowana 400 lat temu z sierpem na szyi. Spektakularna rekonstrukcja
items: Przerażający rytuał w neolitycznej Europie: kobiety związane i pogrzebane żywcem. Dziś tak zabija mafia
items: Na nim zmarły miał spać wiecznie. Pierwsze takie odkrycie archeologiczne w Wielkiej Brytanii
items: W Egipcie odkryto grobowiec faraońskiego skryby. Przez siedzącą pracę miał problemy z kręgosłupem
items: Jakie tajemnice skrywa grób Jezusa? O tych odkryciach nie każdy wie

Na Górze Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym odkryto dwa groby. To mogą być alienaci
type: item
date: 2026-06-26T07:51:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dzieci
subject: grób
subject: kazimierz dolny
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wykopaliska
description: Przewodniczka turystyczna dostrzegła wystające kości ludzkie na Górze Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym. Na miejsce przybyła policja, a później – archeolodzy, bo szkielety, które odsłoniła ziemia mają kilkaset lat. Złożono je na wyjątkowym cmentarzu. Kto na nim spoczął?
encoded: Z Góry Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym rozpościera się wspaniały widok na okolicę i zabytkową architekturę miasta. Wznosi się ona na wysokość ok. 175 m n.p.m. Trzy drewniane krzyże postawiono tu w 1708 roku. Upamiętniały liczne ofiary zarazy morowej, czyli cholery, która pustoszyła region. Już w XVI wieku wyniesienia określano mianem Góry Krzyżowej. Dziś nadal stoją tam trzy krzyże, jednak te są XIX-wieczne. Nierozpoznana Góry Trzech Krzyży Krąży bardzo wiele informacji na temat tego miejsca. Na podstawie pojedynczych znaleziska dokonywanych na powierzchni stwierdzono, że znajdowała się tam nekropolia, ale nigdy nie przeprowadzono szerszych wykopalisk. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków (LWKZ) poinformował właśnie o nowym odkryciu. W maju lokalna przewodniczka wycieczek turystycznych z Kazimierza Dolnego poinformowała służby o ujawnieniu na Górze Trzech Krzyży przypuszczalnych szczątków kostnych. Służby w akcji. Co to za kości? Najpierw do akcji wkroczyła policja, która potwierdziła, że faktycznie na powierzchni widoczna jest ludzka czaszka. Miejsce zabezpieczono, po czym na miejscu pojawili się inspektorzy archeologiczni lubelskiego urzędu konserwatorskiego. „Oględziny konserwatorskie potwierdziły, że zabezpieczone przez Policję szczątki pochodzą ze zniszczonego w wyniku intensywnych procesów erozyjnych pochówku ludzkiego. Jest to kolejne znalezisko o charakterze grobowym na tym obszarze” – podał LWKZ w mediach społecznościowych. Również w 2021 roku doszło do podobnego odkrycia. Ale już w połowie XIX wieku, gdy stawiano nowe trzy krzyże, natknięto się na szczątki ludzkie. Erozja i ratownicze wykopaliska Kości zaczęły pojawiać się na powierzchni w ostatnich latach w wyniku intensywnej erozji spowodowanej ruchem turystycznym oraz spływem wód deszczowych. Inspektorzy zadecydowali, że niezbędne jest przeprowadzenie interwencyjnych badań archeologicznych – wykopaliskowych w miejscu odkrycia czaszki i nieinwazyjnych, geofizycznych na całej przestrzeni punktu wido…

5-c55a3a1.jpg
width: 2048
height: 1152

Tajemnica Równiny Dzbanów odkryta. Nowe fakty o megalitycznych naczyniach w Laosie
type: item
date: 2026-05-19T06:02:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: azja
subject: grób
subject: kości
subject: laos
subject: odkrycia archeologiczne
description: Najnowsze badania na tajemniczej Równinie Dzbanów w Laosie obalają dotychczasowe teorie naukowe. W jednym z megalitycznych naczyń odkryto gęsto upakowane kości kilkudziesięciu osób oraz artefakty z Mezopotamii i Indii. Okazuje się, że te niezwykłe obiekty służyły jako wielopokoleniowe sanktuaria rodzinne. Oddawano tam cześć przodkom.
encoded: Równina Dzbanów jest jednym z najbardziej zagadkowych krajobrazów archeologicznych w Azji Południowo-Wschodniej. Na płaskowyżu Xieng Khouang w północnym Laosie rozsiane są setki potężnych, wydrążonych w kamieniu naczyń. Niektóre ważą po kilka ton. Choć badania nad nimi trwają od lat 30. XX wieku, kiedy to pierwsze pomiary przeprowadziła francuska archeolog Madeleine Colani, ich dokładne przeznaczenie i pochodzenie budzi wiele wątpliwości. Dominowała teoria o funkcji pogrzebowej. Jednak brakowało konkretnych dowodów na to, jak dokładnie wyglądały rytuały, kto stworzył te obiekty i kiedy powstały. Badanie jednego z gigantów Aby znaleźć odpowiedzi na te pytania, dr Nicholas Skopal z James Cook University oraz Souliya Bounxayhip z laotańskiego Departamentu Dziedzictwa przeprowadzili szczegółowe wykopaliska na Stanowisku 75. Miejsce to znajduje się na północny wschód od miasta Phonsavan. Naukowcy przebadali wykopaliskowo nienaruszony i wyjątkowo duży dzban o wysokości 1,3 metra i szerokości przekraczającej 2 metry. Kości poupychane w dzbanie Wewnątrz badanego naczynia archeolodzy natrafili na niezwykle gęsto upakowane ludzkie kości, które należały do co najmniej 37 osób. Co istotne, szczątki te nie znajdowały się w układzie anatomicznym, lecz stanowiły zbiór kości długich i fragmentów czaszek zgromadzonych w grupach. Ciała zmarłych były początkowo deponowane w innym miejscu, a dopiero po ich rozkładzie kości przenoszono do kamiennego dzbanu. Odkrycie to koryguje wcześniejsze założenia, według których dzbany miały być pierwotnym i ostatecznym miejscem spoczynku zmarłych. Nowy kalendarz Równiny Dzbanów Zastosowanie nowoczesnego datowania radiowęglowego na próbkach zębów i kości przyniosło rezultaty, które zmieniają dotychczasową periodyzację regionu. Badania wykazały, że kościu trafiły do badanego dzbanu między IX a XII wiekiem n.e. Oznacza to, żę praktyki pogrzebowe w tym konkretnym naczyniu trwały przez bardzo długi czas, potencjalnie nawet 270 lat. Wyniki te podważają w…

shutterstock1348804802-eb70650.jpg
width: 7360
height: 4912

Cesarski barwnik w grobach najmłodszych. Tak żegnano najbogatsze dzieci w rzymskiej prowincji
type: item
date: 2026-05-05T06:39:08.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: dzieci
subject: grób
subject: grobowce
subject: imperium
subject: odkrycia archeologiczne
subject: złoto
description: Blisko dwa tysiące lat temu ciała dwóch zmarłych dzieci zatopiono w gipsie. Ten niezwykły pochówek skrywał w sobie wiele niespodzianek. Wśród nich znalazł się szal przeszyty złotymi nićmi i z barwnikiem cenniejszym nawet niż ten kruszec. To przepych godny cesarzy rzymskich. Kim byli zmarli?
encoded: W czasach antycznych York, znany jako Eboracum, nie był jedynie odległą placówką wojskową, lecz tętniącym życiem centrum administracyjnym na północnych krańcach imperium rzymskiego. Współczesne miasto York położone jest w północnej Anglii. To właśnie tutaj stacjonowały legiony, a wraz z nimi zamożne rodziny urzędników i kupców. Dzięki badaniom archeologicznym wiemy, że mieszkańcy Eboracum mieli dostęp do towarów z najdalszych zakątków antycznego świata. Teraz archeolodzy podzielili się niezwykłymi wynikami badań. Dotyczą dwóch pochówków dzieci. Pochowano je prawie jak członków cesarskiej rodziny, mimo że mówimy tu o mieście oddalonym od Rzymu o tysiące kilometrów. Gipsowe pochówki Naukowcy z Uniwersytetu w Yorku przeanalizowali dwa pochówki gipsowe sprzed 1700 lat. Ten rytuał pogrzebowy polegał na zalewaniu ciała zmarłego, ubranego w szaty lub owiniętego w całun, płynnym gipsem. Substancja ta, twardniejąc, utworzyła swoistą „kapsułę czasu”, która przez blisko dwa tysiące lat chroniła nie tylko szczątki, ale i mikroskopijne ślady materiałów organicznych, takich jak tkaniny i barwniki. Barwnik droższy niż złoto Badacze zajrzeli pod gipsową skorupę. I tam czekało ich zaskoczenie. Na pozostałościach po tkaninie wykryli bardzo cenny barwnik – cesarską purpurę, znaną również jako purpura tyryjska. W świecie rzymskim był to bardzo ceniony towar, pozyskiwany z tysięcy morskich ślimaków z rodziny Murex. Proces produkcji był tak żmudny, że cena pigmentu mogła przewyższać nawet złoto. Był to barwnik zarezerwowany dla cesarzy rzymskich, senatorów i najwyższej arystokracji. Luksus w grobach najmłodszych Pochówki, w których znajdowały się tkaniny barwione purpurą, należały do niemowlaków. Z analiz reliktów wynika, że ich ciała owinięto w tkaniny najwyższej jakości, ozdobione dodatkowo złotymi nićmi. Jedno z dzieci, zmarłe w wieku zaledwie kilku miesięcy, spoczywało w ołowianej trumnie okryte ozdobnym płaszczem lub szalem z frędzlami, na którym spoczywała warstwa purpurowo-złotej …

Seeing-Dead-1000-541befe.jpg
width: 1575
height: 1050

Sensacyjne odkrycie w Norwegii. Pochówek, który zmienia historię wikingów
type: item
date: 2026-04-20T08:33:58.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grób
subject: norwegia
subject: wikingowie
description: Zanim pojawili się wikingowie, w Skandynawii istniała już tradycja pochówków okrętowych. Nowe odkrycie z kurhanu Herlaugshaugen w Norwegii pokazuje, że początki tego rytualnego pogrzebu sięgają znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono.
encoded: W powszechnym wyobrażeniu pochówek wikińskiego wodza jest bardzo widowiskowy. Ciało zostaje złożone do ozdobnego statku. Na jego torsie spoczywa miecz, który trzyma oburącz. Wokół niego leżą przedmioty przypominające o jego dawnej chwale. Grupa mężczyzn popycha łódź, która powoli odpływa w stronę zachodzącego słońca. Łucznik stojący na klifie podpala strzałę, naciąga cięciwę, a następnie oddaje strzał. Pocisk bezbłędnie trafia w pokład, który zapala się po kilku sekundach. Tak kończy się ziemska droga skandynawskiego wojownika, który na swojej płonącej łodzi odpływa w zaświaty. Jak naprawdę wyglądały pogrzeby wikingów? Takie obrazy utrwaliły się w filmach i serialach o wikingach, choć rzeczywistość była bardziej złożona. Pochówki łodziowe rzeczywiście należały do ważnych elementów kultury elit Skandynawii, jednak w wielu przypadkach odbywały się na lądzie, w kurhanach, a nie na otwartym morzu. Przez długi czas archeolodzy zakładali, że monumentalne pochówki okrętowe są zjawiskiem charakterystycznym dla wczesnej epoki wikingów, rozwijającym się głównie od VIII–IX wieku. Jednak nowe badania kurhanu Herlaugshaugen, jednego z największych w Norwegii, położonego na niewielkiej wyspie u wybrzeży Namdalen, pokazują, że ta tradycja była znacznie starsza i bardziej złożona, niż dotąd przypuszczano. Jak wynika z analizy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Antiquity”, w kopcu grobowym odkryto ślady konstrukcji drewnianej oraz żelazne nity. Archeolodzy twierdzą, że są to pozostałości po statku datowanym na koniec VII lub początek VIII wieku. Odkrycie, które zmienia historię wikingów To oznacza, że jest to prawdopodobnie jeden z najwcześniejszych znanych pochówków łodziowych w Skandynawii, jeszcze sprzed pełnym ukształtowaniem się tzw. „epoki wikingów”. W praktyce oznacza to, że nie mamy do czynienia z nagłym pojawieniem się tej tradycji, lecz z procesem stopniowego rozwoju i rozpowszechniania się idei monumentalnego pochówku elit morskich. Kurhan Herlaugshaugen miał być miejs…

statek-pochowek-6eda9bf.jpg
width: 1280
height: 633

Naukowcy potwierdzili tożsamość twórcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Pomogła analiza DNA i tomograf
type: item
date: 2026-03-24T11:20:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: antropologia
subject: cesarz
subject: genetyka
subject: grób
subject: niemcy
subject: średniowiecze
description: Z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością to Otton I Wielki – ogłosili badacze z Niemiec. Wyniki archaeogenetyczne łączące szczątki spoczwyające w katedrze w Magdeburgu z dynastią Ludolfingów zamknęły proces identyfikacji. Po tysiącu lat nauka potwierdziła, że fundator katedry spoczywa w swoim pierwotnym miejscu. W jego tumbie znaleziono jednak coś, co zaskoczyło badaczy: skorupki jajek i nasiona. Co tam robiły?
encoded: Otton I Wielki, żyjący w latach 912–973, był postacią monumentalną. Stworzył potęgę Świętego Cesarstwa Rzymskiego i ufundował arcybiskupstwo w Magdeburgu. To właśnie w tej katedrze, u boku swojej pierwszej żony Edyty, cesarz znalazł miejsce wiecznego spoczynku. Choć jego grobowiec był otwierany w XIX wieku, dopiero współczesne badania kontrolne z 2024 roku ujawniły krytyczny stan zabytku. Oprócz pilnej renowacji przy okazji wykonano szczegółowe analizy szczątków. Kiedy w 2025 roku naukowcy otworzyli kamienny sarkofag Ottona I Wielkiego, stanęli przed kluczowym pytaniem: czy odnalezione wewnątrz kości rzeczywiście należą do potężnego władcy. Dzięki badaniom genetycznym i analizom antropologicznym, w marcu 2026 roku poznaliśmy odpowiedź. Dziedzictwo zagrożone przez czas Naukowcy zaobserwowali niepokojące uszkodzenia: korodujące żelazne elementy, wilgoć oraz zasolenie niszczące strukturę sarkofagu. Aby ratować ten bezcenny obiekt, w styczniu 2025 roku wokół grobowca wzniesiono specjalną drewnianą konstrukcję, pozwalającą na przeprowadzenie prac w kontrolowanych warunkach. Decyzja o podniesieniu ważącej 300 kilogramów marmurowej płyty była nieunikniona, by móc zbadać i zakonserwować jego zawartość. Skarby ukryte w sośninie Pod płytą z marmuru pochodzącego z dzisiejszej wyspy Marmara (Turcja) odkryto skromną, drewnianą trumnę, która – jak wykazały badania dendrochronologiczne – została wykonana z sosny ściętej zimą 1208 roku. Prawdopodobnie wiązało się to z przeniesieniem szczątków cesarza po wielkim pożarze katedry w 1207 roku. Wewnątrz oczom badaczy ukazały się nie tylko kości, ale też artefakty: fragmenty bizantyjskiego jedwabiu, tkanina przetykana srebrnymi nićmi oraz przedmioty świadczące o dawnych ingerencjach w pochówek, takie jak XIII-wieczna moneta, skorupki jaj czy pestki owoców. Dokumentacja trumny odbywała się przy użyciu najnowocześniejszych technik, w tym skanowania 3D i fotografii wysokiej rozdzielczości. Podczas gdy sarkofag poddawano renowacji, szczątki …

otton-e639050.jpg
width: 1688
height: 1125

Masowy grób z czasów Biskupina skrywał dramatyczną opowieść. Naukowcy długo się mylili
type: item
date: 2026-02-24T11:10:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: grób
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: serbia
description: Blisko 80 osób, głównie kobiety i dzieci, pochowano 2800 lat temu w masowym grobie na terenie obecnej Serbii. Długo uważano, że przyczyną ich śmierci była pandemia. Prawda okazała się jednak bardziej dramatyczna. Te wydarzenia rozegrały się mniej więcej w tym samym czasie, gdy istniała słynna osada w Biskupinie.
encoded: Tę niezwykłą mogiłę archeolodzy odkryli na sztucznym wzgórzu, powstałym na skutek wielowiekowego osadnictwa, w Gomolavie w północnej Serbii. Komora grobowa była wkopana w pozostałości domu. W środku ułożono w uporządkowany sposób ciała 77 osób, w zdecydowanej większości kobiet i dzieci. Przy zmarłych znaleziono cenne przedmioty osobiste, takie jak ozdobna biżuteria z brązu oraz gliniane naczynia. Do tego znaleziska doszło kilkadziesiąt lat temu. Teraz międzynarodowy zespół badaczy ponownie przeanalizował pochówek i wyciągnął zaskakujące wnioski, które opublikował na łamach czasopisma „Nature Human Behaviour”. – Dzięki zestawowi nowatorskich analiz, niedostępnych w momencie wykopalisk, jesteśmy teraz w stanie opowiedzieć historię nie tylko ich gwałtownej śmierci, ale także okoliczności, które do niej doprowadziły – mówi dr Barry Molloy z University College Dublin, jeden z autorów badania. Zjadliwa pandemia zabiła rodzinę? Do tej pory naukowcy za główną przyczyną śmierci osób umieszczonych w masowym grobie uważali nagłą pandemię lub chorobę zakaźną. Powszechnie sądzono, że ofiary to rodziny pochodzące z jednego osiedla i że były ze sobą blisko spokrewnione biologicznie. Aby zweryfikować te stare wnioski, międzynarodowy zespół badaczy postanowił ponownie przeanalizować odkryte kości. Zastosowano następujące metody: Analizy genetyczne. Zbadano stopień pokrewieństwa biologicznego , pochodzenia genetycznego oraz identyfikację haplogrup mitochondrialnych i chromosomu Y. Badania izotopowe mobilności i diety. Wykonano analizy izotopów strontu i tlenu z zębów w celu ustalenia pochodzenia geograficznego ofiar oraz izotopów węgla i azotu z kolagenu kostnego, aby zrekonstruować ich dietę i strategie przetrwania. Szczegółowa analiza bioarcheologiczna i traumatologiczna. Przebadano makroskopowo wszystkie 77 szkieletów pod kątem urazów okołopośmiertnych,. Screening patogenów i analiza cech fenotypowych. Przeprowadzono badania metagenomiczne w poszukiwaniu DNA czynników zakaźnych (w…

Burial-event-artists-impression-by-Sarah-Nylund-710d549.jpg
width: 1365
height: 1080

Naukowcy rozwiązali tajemnicę pradawnego grobu. Nastolatka spoczywała z kośćmi ojca
type: item
date: 2026-02-20T09:29:21.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rodzina
description: Najnowsze badania DNA szczątków z neolitycznego stanowiska wykazały, że nastolatka sprzed 5500 lat została pochowana wraz z kośćmi swojego ojca na wysokości serca. Odkrycie rzuca nowe światło na prehistoryczne relacje rodzinne.
encoded: Czym jest miłość rodzicielska i jak głęboko zakorzeniona jest w ludzkiej naturze? To z pozoru proste pytanie frapuje badaczy od czasów starożytnych. Filozofowie, tacy jak Arystoteles, Platon, także stoicy, zastanawiali się, czym jest więź między rodzicami a dziećmi i czy jest ona naturalna, czy to jedynie konstrukt społeczny. Myśliciele nowożytni dopiero wskazali, że relacje dziecko-ojciec, dziecko-matka, to emocjonalna relacja, a potomstwo zaczęto postrzegać jako podmiot, a nie wyłącznie część wspólnoty, czy kapitał. Kiedy rodzina stała się dla ludzi ważna? Najnowsze odkrycie szwedzkich naukowców może dodać nową cegiełkę do dyskursu o rodzinnych relacjach. Badacze przeprowadzili badanie DNA szczątków odkrytych na neolitycznym cmentarzysku w Ajvide na Gotlandii. W latach 80. na nekropolii odkryto 85 grobów z kultury ceramiki dołkowej. Ta społeczność łowców-zbieraczy żyła na tej szwedzkiej wyspie ok. 5500 lat temu. Badacze ustalili, że w niektórych pochówkach złożono kilka osób, które były ze sobą spokrewnione. Najbardziej poruszający był jednak grób nastoletniej dziewczyny, w którym znajdowały się także szczątki jej ojca. – Ponieważ tego typu groby rzadko się zachowują, badania nad pokrewieństwem w archeologicznych kulturach łowców-zbieraczy są rzadkie i zazwyczaj ograniczone – powiedziała Tiina Mattila, genetyczka populacyjna z Uniwersytetu w Uppsali. Co wykazały badania? „Relacje pokrewieństwa między dawnymi społeczeństwami mogą dostarczyć cennych informacji na temat dynamiki społecznej populacji. Dane genetyczne z prehistorycznych szczątków ludzi mogą ujawnić pokrewieństwo genetyczne, a w połączeniu z informacjami archeologicznymi, rzucić światło na czynniki społeczne kształtujące pradawne społeczności” – napisali we wstępie swojej pracy opublikowanej na łamach „Proceedings of the Royal Society B”. W badaniu naukowcy wygenerowali nowe dane genomiczne pochodzące od 10 osób pochowanych na cmentarzysku na Gotlandii. Autorzy pracy porównali je z DNA 24 osób z czterec…

shutterstock1599829399-5d1e47c.jpg
width: 6240
height: 4160

Co naprawdę robiły kobiety w epoce kamienia? To znalezisko w Węgier przełamuje stereotypy
type: item
date: 2026-02-18T11:32:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: grób
subject: kobiety
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: płeć
subject: pradzieje
description: Czy nasi przodkowie sprzed siedmiu tysięcy lat żyli w świecie sztywnego podziału na zadania „męskie” i „żeńskie”? Najnowsze badania neolitycznej osady z Węgier ukazują to zagadnienie od nowej strony. Płeć co prawda wyznaczała pewne standardy, ale ta pradawna społeczność akceptowała zaskakujące wyjątki.
encoded: W ostatnich latach ukazuje się coraz więcej publikacji naukowych, które skupiają się na roli kobiet w pradziejach. Wcześniej, co dobrze widać po rysunkowych rekonstrukcjach, w przekazie dominowali mężczyźni. Widać na nich często na pierwszym planie łowców z bronią, podczas gdy kobiety, gdy były ukazywane, znajdowały się w dalekim tle lub nie było ich w ogóle. Specjalistyczne analizy pokazują, że taki obraz jest fałszywy. Kobiety już przed tysiącami lat bardzo aktywnie uczestniczyły w życiu społeczności. W najnowszym badaniu opublikowanym przez ekspertów z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS) w czasopiśmie „American Journal of Biological Anthropology” czytamy na temat roli kobiet w osadzie pierwszych rolników zlokalizowanej na terenie dzisiejszych Węgier. Szkielety przemówiły W jaki sposób można analizować rolę ludzi w pradawnej osadzie? Można przyjrzeć się kościom, z których wyczytać da się często całkiem sporo, o ile ludzie ci nie poddawali swoich szczątków ciałopaleniu – a tak było z wczesnymi Słowianami. Jednak w przypadku pierwszych rolników (czyl w czasach neolitu) na terenie Europy pochówki były inhumacyjne – składano do ziemi całe szkielety. Francuski zespół badawczy przeanalizował 125 szkieletów osób dorosłych z dwóch węgierskich stanowisk archeologicznych: Ferenci-hát (5300–5000 lat p.n.e.) i Csőszhalom (4800–4600 lat p.n.e.). Naukowcy połączyli badanie śladów aktywności na kościach – mikrourazów w miejscach przyczepów mięśni, uszkodzeń kręgów związanych z intensywnym wysiłkiem fizycznym oraz markerów powtarzających się pozycji, takich jak klęczenie – z analizą praktyk pogrzebowych, w tym pozycji ciała i przedmiotów składanych w grobach. Dwie osady, dwa światy Mimo bliskości geograficzne dwa osady różniły się podejściem do życia i śmierci. W starszej osadzie, Ferenci-hát, zmarłych chowano skromnie i podobnie, bez względu na płeć. Stanowisko archeologiczne datowane na późniejszy okres, Csőszhalom, było już inne. Tam zasady składania do grob…

shutterstock1781294756-2f5ff6c.jpg
width: 5184
height: 3888

Archeolodzy odkryli masowy grób z czasów wikińskich. „Nigdy bym się nie spodziewała, że znajdę coś takiego”
type: item
date: 2026-02-11T06:59:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: anglia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: odkrycia archeologiczne
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Dziesięciu mężczyzn spoczywało w jednym, wspólnym dole, który archeolodzy przebadali w Anglii. Na ich kościach zachowały się wyraźne ślady przemocy, a wśród zmarłych znajdowała się osoba o niemal dwumetrowym wzroście. Uwagę badaczy przykuły również ślady po trepanacji czaszki. Kim byli ci ludzie i dlaczego spotkał ich tak brutalny los?
encoded: Do niezwykłego odkrycia doszło w miejscowości Wandlebury, kilka kilometrów od Cambridge. Podczas prac archeologicznych natrafiono tam na dół o wymiarach cztery na jeden metr. W jego wnętrzu panował nieład, który zszokował badaczy. Wśród kości doliczono się szczątków dziesięciu osób. Nie był to jednak zwykły pochówek. Obok czterech kompletnych szkieletów znajdował się stos samych nóg oraz czaszki pozbawione reszty szkieletu. Część zmarłych została wrzucona do dołu twarzą do ziemi. Ułożenie ich rąk sugeruje, że przed śmiercią mogli być związani. Dla archeologów było to ogromne zaskoczenie, zwłaszcza że wcześniej najciekawszym znaleziskiem na tym terenie była… plastikowa przykrywka opakowania od cukierków sprzed sześciu dekad. Średniowieczna masakra na pograniczu królestw Naukowcy przeprowadzili analizy radiowęglowe kości. Wyniki wskazały, że ludzie ci zmarli między 772 a 891 rokiem naszej ery. W IX wieku okolice dzisiejszego Cambridge należały do wyjątkowo niebezpiecznych. Była to strefa graniczna pomiędzy królestwem Mercji a Anglią Wschodnią. W 870 roku tereny te zostały opanowane przez wikingów, a przez kolejne dekady dochodziło tu do brutalnych walk o kontrolę nad regionem. Wandlebury Country Park, znany dziś jako spokojne miejsce spacerów, w średniowieczu pełnił zupełnie inną rolę. Znajdował się tu starożytny fort, będący ważnym punktem orientacyjnym i miejscem zgromadzeń. To właśnie tutaj mogły rozgrywać się dramatyczne wydarzenia, których śladem jest odkryty masowy grób. Olbrzym z dziurą w głowie Najbardziej niezwykłym znaleziskiem był szkielet młodego mężczyzny w wieku od 17 do 24 lat. Wyróżniał się on imponującym wzrostem, sięgającym niemal dwóch metrów. W czasach, gdy przeciętny mężczyzna mierzył około 167 centymetrów, musiał robić ogromne wrażenie na otoczeniu. W jego czaszce archeolodzy odkryli owalny otwór o średnicy trzech centymetrów. Był to wyraźny ślad po trepanacji. Naukowcy podejrzewają, że mężczyzna cierpiał na guz przysadki mózgowej — schorzenie pr…

wiking-f214295.png
width: 1575
height: 1050

Fińscy łowcy i zbieracze pozyskiwali czerwony barwnik z odległości setek kilometrów. To był ich „szlak bursztynowy”
type: item
date: 2026-01-31T15:46:17.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: barwnik
subject: epoka kamienia
subject: finlandia
subject: grób
subject: handel
subject: odkrycia archeologiczne
description: Ponad pięć tysięcy lat temu tereny dzisiejszej Finlandii zamieszkiwały plemiona łowców, zbieraczy i rybaków. Chociaż tereny fińskiej tajgi wypełniała wszechobecna zieleń, to w ich życiu wiele było… czerwieni. Ochra stanowiła nie tylko barwnik, ale także ważny element rytuałów, po który wyruszali setki kilometrów od domu.
encoded: Naukowcy udowodnili, że ochra – czerwony barwnik – używana przez dawnych Finów, pochodziła z wielu zaskakujących źródeł. Po ten barwnik składany w grobowcach musieli wyruszać bardzo daleko… lub zdobywać go na drodze wymiany z innymi ludami. Mieli swój własny „szlak bursztynowy”, tylko po co? Czerwony barwnik w fińskich grobach Życie łowców-zbieraczy w fińskiej tajdze około 5500 lat temu skupiało się wokół małych osad, a ci poruszali się między nimi głównie drogami wodnymi. Te prehistoryczne społeczności oznaczały ważne miejsca w specyficzny sposób: malując łosie i łodzie na skalnych ścianach przy użyciu ochry – intensywnie czerwonego pigmentu ziemnego. Tą samą ochrą barwili swoich zmarłych oraz przedmioty, które składali z nimi do grobu… a przynajmniej tak myśleliśmy. Ochra ochrze nierówna? Zespół badaczy z Uniwersytetu w Helsinkach przeprowadził pierwszą w Finlandii analizę geochemiczną ochry z grobów i stanowisk osadniczych kultury ceramiki grzebykowej. Wyniki ich zaskoczyły – wskazali bowiem, że ochra używana w rytuałach pogrzebowych podchodziła z różnych źródeł (innych niż ta używana do malowideł), a niekiedy w jednym grobie znajdowały się jej odmienne typy. Jej pochodzenie musiało mieć dla Finów głębokie znaczenie. Tajemnicze różnice chemiczne pomiędzy barwnikami Jak naukowcy wpadli na trop? Marja Ahola, badaczka prowadząca analizę, zauważyła, że próbki ochry pobrane z tego samego grobu różniły się składem chemicznym. Musiały więc mieć różne pochodzenie. Może to oznaczać, że pochodzenie pigmentu miało wymiar symboliczny – być może podkreślało tożsamość konkretnego zmarłego lub miało znaczenie rytualne. Ochra z pewnością nie była wybierana jedynie ze względu na kolor. Do analizy próbek wykorzystano techniki fluorescencji rentgenowskiej (XRF) oraz skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM-EDS). Pozwoliły one zidentyfikować różnice w składzie pierwiastkowym poszczególnych próbek. Sieć wymiany surowców w prehistorycznej Europie Konkretne typy ochry występowały tylk…

GettyImages-516087738-e600908.jpg
width: 3008
height: 2002

Muszle i skrzydła ptaków w grobie kobiety z epoki wikingów. „Najbardziej niezwykła rzecz”
type: item
date: 2025-12-10T11:09:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: grób
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wikingowie
description: Dwie muszle znajdowały się w ustach zmarłej kobiety żyjącej w Norwegii w epoce wikingów. Ta praktyka nie jest znana z grobów przedchrześcijańskich w tym kraju. W pochówku umieszczono też skrzydła ptaków. Kim była ta tajemnicza kobieta żyjąca 1200 lat temu?
encoded: Do tego niezwykłego znaleziska doszło dzięki amatorskiemu poszukiwaczowi. Na początku tego roku Roy Søreng natknął się z wykrywaczem metalu w Bjugn w okręgu Trøndelag w Norwegii na owalną broszkę na polu. Była to typowa biżuteria z epoki wikingów i stuleci poprzedzających. Znalazca zaalarmował archeologów z Muzeum Uniwersyteckiego Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU) oraz Rady Okręgu Trøndelag. W czasie badań naukowcy natknęli się na dobrze zachowanego szczątki z około 700 roku n.e. Jednak dalsze badania tego obszaru przyniosły nowe znalezisko: kolejny grób, tym razem z bardzo bogatym wyposażeniem. Archeolodzy postanowili go wyeksplorować, bo obawiali się, że zniszczy go rolnicza orka. Były to więc wykopaliska ratownicze. Bogactwo w wikińskim grobie Nowo znaleziony grób był tak bogaty, że archeolodzy prowadzili badania w tajemnicy, by nie przyciągać uwagi potencjalnych rabusiów. – Grób z epoki wikingów zawiera, jak sądzimy, szczątki kobiety, pochowanej w typowym stroju z epoki wikingów i z kompletem biżuterii z IX wieku. Wskazuje to na to, że była kobietą wolną i prawdopodobnie mężatką, być może właścicielką gospodarstwa – mówi Raymond Sauvage z Norweskiego Uniwersytetu Naukowo-Technicznego, który kieruje projektem badawczym w tym miejscu. Na wyposażenie grobu składały się dwie owalne broszki, które mocuje się do ramiączek sukienki na szelkach oraz mała klamra pierścieniowa. Uwagę zwraca też to, że szkielet zachowany był w bardzo dobrym stanie. To rzadkość jeśli chodzi o szczątki z tego okresu z obszaru Skandynawii. Muszle i ptaki. Wyjątkowe dary grobowe Jako „najbardziej niezwykłą rzecz” w grobie badacze wskazuję dwie muszle umieszczone w ustach zmarłej. – To praktyka, która nie była wcześniej znana z przedchrześcijańskich grobów w Norwegii. Nie wiemy jeszcze, z czym związana jest ich symbolika – dodaje Sauvage. Muszle przegrzebków leżały zakrzywioną stroną na zewnątrz, a prostą krawędzią do góry, tak że częściowo zakrywały usta. Ale to nie wszystko.…

wiking-f8af92b.jpg
width: 1575
height: 1050

Polscy archeolodzy odkryli unikatowy nubijski grób na pustyni w Sudanie. „Nie znamy drugiego takiego przypadku”
type: item
date: 2025-12-01T14:09:36.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: egipt
subject: grób
subject: polska nauka
subject: sudan
description: Zespół złożony z polskich archeologów dokonał wyjątkowego odkrycia na wschodnioafrykańskiej pustyni. Znalezisko ujawnia wcześniej nieznane praktyki pogrzebowe kultury Kerma. Analiza zawartości grobu przybliża nas do czasów starożytnego ludu.
encoded: Spis treści: Polscy naukowcy w Sudanie Gdzie prowadzone były wykopaliska? Jak wygląda odnaleziony szkielet? O nietypowym pogrzebie — z czym mężczyzna został pochowany? Co odkrycie mówi nam o zmianach klimatycznych i jakie są dalsze plany badaczy? Królestwo Kerma powstało w XXV w. p.n.e. i przetrwało do około 1500 r. p.n.e., kiedy zostało ostatecznie podbite przez egipskie wojska faraona Totmesa I. Było najstarszym, w pełni rozwiniętym państwem Nubii i to ono wyznaczyło kierunek rozwoju tego regionu przez ponad tysiąc lat. Centrum królestwa stanowiło miasto Kerma, którego pozostałości należą dziś do najciekawszych stanowisk archeologicznych górnego Nilu. Do naszych czasów zachowało się ponad 30 000 starożytnych grobów oraz monumentalna świątynia Western Deffufa, będąca centralnym punktem ruin dawnego miasta. Polscy naukowcy w Sudanie Pomimo dotychczasowych licznych znalezisk, prace prowadzone na sudańskiej pustyni Bajuda wciąż przynoszą nowe, zaskakujące odkrycia. Nie inaczej było w przypadku najnowszych badań polskich archeologów. Naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Muzeum Archeologicznego w Gdańsku natrafili na wyjątkową formę pochówku, która rzuca nowe światło na dotychczasową wiedzę o praktykach pogrzebowych tego regionu. Badacze podkreślają, że odkrycie to ma charakter absolutnie unikatowy. Gdzie prowadzone były wykopaliska? Pustynia Bajuda, na której odnaleziono unikatowy grób, dopiero od początku XXI wieku zaczęła stawać się atrakcyjnym obszarem badań archeologicznych. Przez lata słaba infrastruktura oraz niestabilna sytuacja polityczna Sudanu sprawiały, że naukowcy chętniej prowadzili wykopaliska w górnej Nubii, położonej bliżej granicy z Egiptem. Sytuacja zaczęła się zmieniać po 2017 roku, kiedy rejon Wielkiego Zakola Nilu zaczął przyciągać coraz więcej ekspedycji archeologicznych. W tym samym roku polscy badacze zainaugurowali projekt „Społeczności prehistoryczne pustyni Bajuda w Sudanie – nowe granice Królestwa Kerma”. W ramach badań odkryto 448 now…

shutterstock1162372888-5428205.jpg
width: 4000
height: 1824

Grób Jana Pawła II to wyraz prostoty i pokory. Jest świadectwem życia i pontyfikatu papieża
type: item
date: 2025-11-09T12:46:33.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: grób
subject: jan paweł II
subject: papież
subject: rzym
subject: watykan
description: Grób Jana Pawła II stał się jednym z najważniejszych celów pielgrzymkowych współczesnego chrześcijaństwa. Dla wiernych jest to miejsce cichej modlitwy i głębokiej refleksji. Stało się jednym z najważniejszych punktów na religijnej, historycznej i kulturowej mapie XXI wieku – świadectwem życia człowieka, którego pontyfikat przyczynił się do upadku systemu totalitarnego i który zainicjował dialog między religiami i kulturami, nadając Kościołowi katolickiemu nową dynamikę na progu trzeciego tysiąclecia.
encoded: Spis treści: Pierwsze miejsce pochówku papieża Ostatnia podróż Jana Pawła II Grób papieża wyraża prostotę i pokorę Jak trafić do grobu Jana Pawła II? 31 marca 2005 roku stan zdrowia papieża Polaka uległ gwałtownemu pogorszeniu. Gdy udał się do swojej prywatnej kaplicy, wystąpiły u niego silne dreszcze i wysoka gorączka. Był to początek wstrząsu septycznego połączonego z zapaścią sercowo-naczyniową. 2 kwietnia Jan Paweł II zaczął tracić przytomność. Jeszcze tego samego dnia doszło u niego do gwałtownego wzrostu temperatury. Wieczorem zapadł w śpiączkę. O godzinie 21:37 Renato Buzzonetti, osobisty lekarz papieski, stwierdził śmierć papieża, który był wzorem nie tylko dla społeczności katolickiej, ale także dla ludzi wszystkich wyznań. Pierwsze miejsce pochówku papieża Pogrzeb Jana Pawła II, który 8 kwietnia odbył się na Placu Świętego Piotra, był jednym z największych zgromadzeń w historii chrześcijaństwa. Według różnych szacunków, w ceremonii uczestniczyło od 2 do 4 milionów osób. Po uroczystościach pogrzebowych trumnę z ciałem papieża złożono w Grotach Watykańskich, tradycyjnej nekropolii papieży, znajdującej się pod posadzką bazyliki św. Piotra. Spoczęło tam ponad 90 biskupów Rzymu, a także wybrane osoby świeckie, w tym królowa Krystyna Wazówna i Maria Klementyna Sobieska. Papież spoczął w niewielkiej absydzie o białych ścianach, a jego trumnę przykryto prostą płytą nagrobną. Pierwotny grób Jana Pawła II znajdował się w miejscu o szczególnym znaczeniu duchowym – w pobliżu tradycyjnej lokalizacji grobu św. Piotra. Od samego początku skromne miejsce pochówku stało się celem niekończących się pielgrzymek, a wąskie korytarze Grot Watykańskich z trudem mieściły tłumy wiernych. Papież Polak nie miał jednak spocząć tam na zawsze. Ostatnia podróż Jana Pawła II Proces beatyfikacyjny Jana Pawła II, wydarzenie bezprecedensowe w nowożytnej historii Kościoła, został oficjalnie otwarty 28 czerwca 2005 roku i od tamtego dnia postępował w niezwykle szybkim tempie. Kluczowym moment…

grob-jp2-b30e3b6.jpg
width: 1799
height: 1200

Kluczowa rola kobiet w prastarym mieście Çatalhöyük. Co mówią ich groby?
type: item
date: 2025-06-26T14:00:18.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grób
subject: kobiety
subject: neolit
subject: turcja
description: Kobiety odgrywały kluczową rolę w funkcjonowaniu jednego z najstarszych miast świata – Çatalhöyük w obecnej Turcji. Taki wniosek był możliwy dzięki analizie DNA ich szczątków złożonych… pod posadzkami domów. W analizach uczestniczyli Polacy.
encoded: Spis treści: Szkielety pod podłogą domów Krewni w domach? Nie zawsze Szczególna rola kobiet Równość mieszkańców osady na barkach kobiet Çatalhöyük jest stanowiskiem archeologicznym położonym w centralnej Turcji. Niegdyś znajdowała się tutaj obszerna osada. Ale była wyjątkowa pod wieloma względami: nie było tutaj ulic, a domostwa przylegały do siebie ścianami. Z lotu ptaka wyglądała jak plaster miodu. Ludzie żyli tutaj prawie 1200 lat – od 7100 do 5950 roku p.n.e. W momencie rozkwitu żyło tu nawet 6 tys. osób. Kiedyś Çatalhöyük określano najstarszym miastem świata, ale nie jest to prawda. Jednak jest to jedna z najstarszych złożonych i największych osad na świecie. Obecnie jej relikty znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Od lat w badaniach tego miejsca zaangażowani są polscy archeolodzy i badacze innych specjalności. Właśnie opublikowano publikację naukową w prestiżowym „Science”, której są współautorami. Rzuca ona nowe światło na rolę kobiet. Szkielety pod podłogą domów Jedną z zaskakujących dla nas rzeczy jest sposób pochówków mieszkańców osady. Otóż składano ich na wieczny odpoczynek w domach – w jamach pod posadzką. Podobnie było w przypadku innych osad z na Bliskim Wschodzie w okresie neolitu, czyli w czasach, gdy upowszechniło się rolnictwo i hodowla. Na potrzeby najnowszych badań, które opublikowano na łamach czasopisma „Science”, przeanalizowano genomy 131 ludzi z Çatalhöyük. Naukowców ciekawiło, kim byli ludzie pochowani w poszczególnych domach i jakie łączyły ich więzy pokrewieństwa. Badania paleogenetyczne wykonał zespół genetyków z Bliskowschodniego Uniwersytetu Technicznego i uniwersytetu Hacettepe w Ankarze pod kierunkiem prof. Mehmeta Somela, we współpracy m.in. z prof. Arkadiuszem Marciniakiem z Wydziału Archeologii z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Prace zespołu trwały przez 12 lat, bo pobrano próbki z kilkuset szczątków, ale tylko część nadawała się do analiz. Krewni w domach? Nie zawsze Badaczy czekało kilka zaskocze…

shutterstock2639751863-fc89616.jpg
width: 8156
height: 5013

Co znaleźli przy „lodowym księciu”? Tak bogatego pochówku nikt się nie spodziewał
type: item
date: 2025-06-03T10:19:18.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bawaria
subject: dzieci
subject: grób
description: Miał błękitne oczy i jasne włosy. Pochowano go 1300 lat temu w grobie z bogatymi darami, wśród których był jedwab i srebrne bransolety. W momencie śmierci chłopiec miał zaledwie półtora roku. Już wiemy, dlaczego tak szybko zmarł.
encoded: Spis treści: Grób jak dom – jak pochowano dziecko? Bogate wyposażenie „księcia”. Jedwab i srebro Do odkrycia doszło w 2021 roku w Mattsies. Tak bogaty grób z obstawą kamienną zaskoczył naukowców. Dlatego w celu dokładnych badań postanowiono przetransportować go w całości do laboratorium. W tym celu zamrożono go z pomocą ciekłego azotu. Dlatego nazwano go „lodowym księciem”. Od tego czasu w sterylnych warunkach trwają analizy grobu, wydobytego wraz z otaczającą go ziemią. Naukowcy ogłosili szereg zaskakujących informacji. Grób jak dom – jak pochowano dziecko? Zespół konserwatorów, archeologów i techników wykopaliskowych z Bawarskiego Urzędu ds. Ochrony Zabytków (BLfD) pozyskał mnóstwo informacji z zmrożonego ciała dziecka. – Wyniki badań pokazują teraz w imponujący sposób, jak wiele informacji można uzyskać z tak niezwykłego znaleziska grobu dzięki odpowiednim metodom wydobycia i intensywnej analizie – mówi prof. inż. Mathias Pfeil, konserwator generalny BLfD. Dziecko spoczywało w komorze grobowej wykonanej z płyt kamiennych w dawnej rzymskiej posiadłości ziemskiej. Jego forma przypominała niewielki domek uszczelniony zaprawą wapienną – to spora rzadkość w tamtym czasie. Dziecko żyło prawdopodobnie między 670 a 680 r. n.e. Z badań wynika, że miało niebieskie oczy i jasne włosy. Z analiz izotopów strontu w jego zębach i profilu DNA można wywnioskować, że chłopiec pochodził z rejonu, w którym umarł. Rozwój jego uzębienia wskazuje, że był karmiony piersią aż do śmierci w wieku półtora roku. Pomimo wzmacniającego odporność działania mleka matki, spotkał go los częsty w czasach przednowoczesnych. Zmarł na skutek przewlekłej infekcji, która rozwinęła się z zapalenia ucha środkowego. – Śmierć chłopca musiała wstrząsnąć jego znaczącą w regionie rodziną. Najwyraźniej podjęła ona wielkie wysiłki, aby zorganizować dziecku pogrzeb odpowiadający jego statusowi społecznemu – skomentował prof. Pfeil. Bogate wyposażenie „księcia”. Jedwab i srebro W komorze grobowej chłopca złożono n…

ksiaze-0a5e8b1.png
width: 900
height: 600

Jan Kiliński to szewc, który został bohaterem. Dlaczego jego grobowiec zniknął?
type: item
date: 2025-03-24T07:01:19.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: grób
subject: historia polski
subject: wojna
description: Jan Kiliński to jedna z najbardziej znanych postaci w historii Polski. Bohater powstania kościuszkowskiego. Tymczasem jego grób po prostu został usunięty z powierzchni ziemi.
encoded: Spis treści: Bożyszcze warszawskich dam Krwawa łaźnia Moskali Droga na Powązki Grób, który zniknął Pomnik, który krążył Jan Kiliński to jeden z najbardziej nietypowych polskich bohaterów narodowych. Urodzony w Trzemesznie, wykształcony na szewca, pozostawił Wielkopolskę i wyjechał do Warszawy. Tam za rządów króla Stanisława Augusta przystojny młody rzemieślnik zdobył popularność jako wytwórca eleganckiego obuwia damskiego. Bożyszcze warszawskich dam Profesjonalne umiejętności, elokwencja i osobisty wdzięk zapewniły mu wzięcie. To dało mu jeśli nie spore pieniądze, to przynajmniej zdolność kredytową, dzięki czemu kupił dwie kamieniczki na ulicy Dunaj. Zyskał też szerokie znajomości. „Takimi talentami szewc damski od natury obdarzony musiał być koniecznie skrytym bożyszczem kobiet warszawskich, z którymi często nie kończył na przyzucie składnego trzewiczka” – pisał o nim pamiętnikarz Antoni Trębicki. Co więcej, miał Kiliński patriotyczne i reformatorskie zapędy, które krzewił wśród warszawskich mieszczan. Wsparcie dam z towarzystwa zapewniało mu nietykalność, bo „jak tu pozwolić więzić szewca, który dogadzał w obuwiu”. Nie był jednak Kiliński, jak pokazywano w czasach PRL, reprezentantem społecznych nizin, lecz dobrze sytuowanym rzemieślnikiem, który wkradł się w łaski elit. U zarania insurekcji kościuszkowskiej pokazał też, że umie porwać za sobą tłumy, co wykreowało go na swoistego trybuna ludowego. Krwawa łaźnia Moskali Pomimo braku doświadczenia wojskowego był niesamowicie odważny. „Obdarzony od natury duszą hartowną i śmiałą, niezmordowaną czynnością, wrodzonym darem wymowy popularnej, nie dziw więc, że przed wybuchnięciem powstania stał się jednym z najsilniej w wpływających do niej sprawców. Trzydzieści tysięcy rzemieślników i chłopców sklepowych posłusznych było na wolę jego. On pierwszy dał uczuć pospólstwu ważność i siły jego. Przyrzekł tymczasem rządowi wystawić pułk z samych mieszczan warszawskich. Odtąd człek taki przestał być uważany za szewca. Wyznaczon…

JanKilinski-d63a3ff.jpg
width: 2197
height: 1098

Najstarszy na świecie dowód na ascezę wśród zakonnic. Dramatyczne odkrycie z Jerozolimy
type: item
date: 2025-03-10T10:04:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: chrześcijaństwo
subject: grób
subject: jerozolima
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: wierzenia
subject: zakon
description: Blisko 30 metalowych pierścieni ściskało ciało kobiety złożonej do grobu 1500 lat temu w Jerozolimie. To najstarszy namacalny dowód na ekstremalną ascezę wśród chrześcijańskich zakonnic.
encoded: Spis treści: Dramatyczne odkrycie pod ołtarzem Ascetyczny zakonnik? Czy raczej zakonnica? Ekstremalna asceza – nic dziwnego w czasach bizantyjskich Do tego niezwykłego odkrycia doszło w miejscu leżącym około trzech kilometrów na północny zachód od Starego Miasta w Jerozolimie. To tam między V a VII wiekiem naszej ery działał bizantyjski klasztor. Dramatyczne odkrycie pod ołtarzem Znalezisko ogłosili badacze z Izraelskiego Urzędu ds. Starożytności. Niezwykły pochówek znajdował się wśród wielu innych w kryptach pod ołtarzem kościoła. Ołtarz ten naukowcy określają mianem bema. To podniesiona podłoga lub platforma na wschodnim krańcu kościoła, na której znajduje się ołtarz ze stołem ołtarzowym. Słowo bema pochodzi z języka greckiego i oznacza platformę lub stopień. Pod podłogą były też groby należąca do dzieci i mężczyzn. Jeden ze szkieletów szczególnie przykuł uwagę naukowców. Był ściśnięty kilkunastoma pierścieniami wokół ramion lub rąk, czterema pierścieniami wokół szyi i co najmniej 10 pierścieniami wokół nóg. Dodatkowo na brzuchu położono żelazne płyty. Osobę pochowano z niewielkim metalowym krzyżem. Kim była? Ascetyczny zakonnik? Czy raczej zakonnica? Mimo, że dla laika takich pochówek może kojarzyć się z torturami, to w tym przypadku naukowcy od początku nie mieli wątpliwości. W ten sposób pochowano osobę, która poddała się dobrowolnej ascezie, a nie karze. Jednak początkowo uważano, że był to chrześcijański mnich. W źródłach historycznych czytamy, że był to jeden z nietypowych sposobów pokuty. Przyjętą wówczas koncepcją było to, że im bardziej dana osoba powstrzymuje się od przyjemności, a nawet umęcza swoje ciało, tym bardziej dusza wznosi się na wzniosłe duchowe wyżyny. Bardziej rozpowszechnione do okresu późnego średniowiecza było jednak na przykład samobiczowanie. Kości zmarłej osoby znalezionej w Jerozolimie zachowały się kiepsko. Dlatego trudno było ustalić płeć z całą pewnością. Naukowcy z Instytutu Weizmanna wykorzystali innowacyjną technologię, która um…

najstarsza-ascetka-ad30fbb.png
width: 900
height: 600

Gdzie znajduje się grób Kopernika? Astronom zasłynął jako ten, który wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię
type: item
date: 2025-02-01T13:22:54.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: grób
subject: historia polski
subject: mikołaj kopernik
description: Mikołaj Kopernik, wybitny polski astronom, przez wieki pozostawał postacią, która wywoływała zarówno podziw, jak i kontrowersje. Grób Kopernika przez długi czas owiany był tajemnicą. Poszukiwania prowadzone były nie tylko przez naukowców. Odnalezieniem grobu astronoma interesował się sam Napoleon Bonaparte, własne prace prowadzili też naziści. Dopiero w XXI wieku udało się ostatecznie zlokalizować miejsce spoczynku twórcy teorii heliocentrycznej.
encoded: Spis treści: Kanonik Kapituły Warmińskiej Zęby astronoma Grób Kopernika z Układem Słonecznym Mikołaj Kopernik, choć znany dziś jako jedna z najważniejszych postaci w historii nauki, za życia był postrzegany z rezerwą. W chwili śmierci w 1543 roku był cenionym, lecz skromnym kanonikiem, jednym z 16 kanoników Kapituły Warmińskiej. Znany był głównie ze swoich zdolności matematycznych i sprawności administracyjnych, a także jako lekarz, choć z wykształcenia był prawnikiem. Jego teoria, która umieściła Słońce w centrum Układu Słonecznego, w opozycji do dominującej wówczas teorii geocentrycznej, była rewolucyjna i sprzeczna z nauczaniem Kościoła katolickiego. Obawiając się konsekwencji, Kopernik opublikował swoje najważniejsze dzieło, „De revolutionibus orbium coelestium” („O obrotach sfer niebieskich”), dopiero tuż przed śmiercią. Drukiem ukazało się w Norymberdze w roku jego śmierci i choć wywołało niemałe zamieszanie w kręgach elit ówczesnej Europy, uznano je jedynie za jedną z możliwych hipotez. Uznane początkowo za żart dzieło szybko zaczęło zmieniać świat nauki i myślenie o kosmosie. Kościół w 1616 roku umieścił dzieło na indeksie ksiąg zakazanych, z którego zostało usunięte dopiero w XVIII wieku. Kanonik Kapituły Warmińskiej Sam pochówek Kopernika odbył się bez większych uroczystości, a osoby odpowiedzialne za jego pogrzeb nie pozostawiły żadnego znaku szczególnego, np. płyty nagrobnej. Grób Kopernika przez wieki znajdował się w nieoznakowanym miejscu pod podłogą fromborskiej katedry. Już 38 lat po jego śmierci biskup warmiński Marcin Kromer próbował ustalić miejsce pochówku, jednak żaden z kanoników Kapituły nie potrafił go wskazać. Tablicę epitafijną ku jego pamięci umieszczono przypadkowo – naprzeciw siódmego ołtarza. W XVII wieku najeźdźcy szwedzcy splądrowali krypty katedry, a II wojna światowa przyniosła kolejne zniszczenia. W okresie ostatnich 200 lat poszukiwania miejsca pochówku Kopernika zintensyfikowano, lecz długo nie przynosiły one rezultatów. W 1941 r…

grob-kopernika-0-ad3f0f3.png
width: 1200
height: 630

W Ekwadorze znaleziono rozczłonkowane szczątki kobiety w ciąży. Była ofiarą brutalnego rytuału
type: item
date: 2025-01-30T07:56:27.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: ekwador
subject: grób
subject: odkrycia archeologiczne
description: Archeolodzy w Ekwadorze odnaleźli szkielet kobiety sprzed 1200 lat. Badanie wykazało, że była w ciąży i została zamordowana, a wcześniej pobita. Najprawdopodobniej była ofiarą tajemniczego rytuału.
encoded: Spis treści: Zmasakrowane szczątki Pochowana z godnością Symboliczna kara Dlaczego kobietę złożono w ofierze? Składanie ofiar z ludzi znane jest od najdawniejszych czasów i powszechne było w różnych epokach historycznych. Najczęściej miało związek z różnymi praktykami religijnymi. Zabicie drugiego człowieka najczęściej odbywało się na cześć bóstwa, a motywacje były różne. Najczęściej chodziło jednak o przychylność niebios, ale w niektórych kulturach ofiara ta wynikała z lęku przed np. kataklizmami. Najlepiej udokumentowane są ofiary z ludzi w Mezoameryce, a zwłaszcza w kulturze Azteków. Zmasakrowane szczątki Na łamach czasopisma naukowego „Latin American Antiquity” naukowcy z Uniwersytetu Północnej Karoliny opublikowali swoje najnowsze badania. Opisują odkrycie szczątków kobiety, której pochówek znaleziono w Ekwadorze na stanowisku archeologicznym Buen Suceso. Grób datowany jest na lata 771–953 n.e. Szkielet należał do osoby młodej, która w chwili śmierci była w ciąży i miała ok. 17–20 lat. Badanie wykazało, że miała uszkodzoną czaszkę. Ponadto uczeni ustalili, że po śmierci kobiecie odcięto dłonie, a także lewą nogę. Na wielu kościach widać było ślady nacięć, co sugeruje, że ciało kobiety musiało być bardzo naruszone. Ponadto w grobie umieszczono także głowę zupełnie innej osoby w wieku 25–35 lat. – To wszystko sugeruje, że dziewczyna ta została złożona w ofierze, co jest rzadkim przypadkiem dla ludów przybrzeżnych Ekwadoru – napisali w badaniu autorzy. Pochowana z godnością Co ciekawe, w pochówku znajdowało się bardzo dużo bogatych darów grobowych, w tym ozdoby wykonane z muszli, a także kamienie szlachetne. Badacze zidentyfikowali, że artefakty te należały do kultury Manteño. Była to jedna z ostatnich kultur prekolumbijskich w dzisiejszym Ekwadorze. Nazwa pochodzi od miasta Manta, które znajduje się w regionie zajmowanym przez ten lud. Naukowcy uważają jednak, że pomimo morderstwa, ofiary i zbezczeszczenia ciała, kobieta została pochowana z odpowiednim szacunkiem…

ofiara-z-kobiety-9d779ba.jpg
width: 650
height: 366

Gdzie znajduje się grób św. Piotra? Szczątki pierwszego papieża odkryto 85 lat temu
type: item
date: 2025-01-12T09:03:46.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijaństwo
subject: grób
subject: papież
subject: religie
subject: watykan
description: Grób św. Piotra to jedno z najważniejszych miejsc chrześcijaństwa. Jeden z najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa odegrał kluczową rolę w formowaniu wczesnego Kościoła. Jego życie, męczeńska śmierć i miejsce pochówku stały się fundamentem tradycji chrześcijańskiej, zwłaszcza w kontekście Rzymu jako centrum katolicyzmu.
encoded: Spis treści: Męczeńska śmierć i pochówek św. Piotra Grób św. Piotra i Bazylika Konstantyńska Bazylika św. Piotra Kontrowersje i badania naukowe Ciekawostki związane z grobem św. Piotra „Ty jesteś Piotr [gr. Petros], i na tej opoce [gr. petra] zbuduję mój Kościół, a bramy piekielne go nie przemogą” (Mt 16,18). Ten fragment jest kluczowy dla rozumienia roli św. Piotra w Kościele katolickim jako pierwszego papieża i fundamentu wspólnoty chrześcijańskiej. W pewnym sensie zdanie to jest prawdą zarówno w sposób symboliczny, jak i całkiem rzeczywisty. Ponieważ to właśnie nad grobem świętego Piotra stanęła Bazylika Konstantyńska, a następnie – Bazylika św. Piotra. Męczeńska śmierć i pochówek św. Piotra Święty Piotr, znany również jako Szymon, zanim spotkał Jezusa, był rybakiem z Betsaidy – małego miasteczka położonego nad Jeziorem Galilejskim. Pracował razem ze swoim bratem Andrzejem, który również został uczniem Jezusa, oraz z Jakubem i Janem, synami Zebedeusza. Mieszkał w Kafarnaum, gdzie miał własny dom, który później stał się miejscem spotkań pierwszej wspólnoty chrześcijańskiej. Powołując go na ucznia, Jezus miał powiedzieć: „Pójdź za Mną, a uczynię cię rybakiem ludzi” (Mt 4,19). Według tradycji, św. Piotr poniósł męczeńską śmierć w Rzymie podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Nerona, około 64 roku n.e. Został skazany na śmierć przez ukrzyżowanie. Jednak nie czując się godnym śmierci, jaką poniósł jego nauczyciel, poprosił o ukrzyżowanie głową w dół. Jego ciało pochowano na cmentarzu przy Via Cornelia, w pobliżu Cyrku Nerona na Wzgórzu Watykańskim. Miejsce to szybko stało się celem pielgrzymek dla wczesnych chrześcijan, którzy oddawali cześć apostołowi. Grób św. Piotra i Bazylika Konstantyńska W IV wieku cesarz Konstantyn Wielki zlecił budowę bazyliki nad grobem św. Piotra. Było to monumentalne przedsięwzięcie. Aby wznosić bazylikę dokładnie nad grobem apostoła, Konstantyn zlecił rozległe prace ziemne. W trakcie wyrównywania terenu doszło do zniszczenia…

grob-sw-piotra-1c7576a.jpg
width: 1024
height: 674

Tak wyglądała kobieta pochowana 400 lat temu z sierpem na szyi. Spektakularna rekonstrukcja
type: item
date: 2024-11-07T14:20:02.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: grobowce
subject: kobiety
subject: kości
subject: Kujawsko-Pomorskie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wampiry
description: Zmarła w wieku zaledwie 18–20 lat. W XVII wieku pochowano ją z sierpem na szyi na cmentarzu w rejonie dzisiejszego Pnia w woj. kujawsko-pomorskim. Światowej sławy ekspert odtworzył realistyczny wizerunek kobiety.
encoded: Spis treści: Tak wyglądała „wampirka” Zosia Dlaczego kobietę pochowano w tak dziwny sposób? Pień – czy czeka nas więcej zagadek? W 2022 r. naukowcy odkryli w Pniu parę grobów, ale jeden zwrócił ich szczególną uwagę. Był to pochówek kobiety. Na jej szyi znajdował się żelazny sierp. Z kolei na palcu lewej stopy zamknięto trójkątną kłódkę. Znalezisko wzbudziło wielkie zainteresowanie w kraju i za granicą. Z tego powodu badacze postanowili odtworzyć jej realistyczny wizerunek. Właśnie zaprezentowali wynik. Tak wyglądała „wampirka” Zosia Do udziału w projekcie zaproszono znanego szwedzkiego rekonstruktora i jednocześnie archeologa, Oscara Nilssona. To on wykonał popiersie zmarłej, która archeolodzy nazywają Zosia. Dlaczego takie imię? Jak wyjaśniła National Geographic Polska Magdalena Zagrodzka z Toruńskiego Stowarzyszenia Edukacyjnego „Ewolucja”, reprezentująca zespół badaczy, tak ją określił jeden z pracowników zatrudnionych w czasie wykopalisk i takie miano już przylgnęło do zmarłej. Popiersie ukazuje młodą kobietę z jasnymi oczami i ciemnymi blond włosami. Na głowie ma jedwabny czepek – pozostałości po nim znaleźli w czasie wykopalisk archeolodzy. Oznacza to, że mogła pochodzić z zamożnej rodziny. Ciało kobiety ułożono na poduszce w staranny sposób. Eksperci zauważają, że zmarła nie była skazana za rzekome czary – ciała takich osób traktowano w inny sposób. Dlatego interpretacja tego pochówku jest dla badaczy zagadką. Wykonane rekonstrukcji wizerunku zmarłej było wieloetapowe. Pierwszym krokiem w rekonstrukcji były badania antropologiczne szkieletu wykonane przez dr Alicję Drozd-Lipińską z Muzeum we Włocławku. Kolejno przystąpiono do zrobienia tomografii i skanu czaszki zmarłej. Dr Łukasz Czyżewski z Instytutu Archeologii UMK w Toruniu przygotował pliki 3D, z których wykonano wydruk czaszki w trójwymiarze w skali 1:1. Potem do pracy przystąpił Nilsson. Artysta doklejał do wydruku kołki o różnej długości, które odzwierciedlają grubość ciała w anatomicznych punktach tw…

wampirka-d082d59.png
width: 1200
height: 630

Przerażający rytuał w neolitycznej Europie: kobiety związane i pogrzebane żywcem. Dziś tak zabija mafia
type: item
date: 2024-04-12T06:47:16.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: grób
subject: morderstwa
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Naukowcy znaleźli dwadzieścia prehistorycznych ofiar morderstwa metodą „incaprettamento”. Kiedyś składano je w ramach rytuału związanego z rolnictwem. Dziś brutalnych zabójstw tym sposobem dokonują włoskie grupy przestępcze.
encoded: W tym artykule: Trzy kobiety we wspólnym grobie Ofiary neolitycznych rytuałów Rytualne morderstwa w neolitycznej Europie Z neolitu do współczesności W Europie okresu neolitu odprawiano przerażający rytuał ofiarny. Jak donoszą autorzy artykułu opublikowanego wczoraj w czasopiśmie „Science Advances”, kilka tysięcy lat temu na naszym kontynencie ludzi mordowano metodą zwaną „incaprettamento”. Ręce ofiar były krępowane, a ich szyja przywiązywana do nóg ugiętych za plecami. W takiej pozycji człowiek powoli się dusił. Trzy kobiety we wspólnym grobie Wszystko zaczęło się od jednego grobu. Naukowcy z kilku francuskich uniwersytetów ponownie przeanalizowali neolityczny pochówek odkryty 20 lat temu w Saint-Paul-Trois-Châteaux w okolicach Awinionu w południowej Francji. Mogiła ma kształt silosu albo dołu do przechowywania ziarna. Złożono w niej zwłoki trzech kobiet zmarłych ok. 5500 lat temu. Pierwsza z ofiar, mniej więcej 50-letnia, została położona na lewym boku. Najprawdopodobniej zmarła z przyczyn naturalnych i została pochowana w typowej pozycji dla tego okresu. Blisko jej głowy ustawiono wazon. Druga i trzecia kobieta leżały pod nawisem grobu – na plecach i na brzuchu. Obie miały ugięte kończyny dolne. Nie zachowały się żadne ślady krępujących je powrozów. Jednak pozycja, w jakiej zostały znalezione, wskazuje, że były związane. Ciężkie kamienie leżące obok sugerują z kolei, że po wrzuceniu do grobowca zostały celowo przygniecione głazami. Naukowcy przypuszczają, że te dwie ofiary, związane metodą „incaprettamento”, zostały pogrzebane żywcem. Ofiary neolitycznych rytuałów Złożone w tej mogile kobiety padły prawdopodobnie ofiarą rytuału mającego związek z rolnictwem. Wskazuje na to m.in. wydłużona drewniana struktura oryginalnie wzniesiona nad grobowcem. Została ona zrównana ze Słońcem w okresie przesileń. Miała wejścia na obu końcach, przez które w dniu przesilenia zimowego i letniego do środka dostawały się promienie słońca. Prawdopodobnie miały oświetlić kapłankę albo k…

przerazajacy-rytual-w-neolitycznej-europie-kobiety-zostaly-wiazane-i-grzebane-zywcem-dzisiaj-tak-zabija-wloska-mafia-a605eea.jpg
width: 1200
height: 630

Na nim zmarły miał spać wiecznie. Pierwsze takie odkrycie archeologiczne w Wielkiej Brytanii
type: item
date: 2024-02-08T12:05:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: archeologia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: londyn
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rzym
subject: starożytny rzym
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
description: W centrum Londynu odkryto kompletnie zachowanie rzymskie łoże pogrzebowe sprzed blisko 2 tysięcy lat. To pierwsze takie znalezisko na terenie Wielkiej Brytanii.
encoded: W tym artykule: Miejsce spoczynku pierwszych mieszkańców Londynu Znalezisk archeologicznych jest więcej Brytania była częścią Imperium Rzymskiego przez ponad 350 lat. Rzymianie ustanowili prowincję za czasów cesarza Klaudiusza w 43 r. n.e. Władza Rzymu utrzymywała się tam do początku V wieku. To w tym czasie powstało dużo miast, które istnieją do dziś. Londinium (rzymski Londyn) założono około 50 r. n.e. Szybko stał się centrum administracyjnym prowincji. Dziś to stolica Wielkiej Brytanii. Rzymianie dbali też o infrastrukturę wyspy i stworzyli na przykład siatkę dróg łączących nawet najbardziej odległe części Brytanii. Miejsce spoczynku pierwszych mieszkańców Londynu Wysyp kolejnych odkryć archeologicznych w centrum Londynu nie powinien zatem nikogo dziwić. W końcu miasto ma bardzo długą historię. Ostatnio w czasie badań poprzedzających budowę wielkiego biurowca w rejonie Holborn Viaduct archeolodzy z Museum of London Archaeology (MOLA) natknęli się na cmentarz z czasów rzymskich. A konkretniej: miejsce pochówku pierwszych londyńczyków! – Wiemy, że Rzymianie chowali swoich zmarłych wzdłuż dróg, poza ośrodkami miejskimi. Nie było więc wielkim zaskoczeniem odkrycie pochówków w tym miejscu, które w okresie rzymskim znajdowało się 170 m na zachód od murów miejskich i obok głównej rzymskiej drogi […]. Jednak stan zachowania, jaki napotkaliśmy, a zwłaszcza odkrycie tak szerokiej gamy drewnianych znalezisk - naprawdę nas zaskoczył – przyznała Heather Knight z MOLA. Łoże na wieczność Znaleziska są unikatowe. Wśród nich jest pięć dębowych trumien. Do tej pory w Londynie odkryto tylko trzy takie obiekty. Natomiast absolutną sensacją jest świetnie zachowane łoże pogrzebowe. Taka praktyka pogrzebowa była znana w całym Imperium Rzymskim i „zadokumentowana” w postaci przedstawień w ówczesnej sztuce. Jednak do tej pory w Wielkiej Brytanii archeologom nigdy nie udało się odkryć kompletnego łoża pogrzebowego. Wykonano je z wysokiej jakości dębu. Ma rzeźbione nóżki przymocowane małym…

na-nim-zmarly-spac-mial-wiecznosc-pierwsze-takie-odkrycie-archeologiczne-w-wielkiej-brytanii-7052793.png
width: 1397
height: 848

W Egipcie odkryto grobowiec faraońskiego skryby. Przez siedzącą pracę miał problemy z kręgosłupem
type: item
date: 2023-11-06T10:18:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: egipt
subject: grób
subject: grobowce
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Zmarł w wieku zaledwie 25 lat. Cierpiał na artretyzm, a jego kręgosłup był zniszczony przez siedzący tryb życia. Czescy archeolodzy odkryli w Egipcie grobowiec faraońskiego skryby sprzed 2500 lat.
encoded: W tym artykule: Grobowiec faraońskiego skryby z czasów okupacji Jak wyglądał grobowiec? Rabusie byli pierwsi, zostawili szkielet Archeolodzy z Czeskiego Instytut Egiptologii na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Karola w Pradze od lat prowadzą wykopaliska na nekropolii w Abusir w Egipcie. Znajdują się tam nie tylko faraońskie piramidy, ale również grobowce należące do wysokich urzędników i świty egipskich królów. Grobowiec faraońskiego skryby z czasów okupacji W I tysiącleciu przed naszą erą Egipt znacząco osłabł politycznie i militarnie. Wpadał w obce ręce. To właśnie z tych czasów pochodzi grób skryby, na który natknął się zespół czeskich egiptologów. Do odkrycia doszło w kwietniu tego roku wśród innych szybowych grobowców z okresu saicko-perskiego, czyli XXVI i XXVII dynastii. Skrywał się tam grobowiec skryby sprzed 2500 lat. To wówczas perski władca Kambyzes podbił i podporządkował sobie Egipt. On i kilku kolejnych władców perskich było faraonami, czyli królami Egiptu. – Jest to bogato zdobiony grobowiec szybowy średniej wielkości, którego właściciel, niejaki Dżehutimhat, pełnił funkcję królewskiego skryby – wyjaśnia prof. Ladislav Bareš, który od ponad dwóch dekad koordynuje czeskie wykopaliska w tym rejonie. W jego ocenie to znalezisko rzuca światło na zmiany zachodzące w Egipcie w tych burzliwych czasach, czyli w VI i V wieku p.n.e. Jak wyglądał grobowiec? Grobowiec faraońskiego skryby składał się z trzech zasadniczych elementów. Pierwszym była cześć naziemna, ale ona została zniszczona już w starożytności. To tam bliscy zmarłego składali dary. Druga część to 14-metrowy szyb prowadzący do podziemi. Trzecia i zasadnicza część grobowca to właśnie komora grobowa wykuta głęboko pod ziemią. To na nią natknęli się czescy egiptolodzy w tym roku. Komora grobowa jest bogato zdobiona hieroglifami i rozmaitymi scenami. Na przykład północna ściana pokryta jest zaklęciami, które miały chronić przed ukąszeniem węży. Po raz pierwszy zapisano je w Tekstach Piramid, czyli na ściana…

w-egipcie-odkryto-grobowiec-faraonskiego-skryby-przez-siedzaca-prace-mial-problemy-z-kregoslupem-839ded2.jpg
width: 2000
height: 1333

Jakie tajemnice skrywa grób Jezusa? O tych odkryciach nie każdy wie
type: item
date: 2023-05-09T10:32:12.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: grób
subject: jezus chrystus
subject: odkrycia archeologiczne
subject: renowacja
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Mimo zniszczeń sprzed tysiąca lat grób Pana Jezusa ma wciąż oryginalne elementy konstrukcyjne. Przetrwały pożary, wojny i trzęsienia ziemi. To archeologiczna sensacja.
encoded: W tym artykule: Gdzie jest grób Jezusa? Odkrycia w grobie Jezusa Grób Jezusa w Jerozolimie i inne święte miejsca Grób Pana Jezusa znajduje się w Bazylice Grobu Świętego w Jerozolimie w Izraelu. Wierni wierzą, że grobowiec jest miejscem pochówku i zmartwychwstania Chrystusa. Od około IV wieku jest to miejsce kultu chrześcijańskiego. Co roku odwiedzają je pielgrzymi z całego świata. Szczególnie w okolicach Niedzieli Wielkanocnej. Sam grobowiec to prosta, kamienna konstrukcja. Znajduje się wewnątrz bogato zdobionego budynku z kopułą ozdobioną scenami z życia Jezusa i dwiema marmurowymi kolumnami przy wejściu. Gdzie jest grób Jezusa? Przez wieki Bazylika Grobu Świętego była celem dewastacji z rąk ludzkich i sił przyrody. W 1009 roku została zupełnie zburzona i odbudowana. Współcześni naukowcy od lat zastanawiają się, czy w związku z tą odbudową zachowano jej pierwotną lokalizację i czy naprawdę może stać na miejscu, które potwierdziła delegacja z Rzymu 17 wieków temu? Dzięki badaniom wspieranym przez National Geographic udało się to potwierdzić. Pozostałości groty wewnątrz bazyliki są bezsprzecznie tym samym miejscem. Świadczy o tym przebadana próbka zaprawy murarskiej pomiędzy naturalną skałą jaskini i marmurową płytą grobowca. Zaprawa pochodzi z 345 roku. To 19 lat po podawanej w źródłach dacie odnalezienia grobu. Do tej pory najwcześniejsze znaleziska w tym miejscu datowane były na czasy wypraw krzyżowych, czyli tysiąc lat temu. Co prawda archeolodzy nie mogą potwierdzić, że właśnie w tym miejscu złożono ciało Jezusa z Nazaretu. Jednak można z całą pewnością stwierdzić, że pierwsze prace rozpoczęły się tu w czasach pierwszego chrześcijańskiego cesarza rzymskiego – Konstantyna. Odkrycia w grobie Jezusa Po raz pierwszy od wieków grób Pana Jezusa otwarto w październiku 2016 roku, przy okazji prac renowacyjnych przeprowadzanych przez interdyscyplinarny zespół z politechniki w Atenach. Pobrano wtedy kilka próbek zaprawy do dalszych badań. Kiedy w 325 r. do Jerozolimy przy…

jakie-tajemnice-skrywa-grob-pana-jezusa-a2bf232.jpg
width: 784
height: 441