National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-24T13:21:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Wakacje w Grecji nie muszą być drogie. Te wyspy zaskakują cenami poza sezonem
items: Starożytny traktat Archimedesa odnaleziony. Skrywał się pod średniowiecznymi modlitwami
items: Była jedną z najbardziej przerażających istot greckich mitów. Jej los zależał od kaprysu bogów
items: Wyspa bez samochodów. Na Hydrze zamiast silników słychać stukot kopyt
items: Ta grecka wyspa zachowała spokojny charakter. Turystyka nie odebrała jej autentyczności
items: Grecy podczas starożytnych rytuałów pili ten psychodeliczny napój. „Antyczne LSD” przygotowywano ze sporyszu
items: Ślub jak z filmu? Coraz więcej par mówi „tak” za granicą. Te miejsca są hitem 2026 roku
items: Ateny na weekend. W tym mieście najlepiej chodzić tak, jak greckie koty: własnymi ścieżkami
items: To „najdziwniejsi” ludzie Europy. „Ostatni Spartanie” są odizolowani od tysięcy lat i różnią się od nas genetycznie
items: Nowy wakacyjny hit Europy. Ta grecka wyspa zaskakuje autentycznością i spokojem
items: Tak wyglądają najstarsze narzędzia człowieka wykonane z drewna. Do czego służyły?
items: „To zupełnie inna Grecja!”. Nie znajdziesz tu tłumów i kurortów –zamiast tego są wioski, cisza i surowy krajobraz
items: Wszyscy znają jego twierdzenie. Mało kto wie, kim naprawdę był Pitagoras
items: Gorąca wyspa bez lotniska i kurortów. Tu rosną jedne z najlepszych pistacji na świecie
items: Starożytne centrum nauki, medycyny i władzy ukryte wysoko nad doliną. Było jednym z najpotężniejszych miast Azji Mniejszej
items: Półwysep Pelion to miejsce z dala od tłumów. Tu można poznać Grecję inną niż tę obleganą przez turystów
items: Starożytna mozaika z Brytanii przedstawia historię Troi... ale opowiedzianą inaczej, niż robimy to obecnie. Kto się myli?
items: Złocista jak słońce, słodsza niż miód – ta orientalna słodycz ma swoje święto
items: Pajęcze megamiasto na granicy Albanii i Grecji. Naukowcy odkryli prawdopodobnie największą pajęczynę na świecie
items: Portret malowany światłem. Niezwykłe „odkrycie” polskiego archeologa w Grecji
items: Na tej wyspie miał się narodzić Zeus – jeździmy tam na najpiękniejsze plaże w Europie
items: Na tej greckiej wyspie ludzie żyją nawet 10 lat dłużej – w czym tkwi jej sekret?
items: Saloniki to kulinarna stolica Grecji. Nie brak tu też unikatowych zabytków
items: Gdzie na wakacje w październiku? Te miejsca zachwycają pogodą i atmosferą
items: Grecy chcą to zachować w tajemnicy. Ta wyspa jest piękniejsza niż Mykonos

Wakacje w Grecji nie muszą być drogie. Te wyspy zaskakują cenami poza sezonem
type: item
date: 2026-03-24T13:20:16.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: kefalonia
subject: ranking
subject: wyspy
subject: wyspy greckie
description: Grecja od lat pozostaje jednym z najważniejszych kierunków wakacyjnych wybieranych przez Polaków, przyciągając co roku nawet kilka milionów turystów i notując stały wzrost zainteresowania. Słońce, kuchnia i dostęp do morza sprawiają, że trudno znaleźć równie uniwersalny kierunek na urlop. Na której greckiej wyspie warto jednak zarezerwować pobyt, jeśli chcemy połączyć ten klimat z rozsądnym budżetem?
encoded: Dane z branży turystycznej pokazują, że popularność Grecji wśród Polaków utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. W 2025 roku liczba wyjazdów mogła wynieść od około 1,5 do nawet 2,5 mln (w zależności od metodologii liczenia), co potwierdza wyraźny trend wzrostowy względem poprzednich lat. Już wcześniej, w 2024 roku, kraj ten odwiedziło ponad 1,4 mln turystów z Polski, a w niektórych zestawieniach liczba ta była jeszcze wyższa. Grecja zajmuje także czołowe miejsce w ofertach biur podróży – w 2025 roku była drugim najpopularniejszym kierunkiem, odpowiadając za znaczną część wyjazdów zagranicznych. Popularność ta nie jest przypadkowa: połączenie stabilnej pogody, różnorodnych krajobrazów i silnie zakorzenionej kultury kulinarnej sprawia, że kraj ten trafia w potrzeby bardzo szerokiej grupy podróżnych. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie, które wyspy pozwalają doświadczyć tej samej jakości wypoczynku przy znacznie niższych kosztach. Najtańsze greckie wyspy na urlop poza sezonem Zestawienie przygotowane na podstawie danych serwisu TravelSupermarket pokazuje, że nawet w tak popularnym kierunku jak Grecja można znaleźć wyspy oferujące bardzo dobry stosunek jakości do ceny. Analiza opierała się na średnich kosztach tygodniowych pobytów dla jednej osoby, wyszukiwanych w okresie od września 2025 do marca 2026 roku. Tym samym na pierwszym miejscu znalazła się Kefalinia, gdzie średni koszt tygodniowego pobytu wynosi około 3000 zł. Ta największa z Wysp Jońskich przyciąga turystów nie tylko krystalicznie czystą wodą i szerokimi, jasnymi plażami, ale także spokojniejszą atmosferą niż w najbardziej obleganych kurortach. Charakterystyczne dla wyspy są również niewielkie, malownicze miasteczka, lokalne winnice oraz wpływy architektury weneckiej, które nadają jej wyjątkowy charakter. Drugie miejsce zajęła Lefkada (Leukada), gdzie tygodniowy pobyt to wydatek rzędu około 3050 zł. Wyspa wyróżnia się spektakularnymi klifami opadającymi do turkusowego morza, a także jednymi z najbar…

kreta-2-9cb1dcf.jpg
width: 5267
height: 3602

Starożytny traktat Archimedesa odnaleziony. Skrywał się pod średniowiecznymi modlitwami
type: item
date: 2026-03-11T08:28:47.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: francja
subject: grecja
subject: matematyka
subject: pergamin
subject: starożytność
description: Średniowieczny recykling nie zdołał całkowicie wymazać geniuszu starożytności. Po latach poszukiwań odnaleziono jedną z trzech brakujących kart słynnego dzieła starożytnego matematyka, Archimedesa, ale pokrytą chrześcijańskimi modlitwami. Nowe metody badawcze pomogą ujawnić kolejne fragmenty starożytnego dzieła.
encoded: Archimedes z Syrakuz był jednym z największych umysłów antyku. Jego traktaty przetrwały wieki, ale w postaci kopii. Ale nawet te dokumenty nie zawsze były traktowane z należytym im szacunkiem. Ta historia dotyczy jednego z nich. Niełatwe losy starożytnych ksiąg Archimedes żył w III wieku p.n.e. Jednak jego dzieła zachowały się tylko dzięki skrybom, którzy kopiowali je w kolejnych wiekach. Zachowały się w tzw. palimpseście Archimedesa, który powstał w X wieku w Konstantynopolu, czyli dzisiejszym Stambule. W nim zawarte są dzieła starożytnego matematyka, w tym słynne „O ciałach pływających”. To właśnie w nim zawarte jest prawo Archimedesa, określające siłę wyporu jako ciężar cieczy wypartej przez ciało. Według legendy Archimedes w czasie kąpieli w wannie zauważył, że ilość wody wypływającej z wanny odpowiadała objętości ciała zanurzanego w wodzie. Wówczas miał z niej wyskoczyć z okrzykiem Eureka!, czyli „znalazłem”. A czym jest „palimpsest”? W ten sposób określa się manuskrypt powstały na wcześniej już zapisanych pergaminach. W średniowieczu pergamin, wykonany ze skóry zwierzęcej, był towarem luksusowym. Gdy mnisi potrzebowali miejsca na nowe teksty modlitewne, po prostu zeskrobywali stare teksty. Taki los spotkał też kopię dzieł Archimedesa. Zaginiona strona starożytnego dzieła Na początku XX wieku badacz Johan Ludvig Heiberg uwiecznił palimpsest Archimedesa na fotografiach. Był to ostatni moment, kiedy świat widział księgę w całości. Potem losy rękopisu stały się burzliwe. W 1996 roku francuskie Ministerstwo Kultury pozwoliło na sprzedaż manuskryptu prywatnemu kolekcjonerowi. Zanim jednak cenny zabytek trafił do Walters Art Museum w Baltimore, przeszedł przez wiele rąk. W trakcie tych wędrówek trzy strony gdzieś przepadły. Przez lata naukowcy mogli badać te konkretne fragmenty palimpsestu tylko analizując czarno-białe zdjęcia Heiberga z początku XX wieku. Brakujące strony stały się celem poszukiwań historyków. Co skrywa odkryta pergaminowa stronica? Sytuacja zmienił…

archimedes-41ea539.png
width: 1800
height: 1200

Była jedną z najbardziej przerażających istot greckich mitów. Jej los zależał od kaprysu bogów
type: item
date: 2026-03-08T12:05:04.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: grecja
subject: meduzy
subject: mity
subject: starożytność
description: Meduza to jedna z najbardziej fascynujących postaci mitologii greckiej – istota, która od wieków inspiruje artystów, pisarzy i badaczy kultury. Jej wizerunek, łączący piękno i grozę oraz zdolność zamieniania spojrzeniem w kamień sprawiają, że Meduza pozostaje symbolem zarówno niebezpieczeństwa, jak i mocy.
encoded: Spis treści: Meduza, Gorgony i ich rola w mitologii greckiej Włosy Meduzy i inne przerażające cechy Tragiczny koniec Meduzy Meduza w sztuce i kulturze – od starożytności po współczesność Meduza jako archetyp i interpretacje feministyczne Meduza to postać o wyjątkowym statusie w mitologii greckiej. Z trzech sióstr Gorgon – Euryale, Steno i Meduzy – tylko ona była śmiertelna, co czyniło ją wyjątkową w świecie mitów. Przez rzymskiego poetę, Owidiusza była opisywana jako początkowo piękna kobieta, która została ukarana za zbezczeszczenie świątyni Ateny. Bogini zamieniła jej piękne włosy w węże. Jej spojrzenie mogło zamieniać ludzi w kamień. To właśnie te cechy sprawiły, że Meduza stała się postacią symboliczną – ostrzegającą przed niebezpieczeństwem, ale też reprezentującą kobiecą siłę i autonomię. Meduza, Gorgony i ich rola w mitologii greckiej Gorgony, w tym Meduza, pełniły w mitologii greckiej wiele funkcji – od potworów odstraszających, przez symbole śmierci, po elementy kultu religijnego. Gorgony mitologia opisuje jako istoty o wężowych włosach, czasami skrzydlate, które mogły paraliżować swoim spojrzeniem. Ich genealogia jest niejednoznaczna: Hezjod i Apollodor uznają je za córki Forkisa i Keto, natomiast Hyginus wskazuje na Gorgonę i Keto jako rodziców. Rola Meduzy w mitologii greckiej nie ograniczała się do funkcji groźnej postaci. Jej głowa stała się symbolem ochronnym (tzw. Gorgoneion) i pojawiała się na tarczach, amuletach oraz fasadach budowli. Symbolika Meduzy wykraczała poza mit i pełniła funkcję praktyczną w świecie starożytnej Grecji – odstraszając wrogów i zapewniając bezpieczeństwo. Włosy Meduzy i inne przerażające cechy Najbardziej charakterystycznym elementem wyglądu Meduzy były jej włosy – zamienione w żywe węże. Stały się one symbolem grozy, a jednocześnie jej niepowtarzalnej mocy. Spojrzenie Meduzy mogło zmienić człowieka w kamień, co w sztuce i literaturze interpretowano zarówno jako metaforę paraliżu strachem, jak i alegorię władzy nad życiem i …

CaravaggioMeduza-ff54e02.jpeg
width: 1583
height: 1200

Wyspa bez samochodów. Na Hydrze zamiast silników słychać stukot kopyt
type: item
date: 2026-03-07T09:02:27.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: morze śródziemne
subject: wyspy
subject: wyspy greckie
description: Hydra – wyspa osłów i mułów – to jeden z nielicznych zakątków Grecji, gdzie właściwie nie dociera masowa turystyka. Oddzielona od Półwyspu Argolidzkiego wąskim przesmykiem morskim przez stulecia ewoluowała: od jałowej, bezwodnej skały, która była schronieniem dla uchodźców, do morskiego mocarstwa, które sfinansowało grecką wojnę o niepodległość. Dziś słynie przede wszystkim ze wspaniałej XIX-wiecznej zabudowy i niezwykle restrykcyjnej polityki transportowej.
encoded: Spis treści: Sucha, górzysta wyspa Od azylu do morskiego imperium Wyspa „bez kół” Atrakcje Hydry To jedno z tych miejsc, gdzie pojęcie „slow life” nabiera prawdziwie głębokiego znaczenia. Nie tylko ze względu na fakt, że na całej wyspie jest tylko jedno miasteczko. Gdy tempo dnia wyznacza miarowy stukot kopyt konia lub muła, czas naprawdę zaczyna płynąć wolniej. Sucha, górzysta wyspa Grecka wyspa Hydra należy do archipelagu Wysp Sarońskich. Jest zlokalizowana na południe od Półwyspu Argolidzkiego, części Peloponezu. Rozciągająca się na długości około 20 kilometrów i szerokości od 1,5 do 6 kilometrów, zajmuje powierzchnię około 64 kilometrów kwadratowych. Jej osią jest pasmo górskie, w którym najwyższym szczytem jest wznoszący się na 592 m n.p.m. Eros. Należy wspomnieć, żem wbrew nazwie wyspy, charakterystyczny dla niej jest niemal całkowity brak trwałych wód powierzchniowych. Historycznie problem ten był rozwiązywany poprzez system cystern gromadzących deszczówkę i dostawy statkami-cysternami. Teraz wygląda to nieco inaczej. Każdy dom jest wyposażony w cysternę, a na wyspie funkcjonuje zakład odsalania wody. Mimo to brak trwałych źródeł nadal jest poważnym problemem. Wystarczy wspomnieć, że w 2018 roku, w wyniku awarii podmorskiego kabla energetycznego właściwie cała Hydra została sparaliżowana. Klimat i roślinność Na Hydrze panuje klimat śródziemnomorski, dla którego charakterystyczne są gorące, suche lata i łagodne, wilgotne zimy. W sierpniu średnie temperatury oscylują w granicach 32 stopni Celsjusza. W styczniu termometry rzadko pokazują wartość poniżej 10 stopni. Roślinność wyspy to typowa makia śródziemnomorska, zdominowana przez krzewy odporne na suszę, dzikie zioła (tymianek, oregano) oraz nieliczne, reliktowe lasy sosnowe, które przetrwały intensywną wycinkę na potrzeby stoczniowe w XVIII wieku. Pożary lasów stanowią stałe zagrożenie, co w połączeniu z brakiem dróg dojazdowych dla wozów strażackich czyni ochronę przeciwpożarową wyzwaniem logistycznym. Od az…

wyspa-hydra-7046dc5.jpg
width: 1800
height: 1200

Ta grecka wyspa zachowała spokojny charakter. Turystyka nie odebrała jej autentyczności
type: item
date: 2026-03-04T13:32:19.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: grecja
subject: plaże w grecji
subject: Travel
subject: wakacje w grecji
subject: wyspy
subject: wyspy greckie
description: Kefalinia to największa wyspa archipelagu Wysp Jońskich i jedno z najbardziej spektakularnych miejsc w Grecji. Słynie z turkusowych zatok, białych klifów, podziemnych jezior i malowniczych wiosek, które wciąż zachowują autentyczny charakter. Choć wyspa pojawia się w wielu rankingach najpiękniejszych miejsc w Europie, nadal można tu znaleźć spokojne zakątki, gdzie natura i historia tworzą niezwykłą całość.
encoded: Spis treści: Argostoli – stolica wyspy i poranne spotkanie z żółwiami Assos – jedna z najbardziej malowniczych wiosek Grecji Myrtos – jedna z najsłynniejszych plaż Europy Jaskinia Melissani – światło, woda i mitologia Wyspa wina – tradycja roboli Góra Enos – dzika natura Kefalonii Święty Gerasimos – patron wyspy Jak zaplanować podróż na Kefalinię Położona na Morzu Jońskim u zachodnich wybrzeży Grecji Kefalinia zachwyca różnorodnością krajobrazów. Surowe klify przechodzą tu w łagodne zatoki, zielone wzgórza w górskie masywy, a małe porty rybackie w tętniące życiem nadmorskie miasteczka. Wyspa od wieków była miejscem spotkań kultur – od starożytnej Grecji i Cesarstwa Rzymskiego, przez panowanie weneckie, aż po czasy współczesne. Dziś przyciąga podróżników, którzy szukają dzikiej przyrody, spektakularnych plaż i śródziemnomorskiego stylu życia. Argostoli – stolica wyspy i poranne spotkanie z żółwiami Serce Kefalonii bije w Argostoli, stolicy wyspy położonej nad szeroką zatoką. Choć miasto zostało niemal całkowicie zniszczone podczas katastrofalnego trzęsienia ziemi w 1953 roku, odbudowano je z zachowaniem charakteru nadmorskiego portu. Jedną z największych atrakcji Argostoli jest codzienny poranny spektakl przy nabrzeżu. W pobliżu łodzi rybackich pojawiają się żółwie morskie (Caretta caretta), które przypływają w poszukiwaniu resztek ryb wyrzucanych przez rybaków. Najłatwiej zobaczyć je wczesnym rankiem, kiedy port zaczyna budzić się do życia. To niezwykłe spotkanie z dziką przyrodą stało się symbolem wyspy i przypomnieniem, że Morze Jońskie pozostaje jednym z ważniejszych siedlisk tych zagrożonych gadów w Europie. Spacerując po Argostoli, warto przejść się również po kamiennym moście De Bosset, który łączy miasto z półwyspem Drapano. Jedna z ciekawostek o Grecji mówi, że to najdłuższy kamienny most nad morzem w Grecji. Assos – jedna z najbardziej malowniczych wiosek Grecji Na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy znajduje się Assos, niewielka miejscowość położona na wąski…

Kefalinia-33eb1e2.jpg
width: 2813
height: 1875

Grecy podczas starożytnych rytuałów pili ten psychodeliczny napój. „Antyczne LSD” przygotowywano ze sporyszu
type: item
date: 2026-03-04T07:40:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Nauka
subject: grecja
subject: lsd
subject: napoje
subject: religie
subject: starożytność
description: W samym sercu starożytnej Grecji, w cieniu świątyni Eleusis, tysiące pielgrzymów zbierało się co roku na misteriach eleuzyjskich – jednym z najciekawszych religijnych rytuałów antycznego świata. Zanim przekroczono progi świątyni Demeter, każdy przechodził wielodniowy post i oczyszczenie. Wszyscy czekali na kulminacyjny moment: wspólne wypicie kykeonu. Wyglądał niepozornie – ot, woda z jęczmieniem i miętą – ale jego działanie zapierało dech.
encoded: Wyobraź sobie starożytną grecką noc, podczas której filozofowie, artyści i władcy zjeżdżali się do niewielkiego miasteczka Eleusis. Każdy z nich wiedział, że za chwilę przeżyje coś, co odmieni jego postrzeganie świata. Czekał ich rytuał misteriów eleuzyjskich (według niektórych źródeł odprawianych przez niemal 2000 lat), których centrum stanowił tajemniczy napój kykeon, mający prowadzić ku mistycznym wizjom. Współcześnie bywa nazywanym „antycznym LSD”, który przyrządzały miejscowe kapłanki. Czym był „magiczny napój” i kto go przyrządzał? Kapłanki z Eleusis były strażniczkami jednej z największych tajemnic starożytności. To one, w noc poprzedzającą kulminację misteriów, szykowały „magiczny napój” dla setek inicjowanych. Według zachowanych przekazów kykeon składał się z wody, jęczmienia i mięty, lecz coraz więcej naukowców podejrzewa, że w tej mieszance kryło się coś więcej – sporysz, czyli grzyb wywołujący potężne zmiany świadomości. Podczas misteriów uczestnicy po długim poście spożywali kykeon. Wielu z nich opisywało potem wizje światła, spotkania z boginią Demeter i poczucie całkowitego odrodzenia. Tajemnicza receptura była przekazywana ustnie, a za złamanie milczenia groziła kara śmierci – to tylko podsycało aurę sekretnych rytuałów. Sporysz – trujący grzyb czy psychodeliczny klucz do świadomości? Przez wieki ten sekret antyku był przykryty pyłem dziejów. Dopiero współczesne badania rzucają nowe światło na tajemnicę kapłanek z Eleusis. Sporysz (Claviceps purpurea) pasożytuje na zbożach, a spożycie jego surowej postaci może prowadzić do zatrucia, halucynacji, a nawet śmierci. Jednak, jak udowodnili naukowcy z Uniwesytetu w Atenach, po odpowiednim przetworzeniu – czyli gotowaniu w ługu przez kilka godzin – toksyczność znika, a pozostają substancje psychoaktywne pokrewne LSD: LSA oraz izo-LSA. Kapłanki mogły więc posiadać niezwykłą wiedzę botaniczno-chemiczną, pozwalającą przekształcić trujący grzyb w „napój bogów”, umożliwiający uczestnikom wejście w mistyczny kont…

FABRIC-KOLAZ-32-80-0eecf38.jpg
width: 2700
height: 1800

Ślub jak z filmu? Coraz więcej par mówi „tak” za granicą. Te miejsca są hitem 2026 roku
type: item
date: 2026-02-22T11:10:33.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alaska
subject: grecja
subject: majorka
subject: sardynia
subject: ślub
subject: szkocja
subject: szwajcaria
subject: włochy
subject: wyspy owcze
subject: zermatt
description: Ucieczki do spektakularnych zakątków świata stają się coraz popularniejszym sposobem na rozpoczęcie małżeńskiej drogi. Zamiast wielomiesięcznych przygotowań i rozbudowanych przyjęć, wiele par decyduje się dziś na kameralną ceremonię w wyjątkowej scenerii. Gdzie zatem najlepiej pobrać się za granicą w 2026 roku?
encoded: Spis treści: Ślub w Szkocji – formalności i romantyczne plenery Highlands Majorka na ślub za granicą – warunki formalne i wymagania Ślub na greckiej wyspie Folegandros. Ile trwa procedura? Zermatt w Szwajcarii. Czas oczekiwania na ślub w Alpach Sardynia i ślub we Włoszech bez wymogu pobytu Ślub na Alasce – szybka procedura dla zagranicznych par Wyspy Owcze – ślub w Tórshavn i wymagane formalności Popularność ślubów w plenerze rośnie na całym świecie, co napędza zarówno rosnące koszty tradycyjnych wesel, jak i zmieniające się oczekiwania młodych par. W 2026 roku średni koszt organizacji ślubu w Polsce szacuje się na poziomie od 85 tys. do nawet 120 tys. zł, dlatego coraz więcej narzeczonych rozważa alternatywę w postaci tzw. ślubnych ucieczek. Choć kiedyś kojarzone były np. z szybkim, spontanicznym ślubem w Las Vegas, dziś mają zupełnie inny charakter. – „Ślubne ucieczki” kiedyś postrzegano jako tandetne, tajemnicze i wstydliwe. W 2026 roku natomiast oznaczają one kameralne śluby, podczas których najważniejsza jest para, a nie goście – stwierdziła fotografka ślubna Maddie Mae. Co więcej, pandemia COVID-19 przyczyniła się do popularyzacji tej formy zawierania małżeństwa, dając parom „pozwolenie” na zamianę dużych uroczystości na prywatne przysięgi. Obecnie coraz częściej przyjmują one formę stylizowanych ceremonii z udziałem maksymalnie kilkunastu gości, co pozwala przeznaczyć budżet nie na logistykę przyjęcia, lecz na wyjątkowe doświadczenie w starannie wybranej lokalizacji. Gdzie w takim razie najlepiej w 2026 roku zorganizować kameralny ślub za granicą? Ślub w Szkocji – formalności i romantyczne plenery Highlands Rozległe krajobrazy szkockich wyżyn oraz surowe wyspy należą dziś do często wybieranych miejsc na kameralne ceremonie ślubne poza granicami kraju. Co istotne z punktu widzenia zagranicznych par, Szkocja uchodzi za jedno z najbardziej liberalnych miejsc na świecie pod względem lokalizacji ceremonii – ślub może odbyć się legalnie niemal wszędzie, od górskich…

slub-6fe11b4.jpg
width: 6048
height: 4024

Ateny na weekend. W tym mieście najlepiej chodzić tak, jak greckie koty: własnymi ścieżkami
type: item
date: 2026-02-15T09:46:34.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ateny
subject: grecja
subject: podróże kulinarne
subject: zwiedzanie
description: Stojąc na Placu Syntagma, w samym sercu miasta, czuję intensywny, słodko-gorzki zapach. Jest świdrujący, niemal odurzający. To nerantzia – gorzkie pomarańcze, które o tej porze roku spadają na ateńskie chodniki, rozgniatane przez tysiące butów przechodniów i kół pędzących skuterów. Nikt ich nie zbiera, nikt ich nie je, bo są zbyt cierpkie, ale dla mnie to właśnie one, a nie oliwa czy tymianek, są prawdziwym zapachem ateńskiej zimy. Ta woń owoców rosnących na betonie, uparcie trwających w szczelinach pękniętych płyt chodnikowych.
encoded: Spis treści: Fascynująca mieszanka Tam, gdzie toczy się prawdziwe życie Antyki, słońce i sztuka (po)wolności Teatr codzienności Kulinarny archeolog w podziemiu Ateny – informacje praktyczne Choć nad Atenami niezmiennie góruje Akropol – wieczny, marmurowy punkt odniesienia, który od tysiącleci definiuje to miasto – tym razem postanowiłem odwrócić od niego wzrok. I pochodzić po mieście własnymi ścieżkami niczym ateńskie koty – niespiesznie, z ciekawością, zaglądając w nieoczywiste zaułki. Bez mapy, instynktownie skręcając tam, gdzie wabił mnie zapach jedzenia lub gwar toczących się przy stolikach rozmów. Fascynująca mieszanka Uciekając w piątkowe popołudnie z mroźnej, szarej Polski, wylądowałem w objęciach ateńskiego przedwiośnia. Pogoda była kapryśna – raz ostre słońce, raz gwałtowne ulewy zamieniające wyślizgane, marmurowe chodniki w zdradliwe lodowiska – ale termometry pokazywały upragnione piętnaście stopni na plusie! Zamieszkałem w hotelu InnAthens, ukrytym w cichym pasażu, zaledwie kilkaset metrów od budynku parlamentu. To doskonały punkt startowy, bo tuż obok, przed Grobem Nieznanego Żołnierza, wartę pełnią gwardziści Evzones. Ich charakterystyczne spódnice (fustanella) mają dokładnie 400 plis – po jednej na każdy rok tureckiej niewoli – a podkute buty z pomponami ważą po półtora kilograma każdy, przez co ich krok podczas zmiany warty słychać wyraźnie niemal w całej okolicy. Gdy słońce zaczęło chylić się ku zachodowi, malując miasto słynnym, attyckim światłem – ostrym, a jednocześnie miękkim – ruszyłem w stronę Plaki. To najstarsza dzielnica Aten, często niesłusznie sprowadzana przez turystów jedynie do roli tła dla sklepików z pamiątkami. Tymczasem Plaka jest archiwum ateńskiej duszy, labiryntem, w którym historia nawarstwia się jak geologiczne pokłady. Szedłem brukowanymi uliczkami Kydathineon i Tripodon – tą drugą chodzili już starożytni ateńczycy, udając się do teatru Dionizosa. Dziś Plaka to fascynująca mieszanka: neoklasycystyczne rezydencje z XIX wieku, …

Przed-Trylogia-Atenska-1-e83b772-rotated.jpg
width: 4032
height: 3024

To „najdziwniejsi” ludzie Europy. „Ostatni Spartanie” są odizolowani od tysięcy lat i różnią się od nas genetycznie
type: item
date: 2026-02-08T14:17:04.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: europa
subject: geny
subject: grecja
description: W Europie jest genetyczna kapsuła czasu. Na greckim Peloponezie znajduje się mikroregion nazywany Głębokim Mani, którego mieszkańcy niemal nie zmienili się od ponad 1400 lat. Historia ominęła ten zakątek świata, a Manioci znacząco różnią się od nas – pozostałych mieszkańców kontynentu.
encoded: Głębokie Mani to niewielki mikroregion – składa się z kilku wiosek i współpracujących klanów, które ominął bieg historii. Manioci od wieków są odcięci od szlaków migracji, a przez to ich linie genetyczne zachowują ciągłość sięgającą epoki brązu. Naukowcy odkryli, że ich geny nie mają odpowiedników we współczesnych populacjach. Genetyczna izolacja greckich Maniotów Mani jest środkowym z trzech dużych „palców” Peloponezu, a głębokie Mani oznacza najbardziej południowe, trudno dostępne regiony półwyspu. Już w starożytności miejsce to było częścią Lakonii, historycznej ojczyzny Spartan (za których potomków Manioci się uważają), a jego mieszkańcy – chociaż powiązani kulturowo z Grekami – od wieków prowadzili życie w odosobnieniu. Na przestrzeni lat, gdy cała Grecja przeżywała liczne migracje i inwazje, Manioci zostali niedotknięci. Nikt nie odwiedzał ich strzelistych, skalistych brzegów, więc ominęły ich najazdy Słowian, Germanów czy Madziarów w okresie wędrówki ludów. Pozostali zarówno w izolacji kulturowej, jak i genetycznej. Nie chodziło jednak wyłącznie o ich „kłopotliwą” lokalizację. Izolacja Maniotów wynikała także ze świadomych wyborów społeczności, która broniła swojej autonomii oraz tradycji klanowych. Przez wieki Manioci byli znani z waleczności, a ich region przez długi czas był jednym z najtrudniej poddających się zewnętrznej kontroli. Jeden przodek, tysiące potomków Naukowcy od dawna interesowali się ich genetyczną odrębnością, jednak dopiero teraz, dzięki wysiłkom m.in. Uniwersytetu Oksfordzkiego, Narodowego Uniwersytetu Ateńskiego czy Europejskiego Uniwersytetu Cypryjskiego udało się przeanalizować DNA 102 mieszkańców tej trudno dostępnej krainy. Najbardziej szokującym odkryciem było ustalenie, że ponad 50% mężczyzn z głębokiego Mani pochodzi od jednego przodka, który żył około VII wieku naszej ery. To oznacza, że przynajmniej połowa męskiej populacji tego regionu to potomkowie jednej osoby sprzed ponad 1300 lat. Taki stan rzeczy to wynik tzw. efektu założ…

FABRIC-KOLAZ-32-64-303ec4a.jpg
width: 2700
height: 1800

Nowy wakacyjny hit Europy. Ta grecka wyspa zaskakuje autentycznością i spokojem
type: item
date: 2026-02-02T14:30:02.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: grecja
subject: wakacje w grecji
subject: wyspy
subject: wyspy greckie
description: Grecja od lat znajduje się w ścisłej czołówce najchętniej odwiedzanych krajów świata. Tylko w ubiegłym roku liczba zagranicznych przyjazdów sięgnęła 37 milionów. O wakacyjnym hicie 2026 roku wielu turystów mogło jednak jeszcze nie słyszeć, a to właśnie ta wyspa zaczyna przyciągać największą uwagę.
encoded: Grecja niezmiennie pozostaje jednym z ulubionych kierunków urlopowych Polaków. Choć w zeszłorocznym sezonie wakacyjnym najwięcej podróżnych wybierało Turcję, Hellada znalazła się na 2. miejscu, utrzymując się w ścisłej czołówce letnich destynacji. Najczęściej odwiedzane są takie wyspy jak Mykonos, Santorini, Kreta czy Rodos, jednak w tym roku to inne miejsce zaczyna wyrastać na nową gwiazdę wakacyjnych planów. Kameralna, malownicza i wciąż mniej oczywista – właśnie zdobywa status turystycznego odkrycia sezonu. Ios nowym greckim hitem 2026. Autentyczność zamiast tłumów Na tle greckich wysp, które w ostatnich latach zmagają się z przeciążeniem turystyką i presją na lokalną infrastrukturę, Ios coraz częściej wskazywana jest jako przykład kierunku rozwijającego się w bardziej zrównoważony sposób. Ta niewielka wyspa w archipelagu Cyklad ma w 2026 roku stać się jednym z najbardziej pożądanych miejsc w Grecji – właśnie dlatego, że nie przypomina przereklamowanych kurortów. W licznych międzynarodowych publikacjach podkreśla się jej autentyczność, bogatą kulturę i krajobrazy, które wciąż zachowały surowy, naturalny charakter. Wpisuje się to w szersze działania Cyklad promujące nową narrację turystyczną, opartą na jakości doświadczeń i dobrostanie lokalnych społeczności, a nie wyłącznie na masowej liczbie przyjazdów. Wyspę wyróżniają również konkretne rekomendacje medialne. Brytyjski dziennik „The Times” umieścił Chorę (czyli stolicę wyspy) wśród 25 najpiękniejszych miejscowości Grecji, zwracając uwagę na charakterystyczne białe, kubiczne domy i sieć wąskich, stromych uliczek. Z kolei włoski portal WomTravel.it, śledzący nowoczesne trendy podróżnicze młodego pokolenia, wskazał Ios jako kierunek łączący życie towarzyskie, aktywności plenerowe i ofertę kulturalną. Na liście 14 europejskich „destynacji nowej generacji” wyspa znalazła się w pierwszej dziesiątce. Dodatkowo Ios trafiła także do corocznego zestawienia najlepszych greckich wysp przygotowywanego przez francuski przewo…

ios-87c0be7.jpg
width: 6000
height: 4000

Tak wyglądają najstarsze narzędzia człowieka wykonane z drewna. Do czego służyły?
type: item
date: 2026-01-28T11:08:24.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: grecja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleolit
subject: pradzieje
description: Dwa zagadkowe narzędzia wykonane z drewna odkryli archeolodzy w Grecji. Mają 430 tysięcy lat i są to najstarsze takie zabytki na świecie. Jedno z nich miało zaledwie kilka centymetrów długości – takiego artefaktu archeolodzy jeszcze nie znali z tak odległych czasów.
encoded: W ostatnim czasie archeolodzy publikują sporo interesujących znalezisk, które zmieniają naszą wiedzę na temat umiejętności przodków człowieka współczesnego. Kilka dni temu pisaliśmy na temat najstarszego znanego z Europy narzędzia wykonanego z kości słonia. A teraz ukazała się informacja o najbardziej wiekowych (ale na całym świecie!) narzędziach wykonanych z drewna. Grecja to nie tylko świątynie Do tego znaleziska doszło w czasie wykopalisk prowadzonych w latach 2015–2019 na stanowisku archeologicznym Marathousa 1 na środkowym Peloponezie w Grecji, który słynie z zabytków kultury antycznej. Okazuje się, że rejon ten skrywa również zabytki ze znacznie wcześniejszych epok. Profesor Katerina Harvati z Centrum Ewolucji Człowieka i Paleośrodowiska Senckenberga na Uniwersytecie w Tybindze i dr Annemieke Milks z Uniwersytetu w Reading opublikowały właśnie na łamach „PNAS” sensacyjny artykuł, w którym opisały najstarsze narzędzia drewniane na świecie właśnie z Marathousa 1. To cud, że artefakty zachowały się po dziś dzień. – W przeciwieństwie do kamieni, przedmioty drewniane wymagają specjalnych warunków, aby przetrwać przez długi czas – mówi dr Milks, czołowa ekspertka w dziedzinie wczesnych narzędzi drewnianych. Najstarsze drewniane narzędzia na świecie Pierwszy z zabytków archeolożki określiły jako „wielofunkcyjny kij”. Wykonano go z drewna olszy. To artefakt o długości 81 cm, który został okorowany i oczyszczony z gałęzi poprzez rąbanie i struganie. Badacze sugerują, że służył on przede wszystkim jako kij do kopania na brzegu jeziora – prawdopodobnie w celu pozyskiwania bulw lub korzeni. Mógł być również używany jako narzędzie do zdzierania kory w celu spożycia jej jadalnej, wewnętrznej warstwy. Inna opcją zastosowania była pomoc przy oprawianiu tuszy słonia, bo przy jego szczątkach odkryto „wielofunkcyjny kij”. Na jednym z jego końców odkryto mikroskopijne uszkodzenia i zaokrąglenia świadczące o intensywnym użytkowaniu. Drugim zabytkiem jest małe, zaledwie kilkucentym…

narzedzie-968ba6b.png
width: 1688
height: 1125

„To zupełnie inna Grecja!”. Nie znajdziesz tu tłumów i kurortów –zamiast tego są wioski, cisza i surowy krajobraz
type: item
date: 2026-01-24T13:30:03.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: góry
subject: grecja
subject: wakacje w grecji
description: Nie ma tu białych domków, smażonych kalmarów ani turkusów z folderów biur podróży. Zamiast tego są kamienne wioski, dźwięk krowich dzwonków, zapach dymu z kominów i miód o właściwościach naturalnego antybiotyku. W północno-zachodnim Epirze, „za górami” Grecji, odkrywam krainę, która bardziej przypomina Alpy niż wakacyjną Helladę – dziką, cichą i zaskakująco autentyczną.
encoded: Spis treści: Miód z Zagori jak naturalny antybiotyk – pszczoły mają tu swój Eden Trafiłem na grecki kraniec świata Turkusowa rzeka, dzikie zwierzęta i górskie ścieżki tylko dla wytrwałych Tajemnicze źródła Papingo i skalna studnia ukryta wśród drzew Jak zaplanować podróż do Epiru Nie widziałem ani jednej łodzi rybackiej. Zamiast bielonych domów mijałem chałupki z kamienia przykryte łupkowym dachem. Nie zamówiłem nawet pół talerza kalmarów, ale próbowałem za to aromatycznej koźliny. Trafiłem do Grecji alternatywnej. W akompaniamencie dźwięków krowich dzwonków i aromacie dymu ulatującego przez kominy wiejskich domów zanurzam łyżkę w miseczce z miodem. Zagori to inna Grecja Jestem w Epirze, rejonie Zagori, na północno-zachodnim skrawku Grecji. Bliżej mu do Alp niż do rozbawionych wakacyjnymi imprezami wysp Hellady. To kraina gór, lasów, niedźwiedzi i poobijanych pikapów przewożących po krętych drogach ule pełne pszczół. Pszczelarstwo jest tu bowiem tradycją kultywowaną od setek, jak nie tysięcy lat. – Epir, a szczególnie geopark Vikos, słynie z bioróżnorodności – mówi Eleni Plachoura, która wraz z partnerem, Vassilisem, ma całkiem pokaźną liczbę uli. – Rosną tu setki roślin, ziół i kwiatów. Dla pszczół to Eden! Na potwierdzenie wyjątkowości miodu z Zagori Eleni ma papiery – sprzedawany przez nią produkt został zbadany na uniwersytecie w Tesalii i okazało się, że miód ma najwyższy z możliwych poziom przeciwutleniaczy oraz składników o działaniu zbliżonym do antybiotyków. Inaczej mówiąc, to bomba zdrowotna. – To nie dotyczy wyłącznie naszych miodów, ale większości z tych, które pozyskiwane są w tych górach – mówi Eleni. – Kluczowe bowiem są warunki, w których żyją pszczoły. A Zagori to wciąż jeden z najmniej zmienionych przez cywilizację rejonów Grecji, a może i Europy. Trafiłem na grecki kraniec świata Jeszcze w latach 50. ubiegłego wieku nie było tu żadnych utwardzonych dróg, korzystano jedynie ze ścieżek puszczonych nad potokami łukowatymi mostami z kamienia. Nazwa re…

Zagori-1ffa994.jpg
width: 1800
height: 1200

Wszyscy znają jego twierdzenie. Mało kto wie, kim naprawdę był Pitagoras
type: item
date: 2026-01-24T11:56:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: filozofia
subject: grecja
subject: matematyka
subject: starożytność
description: Pitagoras z Samos był greckim filozofem, który dokonał ważnych odkryć w matematyce, astronomii i teorii muzyki. Jednak twierdzenie określane jego imieniem było znane Babilończykom już tysiąc lat wcześniej. Natomiast Pitagoras mógł być pierwszym, który je udowodnił.
encoded: Spis treści: Wszechstronne wykształcenie Pitagorasa Spotkanie z Talesem z Miletu Pitagorejczycy Między filozofią a matematyką i muzyką Czy twierdzenie Pitagorasa faktycznie zostało opracowane przez niego? Informacje o życiu Pitagorasa są raczej skromne. Urodził się prawdopodobnie w 572 lub 570 p.n.e. na greckiej wyspie Samos znajdującej się u brzegów Azji Mniejszej. Wyspa była ważnym ośrodkiem kultury i sztuki okresu starożytnego. Według mitologii na Samos miała narodzić się Hera. Stamtąd pochodzili też filozof Epikur oraz astronom Arystarch, który jako pierwszy zaproponował, że to nie Ziemia jest w centrum naszego układu planetarnego, lecz Słońce. Wszechstronne wykształcenie Pitagorasa Pitagoras miałby być synem rytownika Mnesarchosa i rodowitej mieszkanki Samos Pythais. Ale nie wszystkie przekazy są w tej kwestii zgodne. Według niektórych Mnesarchos był kupcem pochodzącym z Tyru i wsławił się przywiezieniem na Samos zboża w czasie klęski głodu. W dowód wdzięczności nadano mu obywatelstwo Samos. Jako dziecko Pitagoras spędził wczesne lata na Samos, ale dużo podróżował z ojcem. Istnieją relacje o powrocie Mnesarchosa do Tyru z Pitagorasem, gdzie chłopiec miał pobierać nauki u Chaldejczyków i uczonych z Syrii. Prawdopodobnie odwiedził też Italię. Najprawdopodobniej miał dwóch braci, choć niektóre źródła mówią o trzech. Był dobrze wykształcony – uczył się gry na lirze, poezji oraz recytacji Homera. Wśród jego nauczycieli było trzech filozofów, którzy wywarli na niego wpływ jako na młodego człowieka. Najważniejszy był zapewne Pherekydes, często opisywany jako nauczyciel Pitagorasa. Spotkanie z Talesem z Miletu Kolejnym człowiekiem, który wywarł wpływ na Pitagorasa był Tales z Miletu, którego Pitagoras odwiedził mając od 18 do 20 lat. Tales był już wtedy starym człowiekiem i choć wywarł na Pitagorasie duże wrażenie, zapewne niewiele go uczył. Zachęcił jednak Pitagorasa do zainteresowania się matematyką i astronomią oraz doradził mu podróż do Egiptu, by pogłębić wiedzę. …

Pitagoras--01801a1.jpg
width: 2813
height: 1875

Gorąca wyspa bez lotniska i kurortów. Tu rosną jedne z najlepszych pistacji na świecie
type: item
date: 2026-01-06T09:46:08.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: grecja
subject: starożytność
description: Egina, perła Zatoki Sarońskiej, od wieków stanowi kluczowy punkt komunikacyjny i strategiczny na szlaku morskim łączącym Peloponez z Attyką. Jej geograficzne położenie, bliskie stolicy Grecji, definiuje zarówno jej historię, jak i współczesny charakter. Jakie atrakcje oferuje Egina? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Podmiejska strefa wypoczynkowa Aten Egina w mitologii Egina w historii Współczesna Egina Najważniejsze atrakcje wyspy Wyspa ma bogatą historię, zakorzenioną w greckiej mitologii. Dzięki dogodnej lokalizacji, dziś pełni funkcję łatwo dostępnej enklawy spokoju. Od imponujących ruin świątyń po unikatową kulturę uprawy pistacji – Egina ma do zaoferowania coś dla każdego. Podmiejska strefa wypoczynkowa Aten Egina, druga największa wyspa archipelagu Wysp Sarońskich, znajduje się w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie o tej samej nazwie i jednostce regionalnej Wyspy. Wyspa jest oddalona od greckiej stolicy o zaledwie 30 km. Z portu w Pireusie można tam dopłynąć w zaledwie 40 minut. To sprawia, że w sezonie turystycznym Egina staje się czymś w rodzaju podmiejskiej strefy wypoczynkowej Aten. Egina w mitologii Egina, jak większość greckich miejsc o głębokiej historii, jest mocno zakorzeniona w mitologii. Według legendy, nazwa wyspy pochodzi od imienia nimfy Aiginy, córki Asoposa. Zeus, władca bogów, porwał Aiginę i sprowadził ją na tę wyspę, aby ukryć się przed zazdrosną żoną, Herą. Z tego połowicznie boskiego związku narodził się Ajakos, który później stał się jedną z najważniejszych postaci mitologii greckiej, pełniąc po śmierci funkcję sędziego świata podziemi. Opowieść o Myrmidonach Opowieść o Ajakosie niesie ze sobą głębszy wymiar dotyczący genezy mieszkańców wyspy. Jak głosi legenda, gdy syn Zeusa i nimfy Aiginy powrócił na wyspę, zasmucił się tym, że teren był pustynny i bezludny. Poprosił ojca o stworzenie ludzi, którzy zaludnią te ziemie. Zeus, w akcie boskiej interwencji, przemienił miejscowe mrówki w istoty ludzkie. W ten sposób narodził się waleczny lud Myrmidonów. Egina w historii Na przestrzeni wieków rola Eginy ulegała znaczącym zmianom. Z morskiej potęg, wyspa stała się obiektem zakusów piratów. W historii nowożytnej, przez krótki czas pełniła rolę centrum odrodzenia greckiej państwowości. Morska potęga W starożytności Egina była je…

egina-f99af25.jpg
width: 2813
height: 1875

Starożytne centrum nauki, medycyny i władzy ukryte wysoko nad doliną. Było jednym z najpotężniejszych miast Azji Mniejszej
type: item
date: 2025-12-26T11:56:29.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: archeologia
subject: azja
subject: grecja
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Pergamon to starożytne miasto, które przez wieki odgrywało kluczową rolę w polityce i kulturze świata śródziemnomorskiego. Na jego historii odcisnęły się zarówno wpływy hellenistyczne, jak i rzymskie. Obecnie jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych Azji Mniejszej. Ruiny Pergamonu położone są w pobliżu tureckiej Bergamy i od 2014 roku są wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
encoded: Spis treści: Historia miasta Urbanistyka hellenistyczna w najdoskonalszym wydaniu Dlaczego Pergamon został zniszczony? Dlaczego nazywano go stolicą szatana? Początki osadnictwa na terenie późniejszego Pergamonu sięgają końca VIII wieku p.n.e. i są związane z greckim plemieniem Eolów. W V wieku p.n.e., w czasach wojen grecko-perskich, istniał tu już rozwinięty ośrodek miejski, choć najstarsze zabudowania nie zachowały się do naszych czasów. W kolejnych stuleciach miasto weszło w skład imperium Aleksandra Wielkiego, a po jego śmierci władzę przejął Lizymach. Uczynił z Pergamonu potężną twierdzę i skarbiec, w którym przechowywał ogromne bogactwa zdobyte podczas walk o sukcesję. Historia miasta Po śmierci Lizymacha w 281 r. p.n.e. miasto przejął Filetajros, który ogłosił się władcą i zapoczątkował dynastię Attalidów. To właśnie Attalidzi przekształcili miasto w centrum potężnego, dobrze zarządzanego i bogatego państwa sprzymierzonego z Rzymem. Największy rozkwit przypada na okres rządów Eumenesa II (197–159 p.n.e.) oraz Attalosa II (159–138 p.n.e.). W 133 r. p.n.e. ostatni przedstawiciel dynastii, Attalos III, zapisał królestwo Rzymowi, w wyniku czego Pergamon stał się stolicą rzymskiej prowincji w Azji. W VII wieku n.e. Pergamon został podbity przez Arabów. W okresie bizantyjskim miasto stopniowo traciło dawną rangę, choć nadal pozostawało ważnym ośrodkiem miejskim i strategicznym punktem na mapie regionu. Ostatecznie jednak miasto przekształciło się w niewielki, słabnący ośrodek, który z czasem został wchłonięty przez anatolijskie bejliky i później Imperium Osmańskie. Jednym z najważniejszych osiągnięć Pergamonu była produkcja wysokiej jakości pergaminu, który stopniowo wypierał papirus. Nowy materiał piśmienniczy tak silnie kojarzył się z miastem, że jego łacińska nazwa pochodzi właśnie od nazwy Pergamonu. Pergamon był miastem greckim czy rzymskim? To pytanie pojawia się wyjątkowo często, bo zarówno tradycja grecka, jak i rzymska pozostawiły w mieście wyraźne ślady. …

pergamon-faff045.jpg
width: 2764
height: 1400

Półwysep Pelion to miejsce z dala od tłumów. Tu można poznać Grecję inną niż tę obleganą przez turystów
type: item
date: 2025-12-14T13:29:32.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: wakacje w grecji
subject: zwiedzanie
description: Pelion ma wszystko, czego oczekujemy od Grecji, pozostając niemal nieznany wśród turystów. Jest nadmorską, ale daleki od typowych obrazów plaż i białych wiosek.
encoded: Spis treści: Grecja bez tłumów turystów Milies, kolej i malarstwo Słodkie łyżeczki Wędrówki po oślich ścieżkach Balansujemy między nostalgią za przeszłością a umiłowaniem do teraźniejszości – mówi Eleftheria Psoma, przewodniczka. – Każdy z mieszkańców Wolos, patrząc w przód, ogląda się też za siebie. Stoimy przed niewielkim budynkiem kina Achilleio w Wolos, szóstym pod względem wielkości greckim miastem, ulokowanym nad zatoką Pagasitikós i przytulonym do masywu górskiego Pelion. Biały gmach o dopracowanych klasycystycznych kształtach przyjął pierwszych widzów w 1925 r. Instytucja po niemal stu latach wciąż działa, będąc nie tylko jednym z najdłużej działających kin w Grecji, ale też w Europie. W czasach, gdy to kino otwierano, Wolos było prężnie działającym ośrodkiem handlowo-przemysłowym i cieszyło się wszystkimi przywilejami miasta będącego w rozkwicie. O tamtych chwilach przypominają neoklasycystyczne kamienice i wille rozsiane wzdłuż nadmorskiej promenady. Dziś Wolos jest stolicą prefektury Magnezja oraz tętniącym życiem miastem uniwersyteckim, przeszłość nadal jest tu ważna. Grecja bez tłumów turystów Jesteśmy 320 km od Aten i 217 od Salonik. Te odległości wpływają na charakter Wolos. – Półwysep Pelion to świat odrębny – mówi Eleftheria. – Leżymy zbyt daleko od innych ośrodków miejskich, by przyciągać uwagę świata. Lotnisko w Wolos jest obiektem regionalnym, obsługującym zaledwie siedem połączeń w tygodniu. By się tu dostać, trzeba się trochę postarać. Przyjechałem tu właśnie z tego powodu – by poznać Grecję inną niż tę obleganą przez turystów i pokazywaną w folderach. Nadmorską, ale daleką od typowych obrazów plaż i białych wiosek. Żyjącą dawnym rytmem, skupioną na swoich sprawach, a nie na wakacyjnych biznesach i obsłudze turystów. Ci się tu oczywiście pojawiają, ale w przeważającej mierze są to Grecy. Skala tego ruchu nie jest na tyle znacząca, by wpłynąć na krajobraz regionu – nie ma tu rozbudowanej infrastruktury hotelowej, tłumów ani bogatej oferty wakacy…

Pelion-a74dd5f.jpg
width: 1983
height: 1500

Starożytna mozaika z Brytanii przedstawia historię Troi... ale opowiedzianą inaczej, niż robimy to obecnie. Kto się myli?
type: item
date: 2025-12-05T14:28:54.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: grecja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: wojna
description: Odkryta w brytyjskim Ketton mozaika po raz kolejny przypomina nam, że były to niegdyś tereny Imperium Rzymskiego. Ta jednak jest szczególnie interesująca: pokazuje nam historię Troi… ale zgoła inną, niż opisał Homer w swojej „Iliadzie”. To jedno z ważniejszych odkryć archeologicznych w Wielkiej Brytanii w ostatnich latach.
encoded: Mozaika z regionu Rutland w Wielkiej Brytanii przedstawia nieznane sceny mitycznej wojny trojańskiej. Ma być inspirowana dramatem Ajschylosa i pozwala spojrzeć szerzej na rolę mitologii w starożytności, kontakty kulturowe między rzymską Brytanią a światem śródziemnomorskim oraz na to, co inspirowało starożytnych rzemieślników. Czy wiecie, że starożytnych Rzymian od domniemanej wojny trojańskiej mogło dzielić nawet 1500 lat? Historia sprzed 3000 lat zachowana pod podłogą W 2020 roku, podczas rutynowych prac rolniczych, dokonano odkrycia jednej z najważniejszych mozaik rzymskich w Wielkiej Brytanii. Pod podłogą sali jadalnej luksusowej, starożytnej willi znaleziono przykład niezwykłej antycznej sztuki, który inspirowany był motywami popularnymi w Grecji i Azji Mniejszej. Mozaika z Ketton przez długo interpretowana była jako dzieło ukazujące sceny z „Iliady” Homera. Najnowsze badania przeprowadzone na Uniwesytecie Leicester wykazały, że jej inspiracją była mniej znana tragedia „Frygijczycy” Ajschylosa. Lokalni rzemieślnicy musieli być zaznajomieni z tą mniej popularną wersją mitu trojańskiego. Czy wojna w Troi wydarzyła się naprawdę? No właśnie – mitu trojańskiego. Chociaż dla ludzi antyku czy średniowiecza historie o Troi wydawały się prawdą historyczną – tak jak zamieszkanie przez bogów Olimpu – obecnie pojawia się wiele kontrowersji. Przede wszystkim o konflikcie nie ma wzmianek w innych, wystarczająco wczesnych źródłach historycznych. Opowieść opisana w „Iliadzie” nie odpowiada także historycznym realiom – zebranie stutysięcznej armii musiało być w XII wieku p.n.e. nie lada wyczynem. W prozie pojawia się także żelazo… którego nie znano w opisywanym okresie przez autora okresie. Nieścisłości jest jeszcze wiele więcej. Warto pamiętać, że sam Homer żył w VIII wieku p.n.e. Opisywał on więc wydarzenia sprzed setek lat: przemierzał tereny pełne ruin upadłego imperium i marzył o ich dawnych władcach i to właśnie w tym wielu historyków dopatruje się jego „wizji” wielkich w…

FABRIC-KOLAZ-32-26-438b7b1.jpg
width: 2700
height: 1800

Złocista jak słońce, słodsza niż miód – ta orientalna słodycz ma swoje święto
type: item
date: 2025-11-17T10:09:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: bliski wschód
subject: egipt
subject: grecja
subject: słodycze
subject: turcja
description: Baklawa to złocisty przysmak znad Morza Śródziemnego, który zachwyca smakiem i historią. Ten deser, znany już w XV wieku, wciąż budzi emocje i... spory o pochodzenie. Czy Grecy mają rację, twierdząc, że to ich tradycja? A może to Turcy najlepiej dopracowali jego recepturę? 17 listopada obchodzimy światowy dzień baklawy.
encoded: Cenimy sobie wyjazdy nad Morze Śródziemne i na Bliski Wschód. Ulubione kierunki Polaków to Egipt i Turcja. Kraje te oferują nie tylko wspaniałe plaże lub rafy koralowe. Równie fascynująca jest historia tych krajów i ich dziedzictwo kulturowe. To ostatnie przejawia się m.in. w bogatej tradycji kulinarnej. Kraje te słyną z niezwykłych słodkości, ale nie jest to czekolada, ale baklawa. Ten deser składa się z kilkudziesięciu ultracienkich warstw ciasta filo. Pomiędzy te kruche warstwy ciasta wkłada się obfite nadzienie z posiekanych orzechów, najczęściej pistacji, orzechów włoskich lub migdałów, a całość jest wypiekana w maśle klarowanym. Po upieczeniu deser jest polewany słodkim syropem. Skąd pochodzi baklawa? Baklawę uznają za swój narodowy deser Turcy, Grecy, ale też Arabowie. Ta lista jest jednak dłuższa. Prawda jest taka, że do tego sukcesu przyczyniło się wiele społeczności. Być może „protoplastą” współczesnej baklawy był warstwowy deser znany w Mezopotamii już w VIII wieku p.n.e., jednak wówczas zastosowano grubsze ciasto. Kluczową innowacją, która ukształtowała nowoczesną baklawę, było rozwinięcie produkcji cienkiego ciasta. Być może powstało ono w Grecji około 2 tysiące lat temu. Ale jest tu sporo znaków zapytania i wśród ekspertów trwają na ten temat dyskusje. Warto również odnotować, że blisko spokrewnione baklawy nazwy pojawiają się w innych regionach, co świadczy o wspólnym etymologicznym pochodzeniu. Np. w Azerbejdżanie baklawa jest znana jako „pahlahu”, a w Armenii jako „pakhlava”. To jednoznacznie pokazuje, że baklawa powstała dzięki różnym ludom. Turecki ślad baklawy Wygląda na to, że baklawa przybrała dzisiejszy klasyczny kształt w okresie osmańskim za panowania sułtana Mehmeda II Zdobywcy. W źródle z 1473 roku znajduje się jej przepis. Baklawa była podawana janczarom piętnastego dnia ramadanu (tzw. procesja baklawy). Był to element ceremonii państwowych pod koniec XVII wieku. Turcja, pomimo międzynarodowych roszczeń do deseru, ustanowiła standard dla …

baklawa-c45203a.jpg
width: 8640
height: 5760

Pajęcze megamiasto na granicy Albanii i Grecji. Naukowcy odkryli prawdopodobnie największą pajęczynę na świecie
type: item
date: 2025-11-07T12:40:34.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: albania
subject: grecja
subject: jaskinie
subject: pająki
description: Naukowcy dokonali wyjątkowego odkrycia w siarkowych jaskiniach. Nie dość, że znaleziona pajęczyna może być największą na świecie, to jeszcze rzuca światło na wyjątkowe zdolności tworzenia pajęczych kolonii.
encoded: U niektórych podziemne znalezisko prawdopodobnie mrozi krew w żyłach. Gigantyczna pajęczyna jest jednak nie tylko scenerią wyjętą prosto z horroru, ale również biologicznym fenomenem, dokumentującym wyjątkowe zachowania pająków. Dzięki znalezisku naukowcy są w stanie nie tylko zaobserwować kolonijne zachowania pajęczaków, które zwykle prowadzą samotny tryb życia, ale i stwierdzić postępującą izolację genetyczną tego gatunku. Odkrycie w jaskini Do znalezienia pajęczyny doszło w 2022 roku, gdy badacze prowadzili eksploracje siarkowych jaskiń na granicy Albanii i Grecji. Zespół, złożony m.in. z członków Czeskiego Towarzystwa Speleologicznego, prowadził badania mające na celu poznanie fauny jaskiń. Jedna z podziemnych komór odsłoniła przed badaczami gigantyczną kolonię pająków – tak dużą, że od razu przywiodła na myśl skojarzenia z pajęczą metropolią. Przez kolejne lata naukowcy schodzili pod ziemię, by badać i lepiej poznać ten wyjątkowy obiekt. Początkowo badacze zabrali się za zmierzenie powierzchni całej kolonii pająków. Po określeniu odległości, na jakie rozpościera się pajęcza sieć, otrzymali wynik dający ok. 106 metrów kwadratowych. Aby oszacować liczebność kolonii, naukowcy posłużyli się wyjątkowo czasochłonną techniką – policzyli lejkowate sieci, które stanowią schronienie pająków, w losowo wybranych fragmentach ściany. W ten sposób oszacowali, że cała kolonia zamieszkiwana jest przez ok. 111 tys. pająków. Wyjątkowość pajęczej kolonii Na pajęczynie o powierzchni niespełna połowy kortu tenisowego żyją dwa gatunki pajęczaków: kątnik domowy i Prinerigone vagans. Co ciekawe, osobniki te w naturalnym środowisku są samotnikami, nie tworzącymi większych kolonii. Badacze odkryli, że za tą niespotykaną współpracą kryje się zaskakujący sposób zdobywania pokarmu. Jaskinie siarkowe stanowią ekstremalne środowisko życia. Brak światła słonecznego i toksyczny siarkowodór sprawiają, że ich wnętrza są jednymi z najbardziej nieprzyjaznych miejsc do życia na Ziemi. Jednak nawet w…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/11/577394791250246702404827628897000475217474439n-4c04f60.jpg
width: 1280
height: 857

Portret malowany światłem. Niezwykłe „odkrycie” polskiego archeologa w Grecji
type: item
date: 2025-10-31T13:43:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: grecja
subject: naukowcy
description: Prof. Kazimierz Michałowski, zwany też czasem polskim Indianą Jonesem, odcisnął swój ślad nie tylko w historii, ale też... na ścianie. W starym domu wykopaliskowym w Grecji archeolog dr Wojciech Ejsmond natknął się na jego portret, wykonany 100 lat temu światłem. Skąd się tam wziął?
encoded: Pasjonatom archeologii śródziemnomorskiej nie trzeba go przedstawiać. To dzięki prof. Kazimierzowi Michałowskiemu (1901–1981) wiele polskich misji archeologicznych pracuje w tak prestiżowych lokalizacjach jak świątynia Hatszepsut czy Aleksandria. Prof. Michałowski był założycielem Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Ta instytucja od ponad 50 lat prowadzi badania archeologiczne na obszarze basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu, a teraz również Zakaukaziu. To za jego sprawą w Muzeum Narodowym w Warszawie można podziwiać kolekcję zabytków z Sudanu i Egiptu. Wiele z tych artefaktów jest unikatowych. Śladami Michałowskiego Ta historia to dowód na to, że archeologiem jest się również na wakacjach. Dr Wojciech Ejsmond, badacz z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN wypoczywał w tym roku na greckiej wyspie Delos. Dr Ejsmond był świeżo po lekturze „Wspomnień” autorstwa prof. Michałowskiego. Naukowiec opisał tam swoje pierwsze doświadczenia na wykopaliskach na Delos. Jest tam też opowieść o jego niezwykłym portrecie sprzed 100 lat. Lampa naftowa jak pędzel „Na Delos poza moim skromnym wkładem w opracowanie wyników wykopalisk rozpoczętych przez Francuzów w roku 1904 z funduszów księcia de Loubat została po mnie jeszcze jedna pamiątka: mój portret, a ściślej mówiąc, czarna sylwetka wymalowana na ścianie pokoju stołowego” – wspominał prof. Kazimierz Michałowski w swojej książce. Każdy z członków Szkoły Francuskiej w Atenach prowadzących badana na Delos, musiał zostać uwieczniony w sylwetce, którą wykonywano, obrysowując cień padający na ścianie przy odpowiednio ustawionej lampie naftowej. Dr Ejsmond dostrzegł w czasie wizyty stanowiska archeologicznego na Delos stary dom wykopaliskowy. – Miałem szczęście – wewnątrz zastałem archeologów. Zapytałem o profile na ścianach i odkryłem, że „poczet” w salonie wciąż istnieje. Wśród nich znajduje się także profil Michałowskiego – część swoistego panteonu wielkich archeologów – przekaz…

michalowski-56accc4.jpg
width: 1575
height: 1050

Na tej wyspie miał się narodzić Zeus – jeździmy tam na najpiękniejsze plaże w Europie
type: item
date: 2025-10-26T07:31:30.000Z
creator: Radosław Żydonik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: kreta
subject: podróże
subject: traveler
description: Kreta – wyspa mitów, walk i pieśni. Tu historia nie zamyka się w muzealnych gablotach. Słychać ją w trzasku liry, w okrzykach „opa!”, w stukocie butów na rozgrzanym kamieniu. Unosi się z dymem jagnięciny i słodyczą rakomelo. Zamiast podręcznika – kieliszek wina. Zamiast wykładu – taniec pamięci. Na tej wyspie każda cywilizacja zostawiła swój cień, a każdy Kreteńczyk nosi go w sobie.
encoded: Spis treści: Panigiria – święto w Anogii Taneczne wspomnienie historii Cienie wielkich cywilizacji Na ścieżkach mitu i rzeczywistości Osnute mitem antyczne ruiny, weneckie twierdze, tureckie minarety, dzikie plaże i niknące w chmurach górskie wioski. Kreta fascynuje historią i surowym pięknem pejzażu. – Co tam trzymasz pod pachą? Historię Krety? Pokaż no – Janis wychyla kieliszek ognistej raki i bierze w dłonie opasły tom. – Rany! Taką cegłą można zabić – roześmiane oczy przebiegają po zadrukowanych stronach. – Co my tu mamy: kultura minojska, Grecja klasyczna, Rzymianie, Bizancjum, Arabowie, potem Wenecja, Turcja, aż w końcu niepodległość. Zwariować można! – zapala kolejnego papierosa. – Kreta! Ileż potęg połamało na niej zęby? I czego przetoczono tu więcej: krwi czy wybornego wina? Jeszcze kropelkę rakomelo? Kieliszki na nowo zaczynają połyskiwać słomkowymi refleksami. – Jamas! („na zdrowie”). I wyrzuć tę książkę! Na Krecie historię poznaje się inaczej. Zaraz wszystko zrozumiesz. Niech tylko ksiądz wypuści ludzi z kościoła! Panigiria – święto w Anogii Dziś w leżącej na zboczu masywu Psiloritis wiosce Anogia wielki dzień. Panigiria! Doroczne święto ku czci Matki Boskiej. Spoglądam na ryneczek zamknięty w pierścieniu bielonych domów. Wyczekujące mieszkańców stoły uginają się pod naporem wina, gemisty, jagnięciny i kociołków z favą. Zapach obezwładnia. Wabi amatorów łatwego życia. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/GettyImages-1423835421-0b1f758.jpg" width="6000" height="4000" alt="Urokliwa uliczka w wiosce Anogia na Krecie, w regionie Rethymno – tradycyjna zabudowa i donice z kwiatami tworzą malowniczy, grecki klimat/tatakis/Getty Images" title="Urokliwa uliczka w wiosce Anogia na Krecie, w regionie Rethymno – tradycyjna zabudowa i donice z kwiatami tworzą malowniczy, grecki klimat/tatakis/Getty Images" /> Z zastygłych w upale uliczek wylewają się zastępy wiecznie głodnych kotów. Doskonałe wyczucie czasu! Bo oto drgają liny…

kreta-fa3bc81.jpg
width: 2813
height: 1875

Na tej greckiej wyspie ludzie żyją nawet 10 lat dłużej – w czym tkwi jej sekret?
type: item
date: 2025-10-19T06:27:12.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: długowieczność
subject: grecja
subject: wyspy greckie
description: Według mitów właśnie tutaj miał spaść do morza Ikar, bohater opowieści o ojcu architekcie i synu, który chciał dotknąć Słońca. Właśnie dlatego sama wyspa została nazwana Ikarią, a otaczające ją morze – Ikaryjskim. Jednak współcześnie obszar ten znany jest z czegoś innego: z metody na długowieczność.
encoded: Spis treści: Długowieczni Ikaryjczycy Burzliwe dzieje Ikarii Co zobaczyć na Ikarii Ikaria leży w regionie Wysp Egejskich Północnych. Ma powierzchnię zaledwie 255 km kwadratowych, czyli niewiele mniej niż Poznań. Obszar ten zamieszkuje niespełna 10 tysięcy osób. Osób znanych z długowieczności. Długowieczni Ikaryjczycy Ikaria należy do tzw. niebieskich stref, czyli miejsc na mapie świata, w których najwięcej osób dożywa stu i więcej lat. Zajmujący się tematem badacze odkryli, że Ikaryjczycy mają 10-krotnie większą szansę na dożycie 100 lat niż Amerykanie. Według danych ponad 30% mieszkańców wyspy dożywa 90 i więcej lat. Wszystko za sprawą tamtejszego klimatu i uznawanej przez ekspertów za najzdrowszą dla człowieka diety śródziemnomorskiej. Dieta Co jedzą Ikaryjczycy? Przede wszystkim warzywa i nabiał. Ich tradycyjna kuchnia opiera się na warzywach strączkowych – fasoli, bobie, ciecierzycy i grochu – oraz wszechobecnym czosnku. Do tego spożywają orzechy, miód, suszone owoce, tradycyjne tłuste jogurty greckie i fetę. W jadłospisie nie może zabraknąć ryb, oliwek, oliwy z oliwek, soli morskiej, kawy i kieliszka wina. Pieczywo piecze się z pełnego ziarna. Według drobiazgowej analizy czynników sprzyjających długowieczności Ikaryjczyków, opublikowanej w 2009 roku na łamach czasopisma „Cardiology Research and Practice”, tamtejsi mężczyźni spożywają średnio 1425 kcal/dziennie, natomiast kobiety zaledwie 1087 kcal. Do tego praktycznie wszyscy respondenci badania przyznali, że niemal codziennie robią sobie drzemkę w ciągu dnia. To wpływa też na poziom zadowolenia z życia. Przypadki depresji są wyjątkowo rzadkie, choroba dotyka mniej niż 3% społeczeństwa. W przypadku krajów zachodnich wskaźnik ten wynosi 10–15 procent i rośnie. Aktywność Do tego należy jeszcze dodać codzienną aktywność fizyczną. Nawet osoby w wieku 90 i więcej lat każdego dnia spacerują, pływają czy pracują fizycznie. Istotne są też więzi społeczne. Ikaryjczycy znani są z typowo południowej bliskości, wspólnego b…

ikaria-e08fc76.jpg
width: 2700
height: 1800

Saloniki to kulinarna stolica Grecji. Nie brak tu też unikatowych zabytków
type: item
date: 2025-10-12T06:30:23.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na miasta
subject: grecja
subject: kuchnie świata
subject: wakacje w grecji
description: W tym najsmaczniejszym mieście Grecji każdy spacer kończy się ucztą trwającą w nieskończoność. Saloniki kuszą piekarniami, kawiarniami, restauracjami i bazarami.
encoded: Spis treści: Idealny początek dnia Palec Arystotelesa Z widokiem na Olimp Dusza miasta Zupa dobra na wszystko Saloniki – informacje praktyczne Wiedziałam, że to kulinarna stolica Grecji, gdzie je się dużo i smacznie. Słyszałam też, że Saloniki nie są typowym ładnym miastem. Mają gęstą zabudowę i zabytki wciśnięte między współczesną architekturę. Wreszcie że wystarczy na nie jeden dzień, a potem warto jechać dalej – do klasztorów w Meteorach, na Półwysep Chalcydycki czy górę Olimp. Tymczasem spędziłam tu długi weekend i żałuję, że nie mogłam zostać dłużej. Idealny początek dnia Poranki w Salonikach pachną bougatsą, obłędnie chrupkim ciastem filo nadziewanym zwykle serem, szpinakiem lub mięsem. Aby jej spróbować, odwiedzam Bougatsa Bantis, kultową piekarnię założoną w 1969 r. w dzielnicy Panagia Faneromeni. Dziadek obecnego właściciela, który przybył do Salonik z tureckiej Kapadocji w ramach wymiany obywateli po odzyskaniu przez Grecję niepodległości, przywiózł ze sobą przepis na nią i zaczął sprzedawać jako street food. Dziś jego wnuk Philipos Bantis jest jedną z dwóch osób w Salonikach, które wciąż potrafią własnoręcznie wytwarzać filo – uczy tej sztuki innych. Jej sekret tkwi w takim rozciągnięciu ciasta, żeby uzyskało grubość kartki papieru. Kiedy podglądam Philiposa, wydaje mi się to dziecinne proste, jednak kiedy sama próbuję – płat rwie się i dziurawi. – Dlatego ludzie wolą kupować gotowe filo – żartuje mistrz i dodaje, że oryginalna bougatsa powinna się składać z aż 25 jego warstw. W piekarni dostaniemy 15 rodzajów tego ciastka, ja wybieram tradycyjne – bez nadzienia. Jest jeszcze ciepła, pachnie cynamonem, a po pierwszym kęsie już rozumiem, skąd uwielbienie Greków do takiej wersji śniadania. Palec Arystotelesa Rzeźba tego jednego z największych filozofów wszech czasów ozdabia chyba najbardziej reprezentacyjny plac miasta, który nosi jego imię. Ponoć pogłaskanie dużego palca u stopy mędrca przynosi powodzenie w egzaminach i gwarantuje przenikliwość umysłu. A S…

saloniki-2cd1b43.jpg
width: 3939
height: 2493

Gdzie na wakacje w październiku? Te miejsca zachwycają pogodą i atmosferą
type: item
date: 2025-10-10T12:02:54.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: egipt
subject: grecja
subject: Itaka
subject: jesień
subject: turcja
subject: wyspy kanaryjskie
subject: zanzibar
description: Jesień nie musi oznaczać końca podróży – przeciwnie, to czas, gdy wiele miejsc pokazuje swoje najpiękniejsze oblicze. Październik sprzyja spokojnym wyjazdom bez tłumów, a temperatury w wielu krajach wciąż pozwalają cieszyć się słońcem i kąpielami w morzu.
encoded: Październik to idealny moment, by na chwilę uciec od szarości i deszczu, które coraz częściej zaglądają w polskie okna. Gdy dni stają się krótsze, a poranki chłodniejsze, wielu z nas zaczyna marzyć o odrobinie słońca, spokoju i nowych wrażeń. To właśnie teraz, gdy letni tłum ucichł, a ceny są bardziej przyjazne, podróże nabierają wyjątkowego uroku. Jesienny urlop może stać się nie tylko sposobem na złapanie oddechu, lecz także okazją do doładowania energii i spojrzenia na świat z innej perspektywy – tej cieplejszej, bardziej spokojnej i pełnej koloru. Gdzie zatem warto wyjechać w październiku? Zapytaliśmy o to ekspertów z biura podróży Itaka. Riwiera Turecka jesienią – ciepły kierunek na październikowy wypoczynek Październik w Turcji to czas, gdy lato wciąż trwa, ale bez uciążliwych upałów i tłumów turystów. Eksperci zgodnie podkreślają, że to jeden z najlepszych momentów, by odwiedzić Riwierę Turecką, rozciągającą się wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego i częściowo Morza Egejskiego. Region ten słynie z piaszczystych plaż, krystalicznej wody i znanych kurortów, takich jak Antalya, Alanya, Belek, Side, Bodrum czy Fethiye. – Październik to ostatni miesiąc letniego sezonu turystycznego, więc najpopularniejsze atrakcje są mniej zatłoczone, a warunki pogodowe pozostają idealne – zauważają przedstawiciele Itaki. Temperatury w ciągu dnia utrzymują się na poziomie 25–28°C, a morze wciąż ma przyjemne 20–26°C. To idealny czas zarówno na wypoczynek na plaży, jak i na zwiedzanie – od teatru rzymskiego i świątyni Apollina w Side po grobowce w Fethiye czy pozostałości Mauzoleum w Halikarnasie, jednego z siedmiu cudów świata w Bodrum. Jesienny wyjazd do Turcji to również doskonała okazja do spokojnych wycieczek objazdowych i udziału w lokalnych atrakcjach, które o tej porze roku można poznawać bez pośpiechu i w bardziej kameralnej atmosferze. Dlaczego październik to najlepszy moment na odkrywanie greckich wysp? Jesienny wyjazd do Grecji to doskonały sposób na połączenie odpoczynku …

rodos-10f7a5a.jpg
width: 3618
height: 2413

Grecy chcą to zachować w tajemnicy. Ta wyspa jest piękniejsza niż Mykonos
type: item
date: 2025-10-04T11:40:29.000Z
creator: Joanna Kalafatis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: podróże
subject: traveler
subject: wyspy greckie
description: Syros, grecka wyspa dotąd pomijana przez turystów, odkrywana jest na nowo przez smakoszy i miłośników autentycznych podróży.
encoded: Spis treści: Kolacje w Ermoupoli Degustacje win na północy wyspy Sery, słodkości i lokalne specjały Nadmorskie tawerny Kolacja w średniowiecznej wiosce Kiedy turyści zaczynają omijać najbardziej zatłoczone kierunki. Coraz chętniej odkrywają spokojny i prawdziwie autentyczny klimat Syros, gdzie czeka także jedna z najwyżej cenionych kuchni w całej Grecji. Choć Mykonos, Santorini i Paros od dekad figurują na listach „musisz to zobaczyć”, Syros – stolica Cyklad – pozostawała dotąd poza radarem. Wyspa, wspierana przez dynamiczne lokalne sektory i około 20 tysięcy stałych mieszkańców, nie musiała polegać wyłącznie na turystach. Nie zabiegała też o rozgłos. Teraz, gdy goście szukają mniej zatłoczonych miejsc i bardziej autentycznych doświadczeń, sekret piękna Syros, jej architektury i – rzecz jasna – kuchni wychodzi na jaw. Wyspa nazywana królową Morza Egejskiego przeżywa napływ odwiedzających i jednoczesne kulinarne odrodzenie.Greccy kucharze, zdobywający doświadczenie w renomowanych restauracjach Europy, umiejętnie splatają bogatą tradycję lokalnych wyrobów z nowoczesnymi technikami kulinarnymi świata. Powstają dzięki temu niepowtarzalne smaki i autorskie dania. A jednocześnie nie ginie to, co w greckiej kuchni kocha cały świat. Kolacje w Ermoupoli Główne miasto, Ermoupoli, wcale nie przypomina biało-błękitnych domków kojarzonych z Egeją i zarazem z Grecją. Przywodzi raczej na myśl pastelowy neoklasycyzm Włoch. To ukłon w stronę wielowiekowych wpływów Wenecji i Genui. Na dachach hoteli Aristide i Argini (restauracja Elexis) zjesz kolację z widokiem na pięknie podświetlone kościoły, m.in. św. Mikołaja. Oba hotele mieszczą się w odrestaurowanych neoklasycznych rezydencjach. Oferują świetne udogodnienia i gościnność, dzięki czemu trafiły do Przewodnika Michelin 2025. Aristide i Elexis trzymają się filozofii „od pola do stołu”. Korzystają z lokalnych składników, podając je w dopracowanej, nowoczesnej odsłonie i z bardzo dobrym doborem win. W hotelu Aristide kuchnia i bar śc…

GettyImages-617390402-7c8b236.jpg
width: 7189
height: 5172