„Polskie Kolorado” to prawdziwy skarb Pienin. Natura gra tutaj pierwsze skrzypce
Kolorado słynie z wyjątkowych formacji skalnych i dzikich dolin. Niewielu turystów zdaje sobie sprawę, że w Polsce istnieje miejsce o podobnym charakterze. To rezerwat Biała Woda w Pieninach.
Spis treści: Małe Kolorado to niespodzianka dla wielu turystów Nieoszlifowany diament Kraina potoków, wąwozów i baśniowych skał Nawet przed podróżnikami z wieloletnim doświadczeniem Polska potrafi skrywać niespodzianki. Jedną z nich jest stosunkowo mało znany rezerwat Biała Woda w Pieninach, który jest jednym z najpiękniejszych zakątków w tej części województwa małopolskiego. Na podróżnych czeka tam wiele atrakcji. Małe Kolorado to niespodzianka dla wielu turystów Rezerwat przyrody Biała Woda obecnie uznawany jest za jeden z piękniejszych zakątków w Pieninach. Powstał w 1963 roku, choć jego historia sięga jeszcze czasów średniowiecza. Pierwsi osadnicy przybyli w te rejony za panowania Bolesława Chrobrego, a kolejni pojawili się w XIV wieku, przynosząc ze sobą kulturę pasterską. W tym czasie w dolinie potoku powstała wieś Biała Woda. Mieszkańcy wiedli spokojne życie, zajmowali się głównie rolnictwem, hodowlą zwierząt i drobnym rzemiosłem. Wszystko zmieniło się po drugiej wojnie światowej. Ludność łemkowską wysiedlono, a jej zabudowania spalono. Po latach zachowało się wiele pozostałości po łemkowskiej wsi, zwłaszcza na szlaku, który wiedzie doliną, między zachwycającymi formacjami skalnymi. Nieoszlifowany diament Rezerwat, mimo niekwestionowanych uroków, jest nieco zapomniany przez turystów. Wielu z tych, którzy przyjeżdżają do Szczawnicy, wybiera najczęściej Drogę Pienińską oraz wspinaczkę na szczyt Trzy Korony i Sokolicę. Tymczasem niedaleko Jaworek, małej wsi ulokowanej niecałe 7 km od Szczawnicy, dzieją się cuda. Nietypowe formacje skalne i przecinające okolice potoki roztaczają nad tym miejscem niezwykłą aurę. Rezerwat położony jest w skalistym wąwozie na obszarze Małych Pienin, na wysokości 600–800 m n.p.m. Charakteryzuje się bogatą rzeźbą, florą i fauną. Trasa wiedzie dnem doliny, można ją zatem przemierzyć pieszo lub na rowerze. Po drodze nadarzy się wiele okazji, by podziwiać skały wapienne i turnie, wodospad, potok z kaskadami, bogatą roślinność a także pasące się na polanach stada owiec. Spacer można przedłużyć wędrówką przez Przełęcz Rozdziela i zakończyć w Bacówce na Obidzy, następnie udać się na Radziejową czy Eliaszówkę. Kraina potoków, wąwozów i baśniowych skał Jak podkreślono na stronie Urzędu Miasta i Gminy Szczawnica, w rezerwacie można spokojnie pospacerować, nawet z dziećmi w wózku czy też z psami. Jeśli chodzi o charakterystyczne obiekty, w sąsiedztwie znajduje się pomnik przyrody – Bazaltowa Skałka wulkanicznego pochodzenia. Z kolei na północnej stronie, na wzgórzu ulokowała się Czerwona Skała (nazywana jest również Skałą Sfinks). Ostatnia część rezerwatu znajduje się w środkowej części Brysztańskiego Potoku i obejmuje Brysztańskie Skały. „Polskie Kolorado” to prawdziwy skarb Pienin. Tutaj natura gra pierwsze skrzypce Źródła: Urząd Miasta i Gminy Szczawnica, orlica.com
AI wskazało najbardziej niedocenione miasto w Polsce. Niegdyś pełniło rolę stolicy Węgier
Nie tylko Warszawa, Kraków i Gdańsk zasługują na uwagę. Sztuczna inteligencja wytypowała trzy polskie miasta, o których wciąż mówi się zbyt mało. Sprawdź, gdzie warto się wybrać.
W tym artykule: „Polski biegun ciepła” i dawna stolica Węgier Nieoczywista perła Dolnego Śląska Miasto, które skrywa niezwykłe podziemia Najpiękniejsze miasta w Polsce już znamy, ale co z tymi, które wciąż pozostają niedoceniane? Tym razem poprosiliśmy sztuczną inteligencję o wskazanie takich miejsc. Wybór może co poniektórych zaskoczyć. „Polski biegun ciepła” i dawna stolica Węgier Choć Tarnów leży niespełna 80 km od Krakowa, rzadko trafia na listy obowiązkowych miejsc do odwiedzenia. A szkoda, bo miasto zachwyca zachowaną starówką, uznawaną za jedną z najpiękniejszych w Polsce. Rynek otaczają renesansowe kamienice, a ratusz z XVI wieku przyciąga wzrok swoją elegancką bryłą. Tarnów może się również pochwalić wielokulturową historią. W przeszłości był ważnym ośrodkiem żydowskim, co do dziś przypomina m.in. zabytkowa synagoga Bima. Mało kto jednak wie, że przez krótki czas pełnił także rolę stolicy Węgier. W 1528 r. na zamku w Tarnowie rezydował wraz ze swoim dworem węgierski król Jan Zápolya. Tarnów, nazywany „polskim biegunem ciepła”, stanowi także świetną bazę wypadową na Pogórze Ciężkowickie, gdzie można podziwiać malownicze krajobrazy i odwiedzić rezerwat Skamieniałe Miasto. Przez miliony lat erozja i wietrzenie ukształtowały tamtejsze formacje skalne, nadając im fantazyjne kształty, które przypominają naturalne rzeźby. Nieoczywista perła Dolnego Śląska Większość turystów, którzy przyjeżdżają do Wałbrzycha, kieruje się prosto do Zamku Książ. Trudno się dziwić, bowiem to jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska. Jednak samo miasto ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko spektakularną rezydencję Hochbergów. Spacerując po centrum, można podziwiać odnowione kamienice, a fani postindustrialnych przestrzeni koniecznie powinni odwiedzić Starą Kopalnię, czyli niezwykłe muzeum zlokalizowane w dawnym kompleksie górniczym. Miłośnicy górskich wędrówek znajdą w Wałbrzychu idealny punkt startowy do eksploracji Sudetów, zwłaszcza Gór Wałbrzyskich i Kamiennych. Dodatkowego uroku miastu dodają tajemnicze opowieści o Złotym Pociągu i podziemnych tunelach z czasów II wojny światowej. Miasto, które skrywa niezwykłe podziemia Na pierwszy rzut oka Chełm może wydawać się zwykłym, niewielkim miastem na wschodzie kraju, zlokalizowanym nieopodal granicy z Ukrainą. Jednak pod jego powierzchnią kryje się prawdziwa atrakcja – unikatowe na skalę światową i nagrodzone tytułem „Cudu Polski 2024” kredowe podziemia. To rozległa sieć tuneli wydrążonych w miękkim wapieniu, które dawniej pełniły funkcję magazynów i schronów. Ale Chełm to nie tylko podziemia. Miasto ma bogatą przeszłość, gdzie przeplatały się wpływy polskie, ukraińskie i żydowskie. Ślady tej różnorodności widać zarówno w architekturze, jak i w lokalnej kuchni. Warto odwiedzić wzgórze katedralne, z którego roztacza się piękny widok na okolicę oraz przejść się po urokliwych uliczkach centrum. Dodatkowym atutem Chełma jest jego położenie. Znajduje się w pobliżu Roztocza, jednego z najpiękniejszych regionów przyrodniczych w Polsce. Okolica zachęca do odkrywania malowniczych wąwozów, lessowych wzgórz i dzikich lasów, które tworzą wyjątkowy krajobraz. Źródło: National Geographic Polska
Krynica-Zdrój działa jak najlepsze spa dla duszy. To perełka Małopolski
Dwa dni w Krynicy-Zdroju wystarczą, by poczuć jej kojącą moc. Górskie powietrze, malownicze widoki i lokalne atrakcje działają jak balsam dla zmysłów. To miejsce, do którego chce się wracać.
W tym artykule: Krynica-Zdrój i Muszyna w jeden dzień. Pomysł na aktywną wycieczkę Ścieżka w koronach drzew. Co zobaczymy po drodze? Relaks w sercu uzdrowiska Uwielbiam wiosnę w górach. Przyroda budzi się do życia, zielenią się wzgórza, wszystko dookoła kwitnie i pachnie. To idealny czas na piesze wędrówki, a w Krynicy-Zdroju nie brakuje oznakowanych szlaków. Ze znajomymi wybieramy więc trasę średniej trudności startującą z dolnej stacji wyciągu Słotwiny Arena pod Jaworzynę (ok. 2 km), skąd w kilka minut wjeżdżamy kolejką gondolową na szczyt. Na prawo od górnej stacji kolejki zaczyna się szlak prowadzący przez leśną drogę, małą widokową polankę pod szczytem Wielkiej Bukowej i rezerwat Żebracze. Idąc zwężającą się, zarośniętą ścieżką, mam wrażenie, że przeniosłam się do baśniowej krainy. Słońce przedziera się przez ponadstuletnie buki, a powietrze pachnie ziemią. Wreszcie docieramy do położonej na rozległej polanie Bacówki nad Wierchomlą, gdzie znajduje się schronisko PTTK. Po chwili odpoczynku ruszamy dalej niebieskim szlakiem do Szczawnika (ok. 7 km), gdzie już czeka bus, który przewiezie nas do Muszyny na spływ Popradem. Krynica-Zdrój i Muszyna w jeden dzień. Pomysł na aktywną wycieczkę Muszyna jest uzdrowiskiem z ponad 700-letnią historią położonym w dolinie Popradu. Nie mamy aż tyle czasu, żeby zwiedzić całe miasteczko, więc nasz wybór pada na Ogrody Sensoryczne. Podzielone na osiem stref wypełnione są kolorami i zapachami, różnorodnymi roślinami i drzewkami owocowymi. Ponoć to szczególne miejsce dla nowożeńców, którzy mogą zasadzić tu swoje drzewko miłości na szczęście. Ciekawym miejscem są przynależące do kompleksu Ogrody Baśni i Legend, gdzie można zajrzeć do chaty młynarza, mieszczki czy czarownicy. Przechadzamy się alejkami, mijamy stawy, altanki i posągi. Tutaj naprawdę można się zrelaksować i stracić poczucie czasu. A przecież czeka nas spływ pontonem! Dzielimy się więc na dwie grupy i od razu włącza nam się tryb rywalizacji. Czujemy się niczym poszukiwacze przygód, wchodząc do 7-osobowych pontonów raftingowych. Niektórzy z nas co prawda w życiu nie mieli w ręku wiosła, koordynacja momentami pozostawia wiele do życzenia, ale i tak bawimy się świetnie. Rzeka, wijąca się w malowniczych dolinach Muszyny i Żegiestowa, z reguły jest spokojna, ale zdarzają się odcinki, gdzie można poczuć lekki przypływ adrenaliny. Szczególnie gdy ponton natrafia na podwodne kamienie. Ale i z tym radzimy sobie bez problemu. W doskonałych nastrojach, za to piekielnie głodni, wracamy do Krynicy, gdzie na koniec dnia czeka nas uczta w karczmie Cichy Kącik słynącej z regionalnych, smacznych domowych dań. Ścieżka w koronach drzew. Co zobaczymy po drodze? Nową wizytówką Krynicy jest otwarta latem 2019 r. pierwsza w Polsce wieża widokowa w koronach drzew. Wznosi się na wysokość 49,5 m, co odpowiada wysokości 17. piętra wieżowca – niesamowite widoki są więc gwarantowane. Do wieży można dojść lub wjechać nowoczesnym wyciągiem krzesełkowym ze stacji Słotwiny Arena. Decyduję się na drugą opcję, wciąż czując mięśnie po wczorajszej wędrówce. Do wieży prowadzi drewniana ścieżka stopniowo wznosząca się do góry (dzięki czemu nie odczuwa się wysokości). Po drodze mija się kilkanaście interaktywnych instalacji i tablic, które opowiadają o bogactwie przyrodniczym i kulturowym Krynicy-Zdroju i okolic. Dodatkową atrakcją jest też 60-metrowa zjeżdżalnia. Zapominamy jednak o niej, gdy stajemy na szczycie wieży. Naszym achom i ochom nie ma końca. Czas jednak wracać, bo to nie finał naszego aktywnego dnia. W planach mamy wycieczkę na rowerach elektrycznych, bo w ostatnim czasie w okolicach Krynicy powstało osiem tras tematycznych, wywodzących się od nazw krynickich źródeł, o łącznej długości 125 km. Prowadzą szlakami turystycznymi, malowniczymi serpentynami, po utwardzonej nawierzchni, ale też po stromych wzniesieniach. Nie piszę się na szaloną jazdę po nierównym terenie, szczególnie że większość ekipy upiera się przy trudniejszej trasie. Zmieniam swój plan i ruszam na spacer, by lepiej poznać Krynicę-Zdrój. Relaks w sercu uzdrowiska Leżąca w Beskidzie Sądeckim tuż przy granicy ze Słowacją Krynica-Zdrój została założona w 1547 r. pod nazwą Krzenycze przez Danka z Miastka. W XVII w. odkryto tutaj lecznicze źródła mineralne. Krynica zaczęła funkcjonować jako uzdrowisko od 1858 r., kiedy zaczął tu działać Józef Dietl, prekursor polskiej balneologii. W tym czasie powstało wiele obiektów uzdrowiskowych, które można oglądać do dziś. Odwiedzam m.in. tężnię solankową. Siadam na jednej z ławek i poddaję się inhalacji w towarzystwie kilku seniorów. Jako że Krynica-Zdrój to uzdrowisko z największymi złożami wód mineralnych i leczniczych, namawiają mnie na wspólną wizytę w Pijalni Głównej przy Bulwarach Dietla. Ja jednak mam inne plany. Wybieram się do XIX-wiecznej willi Romanówka, w której jest Muzeum Nikifora ze zbiorem ponad 70 prac malarza pochodzących ze wszystkich okresów jego twórczości. Interesującym miejscem na mapie Krynicy jest też Muzeum Zabawek, które posiada ponad 3 tys. eksponatów z różnych epok i rejonów świata. Weszłam z ciekawości i zostałam dłużej, niż zamierzałam. Trafiłam akurat na właściciela i pomysłodawcę muzeum, który zabrał mnie w sentymentalną podróż w przeszłość. I przyznaję, że zatęskniłam za dzieciństwem… <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/05/shutterstock1046175202-1aeb979.jpg" width="5407" height="4006" alt="Stary dom zdrojowy przy deptaku krynickim. Niegdyś odbywały się tu rauty na cześć znanych kuracjuszy, m.in. marszałka Józefa Piłsudskiego" title="Stary dom zdrojowy przy deptaku krynickim. Niegdyś odbywały się tu rauty na cześć znanych kuracjuszy, m.in. marszałka Józefa Piłsudskiego" /> Wycieczkę po Krynicy kończę na Górze Parkowej (742 m n.p.m.). Można tu wjechać najstarszą w Polsce koleją linowo-terenową (1937 r.), co trwa raptem 3 min. Oryginalne wagoniki przetrwały próbę czasu i nadal wożą pasażerów. Tym razem jednak postanawiam o własnych siłach dostać się na szczyt. Przechodzę przez Polanę Michasiową, gdzie znajduje się źródełko Bocianówka zwane też Źródełkiem Płodności, bowiem woda z niego – jak głosi legenda – leczyła kobiety z niepłodności. Docieram do ponad 200-letniego parku Zdrojowego. Przechadzam się leśnymi alejkami, mijam stawy z łabędziami i kaczkami oraz XIX-wieczne drewniane altany. Po południu spotykam się ze znajomymi przy kultowej restauracji Hawana – ale nie na dansing. W budynku obok jest salinarium. Czyste zjonizowane powietrze w jaskini solnej leczy m.in. choroby układu oddechowego. Nie zamierzamy przepuścić takiej okazji. Wchodzimy do pomieszczania o ciepłej pomarańczowej barwie, pod nogami czując piasek. Rozsiadamy się na wygodnych fotelach, z głośników płynie relaksująca muzyka. Podczas seansu niektórzy ze znajomych ucinają sobie drzemkę. Nawet nie wiem, kiedy do nich dołączam. Źródło: National Geographic Traveler
„Nie sądziłem, że w Polsce są jeszcze takie miejsca” – 3 pomysły na weekend bez tłumów
W Polsce aż roi się od pereł turystycznych, które co roku biją rekordy popularności pod względem liczby odwiedzających. Nie brakuje jednak i takich miejsc, w których można się wyciszyć, odpocząć od miejskiego zgiełku i tłoku. Wybraliśmy najciekawsze propozycje.
Spis treści: Kostrzyn nad Odrą – ukryty klejnot turystyczny Leśny raj idealny na ucieczkę od miejskiego zgiełku W krainie wodospadów – Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej Warszawa, wybrzeże Morza Bałtyckiego czy popularne Krupówki w Zakopanem – Polska ma całą masę kultowych miejsc, które warto odwiedzić. Dla miłośników mniej znanych propozycji i tych, którzy wolą uciec od kolorowych straganów, komercji i tłoku, przygotowaliśmy listę „polskich pustkowi”. Kostrzyn nad Odrą – ukryty klejnot turystyczny Kostrzyn nad Odrą to urokliwe miasto w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim. Znajduje się nieopodal ujścia Warty do Odry, w zachodniej części Kotliny Gorzowskiej. Mimo niezaprzeczalnego uroku często bywa pomijane przez turystów – zupełnie niesłusznie. Miłośnicy przyrody znają to miejsce jako bramę do Parku Narodowego „Ujście Warty”. Został utworzony w 2001 roku na powierzchni 8037,59 ha. Głównym przedmiotem ochrony jest fauna ptaków. Obowiązkowym punktem wycieczki jest słynna Twierdza Kostrzyn. „Dzięki niej miasto od XVI w. kojarzone było z nowoczesną, imponującą i niezdobytą fortecą, wpływającą na losy całego regionu” – dowiadujemy się z oficjalnej strony miasta. Średniowieczne osady niemal zawsze miały strategiczne znaczenie militarne. Regularnie piszemy o kolejnych odkryciach historycznych w Kostrzynie. Sercem miasta jest Park Miejski i sąsiedni plac Wojska Polskiego. Dzięki walorom estetycznym odpoczywają tam zarówno turyści, jak i mieszkańcy. Ważnym dla wizerunku Kostrzyna obszarem są okolice amfiteatru z urokliwa trasą spacerową. Na tym lista atrakcji się jednak nie kończy. Warto samemu się o tym przekonać. Dla podróżników, którzy po zwiedzaniu poczują niedosyt, dobrym pomysłem będzie kontynuowanie wycieczki i odwiedzenie... Berlina. Samochodem dojedziemy tam w mniej więcej 1,5 godziny. Leśny raj idealny na ucieczkę od miejskiego zgiełku Na liście urokliwych „polskich pustkowi” warto również uwzględnić południową część Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Ten rejon uznawany jest za największe bogactwo gminy Wyryki, która położona jest w zachodniej części powiatu włodawskiego. Region porasta zwarty kompleks Lasów Włodawskich. To głównie bory mieszane sosnowo-dębowe, dąbrowy, grądy dębowo-grabowe oraz lasy sosnowe. Co ciekawe, pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie jest jedynym pojezierzem w Polsce, którego nie objął zasięg ostatniego zlodowacenia. Z kolei Park Krajobrazowy „Pojezierze Łęczyńskie” został utworzony w 1990 roku jako jeden z elementów Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych Województwa Lubelskiego. Ten urokliwy rejon obejmuje zachodnie części Polesia Lubelskiego i Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej, zwanej Pojezierzem Łęczyńsko-Włodawskim oraz Wysoczyzny Lubartowskiej. Dominują tam równiny urozmaicone niewielkimi wzniesieniami. Najbardziej charakterystyczną cechą parku są rozległe, urokliwe jeziora z przylegającymi do nich torfowiskami wysokimi i przejściowymi oraz stawy. Nadają tamtejszym krajobrazom wyjątkowego charakteru. W samym parku znajduje się niewiele zabytków, jednak z pewnością warto go odwiedzić ze względu na walory przyrodnicze. W krainie wodospadów – Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej Na wyróżnienie zasługuje również Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej, ukryta perełka województwa lubelskiego. Większa część jego obszaru leży na płaskiej, sandrowej Równinie Biłgorajskiej porośniętej borami Puszczy Solskiej. Pod względem krajobrazowym najciekawsza jest północno-wschodnia część parku, obejmująca krawędź Roztocza. Wznosi się kilkadziesiąt metrów nad Równiną Biłgorajską. Najwyżej położony fragment krawędzi osiąga 321 m n.p.m. To tam znajdują się najlepsze szlaki piesze w Polsce. „Krawędź jest w kilku miejscach głęboko rozcięta przez doliny spływających z Roztocza rzek i potoków tworzących systemy niewielkich wodospadów, zwanych szumami lub szypotami” – dowiadujemy się ze strony parki.lubelskie.pl. To właśnie one są najciekawszą atrakcją w okolicy. Największy na terenie Roztocza wodospad, którego próg wapienny wynosi 1,5 m, znajduje się na rzece Jeleń. Z kolei na odcinku Tanwi, między ujściem Potoku Łosinieckiego a ujściem Jelenia, na niewielkim 400 m odcinku znajdują się aż 24 progi. To właśnie ten rejon jest uznawany za najpiękniejszy fragment doliny Tanwi i prawdziwy unikat w skali całego kraju. Źródło: kostrzyn.pl, parki.lubelskie.pl Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
„To tu narodziła się Polska” – wszystko, co warto zobaczyć w Gnieźnie
Gniezno, historyczna stolica Polski, skrywa wiele atrakcji. To miasto to nie tylko katedra i początki państwowości, ale też klimatyczne ulice, ciekawe muzea i trasy spacerowe, które zaskoczą nawet wytrawnych podróżników.
Spis treści: Gniezno – odkryj historyczną stolicę Polski i jej burzliwe dzieje Co warto zobaczyć podczas weekendowego zwiedzania? Jak zaplanować podróż do Gniezna? Choć Gniezno kojarzy się głównie z katedrą i relikwiami św. Wojciecha, to wędrówka jego ulicami szybko pokazuje, że ma do zaoferowania znacznie więcej. Od średniowiecznych opowieści, przez interaktywne wystawy, aż po kameralne kawiarnie w zabytkowych murach – to idealne miejsce na weekendowy wypad z historią w tle. Gniezno – odkryj historyczną stolicę Polski i jej burzliwe dzieje Gniezno to miasto położone w środkowej Polsce, znane jako pierwsza stolica Polski. Do dziś pełni ważną rolę jako siedziba arcybiskupstwa i kolejnych prymasów Polski. Jest to ośrodek o powierzchni 40,6 km², liczący około 68 900 mieszkańców. Warto wiedzieć, że Gniezno, będące jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miast, leży w województwie wielkopolskim. Historia Gniezna sięga znacznie wcześniej niż jego oficjalne założenie około roku 940. Już w paleolicie istniało tu osadnictwo. Odkryto również kamienny kurhan z okresu VIII–X wieku. Główny gród Polan powstał w tym miejscu właśnie około roku 940. W czasach Mieszka I miasto zostało rozbudowane i przekształcone w główną siedzibę dynastii Piastów. Choć wtedy jeszcze nie miało formalnego statusu stolicy, pełniło funkcję jednego z grodów stołecznych, obok Ostrowa Lednickiego, Poznania czy Giecza. Dopiero w 991 roku, w dokumencie Dagome iudex, Gniezno zostało wymienione jako oficjalna stolica państwa polskiego. Niezwykle ważnym wydarzeniem było Zjazd Gnieźnieński w roku 1000, który doprowadził do utworzenia metropolii gnieźnieńskiej i arcybiskupstwa. Świątynia wzniesiona przez Mieszka I stała się wówczas katedrą. W 1025 roku miała tu miejsce koronacja Bolesława I Chrobrego na pierwszego króla Polski. Jednak już w 1039 roku Gniezno zostało splądrowane przez czeskiego księcia Brzetysława, co spowodowało ogromne zniszczenia. W konsekwencji Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę Polski do Krakowa. Okres stołeczności Gniezna trwał więc od 991 do około 1039/1040 roku. Po utracie tej roli miasto rozwijało się wolniej, aż do czasów Władysława Odonicza, który przywrócił mu znaczenie, lokując je na prawie niemieckim. Co ciekawe, w Gnieźnie koronowało się jeszcze czterech władców Polski. Burzliwe dzieje Gniezna nie kończą się w średniowieczu – miasto odgrywało istotną rolę podczas polskich zrywów niepodległościowych i poniosło znaczne straty podczas II wojny światowej. Dziś jest to miejsce, które warto odwiedzić, aby lepiej poznać historię Polski. Gniezno znajduje się w każdym podręczniku do historii i w większości przewodników turystycznych. Miasto leży na siedmiu wzgórzach, otoczone jest lasami mieszanymi i licznymi jeziorami. Najbliższe to Jezioro Jelonek, nieco dalej znajdują się Jezioro Winiary oraz Jezioro Świętokrzyskie. Cały region nosi nazwę Pojezierza Gnieźnieńskiego i zachwyca swoją malowniczością. Co warto zobaczyć podczas weekendowego zwiedzania? Gniezno to dziś niewielkie miasteczko, które oferuje znacznie więcej niż tylko Katedrę Gnieźnieńską. Choć wiele osób mylnie uważa, że wystarczy tu kilka godzin, by poznać najważniejsze atrakcje, pełne zwiedzanie miasta może zająć nawet cały weekend. Oprócz licznych zabytków sakralnych, muzeów i szlaków turystycznych, na uwagę zasługuje także atmosfera miasta i zaangażowani przewodnicy, którzy potrafią wciągnąć odwiedzających w fascynującą historię Gniezna. Bazylika prymasowska i Drzwi Gnieźnieńskie Serce miasta to Bazylika prymasowska, znana również jako Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, sanktuarium św. Wojciecha lub archikatedra gnieźnieńska. To pierwszy kościół tej rangi w Polsce, nazywany często Matką kościołów polskich. Początki świątyni sięgają czasów Mieszka I, a obecny kształt gotycki poprzedziły wersje przedromańska i romańska. To tutaj koronowano pierwszych królów Polski oraz pochowano św. Wojciecha – pierwszego polskiego świętego. Obowiązkowym punktem zwiedzania są Drzwi Gnieźnieńskie, uznawane za najcenniejszy zabytek sztuki romańskiej w Polsce. Spacer Traktem Królewskim Od 2018 roku turyści mogą korzystać z atrakcyjnego Traktu Królewskiego – pieszej trasy prowadzącej przez zabytkowe centrum miasta. Znajdują się tu rzeźby królów Polski, makiety, tablice informacyjne, infokioski oraz dwie rzeźby inspirowane legendami. Dodatkową atrakcją są rzeźby królików, które można odnaleźć z pomocą aplikacji Królik GOń. Spacer warto rozpocząć już od dworca kolejowego. Muzeum Początków Państwa Polskiego To nowoczesne i interaktywne muzeum historyczne, które przyciąga nie tylko miłośników dziejów. Znajdują się tu wystawy stałe i czasowe, prezentujące m.in. sztukę romańską, ceramikę gnieźnieńską oraz historię dynastii Piastów. Muzeum łączy naukową rzetelność z przystępną formą, dzięki czemu trafia do szerokiego grona odbiorców. Gnieźnieńska Parowozownia Dla fanów techniki i kolei świetną atrakcją będzie Gnieźnieńska Parowozownia, prowadzona przez lokalne Stowarzyszenie Miłośników Kolei. Obiekt można zwiedzać tylko z przewodnikiem – pasjonatem, co gwarantuje niezapomniane wrażenia. Pokazywane tu są historyczne lokomotywy, a całość stanowi wyjątkową lekcję historii techniki. Muzeum Zabytków Kultury Technicznej Kolejne miejsce dla entuzjastów technologii – zarówno dorosłych, jak i dzieci. W muzeum można podziwiać zabytkowe urządzenia, uczestniczyć w warsztatach edukacyjnych oraz dowiedzieć się, jak działały historyczne maszyny przemysłowe. Punkty informacji turystycznej i przewodnicy W Gnieźnie działają trzy punkty informacji turystycznej, w których można uzyskać aktualne informacje, zakupić mapy czy wynająć przewodnika. Wiele obiektów w mieście objętych jest ochroną konserwatorską, dlatego warto zaplanować spokojne zwiedzanie i nie ograniczać się wyłącznie do najbardziej znanych atrakcji. Jak zaplanować podróż do Gniezna? Zwiedzanie Gniezna najlepiej zaplanować na weekend lub dłuższy pobyt, by móc spokojnie odkrywać wszystkie atrakcje. Dojazd do miasta jest bardzo wygodny – Gniezno leży na trasie drogi ekspresowej S5 oraz ważnych linii kolejowych, co umożliwia szybki dojazd zarówno z Poznania, jak i Bydgoszczy. Z dworca kolejowego do centrum można dotrzeć pieszo w zaledwie kilka minut. Parkowanie w mieście nie sprawia problemu – dostępne są płatne strefy parkowania oraz bezpłatne miejsca przy atrakcjach turystycznych. Działa tu również komunikacja miejska, która ułatwia poruszanie się między punktami zwiedzania. W sezonie letnim warto wcześniej zarezerwować nocleg, szczególnie w hotelach w centrum lub przy jeziorach. Punkty informacji turystycznej znajdują się m.in. przy Rynku oraz w okolicach katedry – tam można uzyskać mapy, broszury, a także wykupić usługi lokalnych przewodników. Zwiedzanie Gniezna z przewodnikiem to świetna opcja, by poznać mniej znane fakty i ciekawostki, które nie są dostępne w standardowych przewodnikach. Gniezno to miasto przyjazne turystom – zarówno rodzinom z dziećmi, jak i seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami. Źródło: National Geographic Traveler Nasz autor Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
Premiera 2. sezonu „1670” to dobry moment, by rozwiać wątpliwości: gdzie szukać Adamczychy? Na mapie Polski rzeczywiście znajdziemy taką wieś, ale to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego.
W tym artykule: Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Gdzie leży Adamczycha? Najciekawsze skanseny w Polsce Adamczycha niespodziewanie stała się jedną z najbardziej znanych wsi w Polsce. To zasługa serialu „1670”, który od grudnia 2023 r. cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród Polaków. Satyra o chłopach i sarmatach bawi widzów w całej Europie. Nie wszyscy rozumieją pewnie kontekst historyczny i społeczny, a ten jest istotny dla większości żartów. Polacy mają jeszcze jedną przewagę. Mogą zobaczyć na żywo miejsca, które pojawiły się w serialu. Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Gdzie leży Adamczycha i czy w ogóle istnieje? Te pytania zadaje sobie wiele osób po seansie „1670”. Sytuacja jest złożona. Sama wieś Adamczycha owszem, znajduje się na mapie Polski. Jednak to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego czy gospoda „U Żyda”, która również pojawia się w serialu. Zabudowania te znajdują się w skansenie w Kolbuszowej. Widzowie mogą również kojarzyć miejscowy zbiornik wodny, wykorzystany w jednym z odcinków serialu. To po nim miał przejść chłop mylnie uznany przez Jakuba Adamczewskiego za Jezusa. Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej jest położone około 30 km od Rzeszowa. W trakcie zdjęć obiekt był niedostępny dla zwiedzających. Turyści i lokalsi mogą już spacerować po serialowej Adamczysze. W poniedziałki niebędące dniem świątecznym wejście do skansenu jest darmowe. Skansen w Kolbuszowej zachwycił nie tylko twórców serialu, ale też obsadę. – Kolbuszowa zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Od razu zrozumiałem, dlaczego to właśnie miejsce przyciągnęło twórców serialu. Mam jednak silne przeczucie, że brałem udział w czymś szczególnym. To z pewnością serial, jakiego jeszcze nie było na świecie – mówił Michał Sikorski (odtwórca roli ojca Jakuba) w rozmowie z serwisem korsokolbuszowskie.pl. Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Na terenie skansenu cały czas stoją scenografie przygotowane na potrzeby serialu. To może sugerować, że „1670” doczeka się kontynuacji. Na razie nie ma jednak żadnych oficjalnych informacji na temat. Sam serial, poza popularnością, wzbudza też liczne kontrowersje. Kwestie sporne dotyczą nie tylko przedstawianego humoru, ale też nieścisłości historycznych. Wybierając się do skansenu w Kolbuszowej, warto więc wiedzieć, że nie znajdziemy tam chat z XVII w., jak mógłby sugerować tytuł hitu Netfliksa. Park etnograficzny tworzą zabudowania wsi z przełomu XIX i XX wieku. Obiekty dużej i małej architektury drewnianej są reprezentatywne dla kultury Lasowiaków oraz Rzeszowiaków. Mowa nie tylko o chatach, oborach czy stodołach, ale też młynie wodnym, kuźniach, szkole, karczmie czy remizie strażackiej. Jednym z najbardziej wyróżniających się obiektów jest kościół pw. św. Marka Ewangelisty. Mimo że skansen przedstawia realia codzienności sprzed ponad 100 lat, najstarsze budynki pochodzą nawet z XVIII w. To dwór z Brzezin z 1753 r. oraz spichlerz dworski z Bidzin z 1784 r. Gdzie leży Adamczycha? Skoro nie na Podkarpaciu, to gdzie znajduje się serialowa Adamczycha? Wieś, o której mowa w serialu, leży w woj. mazowieckim. A konkretnie w okolicach Ostrołęki. Tam również nagrano kilka scen. Sołtyska wsi ma nadzieję, że nagła sława uratuje Adamczychę przez całkowitym wyludnieniem i zapomnieniem. – Widzę, jak młodzi odchodzą do miasta, a wieś powoli się wyludnia. Boję się, że nasza nazwa może w ogóle zniknąć z mapy – mówiła Bożena Grzyb w rozmowie z „Faktem”. Obecnie wioskę zamieszkuje niespełna 50 osób. Nie ma tam nawet kościoła. Katolicy należą do parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Baranowie oddalonym od Adamczychy o 10 km. Czas pokaże, czy serial przyniesie Adamczysze popularność, tak jak było to w przypadku wsi Jeruzal, gdzie kręcono serial „Ranczo”. Turyści do dziś jeżdżą tam, żeby zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie na kultowej ławeczce pod sklepem. Poza Adamczychą i skansenem w Kolbuszowej serial „1670” powstawał też Zespole Cerkiewnym w Radrużu, również na Podkarpaciu. Zdobne wnętrza świątyni pojawiły się w scenach z Sejmiku. Zaplanuj wycieczkę śladami „Sex Education”. Podpowiadamy, gdzie znajdują się miejsca znane z serialu Serial „Sex Education” kończy się po czterech sezonach, ale to nie musi być koniec przygody. Wiemy, w których miejscach powstawały jedne z najważniejszych scen. Można je zobaczyć na wł... Najciekawsze skanseny w Polsce Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej to oczywiście niejedyne miejsce w Polsce, w którym można podejrzeć, jak żyli nasi przodkowie w minionych wiekach. Najstarszy skansen w Polsce znajduje się we Wdzydzach Kiszewskich na Pomorzu. Mowa o założonym w 1906 roku Kaszubskim Parku Etnograficznym. Blisko 120 lat temu Teodora i Izydor Gulgowscy zgromadzili w XVIII-wiecznej chałupie typowe dla tego czasu, sprzęty domowe i gospodarskie oraz cenną kolekcję czepców haftowanych złotem, obrazów malowanych na szkle i ceramiki. Obecnie na terenie 22 hektarów znajduje się ponad 50 obiektów z Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich. Są to: chałupy, dwory, szkoła, kuźnia, karczmy, wiatraki, kościoły, budynki gospodarcze i warsztaty rzemieślnicze. Na miejscu organizuje się też warsztaty etnograficzne. Jednym najbardziej znanych takich obiektów na Mazowszu jest skansen w Sierpcu. Na miejscu można zobaczyć: 9 zagród włościańskich, zagrodę młynarską z wiatrakiem, zespół dworski z murowanym dworem otoczonym parkiem, zespół karczemny, kuźnię i chałupę kowala, drewniany kościół wraz z dzwonnicą oraz drewniany dwór z XVIII w. Wiosną i latem między chatami biegają beztrosko zwierzęta, co jest dodatkową atrakcją zwłaszcza dla najmłodszych gości. Miłośników etnografii i historii na pewno zainteresuje też Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie. Jego nieoficjalnym symbolem jest wiekowy młyn, który widać z daleka. Skansen został podzielony na tematyczne sektory: Wyżynę Lubelską, Miasteczko, Powiśle, Podlasie, Nadbuże, Roztocze i Zespół Dworski. Muzeum zaprasza również do oglądania ekspozycji poświęconych codzienności Żydów mieszkających na Lubelszczyźnie w latach 30. XX wieku. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
„Znalazłem polskie Shire. Zupełnie jak z Tolkiena!” – najpiękniej tu późnym latem
Większość z nas zapewne kojarzy Beskid Niski z licznymi szlakami turystycznymi i trekkingowym rajem dla miłośników pieszych wypraw. Na tym jednak nie kończą się atrakcje i wyjątkowość tego urokliwego pasma. Przekonajcie się sami.
Spis treści: Znikająca kapliczka – milczący świadek historii łemkowskich w Beskidzie Niskim Historia Beskidu Niskiego – ślady po Łemkach i pustoszejące wsie Beskid Niski – co zobaczyć, gdzie pojechać i dlaczego warto? Atrakcje Beskidu Niskiego – uzdrowiska, filmowe wioski i źródła wód mineralnych Choć na mapie zajmuje całkiem spory obszar, Beskid Niski często umyka uwadze podróżników. To miejsce, które nie krzyczy atrakcjami, nie kusi komercją, ale nagradza tych, którzy zdecydują się zatrzymać i wsłuchać w jego ciszę. Podróż po Beskidzie to spotkanie z historią, której nie da się zapomnieć, oraz z naturą, która leczy i uczy pokory. W styczniu 2024 roku Beskid Niski został wyróżniony tytułem Miejsca Miesiąca magazynu National Geographic Traveler. Znikająca kapliczka – milczący świadek historii łemkowskich w Beskidzie Niskim Zaledwie dwie godziny jazdy samochodem na południowy‑wschód od Krakowa rozciąga się fragment Beskidu Niskiego, który w magiczny sposób zatrzymał czas. Kapliczka, choć murowana, sprawia wrażenie, jakby cały jej ciężar opierał się na drewnianej framudze. By dostać się pod blaszany dach, trzeba się nieco zgarbić — jakby przestrzeń wchodziła w dialog z człowiekiem. Wnętrze jest wilgotne, unosi się słodkawa woń stęchlizny. Bielone, popękane ściany podtrzymują resztki polichromii — sceny religijne: Chrystus, krzyż na Golgocie, echa biblijnych opowieści z osiołkami. Obrazy są już mocno zniszczone, w kilku miejscach całe płaty farby już się odłamały. Regularni goście miejsca dziś dokumentują jej powolne znikanie — na fotografiach uchwycą jej śmierć w zwolnionym tempie, by pamięć nie umarła. Aby dotrzeć do kapliczki, z drogi krajowej nr 977 należy skręcić w kierunku Gładyszowa, minąć dawną cerkiew, a następnie wspiąć się drogą przez rozrastającą się wieś. Na rozwidleniu w Banicy skręcamy w prawo, mijając kolejną osadę i krajobrazy przypominające makrokosmos po dawnej wsi Jasionka, gdzie dominuje tylko pustka dawnego PGR‑u. Kilkaset metrów za ostatnim przystankiem busa asfalt znika — zaczyna się szuter. Droga zwęża się i wchodzi w las. Po nierównych, coraz głębszych koleinach jedzie się niemal z duszą na ramieniu. Najpierw mijamy cmentarz skryty w zagajniku, a potem — samotne grube drzwi stojące pośrodku trawy. Symboliczne. To pozostałość po wsi Czarne. I tam, obok, znajduje się ta właśnie znikająca kapliczka, milczący świadek minionych historii. Historia Beskidu Niskiego – ślady po Łemkach i pustoszejące wsie Historia Beskidu Niskiego to opowieść o przemijaniu i utraconej obecności człowieka. Ten sam scenariusz powtarza się w całym paśmie wschodnich Karpat oraz na pograniczu polsko‑ukraińskim. Dawniej tętniące życiem wsie, zasiedlane głównie przez Łemków, posługujących się językiem łemkowskim, z czasem pustoszały — najpierw na skutek działań wojennych i masowych przesiedleń, potem za sprawą akcji „Wisła”. Człowieka zastąpiła przyroda: powoli, cicho, ale nieodwołalnie. Dziś śladami dawnej obecności są jedynie przydrożne krzyże, piwnice bez domów, zdziczałe sady, które latem obsypują się owocami, mimo braku gospodarzy. Choć część Łemków wróciła po 1956 roku, wiele miejsc w Beskidzie Niskim nigdy nie odżyło. Pozostają niedopowiedziane wsie, wzięte przez historię „w nawias” — ich czas się zatrzymał, nie dostały drugiej szansy. Z którejkolwiek strony nie podejść do Czarnego, trafi się na kolejne ślady tej pustki: Lipną, Radocynę, Nieznajową. Wszędzie powtarza się ten sam krajobraz: krzyże wśród drzew, dzikie jabłonie, symboliczne drzwi wystające z trawy jak niemy pomnik przeszłości. Ale zanim do nich dotrzemy, czasem pojawi się iskra życia — ciasna, zadymiona bacówka, w której podhalańscy górale wciąż wyrabiają sery oscypki i bundz, łącząc tradycję z nowym kontekstem przestrzennym. Patrząc na rozległe, wylesione stoki, nietrudno zrozumieć, dlaczego górale porzucili tłoczne Podhale. Tereny te to wymarzone miejsce do wypasu owiec, gdzie przestrzeń i cisza pozwalają kontynuować pradawny rytuał górskiej gospodarki pasterskiej. Beskid Niski – co zobaczyć, gdzie pojechać i dlaczego warto? Beskid Niski, długo pomijany na turystycznej mapie Polski, zyskał nowe życie, gdy autostrada A4 otworzyła go dla mieszkańców Krakowa. Dzięki dobrej dostępności – zaledwie dwie godziny jazdy samochodem – region stał się alternatywą dla zatłoczonych Tatr i bardziej znanych Bieszczad. Przez dekady niedoceniany z powodu słabej infrastruktury turystycznej, dziś przyciąga tych, którzy szukają ciszy, przestrzeni i autentyczności. Dawniej traktowany jako przystanek w drodze na południowy wschód, Beskid Niski zaczyna być celem samym w sobie. To nie są góry dla miłośników wysokich szczytów — tylko jeden wierzchołek, po słowackiej stronie, przekracza 1000 metrów n.p.m.. Po stronie polskiej króluje Lackowa (997 m n.p.m.), ale nie o wysokość tu chodzi. Większość szczytów kryje się pod zielonymi koronami drzew, nie wybijając się ponad granicę lasu. Bo właśnie las jest tu bohaterem pierwszoplanowym. Nieprzypadkowo. Ten obszar był kiedyś częścią rozległej Puszczy Karpackiej — bukowo‑jodłowego lasu pierwotnego. Jej fragmenty zachowały się w granicach Magurskiego Parku Narodowego, jednego z najmniej znanych i najmniej uczęszczanych parków w Polsce. Dzięki ograniczonej liczbie szlaków, to wciąż królestwo dzikiej przyrody. Można tu spotkać niedźwiedzie brunatne, wilki, rysie i żbiki, a także orły przednie – największe i najpotężniejsze ptaki drapieżne występujące w naszym kraju. Co ciekawe, Beskid Niski bywa nazywany Himalajami Beskidów. Gdy pogoda nie sprzyja wędrówkom, warto wsiąść do samochodu i wybrać się szlakiem drewnianych cerkwi – unikatowego dziedzictwa Łemków. Zabytkowe świątynie rozsiane są niemal w każdej wsi, a wiele z nich zostało niedawno odrestaurowanych i objętych badaniami archeologicznymi. Sezonowo działają przy nich przewodnicy przypisani do poszczególnych cerkwi, którzy z pasją dzielą się historią i ikonografią. Wystarczy zapukać do drzwi, by odkryć tajemnice świątyń np. w Kwiatoniu, Gładyszowie, Hańczowej czy Bodakach. To podróż nie tylko w przestrzeni, ale i w czasie. Atrakcje Beskidu Niskiego – uzdrowiska, filmowe wioski i źródła wód mineralnych Choć Beskid Niski nie posiada wyraźnego turystycznego centrum z prawdziwego zdarzenia, to coraz wyraźniej na mapie regionu wybija się Wysowa‑Zdrój. To niewielkie uzdrowisko zyskało w ostatnich latach drugie życie dzięki licznym inwestycjom. Park zdrojowy – rozległy i starannie zaprojektowany – ma jeszcze spory potencjał, by przyciągać nowych odwiedzających. Znaczące środki przeznaczono również na infrastrukturę – powstał nowoczesny basen, a w 2006 roku otwarto nową, stylizowaną na dawną, drewnianą pijalnię wód mineralnych. Choć nazwy wód brzmią skromnie – Henryk, Franciszek, Anna, Józef II, Słone – każda z nich oferuje inny skład mineralny i inny smak, przez co picie ich staje się prawdziwą podróżą po sensorycznych zakątkach zdrowia. To doświadczenie, które łączy profilaktykę zdrowotną z relaksem, idealne na krótkie, regenerujące wypady. Jeśli jednak ktoś poczuje przesyt uzdrowiskową atmosferą, wystarczy udać się na wschód, gdzie pasmo kończą Jaśliska – dzika, niemal bezczasowa kraina. Ta zamieszkana przez nieco ponad 400 osób wieś zyskała sławę dzięki kinu — to właśnie tutaj kręcono sceny do filmu „Wino truskawkowe” w reżyserii Dariusza Jabłońskiego, będącego ekranizacją opowiadań Andrzeja Stasiuka. Filmowe Żłobiska to właśnie Jaśliska – miejsce, w którym czas zatrzymał się kilka dekad temu i od tamtej pory nie drgnął nawet o sekundę. To żywa opowieść galicyjska, przesiąknięta atmosferą dawnych miasteczek pogranicza, gdzie przeszłość przenika teraźniejszość na każdym kroku. Źródło: National Geographic Traveler
Dolnośląskie Mazury? Te jeziora warto odwiedzić późnym latem
Jeziora Dolnego Śląska to świetny pomysł na krótki rodzinny wypad późnym latem. Choć region słynie przede wszystkim z zamków i malowniczych miasteczek, tamtejsze akweny wodne – choć nie tak popularne – jak mazurskie – przyciągają urokliwymi krajobrazami i górami na horyzoncie. Oto 5 ulubionych jezior na Dolnym Śląsku dziennikarzy Travelera.
Spis treści: Jezioro Mietkowskie – największy akwen Dolnego Śląska Jezioro Bystrzyckie – oaza spokoju w Górach Sowich Jezioro Bukowskie – dzikie i spokojne miejsce w sercu Sudetów Jezioro Leśniańskie – romantyczne jeziorko z widokiem na dwa zamki Jezioro Kunickie – żeglarska perełka Dolnego Śląska z piękną plażą i wyspą Dolny Śląsk kojarzy się z górami, zamkami i tajemniczymi podziemiami. Ale ma też coś, co potrafi zaskoczyć nawet stałych bywalców – niezwykłe jeziora. To ukryta atrakcja Dolnego Śląska, pełna miejsc idealnych na odpoczynek, spacer czy weekendowy wypad. Jedne zbiorniki leżą w górskich dolinach, inne otaczają lasy albo dawne kamieniołomy. Każde z nich ma swój wyjątkowy klimat i zaprasza do odkrywania natury z innej perspektywy. Jezioro Mietkowskie – największy akwen Dolnego Śląska Jezioro Mietkowskie to największy zbiornik wodny na Dolnym Śląsku, położony niespełna 40 kilometrów od atrakcji Wrocławia, w granicach Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy. Ten sztuczny akwen powstał w 1986 roku w wyniku budowy zapory na rzece Bystrzycy. Zajmuje powierzchnię ok. 900 ha, a jego maksymalna głębokość to zaledwie 9 metrów, co sprawia, że jest bezpieczny i przyjazny dla rekreacyjnego pływania. Głównym punktem wypoczynkowym jest plaża w Borzygniewie, gdzie turyści mogą wypożyczyć rowerki wodne, kajaki, a nawet żaglówki – pod warunkiem posiadania odpowiedniego patentu. Na miejscu działa również szkoła windsurfingu, która oferuje zarówno lekcje dla początkujących, jak i kursy dla bardziej zaawansowanych. Mniej znaną, ale równie atrakcyjną opcją jest południowa plaża jeziora – pozbawiona infrastruktury, lecz dzięki temu znacznie mniej zatłoczona. To miejsce docenią szczególnie ci, którzy pragną ciszy, swobody i kontaktu z naturą bez zgiełku typowych kurortów. Okolica zbiornika jest wyjątkowo malownicza – łagodne wzgórza, otwarte przestrzenie i przyrodniczy charakter krajobrazu sprawiają, że to idealne miejsce nie tylko do kąpieli, ale również do spacerów czy obserwacji przyrody. Od 2007 roku nad jeziorem funkcjonuje rezerwat przyrody, w którym można podziwiać wiele gatunków ptaków – w tym rybitwę białoczelną, sieweczkę rzeczną czy mewę czarnogłową. To świetna propozycja dla miłośników ornitologii i natury. Jezioro Bystrzyckie – oaza spokoju w Górach Sowich Jezioro Bystrzyckie to perła wśród dolnośląskich akwenów, położona w sercu Gór Sowich, w malowniczej dolinie Bystrzycy. U jego brzegów dumnie wznosi się Zamek Grodno, który dodaje krajobrazowi historycznego uroku i stwarza wyjątkowy klimat. To miejsce, gdzie natura, architektura i spokój tworzą harmonijną całość, idealną na weekendowy wypad lub dłuższy wypoczynek. Infrastruktura turystyczna w okolicy jeziora jest bardzo dobrze rozwinięta. Goście mogą zatrzymać się w pensjonacie, hotelu lub wynająć przytulny domek kempingowy z widokiem na wodę i góry. W sezonie letnim działa niewielka, ale zadbana plaża, a na miejscu można wypożyczyć sprzęt wodny, co czyni to miejsce atrakcyjnym także dla rodzin i osób szukających rekreacji. Na uwagę zasługuje fakt, że nad jeziorem obowiązuje strefa ciszy. Brak motorówek i głośnych sportów wodnych sprawia, że to miejsce przyciąga tych, którzy szukają spokoju i relaksu z dala od miejskiego zgiełku. Okolica obfituje w atrakcje. Oprócz monumentalnego Zamku Grodno, warto odwiedzić także zaporę wodną w Lubachowie – jedną z największych tego typu budowli w regionie, stanowiącą zarówno ciekawy obiekt inżynieryjny, jak i doskonały punkt widokowy. Jezioro Bukowskie – dzikie i spokojne miejsce w sercu Sudetów Jezioro Bukowskie, znane również jako Zalew Bukówka, to jeden z tych dolnośląskich akwenów, które przyciągają nie infrastrukturą, a swoim naturalnym urokiem. Położone w pobliżu Lubawki, powstało w wyniku spiętrzenia wód górnego Bobru i rozciąga się na obszarze około 199 hektarów. To miejsce dla tych, którzy pragną ciszy, samotności i bliskości z naturą. Nie znajdziemy tu hoteli, pensjonatów, gastronomii ani typowych udogodnień turystycznych. Brakuje nawet wyznaczonych kąpielisk. Za to krajobraz wynagradza wszystko – sudeckie wzgórza, szeroka tafla wody i dzika przyroda tworzą idealne tło do refleksji i odpoczynku z dala od cywilizacji. Jezioro Leśniańskie – romantyczne jeziorko z widokiem na dwa zamki Jezioro Leśniańskie, zwane też Jeziorem Dwóch Zamków, otulone romantycznym urokiem, leży w pobliżu miejscowości Leśna i zachwyca malowniczym położeniem. Nad wodą króluje majestatyczny Zamek Czocha, a nieopodal czai się nieco skryty, choć uroczy – Zamek Rajsko. Ta wyjątkowa lokalizacja tworzy klimat, który przyciąga zakochanych, miłośników historii i każdego, kto szuka estetycznego doznania. Turystyka kwitnie tu pełną parą. Dzięki dużemu zainteresowaniu, infrastruktura jest tu dobrze rozwinięta: można tu wypożyczyć sprzęt wodny, zatrzymać się w jednym z licznych ośrodków wypoczynkowych, albo skorzystać z oferty dla miłośników natury – biwak na polu namiotowym. Linia brzegowa Jeziora Leśniańskiego jest niezwykle malownicza i zróżnicowana: jedna strona łagodnie schodzi do wody, ułatwiając bezpieczny dostęp i wstęp, zaś druga prezentuje dziką formę – strumienie skalne i strome skarpy, które potrafią zaskoczyć swoją surowością i pięknem. Jezioro Kunickie – żeglarska perełka Dolnego Śląska z piękną plażą i wyspą Wśród urokliwych jezior Dolnego Śląska nie sposób pominąć Jeziora Kunickiego, położonego tuż obok Legnicy. Choć nie imponuje wielkością, wyróżnia się niezwykle malowniczym krajobrazem oraz rozwiniętą infrastrukturą, która sprawia, że jest to miejsce idealne na letni wypoczynek. Zbiornik o powierzchni blisko 95 hektarów i maksymalnej głębokości 7 metrów stanowi atrakcyjną przestrzeń dla żeglarzy – na jeziorze dozwolone jest żeglowanie, co czyni je jednym z nielicznych w regionie dostępnych dla tego rodzaju aktywności. Na południowym brzegu znajduje się strzeżona plaża z płatnym wstępem, która zyskała sobie uznanie dzięki nienagannej czystości i przyjaznej atmosferze. To idealne miejsce zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i dla tych, którzy szukają spokojnej przestrzeni do kąpieli słonecznych. W pobliżu funkcjonuje wypożyczalnia sprzętu wodnego, dzięki której można wypłynąć kajakiem lub rowerkiem wodnym na spokojne wody jeziora. Szczególną atrakcją jest Wyspa Mew i Krokodyli – jedyna wyspa na jeziorze, do której można dotrzeć własnym środkiem pływającym. Nazwa może brzmieć groźnie, ale nie ma się czego obawiać – „krokodyle” to jedynie humorystyczny dodatek. Sama wysepka jest malownicza i spokojna, idealna na chwilę relaksu z dala od gwaru plaży. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Zapomnij o tłumach – odkryj Piwniczną‑Zdrój: od rynku, przez wodę, aż po bieg górski!
Piwniczna-Zdrój położona w sercu Beskidu Sądeckiego to jedna z tych miejscowości, które zachwycają naturalnym urokiem, klimatem uzdrowiskowym i lokalną kulturą. Malownicza dolina rzeki Poprad, otaczające ją góry, lecznicze wody mineralne oraz kameralna atmosfera sprawiają, że niewielkie uzdrowisko na południu Małopolski nieprzerwanie przyciąga zarówno kuracjuszy, jak i turystów szukających wypoczynku z dala od zgiełku. Choć miasteczko liczy nieco ponad 5 tysięcy mieszkańców, ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko sanatoria i źródła.
Spis treści: Piwniczna-Zdrój – atrakcje dla każdego Rynek w Piwnicznej-Zdroju – historia, architektura i miejsce spotkań Uzdrowisko z tradycją Piwniczna-Zdrój zimą i latem – sezonowość atrakcji Piwniczna-Zdrój to niewielkie, malowniczo położone miasteczko w dolinie Popradu, otoczone pasmami Beskidu Sądeckiego, tuż przy granicy ze Słowacją. Znana przede wszystkim jako uzdrowisko, przyciąga kuracjuszy i turystów szukających wytchnienia wśród górskiej przyrody. W centrum miejscowości znajduje się Park Zdrojowy z pijalnią wód mineralnych, a na obrzeżach liczne trasy spacerowe, ścieżki rowerowe i punkty widokowe. Miasto zostało założone w 1348 roku przez króla Kazimierza Wielkiego jako królewskie miasto warowne, a jego lokalizacja przy dawnym szlaku handlowym wzdłuż Popradu sprzyjała rozwojowi gospodarczemu. Od XIX wieku rozwijała się tu funkcja uzdrowiskowa, co nadało miejscowości nowy charakter. Współczesna Piwniczna-Zdrój łączy funkcje turystyczne, uzdrowiskowe i rekreacyjne, pozostając jednocześnie blisko dzikiej natury. Zachwyca niebanalną przyrodą, lokalnymi tradycjami i różnorodnością krajobrazów. To doskonała baza wypadowa na górskie szlaki, a jednocześnie miejsce, gdzie życie płynie wolniej – w rytmie natury i kultury regionu. Piwniczna-Zdrój – atrakcje dla każdego Wśród licznych atrakcji Małopolski Piwniczna-Zdrój wyróżnia się autentycznością i spokojem. W przeciwieństwie do przepełnionych Zakopanego czy Krynicy-Zdroju, to miejsce pozwala doświadczyć górskiej przyrody i lokalnej kultury bez tłumów. Można tu odpocząć w ciszy, zrelaksować się w uzdrowisku lub aktywnie spędzić czas na szlaku. Bliskość rzeki Poprad, obecność licznych źródeł wód mineralnych i zachowana architektura małego miasteczka to atuty, które doceni każdy miłośnik gór i przyrody. Choć Piwniczna-Zdrój bywa często postrzegana jako miejsce wypoczynku dla seniorów, lista lokalnych atrakcji pokazuje, że miasto ma znacznie szerszy potencjał turystyczny. Zacznijmy od tego, co najbliżej natury – Popradzki Park Krajobrazowy i jego rozległe ścieżki piesze i rowerowe. Trasy prowadzą m.in. do Bacówki na Obidzy czy na Eliaszówkę – najwyższy szczyt gminy z wieżą widokową, z której rozciąga się widok aż po Tatry. Park Zdrojowy w Piwnicznej-Zdroju to serce uzdrowiska, położone tuż przy centrum miasteczka. W jego obrębie znajduje się pijalnia wód mineralnych, gdzie można spróbować leczniczych wód o prozdrowotnym składzie – m.in. „Piwniczanki”, cenionej za właściwości wspomagające trawienie i gospodarkę mineralną. Sam park zachęca do spacerów alejkami wśród drzew, krzewów i kwiatowych kompozycji, a także oferuje infrastrukturę rekreacyjno-kulturalną, w tym niewielki amfiteatr. Piwniczna-Zdrój jako uzdrowisko rozwija tradycje lecznictwa wodami mineralnymi nieprzerwanie od dekad. Rynek w Piwnicznej-Zdroju – historia, architektura i miejsce spotkań Rynek w Piwnicznej-Zdroju to nie tylko serce miasta, ale również jego najstarsza i najbardziej reprezentacyjna część. Zachowany niemal w niezmienionej formie od czasów lokacji, posiada klasyczny czworoboczny układ urbanistyczny z wychodzącymi z narożników ulicami oraz zabytkową zabudowę z XIX wieku. W południowej pierzei znajduje się ratusz, którego początki sięgają XIX wieku – dawniej pełnił funkcję wartowni. W samym centrum rynku znajduje się zrekonstruowana w 1913 roku cysterna z figurą św. Floriana i zabytkowym wozem strażackim. W jednym z otaczających rynek domów zachowały się gotyckie piwnice, w których niegdyś przechowywano węgierskie wino. Z tym miejscem wiąże się także miejska legenda o tunelach prowadzących aż pod Niemcową. Tuż przy rynku działa Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury – instytucja animująca życie kulturalne i społeczne Piwnicznej-Zdroju. To właśnie w jego murach mieści się Muzeum Regionalne Towarzystwa Miłośników Piwnicznej, które gromadzi pamiątki z życia codziennego dawnych mieszkańców, dokumenty lokacyjne, przykłady lokalnego rękodzieła, a także tradycyjne stroje czarnych górali. Jedną z najcenniejszych części ekspozycji jest imponująca kolekcja ponad 300 eksponatów związanych z historią narciarstwa – w tym narty z XVIII wieku, unikatowe wiązania, a nawet narta przekazana przez Adama Małysza. To miejsce, w którym lokalna historia splata się z opowieściami o tradycji, sporcie i codzienności, oferując zwiedzającym prawdziwą podróż w czasie. Uzdrowisko z tradycją Status uzdrowiska Piwniczna-Zdrój uzyskała oficjalnie w latach międzywojennych, choć już wcześniej wykorzystywano tu naturalne źródła wód mineralnych. Dziś w mieście działa kilka sanatoriów, a wody mineralne – m.in. Piwniczanka, Jan czy Celestynka – są dostępne zarówno w pijalniach, jak i w lokalnych sklepach. Uzdrowisko oferuje zabiegi lecznicze w zakresie schorzeń układu krążenia, dróg oddechowych i problemów neurologicznych. W połączeniu z górskim klimatem i brakiem zanieczyszczeń, miejsce to od lat cieszy się popularnością wśród osób szukających regeneracji sił. Piwniczna-Zdrój zimą i latem – sezonowość atrakcji Piwniczna-Zdrój przyciąga turystów o każdej porze roku, oferując różnorodne atrakcje dostosowane do sezonu. Zimą miejscowość staje się bazą wypadową dla miłośników narciarstwa i biegówek – w okolicy działają stacje narciarskie, a malownicze trasy prowadzą przez beskidzkie lasy. Latem z kolei popularnością cieszą się piesze wędrówki szlakami Beskidu Sądeckiego, spływy Popradem, a także relaks w Parku Zdrojowym i na kąpielisku. Dzięki tej sezonowej różnorodności Piwniczna-Zdrój zyskuje miano miejsca całorocznego wypoczynku, które oferuje coś ciekawego zarówno amatorom aktywności, jak i poszukiwaczom ciszy i spokoju. Dzięki lokalnym inicjatywom, miasto i gmina rozwijają także ofertę turystyki zrównoważonej – powstają nowe ścieżki edukacyjne, miejsca przyjazne dzieciom i punkty widokowe. Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
300 lat stał w ruinie. Dziś ten małopolski zamek zachwyca jak nigdy
Muszyna to malownicze miasteczko, przez lata kojarzone głównie z wodą mineralną. Dziś przyciąga także zamkiem, który po setkach lat wreszcie odzyskał dawny blask. Teraz jest dumą nie tylko Muszyny, ale całego regionu.
W tym artykule: Malowniczy zamek na szczycie góry Zamek w Muszynie – praktyczne informacje Zamek w Muszynie nagrodzony w plebiscycie Travelera Droga do zamku nie jest długa, choć ostre podejście może wywołać lekką zadyszkę. Idę wzdłuż potoku Szczawnik, od ulicy Zazamcze, wśród drzew i ich imponujących korzeni. Po drodze mijam kapliczkę Matki Bożej Królowej Polski, zwaną również kapliczką Matki Boskiej Dobrej Rady. Ufundował ją jeden z mieszkańców, któremu przyśniła się ponoć Maryja stojąca na skale. Czy coś wyprosił, nie wiem, ale widać miał za co dziękować. Uwielbiam takie cudowne historie, ale nie tylko. Zanim przyjechałam do odnowionej po kilkuset latach twierdzy, dobrze znałam już opowieść o jednym z mieszkańców zamku, niejakim Pawle z Przemankowa. Zważywszy na jego awanturniczy charakter, nic dziwnego, że przetrwała do naszych czasów. Postać jest jak najbardziej prawdziwa. Był bowiem biskupem, który służył jako kanclerz Bolesławowi V Wstydliwemu, księciu krakowskiemu (od 1243 r.) i sandomierskiemu (od 1232 r.). Wcale mu to nie przeszkodziło, a może wręcz pomogło, w porwaniu i zhańbieniu mniszki z klasztoru klarysek w Skale czy założeniu na zamku haremu. Jak było naprawdę, pewnie już się nie dowiemy. Za to plotki na pewno dodają pikanterii temu miejscu. Przypominam sobie je wszystkie, przechodząc przez drewniany most przerzucony nad suchą szosą, który prowadzi wprost na zamek. Malowniczy zamek na szczycie góry Jeszcze kilka lat temu zwiedzanie twierdzy było niemożliwe. Straszyły tu ruiny, duchy pewnie też, a resztki warowni były przez całe lata rozkradane. Patrzę z podziwem, jak kunsztownie odsłonięto fundamenty murów, pieczołowicie odbudowano basztę do wysokości trzech pięter i postawiono taras widokowy. To wisienka na torcie. Rozpościera się stąd obłędna panorama zarówno na miasto, zakole Popradu, jak i dalszą okolicę. Wyobrażam sobie, jak dobrze było widać stąd wroga, towary spławiane rzeką oraz szlak handlowy biegnący wzdłuż Popradu. Choć szczyt na górze Baszta (zwanej też Górą Zamkową) to zaledwie 527 m n.p.m., daję głowę, że średniowieczna warownia, którą tu postawiono w XVI w., spełniała wszystkie funkcje idealnej strażnicy. Patrzę z tarasu na malowniczą rzekę, która miękko wcina się w brzegi, na uzdrowisko Muszynę i okoliczne wzniesienia Beskidu Sądeckiego. Strach pomyśleć, że gdyby nie upór włodarzy miasta, warownia, która dziś króluje nad Muszyną, niszczałaby dalej. Na szczęście udało się jej przywrócić zapomniany blask, by mogła po 300 latach nie tylko zachwycać, ale też opowiadać historię. Jej szczegóły poznacie na każdym piętrze średniowiecznej fortecy, a także w południowej części, w miejscu dawnej letniej rezydencji biskupów krakowskich, gdzie znajduje się sala wystawiennicza. Warto posłuchać opowieści o wielowiekowej przeszłości zamku, a także poznać legendy o zakopanych tu skarbach. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/04/AdobeStock631706234-1-f4a1709.jpeg" width="5464" height="3640" alt="Odbudowa zamku w Muszynie nie była łatwa. Nie zachowały się plany, ryciny czy obrazy, które jednoznacznie określałyby pierwotny wygląd warowni" title="Odbudowa zamku nie była łatwa. Nie zachowały się plany, ryciny czy obrazy, które jednoznacznie określałyby pierwotny wygląd warowni" /> Były na tyle żywe, że przez całe dziesięciolecia poszukiwacze plądrowali ruiny. Nic podobno nie znaleźli. Tak więc jeśli prawdą jest, że pewien muszyński starosta w czasie potopu szwedzkiego ukrył w lochach zamku skarb i nakazał go strzec skamieniałemu chłopcu i dziewczynce, to wciąż gdzieś jest. Zamek powstawał w XVI w. na szczycie Koziejówki, niedaleko innych wzniesień, choćby Wielkiego Łazka czy Nowińskiej Góry. Dziś grzbiet porośnięty jest gęstym lasem; jego zachodnie stoki wpadają do wód Szczawnika, wschodnie do Jastrzębika. Jastrzębik to nie byle jaki potok, słynie nie tylko z mineralnych właściwości, ale też z mofety. Za tą tajemniczą nazwą kryje się otwór, z którego niczym z brzucha ziemi wydobywają się gazy. Idę dalej, do źródełka obok łemkowskiej cerkwi, z którego można pić bogatą w szczawiany wodę. I z niej też słynie Muszyna, która zawsze wita mnie rześkim powietrzem i zapachem mchów porastających rzeczne brzegi i kamienie. Podobno to właśnie od nich swoją nazwę wzięła ta uzdrowiskowa miejscowość, w której leczy się m.in. choroby układu oddechowego. Mnie chyba jednak bardziej leczą tutaj drzewa i dobre opowieści. Zamek w Muszynie – praktyczne informacje Ci, którzy wybierają się na zamek autem, mogą skorzystać z bezpłatnych parkingów położonych wzdłuż rzeki Szczawnik. Stamtąd kierujemy się za znakami na zamkowe wzgórze. Ścieżka to dość strome 300-metrowe podejście, które pokonamy w 10 min. Na teren zamku nie można zabierać psów, wyjątek stanowi pies przewodnik. Zamek można zwiedzać od kwietnia do listopada. Ceny biletów: dzieci do 12. roku życia – bezpłatnie, bilet normalny – 10 zł, a ulgowy 6 zł. W Muszynie warto zobaczyć także Ogrody Sensoryczne, parki zdrojowe, pijalnie wód i rynek. Zamek w Muszynie nagrodzony w plebiscycie Travelera Przypomnijmy, że zamek w Muszynie został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. małopolskiego. Wśród nominowanych znalazła się także Brama w Gorce oraz Chochołów. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler Polska
15 polskich cudów natury, o których turyści z zagranicy mówią „Wow!”
Cuda natury w Polsce zachwycają różnorodnością – od turkusowych jezior na Pomorzu Zachodnim, przez pełne krokusów tatrzańskie doliny, po niezwykłe formacje skalne i najstarsze drzewa w kraju. W zestawieniu od Travelera znajdziesz miejsca, które warto odwiedzić choć raz w życiu.
Spis treści: Przełęcz Liliowe – kwiecista granica ze Słowacją Dolina Chochołowska – raj dla miłośników krokusów i górskich spacerów Cis Henrykowski – najstarsze drzewo w Polsce i jego niezwykłe dzieje Babia Góra – królowa Beskidów i obowiązkowy punkt Korony Polskich Gór Krzywy Las – zagadka natury ukryta w zachodniopomorskim lesie Szlak kajakowy z Hańczy – przygoda dla miłośników wodnych wypraw Wąwóz Korzeniowy Dół – naturalny tunel lessowy pod Kazimierzem Dolnym Pojezierze Drawskie – kraina czystych jezior, lasów i spokoju z dala od tłumów Podlaski Przełom Bugu – dzika ostoja ptaków i roślin na wschodnich rubieżach Polski Jezioro Turkusowe – wapienne klejnot Wyspy Wolin o barwie egzotycznych mórz Kolorowe Jeziorka – mineralny cud Rudawskiego Parku Krajobrazowego Pielgrzymy – 300-milionowe granitowe kolosy Karkonoszy owiane legendami Skały Rzędkowickie – wapienne królestwo wspinaczy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce i literacka inspiracja Pana Samochodzika Królewski Głaz – lodowcowy wędrowiec i bohater lokalnych legend Polska skrywa w sobie wiele zachwycających miejsc, które coraz częściej oczarowują turystów z zagranicy. Nie brakuje porównań do znanych atrakcji na świecie. Latem tego roku pisaliśmy o Sopocie, który przez słowackie media został określony „polskim Monte Carlo”. W artykule przygotowanym przez dziennikarzy Travelera opisujemy 15 cudów natury w Polsce, które warto zobaczyć przynajmniej raz w życiu. Przełęcz Liliowe – kwiecista granica ze Słowacją To łagodna przełęcz w głównej grani Tatr, która stanowi naturalną granicę między Tatrami Wysokimi a Tatrami Zachodnimi. Przebiega tędy również granica polsko-słowacka, co nadaje temu miejscu dodatkowego znaczenia geograficznego i historycznego. Położona jest na wysokości 1952 m n.p.m., co sprawia, że mimo stosunkowo łagodnego charakteru, wymaga od turystów odpowiedniego przygotowania kondycyjnego. Nazwa przełęczy pochodzi od pełnika alpejskiego (Trollius europaeus), charakterystycznej rośliny wysokogórskiej, zwanej w gwarze podhalańskiej „lelują”. Pełnik, o intensywnie żółtych, kulistych kwiatach, jest objęty ochroną gatunkową i w okresie kwitnienia tworzy efektowne akcenty kolorystyczne na tatrzańskich polanach. Przełęcz Liliowe to doskonały cel dla piechurów poszukujących spokojnej wędrówki w malowniczych okolicznościach, z rozległymi widokami na Rów Podtatrzański oraz szczyty po obu stronach granicy. Prowadzą tu dobrze oznakowane szlaki turystyczne, a ze względu na położenie, miejsce to często wybierane jest jako punkt przejściowy na dłuższych trasach, np. w kierunku Świnicy lub Kasprowego Wierchu. Dolina Chochołowska – raj dla miłośników krokusów i górskich spacerów Znakiem rozpoznawczym tej malowniczej tatrzańskiej doliny są krokusy (Crocus scepusiensis), które w okresie kwitnienia tworzą fioletowy dywan rozciągający się po horyzont. To właśnie one sprawiają, że wczesną wiosną Polana Chochołowska staje się celem tysięcy turystów i fotografów. Warto jednak pamiętać, że termin kwitnienia krokusówzależy od warunków pogodowych – zazwyczaj przypada na przełom marca i kwietnia, lecz w chłodniejsze lata może przesunąć się nawet na połowę kwietnia. Teren Doliny Chochołowskiej jest stosunkowo łagodny i dostępny, dzięki czemu przyciąga rodziny z dziećmi, seniorów oraz osoby o mniejszym doświadczeniu górskim. To także doskonały punkt wypadowy na dłuższe tatrzańskie wędrówki – stąd można ruszyć m.in. w kierunku Grzesia, Rakońa czy Wołowca. Wieczorem miejsce pustoszeje, a ci, którzy zdecydują się na nocleg w tutejszym schronisku PTTK, mogą liczyć na zupełnie inne doświadczenie – ciszę, rozgwieżdżone niebo i poczucie odcięcia od codziennego zgiełku. To czas, kiedy Polana Chochołowska ukazuje swoje najbardziej spokojne i nastrojowe oblicze. Cis Henrykowski – najstarsze drzewo w Polsce i jego niezwykłe dzieje Staruszek – jego wiek szacuje się na około 1250 lat, co nadaje mu miano najstarszego drzewa w Polsce. Cis Henrykowski (Taxus baccata) nie wyróżnia się gigantycznymi rozmiarami – mierzy 10,5 m wysokości i ma 425 cm w obwodzie pnia – jednak jego wartość historyczna i przyrodnicza jest nie do przecenienia. Choć może nie jest tak okazały jak słynny Dąb Bartek (również imponujące drzewo, wspierane przez metalowe konstrukcje i warte zobaczenia), Cis Henrykowski jest prawdziwym żywym pomnikiem historii. Rośnie w Henrykowie Lubańskim w województwie dolnośląskim, na terenie objętym ochroną prawną. W swojej wielowiekowej historii przetrwał liczne kataklizmy – ucierpiał od silnej wichury, a w XIX wieku został okaleczony przez kozaków uderzających w pień szablami. Niestety, czas działa na jego niekorzyść – drzewo stopniowo usycha z powodu naturalnego procesu starzenia się oraz chorób. To sprawia, że warto je zobaczyć, zanim bezpowrotnie zniknie z polskiego krajobrazu. Cisy są wyjątkowe w świecie roślin – należą do gatunków długowiecznych, a ich drewno jest twarde, odporne na rozkład i dawniej było cenionym surowcem do wyrobu łuków oraz elementów konstrukcyjnych. Dziś, ze względu na rzadkość i zagrożenie wyginięciem, są objęte ścisłą ochroną gatunkową. Babia Góra – królowa Beskidów i obowiązkowy punkt Korony Polskich Gór Jeśli marzysz o zdobyciu Korony Polskich Gór, prędzej czy później Twoje kroki zaprowadzą Cię na Babią Górę – najsłynniejszy masyw górski Beskidu Żywieckiego. Jej najwyższy szczyt – Diablak (1725 m n.p.m.) – to jednocześnie najwyższy punkt całych Beskidów Zachodnich i, pomijając Tatry, najwyższy szczyt w Polsce. Widoki z Babiej Góry są naprawdę wyjątkowe – przy dobrej pogodzie można stąd dostrzec nie tylko Tatry, ale również Pieniny, Małą Fatrę, Gorce czy rozległe niziny. Szczyt ten, znany jako Królowa Beskidów, ma jednak swoją specyfikę – pogoda potrafi zmieniać się tu błyskawicznie, a silny wiatr i gęste mgły to częsty widok. Babia Góra jest częścią Babiogórskiego Parku Narodowego, objętego ochroną UNESCO jako Rezerwat Biosfery. Masyw słynie z bogatej flory alpejskiej, w tym rzadkich gatunków roślin takich jak okrzyn jeleni czy tocja karpacka. Tutejsze szlaki, prowadzące m.in. z Przełęczy Krowiarki czy Zawoi, oferują zarówno łagodniejsze podejścia, jak i wymagające, skaliste odcinki. Choć Babia Góra bywa kapryśna, nagrodą dla wytrwałych są panoramiczne widoki, które zapierają dech w piersiach – i to o każdej porze roku. Krzywy Las – zagadka natury ukryta w zachodniopomorskim lesie Zachwycił się nim internet – nagłówki krzyczały: „Nie uwierzycie, że to miejsce istnieje naprawdę”. Istnieje, i to w Polsce, w województwie zachodniopomorskim. Krzywy Las to prawdziwy ewenement przyrodniczy i jeden z najbardziej zagadkowych obszarów leśnych w Europie. Na powierzchni niespełna dwóch hektarów rośnie około 300 zdeformowanych sosen zwyczajnych (Pinus sylvestris) – choć patrząc na ich niezwykły kształt, trudno nazwać je „zwyczajnymi”. Drzewa posadzono prawdopodobnie w latach 30. XX wieku. Skąd ich nietypowe, łukowate pnie? Istnieje wiele teorii – od tych fantastycznych, w których pojawiają się siły kosmiczne czy anomalie grawitacyjne, po wyjaśnienia czysto praktyczne. Najbardziej prawdopodobna hipoteza mówi, że kształt drzew był efektem celowego działania lokalnych rzemieślników, którzy formowali pnie, by uzyskać surowiec do stolarki lub szkutnictwa. Inna wersja wydarzeń łączy niezwykłą formę sosen z II wojną światową – młode drzewka miały zostać rozjechane przez czołgi, a następnie, podczas srogiej zimy, przymarzły do ziemi i wiosną odrosły w nietypowym kształcie. Do dziś jednak tajemnica Krzywego Lasu nie została w pełni rozwiązana, co tylko dodaje temu miejscu uroku i przyciąga kolejnych turystów oraz fotografów. Szlak kajakowy z Hańczy – przygoda dla miłośników wodnych wypraw Witaj na Suwalszczyźnie! Trudno będzie się tu nie zakochać – to region, w którym dzika przyroda, czyste wody i spokój północno-wschodniej Polski tworzą idealne warunki do wypoczynku. Rzeka Czarna Hańcza wypływa z Jeziora Hańcza – najgłębszego jeziora w Polsce (108,5 m) – i jest jedną z największych atrakcji regionu. Na rzece znajduje się popularny szlak kajakowy, który prowadzi malowniczymi meandrami, by następnie połączyć się z Kanałem Augustowskim – XIX-wiecznym zabytkiem hydrotechniki. Szlak ma długość około 85 km, a na jego pokonanie potrzeba zazwyczaj 4–6 dni spływu, w zależności od tempa i liczby przystanków. Widoki z perspektywy kajaka są wyjątkowe – piaszczyste dno, krystaliczna woda, otaczające rzekę lasy i łąki tworzą niepowtarzalny krajobraz. Po drodze można zobaczyć liczne gatunki ptaków wodnych, mijając zarówno dzikie odcinki rzeki, jak i malownicze wsie z tradycyjną architekturą. To jeden z tych spływów, które zapadają w pamięć na całe życie. Wąwóz Korzeniowy Dół – naturalny tunel lessowy pod Kazimierzem Dolnym Wąwóz Korzeniowy Dół znajduje się zaledwie 2 kilometry od Kazimierza Dolnego i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów lessowych wąwozów drogowych w Polsce. Na początku był zwykłą wiejską drogą, jednak przez dziesięciolecia został stopniowo pogłębiany przez wodę spływającą po opadach oraz koła wozów przejeżdżających tędy w drodze do miasta. Na kształt wąwozu duży wpływ miało podłoże – bardzo żyzna, ale łatwo ulegająca erozji gleba lessowa – oraz rosnące wzdłuż traktu drzewa, które swoimi korzeniami wzmocniły ściany jaru, tworząc charakterystyczne, odsłonięte „rusztowanie”. Ten naturalny układ korzeni przypomina niekiedy fantastyczne korytarze, co nadaje miejscu wyjątkowy klimat. Dzięki specyficznym warunkom glebowym i mikroklimatycznym w wąwozie rośnie wiele gatunków roślin, zarówno leśnych, jak i związanych z siedliskami wilgotnymi. To sprawia, że Korzeniowy Dół jest atrakcyjny o każdej porze roku – latem daje przyjemny cień, a jesienią zachwyca kolorami liści kontrastującymi z jasnymi ścianami lessu. Pojezierze Drawskie – kraina czystych jezior, lasów i spokoju z dala od tłumów Jeśli jeziora i lasy to dla Ciebie idealne połączenie, na Pojezierzu Drawskim poczujesz się jak w raju. To region, w którym przyroda wciąż zachowała swój dziki i naturalny charakter, a tłumy są znacznie mniejsze niż na Mazurach. Powierzchnia lasów jest tu znacznie powyżej średniej krajowej, co czyni to miejsce idealnym dla miłośników ciszy, spokoju i kontaktu z naturą. Pojezierze Drawskie może pochwalić się aż 12 rezerwatami przyrody i 3 obszarami chronionego krajobrazu, które chronią unikalne gatunki roślin i zwierząt. Jeziora o krystalicznej wodzie są tu uważane za najpiękniejsze jeziora w Polsce, otoczone pagórkowatymi lasami, zachęcają do kąpieli, wędkowania i uprawiania sportów wodnych. To także raj dla rowerzystów – wytyczono tu ponad 20 zróżnicowanych szlaków rowerowych, prowadzących zarówno przez spokojne drogi leśne, jak i wzdłuż jezior, a nawet przez historyczne miasteczka z zachowaną zabytkową architekturą. Połączenie przyrody i kultury sprawia, że Pojezierze Drawskie jest idealne zarówno na aktywny urlop, jak i leniwe wakacje z dala od zgiełku. Podlaski Przełom Bugu – dzika ostoja ptaków i roślin na wschodnich rubieżach Polski Meandrujący Bug tworzy tu jeden z najbardziej malowniczych odcinków rzek w Polsce, nadając krajobrazowi dziki, naturalny charakter. Teren ten przyciąga niezwykłe bogactwo przyrody – aż 141 gatunków ptaków, w tym wiele rzadkich i chronionych, takich jak bielik, derkacz czy zimorodek, wybiera te okolice na miejsce gniazdowania. To także dom dla ponad 760 gatunków roślin, w tym roślin wodnych, bagiennych i łąkowych, które tworzą wyjątkowo zróżnicowany ekosystem. Podlaski Przełom Bugu, bo o nim mowa, to obszar o długości około 65 km w linii prostej i szerokości od 3 do 6 km. Park krajobrazowy obejmuje fragment doliny rzeki, w której zachowały się naturalne zakola, starorzecza i skarpy – elementy coraz rzadsze w europejskich rzekach przekształconych przez człowieka. Miejsce to jest prawdziwym rajem dla ornitologów, wędkarzy i miłośników kajakarstwa, a także dla wszystkich, którzy cenią spokój i bliski kontakt z przyrodą. Bug zachwyca tu o każdej porze roku – od wiosennych rozlewisk, przez letnie, pachnące ziołami łąki, po jesienne mgły snujące się nad wodą. Jezioro Turkusowe – wapienne klejnot Wyspy Wolin o barwie egzotycznych mórz Czy turkus musi być zarezerwowany dla egzotycznych mórz? Niekoniecznie – wystarczy odwiedzić Wyspę Wolin, by się o tym przekonać. Jezioro Turkusowe zachwyca intensywnym, mleczno-błękitnym odcieniem wody, który zawdzięcza rozpuszczonym związkom wapnia oraz białemu, wapiennemu dnu odbijającemu światło słoneczne. To stosunkowo młody akwen – ma zaledwie 71 lat. Powstał po tym, jak podziemna rzeka zalała wyrobisko dawnej kopalni kredy w Wapnicy. Efekt okazał się spektakularny: woda nabrała niemal tropikalnego koloru, który zmienia się w zależności od pogody i pory dnia – od jasnego błękitu po głęboki turkus. Jezioro położone jest na terenie Wolińskiego Parku Narodowego, otoczone lasem i ścieżkami spacerowymi, które prowadzą do punktów widokowych na zboczach. To popularne miejsce wśród fotografów i turystów szukających niezwykłych krajobrazów w Polsce. Kolorowe Jeziorka – mineralny cud Rudawskiego Parku Krajobrazowego Barwa wody potrafi zachwycać i zaskakiwać – a w Rudawskim Parku Krajobrazowym znajdziemy tego najlepszy dowód. Czekają tu na nas aż cztery niezwykłe jeziorka, z których każde ma swój własny, niepowtarzalny kolor: zielone, purpurowe, żółte i błękitne. Te malownicze akweny są pozostałością po dawnej kopalni pirytu, która działała tu w XIX i na początku XX wieku. Woda wypełniła wyrobiska po zakończeniu wydobycia, tworząc niezwykły krajobraz przypominający paletę malarza. Skąd tak intensywne barwy? To efekt obecności w wodzie i podłożu różnorodnych minerałów. Lista jest imponująca – znajdziemy tu m.in. miedź, żelazo, chalkopiryt, sfaleryt, galenę, boulangeryt, jamesonit, bournonit, chalkozyn, tetraedryt, limonit, syderyt, kalcyt, dolomit, wezuwian, zoizyt, pistacyt, fluoryt, ilmenit i tytanit. Każdy z nich wpływa na odcień wody, a ich połączenie sprawia, że jeziorka zmieniają kolor w zależności od pory roku, nasłonecznienia i warunków pogodowych. Dziś Kolorowe Jeziorka są jedną z największych atrakcji Dolnego Śląska, a wędrówka między nimi to nie tylko przygoda krajobrazowa, ale też podróż przez geologiczną historię regionu. Pielgrzymy – 300-milionowe granitowe kolosy Karkonoszy owiane legendami Nie, to nie są nowoczesne rzeźby. Wręcz przeciwnie – ich wiek szacuje się na około 300 milionów lat. Pielgrzymy to trzy monumentalne granitowe skały położone na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego, uchodzące za jedną z najpiękniejszych grup skalnych w całych Karkonoszach. Te niezwykłe formacje mają nawet 25 metrów wysokości, a z ich szczytów rozciąga się malowniczy widok na Śnieżkę oraz okoliczne doliny. Powstały w wyniku procesów wietrzenia i erozji skał granitowych, które przez miliony lat były kształtowane przez wiatr, wodę i zmiany temperatur. Pielgrzymy fascynują nie tylko geologów, ale też turystów i fotografów – ich fantazyjne kształty przypominają niekiedy postacie czy mityczne stworzenia. W przeszłości skały te owiane były licznymi legendami, a niektórzy widzieli w nich symboliczne nawiązania do pielgrzymów wędrujących przez góry. Dziś prowadzi tu popularny szlak turystyczny z Przełęczy Karkonoskiej oraz z okolic Słonecznika, dzięki czemu można połączyć wizytę w Pielgrzymach z innymi atrakcjami Karkonoszy. Skały Rzędkowickie – wapienne królestwo wspinaczy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Wapienne skały od zawsze przyciągają wspinaczy, a Skały Rzędkowickie są jednym z najpopularniejszych miejsc do uprawiania wspinaczki w Polsce. Nic dziwnego – ten imponujący masyw ciągnie się przez około 2 kilometry, osiągając miejscami nawet 30 metrów wysokości. Formacje te są niezwykle różnorodne pod względem kształtu i struktury – pełne wgłębień, szczelin, półek skalnych i grot, które powstały w wyniku wielowiekowego działania wiatru, wody oraz procesów krasowych charakterystycznych dla Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Oprócz walorów wspinaczkowych Skały Rzędkowickie mają także wartość krajobrazową i przyrodniczą. Otoczone są łąkami i lasami, a z ich szczytów rozpościerają się panoramiczne widoki na Jurę. W pobliżu znajdują się również ruiny zamku w Mirowie i Bobolicach, co czyni ten rejon doskonałym celem nie tylko dla wspinaczy, ale i dla turystów pieszych czy rowerowych. Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce i literacka inspiracja Pana Samochodzika Najdłuższe jezioro w Polsce – Jeziorak, o imponującej długości 27,5 km – zachwyca zarówno miłośników żeglarstwa, jak i turystów szukających ciszy. Otoczone jest pięknymi lasami, a jego powierzchnię urozmaicają liczne wyspy, z których największa, Wielka Żuława, jest jedną z największych śródlądowych wysp Europy. Jeziorak ma także swoje miejsce w kulturze – to tutaj kultowy Pan Samochodzik, bohater serii książek Zbigniewa Nienackiego, poszukiwał skarbów zrabowanych podczas II wojny światowej. Sam autor odnalazł w tych okolicach inne skarby: spokój, malownicze krajobrazy i atmosferę, która stała się dla niego źródłem twórczej inspiracji. To jezioro oferuje znacznie więcej niż tylko piękne widoki – można tu żeglować, kajakować, wędkować lub odkrywać dzikie zatoczki idealne na kąpiel. Dzięki licznym przystaniom i szlakom wodnym Jeziorak jest świetnym miejscem zarówno na krótki weekendowy wypad, jak i na dłuższy urlop w rytmie slow. Królewski Głaz – lodowcowy wędrowiec i bohater lokalnych legend Chciałoby się powiedzieć – twardziel. Królewski Głaz, znajdujący się w okolicach Wyspy Chrząszczewskiej na Zalewie Kamieńskim, przybył w to miejsce… ze Szwecji – a właściwie z obszaru dzisiejszej Szwecji – około 14 tysięcy lat temu. Jego niezwykłą podróż umożliwił lądolód, który podczas ostatniego zlodowacenia przetransportował ogromny fragment skały przez setki kilometrów. Nazwa głazu wiąże się z legendą, według której Bolesław Krzywousty miał na nim stać, przyjmując defiladę swojego wojska. Choć dziś nie jest już tak imponujący jak w przeszłości, wciąż budzi zainteresowanie turystów i geologów. Niestety, w XIX wieku oderwano od niego znaczną część, wykorzystując materiał do budowy dróg, przez co głaz stracił część swojej pierwotnej masy i kształtu. Mimo to Królewski Głaz pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych głazów narzutowych w Polsce – świadkiem odległej historii geologicznej i nośnikiem lokalnych legend. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Najpiękniejsze jeziora Polski – zatopione lasy, fiordy i turkus
Najpiękniejsze jeziora w Polsce przyciągają turystów nie tylko krystalicznie czystą wodą, ale i malowniczym otoczeniem. Niektóre z nich są ukryte wśród dzikiej przyrody, inne zachwycają popularnymi plażami i infrastrukturą dla aktywnych. Poznaj miejsca, które warto zobaczyć choć raz w życiu.
Spis treści: Gdzie leżą najpiękniejsze jeziora w Polsce? Te miejsca pokochali żeglarze i miłośnicy biwaków Jezioro Nidzkie: oaza ciszy i poezji w sercu Puszczy Piskiej Jezioro Niegocin: mazurska legenda o miłości i trzynastej córce rybaka Jezioro Drawsko: dwanaście wysp i ślady dawnych mieszkańców na Bielawie Jezioro Piaseczno: krystaliczna woda i zatopiona tajemnica z czasów wojny Jezioro Łebsko: pomiędzy morzem, ruchomymi wydmami i muzeum Słowińców Jezioro Wigry: ślady królów, duch Kamedułów i wypoczynek na wodzie Jezioro Śniardwy: największe w Polsce i pełne żeglarskich wyzwań Jezioro Okonińskie: plaże, grzyby i spokój Tucholskiego Parku Krajobrazowego Jezioro Pile: tajemniczy zatopiony las i wojskowa zagadka pod taflą Jezioro Czorsztyńskie: zamki, legenda o Inkach i widok na Tatry Polskie jeziora zajmują mniej niż 1% powierzchni kraju, jednak w skali Europy wcale nie wypadamy tak źle. Co więcej, mimo stosunkowo niewielkiego udziału w krajobrazie, nasze jeziora zachwycają różnorodnością i malowniczym otoczeniem, które sprawia, że są idealnym miejscem na weekendowy odpoczynek wiosną i latem. Niektóre leżą w sercu dzikiej przyrody, inne w sąsiedztwie urokliwych wsi i miasteczek, a niemal wszystkie oferują ciszę, spokój i widoki niczym z pocztówek. To właśnie te krajobrazy – z taflą jeziora odbijającą chmury i zieleń polskich łąk – sprawiają, że chce się wracać. Gdzie leżą najpiękniejsze jeziora w Polsce? Te miejsca pokochali żeglarze i miłośnicy biwaków Kierunkiem numer jeden dla miłośników żeglowania, biwakowania pod chmurką i obcowania z naturą wydają się niewątpliwie Mazury, często nazywane „polską Finlandią” i „Krainą Tysiąca Jezior”. To miejsce akcji wielu znanych powieści. Mazurskie krajobrazy pojawiają się m.in. w twórczości Zbigniewa Nienackiego, autora serii o Panu Samochodziku, oraz w prozie Melchiora Wańkowicza, który uwiecznił piękno tych terenów w reportażach i esejach podróżniczych. Najpiękniejsze jeziora w Polsce to nie tylko Pojezierze Mazurskie. Poznaj subiektywny ranking TOP 10 jezior i zalewów w naszym kraju, które zasługują na miano najpiękniejszych. Szczegółowy opis i zdjęcia każdego z nich do sprawdzenia w dalszej części artykułu. Jezioro Nidzkie: oaza ciszy i poezji w sercu Puszczy Piskiej Listę otwiera Jezioro Nidzkie, położone w samym sercu Puszczy Piskiej na Mazurach. To jedno z najbardziej dzikich i nieujarzmionych jezior w Polsce. W większości jego obszaru obowiązuje zakaz używania silników spalinowych, co zapewnia wyjątkową ciszę i spokój – idealne warunki do wypoczynku z dala od zgiełku. Jedynie północno-zachodnia część jeziora, w okolicach Rucianego-Nidy, stanowi wyjątek od tej reguły. Prawdziwą perłą nad brzegiem jeziora jest leśniczówka Pranie – miejsce nierozerwalnie związane z twórczością Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. To właśnie tutaj poeta tworzył swoje najważniejsze dzieła, takie jak Niobe, Wit Stwosz, Pieśni, Ezop świeżo malowany czy Ojczyzna. Obecnie w leśniczówce działa muzeum jego imienia, które latem tętni życiem artystycznym. Koncerty muzyki poważnej, wieczory z piosenką literacką, spotkania autorskie i wystawy tworzą tu niepowtarzalny klimat, który przyciąga nie tylko miłośników poezji. To miejsce, które działa na wszystkie zmysły i zostaje w pamięci na długo – zarówno ze względu na swoją przyrodę, jak i wyjątkowe dziedzictwo kulturalne. Jezioro Niegocin: mazurska legenda o miłości i trzynastej córce rybaka Jezioro Niegocin, położone w sercu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, to trzeci co do wielkości akwen w regionie. Rozciąga się na powierzchni 26 km², a jego głębokość sięga prawie 40 metrów. Leży na popularnym szlaku wodnym łączącym Giżycko z Mikołajkami, Węgorzewem, Rucianem-Nidą i Piszem, co czyni go ważnym punktem dla żeglarzy i wodniaków. Gęsta sieć kanałów sprawia, że jezioro jest świetnie skomunikowane z innymi mazurskimi zbiornikami. Ta część Wschodnich Mazur słynie z ciszy i kojących widoków. Na wschodnim krańcu jeziora znajduje się tajemniczo brzmiąca Wyspa Miłości. Związana jest z nią lokalna legenda o Galinie – trzynastej córce rybaka, która zakochała się w młodzieńcu z lądu. Ich uczucie nie miało szczęśliwego zakończenia, ale przetrwało w pamięci mieszkańców. Dziś historię tej miłości symbolizuje rzeźba stojąca na Placu Grunwaldzkim w Giżycku, mieście znanym z nowoczesnej Ekomariny oraz słynnego mostu obrotowego – jednej z największych atrakcji turystycznych regionu. Jezioro Drawsko: dwanaście wysp i ślady dawnych mieszkańców na Bielawie Jezioro Drawsko, położone na Pojezierzu Drawskim w województwie zachodniopomorskim, to jeden z najbardziej malowniczych akwenów północno-zachodniej Polski. Leży na terenie Drawskiego Parku Krajobrazowego, a jego największym wyróżnikiem są aż dwanaście wysp rozsianych po tafli jeziora. Największa z nich – Bielawa – kryje ślady wczesnego osadnictwa, co czyni to miejsce wyjątkowo ciekawym nie tylko dla miłośników natury, ale i historii. W pobliżu jeziora znajduje się znany kurort Czaplinek – miasteczko, które zyskało literacki rozgłos dzięki serii książek Małgorzaty Musierowicz. To właśnie tutaj wypoczywała rodzina Borejków, bohaterowie popularnego cyklu „Jeżycjada”. Nad Drawskiem znajdą coś dla siebie zarówno fani spokojnego wypoczynku, jak i osoby szukające aktywnych form relaksu — od żeglowania po piesze wędrówki wśród jezior i pagórków. Jezioro Piaseczno: krystaliczna woda i zatopiona tajemnica z czasów wojny Jezioro Piaseczno, położone na Pojezierzu Łęczycko-Włodawskim w województwie lubelskim, słynie z wyjątkowo czystej wody i malowniczych krajobrazów. To popularne miejsce wypoczynku przyciąga miłośników plażowania, kąpieli i nurkowania, oferując doskonałe warunki zarówno dla rodzin, jak i osób szukających kontaktu z naturą. Ale pod taflą spokojnej wody kryje się coś więcej. Według lokalnych opowieści, na dnie jeziora spoczywa wrak samolotu Junkers, który miał zostać zestrzelony przez partyzantów podczas II wojny światowej. Choć nie wszystkie źródła potwierdzają tę historię, to właśnie ta tajemnica rozpala wyobraźnię nurków i pasjonatów historii. Z tego powodu jezioro cieszy się również popularnością wśród eksploratorów podwodnych zagadek. Jezioro Łebsko: pomiędzy morzem, ruchomymi wydmami i muzeum Słowińców Jezioro Łebsko, trzecie pod względem wielkości jezioro w Polsce, znajduje się tuż przy wybrzeżu Bałtyku, na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Jego wyjątkowe położenie – w sąsiedztwie ruchomych wydm Mierzei Łebskiej – sprawia, że region ten zachwyca nie tylko miłośników przyrody, ale również odkrywców i podróżników z antropologiczną żyłką. Latem po jeziorze kursuje statek turystyczny, którego trasa obejmuje kilka niezwykle interesujących przystanków. We wsi Kluki można odwiedzić Muzeum Wsi Słowińskiej, które pielęgnuje kulturę kaszubskich Słowińców i ukazuje codzienne życie tej dawnej społeczności. Z kolei Wyrzutnia Rakiet, zlokalizowana w pobliżu Łeby, to miejsce z wojenną przeszłością i nutą adrenaliny – niegdyś teren badań balistycznych, dziś chętnie odwiedzane przez turystów. Jezioro Wigry: ślady królów, duch Kamedułów i wypoczynek na wodzie Jezioro Wigry, największy akwen Suwalszczyzny, ma nie tylko niezwykłe walory przyrodnicze, ale i bogatą historię. Już w czasach jagiellońskich okolice jeziora słynęły z królewskich polowań — to właśnie tu przyjeżdżali władcy i możni, by odpocząć wśród dzikiej przyrody. Dziś Wigry przyciągają zupełnie innych gości: żeglarzy, rowerzystów, piechurów i miłośników zabytków. Nad brzegiem jeziora znajduje się dawny klasztor Kamedułów, malowniczo położony na półwyspie. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków regionu, a zarazem miejsce kontemplacji i wyjątkowej architektury. Wokół jeziora wytyczono liczne trasy piesze i rowerowe, a wypożyczalnie sprzętu wodnego umożliwiają podziwianie Wigier także z perspektywy tafli jeziora. W pobliżu znajduje się też Wigierski Park Narodowy. Jezioro Śniardwy: największe w Polsce i pełne żeglarskich wyzwań Jezioro Śniardwy to prawdziwa perła Krainy Wielkich Jezior Mazurskich — największy naturalny zbiornik wodny w Polsce. Powierzchnia akwenu i jego otwarte przestrzenie robią ogromne wrażenie, szczególnie na wodniakach, którzy licznie wybierają to miejsce na letnie rejsy. Ale Śniardwy to nie tylko przestrzeń. Płytkie i kamieniste dno w wielu miejscach stanowi niemałe wyzwanie dla żeglarzy, wymagając od nich umiejętności i znajomości akwenu. Mimo trudności, jezioro nie traci na popularności — przeciwnie, dla wielu pasjonatów żeglowania to jedno z najbardziej ekscytujących miejsc w Polsce. Otoczone licznymi przystaniami i bazami wodnymi, Śniardwy to idealna baza wypadowa do dalszej eksploracji Mazur. Jezioro Okonińskie: plaże, grzyby i spokój Tucholskiego Parku Krajobrazowego Jezioro Okonińskie, położone na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego, to idealne miejsce dla tych, którzy szukają wyciszenia wśród natury. Ten polodowcowy akwen rynnowy wyróżnia się nie tylko malowniczym położeniem, ale też różnorodnymi możliwościami wypoczynku w rytmie sezonów. Latem przyciąga turystów dobrze zagospodarowanymi, łatwo dostępnymi plażami, które zachęcają do kąpieli i opalania. Jesienią z kolei okoliczne lasy stają się rajem dla grzybiarzy – zapach ściółki i złote liście tworzą niemal baśniową atmosferę. To miejsce, które łączy spokojny relaks z przyrodniczym bogactwem Borów Tucholskich. Jezioro Pile: tajemniczy zatopiony las i wojskowa zagadka pod taflą Jezioro Pile, leżące na Pojezierzu Drawskim, to propozycja dla tych, którzy szukają nie tylko pięknych krajobrazów, ale i nuty tajemnicy. Akwen znajduje się na malowniczym szlaku kajakowym rzeki Piławy i od lat przyciąga miłośników wodnych przygód. To, co wyróżnia jezioro, kryje się jednak pod jego powierzchnią. Według lokalnych przekazów, część jednej z wysp została zatopiona w wyniku eksplozji materiałów pozostawionych przez stacjonujące tu wojska radzieckie. Efektem wybuchu jest tzw. „zatopiony las” – gęstwina drzew, które osunęły się do jeziora i do dziś tworzą fascynujący, podwodny krajobraz. Dla nurków to nie lada gratka i jedno z najbardziej unikalnych miejsc do eksploracji w Polsce. Okoliczności eksplozji do dziś pozostają niewyjaśnione. Jezioro Czorsztyńskie: zamki, legenda o Inkach i widok na Tatry Jezioro Czorsztyńskie, sztuczny zbiornik wodny położony w Kotlinie Nowotarskiej, pierwotnie powstało jako zapora przeciwpowodziowa. Dziś to jedno z najciekawszych miejsc wypoczynkowych na południu Polski – z malowniczymi krajobrazami, historycznymi zamkami i dostępem do różnorodnych atrakcji przez cały rok. Po jeziorze kursują statki wycieczkowe, z których podziwiać można zamek w Niedzicy i ruiny zamku w Czorsztynie – dwa obiekty, których losy nierozerwalnie wiążą się z historią Polski i Węgier. Szczególne emocje budzi legenda o inkaskim skarbie i tajemniczym testamencie, który miał trafić do Niedzicy w XVIII wieku. To wątki, które nadal rozpalają wyobraźnię turystów. Zimą okolice jeziora przyciągają narciarzy – stok na górze Wdżar to popularne miejsce do szusowania z widokiem na Tatry. Niezależnie od pory roku, Czorsztyn łączy aktywny wypoczynek z historią i nutą tajemnicy. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Polska wieś stała się hitem zagranicznych mediów. „Marzenie i koszmar w jednym”
Trudno przejść obok niej obojętnie. Właśnie dlatego zagraniczne media znów piszą o wyjątkowej polskiej wsi w Małopolsce. Z lotu ptaka wygląda bajkowo, ale życie w niej nie każdemu przypadnie do gustu.
W tym artykule: „Marzenie albo najgorszy koszmar” Jedyna taka wieś w Polsce Polska znów przyciągnęła uwagę zagranicznych mediów. Tym razem chodzi o Sułoszową, niewielką wieś w woj. małopolskim, która po raz kolejny trafiła na łamy brytyjskiego „Daily Mail”. Artykuł w internetowym wydaniu dziennika wzbudził spore zainteresowanie i odbił się szerokim echem. „Marzenie albo najgorszy koszmar” Sułoszowa nieprzypadkowo cieszy się tak dużą popularnością. Już na pierwszy rzut oka widać, że nie jest to typowa polska wieś. Jak zauważają autorzy publikacji, może być ona „marzeniem ekstrawertyka lub najgorszym koszmarem introwertyka”. Dlaczego? Rozciąga się bowiem wzdłuż jednej, długiej na dziewięć kilometrów drogi. Domy stoją tu gęsto, jeden przy drugim, a przestrzeń jest tylko pozorna. Z góry całość, zdaniem niektórych, przypomina ciasno zszytą wstążkę. Co ciekawe, w 2023 roku dziennikarze „Daily Mail” odwiedzili Sułoszową osobiście, by na miejscu sprawdzić, co tak naprawdę stoi za jej popularnością. Wizyta okazała się na tyle pamiętna, że najsłynniejsza wieś Małopolski ponownie zagościła na łamach brytyjskiego dziennika. Tym razem redakcja skupiła się nie tylko na nietypowym układzie zabudowy, ale również na tym, jak rosnące zainteresowanie turystów wpływa na codzienne życie lokalnej społeczności. „Daily Mail” opisuje Sułoszową jako miejsce „powolne i dość spokojne”. Jak jednak zauważają sami autorzy, ten sielski rytm może nie trwać wiecznie. Nietypowy, wydłużony układ miejscowości przyciąga coraz większe zainteresowanie, a rosnący ruch turystyczny jest tego najlepszym dowodem. – Sułoszowa jest zanurzona w naturze, mamy mnóstwo lasów i pól. To właśnie te pola rozsławiły nas na cały świat, dzięki zdjęciom z dronów, na których układ naszej wsi wokół głównej ulicy przypomina trochę liść – zaznacza Katarzyna Bieda z Urzędu Gminy Sułoszowa. Jedyna taka wieś w Polsce Historia Sułoszowej sięga średniowiecza. Pierwsze wzmianki o wsi pojawiają się w dokumentach już w XIV wieku. Jednak ślady osadnictwa w tym rejonie są znacznie starsze. Przez stulecia miejscowość rozwijała się w cieniu pobliskiego Ojcowa i Pieskowej Skały, leżąc na ważnym szlaku handlowym prowadzącym z Krakowa na północ. Jej charakterystyczny, wydłużony układ nie jest dziełem przypadku. To efekt świadomego zagospodarowania przestrzeni wzdłuż jednej głównej drogi, co miało ułatwiać dostęp do pól i pastwisk. W 2021 r. Sułoszowa liczyła 3499 mieszkańców. Źródła: dailymail.co.uk; National Geographic Polska
Świętokrzyski Rzym? Sprawdź, co kryją Kielce – od pałacu biskupów po podziemne jaskinie
Dlaczego warto odwiedzić Kielce? W tym mieście zabytki przeplatają się z piękną przyrodą. Przedstawiamy najciekawsze atrakcje Kielc.
Spis treści: Nowe atrakcje turystyczne w Kielcach Wydarzenia i festiwale w 2025 roku Kultura i edukacja – ciekawe muzea w Kielcach Dworzec autobusowy w Kielcach – architektoniczna ikona Przyroda i rekreacja – co warto zobaczyć w Kielcach Ponadczasowe atrakcje Kielc Atrakcje dla rodzin z dziećmi Kielce jako baza wypadowa Praktyczne informacje dla turystów odwiedzających Kielce Oto najnowszy przewodnik od redakcji magazynu Traveler oraz National-Geographic.pl po najnowszych i ponadczasowych miejscach oraz wydarzeniach w sercu Gór Świętokrzyskich – najstarszych gór w Polsce. Rok 2025 przynosi wiele nowości dla turystów odwiedzających Kielce. Miasto przyciąga coraz więcej podróżników zainteresowanych bogatą ofertę kulturalną, przyrodniczą i rozrywkową stolicy województwa świętokrzyskiego. Nowe atrakcje turystyczne w Kielcach Via Ferrata na Kadzielni W 2025 roku na terenie rezerwatu przyrody Kadzielnia w Kielcach otwarto trasę typu Via Ferrata, czyli szlak turystyczny wyposażony dla celów autoasekuracji w linę stalową – pierwszą tego rodzaju w regionie. To propozycja dla osób poszukujących aktywnego wypoczynku oraz niecodziennych wrażeń w otoczeniu unikatowych formacji skalnych. Trasa wyposażona jest w system zabezpieczeń linowych, umożliwiających bezpieczne pokonywanie skalnych półek i ścian nawet osobom bez doświadczenia we wspinaczce. Dostępne są trzy poziomy trudności, dzięki czemu atrakcja jest odpowiednia zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych turystów. Z punktu widokowego na szczycie rozciąga się panorama Kielc i Gór Świętokrzyskich. Trasa biegnie w bezpośrednim sąsiedztwie naturalnych jaskiń i wapiennych urwisk, co dodatkowo zwiększa atrakcyjność tego miejsca. Praktyczne informacje dla turystów: Wymagany własny sprzęt asekuracyjny lub możliwość wypożyczenia na miejscu. Czas przejścia: ok. 60–90 minut w zależności od wybranej trasy. Dostępność: codziennie, z wyjątkiem dni z silnymi opadami. Wejście odpłatne, bilety dostępne online i na miejscu. Urban Lab – przestrzeń dla młodych Urban Lab Kielce to nowoczesne centrum kreatywności, edukacji i integracji społecznej, otwarte w 2025 roku w centrum miasta. Powstało z myślą o młodych mieszkańcach i odwiedzających, którzy chcą rozwijać swoje pasje, kompetencje cyfrowe i społeczne. W obiekcie znajdują się: Studio nagrań audio i wideo dla twórców internetowych i początkujących artystów. Sala do gier planszowych i konsolowych, służąca rekreacji i integracji. Przestrzeń warsztatowa z regularnymi zajęciami z zakresu nowych technologii, programowania, sztuki i ekologii. Kawiarenka edukacyjna, gdzie można odpocząć, pracować zdalnie lub spotkać się z innymi uczestnikami wydarzeń. Miejsce zostało zaprojektowane w duchu zrównoważonego rozwoju, z wykorzystaniem energooszczędnych technologii i materiałów odnawialnych. Praktyczne informacje dla turystów: Wstęp bezpłatny, część wydarzeń może wymagać wcześniejszej rejestracji. Godziny otwarcia: pon.–pt. 9:00–19:00, sob.–niedz. 10:00–16:00. Lokalizacja: centrum Kielc, w pobliżu ulicy Sienkiewicza i przystanków komunikacji miejskiej. Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami: pełna, z windą, toaletą i oznaczeniami brajlowskimi. Wydarzenia i festiwale w 2025 roku DUB IT Festival DUB IT Tuning Festival w Kielcach to największe wydarzenie motoryzacyjne w Polsce południowo-wschodniej, które przyciąga tysiące fanów motoryzacji z całego kraju. W 2025 roku odbywa się na terenie Targów Kielce z jeszcze większą liczbą wystawców i wydarzeń towarzyszących. Na festiwalu można zobaczyć: profesjonalnie stuningowane auta i motocykle, pokazy driftu i akrobacji samochodowych, zloty klasycznych pojazdów, strefę retro i off-road, konkursy i spotkania z influencerami motoryzacyjnymi. Praktyczne informacje dla turystów: Termin wydarzenia: lipiec 2025 (dokładna data ogłaszana z wyprzedzeniem). Bilety: dostępne online i w kasach Targów Kielce. Dojazd: autobusy miejskie z centrum oraz parkingi przy Targach. Rodzinne atrakcje: strefy dla dzieci, food trucki, koncerty plenerowe. Off Fashion To prestiżowy konkurs mody, który od lat przyciąga młodych projektantów z Polski i Europy. Finałowe gale odbywają się w Kieleckim Centrum Kultury i cieszą się zainteresowaniem branży mody oraz mediów. Na uczestników czekają: pokazy mody, warsztaty z projektowania i stylizacji, spotkania z projektantami i jurorami, stoiska z modą autorską. Praktyczne informacje: Termin: jesień 2025. Wejściówki: bezpłatne na eliminacje, płatne na galę finałową. Miejsce: Kieleckie Centrum Kultury (KCK). Dostępność: pełna, również transmisje online. Kultura i edukacja – ciekawe muzea w Kielcach Muzeum Zabawek i Zabawy To jedno z najstarszych i największych muzeów zabawek w Polsce, zlokalizowane w zabytkowym budynku dawnego więzienia carskiego z XIX wieku. Jego zbiory to ponad 30 tysięcy eksponatów, w tym zabawki z czasów PRL-u, lalki, modele kolejek, klocki, teatrzyki, gry planszowe i rękodzieło dziecięce. W muzeum odbywają się również: warsztaty dla dzieci i rodzin (np. robienie lalek, drewnianych zabawek, teatrzyki cieni), wystawy czasowe prezentujące zabawki z różnych krajów i epok, interaktywne strefy, w których dzieci mogą bawić się dawnymi grami. Praktyczne informacje: Godziny otwarcia: wtorek–niedziela, 9:00–17:00. Bilety: ulgowe, rodzinne i darmowe w wybrane dni. Dostępność: obiekt przystosowany dla osób z niepełnosprawnościami. Lokalizacja: Plac Wolności, centrum Kielc. Geonatura Kielce – Centrum Geoedukacji To interaktywna placówka edukacyjna znajdująca się na terenie rezerwatu Wietrznia, która prezentuje geologiczne dziedzictwo regionu świętokrzyskiego. Wystawy i zajęcia oparte są na nowoczesnych technologiach – multimedialnych prezentacjach, symulacjach 3D i grach edukacyjnych. W Centrum można: poznać historię Ziemi od kambru po współczesność, wejść do kapsuły czasu, symulującej podróż przez epoki geologiczne, uczestniczyć w warsztatach paleontologicznych z wykorzystaniem modeli i skamieniałości, odwiedzić interaktywną jaskinię, prezentującą ekosystemy krasowe. Praktyczne informacje: Wejście bezpłatne, obowiązuje wcześniejsza rejestracja na zajęcia. Otwarte przez cały tydzień, z wyjątkiem poniedziałków. W pobliżu trasy spacerowe i punkt widokowy z panoramą Kielc i okolic. Dojazd komunikacją miejską lub pieszo z centrum – ok. 25 min. Dworzec autobusowy w Kielcach – architektoniczna ikona Historia i modernizacja dworca Dworzec autobusowy w Kielcach to jeden z najbardziej charakterystycznych budynków w Polsce, ze względu na swój unikatowy kształt UFO. Został zbudowany w latach 1975–1984 według projektu Edwarda Modrzejewskiego i od razu zyskał status lokalnego symbolu modernistycznej architektury. Po latach zaniedbań, w 2020 roku zakończono gruntowną modernizację budynku, która zachowała jego oryginalną bryłę, ale wprowadziła nowoczesne rozwiązania architektoniczne i ekologiczne, m.in. panele fotowoltaiczne i nowy system wentylacyjny. Budynek zdobył liczne nagrody, m.in. tytuł "Modernizacji Roku" i uznanie architektów z całej Europy. Funkcje i udogodnienia dla podróżnych Dziś dworzec pełni funkcję wielofunkcyjnego centrum transportowego i użytkowego. Znajdują się tu: 16 stanowisk dla autobusów międzymiastowych i dalekobieżnych, nowoczesna poczekalnia z cyfrowym systemem informacji pasażerskiej, punkty gastronomiczne, księgarnia, kiosk i punkty usługowe, toalety przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, parkingi, w tym miejsca dla rowerów i stacja ładowania pojazdów elektrycznych. Praktyczne informacje: Otwarte całą dobę, ze stałą obsługą kas i monitorowaniem. Zlokalizowany w centrum miasta, przy ul. Czarnowskiej, blisko Galerii Korona. Dojazd pieszy z głównych punktów miasta: Rynek – 10 min, KCK – 7 min. Blisko przystanki komunikacji miejskiej i taxi. Przyroda i rekreacja – co warto zobaczyć w Kielcach Park Miejski im. Stanisława Staszica To najstarszy park w Kielcach, założony w 1830 roku na terenie dawnego ogrodu seminarium duchownego. Dziś pełni funkcję zielonego serca miasta, oferując relaks i wypoczynek w zabytkowym otoczeniu. W parku znajdują się: malownicze alejki spacerowe z ławeczkami i oświetleniem, zabytkowy staw z fontanną i kaczkami, plac zabaw i mini skatepark, pomnik Stanisława Staszica i rzeźby plenerowe. Park otoczony jest ważnymi instytucjami kultury, jak Teatr im. Stefana Żeromskiego i Pałac Biskupów Krakowskich, co czyni go świetnym punktem na rozpoczęcie zwiedzania centrum Kielc. Praktyczne informacje: Otwarte całą dobę, wejście bezpłatne. Świetnie skomunikowany – wejścia od ul. Zamkowej, Kapitulnej i Czerwonego Krzyża. W sezonie letnim działa tu letnia scena koncertowa i kino plenerowe. Rezerwaty przyrody: Kadzielnia i Ślichowice Kielce są jednym z niewielu miast w Polsce, które posiadają rezerwaty przyrody w obrębie granic administracyjnych. Najbardziej znane z nich to Kadzielnia i Ślichowice – prawdziwe perły geologiczne regionu. Kadzielnia: Rezerwat skalny i jaskiniowy z wyeksponowanymi wapieniami dewońskimi, liczącymi 350 milionów lat. Dostępne są jaskinie (m.in. Odkrywców, Prochownia) z możliwością zwiedzania z przewodnikiem. Amfiteatr Kadzielnia to scena wydarzeń muzycznych i teatralnych na świeżym powietrzu. Via Ferrata i trasa edukacyjna z tablicami geologicznymi. Ślichowice: Rezerwat geologiczny z unikatowym odsłonięciem fałdu kieleckiego, często odwiedzany przez studentów geologii z całej Europy. Trasa spacerowa wokół kamieniołomu z punktami widokowymi i tablicami edukacyjnymi. Praktyczne informacje: Wstęp wolny, bez konieczności rezerwacji. Dla Kadzielni – zalecane obuwie terenowe, kaski dostępne na miejscu. Oba rezerwaty znajdują się w zasięgu komunikacji miejskiej. Ponadczasowe atrakcje Kielc Pałac Biskupów Krakowskich To najlepiej zachowana rezydencja pałacowa z XVII wieku w Polsce. Wybudowany z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika, dziś mieści oddziały Muzeum Narodowego w Kielcach. Wnętrza zachowały oryginalny wystrój barokowy, w tym polichromie, stiuki i zabytkowe meble. Zbiory muzealne obejmują m.in. sztukę polską i europejską, zbroje, porcelanę oraz ekspozycje historyczne. Dodatkową atrakcją jest ogród włoski oraz taras widokowy z panoramą miasta. Praktyczne informacje: Czynne codziennie z wyjątkiem poniedziałków. Zwiedzanie indywidualne i z przewodnikiem. Bilety normalne, ulgowe i rodzinne. Bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP Katedra to duchowe i historyczne centrum Kielc. Jej początki sięgają XII wieku, choć obecna forma pochodzi głównie z epoki baroku. Wnętrze kryje liczne dzieła sztuki sakralnej, freski, ołtarze, a także krypty biskupów. W 2025 roku zaplanowano renowację zabytkowego dachu i wież. Praktyczne informacje: Dostępna do zwiedzania poza godzinami mszy. W sezonie organizowane są koncerty organowe i zwiedzanie z przewodnikiem. Ulica Sienkiewicza To główny deptak Kielc – handlowo-kulturalna oś miasta. Przebiega przez centrum i łączy dworzec PKP z Rynkiem. Znajdziesz tu: butiki, księgarnie, kawiarnie i restauracje, pomnik Henryka Sienkiewicza, zabytkowe kamienice z XIX wieku, ogródki letnie i wydarzenia plenerowe. Praktyczne informacje: Strefa piesza – idealna na spacer i zakupy. Łatwy dostęp do komunikacji miejskiej i atrakcji turystycznych. Rezerwat Kadzielnia (część ponadczasowa) Poza nową trasą Via Ferrata, Kadzielnia to kultowe miejsce wypoczynku dla kielczan i turystów. Odbywają się tu liczne wydarzenia plenerowe, koncerty, spektakle i kino letnie. Wieczorami całość rezerwatu jest efektownie podświetlona, co czyni go wyjątkowym miejscem na romantyczny spacer lub wieczorne zwiedzanie. Atrakcje dla rodzin z dziećmi Centrum Geoedukacji Centrum Geoedukacji to wyjątkowe miejsce dla rodzin z dziećmi, które chcą odkrywać tajemnice geologii w nowoczesny, multimedialny sposób. Położone na terenie rezerwatu Wietrznia, łączy edukację z aktywnym wypoczynkiem. Dzieci mogą: wziąć udział w wirtualnej podróży przez epoki geologiczne w specjalnej kapsule czasu, oglądać interaktywne wystawy o powstawaniu skał, wulkanach i dinozaurach, uczestniczyć w warsztatach paleontologicznych – wykopując gipsowe skamieniałości i poznając tajniki pracy geologa. Teren wokół obiektu jest idealny na spacer, a ścieżki edukacyjne prowadzą przez ciekawe formacje skalne i stanowiska geologiczne. Praktyczne informacje: Wstęp bezpłatny, ale obowiązuje wcześniejsza rejestracja online. Otwarte od wtorku do niedzieli. Możliwość organizacji urodzin edukacyjnych i wycieczek szkolnych. Park Rozrywki Fly Sky Fly Sky to jeden z najnowszych rodzinnych parków rozrywki w regionie świętokrzyskim, zlokalizowany na obrzeżach Kielc. To przestrzeń zaprojektowana z myślą o dzieciach i młodzieży, ale też dorosłych szukających aktywnej rozrywki. W strefie rozrywki znajdują się m.in.: park trampolin i dmuchane tory przeszkód, ścianki wspinaczkowe i strefa ninja warrior, małpi gaj, zjeżdżalnie, labirynty, interaktywna strefa VR i symulatory ruchu. Fly Sky to także organizator rodzinnych eventów tematycznych, np. kosmicznej nocy z bajką, warsztatów chemicznych czy pokazów robotów. Praktyczne informacje: Czynne codziennie, bilety godzinowe i całodniowe. Bezpłatny parking i zaplecze gastronomiczne. Możliwość rezerwacji urodzin i imprez integracyjnych. Kielce jako baza wypadowa Szlaki turystyczne w Górach Świętokrzyskich Kielce są idealnym punktem startowym do zwiedzania Gór Świętokrzyskich – jednych z najstarszych gór w Europie. Region oferuje szlaki piesze, rowerowe, edukacyjne i tematyczne, zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych turystów. Najpopularniejsze trasy z Kielc: Kielce – Chęciny (Zamek i Jaskinia Raj) – ok. 15 km, szlak czerwony, Kielce – Święta Katarzyna – Łysica – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich (614 m n.p.m.), Ścieżki dydaktyczne w rezerwatach Wietrznia i Biesak-Białogon – idealne na krótkie wyprawy z dziećmi. Praktyczne informacje: Dostępność map i aplikacji mobilnych z trasami i punktami widokowymi. Większość szlaków jest oznakowana i bezpieczna, także dla rodzin z dziećmi. Możliwość wynajmu rowerów i sprzętu trekkingowego w centrum Kielc. Bezpłatny autobus na Święty Krzyż Nowością w sezonie letnim 2025 jest uruchomienie bezpłatnego połączenia autobusowego z Kielc na Święty Krzyż – jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych i historycznych w Polsce. Na Świętym Krzyżu znajduje się: klasztor Oblatów z relikwiami Drzewa Krzyża Świętego, taras widokowy z panoramą Puszczy Jodłowej, Muzeum Misyjne i dawna cela więzienna z XIX wieku. Praktyczne informacje: Autobus odjeżdża z centrum Kielc kilka razy dziennie, kursy codzienne w sezonie letnim. Czas przejazdu: ok. 50 minut. Rezerwacja miejsc przez stronę miasta lub w punktach informacji turystycznej. Praktyczne informacje dla turystów odwiedzających Kielce Noclegi i gastronomia Kielce oferują szeroki wybór miejsc noclegowych dopasowanych do różnych potrzeb i budżetów. Znajdziesz tu zarówno luksusowe hotele z pełnym zapleczem wellness, jak i przytulne pensjonaty, hostele, apartamenty na wynajem oraz agroturystyki w okolicznych wsiach. Popularne opcje zakwaterowania w centrum miasta: 4-gwiazdkowe hotele z restauracjami i SPA – idealne na dłuższy wypoczynek lub pobyt biznesowy, nowoczesne apartamenty typu airbnb w pobliżu ulicy Sienkiewicza, tanie hostele i schroniska młodzieżowe blisko dworca PKP. Gastronomia w Kielcach rozwija się dynamicznie. Obok klasycznej kuchni świętokrzyskiej (zalewajka, karminadle, pierogi z kaszą) można tu znaleźć kuchnię włoską, gruzińską, azjatycką czy wegetariańską. Warto odwiedzić: U Kucharzy – miejsce dla osób ceniących tradycyjne dania. Warto spróbować tu gulaszu, policzków wołowych czy lepionych ręcznie pierogów. Chinkalnia – restauracja gruzińska z szerokim wyborem dań. Oprócz pierogów chinkali i placków chaczapuri znajdziemy tu także dobry gulasz, wątróbkę i pasty na bazie orzechów (pchali). Fragola – kawiarnia położona nad rzeką Silnicą. Rewelacyjny wybór ciast i deserów. Praktyczne informacje: W sezonie letnim warto rezerwować noclegi z wyprzedzeniem. Wiele restauracji i kawiarni działa do późnych godzin wieczornych. System płatności kartą dostępny w większości punktów. Dojazd i komunikacja Kielce są dobrze skomunikowane zarówno z resztą Polski, jak i wewnętrznie. Korzystają z rozbudowanej sieci dróg, połączeń kolejowych oraz komunikacji miejskiej. Dojazd do Kielc: Pociągiem – szybkie połączenia z Warszawą, Krakowem, Katowicami i Radomiem. Samochodem – drogą ekspresową S7 (Warszawa–Kraków). Autobusem – zmodernizowany dworzec autobusowy obsługuje liczne linie krajowe i regionalne. Komunikacja miejska: Autobusy ZTM Kielce obsługują całe miasto i okolice. Nowoczesna aplikacja mobilna i biletomaty ułatwiają planowanie trasy i zakup biletów. Bilety jednorazowe, czasowe (30/60 min.) oraz dzienne i weekendowe. Infrastruktura piesza i rowerowa: Kielce są miastem kompaktowym – większość atrakcji znajduje się w zasięgu spaceru. Dostępna jest sieć ścieżek rowerowych i wypożyczalnia rowerów miejskich (Kielecki Rower Miejski). Parkingi wielopoziomowe i strefa płatnego parkowania w centrum. Dla turystów: Punkty informacji turystycznej dostępne na dworcu PKP, Rynku i w Centrum Geoedukacji. Mapy, przewodniki, karty zniżkowe dostępne w wersji drukowanej i online. Wi-Fi w wielu przestrzeniach publicznych i lokalach. Źródło: National Geographic Traveler Nasz autor Jan Stradowski Redaktor prowadzący serwisu www.national-geographic.pl, z wykształcenia lekarz, z zamiłowania biolog i przyrodnik. Pisze o medycynie, biologii i fizyce. Pracował w „Gazecie Wyborczej”, „Przekroju”, „Wprost” i „Focusie”. W Radiu TOK FM prowadził audycję „Człowiek 2.0”. W wolnych chwilach eksperymentuje w kuchni, odwiedza kawiarnie w poszukiwaniu idealnego espresso i chodzi po górach. Więcej: www.stradowski.net
Atrakcje tego regionu są związane przede wszystkim z przyrodą. Tu można uciec do natury
Jest tu najwięcej słonecznych dni w roku w Polsce. Zachwyt budzą tutejsze lasy. A rzeka Wieprz to taka mała Amazonka. Oto atrakcje na Roztoczu.
Spis treści: Zagroda Guciów Spływ po Wieprzu Zwierzyniec Rowerem przez puszczę Roztocze – informacje praktyczne Z mgielnego woalu wyłaniają się drzewa na łące. U ich stóp – ule. To widok z okolicy Zagrody Guciów w dolinie Wieprza. Fani „Leśniczówki” rozpoznają go z czołówki. Otwiera i kończy każdy odcinek serialu. Wita mnie klekot bocianów, które uwiły sobie gniazdo na latarni przy wejściu. Przechodzę przez zadaszoną bramkę, która wieńczy zbudowany z konarów płot. Wśród gęstej zieleni stoją zabudowania zagrody: kryta strzechą chałupa o ścianach pomalowanych na jasny błękit z XIX w., stodoła i obora o konstrukcji zrębowej na jaskółczy ogon z początku ubiegłego wieku. Zagroda Guciów – Przyjechaliśmy do Guciowa jako studenci geografii w latach 80. Tu mieściła się stacja badawcza – zaczyna Stanisław Jachymek, który wraz z żoną Anną założył to magiczne miejsce. – Zauroczył nas tak bardzo, że kupiliśmy najstarszą chatę we wsi i postanowiliśmy tu zostać – dodaje. – To było jak powrót do sielskiego dzieciństwa – wtóruje mu pani Anna. Zdecydowali, że chcą się podzielić swoim odkryciem ze światem. Tak powstała Zagroda Guciów. Z biegiem lat na wiejskim podwórku wyrastały kolejne budynki. – Sprowadzaliśmy je z okolicznych wsi – ciągnie swą opowieść gospodarz, prowadząc mnie do najstarszego zabudowania. – Tak trafił tu drewniany, kryty dranicą lamus z 1762 r. Prywatne muzeum Zanurzam się w jego wnętrzu i przecieram oczy ze zdumienia. Pan Stanisław zgromadził tu niesamowitą kolekcję meteorytów, tektytów i innych skał. Wśród nich wypatruję skałę w kształcie ostrosłupa. Ma rdzawy kolor i waży ponad 5 kg. To słynny meteoryt Zakłodzie. – Wiedziałem, że w 1897 r. zaobserwowano przelatujący nad Lubelszczyzną świetlisty meteor – opowiada pan Jachymek – więc jego odłamki musiały też gdzieś tutaj trafić. Od dawna marzyłem, by je odszukać. No i udało się. We wrześniu 1998 r. na poboczu lessowej drogi w Zakłodziu dostrzegłem dużą rdzawo-burą skałę. Nie wyglądała wyjątkowo, ale czułem, że to może być to. Naukowcy potwierdzili, że odnalazł osiemnasty „polski” meteoryt. Słuchając opowieści, podziwiam pozostałe eksponaty w jego kolekcji: skamieniałe amonity i paproć drzewiastą w kredzie sprzed 70 mln lat. Ale także imponujący zbiór starych narzędzi, mebli oraz przedmiotów codziennego użytku. Są tu więc piły, słomiane buty, sanie do kuligów i tornister, który należał do dziadka pana Stanisława. Szary i niewielki, bo jak tłumaczy gospodarz, w tamtych czasach, uczniowie nie używali zeszytów ani książek, tylko tabliczek i rysików. Na podwórku zaś stoi stary wóz. – To nim mój tata zwoził do zagrody zboże i ziemniaki. Kolekcję uzupełniają przedmioty z okresu PRL-u: radioodbiorniki tranzystorowe, meble, a nawet motocykl. – To już zasługa naszego syna Jana – wyjaśnia pani Anna. Niesamowite wrażenie robi również XVIII-wieczny spichlerz z okolic Tarnogrodu. To najstarszy, po lamusie, budynek w zagrodzie. Do środka prowadzą dębowe drzwi, a ściany powstały z solidnych bali. Warsztaty garncarskie Nie przyjechałem tutaj jednak tylko zwiedzać. Biorę udział w warsztacie garncarskim. Zakasuję rękawy i zanurzam ręce w glinie. Kręcę kołem i próbuję nadać jej kształt. Powoli rośnie mój wazonik. Nawet nie zauważam, jak mija 90 min i warsztat dobiega końca. Nic tak nie odpręża jak lepienie. W zimnej wodzie myję ręce i podziwiam swoje pierwsze w życiu dzieło. Gospoda w Guciowie Zanim ruszę w dalszą drogę, posilam się w gospodzie. Wygląda jak dawna karczma. Serwuje się tu dania kuchni regionalnej. – Częstujemy gości kuchnią chłopską – mówi gospodyni. – Kuchnią naszego dzieciństwa. Prostą, pożywną i smaczną. Na pierwszy ogień idzie zupa z pokrzyw zerwanych po sąsiedzku, w dolinie rzeki. Palce lizać. Potem kolej na podpłomyki z ręcznie zagniatanego ciasta pieczone na fajerkach. Przepis jest banalnie prosty. Wystarczą cztery składniki: mąka pszenna, zsiadłe mleko, szczypta soli i sody. Gospodyni ugniata ciasto, a ja wsłuchuję się w kojący trzask płomieni, cieszę wzrok widokiem z okna i podziwiam tradycyjne wnętrze: grube belki stropowe, pobielone ściany i piec chlebowy z okapem. Pełno tu zieleni, kwitną żółte kwiaty dziewanny, brzęczą pszczoły. Prawdziwa sielanka. Po chwili placki lądują na talerzu przede mną. Skądś znam ten zapach i smak… Tak, jadłem je dawno temu u babci. Z masłem, ręcznie robioną konfiturą i kubkiem ciepłego mleka. Niebo w gębie! Spływ po Wieprzu W doskonałym nastroju wsiadam w samochód i ruszam rzez gęsty las na zachód. Po kilku minutach drzewa rozstępują się i wjeżdżam do Obroczy. Na łące tuż obok drogi piętrzą się kolorowe kajaki. Kwadrans później meandruję już niesiony spokojnym nurtem i siłą własnych mięśni. Wiosłuję bez pośpiechu. Otacza mnie rozkoszna cisza, którą zakłócają jedynie bzyczenie owadów, śpiew ptaków i plusk zanurzających się w wodzie wioseł. W nurcie rzeki wypatruję pstrągów i lipieni, w koronie drzew zauważam wiewiórki. To z perspektywy kajakarza najlepiej widać, jak malownicza jest dolina Wieprza. Zatrzymuję się na krótki postój na jednej z przystani. Gdy ruszam w dalszą drogę, żegnają mnie łabędzia rodzina i stadko cyranek. Wkrótce docieram do Zalewu Rudka. Już nie niesie mnie nurt. Chwytam mocniej za wiosła i prę do przodu. Na przeciwległym brzegu czeka mnie przenoska. Potem znów płynę rzeką wśród drzew. Wkrótce wpływam do Zwierzyńca. Czas znów zejść na ląd. Zwierzyniec Zwierzyniec uważany jest za stolicę Roztocza, krainy wciąż jeszcze dzikiej, nieokiełznanej. Miasto jest nieduże, skąpane w zieleni i ciche. Gwarno robi się tylko w sierpniu, kiedy Zwierzyniec we władanie biorą kinomani. Letnia Akademia Filmowa to nie tylko pokazy starych i nowych hitów filmowych, ale także warsztaty, spotkania z twórcami, lekcje mistrzowskie i dyskusje do późnej nocy czy wreszcie koncerty. Wieczorem ruszam w stronę jednego z symboli miasta – browaru Zwierzyniec. Z ustawionej na jego dziedzińcu sceny płynie muzyka. Trafiam na występ zespołu Hańba. „Zbuntowana orkiestra podwórkowa” rozgrzewa publiczność do czerwoności. Wystarczą do tego jedynie bandżo, akordeon, tuba, no i głos wokalisty. Teksty znanych poetów wykrzykiwane z punkowymi aranżacjami niosą się echem przez uliczki. Rozciągam się na łące i poddaję urokowi chwili. Na czarnym niebie podziwiam morze gwiazd. Spacer po mieście Kolejny dzień zaczynam od spaceru po Zwierzyńcu. W 2023 roku miasto świętowało 430-lecie. Na początku powstał tu dwór myśliwski, potem założyciele – rodzina Zamoyskich – wybudowali tu pałacyk, a także przenieśli siedzibę ordynacji Zamoyskich. Do dziś przetrwał budynek jej zarządu. Z daleka widać jego klasycystyczną bryłę. Tuż obok, na niewielkiej wyspie na urokliwym stawie, stoi słynny Kościół na wodzie. Jego barokowa sylwetka z białą fasadą i czerwonym dachem odbija się w tafli stawu. Jak mówi legenda, zbiornik wykopać mieli jeńcy tatarscy i tureccy na polecenie królowej Marysieńki, żony Jana III Sobieskiego. Browar Zwierzyniec Zamoyscy w Zwierzyńcu założyli także tartak, manufakturę bryczek oraz browar. Z daleka widać białą sylwetkę głównego budynku tego ostatniego, wybudowanego na planie podkowy i przykrytego dwuspadowym blaszanym dachem, a także wieżę dawnej słodowni z czerwonej cegły. Dołączam do wycieczki, która zwiedza wnętrza zakładu. Browar powstał na początku XIX w., a pierwszy pracujący tu piwowar, John McDonald, pochodził ze Szkocji. Słuchając opowieści o krętych losach zakładu, przechodzimy przez kolejne pomieszczenia. Olbrzymie kotły w warzelni i lśniące kadzie w fermentowni robią niesamowite wrażenie. Rowerem przez puszczę Następnego dnia przesiadam się na rower. Moim celem jest Florianka. To tam żyją potomkowie wymarłych tarpanów, które niegdyś zamieszkiwały okoliczną puszczę i lasy Europy Środkowej. Do przejechania mam 15 km. Trasę, która należy do szlaku rowerowego Green Velo, wyznaczają żółte znaki. Jazda aleją przez las to czysta przyjemność. Jest ciepło, słonecznie. Pięknie. Roztocze jest zresztą znane z tego, że doświadcza największej liczby słonecznych dni w roku w Polsce. Pierwszy przystanek to stawy Echo. Pokryta złotym piaskiem plaża kusi, ale tym razem wybieram szybką, odświeżającą kąpiel w chłodnej wodzie i jadę dalej. Mijam wiekowe klony i jawory i po 45 minutach docieram na miejsce. Idę do Izby Leśnej. W odrestaurowanej leśniczówce należącej niegdyś do ordynacji Zamoyskich pieczołowicie odtworzono dawne wnętrze. Spaceruję po kancelarii, kuchni i sypialni leśniczego. W stodole oglądam używany dawniej sprzęt leśny i rolny. Stąd jadę do Ostoi Rezerwatowej Hodowli Konika Polskiego. Hodowane są tu rumaki wywodzące się od legendarnych tarpanów. Te ostatnie trafiły na Roztocze w 1780 r. z Puszczy Białowieskiej – oczywiście za sprawą Zamoyskich. Wkrótce konie przekazane zostały okolicznym rolnikom i przez następne stulecie wykorzystywano je w pracach na roli. W drugiej dekadzie XX w. odkrył je profesor Uniwersytetu Poznańskiego Tadeusz Vetulani. To on nazwał je konikami polskimi. W roztoczańskich lasach żyje ich kilkadziesiąt. Co roku rodzi się kilka źrebiąt. Zwierzęta żyją tu w naturalnym środowisku. Same zdobywają pokarm, z wyjątkiem zimy, gdy dokarmiają je pracownicy. Wytrawni obserwatorzy wypatrzeć mogą je w lesie. We Floriance możemy zaś stanąć z nimi twarzą w pysk, a nawet ich dotknąć. Hasają po rozległym wybiegu. Są przyjazne i towarzyskie. Głaszcząc ich grzywy, czuję, że niczego więcej mi w tym momencie nie potrzeba. Roztocze – informacje praktyczne Noclegi Gościniec w Zagrodzie Guciów – w drewnianym domu znajdują się 4 pokoje. Agroturystyka Siedlisko Łozowica. Można tutaj zapalić ognisko i skorzystać z wędzarni. Kemping Echo w Zwierzyńcu to dobre miejsce na namiot. W sezonie bywa tu dość tłoczno, za to blisko stąd nad Staw Kościelny i do Browaru. Atrakcje Jedną z głównych atrakcji wypadu na Roztocze jest spływ kajakiem po Wieprzu. Kajaki wypożyczymy od ręki np. na przystani w Obroczy, gdzie operuje wiele firm. W lipcu i sierpniu warto wcześniej dokonać rezerwacji. W Zagrodzie Guciów warto również wziąć udział w pokazie pieczenia podpłomyków czy warsztatach tkackich, podczas których poznać można stare techniki i stworzyć własny kilim. Roztoczańska przyroda od wieków nie tylko żywiła, ale także chroniła mieszkańców. Bartnicy zbierali w lasach naturalny miód, drwale pozyskiwali drewno. Zielarki i znachorzy wyszukiwali składniki swoich receptur. Jak wyglądała dziewicza przyroda, dowiemy się, wędrując ścieżką przez Rezerwat Szum. Źródło: archiwum NG
Najpiękniejsze plaże w Polsce. Latem przyciągają turystów jak magnes. „Jest pięknie”
Piaszczyste, szerokie, w centrum turystycznego zgiełku lub na zacisznym uboczu – polskie plaże zachwycają różnorodnością od lat. Niektóre z nich urzekły turystów szczególnie. Wybraliśmy trzy z nich, które najczęściej pojawiają się w podróżniczych rankingach i plebiscytach.
Spis treści: Na tej plaży dla turystów nie zabraknie miejsca „Polski Dubaj” zachwycił wczasowiczów Polska plaża doceniona przez zagranicznych ekspertów Wybrzeże Bałtyku pełne jest skarbów naturalnej urody, które w sezonie wakacyjnym przyciągają turystów z całej Polski. Wśród nich są malownicze plaże. Jedne zaskakują naturalnym urokiem, inne innowacją. Wśród nich są jednak prawdziwe perełki, które – z różnych powodów – niemal co roku pojawiają się w zestawieniach najpiękniejszych polskich plaż. Poniżej prezentujemy trzy, naszym zdaniem, najciekawsze propozycje. Na tej plaży dla turystów nie zabraknie miejsca Słynna plaża w Świnoujściu pod wieloma względami jest „naj”. Po pierwsze – najszersza. Główne kąpielisko usytuowane na Wyspie Uznam jest znane m.in. z tego, że jest najszerszym w Polsce – miejscami szerokość plaży sięga ok. 200 metrów. To niemalże tyle, ile mierzy wrocławski Sky Tower czy warszawski wieżowiec Warsaw Spire. Po drugie – od niemal dwóch dekad turystów przyjeżdżających w ten rejon witają powiewające przy morzu Błękitne Flagi. To międzynarodowy certyfikat jakości, który oznacza, że plaża spełnia wysokie standardy w zakresie czystości wody, zarządzania środowiskowego, edukacji ekologicznej oraz bezpieczeństwa i usług. Nie bez powodu pas złocistego piasku od lat wygrywa plebiscyty na najlepszą plażę. To jedna z najczystszych, najbezpieczniejszych, największych perełek polskiego Wybrzeża. Jakby tego było mało, oblewana wodą Bałtyku o statystycznie najwyższej temperaturze w kraju. „Polski Dubaj” zachwycił wczasowiczów Na wyróżnienie zasługuje również „Polski Dubaj”, czyli ogromna (bo o powierzchni 5 hektarów), sztuczna plaża w Jarosławcu. W zamyśle Urzędu Morskiego miała przede wszystkim chronić wysoki klif Jarosławca przed osunięciem. Tymczasem stała się jedną z największych atrakcji miejscowości. Na potrzeby budowy całej konstrukcji stworzono pięć ogromnych, kamiennych ramion wysuniętych 180 metrów w morze. Kolejny etap obejmował przepompowanie piasku z dna morskiego do wcześniej utworzonych „kwater”. Koszt potężnej inwestycji wyniósł aż 170 mln zł. Była to największa operacja przeprowadzona w ramach ochrony brzegu morskiego w historii Polski. Dziś „polski Dubaj” zachwyca wczasowiczów niezwykłymi widokami, czystością i imponującym rozmiarem. „Plaża ogromna, zejście, co prawda, po licznych schodach w dół, ale za to, kiedy jesteśmy na górze, to widok rekompensuje trudy powrotów z plaży”, „Jest pięknie, polecam”, „Cudo” – zachwycają się internauci w mediach społecznościowych. Polska plaża doceniona przez zagranicznych ekspertów W zestawieniu najpiękniejszych polskich plaż nie sposób pominąć tej, która znajduje się w Helu. Plaża o długości 1 km i szerokości 30 m jest doceniana zarówno przez miłośników windsurfingu i kitesurfingu, jak i tych, którzy poszukują nuty romantyzmu z domieszką adrenaliny. Za sprawą nietypowej lokalizacji mogą tu bowiem występować prądy morskie i silne powiewy. Nie ulega jednak wątpliwości, że pas złocistego piasku zaskakuje również bajkowymi widokami. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/35-kilometrowa-mierzeja-helska-powstala-na-skutek-dzialania-pradu-morskiego-plynacego-na-wschod-wzdluz-polskiego-wybrzeza-1cc6863.png" width="924" height="606" alt="35-kilometrowa Mierzeja Helska powstała na skutek działania prądu morskiego płynącego na wschód wzdłuż polskiego wybrzeża." title="35-kilometrowa Mierzeja Helska powstała na skutek działania prądu morskiego płynącego na wschód wzdłuż polskiego wybrzeża." /> Dostrzegają to nie tylko polscy turyści. Duża plaża na cyplu została wyróżniona w zeszłorocznym, prestiżowym rankingu European Best Destinations. Hel znalazł się na 10. miejscu i stał się jedyną polską plażą ujętą w tym zagranicznym plebiscycie. Źródła: Magazyn Travelist, Jaroslawiec.pl, Swinoujscie.info, Wakacje.pl
Mały Wiedeń w sercu Beskidów? To miasto zachwyca nie tylko fanów kreskówek
Bielsko-Biała jest miastem dawnej architektury i słynnych bohaterów bajek. Często porównuje się je do Wiednia. Dlaczego? Postanowiłam sprawdzić to osobiście, odwiedzając „Cud Polski 2024”.
Spis treści: Co zobaczyć na rynku w Bielsku-Białej? Fontanna z Neptunem, bar Pierożek i więcej Bajkowy szlak w Bielsku-Białej. Reksio, Bolek i Lolek czekają na turystów Gdzie szukać Bolka i Lolka w Bielsku-Białej? Bajkowy deptak i Centrum OKO Gdzie w Bielsku-Białej iść w góry? Kozią Górę i Szyndzielnię pokochają turyści Czy Bielsko-Biała naprawdę zasługuje na miano Małego Wiednia? Bielsko-Biała Cudem Polski 2024. Zobacz, kto jeszcze trafił na listę Travelera Lubisz miasta czy naturę? Zabytki czy nowoczesność? Świetne knajpy czy pierogi w schronisku? Te pytania są często kluczowe przy wybieraniu kierunku wyjazdu, bo zazwyczaj jest albo-albo. Ale znalazłam miejsce, w którym rano można zdobywać szczyty, a wieczorem relaksować się na starówce. Rozmawiać o polityce w hipsterskiej kawiarni i oglądać zachód słońca na Koziej Górze. Albo zjechać rowerem górskim prosto na festiwalowy koncert jazzowy. Bielsko-Biała to miasto, w którym „albo-albo” zamienia się na „i”. Co zobaczyć na rynku w Bielsku-Białej? Fontanna z Neptunem, bar Pierożek i więcej Spacer zaczynam od Starego Miasta, którego historia sięga średniowiecza. Choć nie jest ono, tak jak dawniej, centrum handlowym czy biznesowym, dziś nadal tętni życiem – ale barowo-kawiarnianym. Z jego początków nie zachowało się wiele oprócz układu starówki: duży plac na środku i rozchodzące się z jego rogów prostopadłe wobec siebie ulice. Obecnie stoją tu XVIII- i XIX-wieczne kamienice, które zostały odrestaurowane w ostatnich latach. Podcienie odsłonięto, a elewacje odmalowano. Domy pod numerami 4 i 5 są w stylu neorenesansowym, 11 i 12 – secesyjnym a 17 – w stylu neobarokowym. Pod numerem 24 kiedyś była poczta, teraz działa kultowy bar mleczny Pierożek. Gdy w ubiegłym roku gruchnęła wieść o planowanym zamknięciu lokalu, oburzenie mieszkańców było ogromne. Na szczęście znalazł się przedsiębiorca, który postanowił wesprzeć tak ważny dla wielu bielszczan biznes i Pierożek nadal serwuje obiady (polecam kalafiorową!). Jednak zaraz po wejściu na rynek to nie bar mleczny zwraca moją uwagę, ale podświetlana fontanna na środku placu, w której dumnie stoi Neptun z trójzębem. Rzymski bóg mórz stał na bielskiej starówce jeszcze w XIX w. i nazywany był czule „Jurkiem z widłami”. Podobno nagość pierwotnego Neptuna wzbudzała kontrowersje do tego stopnia, że mieszkańcy zakładali mu majtki. Aż w końcu ktoś go ukradł. W nowym wydaniu wrócił w trakcie przebudowy placu, którą przeprowadzono ponad 20 lat temu. Oprócz Neptuna można tu teraz podziwiać starą studnię i fundamenty XVIII-wiecznej kamienicy, a także makietę rynku i 15-metrowy kanał połączony z fontanną. Najlepiej robić to z jednej z rynkowych kawiarni. Ja wybrałam Osiem Stolików. Z daleka i przy kawie jakoś to wszystko jeszcze lepiej wygląda. Bajkowy szlak w Bielsku-Białej. Reksio, Bolek i Lolek czekają na turystów We Wrocławiu są krasnale, w Zielonej Górze bachusiki, a tutaj bohaterowie kreskówek. Tak kultowe bajki jak Reksio czy Bolek i Lolek powstały w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej, a ich bohaterowie zostali odlani z brązu i rozstawieni w różnych miejscach. Na poszukiwanie bajkowych pomników ruszam z okolic ratusza. Po przejściu przez most pieszy, zwany Krzywym Mostkiem, nad rzeką Białą, wypatruję pierwszego pomnika na bajkowym szlaku. To odlani z brązu Pampalini i Hipopotam z bajki „Pampalini łowca zwierząt”. Pampalini był myśliwym z długim wąsem i przydużymi spodniami. Co odcinek próbował złowić innego zwierza i co odcinek mu się nie udawało. Na szczęście! Żegnam Pampaliniego i po dziesięciu minutach spaceru wpadam na Reksia. Znanego psa zainspirowanego terierem Lechosława Marszałka, autora animacji. Reksio co odcinek chciał mieć inny zawód. A to był strażakiem, a to chciał być aktorem, a to astronautą. Dziś odlany w brązie stoi przy fontannie, a niedaleko słynnego psa znajduje się ławka, na której „siedzi” sam Lechosław Marszałek. Okolica, gdzie stoi Reksio, przez lata była centrum handlowym miasta. Gdzie szukać Bolka i Lolka w Bielsku-Białej? Bajkowy deptak i Centrum OKO Ulica 11 Listopada to wciąż największy deptak Bielska-Białej, z restauracjami i kawiarniami. Jest też Dom Handlowy „Wokulski”, a nieopodal galeria handlowa Sfera, która powstała na terenie fabryk włókienniczych – Bielsko-Biała było z nich znane w XIX w. Udaję się w jej stronę, ponieważ to pomiędzy budynkami Sfery I i Sfery II stoją Bolek i Lolek. Obok nich globus, na którym zaznaczone jest miasto. Większość filmów o Bolku i Lolku nie miała dialogów, ale te nie były konieczne, żeby zrozumieć podwórkowe perypetie dwóch bohaterów, którzy co chwila wpadali w tarapaty (ale też się z nich za każdym razem wygrzebywali). Po Bolku i Lolku do odwiedzenia zostaje mi tylko Baltazar Gąbka i Don Pedro z Krainy Deszczowców na placu Wojska Polskiego, który przeszedł rewitalizację. Dziś nie tylko można podziwiać na nim piękne kamienice z XIX w. w stylu polskiej secesji, ale też pograć na fortepianie, który jest tam na stałe. Kulminacją bajkowego spaceru jest wizyta w otwartym w tym roku centrum OKO, które znajduje się w siedzibie Studia Filmów Rysunkowych przy ulicy Cieszyńskiej 24. Od maja można tam zwiedzać interaktywne wystawy, które pokazują historię polskich filmów rysunkowych, ale też to, jak się je tworzy. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/10/shutterstock2431195761-1661c93.jpg" width="1000" height="563" alt="Gmach Poczty Głównej, jeden z najbardziej znanych budynków w Bielsku, wzniesiony pod koniec XIX w. W tle: Teatr Polski według projektu wiedeńskiego architekta Emila von Förstera (fot. Kirill Neiezhmakov/Shutterstock)" title="Gmach Poczty Głównej, jeden z najbardziej znanych budynków w Bielsku, wzniesiony pod koniec XIX w. W tle: Teatr Polski według projektu wiedeńskiego architekta Emila von Förstera (fot. Kirill Neiezhmakov/Shutterstock)" /> Gdzie w Bielsku-Białej iść w góry? Kozią Górę i Szyndzielnię pokochają turyści Ruch, bycie na świeżym powietrzu i natura to nieodłączne elementy miejskiej tkanki Bielska-Białej. Szlaki górskie zaczynają się w miejscowości. Latem można się wybrać na nie pieszo lub na rowerze, zimą na nartach. Jednym z moich ulubionych spacerów górskich w Bielsku jest wejście na Kozią Górę żółtym szlakiem z Cygańskiego Lasu. Trzykilometrowe podejście rekompensują (z naddatkiem) piękne widoki na miasto, a także pierogi z jagodami w schronisku. Amatorom panoram i obiadów w schroniskach górskich polecam się też wybrać na Szyndzielnię (pieszo lub gondolą). To tam znajduje się pierwsze schronisko górskie w polskiej części Beskidów. Czy Bielsko-Biała naprawdę zasługuje na miano Małego Wiednia? Mały Wiedeń – takie określnie można często znaleźć w przewodnikach turystycznych czy w opisach Bielska-Białej. Faktycznie miejski teatr zaprojektowany został pod koniec XIX w. przez wiedeńskiego architekta Emila von Förstera, który inspirował się budynkami tamtejszej opery. Wspomniany wcześniej deptak 11 Listopada powstał pod koniec XVIII w. jako część traktu cesarskiego łączącego Wiedeń z Lwowem. A zabytkowy dworzec kolejowy udekorowany jest polichromiami wykonanymi przez austriackich artystów. Pomimo tych podobieństw przyznam szczerze, że po wielu wizytach w Bielsku-Białej z tą łatką w ogóle się nie zgadzam. Sugeruje ona bowiem, że to miasto jest jakieś pomniejsze, że czemuś nie dorasta, że coś naśladuje. Wystarczy jednak spędzić tu weekend, by się przekonać, że miejscowość broni się sama, ma swój charakter i nie potrzebuje żadnych porównań. „Karramba!” – mawiał Don Pedro, szpieg z Krainy Deszczowców. A ja dodaję: Wiedeń się nie umywa. Bielsko-Biała wygrywa. Co warto jeszcze zobaczyć w Bielsku-Białej? Atrakcje, szlaki i miejsca z duszą Warto się przejść na spacer w kierunku ulicy Jana Sobieskiego (na zachód od rynku) i zatrzymać się przy numerze 51. Znajduje się tam Dom Tkacza z połowy XVIII w., który przypomina o tkackiej historii miasta. Pierwszy cech sukienników powstał tu w XVI w. Trasy rowerowe Enduro Trails – sieć tak zwanych single tracków, czyli tras jednokierunkowych zbudowanych z myślą o miłośnikach rowerów górskich. Teatr Lalek Banialuka – jeden z najstarszych tego typu teatrów w Polsce. Zabawia najmłodszą widownię (i nie tylko ) od 1947 r.! Szczyrk – miasto oddalone od centrum Bielska o pół godziny, do którego zimą przyjeżdżają miłośnicy nart (szczyrkowski.pl), a latem wędrówek górskich i rowerów. Galeria Wzgórze – kultowe miejsce dla miłośników wernisaży i wystaw, ale także koncertów muzycznych i wystąpień teatralnych. Plac Zabaw „Szósty Zmysł” – świetne miejsce na przystanek dla najmłodszych podróżników. Ten integracyjny plac zabaw przystosowany jest dla dzieci poruszających się na wózkach, niedowidzących i niedosłyszących. Bielsko-Biała Cudem Polski 2024. Zobacz, kto jeszcze trafił na listę Travelera Przypomnijmy, że Bielsko-Biała zostało nagrodzone tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. zachodniopomorskiego. Oprócz zwycięskiego kurortu wśród nominowanych znalazły się także Szlak Beboków w Katowicach oraz Graniczne Meandry Odry. Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Weekend w Poznaniu? Sprawdź, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać
Poznań to jedno z najciekawszych miast w Polsce – pełne zabytków, klimatycznych uliczek i tętniących życiem placów. Jeśli planujesz weekendowy wypad lub dłuższy pobyt w stolicy Wielkopolski, ta lista atrakcji pomoże zaplanować idealną trasę. Zebraliśmy najważniejsze miejsca i mniej oczywiste perełki, które warto zobaczyć podczas zwiedzania Poznania.
W tym artykule: Najważniejsze informacje o Poznaniu Historia Poznania Co warto zobaczyć w Poznaniu? Najważniejsze atrakcje Poznania Ciekawostki o Poznaniu Gdzie zjeść w Poznaniu? Piękno Polski można dostrzec w każdym jej zakątku. Zachodnia część kraju również nie odstaje od reszty i ma wiele do zaoferowania. Bez względu na formę wypoczynku z pewnością nie będziemy narzekać na nudę, jeśli obierzemy kierunek na Zieloną Górę czy Poznań, których zróżnicowany charakter zdecydowanie wpływa na ich atrakcyjność i popularność. Z czego słynie „miasto doznań” i co warto zobaczyć na miejscu? Poniżej przedstawiamy najciekawsze atrakcje tętniącego życiem Poznania. Najważniejsze informacje o Poznaniu Poznań ulokowany jest w środkowo-zachodniej części Polski. To największe miasto, a zarazem stolica województwa wielkopolskiego. Jego powierzchnia wynosi 261,9 km kw., z czego aż 48% to użytki rolne i tereny zielone. Pod względem wielkości zajmuje dopiero ósme miejsce w kraju i wyprzedzają go: Warszawa, Kraków, Szczecin, Łódź, Wrocław, Gdańsk oraz Zielona Góra. Miasto podzielone jest na kilka dzielnic m.in. Jeżyce, Łazarz, Winogrady, Piątkowo, a każda z nich ma swój unikalny charakter. Według oficjalnych statystyk GUS – Poznań zamieszkuje ponad 530 tys osób, a z przestrzeni miejskiej korzysta blisko 700 tys. Przez stolicę wielkopolski przepływa jedna z głównych rzek w Polsce – Warta. Ponadto znajduje się w obszarze jej dopływów: Bogdanki, Cybiny, Głównej czy Różanego Potoku. Miasto jest także pełne sztucznych akwenów wodnych. Ponadto Poznań co roku przyciąga fale głodnych wiedzy studentów, którzy chętnie podejmują naukę na renomowanych uczelniach – Uniwersytecie Adama Mickiewicza czy Politechnice Poznańskiej. Środkowo-zachodnia lokalizacja sprawia, że Poznań ma dogodne położenie komunikacyjne i służy jako węzeł drogowy, kolejowy oraz lotniczy. Przebiega tutaj aż 7 dróg o znaczeniu międzyregionalnym lub międzynarodowym, w tym autostrad A2. Poznański Węzeł Kolejowy zapewnia bezpośrednie połączenia do największych miast w Polsce i Europie. Ławica, czyli międzynarodowy port lotniczy, posiada dwa nowoczesne terminale, z których dolecimy do takich światowych metropolii jak Londyn, Paryż, Rzym i Barcelona. Ponad 2 miliony turystów rocznie korzysta z usług poznańskiego lotniska. Bliska odległość do innych polskich miast w tym Warszawy, Wrocławia i Łodzi powoduje, że stolica Wielkopolski jest łatwo dostępna dla turystów i to nie tylko z kraju nad Wisłą. Poznań jest częstym gospodarzem międzynarodowych targów i konferencji. Historia Poznania Dzieje Poznania sięgają co najmniej czasów średniowiecza. Wczesne zapiski na temat miasta pochodzą z X wieku, choć osadnictwo w tym rejonie datuje się już nawet na V tysiąclecie p.n.e. Poznań odegrał istotną rolę w budowaniu polskiej państwowości. Niewykluczone, że właśnie w tutaj Mieszko I przyjął chrzest, a akt ten uważany jest za symbol początku naszego kraju. Pierwszy biskup Polski, Jordan, umieścił tu także swoją siedzibę. Katedra w Poznaniu – pierwsza na ziemiach polskich – jest miejscem pochówku najstarszych władców kraju. W 1253 roku nastąpił moment przełomowy dla miasta Poznań. Ówczesny Książe Przemysł I ustanowił dokumnet lokacyjny na prawie magdeburskim. Regulował on całokształt miejskich spraw ustrojowych oraz gospodarczych. Uzyskane prawa miejskie pozwoliły upodobnić Poznań do innych miast zachodniej Europy. To właśnie Poznań pełnił kluczową rolę polityczną, gospodarczą i militarną w okresie formowania się państwa polskiego. Aż do potopu szwedzkiego (1655 rok) Poznań stopniowo się rozwijał, będąc jednym z najważniejszych miast epoki Piastów i Jagiellonów. Kolejne konflikty zbrojne w XVIII wieku (m.in. wojna siedmioletnia, konfederacja barska) sprawiły jednak, że jego dalszy rozwój został zahamowany. Czasy zaborów to okres niezwykle trudny dla mieszkańców Poznania. Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie w 1806 roku tylko na pewien czas pozwoliło uwolnić się spod panowania pruskiego. Po kongresie wiedeńskim z 1815 roku Poznań ponownie wrócił do wcześniejszej, niekorzystnej sytuacji politycznej. Tym razem stanowił stolicę autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W kolejnych dekadach władze pruskie ograniczały autonomię społeczności polskiej. Dzieje Poznania w XX wieku również były złożone. Szczególnie trudny był okres II wojny światowej. Miasto stało się częścią III Rzeszy po roku 1939. Wyzwolenie miasta nastąpiło dopiero w lutym 1945 roku. Na szczęście, w okresie powojennym Poznań zaczął się prężnie rozwijać, aż do obecnej sytuacji, gdy jest jednym z najważniejszych i najbardziej nowoczesnych miast w Polsce. Co warto zobaczyć w Poznaniu? Nie dziwi fakt, że Poznań jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Polsce. Bogata historia, zachwycające Starówka i liczne zabytki przyciągają tłumy turystów z całego świata. W Poznaniu każdy znajdzie coś dla siebie, bowiem tradycja przenika się tutaj z nowoczesnością, a czarujące historyczne miejsca są równie interesujące, co przygotowane na przestrzeni ostatnich dekad atrakcje turystyczne. Zainteresowanie turystów wzbudza głównie rynek, na którym znajdziemy piękny, renesansowy ratusz otoczony malutkimi kamienicami. Właśnie na nim można podziwiać słynne poznańskie koziołki trykają się rogami. Do dziś są najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta. Przy okazji przypomnijmy, że pokaz koziołków odbywa się tradycyjnie w samo południe. Niedawno dołożona została jeszcze jedna pora i odbywa się on także o godzinie 15. Przez Poznań wiodą interesujące szlaki turystyczne, które zachęcają do aktywnych wędrówek po mieście. Lista prezentuje się następująco: Trakt Królewsko-Cesarski, Szlak Romański, Szlak Piastowski, Wielkopolska Droga św. Jakuba. Toruń piernikiem stoi, tak Poznań słynie z rogali świętomarcińskich, do tego stopnia, że 11 listopada oprócz Dnia Niepodległości obchodzone są tutaj imieniny ulicy Świętego Marcina. W tym okresie wyjątkowo pracowity okres mają cukiernie, które ścigają się o tytuł najlepszego rogala w Poznaniu. Jest to najlepszy czas na spróbowanie tych niesamowitych słodkości. Osoby odwiedzające Poznań mogą wypocząć nad licznymi zbiornikami wodnymi np. nad Jeziorem Strzeszyński czy Kierskim albo zobaczyć efektowną Fontannę Wolności, zlokalizowaną na słynnym Placu Wolności, gdzie kwitnie życie towarzysko-kulturalne. W okresie zimowym zainteresowaniem cieszy się ośrodek sportowo-rekreacyjny Malta Ski, na którym odbywają się zawody w różnych konkurencjach. Latem wspomniana już Malta zyskuje zupełnie inne znaczenie i staje się centrum sportowo-kulturalnym miasta. Sztuczne jezioro służy jako miejsce międzynarodowych rozgrywek regatowych, festiwali teatralnych i muzycznych, czy jako kolejne kąpielisko. Idealne miejsce na spacer czy przejażdżkę rowerem. Jednak najważniejszą atrakcją dla najmłodszych i nie tylko będzie przejazd kultową „Maltanką”. Linia kolejowa o długości 4 km dowiezie nas do Nowego ZOO w Poznaniu i kursuje od kwietnia do września. Na domiar tego wszystkiego w okolicy znajduje się Park wodny Termy Maltańskie. Jest to jeden z najnowocześniejszych takich kompleksów w Polsce. Na 6 ha znajdziemy 18 basenów sportowych i rekreacyjnych. Miłośnicy historii i sztuki z pewnością docenią bogate zbiory Muzeum Narodowego w Poznaniu. Należy wspomnieć, że stolica Wielkopolski nieustannie i prężnie się rozwija. Dlatego w ostatnim czasie zwiedzającym towarzyszą liczne remonty, które mogą wpływać na odbiór niektórych atrakcji czy poruszanie się po mieście. Najważniejsze atrakcje Poznania Stary Rynek Poznański rynek jest trzecim co do wielkości w Polsce. Turyści znajdą tam m.in. piękny budynek ratusza, który powstał w połowie XVI wieku. Ten renesansowy zabytek uchodzi za jedną z najciekawszych historycznych atrakcji Poznania. Pamiętać przy tym należy, że rynek miasta to również piękne kamienice, tzw. Waga miejska i odwach. Ostrów Tumski Ta wyspa na Warcie to jedno z miejsc o najbogatszej historii. Znajduje się tutaj m.in. Kościół Najświętszej Maryi Panny z XV wieku oraz Pałac Arcybiskupi. Ostrów Tumski to jednak przede wszystkim słynna katedra. Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu Jedna z najstarszych polskich świątyń i zarazem pierwsza polska katedra. Zasłynęła m.in. jako miejsce pochówku naszych pierwszych władców. Na uwagę zasługują też liczne kaplice z pięknymi ołtarzami. Zamek Królewski Rezydencja z XIII wieku, uległa zniszczeniu na przestrzeni wieków, ale w ostatnim stuleciu została odrestaurowana. Dziś przyciąga turystów, zainteresowanych ciekawą historią tego miejsca. W środku znajdziemy jeden z oddziałów Muzeum Narodowego w Poznaniu z wystawą sztuk użytkowych. Z 43-metrowej wieży można podziwiać piękne widoki na panoramę miasta. Stary Browar przy ul. Półwiejskiej 42 Wzniesiony w XIX wieku, pełni obecnie funkcję nowoczesnej galerii handlowej i centrum sztuki artystycznej, kultury i edukacji. Oprócz możliwości zrobienia zakupów, mamy okazję wziąć udział w międzynarodowych wystawach jak i warsztatach. Jest to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w Poznaniu przez blisko 9 milionów osób rocznie. Palmiarnia Poznańska Placówka botaniczna, znajdująca się na terenie Parku Wilsona. To idealne miejsce dla osób, które lubią przyrodę – w palmiarnii można podziwiać setki gatunków roślin. Jest to jedna z największych i najstarszych ekspozycji w Polsce oraz Europie. Collegium Minus Efektowny, neorenesansowy gmach zlokalizowany w Dzielnicy Cesarskiej. Obecnie jest siedzibą rektoratu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Zamek Cesarki Rezydencja ostatniego cesarza Wilhelma II zbudowana w latach 1905-1910. Jedna z najbardziej niezwykłych i majestatycznych budowli w Poznaniu. W latach 90 zyskał zupełnie nowe znaczenie i przekształcony został w Centrum Kultury ZAMEK. Każdego roku odbywa się tutaj ponad 2 tysiące wydarzeń. Zamek udostępniony jest również do zwiedzania dla turystów. Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego dzięki multimedialnym prezentacją, projekcją filmowy i interaktywnym makietą przenosi nas w zupełnie innowacyjny wymiar obcowania z historią. Przeniesiemy się w czasie, aby odkryć początki państwa polskiego i skrywane tajemnice Ostrowa Tumskiego. Centrum Szyfrów Enigma Nowoczesna i multimedialna ekspozycja, która pozwala w angażujący sposób przybliżyć historię złamania szyfrów słynnej Enigmy przez polskich kryptologów. Centrum Szyfrów upamiętnia sukces naszych matematyków, którzy zaczynali swoją pracę właśnie w Poznaniu. Ciekawostki o Poznaniu Turyści odwiedzający Poznań powinni zaznajomić się z ciekawostkami związanych z tym miastem. Oto najciekawsze informacje na temat stolicy Wielkopolski. Na uwagę zasługuje m.in. słynna gwara mieszkańców, należąca do najbardziej charakterystycznych w kraju. Kto nie słyszał o słynnej bimbie lub tytce? Historycznie Poznań uchodzi za kolebkę polskiej państwowości. W katedrze znaleźć można symboliczny grobowiec Mieszka I i Bolesława Chrobrego – pierwszych polskich władców. W Poznaniu znajdowała się pierwsza rzeczywista stolica Polski. Wciąż mało znany jest też fakt, że Poznań jest jedynym miastem wzmiankowanym w hymnie Polski („Jak Czarnecki do Poznania, po szwedzkim zaborze”). Poznań powiązany jest z pięcioma powstaniami wielkopolskimi, z czego dwa z nich zakończyły się sukcesem Polaków. Miały one miejsce w 1794, 1806, 1846, 1848 oraz w latach 1918–1919. Pyry z gzikiem to najpopularniejszym danie regionalne. Pyra jest jednym z symboli Wielkopolski do tego stopnia, że w Poznaniu znajdziemy Muzeum Pyry oraz Pomnik Pyry w parku Jana Pawła II. Turyści cenią sobie również lokalne wypieki, zwłaszcza rogale świętomarcińskie, przygotowywane z okazji Dnia Świętego Marcina. Słynne poznańskie koziołki nazywają się Pyrek i Tyrek. Popularny napój Coca–Cola po raz pierwszy w Polsce zadebiutował na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1957 roku. Na Śródce znajdziemy muzyczną instalacje na jednej z kamienic. Podczas opadów deszczu wiszące instrumenty grają koncert. W Poznaniu zamieszkuje jeden z wrocławskich Krasnali. Nazywa się Życzliwek i mieszka na wolnym dziedzińcu Urzędu Miasta. Na terenie stolicy wielkopolski zachowało się aż 15 niemieckich fortów wzniesionych w XIX wieku. Stolica Wielkopolski to nie jedyny Poznań w Polsce. Drugi znajduje się na Lubelszczyźnie. W zbiorach poznańskiego Muzeum Narodowego znajduje się obraz „Plaża w Pourville”, autorstwa Claude’a Moneta. Został on skradziony w 2000 roku. Budowlaniec z Olkusza twierdził, że został opętany przez dzieło francuskiego malarza i przetrzymywał je u siebie w szafie. Po blisko 10 latach udało się odzyskać skradziony obraz. Gdzie zjeść w Poznaniu? Z Poznania na pewno nie wyjedziecie głodni. Zjecie tutaj porządnie i w przystępnej cenie, a jedyny dylemat, jaki może się pojawić, to wybór lokalu. Dzień warto rozpocząć od od pożywnego śniadania. Takowe z pewnością zaserwują wam chętnie odwiedzane przez mieszkańców i turystów restauracje, jak Bajzel, Bo. Poznań, Ale Kosmos, bardzo, Petit Paris na Sołaczu oraz Bajgle Króla Jana. Na przepyszną kawę polecamy MIEL, gdzie doświadczycie również niesamowitych słodkości w postaci autorskich serników i nie tylko. Ponadto zachęcamy odwiedzić Vandal, Mówish Mash, Trzecia kawa, Kaferdam czy niedawno otwarte de nata. i Strag. Gdzie się zatrzymać w Poznaniu? Hotel z najlepszym widokiem Poznań oferuje bogatą bazę noclegową – od kameralnych apartamentów w sercu Starego Miasta po nowoczesne hotele sieciowe. Jednym z najlepiej ocenianych obiektów jest Novotel Poznań Centrum (plac Władysława Andersa 1), położony tuż obok Starego Browaru i zaledwie kilka minut spacerem od Rynku. Hotel zapewnia wysoki komfort pobytu – nowoczesne pokoje z panoramicznymi oknami, świetnie wyposażone centrum fitness, a także restaurację Winestone z kuchnią inspirowaną lokalnymi smakami. Goście cenią sobie również profesjonalną obsługę i wygodną lokalizację przy głównych arteriach miasta. To idealna baza wypadowa zarówno dla turystów, jak i osób podróżujących służbowo. To z najwyższych pięter hotelu Novotel Poznań Centrum (jest ich aż 16!) rozpościera się jeden z najbardziej imponujących widoków na miasto. Szukając czegoś na obiad lub kolację zajrzyjcie do restauracji Zdolni, Czarna Owca, Frontiera, Kim Chi Ken, U Apio, A nóż widelec i Fromażeria. Należy wspomnieć, że Poznań jest jednym z trzech miast obok Warszawy i Krakowa, gdzie znajduje się restauracja nagrodzona gwiazdką Michelin. Powędrowała ona do Muga. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
1000 lat temu koronowano Chrobrego. Teraz Gniezno zaprasza współczesnych Królów
Gniezno znów stanie się królewską stolicą Polski – nie tylko za sprawą inscenizacji koronacji Bolesława Chrobrego, ale i wyjątkowego zlotu. Czekają królewskie atrakcje i smakowite niespodzianki.
Spis treści: Królowie znów w Gnieźnie Gniezno przenosi się w czasie Rok 2025 jest wyjątkowy dla Polaków. Choćby dlatego, że przypada w nim 1000. rocznica koronacji pierwszych królów Polski – Bolesława Chrobrego i jego syna Mieszka II. Z tej okazji już od kilku miesięcy w całym kraju organizowane są liczne wydarzenia upamiętniające początki państwa polskiego. Centrum obchodów jest oczywiście Gniezno. Królowie znów Gnieźnie Latem Gniezno ponownie stanie się miejscem spotkania historycznej władzy i tradycji. W dniach 18–20 lipca odbędzie się tam kolejna edycja Koronacji Królewskiej. Wydarzenie od lat przyciąga miłośników historii i entuzjastów średniowiecznych inscenizacji. Tegoroczna koronacja będzie jednak miała szczególny wymiar. Do historycznej stolicy zjadą Królowie z całej Polski. Wszystko za sprawą II Zlotu Królów. Zaproszenie na nie jest skierowane do osób noszących nazwisko „Król”. Gniezno będące miejscem koronacji pierwszych królów Polski chce tym razem ugościć współczesnych Królów – tych z dowodu osobistego. Organizatorzy przygotowali dla nich niespodzianki, królewskie przysmaki oraz okolicznościowe pamiątki. Aby wziąć udział w zlocie, wystarczy wysłać zgłoszenie na adres krol@gniezno.eu, podając imię i nazwisko, liczbę osób o nazwisku Król, które przyjadą, oraz miasto, z którego przyjeżdżają. To okazja, by stworzyć symboliczną społeczność współczesnych Królów w historycznym miejscu narodzin polskiej państwowości. Gniezno przenosi się w czasie Sama Koronacja Królewska na dobre wpisała się w letni kalendarz imprez Gniezna. Inscenizacja koronacji Bolesława Chrobrego stanowi centralny punkt Królewskiego Festiwalu Artystycznego. 1000-lecie jego koronacji dodaje wydarzeniu jeszcze większego znaczenia. Podczas festiwalu miasto ożywa i przenosi się w czasie. Na ulicach pojawiają się rycerze, kupcy, plebejusze, a także – oczywiście – królowie. Nie zabraknie barwnego Korowodu z Koroną Bolesława Chrobrego, turniejów łuczniczych, pokazów konnych, gier i zabaw plebejskich, koncertów oraz widowisk teatralnych. Punktem kulminacyjnym będzie jak zawsze spektakularna bitwa dzieci z wojami. Źródło: Gniezno2025 Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
„Polski Dubaj” istnieje naprawdę. To największa sztuczna plaża w Europie
Największa sztuczna plaża w Europie robi furorę nie tylko latem. Zyskała przydomek „polski Dubaj” i wciąż przyciąga coraz więcej odwiedzających. Gdzie dokładnie się znajduje i co warto o niej wiedzieć?
W tym artykule: Gdzie jest „polski Dubaj”? Dlaczego plaża w Jarosławcu nazywa się „Dubaj”? „Polski Dubaj” przyciąga tłumy Z czego słynie Jarosławiec? Jak dojechać do Jarosławca? Dubaj od lat działa na wyobraźnię podróżników. Słynne wieżowce, lazurowa woda i złoty piasek przyciągają miliony urlopowiczów (tylko w 2024 roku było ich niemal 19 mln). Nie każdy jednak wie, że Polska ma swój „Dubaj”. Brzmi intrygująco? I słusznie, bo kryje się za tym niecodzienna atrakcja – największa sztuczna plaża w Europie. Gdzie jest „polski Dubaj”? „Polski Dubaj” mieści się w położonym między Ustką a Darłowem Jarosławcu, który w sezonie letnim cieszy się ogromną popularnością wśród turystów. To właśnie tu, w bezpośrednim sąsiedztwie Bałtyku, powstała największa sztuczna plaża w Europie o powierzchni 5 hektarów. Początkowo miała jedynie chronić wybrzeże, ale szybko stała się jedną z największych atrakcji w regionie. Po zakończeniu prac w 2018 roku plaża w Jarosławcu stała się turystycznym hitem, a sam kurort zaczęto porównywać do Dubaju. Dlaczego plaża w Jarosławcu nazywa się „Dubaj”? Określenie „polski Dubaj” nie wzięło się znikąd. Za spektakularnym wyglądem plaży w Jarosławcu stoi imponująca i kosztowna inwestycja hydrotechniczna. Jak czytamy na stronie Jaroslawiec.pl, w ramach zrealizowanego na zlecenie Urzędu Morskiego projektu w morzu utworzono pięć ogromnych, kamiennych ramion sięgających aż 180 metrów w głąb Bałtyku. Przez dwa lata, niemal bez przerwy, dziesiątki ciężarówek dostarczały granitowe bloki potrzebne do budowy tej masywnej konstrukcji. W kolejnym etapie przystąpiono do refulacji, czyli przepompowywania piasku z dna morskiego do specjalnie wyznaczonych „kwater” pomiędzy falochronami. Choć używa się tu terminu „refulacja”, warto zaznaczyć, że nie chodziło o odbudowę istniejącej plaży, lecz o stworzenie zupełnie nowej – od podstaw. Koszt całej inwestycji wyniósł aż 170 milionów złotych, co czyni ją największym projektem ochrony brzegu morskiego w historii Polski. Choć liczby mogą robić wrażenie, należy pamiętać, że plaża w Jarosławcu to nie tylko atrakcja turystyczna, ale przede wszystkim skuteczna ochrona najwyższego klifowego wybrzeża Pomorza Środkowego. „Polski Dubaj” przyciąga tłumy Po zakończeniu budowy plaża nie była od razu dostępna dla odwiedzających. Przez kilka miesięcy obowiązywał zakaz wstępu, a podziwiać ją można było jedynie z daleka. Dopiero po dokładnych testach Urząd Morski zezwolił na jej użytkowanie. Od tego momentu „polski Dubaj” każdego lata przyciąga tysiące plażowiczów. Na miejscu już dziś turyści mogą korzystać z przygotowanych stref rekreacyjnych, w tym boisk do siatkówki plażowej, szerokiej przestrzeni do plażowania czy wyznaczonych kąpielisk. Co ciekawe, samorząd planuje dalsze zagospodarowanie terenu. Jednym z pomysłów jest budowa platformy widokowej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/04/shutterstock2029265807-b0321dd.jpg" width="2854" height="1900" alt="Jarosławiec słynie z największej sztucznej plaży w Europie, malowniczych klifów i latarni morskiej / fot. Kamil Zajaczkowski, Shutterstock" title="Jarosławiec słynie z największej sztucznej plaży w Europie, malowniczych klifów i latarni morskiej / fot. Kamil Zajaczkowski, Shutterstock" /> Z czego słynie Jarosławiec? Jarosławiec to niewielka, ale bardzo popularna nadmorska miejscowość. Choć głośno o niej głównie za sprawą największej sztucznej plaży w Europie, ma znacznie więcej do zaoferowania. Turyści doceniają malownicze klify – jedne z najwyższych na Pomorzu Środkowym – oraz zabytkową latarnię morską, z której można podziwiać rozległą panoramę Bałtyku. To idealne miejsce dla tych, którzy wypoczynek nad morzem chcą połączyć z ruchem. W okolicy wytyczono wiele tras rowerowych i pieszych szlaków z pięknymi widokami. Wśród lokalnych atrakcji warto wymienić także nowoczesne, interaktywne i bardzo lubiane przez rodziny z dziećmi Muzeum Bursztynu. Można tam zobaczyć m.in. największe bryły bursztynu bałtyckiego w Polsce, ciekawe inkluzje oraz rzadki okaz bursztynu o niebieskim zabarwieniu. Szacuje się, że rocznie w Jarosławcu urlop spędza od 120 do 170 tysięcy wczasowiczów. Jak dojechać do Jarosławca? Planując podróż do Jarosławca, warto postawić na samochód. To zdecydowanie najwygodniejsza opcja. Z Trójmiasta to ok. 2,5 godziny drogi, z Poznania – niecałe cztery. Jeśli wybierasz się koleją, najlepiej wysiąść w Sławnie lub Darłowie, skąd łatwo złapać lokalny transport. W sezonie kursują też autobusy z większych miast, więc każdy znajdzie dla siebie wygodne rozwiązanie. Źródła: jaroslawiec.pl; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
„Nie ma piękniejszego miejsca w regionie”. Ten park to prawdziwy cud Polski
Park Dworski w Iłowej to miejsce inspirowane architekturą i naturą Orientu. Na przełomie XIX i XX w. hrabia Fryderyk von Hochberg stworzył tam pierwszy w Europie ogród japoński.
W tym artykule: Nowe życie hrabiego Miłość do Japonii Spór o drogę Park Dworski w Iłowej – informacje praktyczne Park Dworski w Iłowej nowym cudem Polski Wyobrażam sobie, jak ubrany w elegancką marynarkę przemierza dynamicznym krokiem rozległe trawniki. Towarzyszą mu ukochane psy – w tym sięgający do pasa wilczarz – które czekają na niego, gdy staje i gładząc swoje wysokie czoło, przygląda się terenowi i rozplanowuje kolejne ruchy. W jego głowie rodzi się właśnie pomysł przekształcenia dworskiego terenu w parki i ogrody tematyczne – w tym pierwszy w Europie ogród w stylu japońskim. Friedrich (Fritz) von Hochberg urodził się w 1868 r. w Książu. Był najmłodszym synem księcia Hansa Heinricha XI i jego żony Marii Kleist. Jego ojcem chrzestnym był książę Fryderyk Wilhelm, a udzielaniu sakramentu przyglądał się król Prus, Wilhelm I. Fritz był częścią książęcego świata. To jemu zawdzięczamy dzisiejszy kształt ogrodu pałacowego w Iłowej. – W mojej opinii nie ma piękniejszego miejsca w regionie – zachwala park burmistrz miejscowości Paweł Lichtański. Nowe życie hrabiego Dla mieszkańców Iłowej pałac dworski oraz przynależny do niego park to nie tylko idealne miejsce na niedzielny spacer, ale przede wszystkim ważny punkt zwykłego, codziennego życia. Niemal każdy ma z nim związane jakieś wspomnienia. To tutaj pary umawiają się na randki, to tu seniorzy odpoczywają, podkarmiając gołębie, a uciekający na wagary uczniowie znajdują schronienie przed czujnym okiem nauczycieli. Jak mawia burmistrz Lichtański: „nie ma Iłowy bez tego parku”. Park wyglądałby pewnie inaczej, gdyby nie niekończąca się fala nowych pomysłów i energii cechująca hrabiego Fritza Hochberga. Zanim zabrał się do organizowania przypałacowych terenów zielonych, przeszedł w dzieciństwie ciężką chorobę – gruźlicę kości. Znękany bólem spędzał czas głównie w łóżku, a poruszał się na wózku inwalidzkim, próbując znaleźć ulgę we włoskim słońcu. Szczęśliwy los sprawił jednak, że wynaleziono skuteczne lekarstwo i młodego księcia udało się wyleczyć. Fritz, wyswobodzony od bólu i wózka, rzucił się łapczywie na życie. A że jako hrabia dysponował sporym majątkiem i wpływami, niewiele mu przeszkadzało, by czerpać z każdego dnia pełnymi garściami. Na tle dość konserwatywnej rodziny Hochbergów szybko wyrósł na ekscentryka. Oddawał się bowiem ciągłym podróżom, kolekcjonował dzieła sztuki, malował obrazy. Spędzał całe dni z ukochanymi psami i końmi i co rusz wpadał na jakiś nowy pomysł. Gdy dostał od ojca dobra Halbau koło Żagania – czyli dzisiejszą Iłowę – wybudował tor do psich wyścigów i wzniósł cmentarz, na którym chował ukochane zwierzęta. Miłość do Japonii W 1907 r. hrabia wybrał się w ponadroczną wyprawę na wschód, odwiedzając między innymi Australię, Hongkong, Singapur i Japonię (owocem tej podróży była wznawiana do dziś książka). Daleki Wschód okazał się dla Fritza inspirujący, a szczególne wrażenie zrobiła na nim Japonia, w której przebywał przez dwa miesiące. Zainspirowany podróżami wprowadził orientalny wystrój w Iłowej. Podzielił pałacowy park na kwartały i zarządził stworzenie ogrodów tematycznych: w tym japońskiego i chińskiego. Wysoko sklepione mostki przerzucone nad nurtem wijącej się przez park Czernej Małej od razu nasuwają skojarzenia z Krajem Kwitnącej Wiśni. Oprócz ogrodowej architektury (zachowały się jeszcze kamienne latarnie), inspiracje Japonią widoczne są tu też w rozplanowaniu roślin. Najważniejszy wydaje się gaj różaneczników. Hrabia, zafascynowany filozofią zen, ukształtował wiele elementów ogrodu japońskiego tak, by oddawały one harmonię między niebem, ziemią i człowiekiem. We wschodniej części ułożono w odpowiednim porządku kamienie, a jeden z nich – stojący i mający kształt rombu – symbolizuje niebo. Spór o drogę W kwartale chińskim spacerowicze przystają przy ceglanych murach nazywanych bramami księżycowymi. W ścianach wybito okrągłe okna, które tworzą obramowanie pozwalające patrzącemu wyłuskać z krajobrazu poszczególne sceny: kadr na pałacową wieżę czy zbliżenie na parkowe fontanny. Hrabia zaplanował w zachodniej części parku bindaż – roślinny korytarz – idący aż do Mostku Miłości, przerzuconego nad obecną ulicą Ogrodową. Dało się nim przejść do pałacowego ogródka warzywnego. Ten element chińskiej architektury pojawił się na skutek niekończącego się sporu o prawo do użytkowania drogi, jaki Hochberg toczył z iłowskim fabrykantem Winklerem. Przerzucenie nad nią mostku pagody pozwoliło hrabiemu bez przeszkód przekraczać sporny trakt. Wygospodarował też miejsce na ogród różany – na początku XX w. rzecz niezwykle modna i niemal obowiązkowa w siedzibach arystokracji. Jest także ogród dalii i roślin wrzosowatych oraz łąka kwietna. Trudno dociec, czy hrabią kierowała próżność i chęć pochwalenia się swoimi ogrodniczymi dokonaniami, czy raczej prospołeczne zamiary – w każdym razie udostępniał on pałacowy park do zwiedzania dwa razy w tygodniu. Dziś można po nim spacerować każdego dnia, doszukując się tu i ówdzie śladów po ekstrawaganckich pomysłach niemieckiego hrabiego. Co prawda cmentarz dla psów i koni się nie zachował, jednak niektórzy znajdują ponoć wypłukane przez deszcz z ziemi blaszki z imionami czworonożnych ulubieńców księcia. W tym pełnym spokoju i zieleni miejscu można też przysiąść na ławeczce i pozwolić historii toczyć się dalej. Park Dworski w Iłowej – informacje praktyczne Park jest otwarty całą dobę, a wstęp bezpłatny. W dawnym pałacu mieści się zespół szkół i nie jest on udostępniony do zwiedzania. W oddalonym od Iłowej o 5 km na zachód Borowym znajdują się pozostałości dworu zbudowanego na przełomie XVI i XVII w., należącego w tym czasie do rodziny Promnitzów. W pobliżu jest park z zachowanymi okazami kasztanowców, buków i klonów. Park Dworski w Iłowej nowym cudem Polski Przypomnijmy, że Park Dworski w Iłowej został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. lubuskiego. Wśród nominowanych znalazły się także Lubniewice z Parkiem Miłości im. Michaliny Wisłockiej oraz Łagów. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler
Polski cud natury to fenomen. Dziś mówią o nim wszyscy
Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce. Tym razem w centrum uwagi znalazł się jeden z parków narodowych, którego przyroda jest zarazem piękna i niepokojąca.
W tym artykule: Polski park zachwycił zagraniczne media Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce Przywykliśmy już do tego, że Polska trafia na łamy zagranicznych mediów. Zwykle za sprawą dużych miast albo popularnych wśród turystów atrakcji. Tym razem jednak uwagę dziennikarzy przyciągnęło zupełnie inne miejsce. Mowa o Słowińskim Parku Narodowym, który urzekł ich pięknem, dzikością i i spektakularnymi wydmami. Polski park zachwycił zagraniczne media Powstały w 1967 roku Słowiński Park Narodowy jest jednym z 23 parków narodowych w Polsce i jednym z dwóch parków nadmorskich. O jego wyjątkowości niech świadczy fakt, że dekadę po utworzeniu został włączony przez UNESCO do sieci rezerwatów biosfery. Rocznie odwiedza go nawet 400 tysięcy osób, a niewykluczone, że liczba ta wkrótce wzrośnie. Zwłaszcza po publikacji w brytyjskim „Daily Mail”, gdzie autorzy nie kryli zachwytu nad dzikim pięknem tego miejsca. Redakcja serwisu zwróciła szczególną uwagę na ruchome wydmy. Obszar bardziej przypominający pustynię niż typowe polskie wybrzeże doceniono za spektakularne połączenie dzikości i uroku. – Wiele aspektów natury jest równie złowrogich, co pięknych. I z pewnością dotyczy to wydm w Słowińskim Parku Narodowym w Polsce – czytamy na stronie. Jak zauważono, ogromne masy piasku, pchane przez wiatr znad Bałtyku, przesuwają się każdego roku nawet o 10 metrów. Ich powolny, ale nieubłagany ruch zasypuje roślinność i zmienia rzeźbę terenu. Ponadto przypomniano, że wędrujące wydmy od lat są źródłem lokalnych legend, z których jedna powraca wyjątkowo często. – Osoby, które od setek lat zamieszkują bagna i bagienne tereny leśne w pobliżu wydm twierdzą, że pod piaskiem leży co najmniej jedna wioska, która padła ofiarą wiejących wiatrów i przemieszczającej się gleby – zaznacza „Daily Mail”. Dodaje jednocześnie, że pozostałością po dawnym krajobrazie są sosny, niegdyś porastające ten teren. Dziś o ich istnieniu przypominają jedynie wystające z wierzchołków wydm „skamieniałe czubki” drzew. Według brytyjskiego dziennika, park zachwyca nie tylko krajobrazem, lecz także bogatą siecią szlaków prowadzących przez jego najbardziej malownicze zakątki. Za najlepszą bazę wypadową uznał Łebę. Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce Zainteresowanie Polską w brytyjskich mediach nie słabnie. Tamara Hinson na łamach „The Independent” opisała Łódź jako miasto o niepowtarzalnym klimacie, którego – jak sama przyznała – mogłyby jej pozazdrościć nawet Kraków i Warszawa. Dziennikarka w swoim tekście wskazała konkretne miejsca, które zrobiły na niej największe wrażenie. Na pierwszym miejscu umieściła Manufakturę, czyli zrewitalizowaną przestrzeń dawnej fabryki. – Obecnie to jedno z najpopularniejszych miejsc w Łodzi. Piękne, ceglane budynki dawnej fabryki mieszczą centrum handlowe, szkołę tańca, kino, restauracje i bary. Choć liczne odniesienia do przemysłowej przeszłości wciąż są tu widoczne – zauważyła Wśród polecanych atrakcji znalazły się również słynna ulica Piotrkowska oraz Pałac Izraela Poznańskiego, przez wielu nazywany „małym Luwrem”. Źródła: Daily Mail; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Dwa zabytkowe pałace i ogromny park. Ta wieś jest stworzona do odpoczynku
Ostromecko to nie tylko wieś z dwoma zabytkowymi pałacami. To miejsce, w którym czas się zatrzymał między barokiem a neoklasycyzmem, a historia przeplata się z kulinarną tradycją szlacheckich rodów.
W tym artykule: Spacer w cieniu lip i barokowej historii Rodzinne dramaty ukryte za pałacowymi ścianami Ostromecko – informacje praktyczne Jeden z cudów Polski Trzydzieści sześć hektarów daje niemal nieograniczony wybór – możesz rozłożyć koc piknikowy nieopodal pałacu, skryć się za wysokimi klombami, skorzystać z cienia przy alei lipowej lub ulokować się nad oczkiem wodnym. Ogromny teren zespołu pałacowo-parkowego Ostromecko, 17 km od Bydgoszczy, kusi, by znaleźć miejsce na starannie przyciętej trawie i oddać się leniwemu wypoczynkowi. Leżąc, można spoglądać na któryś z zabytkowych budynków – Pałac Nowy oraz nieco mniejszy, Stary. A później ruszyć na ich zwiedzanie. Spacer w cieniu lip i barokowej historii Zaczynam od Starego. Barokowy budynek określany jest w materiałach informacyjnych jako „kameralny”, ale chyba tylko ze względu na sąsiedztwo dużo większego Pałacu Nowego. Trzy kondygnacje, szeroki mansardowy dach, reprezentacyjne okna i całe bogactwo kolumienek i sztukaterii – nie mam nic przeciwko takiej „kameralności”. Podchodzę do niego ubitą drogą prowadzącą między szpalerami lip, by po chwili dojść do wąskich schodów prowadzących na szczyt dawnej wiślanej skarpy, na której stoi. Rezydencję postawiła ok. 1730 r. rodzina Mostowskich, której członkowie pełnili funkcje kasztelana płockiego, a później wojewody pomorskiego. Siedzibę ulokowali w miejscu dawnych zabudowań należących do rodu Ostromeckich (to od nich miejscowość wzięła nazwę). Za Mostowskich Ostromecko zaczęło się szybko rozwijać. Dzięki bliskim związkom rodu z dworem królewskim familia w 1750 r. uzyskała od Augusta III Sasa przywilej lokacyjny na założenie pełnoprawnego miasta. Ambitne plany runęły za sprawą rozrzutnego stylu życia Pawła Mostowskiego, który zadłużył majątek. Wkrótce rodzina straciła posiadłość. To jednak jego finansowej niefrasobliwości zawdzięczamy możliwość podziwiania okazałego Pałacu Nowego. Powstał on bowiem tylko dlatego, że dobra Mostowskich, po paru zawirowaniach, trafiły do rodziny Schönbornów. Ta wkrótce, na skutek małżeństw, połączyła się z familią Alvenslebenów. To właśnie Schönbornowie zlecili znanemu pruskiemu architektowi, Karlowi S. Schinklowi, postawienie drugiego pałacu. Budowa trwała od 1832 do 1840 r. i w efekcie powstał ogromny budynek łączący neoklasycyzm ze stylem neobaroku francuskiego. Pałac Nowy pozostał w rękach rodziny aż do końca II wojny światowej. W międzyczasie członkowie familii sporo zrobili dla ogrodu. Krajobraz wokół pałaców ukształtował w dużej mierze Peter Joseph Lenné, wybitny pruski planista mający tytuł ogrodnika królewskiego. Architekt trzymał się zasady, by ogrody wkomponowywać w otaczające posiadłości tereny zielone, nadając im w ten sposób dość naturalny wygląd. Dlatego, prócz przyciętej trawy i klombów, trudno się w jego dziełach dopatrzeć większej ingerencji człowieka. Podobnie jest w Ostromecku. Lenné wykorzystał obecność starych drzew, zasadzonych jeszcze grubo przed powstaniem obu pałaców, i poprowadził pomiędzy nimi alejki, które przypominają nieco leśne dukty. W pobliżu ulokował ogród włoski, ale i on wygląda, jakby był zaledwie muśnięty ludzką ręką. Rodzinne dramaty ukryte za pałacowymi ścianami Przeniesienie się do czasów, gdy te ziemie należały do arystokratycznych rodów, najłatwiejsze okazuje się jednak w Jadalniach Pałacowych – urządzonej w Nowym Pałacu restauracji. Przysiadam przy drewnianym stole otoczony detalami z epoki. Piętro niżej, niemal pod moimi stopami, działała za czasów Schönbornów kuchnia, w której przygotowywano potrawy dla mieszkańców i gości majątku. Do minionych wieków restauracja nawiązuje nie tylko wystrojem wnętrza, ale też menu. Większość potraw skomponowana jest z lokalnych składników i bazuje na tradycyjnych przepisach zostawionych przez szlacheckie rody. W karcie nie mogło więc zabraknąć popularnej niegdyś na Kujawach i ziemi chełmińskiej zupy czerniny. Jest też sporo dań z dziczyzny (arystokracja z lubością oddawała się polowaniom) i słodkowodnych ryb – to z kolei zasługa bliskości rzek, w tym przecinającej Brdy. Czekając na posiłek, przeglądam wyłożone na półkach książki i materiały. Alvenslebenowie byli ostatnimi przed wojną właścicielami Ostromecka, a historia rodziny pokazuje, jak zagmatwane potrafią być ludzkie losy. Joachim Alvensleben ożenił się z polską hrabianką Katarzyną Bnińską. Małżeństwo wychowywało dwóch synów – starszy, Albrecht, okazał się zajadłym hitlerowcem, młodszy, Ludolf, pozostał oddanym krajowi Polakiem. Obaj wychowywali się w tym samym miejscu, byli jednak skrajnie odmiennymi osobami. Pałace w Ostromecku kryją sporo podobnych historii i po kolacji zamierzam się w nie zagłębić przy kieliszku dobrego wina. Ostromecko – informacje praktyczne Zespół Pałacowo-Parkowy w Ostromecku znajduje się w odległości 15 km od centrum Bydgoszczy, w Dolinie Dolnej Wisły; Za pokój 2-osobowy ze śniadaniem w pałacu trzeba zapłacić 300 zł; Ceny biletów 20 zł normalny, 10 zł ulgowy (dzieci do 12. roku życia i seniorzy 60 plus), 30 zł – rodzinny (2 osoby dorosłe + do 4 dzieci). Obejmują one oba pałace i wszystkie kolekcje; Wstęp do parku i ogrodów pałacowych jest bezpłatny. Jeden z cudów Polski Przypomnijmy, że Zespół Pałacowo-Parkowy w Ostromecku został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z Kujawsko-Pomorskiego. Wśród nominowanych znalazło się także Muzeum Handlu Wiślanego w Grudziądzu oraz Interaktywne Centrum Fajansu – Skarbiec Fajansu we Włocławku. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler
Polska jest coraz większa. Z Bałtyku wyłonił się nowy kawałek lądu
Pomorze zyskało nową atrakcję turystyczną. Mowa o cyplu, który niedawno wyłonił się w okolicach plaży w Mikoszewie. Od razu zaciekawił mieszkańców oraz turystów.
W tym artykule: Nowy cypel na Bałtyku Mikoszewski cypel może się powiększyć Położone między Gdańskiem a Krynicą Morską Mikoszewo latem odwiedzane jest głównie przez tych, którzy szukają spokojniejszego wypoczynku nad morzem. Ale to może się wkrótce zmienić. Wszystko za sprawą cypla, który niedawno wyłonił się w pobliżu miejscowej plaży i z miejsca stał się jedną z najciekawszych atrakcji okolicy. Nowy cypel na Bałtyku Cypel, który niedawno wyłonił się w Mikoszewie, znajduje się po wschodniej stronie ujścia Wisły, na Mierzei Wiślanej. Nowo powstała formacja może stać się jedną z ciekawszych atrakcji tej części wybrzeża, a z czasem nawet konkurencją dla cypli w Helu czy Rewie. Na razie przykuwa uwagę głównie mieszkańców i lokalnych mediów, które na każdym kroku rozpisują się o nowej atrakcji. – Polska się powiększa i to w bardzo atrakcyjny sposób. To żadna przesada, bo w okolicach Mikoszewa pojawił się spory kawałek lądu, który powstał u ujścia Wisły. Jest nowy i już budzi spore zainteresowanie wśród gości, którzy w gminie Stegna otrzymali od natury kolejną atrakcję turystyczną – donosi „Dziennik Bałtycki”. – Takie cudo mogła stworzyć tylko natura! Na Pomorzu powstał nowy cypel. Mieści się po wschodniej stronie ujścia Wisły, na Mierzei Wiślanej, w Mikoszewie. Z nowym cyplem Mikoszewo staje się kolejnym punktem na mapie regionu, obok takich miejsc jak Rewa czy Hel, które od lat przyciągają turystów swoimi unikatowymi walorami krajobrazowymi i przyrodniczymi – informuje z kolei regionalny oddział TVP 3. Tego typu zjawiska przyrodnicze należą do rzadkości, nic więc dziwnego, że wzbudzają tak duże zainteresowanie. W sieci pojawia się coraz więcej zdjęć i nagrań z Mikoszewa, na których internauci dokumentują kształt nowo powstałego cypla oraz zmieniający się wokół niego krajobraz. Mikoszewski cypel może się powiększyć Specjaliści zwracają uwagę, że cypel w Mikoszewie wciąż się kształtuje. Jeśli warunki naturalne będą sprzyjające, nowy fragment lądu z czasem się powiększy. Kluczową rolę odegrają tu sztormy i prądy morskie, które mogą stopniowo nanosić kolejne warstwy osadu. Co ciekawe, nowa formacja znajduje się w sąsiedztwie rezerwatu przyrody „Mewia Łacha”. To obszar chroniony, znany z bogatej fauny i flory, w którym można obserwować rzadkie gatunki ptaków oraz foki wylegujące się na piasku. Bliskość rezerwatu sprawia, że cypel może stać się nie tylko atrakcją turystyczną, ale także miejscem o dużym znaczeniu ekologicznym. Przypomnijmy, że stopniowe powiększanie powierzchni Polski to zjawisko obserwowane od lat. Jak wynika z raportu GUS „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2024 r.”, w ciągu ostatniego roku terytorium kraju zwiększyło się o 225 hektarów, osiągając 31 393 361 ha. Zmiany te są związane z naturalnymi procesami oraz dostosowywaniem granic do linii podstawowej morza terytorialnego. Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Dołącz także do naszego kanału nadawczego na Messengerze, gdzie znajdziesz wiele ciekawych inspiracji podróżniczych. Źródła: „Dziennik Bałtycki”; TVP 3 Gdańsk; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Polecają Polskę za przystępne ceny. Jedno miasto szczególnie zachwyciło
Brytyjskie media ponownie doceniły Polskę, wskazując ją jako jedno z najlepszych miejsc na przystępny cenowo wyjazd. Jedno miasto w szczególności skradło ich serca.
W tym artykule: Polskie miasto czeka najazd brytyjskich turystów? Gdzie na tanie wakacje w Europie? Rosnące ceny w popularnych destynacjach sprawiają, że turyści coraz częściej szukają tańszych alternatyw. Brytyjskie media wskazały nasz kraj jako jedno z miejsc, które łączy przystępność cenową z niepowtarzalnym klimatem. Wśród rekomendacji wyraźnie wyróżnia się jedno polskie miasto. Polskie miasto czeka najazd brytyjskich turystów? Jak podał „Daily Mail”, cytując dane agencji Ink Digital, w Europie Środkowej można znaleźć wyjątkowo tanie miejsca na rodzinne wakacje. Najbardziej przystępnym cenowo miastem okazał się Poznań. W raporcie podano, że tygodniowy pobyt dla czteroosobowej rodziny w piątym co do wielkości polskim mieście to wydatek rzędu 2186 funtów, czyli około 10,2 tys. złotych. Polska wypadła wyjątkowo dobrze także w szerszym ujęciu. W rankingu najbardziej przystępnych cenowo miast znalazły się również: Łódź, Warszawa, Kraków, Wrocław, z kosztami tygodniowego pobytu od 2327 do 2959 funtów. – Na miejscu Polska również nie obciąża portfela. Jak wynika z badań, żywność jest tańsza niż w wielu innych popularnych kierunkach w Europie, a trzydaniowa kolacja dla dwóch osób może kosztować zaledwie 33 funty – podkreślają autorzy publikacji. I dodają: – Przystępne są także koszty transportu. Bilety komunikacji miejskiej można kupić za mniej niż 1 funt, a taksówki często oferują przejazdy za mniej niż 1 funt za kilometr. Oprócz niskich cen brytyjskie media zwróciły uwagę także na dogodne połączenia z Polską. Jak zaznaczono, czas lotu z Wielkiej Brytanii do wyróżnionych miast nie przekracza trzech godzin. Gdzie na tanie wakacje w Europie? W rankingu znalazły się również kierunki spoza Polski. Wyróżniono m.in. portugalskie miasta Braga, Porto i Gaia, grecki Pireus oraz niemiecki Frankfurt nad Menem. Cała dziesiątka ujęta w zestawieniu prezentuje się następująco: Poznań (2186 funtów) Łódź (2327 funtów) Warszawa (2459 funtów) Kraków (2499 funtów) Braga (2883 funtów) Wrocław (2959 funtów) Pireus (3166 funtów) Porto (3292 funtów) Gaia (3348 funtów) Frankfurt (3365 funtów) Warto wspomnieć, że polskie miasta zdobywają coraz większe uznanie za granicą, a w ostatnim czasie szczególnie zachwycają brytyjskich dziennikarzy. Jednym z przykładów jest Tamara Hinson z „The Independent”, która na łamach internetowego wydania dziennika z wielkim entuzjazmem opisywała Łódź. Gościni z Wielkiej Brytanii doceniła jej wyjątkowy klimat i stwierdziła, że miasto w niczym nie ustępuje popularnym turystycznie Warszawie czy Krakowowi. Źródło: dailymail.co.uk; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.