To miasto wyprzedza epokę. Dziś oczy wszystkich zwrócone są właśnie tu
Bazylea to miasto, w którym architektura wyprzedza epokę. Spacerując jej ulicami, masz wrażenie, że każdy budynek to manifest przyszłości podpisany przez Gehry’ego, Hadid czy Bottę.
W tym artykule: Z czego słynie Bazylea? Co warto zobaczyć w Bazylei? Architektura Bazylei Bazylea – informacje praktyczne Gdy mieszkasz na szczycie szklanej, zwieńczonej piramidą wieży, możesz się spodziewać niespodziewanych wizyt. I to nawet w Szwajcarii, gdzie pojawienie się przed czyimiś drzwiami bez zapowiedzi jest nie do pomyślenia. – Odkąd się tu wprowadziłam, już mnie nie dziwi dźwięk dzwonka domofonu. Zresztą spójrz sama – mieszkać tu to tak, jakby mieć ulubionego Picassa czy Moneta na ścianie w salonie – opowiada mi lokatorka oryginalnego budynku zaprojektowanego przez gwiazdorski duet architektoniczny z Bazylei: pracownię Herzog & de Meuron. Również z powodu takich budynków zostali oni laureatami Nagrody Pritzkera nazywanej architektonicznym Oscarem. Wokół nieograniczony widok na miasto, a jedyną nieprzezroczystą ścianą jest ta okalająca łazienkę. Jak na dłoni widać stadion św. Jakuba przebudowany z okazji Euro 2008, które dla projektantów było rozgrzewką przed stworzeniem Allianz Areny w Monachium i „Ptasiego Gniazda” na igrzyska olimpijskie w Pekinie. Z czego słynie Bazylea? Bazylea jest rozległa, z zabudową raczej niewysoką, bo długo nie można było budować wyżej, niż sięgały gotyckie wieże katedry, w której pochowano Erazma z Rotterdamu. Na przeciwległym brzegu Renu wzrok przyciągają dwie gigantyczne piramidalne wieże Roche, przypominając o tym, że miasto przemysłem farmaceutycznym stoi. Pierwsza, licząca 178 m, jest od 2015 r. najwyższym budynkiem zarówno Bazylei, jak i całej Szwajcarii. W jej cieniu przez ostatnie lata pięła się w górę druga, która przerosła ją o 27 m. Trzecia jest w planach. Wszystkie – oczywiście – projektu Herzog & de Meuron. Zanim wieże powstały, długo nad nimi debatowano, a mieszkańcy miasta głosowali w referendum. Co ciekawe, słynne nazwisko architekta nie zawsze decyduje o powodzeniu projektu – w głosowaniu przepadła choćby wieża projektu Zahy Hadid, która miała stanąć na obrzeżach starówki, tuż koło tryskającej wodą na wszystkie strony mechanicznej fontanny autorstwa Jeana Tinguely’ego, najsłynniejszego szwajcarskiego artysty, który zaklinał stal i ruch w swoje unikalne, kinetyczne prace. W przewodniku czytam, że dawniej na miejscu fontanny była scena teatralna. I to ona właśnie zainspirowała Tinguely’ego do stworzenia ośmiu mechanicznych stalowych postaci, które niczym aktorzy odgrywają przed nami szalony i psotny teatr wodny. Kręcą się wokół, tworzą wodne wiry, wywijają piruety czy pedałują w miejscu w jakimś przedziwnym tańcu. Zaintrygowana ruszam na drugą stronę rzeki, gdzie nad brzegiem Renu wznosi się Muzeum Tinguely’ego zaprojektowane przez Maria Bottę w formie ceglanego prostopadłościanu z walcowatą wieżą. Przed budynkiem, którego fasada zdaje się patrzeć na mnie szklanymi migdałami oczu, ustawiono skromniejszą wersję fontanny ginącą nieco w cieniu buchającej kolorami rzeźby artystki Niki de Saint-Phalle – żony i współautorki wielu prac Tinguely’ego (np. fontanny stojącej przed Centrum Pompidou w Paryżu). Na czterech piętrach muzeum istne szaleństwo. Kinetyczne rzeźby zdają się nie ustawać w ruchu, nawet gdy napędzające je silniki są wyłączone, wszystko buzuje, wibruje, trzeszczy, krążąc po orbicie niezwykłego, stworzonego przez artystę świata. By uspokoić zmysły, w muzealnym sklepiku kupuję paczkę krojonych w kostki niczym domino, charakterystycznych dla Bazylei ciasteczek läckerli. Przypominają nieco lukrowane polskie pierniczki i smakują nie tylko mnie, ale i łabędziom, które przyczłapały do mnie znad rzeki skuszone szelestem torebki. Co warto zobaczyć w Bazylei? Wsiadam do autobusu miejskiego i jadę na przedmieścia Bazylei. A że to miasto położone na granicy trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, ląduję po niemieckiej stronie, w Weil am Rhein. Mieści się tu siedziba Vitry, której założyciel Willi Fehlbaum był tym, który w 1989 r. jako pierwszy w Europie zaprosił do współpracy słynnego amerykańskiego architekta Franka O. Gehry’ego. Ten właśnie zaczynał eksperymenty z budynkami dekonstruktywistycznymi. Niedługo później, dzięki projektowi Muzeum Guggenheima w Bilbao, będzie o nim mówił cały świat. Jednak hiszpańskiego projektu pewnie by nie było, gdyby nie wcześniejsza biała hala produkcyjna Vitry i pobliskie muzeum z rozszczepionym dachem. Późniejszy budynek jego projektu, wyglądający jak zwariowana wariacja na temat pączkującego szarego diamentu, stoi w Bazylei w kampusie Novartisu. Drugą wielką architektką zaproszoną przez Vitrę była Zaha Hadid. Remiza strażacka z 1993 r. to pierwszy kiedykolwiek zrealizowany projekt słynnej Brytyjki irackiego pochodzenia. Budynek miał przypominać zaklęty w architekturze wielki wybuch, więc nie ma w nim ani jednego kąta prostego. Podobno strażacy, którzy tu pracowali, dostawali zawrotów głowy i choroby morskiej od poruszania się wśród nieregularnych, ostrych i splątanych kształtów. Już po chwili zwiedzania mnie również lekko kręci się w głowie. Na szczęście obok rozciąga się będący oazą spokoju ogród projektu Holendra Pieta Oudolfa. A wisienką na tym torcie jest tu kolejny niezwykły projekt: składające się na niego domy są długie jak stodoły i proste, z dwuspadowym dachem – takie jak rysują dzieci. Ich frontowe i tylne ściany są całkowicie przeszklone. Co więcej, ustawiono je na skos, jeden na drugim. Dzięki temu powstał budynek zarówno spektakularny, jak i genialny w swej prostocie. Łączy wszystkie strony świata i kraje, pomiędzy którymi się znajduje: Szwajcarię z Francją, Francję z Niemcami i Niemcy ze Szwajcarią. Mowa o wielokrotnie nagradzanym VitraHaus autorstwa – oczywiście – Herzog & de Meuron. Architektura Bazylei Choć słynny duet architektów tworzy teraz na całym świecie – wśród ich najbardziej znanych projektów jest np. filharmonia w Hamburgu, Muzeum De Younga w Golden Gate Park w San Francisco czy przemiana londyńskiej elektrowni w Tate Modern – to dla Bazylei zawsze znajdują czas. Ile dokładnie jest tu ich budynków, trudno zliczyć. Co ciekawe, każdy jest w innym stylu – mającym pasować do okolicy i przeznaczenia – więc tropienie ich to fajny pomysł na długi spacer. Zaczynam od niepozornej rozdzielni kolejowej, która przyniosła pracowni sławę. Wygląda jak kostka z wyciągniętą piramidą dachu, bez okien, cała obandażowana miedzianą listwą. Teraz, gdy zbrązowiała, mniej się rzuca w oczy, ale gdy powstała, złociła się w słońcu ciepłą miedzianą tęczą. Obok stoi Porte d’Alsace, biurowiec przy dworcu, z którego odjeżdżają pociąg TGV do Francji. Jego niezlicowane szyby jak w krzywym zwierciadle odbijają okoliczne kamienice. Dalej: nowiutki szary apartamentowiec MOH, którego fasada wygląda tak, jakby lekko falowała od upału za sprawą pokrywających ją nieregularnych, przesuwnych żaluzji. Na trasie wycieczki odkryjemy też kilka prywatnych willi, szpitalną aptekę czy nawet centrum rehabilitacji! A z miejsc łatwiejszych do zwiedzania: Muzeum Kultur o najeżonym kanciastym dachu oraz organiczne, płynące zakręconymi krwistoczerwonymi liniami wnętrze kasyna. Na koniec cichym tramwajem podjeżdżam na plac wystawowy Messe. Stoi przy nim wizytówka Bazylei: centrum targowe, które podczas słynnych targów sztuki Art Basel wypełnia się najdroższymi dziełami świata. Patrząc na jego okrągłą, przypominającą gniazdo kopułę ze stalowej plecionki, przez której środek prześwituje niebo, nie po raz pierwszy myślę sobie, jak fajnie by było, gdyby ściany umiały mówić. Bazylea – informacje praktyczne Bezpośrednio z Warszawy polecimy do Bazylei Wizz Airem; bilet: od ok 220 zł; Po zameldowaniu się we wszystkich hotelach w Bazylei, otrzymamy BaselCard, która zapewnia darmowe przejazdy komunikacją miejską, dostęp do Wi-Fi oraz zniżki: na wypożyczenie roweru, bilety do muzeów, wycieczki czy wstęp do zoo. Zajrzyjcie do muzeum Fondation Beyeler, które ma niezwykłą kolekcję dzieł m.in. Picassa, Giacomettiego, Moneta, Degasa Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra. 20 miast na weekend – przewodnik po najciekawszych miastach Europy” (nr 04/listopad-styczeń 2022/2023). Artykuł przypominamy z okazji Eurowizji 2025, której gospodarzem jest Bazylea.
Lodowce, świetna kolej i kurorty narciarskie. Szwajcaria ma to wszystko w pakiecie
Szwajcarię trzeba odwiedzić chociaż raz w życiu. Naprawdę blisko Polski czekają na nas niezapomniane krajobrazy, które zapierają dech w piersiach. Mieliśmy prawie tydzień, by poznać ten kraj i szczerze mówiąc, były to dni pełne przygód i widoków, które zostaną z nami do końca życia.
Podróż do Szwajcarii rozpoczęliśmy nietypowo. Naszym pierwszym celem była serowarnia w górach, na Rigi. Już sama podróż kolejką, która jest otwarta od 1875 roku, była ekscytująca. Po dojechaniu na szczyt, dalej musieliśmy iść już na nogach. W otchłaniach mgły i mocnym wietrze dotarliśmy na miejsce, gdzie czekała nas miła niespodzianka. Oprócz poznania dokładnego schematu produkcji sera, mogliśmy go również spróbować. Okazało się, że cały proces wcale nie jest taki prosty jak się wydaje. Potrzeba do tego naprawdę dobrego wyczucia smaku i zapachu. Nie może zabraknąć również pary w mięśniach, bo włożenie deski ciężkich serów na górną półkę jest wymagające (wiem, bo sam próbowałem to zrobić). Baśniowe miasteczko, legendarny most i muzeum transportu Kolejnym punktem naszej wycieczki była Lucerna. Urokliwe miasteczko, które wydawało się jak wyjęte z baśni. Położona nad brzegiem jeziora Czterech Kantonów, Lucerna od razu oczarowała nas swoim klimatem i architekturą. Zabytkowe mosty, wąskie uliczki i malownicze kamienice wprowadzały w spokojny nastrój. Największe wrażenie zrobił na nas Most Kapliczny – symbol miasta, który jest jednym z najstarszych krytych mostów w Europie. Spacerując po nim, czuliśmy się, jakbyśmy przenieśli się w czasie. Malowidła na drewnianej konstrukcji opowiadały o historii regionu, a widok jeziora i otaczających gór był zapierający dech w piersiach. Będąc w Lucernie nie mogliśmy ominąć Szwajcarskiego Muzeum Transportu. Ilość atrakcji jaka na nas czekała była nie do ogarnięcia. Osobiście jestem wielkim pasjonatem historii motoryzacji i transportu, więc dla mnie to był prawdziwy raj. Mogliśmy nawet zobaczyć jak wyglądał pierwszy orczyk narciarski. Najpiękniejszy zachód słońca jaki widziałem Po pobycie w Lucernie przyszedł czas na zdobycie jednego z najbardziej znanych szczytów regionu – Pilatusa. Podróż na górę rozpoczęliśmy od gondoli z Kriens. Wjeżdżając na szczyt, podziwialiśmy niesamowite widoki na okoliczne doliny i jeziora. Gdy dotarliśmy na wysokość ponad 2000 metrów, panorama, która rozciągała się przed nami, była niesamowita. Widać było zarówno majestatyczne Alpy, jak i głębokie doliny. Widoki miejscami psuła nam mgła, który była na tyle gęsta, że cięcie jej nożem nie byłoby przesadą. W pewnym momencie cały krajobraz schował się za mgłą i podróż gondolką nagle stała się lekko przerażająca. Najlepsze jednak czekało na koniec. Mgła nagle zniknęła i odsłoniła nam szczyty, na których widok dosłownie zaniemówiliśmy. Część z nich była już pokryta śniegiem. Za chwilę miał zacząć się zachód słońca, więc wszyscy udaliśmy się go podziwiać ze specjalnie przygotowanego punktu widokowego. Było bardzo, ale to bardzo zimno. Byliśmy jednak tak zafascynowani, że nie było mowy o rezygnacji. Obserwacja zachodu słońca ze szczytu Góry Pilatus, to zdecydowanie najlepsza rzecz jaką widziałem. Przemieszczające się chmury, które co i raz zakrywały i odkrywały słońce wyglądały niesamowicie. Zjazd najbardziej stromą kolejką i Ekspres Lodowcowy Pierwszy raz spałem w hotelu, który położony jest na szycie góry. Teraz wiem, że nie ostatni. Kiedy się obudziłem i wyjrzałem przez okno, okazało się, że jestem ponad chmurami. Nawet kawa nie była mi potrzebna, żeby się rozbudzić. Po śniadaniu czekał nas zjazd najbardziej stromą kolejką w Europie. Linia ma pochylenie 48% i podczas zjazdu jest to naprawdę wyczuwalne. Jak to w Szwajcarii nie może obejść się bez pięknych krajobrazów. Ponownie znaleźliśmy się w Lucernie, z której ruszaliśmy dalej. Korzystając ze Swiss Travel Pass, czyli biletu, który daje nam możliwość przemieszczania się wszystkimi środkami komunikacji w Szwajcarii, udaliśmy się do Andermatt. To tam czekała nas niezapomniana podróż. O godzinie 12:54 ukazał nam się piękny pociąg, który nazywany jest Ekspresem Lodowcowym. Jego wagony są przeszklone, żeby można było podziwiać góry, doliny i krajobrazy. Mijał lodowce, głębokie doliny, rwące rzeki i alpejskie wioski. Widok potężnych szczytów, pokrytych śniegiem przez cały rok, robił kolosalne wrażenie. Z niecierpliwością czekaliśmy na każdy zakręt trasy, który otwierał przede nami kolejne zapierające dech w piersiach widoki. Trasa przebiegała przez jeden z najbardziej znanych wiaduktów kolejowych na świecie, Landwsser. Wysokość wiaduktu wynosi 65 metrów, a długość 136 metrów. Dziennie przejeżdża nim 60 pociągów, rocznie – ok. 22 000. 7 lipca 2008 r. wiadukt został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wszyscy poczuliśmy się przez moment jak w Harrym Potterze. To był bez wątpienia jeden z lepszych momentów trasy. To właśnie Ekspresem Lodowcowym w towarzystwie pysznej kawy udaliśmy się z Andermatt do Saint Moritz. Cała podróż trwała około 4 godzin, ale uwierzcie mi, ciągle podziwianie niesamowitych widoków, zamienia ten czas w mgnienie oka. Najbardziej luksusowy kurort narciarski Naszym kolejnym celem było miejsce wyjątkowe, które sam chciałem bardzo odwiedzić – luksusowy kurort Saint Moritz. To jedno z najbardziej ekskluzywnych miejsc w Szwajcarii, słynące z przepięknych jezior i świetnych warunków do uprawiania sportów zimowych. Choć nie jest to moje pierwsze spotkanie z alpejskimi kurortami, Saint Moritz zrobił na mnie ogromne wrażenie swoim szykiem i elegancją. Jezioro Saint Moritz, otoczone przez majestatyczne szczyty, było niezwykle malownicze. W Saint Moritz można poczuć aurę miejsca, w którym luksus spotyka się z dziką naturą. To niesamowite, jak w jednym miejscu luksusowe hotele i designerskie butiki sąsiadują z nieokiełznaną przyrodą. Mało kto o tym wie, ale to właśnie w Saint Moritz po raz pierwszy zostało wykorzystane słowo „Palace” w nazwach hoteli. Lodowiec i jazda otwartym wagonem Po Saint Moritz przyszedł czas na nasz ostatni punkt wycieczki, szczyt Diavolezza. Góra Diavolezza, która wznosi się na wysokość ponad 2973 metrów, słynie z oszałamiających widoków na okoliczne lodowce. Kolejka linowa, która zabrała mnie na szczyt, sama w sobie była przygodą – niemal pionowe wzniesienie i szybko zmieniający się krajobraz podkreślały potęgę tych gór. Po dotarciu na górę, przede mną rozpościerała się surowa, ale przepiękna sceneria. Największe wrażenie zrobił na mnie widok na lodowce Pers i Morteratsch. Lodowiec Pers, który wyglądał jak gigantyczna, lodowa rzeka, sunąca w dół góry, miał niesamowity, niebieskawy blask. Widok ten przypomniał mi o potędze natury i o tym, jak zmienia się ona z czasem. Z kolei lodowiec Morteratsch, który jest jednym z największych lodowców w Szwajcarii, wydawał się niemal nieskończony. Na horyzoncie widać było góry sięgające ponad 4000 metrów, co czyniło ten krajobraz niemal nierealnym. Oba te lodowce miały w sobie coś majestatycznego, ale jednocześnie budziły respekt. Wokół panowała cisza, przerywana tylko szumem wiatru. Spacerując wzdłuż ścieżek widokowych, miałem wrażenie, że jestem na krańcu świata, z dala od zgiełku codzienności. Góry, które mnie otaczały, były potężne i niezmienne, a ja czułem się wobec nich drobny. Przyroda na wyciągnięcie ręki Na sam koniec czekała na nas jeszcze jedna przygoda. Tytuł tego akapitu nie jest przypadkowy, bowiem do ostatniego miasta, Davos, mieliśmy zapewniony bardzo nietypowy środek transportu. Całkowicie otwarty wagon pociągu. Tak, dobrze czytacie. Nie było dachu, który chronił nas przed zimnem. Wszystko było dosłownie na wyciągnięcie ręki. Otaczające krajobrazy były jeszcze lepsze, bo nie ograniczała nas żadna szyba. Zimno jednak dawało o sobie dość mocno znać. Przejazd tunelami w otwartym wagonie to doświadczenie, którego się nie spodziewałem. Wrażenia są pewnie jeszcze lepsze latem, gdy temperatura jest zdecydowanie wyższa. Nasza wyprawa do Szwajcarii kończyła się w Davos. Po 5 dniach przyszedł czas na refleksje i przejrzenie wszystkich zdjęć. Wspomnienia z kolejek, górskich szczytów i lodowców naprawdę mocno wryły się nam w pamięć. Na ostatniej kolacji zachwycaliśmy się miejscami, które udało nam się zwiedzić, a sami widzicie, że było ich mnóstwo. Każde z nich było jednak wyjątkowe i właśnie to jest najlepsze w Szwajcarii. Zdanie, że „każdy choć raz musi tu przyjechać” nie jest przesadzone bowiem ten kraj to kraina pięknych widoków i niezapomnianych chwil. Dużo jeszcze zostało do zwiedzenia, więc z pewnością wrócę do Szwajcarii. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii
Podróż do Szwajcarii to marzenie niejednego turysty. Trudno się temu dziwić, bowiem kraj Helwetów potrafi zachwycić na każdym kroku, niezależnie od pory roku i przede wszystkim pogody za oknem, o czym przekonaliśmy się osobiście. Zacznijmy jednak od początku.
– Z żadnym hasztagiem nie utożsamiałam się tak bardzo, jak z #IneedSwitzerland (pol. Potrzebuję Szwajcarii) – brzmiał komentarz jednej z obserwatorek National Geographic Polska na Instagramie (@natgeopl) pod relacją z naszej jesiennej wyprawy do Szwajcarii. Na początku września, wspólnie z Narodową Organizacją Turystyczną Szwajcarii (Switzerland Tourism), wyruszyliśmy w wyjątkową podróż po malowniczych zakątkach krainy gór i jezior. Przez pięć dni odkrywaliśmy uroki kraju, ciesząc się zapierającymi dech w piersiach krajobrazami, bogatą kulturą, wspaniałą szwajcarską gościnnością i, co najważniejsze, wspólnie spędzonym czasem. Serowa uczta na „dzień dobry” Lądujemy w Zurychu i natychmiast kierujemy się w stronę dworca. Nie od dziś wiadomo, że Szwajcaria kolejami stoi, a tamtejsze pociągi chodzą jak w przysłowiowym „szwajcarskim zegarku”, dlatego ten środek transportu wybieraliśmy najchętniej podczas naszego pobytu. Po niespełna dwugodzinnej podróży meldujemy się w pierwszym punkcie wycieczki. W Vitznau wsiadamy do kolejki zębatej i ruszamy na Rigi Kulm, czyli jedną z najpopularniejszych gór w kraju. Choć okoliczne szczyty pokryte były chmurami, mijane po drodze widoki i tak wywoływały zachwyt u każdego z uczestników wyjazdu. Następnie zrobiliśmy sobie ok. 20-minutowy spacer do pobliskiej serwonii „Alp Chäserenholz". Na miejscu powitał na nas Leo, prawdziwy „mistrz serowarstwa”, który opowiedział nam, jak wygląda proces produkcji sera krok po kroku. Zwieńczeniem wizyty była oczywiście degustacja tego szwajcarskiego przysmaku i jednego jesteśmy pewni – takich wyrobów, jak tutaj, nie zasmakujecie nigdzie indziej. Pierwszy dzień w Szwajcarii kończymy w położonej nad Jeziorem Czterech Kantonów Lucernie, do której dostaliśmy się statkiem. Trwający godzinę rejs był kolejną okazją do podziwiania okolicznej przyrody i pięknego zachodu słońca. Miasto, mimo wieczorowej pory, od razu urzekło swoim urokiem i niepowtarzalnym klimatem. Jednak to, co najlepsze, dopiero na nas czekało. Ku przygodzie Drugi dzień w Szwajcarii rozpoczynamy od spaceru. Wędrując urokliwymi ulicami Lucerny, poznajemy bogatą historię miasta i odkrywamy jego najważniejsze zabytki. Począwszy od słynnego wykutego w kamieniu Pomnika Lwa, upamiętniającego szwajcarskich gwardzistów poległych podczas Rewolucji Francuskiej, przez najstarszy kryty most w Europie, na Panoramie Bourbaki, będącej szwajcarskim odpowiednikiem Panoramy Racławickiej, kończąc. Zwieńczeniem wizyty w rodzinnym mieście Kurta Schellera, cenionego na świecie szefa kuchni, było zwiedzanie najchętniej odwiedzanego muzeum w całej Szwajcarii, a więc założonego w 1959 r. Muzeum Transportu. Na powierzchni ponad 20 tys. km kw. znaleźć można przeszło 300 obiektów przedstawiających rozwój poszczególnych środków transportu. Ponadto na zwiedzających czeka planetarium, IMAX i Swiss Chocolate Adventure. Po pasjonujących dwóch godzinach, pełni wiedzy, wybieramy w dalszą drogę. Kolejny punkt na mapie? Dobrze znany polskim kibicom Engelberg. To tutaj każdego roku odbywają się przedświąteczne zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich, w których wielokrotnie triumfy święcili Biało-Czerwoni. Z Adamem Małyszem i Kamilem Stochem na czele. Choć skocznia Gross-Titlis-Schanze od pierwszego wejrzenia wzbudza zachwyt, nie była ona głównym celem naszego pobytu. Prosto z pociągu udajemy się do wypożyczalni rowerów. Zaopatrzeni w elektryczne jednoślady i kaski, w towarzystwie miejscowego przewodnika, Sergio, ruszamy w stronę do pięknej doliny, nie wiedząc jeszcze, że za chwilę poczujemy się rodem jak w Patagonii. Mijane krajobrazy obfitowały w górskie potoki, zachwycające wodospady i kręte ścieżki. Zapewniamy, kawa z takim widokiem smakuje lepiej niż zwykle. Dzień zakończyliśmy przepyszną kolacją w położonej na wysokości 1300 m n.p.m. resturacji „Flühmatt". To miejsce z wieloletnimi tradycjami, gdzie serwowane są potrawy skomponowane w duchu tradycji regionu, które w połączeniu z cudownymi widokami na góry i dolinę dostarczają gościom niezapomnianych wrażeń. Szwajcaria z góry Podczas pobytu w Engelbergu, nie sposób nie wjechać na słynącą z nie lada atrakcji górę Titlis. Już sam wjazd na szczyt dostarcza każdemu z odwiedzających niezapomnianych wrażeń. Na początku turyści korzystają z nowoczesnej kolejki TITLIS Xpress, która prowadzi od doliny Engelberg aż do stacji pośredniej Trübsee. Kolejno przesiadają się do TITLIS Rotair, czyli pierwszej na świecie obrotowej gondoli, która umożliwia podziwianie Engelbergu z zupełnie nowej perspektywy, i kontynuują drogę na samą górę. Jest to jednak dopiero przedsmak tego, co czeka na szczycie. Na imponującej wysokości 3062 m n.p.m. przyjezdni mogą zasmakować przysmaków kuchni szwajcarskiej w jednej z restauracji ze słonecznymi tarasami, zajrzeć do Jaskini Lodowcowej, a także przejść się najwyżej położony most wiszącym w Europie – Titlis Cliff Walk. Będąc w okolicy koniecznie trzeba wybrać się nad położone u podnóża Titlis jeziora Trübsee, gdzie można wiosłować i obserwować widoki na okoliczne góry i doliny. Pakt z diabłem Niestety, wszystko, co dobre szybko się kończy. Mimo że niełatwo było opuszczać Engelberg, czekały na nas kolejne miejsca do odkrycia. Tym razem obraliśmy kierunek na Andermatt, niegdyś wioskę militarną, a dziś popularny wśród turystów ośrodek wypoczynkowy, zlokalizowany w pobliżu Przełęczy Świętego Gotarda. I na „dzień dobry” Hubi, miejscowy przewodnik, zabiera całą grupę do owianego tajemniczością i niezwykłymi historiami Diabelskiego Mostu, znajdującego się w wąwozie Schöllenen, nad rzeką Reus. Przez setki lat jego dzikie piękno pozostawało ukryte wśród stromych, skalistych zboczy, a dostęp do tego miejsca był niezwykle trudny. Dopiero dzięki wysiłkom mieszkańców doliny Uri, wąwóz stał się dostępny dla podróżnych. Według legendy, wybudowanie mostu nie byłoby możliwe, gdyby nie pomoc diabła, stąd jego nazwa. Na przestrzeni lat droga przez przełęcz Gotarda stała się także świadkiem ważnych wydarzeń historycznych. W 1799 r. w wąwozie Schöllenen doszło do starcia wojsk francuskich z siłami rosyjskimi, dowodzonymi przez generała Aleksandra Suworowa. Dziś poległych w bitwie sprzed ponad 200 lat żołnierzy ze Wschodu upamiętnia wykuty w skale pomnik. Jak już wspomnieliśmy, Andermatt chętnie przyciąga nie tylko miłośników historii, ale także osoby lubiące aktywny wypoczynek. Z myślą o nich uruchomiono „Gütsch-Express” – kolej gondolową kursującą na trasie Andermatt-Nätschen-Gütsch. Najwyżej położone miasto Europy Ostatnim punktem naszego objazdu po Szwajcarii było Davos, które powitało nas… śniegiem. Do najwyżej położonego miasta na Starym Kontynencie (1560 m n.p.m.) dojechaliśmy kultowym Ekspresem Lodowcowym (Glacier Express). Najwolniejszy ekspres świata oferuje podróż przez serce szwajcarskich Alp. Trasa prowadzi z Doliny Engadyny bezpośrednio do stóp Matterhornu. Pobyt w Davos, które pod koniec XIX w. stało się popularnym uzdrowiskiem i gdzie co roku odbywa się Światowe Forum Ekonomiczne, rozpoczęliśmy od zwiedzenia Vaillant Areny. Hala, gdzie na co dzień trenują hokeiści miejscowego klubu, ze względu na swoją drewnianą konstrukcję, uważana jest za jeden z najpiękniejszych obiektów sportowych w kraju. Później był czas na sztukę. Wizyta w Muzeum Kirchnera, wybitnego niemieckiego malarza ekspresjonista, mocno związnego z Davos, zwieńczyła naszą szwajcarską przygodę. Pożegnanie nie było – jak możecie się domyślać – łatwe, ale wiemy, że szybko tutaj wrócimy. Jeśli wy także marzycie o podróży do kraju Helwetów, nie wahajcie się ani chwili i już teraz zaplanujcie swój wyjazd, który z pewnością zapamiętacie na długo. Niech hasztag #IneedSwitzerland stanie się rzeczywistością! Szwajcaria – informacje praktyczne Loty do Szwajcarii z Polski realizowane są przez linie SWISS. Od lat najbardziej obleganą trasą jest połączenie między warszawskim lotniskiem Chopina a portem lotniczym Zurych-Kloten; Zagraniczni turyści mogą skorzystać ze Swiss Travel Pass. To jeden bilet, dzięki któremu można podróżować koleją, drogą lądową i wodną po całej Szwajcarii. Ponadto umożliwia bezpłatny wstęp do ponad 500 muzeów w całym kraju; Polecane noclegi: Hotel Drei Könige w Lucernie, Hotel Schweizerhof w Engelbergu, Andermatt Alpine Appartements w Andermatt oraz Hotel Ochsen w Davos; Po więcej informacji odsyłamy was na oficjalną stronę Narodowej Organizacji Turystycznej Szwajcarii – MojaSzwajcaria.pl. Materiał promocyjny Switzerland Tourism
Wiemy już, kto wraz z drużyną National Geographic odwiedzi we wrześniu Szwajcarię
Ta wyprawa zapowiada się znakomicie. Dwie drużyny będą podróżować pociągami na trasie Grand Train Tour of Switzerland, która obejmuje najpiękniejsze odcinki panoramiczne. W ekipie podróżniczej nie zabraknie redakcji National Geographic oraz dwójki laureatów naszego konkursu.
Szwajcaria zachwyca wyjątkowymi krajobrazami – majestatycznymi górami, pięknymi jeziorami i malowniczymi dolinami. Wszystko to podziwiać będą uczestnicy wyprawy, która odbędzie się na początku września. Do redakcji National Geographic dołączą Tomasz i Anna – laureaci konkursu. Kilka tygodni temu poprosiliśmy czytelników naszego serwisu, aby zagłosowali na najpiękniejsze miejsce na trasie Grand Train Tour of Switzerland i wyjaśnili, co wpłynęło na ich wybór. Nagrodziliśmy dwie najciekawsze odpowiedzi. Autorem pierwszej z nich jest Tomasz, którego serce skradła Lucerna: „Piękne miasteczko z widokiem wciśniętym między alpejskie szczyty. Do dzisiaj pamiętam spacer mostem z tysiącami kwiatów, które z niego zwisały. Bajkowy klimat. A dlaczego skradło mój głos? Jak na następny dzień zobaczyłem cenę parkingu, to zrozumiałem, skąd pomysł, aby zwiedzić ją pociągiem :)” Co ciekawe, na Lucernę zagłosowała również Anna, druga laureatka i tym samym kolejna uczestniczka wrześniowej wyprawy. Oto fragment jej wypowiedzi: „(…) Lucerna to dla mnie kolejna perła w koronie dziedzictwa kulturowego, którą pragnę odkryć. Przyciąga mnie nie tylko swoim malowniczym położeniem nad Jeziorem Czterech Kantonów, ale przede wszystkim bogactwem średniowiecznej historii, którą skrywa w swoich murach i uliczkach”. Lucerna jest rzeczywiście piękna, ale reszta szwajcarskich atrakcji, spośród których wybierali nasi czytelnicy, jest równie urokliwa, co potwierdzają bardzo wyrównane wyniki plebiscytu. Ostatecznie najwięcej głosów uzyskały Kolejki Zermatt, tuż za nimi były kolejno Koleje Retyckie oraz szczyty wycieczkowe Engelberg Titlis i Aletsch Arena. Pierwszą piątkę zamknął Pilatus. Poniżej pełna lista miejsc, które brały udział w plebiscycie. 1. Koleje Retyckie Odcinek Albula/Bernina, obsługiwany przez Koleje Retyckie, uważany jest za jeden z najbardziej spektakularnych na świecie. W 2008 roku trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO – ta trasa to inżynieryjny majstersztyk. Pociągi pokonują dziesiątki wiaduktów, tuneli i technicznych konstrukcji, sunąc przez krajobraz, którego nie sposób zapomnieć. 2. Aletsch Arena Wyrusz na pieszą wędrówkę i zobacz najdłuższy alpejski lodowiec Aletsch: to ok. 20 km lodu w jednym kawałku. Na platformy widokowe, z których możesz podziwiać olbrzyma, możesz dostać się też wygodnie kolejkami górskimi. O znaczeniu lodowca i jego historii dowiesz się więcej w budynku centrum Pro Natura. 3. Zermatt Możesz wybrać się kolejką linową do Matterhorn glacier paradise lub przeprawić się – również kolejką linową – do Włoch, podziwiając po drodze wyjątkową scenerię wokół najczęściej fotografowanej góry na świecie: Matterhornu. Najpiękniejszy widok na charakterystyczny szczyt zobaczysz z Sunnegga. 4. Schilthorn Chcesz poczuć się jak James Bond? Wybierz się na górę Schilthorn. Szczyt, na który wjedziesz kolejką górską, pojawił się w jednej z części cyklu o przygodach słynnego agenta 007. Delektując się lunchem w obrotowej restauracji Piz Gloria, będziesz śledzić poczynania brytyjskiego szpiega oraz podziwiać tzw. Wielką Trójkę Alp Berneńskich: Eiger, Mnich i Jungfrau. 5. Pilatus Podróż na ten masyw górujący nad Lucerną jest przygodą samą w sobie. Do celu dostaniesz się najbardziej stromą kolejką zębatą świata. Możesz zostać też na noc w jednym z dwóch hoteli, aby podziwiać niebo rozświetlone miriadami gwiazd. A za dnia wybrać się na pieszą wycieczkę w poszukiwaniu koziorożców alpejskich. 6. Engelberg Titlis Na szczyt Titlis dostaniesz się kolejką Rotair, której wagoniki obracają się wokół własnej osi. W Titlis Glacier Park zjedziesz po lodzie nawet w środku lata. Na chętnych czeka jeszcze lodowcowa grota oraz najwyżej położony w Europie wiszący most, a na stacji pośredniej - jezioro Trübsee i półkilometrowa tyrolka. 7. Jungfraujoch Od ponad stu lat koleje Jungfrau umożliwiają podróż do położonej najwyżej w Europie stacji kolejowej na wysokości niemal 3500 m n.p.m. Możesz wybrać też nowoczesny Eiger Express. U celu czeka wyglądające surrealistycznie w śnieżnej scenerii obserwatorium astronomiczne oraz platforma widokowa z panoramą na Jungfrau, Finsteraarhorn oraz Mönch. 8. Saas Fee Dolina Saastal – z wioską Saas Fee określaną jako „perła Alp” – to raj dla miłośników natury. Nie pomiń góry Mittelallalin, u której podnóża znajduje się najwyżej położona (3500 m n.p.m.) obrotowa restauracja na świecie. Zatoczenie 360 stopni zajmuje jej godzinę, dzięki czemu można obserwować okoliczne czterotysięczniki. 9. Lucerna Położona nad Jeziorem Czterech Kantonów przyciąga śladami średniowiecznej historii: murami miejskimi z oryginalnymi wieżami, drewnianymi zadaszonymi mostami, zabytkowymi domami i placami oraz licznymi kościołami. Miasto jest też jednak doskonałą bazą do dalszych wycieczek: wybierz się stąd na szczyty Pilatus i Rigi lub w rejs statkiem po Jeziorze Czterech Kantonów. 10. Muzeum Transportu Jest najchętniej odwiedzanym muzeum w Szwajcarii. Historia mobilności i komunikacji dokumentowana jest w formie wystaw i parków tematycznych, symulatorów i interaktywnych stacji oraz filmów i pokazów. Na koniec zwiedzania czeka Swiss Chocolate Adventure – niespełna półgodzinna interaktywna prezentacja o powstawianiu czekolady firmy Lindt. 11. Statki po Jeziorze Czterech Kantonów Otoczone pięknymi górami Jezioro Czterech Kantonów jak mało które nadaje się na spokojny rejs zabytkowym bocznokołowcem. Po wodzie pływają także znacznie nowsze statki salonowe, a nawet napędzane energią solarną. Możesz także wybrać się na rejsy tematyczne, połączone z krótkimi spacerami i zwiedzaniem okolic. 12. Rigi Na szczyt Rigi wjedziesz nowoczesną koleją zębatą z Vitznau nad Jeziorem Czterech Kantonów, by podziwiać panoramę na alpejskie szczyty i trzy okoliczne jeziora: Zug, Lauerz i Czterech Kantonów. Rigi jest jedną z najpopularniejszych gór w Szwajcarii, a tradycja jej zdobywania ma długie lata – celem podróży była już w XVIII wieku. 13. Andermatt Jeżeli chcesz spędzić czas wędrując pomiędzy górskimi jeziorami i malowniczymi dolinami to jedź do Andermatt. W masywie św. Gotarda znajdują się źródła Renu, Rodanu, Reuss i Ticino, a między nimi prowadzi szlak Czterech Źródeł, podzielony na pięć całodziennych etapów. Na odpoczynek wybierz hotel Radisson. Na relację ze szwajcarskiej wyprawy zapraszamy już za kilka tygodni. W programie pobytu znajdą się oczywiście niektóre z wyżej wymienionych atrakcji. Stay tuned! Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii.
Niemal 1300 kilometrowa podróż pociągami poprowadzi cię do największych atrakcji Szwajcarii.
Osiem dni. Tyle zajmuje podróż pociągami w ramach pętli Grand Train Tour wokół Szwajcarii. Chociaż trasa ma wyznaczone etapy nic nie stoi na przeszkodzie, by zorganizować też krótszą wycieczkę i wybrać interesujący nas odcinek. A jeśli mamy ochotę i czas, możemy przedłużyć eskapadę nawet do kilku tygodni. Ideę podróżowania po kraju koleją cechuje bowiem spora dowolność: twórcy trasy pozostawiają turystom pełną swobodę, bardziej pokazując możliwości, jakie daje wybór tego środka transportu, niż wytyczając sztywne ramy wyprawy. Przygodę można zacząć w dowolnym miejscu, choć najdogodniejszym punktem startu będzie zapewne Zurych (chociażby ze względu na bliskość lotniska i liczbę obsługiwanych przez nie połączeń). Podróż w zrównoważony sposób Swobodzie w planowaniu trasy Grand Train Tour sprzyja też karta Swiss Travel Pass, uprawniająca do przejazdu niemal wszystkimi szwajcarskimi środkami transportu. Mając ją, nie trzeba biletów na poszczególne odcinki trasy (choć czasem może być konieczna dodatkowa rezerwacja miejscówki). Przebieg podróży można więc łatwo modyfikować na bieżąco i na przykład zatrzymać się gdzieś na dłużej, by wybrać się na górską wycieczkę, bądź spędzić więcej czasu na zwiedzaniu muzeów i galerii. Później wystarczy znów wskoczyć do wagonu i kontynuować jazdę. Oprócz klasycznej ośmioetapowej trasy Grand Train Tour, jej twórcy proponują też krótsze szlaki tematyczne, oczywiście także szwajcarskimi kolejami. Możemy wybrać trasę Lodowców i Palm, Niesamowitej Wody, Ukrytych Skarbów, czy Największych Atrakcji (ta ostatnia, to tzw. „Szwajcaria w pigułce”). Możliwości są w zasadzie nieograniczone, a podróż umila świadomość, że pociągi są jednym z przyjaźniejszych środowisku środków transportu. Świetnie wpisujemy się więc w ten sposób w promowaną w Szwajcarii ideę Swisstainable, czyli podróżowania w zrównoważony sposób. Grand Train Tour, oprócz dostępu do najbardziej ikonicznych miejsc kraju, umożliwia też poznanie świata szwajcarskich kolei. A ten ma wyjątkowo długą, ponad stuletnią historię i jest pełen inżynieryjnych cudów. Wysokie kamienne wiadukty, innowacyjne rozwiązania pozwalające pokonywać duże nachylenia i długie tunele to tylko część z nich. Wsiadając do pociągu, mamy gwarancję zobaczyć je z bliska i docenić pomysłowość i wysiłek projektantów oraz budowniczych. Nie sposób wymienić wszystkich miejsc na Grand Train Tour, proponujemy jednak kilka punktów szczególnie wartych uwagi: Winnice Lavaux możesz zwiedzić jadąc z Interlaken, przez Zweisimmen do Montreux. Uprawy winorośli rozciągają się pośród majestatycznych gór, zajmują około 800 hektarów powierzchni i są największym zwartym obszarem uprawy wina w Szwajcarii. Krzewy rosną na nowatorskich, murowanych tarasach na stokach wzgórz. Ten krajobraz jest na tyle unikatowy, że trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Z krainy winnic kierujemy się ku szczytowi Matterhorn. Ten etap kończy się w Zermatt, miejscowości wolnej od samochodów spalinowych, leżącej u stóp jednego z najbardziej charakterystycznych alpejskich szczytów. Trudno o lepsze miejsce na zorganizowanie kilku górskich wycieczek lub wyprawę kolejką linową na Klein Matterhorn i do znajdującego się na jego szczycie Matterhorn Glacier Paradise Odcinek z Zermatt do St. Moritz to najdłuższy etap trasy, zajmujący niemal 8 godzin. Ekspres Lodowcowy pokonuje dziesiątki tuneli i malowniczych mostów – w tym słynny wiadukt Landwasser. Kamienna przeprawa ma 142 metry długości, aż 65 wysokości i sześć łukowanych przęseł łączących ściany doliny. Lucerna uważana jest za bramę Szwajcarii Centralnej, a do miasta dotrzemy przesiadając się w Flüelen na statek, który płynie przez Jezioro Czterech Kantonów. Na miejscu nie możemy przegapić Mostu Kaplicznego, najstarszego drewnianego krytego mostu w Europie. W Lucernie dobrze jednak zatrzymać się na nieco dłużej, by po zwiedzeniu wybrać się na wycieczkę na góry Rigi i Pilatus (na oba szczyty można wjechać kolejką linową). Interlaken i jego okolice upodobał sobie Johann Wolfgang Goethe oraz Felix Mendelssohn, a popularność tego regionu zaczęła się na dobre po uruchomieniu w 1912 roku Kolei Jungfrau. Dobrze zaplanować tu nieco dłuższy postój i zorganizować kilka wypadów po okolicach, korzystając z gęstej sieci szlaków turystycznych oraz ponad 45 kolejek górskich, dzięki którym można dostać się między innymi na szczyt Jungfraujoch, by zobaczyć obserwatorium Spinx i eksplorować lodowiec Aletsch. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii
Lucerna i okolice – idealny kierunek na wakacje!
Lucerna, uchodząca za jedno z bardziej malowniczych miast w kraju, jest intersująca sama w sobie, ale może też pełnić rolę świetnej bazy wypadowej po Centralnej Szwajcarii.
Lucerna – historia i nowoczesność Przeszłość i teraźniejszość przenikają się tu gładko. W ciągu jednego dnia, wędrując po Lucernie, podziwiam drewniane mosty z XIV wieku i oglądam futurystyczne Centrum Kulturalno-Kongresowe KKL. Dwa zabytkowe mosty, przerzucone przez rzekę Reuss, są jedną z bardziej znanych atrakcji miasta. Po tych drewnianych przeprawach mieszkańcy Lucerny chodzili już ponad 700 lat temu. Dłuższy most – Kapliczny – w XVII w. zyskał barwne zdobienia na krokwiach dachu. Obrazy przedstawiają najważniejsze momenty z historii Lucerny i kraju. Most Plewny jest krótszy (80 m), ale zachował się za to w lepszym stanie. Centrum KKL jest natomiast przykładem nowej odsłony miasta. Zaprojektowane przez Jeana Nouvela, łączy chrom i żelbeton z drewnem, a jego wnętrze przypomina kadłub statku. Działa tu Muzeum Sztuki, jest też sala koncertowa i przestrzeń kongresowa. Szwajcarskie Muzeum Transportu Żaden podróżnik nie może jednak przegapić ekspozycji muzeum poświęconego przeróżnym środkom transportu - przemieszczanie się jest przecież istotną podróżowania. Odwiedzając muzeum w Lucernie, mogę dowiedzieć się niemal wszystkiego o komunikacji drogowej, kolejowej, wodnej, powietrznej, a nawet kosmicznej. Ekspozycja jest w dużej mierze interaktywna. A na zakończenie zwiedzania czeka na mnie jeszcze Szwajcarska Przygoda Czekoladowa (Swiss Chocolate Adventure). Wsiadam do kilkuosobowej kapsuły, która porusza się automatycznym ruchem po pomieszczeniach ekspozycji, wioząc mnie pomiędzy ekranami z filmami poglądowymi i salami, w których odtworzono tradycyjną plantację kakao, przetwórnię ziaren czy historyczną fabryczkę. Gdzieniegdzie czekają też podajniki serwujące zwiedzającym prawdziwe czekoladki. W niespełna pół godziny mogę poznać większość tajników czekolady produkowanej przez słynną szwajcarską firmę Lindt. Zabytkiem po wodzie A gdyby tak spojrzeć na górskie szczyty z poziomu wody? W poszukiwaniu wyjątkowej perspektywy na Alpy wybieram się na rejs z Lucerny po Jeziorze Czterech Kantonów. Krążące po akwenie jednostki mieszkańcy okolic traktują jako środek transportu pomiędzy poszczególnymi miejscowościami, można więc do nich dołączyć i przepłynąć do wybranej przystani. Ja jednak wybieram kilkugodzinną wycieczkę zabytkowych statkiem bocznokołowym – kursuje ich po jeziorze pięć, a wszystkie pochodzą z lat 1901-1928. Mój rejs to podróż naokoło jeziora, płyniemy więc niespiesznie, zatrzymując się na w kolejnych przystaniach, a ja podziwiam okazałe wille i pałace, poszarpane brzegi gór i historyczne miasteczka. Rejsy można jednak połączyć też z wycieczkami do okolicznych atrakcji, m.in. do Weggis, którym zachwycił się Mark Twain lub wyprawy naokoło Rigi, płynąc do Gersau, a później wybierając się na dłuższy spacer. Rigi Rigi zresztą trudno przeoczyć - wznosi się majestatycznie pomiędzy trzema jeziorami: Czterech Kantonów, Zug i Lauerz. Góra budziła zainteresowanie już w XVIII wieku, gdy stała się celem pieszych wycieczek, co z pewnością przyczyniło się do rozwoju turystyki alpejskiej. Ponoć nie oparła się jej nawet Królowa Wiktora, która została na szczyt wniesiona w lektyce. Nie mogę liczyć na podobne przywileje, ale zdobycie Rigi okazuje się dziś równie łatwe: z Arth-Goldau i Vitznau kursują kolejki zębate, a kolej linowa wiezie chętnych z Weggis. Na szczyt można też dostać się pieszo. Szlaki mają różną długość i stopień trudności, każdy więc znajdzie coś dla siebie. Latem z masywu rozciąga się rozległa panorama na okolice i jeziora w oddali, ja jednak trafiam tu wczesną jesienią. Wspinająca się kolejka wpada w gęstą warstwę chmur, przebija ją i nagle znajdujemy się w świecie zalanym słońcem. Na poduchę tej białej mgły, która jest teraz poniżej, patrzę chwilę później rozkoszując się ciepłem na słonecznym tarasie na najwyższym punkcie masywu. Andermatt Johann Wolfgang Goethe uważał to miejsce za najpiękniejsze pośród wszystkich, które odwiedził. Nie dziwię mu się. Położone ok. 70 km od Lucerny Andermatt jest największą pośród trzech wiosek doliny Urserntal i zdaje się być modelowym przykładem idyllicznego alpejskiego krajobrazu. Monumentalne góry, wodospady, oczka wodne, wioski pełne kamiennych i drewnianych domów, sylwetki pasących się krów na pastwiskach. Popijając kawę na tarasie hotelu Radisson Blu, patrzę na ośnieżone szczyty gór i wiem, że mógłbym tak spędzać całe dni. Czas jednak wyruszyć w drogę: w dolinie wytyczono całą sieć szlaków pieszych, zarówno tych jednodniowych, jak i dłuższych. Kto ma więcej sił, może wybrać się na mający ponad 80 kilometrów i podzielony na pięć etapów „Szlak czterech źródeł”, przecinający masyw św. Gotarda. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii.
7 szwajcarskich szczytów, na które dotrzesz kolejką
Podziwianie alpejskich widoków w Szwajcarii jest niezwykle proste – na wiele szczytów wjedziesz wygodnie kolejką.
Pilatus Na sięgający 2132 metrów nad poziom morza szczyt dostaniesz się najbardziej stromą kolejką zębatą świata (48 proc. nachylenia), a jeżeli zdecydujesz się na skorzystanie z oferty któregoś z dwóch górskich hoteli, widoki na Alpy możesz podziwiać przez całą dobę. Przy dobrej pogodzie z Pilatusa da się dostrzec aż 73 szczyty. Za dnia wybierz się na wycieczkę w poszukiwaniu koziorożców alpejskich, przetestuj menu którejś z pięciu górskich restauracji lub sprawdź własne możliwości w parku linowym w drodze na Pilatus – do dyspozycji jest aż 10 tras o różnym stopniu trudności. Engelberg-Titlis Gondola sunie w górę, obracając się wokół własnej osi. Wystarczy usiąść i podziwiać panoramę okolic przez szerokie oszklenia. Kolejka linowa – Rotair - to ostatni etap podróży na górę Titlis. Zaczynasz w wiosce Engelberg, przesiadając się na stacjach Trübsee i Stand, by po pół godzinie osiągnąć szczyt tzw. „małego” Titlis (Klein Titlis). Gdy nacieszysz wzrok panoramą alpejskich szczytów i lodowców, wybierz się na spacer po najwyżej położonym wiszącym moście w Europie i pomknij w dół półkilometrową tyrolką. A na koniec odpocznij na hamaku, grzejąc się w słońcu nad jeziorem Trübsee. Schilthorn Startująca w Stechelbergu kolejka linowa wiezie pasażerów prosto w świat Jamesa Bonda. Góra Schilthorn (2 970 m), która jest celem podróży, pojawiła się w filmie „W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości” z 1969 roku. Rola agenta 007 przypadła wówczas George’owi Lazenby. Od tego czasu Schilthorn stał się celem wycieczek miłośników filmów o Bondzie. Goście mogą odwiedzić interaktywną wystawę „Bond World 007”, zobaczyć aleję „007 Walk of Fame” lub zjeść lunch w obracającej się restauracji Piz Gloria, dającej możliwość zobaczenia pełnej panoramy Alp. W lokalu spróbujesz „bondowskich” potraw, a gdy wybierzesz się do łazienki, przy spuszczaniu wody usłyszysz fragmenty ścieżki dźwiękowej z filmu. Mont Fort Na sięgający 3329 m nad poziom morza szczyt można dostać się kolejkami linowymi, startując z wiosek Verbier lub Siviez. Ta podróż ma cztery etapy, a podczas ostatniego suniesz przez blisko pół kilometra nad lodowcem. Później czeka jeszcze krótka wspinaczka po kamiennych schodach i po chwili jesteś już przy krzyżu wyznaczającym szczyt. Lodowiec zapewnia możliwości szusowania na nartach nawet latem, w wakacje większość osób przyjeżdża tu jednak dla widoku na wysokie góry (w zasięgu wzroku jest ponad 50 alpejskich szczytów), śnieżne masywy oraz doliny poniżej. Szczególną popularnością cieszą się wycieczki na Mont Fort podczas pełni księżyca oraz na wschód słońca. Klein Matterhorn Na najsłynniejszą górę Szwajcarii – Matterhorn - kolejką linową wjechać się nie da, możesz jednak wybrać się gondolą na tzw. „mały” Matterhorn (Klein Matterhorn). To skalista góra wznosząca się na niemal 4 tys. metrów, a z jej szczytu doskonale widać zarówno główny Matterhorn, jak i pobliskie góry. Wokół stacji kolejki wzniesiono kompleks Glacier Paradise – jednym z jego punktów jest Pałac Lodowy, ale jest tu też sala kinowa, platforma widokowa oraz najwyżej położona górska restauracja na kontynencie. Możesz więc wypić kawę lub zjeść lunch oddychając krystalicznie czystym, wysokogórskim powietrzem. A później wyruszyć w dalszą drogę: Matterhorn Alpine Crossing umożliwia bowiem przeprawę kolejką linową aż na włoską stroną. Gondola sunie nad lodowcami, tuż obok Matterhornu aż do Testa Grigia. Jungfraujoch Już od ponad stu lat koleje Jungfrau wożą pasażerów na jedną z wyżej położonych w Europie stacji kolejowych (ok. 3500 m n.p.m.). Podróż przewiduje przemieszczanie się zarówno pociągiem szynowym, jak i kolejką linową. Trasa pociągu biegnie częściowo tunelem, z kolejki widać natomiast wioski, alpejskie doliny, a później szczyty gór. U celu czeka wyglądające nieco surrealistycznie obserwatorium astronomiczne, zbudowane w 1937 roku, oraz punkt widokowy z panoramą na Jungfrau, Finsteraarhorn (najwyższy szczyt w regionie) oraz Mönch. Tuż obok Jungfrau początek ma lodowiec Aletsch, który rozlał się po dolinie na długości aż 20 km. To najdłuższy lodowiec Alp. Mittelallalin Zatoczenie pełnego koła zajmuje godzinę. Restauracja Allalin jest najwyżej położoną obrotową restauracją na świecie (3500 m n.p.m.), a szerokie przeszklone ściany pozwalają podczas posiłku cieszyć się widokiem wznoszących się wokół czterotysięczników. Mimo sporej wysokości, można tu dotrzeć koleją – część trasy biegnie pod ziemią. Pierwszym etapem podróży jest przeskoczenie gondolą z Saas-Fee do Felskinn, gdzie wsiada się do metra Alpin wiozącego już do Mittelallalin. Rozciąga się stąd widok na kilka szczytów, a jeżeli czujesz się na siłach, możesz wybrać się na wyprawę wspinaczkową, być może zdobywając swój pierwszy czterotysięcznik. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii.
Aktywność na łonie natury, lokalne atrakcje i sezonowe dania. Szwajcarzy do perfekcji opanowali sztukę wypoczynku w zrównoważonym stylu.
Ponad 65 tysięcy kilometrów oznakowanych tras pieszych. Próbuję sobie przełożyć w głowie tę liczbę na rzeczywistość. Jak wiele mieści się w niej alpejskich łąk, szczytów, górskich lasów, wodospadów i jezior. I ile czasu by potrzeba, by przemierzyć każdy kilometr? Ten ogrom możliwości jest jednym z sygnałów mówiących o tym, jak ważna dla Szwajcarów jest możliwość przebywania pośród natury. Przez dekady wytyczono w tym kraju na tyle gęstą sieć szlaków, że bez trudu odnajdzie się tu każdy: zarówno doświadczony alpinista, jak i rodzina z dziećmi, która chce po prostu wybrać się kilkugodzinną wycieczkę. Wszędzie czeka coś do odkrycia, a różnorodność tutejszych krajobrazów sprawia, że nawet wytrawny miłośnik outdooru nie poczuje się tu znudzony. Sposób na zrównoważone podróże Gdy rozmawiam ze szwajcarskimi przewodnikami o fenomenie turystyki „w plenerze”, przyznają, że duże znaczenie mają z pewnością tutejsze warunki – ten kraj aż prosi się o pieszą lub rowerową eksplorację. Żyjące w bliskości gór szwajcarskie społeczeństwo niemal od zawsze z tych możliwości korzystało, tradycja wędrówek jest tu więc żywa od pokoleń. Niewielkim wyzwaniem było więc wprowadzenie w życie postulatów zrównoważonej turystyki, podstawowe jej idee Szwajcarzy mają już bowiem przećwiczone od lat. A więc nie tylko wypoczynek w otoczeniu przyrody i skupienie się na lokalności, ale też korzystanie z przyjaźniejszego dla środowiska transportu publicznego (przede wszystkim z kolei), unikanie tłumów, wybieranie do zwiedzania mniej popularnych miejsc, planowanie dłuższych pobytów i urlopu nie tylko w szczycie sezonu, ale też w pozostałe pory roku. Szwajcarzy podróżowali w ten sposób niemal od zawsze i do podobnego podejścia zachęcają też turystów z innych krajów, przekonując, że wypoczynek zgodny z ideą zrównoważonej turystyki – w tym kraju określanej zgrabnym hasłem Swisstainable – może być niezwykle przyjemny. Sezonowa kuchnia, regionalne atrakcje Wyruszenie nawet na krótką wędrówkę pozwala zanurzyć się w lokalną scenerię i docenić wszelkie jej aspekty, takie jak tradycyjne zwyczaje mieszkańców bądź regionalna kuchnia. Przemierzając szlaki, natkniemy się na pasterzy, rzemieślników, producentów rękodzieła, ale też na większe i mniejsze święta i imprezy. I oczywiście, na restauracje i niewielkie lokale serwujące sezonowe dania. I to właśnie ze względu na tę sezonowość, warto wybierać się na szlak o różnych porach roku, każda bowiem oferuje coś innego. Szczególna pod tym względem wydaje się wczesna jesień, gdy możemy skorzystać z obfitości dojrzałych owoców i warzyw, grzybów, serów, świeżo złowionych ryb, a przy odrobinie szczęścia nawet młodego, pierwszego wina bądź – jeżeli wino nie zdążyło jeszcze sfermentować – winnego moszczu. Tradycyjna szwajcarska kuchnia ma rodowód wiejski – poza miastami zawsze wykorzystywało się produkty, które były akurat dostępne. Posiłki zabierało się ze sobą do pracy w polu lub w góry, były więc łatwe w przygotowaniu. W cieplejsze pory roku pojawiało się więcej warzyw, w chłodniejsze bardziej kaloryczne i rozgrzewające składniki. Ta idea jest tak głęboko zakorzeniona w tutejszej tradycji, że sezonowość wciąż odgrywa istotną rolę przy opracowywaniu restauracyjnych jadłospisów, nawet jeżeli posiłki nie są już tworzone z myślą o pracujących rolnikach, pasterzach czy drwalach. Wędrowanie (lub jazda na rowerze) po szwajcarskich szlakach pozwala przede wszystkim poznać kuchnię lokalną – poza miastami dania tworzy się z produktów, które powstały w najbliższym sąsiedztwie, wyhodowane na okolicznych polach lub dostarczonych przez pasjonatów pracujących w rodzinnych przetwórniach. To samo danie może więc różnić zależnie od regionu, i zazwyczaj też smakuje najlepiej w otoczeniu, w którym powstało – z widokiem na lasy bądź góry, pola i wioski, w których ludzie jadali te potrawy od pokoleń. Dzięki tym doświadczeniom podróż przez Szwajcarię staje się jeszcze ciekawsza. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii.
Kolejami Retyckimi z północy na południe
To nie jest szybka podróż. Powolność jest jednak jedną z jej zalet.
Z samego rana stawiam się na peronie w Chur, by wskoczyć do Ekspresu Bernina obsługiwanego przez Koleje Retyckie. Powiezie mnie przez 144 km na południe Szwajcarii, aż do Tirano. Ta podróż potrwa cztery godziny i przez ten czas przeniosę się wprost z alpejskiej scenerii do świata niemal śródziemnomorskiego. Ale też przebędę trasę, która wpisana została na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i uchodzi za jedną z najbardziej spektakularnych dróg kolejowych na świecie. Koleje Retyckie, będące lokalnym przewoźnikiem w Gryzonii (największym kantonie w Szwajcarii), powstały w XIX wieku, gdy na pomysł połączenia górskich kurortów z włoskimi miastami wpadł przebywający w Davos Holender Willem Jan Holsboer. Dziś Koleje Retyckie to łącznie 384 kilometry torów, z których aż jedna trzecia biegnie powyżej 1500 metrów nad poziomem morza. Spektakularna Albula Gdy wsiadam do panoramicznych wagonów, mam wrażenie, że ten pociąg niemal w całości składa się z szyb – okna są ogromne, ciągnąc się od podłogi i łagodnym łukiem zahaczając o sufit. Podczas jazdy zamieniają się w ekran, na którym przesuwa się szwajcarski krajobraz. To właśnie dla tego widoku wybiera się ten pociąg. Nie dziwi mnie więc, że w wagonie nikt nie czyta, nie przegląda telefonu czy nie zajmuje się pracą – wszyscy skupiają uwagę na tym, co dzieje się za oknami. Przecinamy zielone łąki i zbliżamy się do ośnieżonych szczytów Alp, by dotrzeć do Thusis. To od tego miejsca zaczyna się najbardziej spektakularny odcinek trasy, prowadzący pomiędzy Doliną Albula a Przełęczą Bernina. Zakręty, wysokie kamienne wiadukty i łukowate tunele pozwalają pociągom wspinać się na tysiąc metrów bez pomocy zębatek. Najbardziej znanym punktem jest wiadukt Landwasser. Pociąg wjeżdża na niego na przedostatnim zakręcie przed Flisur, gigantyczną konstrukcję widzę już jednak z oddali wcześniej. Im jesteśmy bliżej, tym większe robi wrażenie – przeprawa wsparta jest na sześciu pylonach i ciągnie się nad rzeką Landwasser przez 142 m, wznosząc się na 65 m i zataczając łagodny łuk. Zbudowana w latach 1901-1902 konstrukcja powstała przy wykorzystaniu dwóch dźwigów, bez użycia rusztowań. I choć podczas tej podróży ograniczam robienie zdjęć skupiając się na chłonięciu krajobrazu, to gdy docieramy do wiaduktu, przyklejam się z aparatem do okna. Postój na muzeum W Bergün robię przystanek, by zajrzeć do Muzeum Kolejnictwa Albula. Pochylam się w nim nad zachwycającą bogactwem detali makietą – pomiędzy miniaturowymi budynkami, po wiaduktach i przez tunele pędzą pociągi, będąc lilipucim odwzorowaniem tutejszego świata. W placówce zgromadzono też sporo eksponatów przybliżających historię Kolei Retyckich, stoi tu także jedna z najstarszych lokomotyw typu „Krokodyl”, wprowadzona do użytku w Szwajcarii w 1919 roku. Maszyna wzięła nazwę od nietypowego kształtu – jej przód i tył są niskie i wydłużone, przypominając pysk aligatora. W tamtych czasach „Krokodyl” były technologicznym novum. Sposobem na przeniesienie się w przeszłość jest symulator, który pozwala poprowadzić pociąg przez krajobrazy Gryzonii. Wskakuję ponownie do Ekspresu Bernina, korzystając z następnego połączenia, choć przez chwilę kusi mnie, by wybrać się na szlak Via Albula/Bernina, który wytyczono wzdłuż torów i dostać się do kolejnej stacji pieszo. W ten sposób można połączyć turystykę pieszą z podróżami koleją. Zostawiam jednak tę przyjemność na następny raz. Zaraz za Bergün zaczyna się odcinek, na którym inżynierowie musieli wykazać się wyjątkową pomysłowością. Na dystansie zaledwie 6,5 km pociągi pokonują aż 417 m wysokości. By mogły poradzić sobie z tym wyzwaniem, zaprojektowano cztery wiadukty i trzy spiralne tunele pozwalające zniwelować stromizny. Muszla ślimaka Te inżynieryjne cuda przeplatają się dalej, aż do końca trasy, z kolejnymi miejscami, których grzech byłoby nie zobaczyć. Przystanek Morteratsch pozwala przyjrzeć się lodowcowi i przekonać się na własne oczy, jak zmiany klimatu wpływają na cofanie się lodowego masywu. Dalej jest najwyżej położona na trasie stacja Ospizio Bernina (2253 m n.p.m.) oraz Alp Grüm (2091 m n.p.m.), gdzie przewidziano dziesięciominutowy postój na sesje fotograficzne lodowca Palü i doliny Poschiavo. Przed dotarciem do celu, pociąg pokonuje spiralny wiadukt Brusio. Jego kształt, przypominający muszlę ślimaka, pozwolił zmniejszyć nachylenie torów do akceptowanych 7 procent. Do Tirano wjeżdżamy ulicami miasta, bo to wprost na nich ułożono tory – gdy pojawia się pociąg, ruch samochodowy zostaje wstrzymany. Wysiadając na stacji, mimo kilku godzin spędzonych w pociągu, czuję niedosyt. I wiem już, że wybiorę tę samą trasę w drodze powrotnej. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii.
Najdłuższy tunel na świecie. Jest długi jak dystans z Konina do Kalisza
Kolejowy tunel bazowy świętego Gotarda to najgłębszy i najdłuższy tunel na świecie. Oddane do użytku w 2016 roku połączenie prowadzi przez serce Alp Szwajcarskich. Aby tunel mógł powstać, inżynierowie musieli wkopać się na głębokość ponad 2 km wgłąb góry.
W tym artykule: Najdłuższy tunel na świecie Jak budowano najdłuższy tunel na świecie? Pierwszy tunel pod Przełęczą Świętego Gotarda Najdłuższy tunel w Polsce W 1402 roku walijski kronikarz Adam z Usku wybrał się do Rzymu. Jadąc wozem zaprzęgniętym w woły przez dziką i odludną przełęcz Świętego Gotarda w Alpach, był tak przerażony, że poprosił przewodników, żeby zawiązali mu oczy. Nie chciał patrzeć dookoła. Walijczyk nie był pierwszym alpejskim wędrowcem, który żałował, że nie ma innej drogi. Od tysięcy lat Alpy stanowiły przeszkodę dla podróży i handlu na kontynencie, a ich przebycie wiązało się z ryzykiem. Na ułatwienie trzeba było czekać setki lat. Najdłuższy tunel na świecie Tunel bazowy Świętego Gotarda otwarto w 2016 roku po ponad dekadzie mozolnej pracy setek robotników w granitowym rdzeniu potężnego masywu górskiego. Najgłębszy i najdłuższy tunel na świecie prowadzi z włoskojęzycznego kantonu Ticino na północ ku miasteczku Sedrun w środkowej części Szwajcarii. Tunel mierzy aż 57 km długości. To mniej więcej tyle, ile wynosi odległość z Konina do Kalisza. Podziemna konstrukcja jest zatem dłuższa nić 50-kilometrowy tunel pod Kanałem La Manche czy dotychczasowy rekordzista – 54-kilometrowy tunel Seikan w Japonii. Najdłuższy tunel w Europie i na świecie wyróżnia się też inżynierią. Podczas gdy starsze tunele prowadzą pod stosunkowo płytkimi akwenami, tunel w Szwajcarii przecina gęste skały ogromnego masywu górskiego. Nikt wcześniej nie próbował wwiercić się tak głęboko wgłąb góry. 5 najdłuższych tuneli na świecie Tunel bazowy Świętego Gotarda w Szwajcarii (57 km) Tunel Seikan w Japonii (54 km) Eurotunel pod Kanałem La Manche (50 km) Tunel Yulhyeon w Korei Południowej (50 km) Tunel Songshan w Chinach (39 km) Otwarcie tunelu pod przełęczą Świętego Gotarda znacznie ułatwiło komunikację między północną a południową Europą. Szybkie pociągi pasażerskie z Zurichu do Mediolanu mogły pojechać w prędkością nawet 250 km/godz. Znacznie skróciła się również podróż samochodem. Zamiast 4 godzin wystarczą 2 godziny, by dotrzeć do północnych Włoch. Kolejną zaletą tunelu jest przerzucenie części transportu towarów na pociągi. To z kolei pozwoliło zmniejszyć liczbę samochodów transportowych na drogach Szwajcarii. Każdego roku przez tunel przewożonych jest 40 mln ładunków. Jak budowano najdłuższy tunel na świecie? Tunel bazowy Świętego Gotarda omija najwyższe i najcięższe wierzchołki Alp. Podczas budowy brano pod uwagę budowę geologiczną gór i unikano miejsc, w których mogłyby pojawić się problemy z wodą gruntową. To z tego powodu droga tunelu jest tak kręta. Co ciekawe, prace geologiczne rozpoczęto aż 10 lat wcześniej. Tyle czasu było potrzebam aby pobrać odpowiednie próbki podłoża, wykonać pomiary teledetekcyjne i sporządzić mapę wszystkich części masywu z dokładnością do 10 metrów. W trakcie budowy robotnicy wydobyli 25 mln ton skał. Taką ilością kamienia można by zapełnić pociąg towarowy ciągnący się z Zurychu do Nowego Jorku. A nawet zbudować 5 pełnowymiarowych replik Piramidy Cheopsa. Część odpadów zatopiono w Jeziorze Czterech Kantonów w pobliżu Lucerny. Stworzono w ten sposób kilka wysepek pod lęgowiska ptaków. Bardziej wartościowy materiał zmielono na kruszywo i wykorzystano podczas budowy tunelu. W sumie powstało 150 km podziemnych transportowych nitek: dwie główne plus kilometry innych pomieszczeń takich jak: szybów technicznych, wyjść ewakuacyjnych, kanałów wentylacyjnych rozjazdów umożliwiających przejazd z jednej nitki do drugiej. Rozmiary pracujących na budowie maszyn odpowiadały skali przedsięwzięcia. Gigantyczne pełzające urządzenie zwane Robakiem, które wykonywało betonową obudowę i układa rury odwadniające, miało prawie 600 m długości. Cztery maszyny drążące o średnicy 10 m, zwane TBM, ważyły po 2700 ton. Każda wydłubywała 20–25 m dziury w litej skale, zabezpieczając nowy odcinek tunelu bolcami, torkretem i stalową siatką. Urządzenia pochłaniały codziennie tyle prądu co 5 tys. domów jednorodzinnych. Podobnie jak statki, TBM-y mają nazwy – „Sissi”, „Heidi”, „Gabi 1” i „Gabi 2”. Grobowiec Pierwszego Cesarza Chin nadal jest owiany tajemnicą. Skrywa niezwykły skarb Grobowiec pierwszego cesarza Chin jest uważany za jedno z największych archeologicznych odkryć w historii. Zawiera on niezwykłe skarby, które do dziś pozostają niewidoczne dla oka. Pierwszy tunel pod Przełęczą Świętego Gotarda Na początku XIX wieku w Alpach coraz bardziej dała się we znaki potrzeba poszerzenia dróg i budowy solidniejszych przejazdów dla powozów. Poeta William Wordsworth, który przejeżdżał tędy w roku 1820 w drodze do Włoch, narzekał na apodyktycznych, okrutnych, bezbożnych drani, którzy odarli przyrodę z niezwykłych miejsc, wycinając drogi przez Alpy. Zapewne nie umiałby sobie wyobrazić tego, co nastąpiło potem. Około roku 1870 dotarła tu kolej. To było monumentalne przedsięwzięcie, obejmujące m.in. wykonanie 15-kilometrowego tunelu w granicie. Jego drążenie zajęło 10 lat i kosztowało życie co najmniej 199 ludzi. Szwajcarski inżynier Louis Favre, który nadzorował prace, zmarł z powodu udaru na kilka zaledwie miesięcy przed ukończeniem przedsięwzięcia. Inauguracyjny pociąg przejechał tunelem w 1882 roku. Pasażerowie sączyli szampana, pokonując dystans między Mediolanem i Lucerną w 10 godzin. W ciągu pierwszego roku tę podróż odbyło ćwierć miliona ludzi. A liczby rosły. Po upływie stulecia – w 1980 roku – oddano do użytku drugi tunel pod przełęczą, dla samochodów. Długości 16,6 km tunel był wówczas najdłuższy na świecie. Najdłuższy tunel w Polsce Najdłuższy tunel w Polsce to fragment drogi ekspresowej S2 w Warszawie. Fragment trasy prowadzi pod Ursynowem, jedną z największych stołecznych dzielnic mieszkaniowych. Otwarty w 2021 roku tunel jest częścią południowej obwodnicy Warszawy. Ile ma najdłuższy tunel w Polsce? 2,3 kilometra. To wydaje się niewiele w porównaniu ze szwajcarskim gigantem. Należy jednak pamiętać, że nasz kraj jest stosunkowo płaski i na większości obszaru Polski nie ma potrzeby budowania tuneli. Mimo to niedawno ogłoszono plany budowy jeszcze dłuższego tunelu w Polsce. Tunel pod Odrą w Szczecinie, który ma być częścią trasy S6, jeśli powstanie, będzie dwukrotnie dłuższy od tunelu warszawskiego. Połączenie długości 5 km ma powstać między Jeziorem Dąbie a Zalewem Szczecińskim. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Pociągiem przez Szwajcarię. Rozmawiamy z Adrianą Czupryn
Jak zorganizować podróż pociągiem przez Szwajcarię? Co zwiedzić w kraju Helwetów? Kiedy najlepiej odwiedzić szwajcarskie Alpy? O pomysłach na wakacje z jednym z najurokliwszych państw Europy opowiada Adriana Czupryn ze Szwajcarskiej Organizacji Turystycznej.
W tym artykule: Pobierz bezpłatny interaktywny przewodnik o Grand Train Tour Podcast National-Geographic.pl „Pociągiem przez Szwajcarię" Szwajcaria to niewątpliwie jeden z najciekawszych kierunków wakacyjnych tego roku. Z tego powodu redakcja magazynu National Geographic przygotowała specjalne wydanie magazynu z aż 21 pomysłami na podróż do tego kraju. Numer jest wciąż dostępny w naszym sklepie internetowym. Pobierz bezpłatny interaktywny przewodnik o Grand Train Tour 11 dużych jezior, cztery języki urzędowe, pięć miejsc wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO i 1280 km spektakularnych widoków. Grand Train Tour of Switzerland to jedyna w swoim rodzaju okazja, by podróżować po Szwajcarii panoramicznymi pociągami na jednym bilecie, wsiadać i wysiadać, gdzie się chce, na ile się chce, i jechać dalej. Możemy wymyślić sobie własną trasę lub skorzystać z gotowych propozycji. Kombinacji jest mnóstwo. Najważniejsze zaś jest to, że pociągi zabiorą nas do wszystkich największych atrakcji i zabytków tego kraju. Ale dzięki Swiss Travel Pass można jeździć nie tylko pociągami, ale też autobusem, a nawet pływać statkiem. Dodatkowo w ramach biletu otrzymujemy bezpłatny wstęp do 500 muzeów. Nasi autorzy – Michał Cessanis oraz Michał Głombiowski – przejechali dwa odcinki tej ekscytującej trasy i podzielili się swoimi wrażeniami. No to w drogę! Te wszystkie informacje – i jeszcze więcej – znajdziecie w naszym interaktywnym przewodniku o Grand Train Tour. Do znalezienia pod poniższym linkiem. Podcast National-Geographic.pl „Pociągiem przez Szwajcarię" Nowy odcinek podcastu National-Geographic.pl, którego bohaterką jest Adriana Czupryn, możecie obejrzeć i posłuchać poniżej. Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. View Ediplayer on the source website Adriana Czupryn jest szefową polskiego oddziału Szwajcarskiej Organizacji Turystycznej. Jest też autorką książek i przewodników po Szwajcarii. W rozmowie z Łukaszem Załuskim opowiada o swoich ulubionych szlakach w Alpach, kiedy najlepiej zaplanować podróż oraz jak zorganizować wycieczkę Grand Train Tour. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Film, po którym zapragniesz jechać do Szwajcarii. Trwa tylko 4 minuty
Jak zrobić dobrą reklamę? Odpowiedź z pewnością zna Switzerland Tourism, czyli oficjalna organizacja turystyczna Szwajcarii. Najnowszy spot, z udziałem Rogera Federera i Trevora Noah, promujący ten alpejski kraj stał się hitem w sieci.
W tym artykule: Roger Federer rozpoczął współpracę z Switzerland Tourism Roger Federer i Trevor Noah w kampanii Switzerland Tourism Szwajcaria słynie z doskonałej czekolady, wysokiej jakości zegarków i zapierających dech w piersiach widoków. Miłośnicy sportu z pewnością dodaliby do tej listy doskonałych narciarzy i jeszcze lepszych tenisistów. Bo to właśnie w tym liczącym niespełna 9 mln mieszkańców kraju wychowali się utytułowana Martina Hingis czy Roger Federer. Wielokrotny mistrz turniejów wielkoszlemowy i były lider rankingu ATP niedawno został ambasadorem turystyki Szwajcarii. Roger Federer rozpoczął współpracę z Switzerland Tourism We wrześniu 2022 roku Roger Federer oficjalnie zakończył sportową karierę. Choć wielu kibiców spodziewało się takiego obrotu spraw, decyzja szwajcarskiego mistrza poruszyła wielu, nie tylko fanów tenisa. Sławny zawodnik z Bazylei jest jednym z najpopularniejszych sportowców w historii. Nic więc dziwnego, że współpracę z 41-latkiem postanowił nawiązać Switzerland Tourism, czyli oficjalna organizacja turystyczna Szwajcarii. Trudno bowiem o lepszą reklamę niż zwycięzca 20 turniejów wielkoszlemowy, medalista olimpijski i były lider światowego rankingu tenisistów, którego w mediach społecznościowych śledzą miliony fanów z całego świata. – Bywam na całym świecie, ale moim ulubionym miejscem zawsze pozostawała Szwajcaria. Zawsze czułem, kiedy wchodziłem na boisko, że reprezentuję Szwajcarię. Byłem bardzo dumny, że robię to przez pierwsze 22 lata w trasie i zawsze tak będzie. Połączenie sił z ST jest teraz dla mnie logicznym krokiem – podkreśla Federer. – To idealne połączenie, ponieważ Szwajcaria i jej nieskalany charakter wyraźnie przyczyniły się do bezprecedensowej kariery Rogera. Switzerland Tourism i Roger Federer podzielają niezliczone wartości. Nawiązanie tego partnerstwa jest wyjątkową szansą i ma dla nas ogromne znaczenie – dodaje z kolei Martin Nydegger, dyrektor generalny Switzerland Tourism. W Szwajcarii powstaje największy drewniany drapacz chmur na świecie. Jak go zaprojektowano? Największy drewniany drapacz chmur na świecie będzie kamieniem milowym w architekturze. Co wiadomo o przełomowej budowie? Roger Federer i Trevor Noah w kampanii Switzerland Tourism Na pierwsze efekty współpracy nie trzeba było długo czekać. Już w maju 2021 roku, czyli zaledwie miesiąc po tym, jak Switzerland Tourism i Roger Federer połączyli siły, w sieci pojawił się pierwszy materiał promujący kraj Helwetów z udziałem utytułowanego tenisisty. W reklamie, oprócz wielkiego mistrza, pojawił się także Robert De Niro. W trwającym 90 sekund spocie Federer próbuje przekonać znanego amerykańskiego aktora i reżysera, by ten wziął udział w akcji promującej Szwajcarię. Jeden z najpopularniejszych aktorów Hollywood odrzuca propozycję, bo jak uważa, że „Szwajcaria jest zbyt idealna”, a on sam jest „aktorem, który potrzebuje dramatu”. Reklama kończy się chwytliwym hasłem – „Jeżeli potrzebujesz wakacji bez dramatu, wybierz Szwajcarię”. Do kolejnego projektu promującego ojczyznę Federera zaproszono aktorkę Anne Hathaway. Na tym jednak nie koniec. W najnowszym spocie do byłego lidera rankingu tenisistów dołączył słynny południowoafrykański komik o szwajcarskich korzeniach – Trevor Noah. Tym razem kampania reklamująca kraj Helwetów skupia się na Grand Train Tour of Switzerland. Nie od dziś wiadomo, że podróżowanie panoramicznymi pociągami to jeden z najlepszych sposobów na odkrywanie tego malowniczego kraju. Cały filmik z udziałem Roger Federer i Trevora Noah do sprawdzenia poniżej. Ostrzegamy – po obejrzeniu tego nagrania zapragniesz zrobić coś podobnego. View oEmbed on the source website Planujesz podróż do Szwajcarii? Więcej praktycznych informacji dotyczących wyjazdu znajdziesz na stronie Narodowej Organizacji Turystycznej Szwajcarii – myswitzerland.com. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zaplanuj podróż pociągiem przez Europę. Oto gotowe propozycje tras na lato
Kolejowe podróże po Europie cieszą się rosnącą popularnością już od kilku lat. Zobacz jedne z najciekawszych tras.
W tym artykule: Europa Wschodnia: Z Budapesztu do Splitu Europa Zachodnia: Z Londynu do Paryża, Brukseli lub Amsterdamu Szwajcaria i Włochy: Bernina Express Podróże koleją cieszą się coraz większą popularnością. Sprzyjają temu promocje przewoźników i powstawanie kolejnych międzynarodowych tras. Pod tym względem prym wiedzie Hiszpania, gdzie w 2022 roku można było podróżować za darmo. Obecnie między najważniejszymi miastami w kraju nadal można poruszać się budżetowo. Ważnym argumentem przemawiającym za jazdą pociągiem jest ekologia. Kolej to bardziej zrównoważony środek transportu niż samolot czy samochód. Co prawda podróż pociągiem trwa dłużej niż lot samolotem, ale to nie oznacza, że musi się dłużyć. Przewoźnicy oferują podróżnym coraz więcej udogodnień. W niektórych miejscach warto wybierać kolej ze względu na mijane krajobrazy. Oto trzy zachwycające trasy w Europie. Warto dodać je listy podróży na rok 2023. Europa Wschodnia: Z Budapesztu do Splitu W zależności od tego, o której godzinie złapiesz pociąg Adria InterCity z Budapesztu do Splitu, masz szansę przejeżdżać obok węgierskiego jeziora Balaton o zachodzie słońca. Cała trasa trwa w sumie 14 godzin. Jeżeli masz czas, rozważ skorzystanie z pociągów lokalnych przez Zagrzeb. To miasto z katedrą o dwóch wieżach, gwarnymi kawiarniami i intrygującymi muzeami. Gdzie się zatrzymać? Budapeszt: W Budapest – zabytkowy pałac położony przy Alei Andrássy’ego (wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO), bezpośrednio naprzeciwko Opery Państwowej, na najbardziej luksusowej ulicy handlowej miasta, ponownie otworzy swoje podwoje, ożywiając lokalną historię dzięki odważnej interpretacji luksusu przez markę Split: Le Meridien Lav – każdy z 378 pokoi i apartamentów ma okna od podłogi do sufitu, które otwierają się na duże balkony, 50-calowy telewizor Smart TV oraz oddzielną kanapę. Europa Zachodnia: Z Londynu do Paryża, Brukseli lub Amsterdamu Pociągi Eurostar łączą stację St. Pancras w Londynie z Paryżem, Brukselą, Amsterdamem i Lille. Bez limitu wagowego bagażu i transferu z lotniska podróżni mogą wysiąść w centrach miast w ciągu zaledwie kilku godzin. Dlaczego warto? Do wyboru masz paletę atrakcji i doznań: rejs o zachodzie słońca po Sekwanie w Paryżu, wycieczka śladami czekolady po Brukseli, czy odkrywanie arcydzieł sztuki w amsterdamskim Rijksmuseum. Tu znajdziesz nocleg Londyn: St. Pancras Renaissance Hotel – zabytkowy, otwarty w 1873 roku hotel z 245 pokojami gościnnymi. Paryż: Hotel De Berri, Luxury Collection – położony w modnej 8. dzielnicy w samym sercu miasta hotel oferuje 40 indywidualnie zaprojektowanych pokoi i 35 przestronnych apartamentów. Amsterdam: W Amsterdam – intrygująca mieszanka dziedzictwa i współczesnego stylu. Oferuje 238 stylowych pokoi, w tym 23 apartamenty oraz dwa luksusowe apartamenty Extreme WOW. Podróże pociągiem za darmo. Unia Europejska rozdaje tysiące biletów Podróże pociągiem po Europie od kilku lat przeżywają renesans. Sprzyjają temu nowe połączenia i promocje na bilety. Sprawdź, kto może podróżować za darmo. Szwajcaria i Włochy: Bernina Express Przejazd Bernina Express zachwyca niezależnie od pory roku. Czterogodzinna podróż pociągiem łączy miasto Chur w Szwajcarii z Tirano położonym w północnych Włoszech. Latem pociąg przemierza zielone łąki i doliny z widokiem na malownicze górskie wioski. Natomiast zimą ten sam alpejski krajobraz jest nieskazitelnie biały, oferując widok na ośnieżone szczyty i prastare lodowce. Zachwyca nie tylko natura, ale też cuda stworzone przez człowieka: olbrzymi, sześcioprzęsłowy wiadukt Landwasser spinający wysokie zbocza górskie oraz zapętlony wiadukt spiralny w Brusio – ponadstuletnie arcydzieło inżynierii. Zaplanuj nocleg Genewa: Hotel Marriott w Genewie – zaprojektowany, aby zaspokoić wszystkie potrzeby współczesnego podróżnika. Hotel ma 263 pokoje i apartamenty. Dążąc do zmniejszenia wpływu na środowisko, działa zgodnie z hasłem „myśl globalnie, działaj lokalnie”. Zurych: Hotel Marriott w Zurychu – położony w centrum miasta nad brzegiem rzeki Limmat hotel oferuje dogodny dostęp do kultowych atrakcji. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Turysta odnalazł starożytny skarb w szwajcarskich Alpach. Znajdował się w starożytnym miejscu kultu
Archeolodzy twierdzą, że turysta przypadkiem znalazł miejsce kultu, w którym w czasach starożytnych składano ofiary dla bogów. Badacze na miejscu odkryli różne artefakty.
W tym artykule: Archeolodzy odnaleźli w Alpach miejsce kultu starożytnych Rzymian Miejsce to było celem pradawnych pielgrzymek Szwajcaria przez prawie 500 lat znajdowała się pod panowaniem Rzymu Latem 2020 roku pewien turysta postanowił udać się na wycieczkę górską w szwajcarskich Alpach. Zdecydował się na trekking poza tradycyjnym szlakiem. Podczas wędrówki odnalazł monetę, która wyglądała na bardzo starą. Mężczyzna od razu powiadomił Służbę Archeologiczną Kantonu Berno (Archäologische Dienst des Kantons Bern). Ze względu na lockdown i ograniczenia pandemiczne, wykopaliska rozpoczęły się dopiero dwa lata później. Archeolodzy odnaleźli w Alpach miejsce kultu starożytnych Rzymian Podczas badań archeologicznych zespół odkopał w sumie ok. 100 monet, 27 drobnych kryształów, 59 rzymskich gwoździ do butów, zdobione broszki i fragment tabliczki wotywnej w kształcie liścia. Badacze twierdzą, że w starożytności było to prawdopodobnie miejsce kultu, w którym składano ofiary bogom. – W Alpach co jakiś czas odnajdywano monety z czasów starożytnego Rzymu. Jednak to miejsce u podnóża Ammertenhor jest niezwykłe głównie ze względu na wielkość skarbu i jego lokalizację – powiedziała w rozmowie z Newsweekiem Regula Gubler, archeolożka i główna kierowniczka wykopalisk. To najpiękniejsza górska droga w całych Alpach. Uwaga: po obejrzeniu tej galerii zapragniesz tam być [GALERIA] Absolutna cisza, wielkie przestrzenie i piękno. 110% piękna! Przejazd malowniczą drogą wysokoalpejską Großglockner to niesamowite przeżycie. – Rzymskie artefakty odkrywano zazwyczaj na przełęczach. To miejsce jest jednak bardzo daleko ludzkich osad, zarówno tych współczesnych, jak i tych z czasów starożytnych – dodaje uczona. Szwajcarska badaczka podkreśla, że w starożytności ludzie mieszkali w Alpach, ale podobnie jak dziś, żyli zazwyczaj w dolinach. Miejsce to było celem pradawnych pielgrzymek Tymczasem miejsce kultu znajdowało się na wysokości 2590 m n.p.m. na płaskowyżu pomiędzy górami Ammertenhorn i Wildstrubel. Aby dotrzeć stąd do najbliższego szlaku, należy liczyć się z kilkugodzinną wędrówką. – Aby przeprowadzić wykopaliska, musieliśmy dotrzeć tam z namiotami i zapasami na wiele dni. Rozbiliśmy w tym miejscu obóz, co również było niezwykłym doświadczeniem – przyznaje Gubler. Góry od zawsze były silnie związane z bogami. Majestatyczne i olbrzymie masywy, które sprawiały wrażenie, że dotykają nieba, były dla ludzi swego rodzaju bramą prowadzącą do przestworzy i miejscem spotkań z siłami wyższymi. To właśnie na górze Synaj Mojżeszowi objawił się Jahwe, a na szczycie Olimpu mieszkały greckie bóstwa. Podobnie było w mitologii słowiańskiej. Ludy, które zamieszkiwały dzisiejsze Czechy, Słowację i Polskę, wierzyły, że na górskich szlakach można spotkać m.in. Radogosta. Budowle starożytnego Rzymu. 11 najsłynniejszych obiektów, które warto zobaczyć Budowle Starożytnego Rzymu na długie lata stały się wzorem dla architektów z całej Europy. Jakie budowle znajdowały się w Starożytnym Rzymie? Zapraszamy na wycieczkę szlakiem najważniej... Archeolodzy twierdzą, że w dawnych czasach płaskowyż mógł być miejscem pielgrzymek. Odnalezione artefakty są podobne do tych, które składano w innych świętych miejscach, które są znane z czasów rzymskich. Co więcej, kilkanaście kilometrów dalej w przeszłości odnaleziono rzymskie sanktuarium poświęcone bogom gór. Z kolei w mieście Thun znajdowało się kilka świątyń z okresu panowania Cesarstwa. W jednej z nich odkryto tabliczkę, która wspominała nieznane żeńskie bóstwo. Szwajcaria przez prawie 500 lat znajdowała się pod panowaniem Rzymu – Odkrycie pokazuje, że rzymska populacja regionu czciła góry nie tylko z daleka, ale również udawała się na wędrówki, aby znaleźć się blisko bogów – twierdzi Gubler. – Nasze badania są na razie w fazie wstępnej, ale już teraz możemy stwierdzić, że ludzie przychodzili tutaj, aby prosić bogów o różne łaski lub dziękować im za pomyślności – dodaje uczona. Gubler zwraca również uwagę, że obecność kryształów może być pewną wskazówką. – Kryształy, które odnaleźliśmy występują w tych górach naturalnie, ale być może to był właśnie powód, dla którego ludzie uważali to miejsce za święte – twierdzą archeolodzy. Szwajcaria znajdowała się pod panowaniem Rzymu od ok. I wieku p.n.e. do ok. 401 roku n.e. Do dziś na terenie całego kraju zachowało się wiele pozostałości dawnych rzymskich budowli, a archeolodzy wielokrotnie odkrywali różne artefakty z tego okresu. Źródło: Archäologische Dienst des Kantons Bern, Newsweek Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Archeolodzy porównali odkrycie na dnie Jeziora Bodeńskiego do Stonehenge. Co tam znaleźli?
Jezioro Bodeńskie imponuje nie tylko rozmiarami. Archeolodzy od kilku lat badają kamienne konstrukcje na jego dnie. Mówią, że to „szwajcarskie Stonehenge”.
W tym artykule: Czy to „szwajcarskie Stonehenge”? Tajemnica podwodnych kamiennych kopców Jezioro Bodeńskie atrakcje. Co warto zobaczyć na miejscu? Najbardziej znana budowla neolityczna na świecie, czyli Stonehenge, doczekała się kilku nieoficjalnych odpowiedników na świecie. Co prawda zastosowanie oryginału do dziś zastanawia naukowców, ale to nie przeszkadza odkrywcom w nazywaniu tak podobnych konstrukcji. „Swoje Stonehenge” mają między innymi Niemcy oraz Kanadyjczycy. Tym razem porównanie do megalitów z Wielkiej Brytanii pojawiło się przy okazji odkryć archeologicznych w Jeziorze Bodeńskim. Co wiadomo o kamiennych konstrukcjach, a co pozostaje tajemnicą? Czy to „szwajcarskie Stonehenge”? Malowniczy akwen jest położony u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Niedawne prace archeologiczne ujawniły prawie 200 kamiennych budowli na jego dnie. Badacze ustalili, że konstrukcje pochodzą z epoki kamienia. Nie wiadomo jednak, kto i dlaczego je zbudował. Badania na miejscu trwają już od kilku lat, a rozpoczęły się w 2015 r. Wówczas w południowej części Jeziora Bodeńskiego odkryto wiele stosów kamieni wykonanych przez człowieka. Kopce są rozmieszczone w odległości około 300 metrów od brzegu. To akurat dość płytka część akwenu, gdzie średnia głębokość nie przekracza 5 metrów. Wszystkie stosy razem tworzą podwodną konstrukcję o długości 10 km. Autorzy badań opublikowanych w 2021 r. podkreślili, że struktury nie powstały w wyniku naturalnych procesów. Najprawdopodobniej wykonali je ludzie żyjący w neolicie. Naukowcy szacują, że część kopców może liczyć nawet 5500 lat. Kamienne stosy nie od razu znalazły się pod wodą. Badacze nie wiedzą jednak, kiedy zalały je wody jeziora. Pewne jest jednak, że był to skutek zmian klimatycznych. Ich następstwem było podniesienie poziomu jeziora o 3 do 5 metrów. Tajemnica podwodnych kamiennych kopców W 2022 r. odbyła się kolejna ekspedycja do zatopionego miejsca. W rozmowie z serwisem IFLScience Urs Leuzinger, badacz z Muzeum Archeologicznego Kantonu Turgowia, opowiedział, że badacze odkryli pod kamieniami kilka drewnianych pali naznaczonych nacięciami kamiennego topora. Inne poprzednie badania Jeziora Bodeńskiego wykazały, że około 3500 r. p.n.e. w okolicy stawiono domy na drewnianych palach. Leuzinger przypuszcza, że nowo odkryte kopce mogły zostać zbudowane przez tę samą społeczność, która zamieszkiwała właśnie te domy. Naukowiec wymienia różne zastosowanie konstrukcji: „Pułapki na ryby, system obronny, czyszczenie pól, platforma kultu, konstrukcja pogrzebowa, kalendarz astronomiczny. Kto wie?”. Badacze nie wiedzą jednak, kto zamieszkiwał okolice Jeziora Bodeńskiego w okresie neolitu, a to znacząco utrudnia udowodnienie związku między kamiennymi stosami a domami. Kultura, dieta, wierzenia i styl życia lokalnych społeczności pozostają tajemnicą. Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii: znaleziono olbrzymi megalityczny kompleks składający się z ponad 500 kamieni Archeolodzy twierdzą, że megalityczny kompleks jest prawdopodobnie jednym z największych w Europie. Kto go zbudował? Jezioro Bodeńskie atrakcje. Co warto zobaczyć na miejscu? Jezioro Bodeńskie to trzecie pod względem wielkości jezioro w Europie Środkowej. Dzięki malowniczemu położeniu cieszy się ogromną popularnością turystów. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mogą objechać akwen na rowerze. Do wyboru są dwa szlaki: krótszy przez Konstancję i Meersburg (ok. 126 km), dłuższy obejmujący brzegi Untersee i Überlingersee (270 km). Po drodze mija się niewielkie miasta i miasteczka na terenie trzech krajów: Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Każde z nich jest na swój sposób inne i wyjątkowe. Przykładowo Konstancja jest typowym miastem uniwersyteckim, a położona „naprzeciwko” Bregencja słynie z organizowania festiwalu operowego. Samo jezioro przyciąga też fanów pływania, żeglowania, czy windsurfingu. A kto nie lubi się moczyć, może popłynąć w rejs statkiem. To jedna z najczęściej polecanych form odkrywania Jeziora Bodeńskiego. Źródła: BORIS, IFLScience. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Ciekawostki o Szwajcarii – poznaj najciekawsze informacje o tym europejskim kraju
Szwajcaria kojarzy się przede wszystkim z neutralnością polityczną, najlepszymi zegarkami świata, najbardziej funkcjonalnymi scyzorykami i oczywiście z bankami. Warto jednak wiedzieć, że ten niewielki kraj skrywa też wiele zaskakujących ciekawostek, o których nie wszyscy słyszeli. Zastanawiasz się, czym może zaskoczyć Szwajcaria? Ciekawostki i zaskakujące fakty dotyczące tego państwa wymieniamy poniżej.
W tym artykule: Ciekawostki o kulturze szwajcarskiej Ciekawostki o edukacji w Szwajcarii Ciekawostki o kuchni szwajcarskiej Ciekawostki o zwiedzaniu Szwajcarii Ciekawostki geograficzne o Szwajcarii Ciekawostki historyczne o Szwajcarii Inne ciekawostki o Szwajcarii Szwajcaria znacząco wyróżnia się na tle pozostałych europejskich państw, nie tylko w kontekście geograficznym czy politycznym, ale także kulturowym. Ta odmienność sprawia, że wymieniając ciekawostki o Europie, warto poświęcić osobny wpis temu krajowi. Mimo że jest niewielki (powierzchnia Szwajcarii to zaledwie 41285 km kw.), bez cienia wątpliwości można zaliczyć go do grona najbardziej interesujących państw Starego Kontynentu. Ciekawostki o kulturze szwajcarskiej Szwajcaria jest krajem bogatym kulturowo, w którym stare tradycje wciąż są kultywowane. Jednocześnie, pozostaje w tej kwestii niezwykle różnorodna. Nie jest to specjalnie zaskakujące. W końcu w Szwajcarii używa się 4 języków urzędowych i licznych dialektów, a obyczaje mieszkańców terenów górskich są zgoła inne niż osób mieszkających w miastach. Otrzymałeś zaproszenie na apero? Nie zdziw się, gdy gospodarz nie poprosi cię, byś usiadł. I odwrotnie, gdy ty organizujesz apero, nie bądź specjalnie gościnny i nie podsuwaj wszystkim krzeseł. Pod tą nazwą kryje się coś w rodzaju stojącej imprezy, choć słowo „impreza” jest tu użyte na wyrost. Ot, zwykłe spotkanie, podczas którego wszyscy stoją z kieliszkami w dłoni i podjadają przekąski z małych talerzyków. Szwajcarzy właśnie tak lubią się bawić. Szwajcarzy są dość powściągliwi w okazywaniu emocji. W miejscu publicznym, właściwie nie usłyszy się tam głośnego śmiechu. Szwajcarzy cenią punktualność ponad wszystko. Na umówionym spotkaniu nie można pojawić się kilka minut po czasie, ale taką samą wpadką jest przyjście kilka minut przed czasem. Nie wiemy, czy jedno z drugim ma związek, ale zaryzykujemy stwierdzenie, ze to właśnie dlatego w Szwajcarii produkowane są najlepsze na świecie zegarki. Większość mieszkańców rejonów górskich ma w szafie tradycyjny strój, ale nikt nie chodzi w nim na co dzień. Te szaty są zarezerwowane na specjalne okazje. Jak pracują Szwajcarzy? Przede wszystkim ciężko i sumiennie. W wielu szwajcarskich firmach jest normą, że czas poświęcony na obiad dolicza się do czasu pracy. Ciekawostki o edukacji w Szwajcarii Top 10 zielonych aktywności w Szwajcarii Alpejskie krajobrazy, zielone pastwiska, dziewicze lasy, krystaliczne rzeki i jeziora. Miłośnicy natury będą w Szwajcarii zachwyceni. Dla Helwetów troska o pozostawienie dla przyszłych pokole... Szwajcaria wykształciła wielu noblistów i pozostaje w ścisłej czołówce krajów, w których zgłasza się najwięcej patentów. To nie przypadek. Ten kraj słynie z bardzo wysokiego poziomu edukacji. System edukacji w Szwajcarii nie jest scentralizowany. Poszczególne kantony samodzielnie decydują o programie nauczania, liczbie godzin lekcyjnych w ciągu dnia i wieku, w którym dzieci rozpoczynają naukę. W zależności od kantonu, obowiązek szkolny w Szwajcarii trwa od 9 do jedenastu lat. Obowiązkowa edukacja dotyczy szkoły podstawowej i średniej I stopnia. Edukacja domowa w Szwajcarii jest dopuszczalna tylko w niektórych kantonach, ale nie cieszy się dużą popularnością. Zawód nauczyciela uchodzi w Szwajcarii za wyjątkowo prestiżowy. Ciekawostki o kuchni szwajcarskiej Z czego słynie Szwajcaria? Oczywiście, że z wyśmienitych serów, ale warto wiedzieć, że wspaniałe tradycje serowarskie nie są jedynym charakterystycznym elementem tamtejszej kuchni. Trudno jest mówić o jednej kuchni szwajcarskiej, bo poszczególne kantony mają inną tradycję kulinarną. Niektóre szwajcarskie potrawy mają wyjątkowo oryginalne nazwy. Przykład? Cholera. To placek z farszem z gotowanych ziemniaków, sparzonym porem, jabłkami i serem raclette. Szwajcaria słynie z wyśmienitych słodyczy, a popisowym specjałem tamtejszych mistrzów cukiernictwa jest czekolada mleczna. Warto wiedzieć, że ten pyszny łakoć został wynaleziony właśnie w Szwajcarii. Szwajcaria nie jest kojarzona z tradycjami winiarskimi, warto jednak wiedzieć, że niemal każdy z kantonów ma swoje regionalne wino gronowe. O tym, że Szwajcarzy naprawdę znają się na winie, najlepiej świadczy fakt, że Paolo Basso – najsławniejszy szwajcarski sommelier – zdobył tytuły najlepszego sommeliera w Europie (2010 r.) i najlepszego sommeliera na świecie (2013 r.). Ciekawostki o zwiedzaniu Szwajcarii Szwajcaria jest droga? Mamy dla was kilka bardzo przydatnych podpowiedzi Wspaniała natura, fascynująca kultura. Nie bez powodów to właśnie w Szwajcarii narodziła się współczesna turystyka. Co się przez te ostatnie lata zmieniło? Niestety ceny. To już nie je... Szwajcaria to wymarzona destynacja dla osób zakochanych w białym szaleństwie. Warto jednak wiedzieć, że ten kraj jest tak samo piękny (a może nawet piękniejszy) latem. Gdy pokrywa śnieżna ustępuje, wcześniej białe połacie w mig pokrywają się soczystą zielenią. Czego nie powinno się robić w Szwajcarii? Jeżeli po tym pięknym kraju przemieszczasz się samochodem, pamiętaj, że wskazań prędkościomierza musisz pilnować jak punktualności. W Szwajcarii karze się już za przekroczenie dozwolonego limitu o 1 km/godz., a wystawiane tam mandaty należą do najwyższych w Europie. Lepiej więc nie przekraczać prędkości. Skoro o podróżowaniu autem mowa, warto wspomnieć, że do wielu miejscowości turystycznych nie można wjechać samochodem z silnikiem spalinowym. Takich miejsc jest 9 w całym kraju, więc zanim wyruszysz w podróż, lepiej upewnij się, czy nie będziesz musiał poszukać parkingu poza granicami miasteczka. Osoby chcące podróżować po Szwajcarii pociągami powinny rezerwować bilety z wyprzedzeniem. Dzięki temu można zaoszczędzić nawet 25 proc. ceny. Szwajcarskie kurorty narciarskie należą do najlepszych na świecie. Standard jest tam bardzo wysoki, a warunki panujące na stokach po prostu zachwycają. Niestety, należą też do najdroższych na świecie. Przed wyjazdem do Szwajcarii warto wykupić ubezpieczenie turystyczne z wysoką sumą gwarantowaną. Usługi medyczne są tam bardzo drogie. Prawdą jest, że w tym kraju obowiązuje karta EKUZ, ale wiele świadczeń wymaga dopłaty. Ciekawostki geograficzne o Szwajcarii Czy wiesz, że średnie wzniesienie nad poziomem morza wynosi w Szwajcarii 1350 m? To jeden z najbardziej górzystych krajów świata, nie jest więc zaskakujące, że to właśnie majestatyczne szczyty w największym stopniu definiują tamtejszy krajobraz. W Szwajcarii jest więcej niż 1500 jezior. Co ciekawe, każde kolejne jest oddalone od poprzedniego o mniej niż 10 km. Szwajcaria należy do najbardziej górzystych krajów świata. W jej granicach leżą aż 24 czterotysięczniki. W Szwajcarii znajduje się najdłuższy tunel na świecie. Mowa o tunelu kolejowym Gottharda, który mierzy 57 km długości! Budowa tego kolosa trwała 17 lat! Przypominasz sobie opakowanie czekolady Toblerone? Szczyt górski, który zdobi trójkątny kartonik, nie jest wymysłem grafika. To wierzchołek słynnej góry Matterhorn, chyba najbardziej fotogenicznego ze wszystkich alpejskich szczytów. W Szwajcarii nie ma miast, w których liczba mieszkańców przekracza 400 tys. osób. Ciekawostki historyczne o Szwajcarii Szwajcaria: Czasem z góry, czasem pod górkę Myślisz Szwajcaria, widzisz góry. No pewnie. W końcu to jeden z najbardziej alpejskich krajów w Europie. Szwajcaria mocno wyróżnia się na mapie Europy. Kraj leżący w samym sercu Starego Kontynentu sprawia wrażenie całkowicie odrębnego. Nic dziwnego, bo Szwajcaria właściwie od zawsze podąża własną drogą, zamiast ślepo gonić za europejskimi wzorcami. Szwajcaria jest neutralna politycznie od Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku. Szwajcarskie scyzoryki nie powstały ot tak, a z konkretnej potrzeby. W XIX wieku, szwajcarska armia korzystała z karabinów, które wymagały śrubokrętu do rozłożenia. Powstało więc zapotrzebowanie na multifunkcyjne narzędzie. Szwajcarska konstytucja, która z niewielkimi zmianami funkcjonuje do dziś, została uchwalona w 1846 roku. Odkąd w 1864 roku w Szwajcarii rozpoczęła się działalność Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, kraj ten stał się siedzibą wielu międzynarodowych organizacji. Inne ciekawostki o Szwajcarii Powyższe zestawienie ciekawostek jednoznacznie udowadnia, że Szwajcaria jest niezwykłym krajem, który zaskakuje na wiele sposobów. To jednak jeszcze nie koniec naszego zestawienia. Poniżej znajdziesz więcej zaskakujących faktów na temat Szwajcarii. Prezydent Szwajcarii pełni kadencję tylko przez rok. Głowa państwa jest wybierana spośród siedmiu członków Rady Federalnej. Warto dodać, że funkcja prezydenta polega bardziej na reprezentowaniu kraju, niż na faktycznym sprawowaniu rządów. Szwajcaria jest jednym z dwóch krajów, którego flaga jest kwadratowa. Drugi to Watykan. Każdy mieszkaniec Szwajcarii, który odbył obowiązkową służbę wojskową, ma w domu broń. Wynika to z obowiązującego prawa, stanowiącego, że po zakończeniu służby, żołnierz zachowuje przydzielony mu karabin. Szwajcarska demokracja bezpośrednia może być uznana za wzorcową. Obywatele mają tam prawo wyrażać swoją opinię na drodze referendów i chętnie z tego korzystają. W tym niewielkim kraju odbyło się więcej powszechnych głosowań niż we wszystkich pozostałych krajach... na całym świecie! Podobno najbardziej zabunkrowanym krajem świata jest Albania. Nic bardziej mylnego! W całej Szwajcarii jest ok. 300 tys. schronów przeciwatomowych, w których zmieści się 9 mln osób. To więcej niż wynosi liczba ludności zamieszkującej ten kraj. Szwajcaria nie ma stolicy. Berno, będące siedzibą rządu, często jest tak postrzegane, ale w sensie formalnym nie jest stolicą kraju. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Szwajcaria uruchomiła najdłuższy pociąg na świecie. Ma prawie 2 kilometry długości
Najdłuższy pociąg na świecie pokonał niedługą, ale bardzo malowniczą trasę. Wybór kraju nie był przypadkowy. Szwajcarskie koleje są dobrze znane podróżnikom.
W tym artykule: Najdłuższy pociąg na świecie Szwajcarska kolej z kolejnym rekordem Pociągi w Szwajcarii Obok zegarków, czekolady i Alp, Szwajcaria słynie też z kolei. Podróżowanie panoramicznymi pociągami to jeden z najlepszych sposobów na odkrywanie malowniczego kraju. Niektóre trasy prowadzą nie tylko przez Szwajcarię, ale też przez położone po sąsiedzku Włochy. Najdłuższy pociąg na świecie W ostatni weekend października 2022 r. szwajcarskie pociągi znów doczekały się światowego rozgłosu. Właściwie nie pociągi, a jeden pociąg. I to nie byle jaki – mowa o rekordziście. Aby uczcić 175. rocznicę powstania pierwszej kolei w Szwajcarii, przewoźnik Rhätische Bahn uruchomił najdłuższy na świecie pociąg pasażerski. Skład liczył 100 wagonów i ważył 2990 ton. Długość? Prawie dwa kilometry (dokładnie 1910 metrów). Miłośnicy kolei rozstawili się w różnych miejscach na trasie, skąd obserwowali rekordowy pociąg. 3 tys. szczęśliwców ze specjalnymi biletami mogło śledzić bicie rekordu dzięki transmisji na żywo. Nagranie powstało dzięki trzem łączom satelitarnym, 19 kamerom w dronach i helikopterach, w pociągu i wzdłuż torów. Już to było nie lada wyzwaniem wysoko w górach, gdzie zasięg telefonii komórkowej jest ograniczony. Jubileuszowa trasa miała swój start Predzie, a metę w Alvaneu w południowo-wschodniej Szwajcarii. Najdłuższy pociąg na świecie mijał malownicze góry i doliny wzdłuż przełęczy Pass da l'Alvra. W 2008 r. region został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Pokonanie 25 kilometrów między miastami trwało godzinę. Długo? Tak, jednak w takich podróżach nikomu się nie spieszy. Chodzi przede wszystkim o widoki. Inna sprawa to strome zakręty, wzniesienia i mosty na trasie. Szwajcarska kolej z kolejnym rekordem W przeciwieństwie do większości szwajcarskich i europejskich kolei, które mają „standardowy” rozstaw szyn o długości około 1,4 metra, szyny RhB są oddalone od siebie o zaledwie jeden metr. To kolejne spowolnienie, biorąc pod uwagę 22 tunele i 48 mostów na odcinku niespełna 25 kilometrów. Bicie poprzednich rekordów przez Belgów i Holendrów było prostsze. Na ich korzyść działały płaskie krajobrazy i „standardowy” rozstaw szyn. Przygotowania do podróży trwały kilka miesięcy. Szwajcarscy inżynierowie przeprowadzali testy. Wszyscy maszyniści, a było ich w sumie siedmiu, mieli do dyspozycji niestandardowy system interkomu. Dzięki niemu mogli porozmawiać się ze sobą, nawet kiedy przejeżdżali przez góry. – Cieszymy się, że udało nam się pobić rekord świata. Zorganizowaliśmy wspaniały festiwal kolejowy w Bergün i zaprezentowaliśmy, jak fascynująca i innowacyjna jest kolej górska – komentuje w oświadczeniu prasowym Renato Fascinati, dyrektor Rhätische Bahn. W Niemczech na tory wyjechały pierwsze na świecie osobowe pociągi napędzane wodorem Czy pociągi mogą być jeszcze bardziej przyjazne środowisku? Oczywiście, że tak. Sprawdź gdzie, można przejechać się koleją wodorową. Pociągi w Szwajcarii Jak na mały kraj o górzystym krajobrazie, Szwajcaria może pochwalić się imponującą siatką połączeń kolejowych. Alpejski krajobraz zmusił Szwajcarów do bycia pionierami w inżynierii elektrycznej, mechanicznej i lądowej. Ich innowacje są eksportowane na cały świat. Okazjonalne uruchomienie najdłuższego pociągu na świecie to jeden z wielu wyczynów szwajcarskich kolei w ostatnich latach. W 2016 r. światową sławę zyskał Gotthard Base Tunnel. To najdłuższy na świecie tunel kolejowy i najgłębszy tunel komunikacyjny oraz pierwsza płaska, niskopoziomowa trasa przez Alpy.