Maleńka, urocza ośmiornica odkryta u wybrzeży Galapagos. "Jest niebieska!"
Głębiny wokół Wysp Galapagos po raz kolejny udowodniły, że skrywają tajemnice nie z tego świata. Oceanografowie odkryli tam zupełnie nowy gatunek ośmiornicy – wyjątkowego na skalę światową błękitnego maluszka o wielkości piłeczki golfowej. Naukowcy musieli zastosować pionierską metodę badawczą, aby poznać sekrety tego delikatnego stworzenia bez użycia skalpela.
Eksploracja oceanicznych odmętów przypomina badanie obcej planety. Choć dysponujemy zaawansowaną technologią, dno mórz wciąż w ogromnym stopniu pozostaje dla nas białą plamą. Warto pamiętać o ich skali: gdyby połączyć wszystkie lądy na Ziemi, nadal nie zakryłyby one powierzchni samego Oceanu Spokojnego. W tym odizolowanym świecie naukowcy natknęli się na niezwykłe stworzenie, które zachwyciło ich nie tylko swoim ubarwieniem, uznawanym za najrzadszy kolor w naturze, ale i unikatową, ewolucyjną strategią na przetrwanie. Nowa ośmiorniczka wygląda wprost przesłodko. Żywy klejnot na krańcu świata Historia niezwykłego odkrycia miała swój początek w 2015 roku w pobliżu Wyspy Darwina – miejsca nazwanego na cześć angielskiego przyrodnika, którego wizyta na Galapagos pomogła sformułować teorię ewolucji. To tam bezzałogowy, zdalnie sterowany pojazd podwodny (ROV), obsługiwany przez zespół z Fundacji Karola Darwina, zarejestrował na głębokości niemal 1800 metrów (5900 stóp) fascynujący widok. Na ekranach monitorów pojawił się maleńki, błękitny głowonóg. – On jest malutki! Jest niebieski! – krzyczała z ekscytacji jedna z badaczek rejestrujących obraz. Oficjalny opis tego stworzenia oraz wyniki wieloletnich analiz strukturalnych ujrzały światło dzienne pod koniec maja 2026 roku na łamach prestiżowego czasopisma taksonomicznego „Zootaxa”. View oEmbed on the source website Skanowanie zamiast skalpela Jedyny schwytany okaz został bezpiecznie zakonserwowany i wysłany do Chicago, gdzie trafił w ręce dr Janet Voight, wybitnej ekspertki ds. ośmiornic i kuratorki w Muzeum Historii Naturalnej. Klasyczna procedura opisywania nowego gatunku w biologii wymaga rozcięcia ciała zwierzęcia w celu dokładnego zbadania jego narządów wewnętrznych, aparatu gębowego, dzioba oraz zębów. Ponieważ badacze dysponowali tylko jednym, bezcennym egzemplarzem, dr Voight kategorycznie odmówiła preparowania tkanki. Zamiast tego zespół laboratoryjny pod kierownictwem Stephanie Smith wykorzystał mikrotomografię komputerową (micro-CT). Wykonano tysiące precyzyjnych zdjęć rentgenowskich, które po scaleniu przez zaawansowany program komputerowy utworzyły trójwymiarowy model 3D ośmiornicy. Wirtualna rekonstrukcja pozwoliła badaczom bezinwazyjnie zajrzeć pod skórę zwierzęcia i precyzyjnie przeanalizować przekrój poprzeczny jej wnętrza – w tym gruczoł trawienny, żołądek oraz jajnik, co potwierdziło, że odnaleziony osobnik to samica. Czym wyróżnia się nowy gatunek ośmiornicy? Nowy gatunek otrzymał oficjalną nazwę Microeledone galapagensis. Okazał się on najmniejszym przedstawicielem rodziny Megaleledonidae, której członkowie zazwyczaj osiągają znacznie większe rozmiary i zamieszkują lodowate wody Oceanu Południowego wokół Antarktydy. Co zaskakujące, najbliższy znany głowonóg o zbliżonej budowie morfologicznej żyje u wybrzeży Urugwaju – po zupełnie drugiej stronie Ameryki Południowej, w całkowicie innym oceanie. Microeledone galapagensis wyróżnia się krótkimi, krępymi ramionami zaopatrzonymi w tylko jeden rząd przyssawek oraz gładką skórą na grzbiecie. Najbardziej frapujące okazało się jednak jej ubarwienie. Podczas gdy wierzchnia część ciała ośmiornicy jest jasnoniebieska, jej spód ma głęboki, ciemnopurpurowy odcień. Czemu ośmiornica ma taki niezwykły kolor? To genialny mechanizm Zdaniem dr Voight ten dwukolorowy schemat to genialny mechanizm obronny. W mrocznych głębinach oceanu wiele organizmów, stanowiących pokarm dla ośmiornic, świeci w ciemności. Gdyby maleńka ośmiornica schwytała świecącą ofiarę, jej blask mógłby przeświecić przez jej własne, jasne ciało i zwabić większe drapieżniki. Aby tego uniknąć, polująca Microeledone galapagensis naciąga swoją ciemną, purpurową błonę ramieniową nad zdobyczą, działając jak żywy ekran blokujący światło i gwarantując sobie pełne bezpieczeństwo. Odkrycia nowych gatunków w głębinach morskich nie są rzadkością. Dr Voight wspomina, że poprzedni nowy gatunek ośmiornicy opisywała w 2023 roku u wybrzeży Kostaryki. Pokazuje to, jak niewiele wiemy o ekosystemach leżących na dnie basenów oceanicznych i jak wiele tajemnic wciąż czeka na odkrycie. Wygląda na to, że pomogą nam w tym nowoczesne technologie. Źródła: Zootaxa, Time Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Szaleństwo matki ośmiornicy. Samice popadają w szał autodestrukcji po złożeniu jaj
Po złożeniu jaj samica ośmiornicy popada w przerażający stan autodestrukcji, który nieuchronnie prowadzi do jej śmierci. Naukowcy odkryli, że za ten niezwykle dziwny mechanizm odpowiadają gwałtowne zmiany biochemiczne w gruczołach wzrokowych zwierzęcia.
W tym artykule: Ośmiornice zaczynają się okaleczać tuż po złożeniu jaj Tajemnicze zmiany chemiczne zachodzą w gruczołach, które znajdują się w narządzie wzrokowym ośmiornicy W organizmie ośmiornicy zachodzą trzy zmiany biochemiczne Świat zwierząt wciąż skrywa przed ludźmi wiele tajemnic. Zachowania, które wydają nam się dziwne i całkowicie niezrozumiałe, wśród niektórych gatunków są czymś zupełnie normalnym. Naukowców przez lata intrygowała autodestrukcja, której dopuszczają się samice ośmiornic. Grupa amerykańskich badaczy postanowiła jeszcze raz przyjrzeć się problemowi. Ośmiornice zaczynają się okaleczać tuż po złożeniu jaj Największa zmiana w zachowaniu ośmiornic zachodzi w momencie, gdy jaja samicy wkrótce mają się wykluć. W tym czasie matka przestaje jeść, okalecza swoje ciało, rozdziera swoją skórę o dno morskie. Co więcej – zjada nawet własne ramiona. Kiedy jest już ekstremalnie wyniszczona, umiera. Ośmiornice - sprytne, inteligentne, zaskakujące. Jak blisko im do nas? Ośmiornica ciekawostki. Są szybkie, inteligentne i wyjątkowo sprawne. Ze wszystkich bezkręgowców właśnie ośmiornice najbardziej przypominają nas ludzi. Naukowcy z Uniwersytetu w Waszyngtonie spróbowali dowiedzieć się, co sprawia, że ośmiornice decydują się na te śmiertelne tortury. Postanowili zbadać, jakie zmiany biochemiczne zachodzą w organizmie tych głowonogów. Ich praca została opublikowana w artykule na łamach czasopisma naukowego „Current Biology”. Tajemnicze zmiany chemiczne zachodzą w gruczołach, które znajdują się w narządzie wzrokowym ośmiornicy Odpowiedź na to pytanie kryje się w gruczołach, które znajdują się w narządach wzrokowych ośmiornic. Już w 1977 roku przeprowadzono badania, które wykazały, że to właśnie tam zachodzą zmiany, które zbiegają się z autodestrukcją u tych stworzeń. Ośmiornice odczuwają nie tylko ból fizyczny, ale również emocjonalny. Sensacyjne badania nad głowonogami Badania neurobiologów dają w końcu dowód, że ośmiornice mogą reagować na cierpienie podobnie jak my. Autor tego odkrycia, Jerome Wodinsky, profesor z Uniwersytetu Drandeis stwierdził wówczas, że gdyby przeciąć połączenia nerwowe w gruczołach, matka znów zaczęłaby jeść. Wówczas porzuciłaby jaja i żyła jeszcze kilka miesięcy. Z. Yan Wang, główna autorka eksperymentu i asystentka z wydziału psychologii i biologii na Uniwersytecie w Waszyngtonie postanowiła wykorzystać wyniki badań sprzed 45 lat. Chciała sprawdzić, dlaczego akurat to gruczoł wzrokowy odpowiada za zmianę zachowania ośmiornic. – Od zawsze chciałam to wyjaśnić. W naszym eksperymencie analizowaliśmy wydzielinę, która pochodzi z wnętrza tych gruczołów – mówi Wang. W organizmie ośmiornicy zachodzą trzy zmiany biochemiczne W badaniach analizowano osobniki z gatunku Octopus bimaculoides. Uczeni wykryli trzy zaskakujące zmiany biochemiczne, które zachodzą w organizmie tych mięczaków. Okazało się, że tuż po złożeniu jaj w gruczołach ośmiornicy odbywa się produkcja pregnenolonu oraz progesteronu. To substancje, które wspomagają funkcje reprodukcyjne niektórych zwierząt. Poczuć światło. Ośmiornice „widzą” światło mackami, nawet bez udziału wzroku Ośmiornice są jednymi z najbardziej fascynujących zwierząt na świecie. Nowe badania wykazały, że posiadają też skomplikowany mechanizm ochronny, który polega na wyczuwaniu światła. Gdy ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/poniewaz-osmiornice-na-ogol-maja-slabe-wyczucie-polozenia-swojego-ciala-musialy-wyksztalcic-szereg-mechanizmow-ochronnych-fot-getty-images-c325d8c.jpeg" width="938" height="528" alt="Ponieważ ośmiornice na ogół mają słabe wyczucie położenia swojego ciała, musiały wykształcić szereg mechanizmów ochronnych (fot. Getty Images)" title="Ponieważ ośmiornice na ogół mają słabe wyczucie położenia swojego ciała, musiały wykształcić szereg mechanizmów ochronnych (fot. Getty Images)" /> Uczeni odkryli również wzrost wytwarzania kwasu żółciowego i 7-dehydrocholesterolu (7-DHC). Autorzy zwracają uwagę, że to właśnie 7-DHC odpowiada za samookaleczanie ośmiornic. Jest to bowiem związek chemiczny, który jest pochodną cholesterolu. Staje się toksyczny, jeśli zbyt długo utrzymuje się w organizmie. Badacze chcą teraz sprawdzić, czy inne gatunki ośmiornicy również wytwarzają te same związki. Źródło: Current Biology
To nie była ośmiornica. Sensacyjne odkrycie naukowców po 26 latach zmienia historię ewolucji
Nowe wyniki badań zmieniają dotychczasowe myślenie nad najstarszą ośmiornicą na świecie, przesuwając jej wiek o 150 milionów lat w przód. Okazuje się, że to co przez lata uznawane było za 300-milionowego głowonoga w rzeczywistości okazało się zupełnie innym zwierzęciem. Wszystko za sprawą niewielkich zębów, które zmieniły historię nauki.
Choć od pierwszej analizy skamieniałości odnalezionej w amerykańskim stanie Illinois minęło już 26 lat, dyskusje nad przynależnością gatunkową znaleziska nie milkną. Początkowo naukowcy stwierdzili, że mają do czynienia z ośmiornicą, na co wskazywało osiem zidentyfikowanych ramion oraz płetwy 300-milionowej skamieniałości. Taki wynik ustalił nowy rekord w kategorii najstarszego okazu tego głowonoga, co zostało nawet uwiecznione w słynnej Księdze Rekordów Guinnessa. Ćwierć wieku później kolejni badacze zaczęli jednak na nowo przyglądać się znalezisku, ukazując wcześniej nieznane szczegóły palezoicznego pływaka. Tajemnica schowana za zębami Zespół naukowców, który opublikował w czasopiśmie „Proceedings of the Royal Society B” wyniki swojego badania, posłużył się techniką promieniowania synchrotronowego. Metoda ta wykorzystuje wiązki światła jaśniejsze niż słońce, które pozwalają na wykrycie struktur niewidocznych gołym okiem pod powierzchnią skały. Badacze dotarli do tajemnicy, która przez 25 lat była trzymana dosłownie „za zębami”. Odkryto bowiem radulę (tarkę), która mięczakom służy do odżywiania. Liczba zębów w jednym rzędzie tej struktury od razu wykluczyła ośmiornicę – odkryto ich co najmniej 11, podczas gdy te głowonogi dysponują co najwyżej dziewięcioma. Bogate uzębienie przybliżyło odkrycie do innego morskiego zwierzęcia, które bywa nazywane „żywą skamieniałością”. Pomyłka naukowców Nowe badania dowodzą, że to, co przez lata uznawano za najsłynniejszą skamieniałość ośmiornicy, w rzeczywistości jest palezoicznym łodzikowcem – innym głowonogiem, który charakteryzuje się zewnętrzną muszlą. Błąd popełniony ćwierć wieku temu wynikał z mylnego odczytania procesu fosylizacji. Badacze tłumaczą, że krewny łodzika rozkładał się przez kilka tygodni, zanim został zachowany w skale. To właśnie procesowi rozkładu skamienałość zawdzięcza swój ośmiornico-podobny wygląd, który przez lata zwodził naukowców. Ponowne badania pozwoliły nie tylko odkryć najstarsze dotąd pozostałości przodków łodzikowców, ale również lepiej określić początki występowania ośmiornic. Mimo że ośmioramienne głowonogi okazują się nie być aż tak leciwe, nowe dane rzucają znacznie jaśniejsze światło na drogę ewolucji tych podwodnych zwierząt. Ośmiornice młodsze o miliony lat Na nieszczęście ośmiornic najnowsze badania podważają ich obecność w Księdze Rekordów Guinnessa. Prawdziwy wiek tych głowonogów jest bowiem datowany na okres o około 150 milionów lat późniejszy, niż dotąd sądzono. Na miejsce ośmioramiennych głowonogów w rekordowej księdze wskoczyć mogą za to łodzikowce, dla których odkrycie stanowi obecnie najstarszy znany przykład zachowanych tkanek miękkich tej podgromady. Bez względu na to, kto ostatecznie zajmie miejsce w tym prestiżowym zestawieniu, nowe analizy ukazują, jak technologia może całkowicie zmienić nasze rozumienie ewolucji. Źródła: Phys.org, The Royal Society Publishing Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Ekspedycja National Geographic uchwyciła legendarną trzymetrową kałamarnicę. Pierwsze nagranie żywego osobnika
Naukowcy dokonali przełomowego odkrycia na wodach Oceanu Południowego. Po raz pierwszy zarejestrowali żywą kałamarnicę antarktyczną – Gonatus antarcticus. To wydarzenie może zmienić sposób, w jaki patrzymy na głębiny mórz.
Spis treści Nieplanowany manewr, który przyniósł wielkie odkrycie Co wiemy o Gonatus antarcticus? W trakcie ekspedycji badawczej na Oceanie Południowym, naukowcom udało się po raz pierwszy w historii zarejestrować żywego osobnika niezwykle rzadkiej kałamarnicy – Gonatus antarcticus. Nieplanowany manewr, który przyniósł wielkie odkrycie Dotychczas znano ją wyłącznie z martwych okazów złowionych w sieciach rybackich lub szczątków znajdowanych w żołądkach innych zwierząt morskich. Antarktyczna kałamarnica Gonatus antarcticus została nareszcie zauważona – i sfilmowana – żywa, w wodach Oceanu Południowego. Udało się to w grudniu 2023 roku podczas ekspedycji zorganizowanej przez National Geographic Society we współpracy ze Schmidt Ocean Institute. Statek badawczy R.V. Falkor (too) planował dotrzeć do głębokiego Basenu Powella w Morzu Weddella. Jednak niebezpieczne i szybko przemieszczające się kry lodowe uniemożliwiły realizację pierwotnych planów. Zmuszeni do zmiany lokalizacji, badacze wybrali miejsce na obrzeżu Basenu, nieświadomi, że właśnie tam dokonają przełomowego odkrycia. Podczas zanurzenia zdalnie sterowanego pojazdu SuBastian na głębokość 2100 metrów, naukowiec Manuel Novillo zauważył coś dziwnego w przekazie wideo. Po zbliżeniu pojazdu, zespół ujrzał niesamowity widok: trzymetrową kałamarnicę, która wypuściła zielonkawy atrament – prawdopodobnie przestraszona. Przez kilka minut naukowcy mogli obserwować ją w naturalnym środowisku, dokonując pomiarów laserowych i dokumentując jej zachowanie, zanim odpłynęła. View Ediplayer on the source website Co wiemy o Gonatus antarcticus? Nagranie przesłano do Kat Bolstad z Auckland University of Technology w Nowej Zelandii, specjalistki w dziedzinie głowonogów, która zidentyfikowała stworzenie jako Gonatus antarcticus. Kluczową cechą identyfikacyjną był duży hak na końcu jednej z długich macek – widoczny na nagraniu. Odkrycie to ma ogromne znaczenie naukowe. Naukowcy mogli zaobserwować unikatowe cechy fizyczne kałamarnicy oraz wysnuwać pierwsze wnioski na temat jej trybu życia. Jak sugeruje biolog Alex Hayward, imponujące haki na mackach służą najprawdopodobniej do chwytania ofiar podczas zasadzek. Nadal jednak niewiele wiadomo o codziennym funkcjonowaniu zwierzęcia – zapewne aktywnie poluje, ale i ma sposoby na unikanie drapieżników. Podobnie zachowują się młode osobniki kałamarnicy kolosalnej i kałamarnicy olbrzymiej. Na ciele zwierzęcia zauważono możliwe ślady ataku drapieżnika – zadrapania i rany w kształcie przyssawek. Choć nie można było określić płci kałamarnicy, rozmiary sugerują że mógł to być samiec. Każda ekspedycja w te rejony niesie potencjał odkryć nieznanych dotąd form życia. Jak podkreśla Kat Bolstad – głębia oceaniczna pozostaje ostatnią wielką granicą eksploracji na Ziemi. Źródło: National Geographic Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ta ośmiornica wyhodowała sobie dziewiąte ramię, które ma własny umysł
Ośmiornica pospolita, zraniona u wybrzeży Ibizy, wyhodowała dziewiąte ramię które nie tylko działa – ale podejmuje decyzje jakby miało własny umysł. Badacze uchwycili to na filmach i zdjęciach.
Spis treści Regeneracja u ośmiornic – jak działa? Samiec z Ibizy z dziewięcioma ramionami Zdolności ośmiornic do regeneracji utraconych fragmentów ciała są znane od dawna. Uszkodzone ramiona odrastają, ale naukowcy nie mieli pewności, czy nowe są tak samo sprawne, jak stare. Wygląda na to, że dzięki nowemu badaniu, opublikowanemu w czasopiśmie „Animals”, wreszcie się tego dowiedzieliśmy. Regeneracja u ośmiornic – jak działa? Kiedy ośmiornica uszkodzi jedno z ramion, potrafi je zregenerować. W niektórych przypadkach takie nowe, odrośnięte ramię może się rozdzielić na dwie części, dając głowonogowi dodatkową kończynę. Jednak do tej pory nie było jasne, jak bardzo funkcjonalne jest to dziewiąte ramię ani jak ośmiornice stopniowo przyzwyczajają się do ponownego używania zranionej kończyny. Czy potrafią jej używać z taką samą sprawnością? A dziewiąte ramię – czy w ogóle je czują? Teraz, dzięki pierwszej długoterminowej obserwacji jednej z nich na wolności, potwierdzono, że nowe ramię nie tylko działa. Potrafi się też adaptować, chronić samo siebie i wyspecjalizować się w złożonych zadaniach. Ta zdolność do adaptacji, jak twierdzą naukowcy, potwierdza jak niezwykle plastyczne są ośmiornice. Ich kończyny potrafią reagować na bodźce sensoryczne bez udziału mózgu, jakby podejmowały decyzje samodzielnie. To zdecentralizowane zachowanie najwyraźniej dotyczy także rozdwojonych ramion, które z czasem nabierają nowych funkcji w procesie odrastania i gojenia. Samiec z Ibizy z dziewięcioma ramionami Naukowcy zarejestrowali 24 filmy i prawie 6000 zdjęć młodego samca ośmiornicy pospolitej (Octopus vulgaris) u wybrzeży Ibizy w Hiszpanii. Biedak doznał obrażeń aż pięciu ramion — najprawdopodobniej podczas spotkania z drapieżnikiem. Większość jego kończyn odrosła w normalny sposób, ale jedno z przednich ramion prawej strony rozdzieliło się na dwie mniejsze kończyny. I tak samiec po wypadku ma nie osiem, a dziewięć ramion. Na początku ośmiornica nie używała najbardziej uszkodzonego ramienia do ryzykownych zachowań, np. polowania. Zamiast tego podwijała je pod ciało lub wykonywała nim inne czynności. Aby to zrekompensować, inne pobliskie ramię podejmowało większe ryzyko. Jednak z czasem to się zmieniło. Podczas pracochłonnych obserwacji zauważono nowe „zachowania” kończyny. Podwójne ramię podejmowało coraz bardziej śmiałe zadania, m.in. sondowanie obiektów i potencjalnych ofiar i ich owijanie. Z pewnością odzyskało pełną sprawność, posiadało tez coś w rodzaju pamięci przeszłych wydarzeń, bo do końca obserwacji pozostało bardziej „ostrożne” od reszty kończyn. Najwyraźniej więc inteligencja głowonogów nie dotyczy tylko ich mózgów – także pojedynczych ramion. Źródło: Animals Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Nie tylko ośmiornice, mątwy też zaskakują inteligencją: komunikują się, machając ramionami
Morskie głowonogi to najinteligentniejsze znane bezkręgowce. Badania nad ośmiornicami od dawna dają fascynujące rezultaty. Teraz do grona morskich geniuszy dołączają też mątwy: okazuje się, że mają własny „język”.
Spis treści Głowonogi: geniusze wśród morskich stworzeń Mątwy komunikują się machając ramionami Ośmiornice już powszechnie znane są jako zwierzęta niezwykle inteligentne, zdolne do rozwiązywania problemów, uczenia się i zapamiętywania. Ich mózgi są wyjątkowo rozwinięte, a większość neuronów znajduje się w ramionach, co pozwala im działać półautonomicznie. Ich inteligencja fascynuje naukowców i stawia pytania o świadomość u zwierząt. Ale to niejedyne morskie głowonogi, które zaskakują badaczy. Najnowsze obserwacje mątw dowodzą, że też są znacznie mądrzejsze niż sądziliśmy. Głowonogi: geniusze wśród morskich stworzeń Zarówno ośmiornice, jak i mątwy to głowonogi, gromada należąca do mięczaków. To zróżnicowana i bardzo interesująca gromada morskich stworzeń, która w miarę badań okazuje się wyróżniać niezwykłą inteligencją. Należą do nich m.in. ośmiornice, dziesięciornice (mątwy i kałamarnice) oraz łodziki. Głowonogi, jak na bezkręgowce, mają duże mózgi i wykazują wiele ciekawych zachowań. Ośmiornice potrafią korzystać z narzędzi, otwierać słoiki, zapamiętywać informacje. I one, i mątwy mają wyjątkowe zdolności do kamuflażu, co pozwala im nie tylko uniknąć zagrożenia, ale i udawać inne stworzenia w różnych celach. Najnowsze badanie francuskich biologów rzuca nowe światło na zdolności komunikacyjne mątw: wygląda na to, że mają one swój „język” składający się z sygnałów wydawanych przez ruchy ramion. Mątwy komunikują się machając ramionami Badanie przeprowadzone przez Sophie Cohen-Bodénès i Petera Neri z École Normale Supérieure w Paryżu sugeruje, że mątwy z gatunku Sepia officinalis komunikują się za pomocą konkretnych ruchów ramion. Sepie obserwowano w akwarium. Ruchy ich ramion zostały nagrane, a potem były odtwarzane tak, by mątwy mogły obejrzeć film. Zwierzaki bardzo wyraźnie „odmachiwały”, powtarzając konkretne gesty. W sumie zidentyfikowano cztery gesty: „w górę”, „na bok”, „zwinięcie” i „korona”. Mątwy reagowały na nagrania wideo przedstawiające te ruchy tylko gdy były one odtwarzane w tej samej orientacji. Przy filmach odwróconych do góry nogami nie wiedziały już, o co chodzi. To jednak nie wszystko. Ruchy ramion generowały wibracje w wodzie, które mątwy potrafiły wykrywać nawet bez kontaktu wzrokowego. Reagowały jednak tylko na oryginalne sekwencje wibracji, co sugeruje, że kolejność ruchów też ma znaczenie. Choć badania są na wstępnym etapie, otwierają nowe perspektywy dla zrozumienia złożonych systemów komunikacji u głowonogów. Francuscy badacze sugerują, że w wykrywaniu wzorów komunikacji mątw może pomóc sztuczna inteligencja. Źródło: bioRxiv Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Naukowcy poznali sekret ośmiornic. Ich nerwy w ramionach są podobne do posegmentowanych i pofałdowanych rur
Nerwy ośmiornic znajdujące się w ramionach są podzielone na wyraźne segmenty. Dzięki temu zwierzęta te mają elastyczne ciało i mogą wykonywać bardzo złożone ruchy. Taka budowa układu nerwowego zapewnia również większą skuteczność przyssawkom.
Spis treści: Jak zbudowany jest układ nerwowy ośmiornic? Przypadkowe odkrycie podczas pracy z mikroskopem System nerwowy w ramionach ośmiornic Jak mózg ośmiornicy połączony jest z ramionami? Ośmiornice mają osiem ramion, a na każdym z nich setki przyssawek. Zwierzęta te spędzają życie na wędrówkach. Upodobały sobie rafy albo płytkie wody przybrzeżne. Eksplorują je najczęściej w samotności, szukając pożywienia. Do ich ulubionych przysmaków należą kraby, przegrzebki, ryby różnego rodzaju czy też inne ośmiornice. Tego typu zestaw wymaga radzenia sobie z muszlami, a także innymi rodzajami ochrony. Ofiarę trzeba też wpierw wytropić i rozpoznać. Do tego właśnie służą ośmiornicom gibkie ramiona, którymi badają otoczenie, podnoszą obiekty czy łapią inne zwierzęta. Najnowsze badania naukowców z University of Chicago pokazują, że w tym wszystkim bardzo pomaga ośmiornicom specyficzna budowa części układu nerwowego znajdująca się w ramionach. Skupione w nich neurony składają się na segmenty, dzięki którym zwierzęta te mogą bardzo precyzyjnie sterować swoimi kończynami. Jak zbudowany jest układ nerwowy ośmiornic? Naukowcy od dawna interesują się układem nerwowym głowonogów, do których należą ośmiornice. Ma on zupełnie inną budowę niż układ nerwowy strunowców, czyli ryb, gadów, ptaków i ssaków. U tej ostatniej grupy wzdłuż pleców biegnie wiązka nerwów, która łączy się ze znajdującym się na końcu mózgiem. U głowonogów plan budowy ciała oraz układ nerwowy są inne. Odpowiadający za inteligencję tych zwierząt system nerwowy jest bardziej zdecentralizowany. Ośmiornice mają pół miliarda neuronów, ale tylko jedna trzecia z nich przypada na mózg. Dwa razy więcej neuronów niż w mózgu znajduje się w ramionach. Obsługują one między innymi przyssawki. To bardzo szczególne narządy, które można przyrównać do dłoni, języka i nosa równocześnie. W każdej przyssawce może znajdować się nawet 10 tys. neuronów. Przypadkowe odkrycie podczas pracy z mikroskopem W nowych badaniach pod lupę zostały wzięte ramiona ośmiornic z gatunku Octopus bimaculoides. Analizy mikroskopowe prowadziły absolwentki UC Cassady Olson i Grace Schulz. Naukowczynie wpierw przyglądały się pod mikroskopem cienkim poprzecznym przekrojom kończyn ośmiornic. Próbki nie były jednak zbyt poręczne i często spadały ze szkiełek. Olson i Schulz postanowiły więc przygotować je inaczej. Tym razem wycięły z ramion głowonogów podłużne paski. Kiedy spojrzały na nie w powiększeniu, zauważyły coś, co nie było widoczne na poprzecznych przekrojach. Spostrzegły mianowicie segmentową budowę włókien nerwowych znajdujących się w ramionach. System nerwowy w ramionach ośmiornic Okazało się, że neurony upakowane były w kolumny, które tworzyły segmenty podobne do pofałdowanych rur. Między nimi znajdowały się luki, przez które nerwy i naczynia krwionośne wydostawały się do okolicznych mięśni. Nerwy z wielu segmentów łączyły się z różnymi obszarami mięśni, co wskazuje, że segmenty współpracują ze sobą, aby kontrolować ruch. – Patrząc z perspektywy modelowania, najlepszym sposobem na skonfigurowanie systemu sterowania dla bardzo długiego, elastycznego ramienia byłoby właśnie podzielenie go na segmenty – mówi Olson. – Musi też istnieć jakaś forma komunikacji między segmentami, co pomogłoby wygładzić ruchy – dodaje badaczka. Jak mózg ośmiornicy połączony jest z ramionami? Naukowcy od dawna podejrzewają, że ramiona ośmiornic cechują się pewną autonomią. Czyli że „podejmują decyzję” – np. o tym w którą stronę się zwrócić – w jakimś stopniu niezależnie od mózgu. Zdaniem badaczy głowonogi nie mają też zmysłu propriocepcji, czyli tworzenia wewnętrznej mapy, obrazującej w każdej chwili położenie poszczególnych kończyn. Innymi słowy jeśli ośmiornica chce ustalić, gdzie znajdują się jej ramiona, nie może sięgnąć do żadnej „wewnętrznej wiedzy”, bo jej nie posiada. Musi po prostu na siebie popatrzeć. Źródło: EurekAlert, Nature Communications, „Inne umysły”, Peter Godfrey-Smith, Copernicus Center Press Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
W drużynie siła. Ośmiornice udają się na polowanie razem z grupą ryb, którą kierują
Sposób zdobywania pożywienia przez ośmiornice jest znacznie bardziej skomplikowany, niż dotychczas przypuszczano. Zwierzęta te mogą udawać się na polowanie z grupą ryb. Ryby aktywnie pomagają ośmiornicom, a jeśli się nie sprawdzają, te ostatnie potrafią je zdyscyplinować.
Jak polują ośmiornice? Polowanie drużynowe Ulubieni pomocnicy ośmiornic Ośmiornice prowadzą samotniczy tryb życia. Jednak nie zawsze. Niekiedy decydują się na współpracę z rybami. Udają się z nimi na polowania, ale na swoich warunkach. Jeśli ryby nie pomagają znaleźć pożywienia, a jedynie liczą na żerowanie na resztkach zdobyczy upolowanej przez ośmiornicę, ta ostatnia umie to rozpoznać. I dać pasażerowi na gapę dosłownego prztyczka w nos. Takie wnioski przyniosły badania Eduarda Sampaio z Max Planck Institute of Animal Behaviour. Sampaio wraz ze współpracownikami nagrał 120 godzin filmów podczas nurkowania w Morzu Czerwonym. Naukowcy śledzili ośmiornice Octopus cyanea. Udało im się udokumentować 13 przypadków, kiedy zwierzęta te polowały w grupie. To samo w sobie nie było zaskoczeniem. Już w latach 90. zeszłego wieku zaobserwowano, że szukającym pokarmu ośmiornicom niekiedy towarzyszy kilka ryb. Wówczas przypuszczano jednak, że ryby po prostu podążają za ośmiornicami, licząc na resztki z ich posiłku. Teraz okazało się, ze sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana. Ośmiornice łączą się z rybami w drużynę, w której to one spełniają rolę lidera. Jak polują ośmiornice? Zwierzęta te opracowały różne sprytne sposoby polowań. Ich ulubiony przypomina rozrzucanie sieci. Ośmiornica otacza skałę albo koralowiec, rozpościerając cienkie błony międzyramieniowe znajdujące się między mackami. Wygląda to tak, jakby zarzucała w wybranym miejscu worek. Dzieje się to bardzo szybko i mało która ofiara ma szansę uciec. Niekiedy ta technika jest modyfikowana. Ośmiornica zbliża się do skalnych szczelin, otacza je mackami i wystrzeliwuje strumień wody, wypłukujący ofiary. Zwierzęta te polują w ten sposób na mięczaki, ale też nieduże ryby, ślimaki, krewetki i wiele innych drobnych morskich stworzeń. View oEmbed on the source website Polowanie drużynowe W zdobywaniu pożywienia na wyżej opisane sposoby pomocne okazują się ryby. Jak wykazał zespół Sampaio, ośmiornice mogą udawać się na polowania w grupie. Spełniają w niej wiodącą rolę, rybom zaś przypada funkcja zwiadowców. Jeśli ryba płynie szybko i prosto w stronę pewnego miejsca, to znak dla całej grupy, że jest tam coś interesującego. Jeśli zaś ośmiornica zignoruje te sygnały, ryba pływa tam i z powrotem, aż zdobędzie uwagę głowonoga. Naukowcy zaobserwowali również, że podczas polowań zespołowych ośmiornice „zarzucają sieci” na dłużej. Niekiedy trwa to nawet ponad minutę. Wcześniej wykazano, że tak dzieje się wówczas, kiedy ośmiornicy udaje się schwytać ofiarę. Ulubieni pomocnicy ośmiornic Naukowcy ustalili, że ośmiornice najczęściej polują z rybami należącymi do sześciu gatunków. Spośród nich najlepszymi pomocnikami okazały się ryby Parupeneus cyclostomus, należące do rodziny barwenowatych. Ryby te najaktywniej szukały zdobyczy i prowadziły do nich ośmiornice. Z kolei ryby Epinephelus fasciatus działały oportunistycznie. Przyłączały się do grupy, jednak nie po to, by pomóc znaleźć pokarm, tylko by skorzystać, gdy zrobią to inni. Ośmiornice rozpoznawały to – i to właśnie rybom tego gatunku najczęściej dawały prztyczki w nos. Czyli nagle uderzały je mackami, tak jakby chciały odpędzić je i wyrzucić z grupy. Zdaniem badaczy wskazuje to, że ośmiornice rozpoznają, które gatunki ryb bardziej pomagają im w polowaniu, a które mniej. Czy zaś umieją rozróżnić konkretne ryby? Nie jest to wykluczone, choć trudno to badać, również dlatego, że już na wstępie trudno odróżnić od siebie poszczególne ośmiornice. Jednak Sampaio zwraca uwagę, że ośmiornice są terytorialne i niektóre gatunki ryb również. Możliwe więc, że na tym samym terenie spotykają się – i wchodzą ze sobą w interakcje z obopólną korzyścią – te same osobniki. Źródła: New Scientist, Nature.com, Nature Ecology & Evolution. Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Wampirzyca, której nigdy wcześniej nie widziano. Zadziwiające odkrycie w głębinach morskich
Naukowcy uważają, że odkryli nowy gatunek wampirzycy, czyli głowonoga z rodzaju Vampyroteuthis. Stworzenie zostało zaobserwowane w Morzu Południowochińskim.
W tym artykule: Zidentyfikowano drugi gatunek bardzo rzadkiej kałamarnicy Wampirzyce odkryto w głębinach Morza Południowochińskiego Naukowcy są niemal pewni, że V. pseudoinfernalis to odrębny gatunek Vampyroteuthis to rodzaj głowonogów, którego dotychczas jedynym przedstawicielem była wampirzyca piekielna, zwana również wampirnicą (Vampyroteuthis infernalis). Gatunek ten został odkryty i opisany przez Carla Chuna podczas ekspedycji statku badawczego Valdivia już w 1903 roku i początkowo uważano, że zwierzę należy do ośmiornic. Zidentyfikowano drugi gatunek bardzo rzadkiej kałamarnicy Osiągają długość do 30 cm. Zamieszkują głębiny mórz i oceanów i żywią się zazwyczaj martwymi rybami i bezkręgowcami. Co ciekawe badania pokazują, że te rzadkie zwierzęta mogły żyć w podobnych warunkach nawet 30 mln lat temu. Ich ciało jest bardzo delikatne i ma galaretowatą konsystencję, która przypomina meduzę. Stworzenia te są czarne lub ciemnoczerwone, w zależności od występowania. W przeszłości te różnice prowadziły naukowców do wniosków, że są to różne gatunki, ale ostatecznie udowodniono, że wszystkie należą do jednego. Mają również osiem ramion połączonych błoną. W proksymalnych odcinkach nie mają przyssawek. Ich oczy są stosunkowo duże, mają nawet 25 mm średnicy. Wampirzyce odkryto w głębinach Morza Południowochińskiego Teraz okazuje się, że naukowcy z Chin mogli zidentyfikować nowy, drugi gatunek wampirzej kałamarnicy. Na łamach czasopisma naukowego „BioRxiv” opisali badania, które wykazały różnice morfologiczne od V. Infernalis. – Dziesięć identycznych gatunków, które zostały wcześniej opisane, wykazywało pewne różnice na różnych etapach życia – powiedział w rozmowie z Live Science główny autor badania Dajun Qiu, biolog morski z Instytutu Oceanologii Morza Południowochińskiego. Ta niezwykle rzadka kałamarnica została odkryta na ekstremalnie dużej głębokości Grupa naukowców, która badała dno Morza Filipińskiego natrafiła na to odkrycie. Kałamarnica znajdowała się ponad 6 kilometrów pod wodą. Uczeni w swoim badaniu opisali drugi gatunek wampirzycy, który został odnaleziony w 2016 roku na dnie Morza Południowochińskiego w pobliżu chińskiej wyspy Hainan. Nazwano go Vampyroteuthis pseudoinfernalis. Zwierzę pływało ok. 800 do 1000 metrów pod powierzchnią morza, w strefie nazywanej batial. Głębokość ta charakteryzuje się spokojnymi wodami, brakiem światła, dość ubogim życiem zwierzęcym oraz słabym wpływem lądu na zachodzące procesy w tym środowisku. W związku z brakiem światła nie ma tam roślin. Naukowcy uważają, że nowo zidentyfikowany gatunek wykazuje pewne cechy, które odróżniają go od wampirzycy piekielnej. To na przykład położenie dwóch fotoforów, czyli narządów świetnych, które emitują światło. Cecha ta występuje u niektórych organizmów zamieszkujących wody głębinowe. Wampirzyca piekielna ma duże, parzyste fotofory u podstawy płetw i małe fotofory rozproszone w skórze całego ciała, a także dwa położone do tyłu od oczu. Naukowcy są niemal pewni, że V. pseudoinfernalis to odrębny gatunek Z kolei u V. pseudoinfernalis znajdują się mniej więcej w połowie długości ciała. Ten gatunek ma również spiczasty ogon, a V. infernalis nie ma go wcale. Na fotografiach zwierzę wygląda jak czarna, galaretowata plama. Jednak – jak twierdzą naukowcy – w środowisku głębinowym najpewniej przypomina swojego kuzyna. Co więcej, chińscy naukowcy przeprowadzili również badanie DNA, które potwierdziło, że V. pseudoinfernalis to odrębny gatunek. – Przeanalizujemy teraz więcej okazów, aby mieć stuprocentową pewność, że zaobserwowane różnice morfologiczne rzeczywiście pozwalają wyodrębnić nowy gatunek – powiedział prof. Qiu. – Wydaje się również, że dieta nowej wampirzycy jest podobna do diety wampirzycy piekielnej – dodał biolog. Źródło: BioRxiv. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Głębinowa matka sfilmowana. Powstało ultrarzadkie nagranie kałamarnicy niosącej w ramionach jaja
Na głębokości ponad 2,5 km naukowcy sfilmowali głowonoga trzymającego w ramionach ogromne jaja. Okazało się, że to kałamarnica nieznanego gatunku.
W tym artykule: Nagranie kałamarnicy z potomstwem w ramionach Troskliwa matka kałamarnica Jak często obserwuje się kałamarnice Co się opłaca na głębokościach Na Ziemi nie zostało już nic do odkrycia? Nic podobnego. Jak podaje NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration), aż 91 proc. gatunków zamieszkujących oceany nadal czeka na opisanie. Zaś cztery piąte podwodnych światów nie zostało jeszcze zmapowanych i zbadanych. Nic dziwnego, że biolodzy morscy i oceanografowie regularnie donoszą o nieznanych gatunkach obserwowanych po raz pierwszy w głębinach. Na ich listę trafiła właśnie kałamarnica wyłapana przez kamerę pojazdu podwodnego na głębokości 2566 m. To samica niosąca w ramionach wyjątkowo duże jaja. Autorzy poświęconej jej pracy opublikowanej w czasopiśmie „Ecology” ustalili, że należy do rodziny Gonatidae. Nagranie kałamarnicy z potomstwem w ramionach Nagranie powstało u wybrzeży Meksyku w 2015 r. Jednak naukowcy z ośrodka Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) upublicznili je dopiero teraz. Widać na nim zwierzę w pomarańczowym kolorze. W ramionach troskliwie niesie kilkadziesiąt zielonkawych jaj. Każde jest dwa razy większe od znanych wcześniej jaj głębinowych kałamarnic. Sfilmowanie tego głowonoga stanowi wyjątkowe osiągnięcie. Kałamarnice występujące poniżej 200 m obserwuje się bardzo rzadko. Żyją w trudnym środowisku. W ich świecie jest ciemno, chłodno, woda jest słabo natleniona, pokarmu nie ma zbyt wiele, podobnie jak partnerów i partnerek do rozmnażania. Stąd właściwie każde zwierzę spotkane w głębinach niesie cenne naukowe informacje. – Głębiny morskie to największa przestrzeń do życia na Ziemi. Zostało tam jeszcze wiele do odkrycia – potwierdza Steven Haddock, starszy naukowiec i kierownik wyprawy MBARI. – Nasze niespodziewane spotkanie z kałamarnicą niosącą jaja przykuło uwagę wszystkich w sterowni statku – wspomina. View oEmbed on the source website Troskliwa matka kałamarnica Ośmiornice, krewniaczki kałamarnic, opiekują się swoim przyszłym potomstwem. Jednak u kałamarnic troszczenie się o jaja stanowi rzadkość. Większość gatunków pozostawia je przytwierdzone do podłoża. Albo po prostu wypuszcza ich ogromne skupiska, by unosiły się w kolumnie wody. – Wylęganie wymaga od matki kałamarnicy bardzo wiele wysiłku. Podczas noszenia jaj nie będzie jeść i ostatecznie umrze po wykluciu się młodych. Ale jej poświęcenie zwiększa szanse na przeżycie potomstwa. To tylko jedna z wielu niezwykłych adaptacji, które pomagają głowonogom przetrwać w głębinach – opowiada Henk-Jan Hoving, główny autor pracy. Jak często obserwuje się kałamarnice Nagranie kałamarnicy w Zatoce Kalifornijskiej było wyjątkowe, ale nie pierwsze. W ciągu 37 lat badania oceanów przez MBARI naukowcy instytutu 17 razy natykali się na matki kałamarnice. Najczęściej przed kamerami zdalnych pojazdów podwodnych pojawiały się przedstawicielki gatunku Gonatus onyx i innych z rodziny Gonatidae. Jednak najnowszy zauważony głowonóg różni się zasadniczo od poprzednich. Przede wszystkim wielkością jaj. Widoczne na zdjęciu i nagraniu jaja mają średnicę wynoszącą 11,6 mm. Może się wydawać, że to niedużo. Jednak nigdy wcześniej naukowcy nie widzieli kałamarnicy z tej konkretnej rodziny niosącej tak duże jaja. Największe miały tylko 6 mm, więc były prawie o połowę mniejsze. Co się opłaca na głębokościach Druga niespodzianka dotyczyła liczby jaj, którymi troskliwie opiekuje się kałamarnica. Jest ich tylko 30–40. Wcześniejsze obserwacje podobnych kałamarnic pokazywały, że zwierzęta te składają nawet 3 tys. jaj. Jeśli jest ich o rząd wielkości mniej i jeśli są znacznie większe, oznacza to, że sfilmowana kałamarnica żyje w stabilnym i bezpiecznym środowisku. Takim, w którym nie musi inwestować w tysiące jaj, by choćby kilka sztuk z jej potomstwa uniknęło drapieżników i dożyło dorosłości. Być może w przypadku sfilmowanej kałamarnicy kluczem do znalezienia takiego miejsca do życia jest głębokość. Wcześniej obserwowane zwierzęta tego rodzaju – np. kałamarnice zauważone na wybrzeżu w okolicach Monterey – żyły ok. kilometra wyżej. Kto wie, czy ten gatunek nie zdecydował się na wybór jeszcze większych ciemności, by zredukować liczbę potomstwa i móc poświęcić się opiece nad nim. Oczywiście w takiej sytuacji pytanie brzmi: czy głowonogi żyją jeszcze głębiej? A jeśli tak, to jakie? Źródła: MBARI, Ecology, Live Science, NOAA Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Potwór z głębin sfilmowany. Powstało unikatowe nagranie kałamarnicy atakującej kamerę na głębokości kilometra
Przypadkiem naukowcom udało się sfilmować niezwykłe zdarzenie. Kamera badająca największe oceaniczne głębiny nagrała kałamarnicę żyjącą kilometr pod powierzchnią. Na unikatowym wideo widać fotofory zwierzęcia – czyli jego narząd świetlny.
W tym artykule: Co pokazuje nagranie kałamarnicy Jak wyglądał atak kałamarnicy Sekrety głowonogów Filmowanie kałamarnic „Przekonaliśmy się, ile ten stwór ma w sobie złośliwości i sprytu” – pisał w III w. n.e. Klaudiusz Elian w dziele „O właściwościach zwierząt” (przeł. Anna M. Komornicka). Jakie stworzenie miał na myśli? Ośmiornicę, która od starożytności fascynowała marynarzy i innych ludzi, mających szczęście ją spotkać. Ośmiornice, kałamarnice i mątwy należą do gromady głowonogów. Głowonogi zaś to jedne z najniezwyklejszych stworzeń, jakie żyją na Ziemi. I chociaż od czasów Eliana minęło prawie dwa tysiące lat, ciągle kryją bardzo wiele tajemnic. Szczególnie dotyczy to gatunków mieszkających głęboko pod powierzchnią oceanu – takich jak kałamarnica Taningia danae. Co pokazuje nagranie kałamarnicy Naukowcy z The University of Western Australia (UWA) pokazali właśnie niezwykłe nagranie Taningia danae. Powstało na Pacyfiku, na głębokości dokładnie 1026 m. Co robi kałamarnica, kiedy widzi sprzęt badawczy w samym środku nieprzeniknionych ciemności, panujących w głębinach Pacyfiku? Używa fotoforów, czyli narządu świetlnego wykorzystującego bioluminescencję. To właśnie dwie jasne plamy widoczne na nagraniu. Ich zadaniem jest oślepienie potencjalnej ofiary. Tak by nie widziała zbliżających się do niej ramion. Jak wyglądał atak kałamarnicy – Kałamarnica podpłynęła do naszego aparatu, myśląc, że jest ofiarą, i próbowała ją przestraszyć ogromnymi bioluminescencyjnymi reflektorami – opowiada Heather Stewart z UWA. Fotofory Taningia danae są największe w królestwie zwierząt. Następnie zaś kamera zostaje opleciona mackami. U kałamarnic, podobnie jak u innych głowonogów, stanowią one nie tylko narząd chwytny. W ramionach głowonogów znajduje się duża część neuronów zwierzęcia. Dzięki nim już za pomocą dotyku może ono ocenić, czy dana rzecz nadaje się do zjedzenia. View oEmbed on the source website Sekrety głowonogów I to właśnie robi przedstawicielka Taningia danae na powyższym filmie. Oślepia jedno z ramion kamery, obejmuje je, po czym – stwierdziwszy, że to nie jest pokarm – błyskawicznie ucieka. Cała „akcja” trwa tylko kilkadziesiąt sekund. Mimo to zachwyciła naukowców. Nagranie powstało przypadkowo. Celem uczonych był hadal na Południowym Pacyfiku niedaleko miejsca zwanego Samoan Passage. Hadal to najgłębsza część oceanów, zaczynająca się ok. 5–6 km pod powierzchnią. Badacze opuścili tam kamerę, która na głębokości kilometra spotkała kałamarnicę. Na filmie nie ma skali referencyjnej i kałamarnica wydaje się bardzo duża. Jednak sfilmowany osobnik nie był olbrzymem. Naukowcy szacują, że miał około 75 cm. Czyli znacznie mniej niż rekordzista, którzy mierzył dwa metry. Filmowanie kałamarnic Takie podwodne obserwacje są niezwykle rzadkie. T. danae nagrano na żywo po raz pierwszy zaledwie w 2005 r. Później widziano ją żywą w naturze tylko kilka razy. Informacje o tym gatunku zdobywaliśmy, gdy martwe osobniki były wyrzucane na brzeg albo gdy ich niestrawione resztki znajdowano w żołądkach wielorybów. Stąd każde nagranie kałamarnicy jest bardzo cenne – daje informacje o zachowaniach i miejscu życia tych wyjątkowych zwierząt. Jeśli chodzi o rzadkość obserwacji, T. danae nie jest wyjątkiem. Kałamarnice bardzo długo czekały na to, by zostać sfilmowane. Udało się to dopiero w XXI wieku. Pierwszą żywą kałamarnicę nagrano w 2004 r. (a więc tylko rok przed T.danae). Dwóch japońskich naukowców poświęciło dwa lata, by uchwycić na wideo kałamarnicę olbrzymią (Architeuthis dux). Do dzisiaj każde spotkanie z tym głowonogiem jest sensacją. Ostatnio udało się to w styczniu 2023 r. parze japońskich nurków. U zachodnich brzegów Japonii zaobserwowali oni ogromną, poruszającą się bardzo wolno kałamarnicę. Przypuszczalnie zwierzę było chore. To tłumaczyłoby, dlaczego pozwoliło ludziom zbliżyć się do siebie. Źródła: The University of Western Australia, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Niezwykłe odkrycie w Luksemburgu. Odnaleziono skamieniałość jurajskiej „wampirzycy”
Paleontolodzy z Niemiec dokonali interesującego znaleziska w Luksemburgu. Odkryli nowy gatunek wampirzego głowonoga z epoki jurajskiej. Pływał w oceanie ponad 183 miliony lat temu.
W tym artykule: Współcześnie znany jest tylko jeden żyjący gatunek wampirzyc Paleontolodzy zidentyfikowali nowy gatunek rzędu Vampyromorphida Co wyróżniało nowo odkrytą wampirzycę? Wampirzyca żyła w okresie jurajskim Paleontolodzy z Niemiec i Luksemburga opublikowali właśnie niezwykle interesujący artykuł na łamach czasopisma naukowego „Swiss Journal of Palaeontology”. Informują w nim o odkryciu nowego gatunku głowonoga z rzędu wampirzyc (Vampyromorphida). Współcześnie znany jest tylko jeden żyjący gatunek wampirzyc To małe stworzenia z grupy płaszczoobrosłych, które z wyglądu przypominają ośmiornice. Właśnie dlatego dawniej zaliczano je do rzędu Octopoda. Współcześnie ustalono jednak, że to forma przejściowa pomiędzy ośmiornicami a dziesięciornicami. Wampirzyce występowały już w erze mezozoicznej, ponad 200 milionów lat temu. Jednak niewiele wiadomo o ich ewolucji. Wiadomo, że do dziś przetrwał tylko jeden gatunek, jakim jest wampirzyca piekielna (Vampyroteuthis infernalis). Żyje w ciepłych wodach oceanicznych na głębokości 800–2000 m. Co ciekawe, badania sprzed kilku lat wykazały, że te rzadkie stworzenia mogły żyć w podobnych warunkach nawet 30 mln lat temu. Paleontolodzy zidentyfikowali nowy gatunek rzędu Vampyromorphida – Ewolucyjna historia rzędu głowonogów Vampyromorphida jest wciąż niejasna. Nowy okaz z wczesnej jury dostarcza kolejnych informacji na temat morfologii wampirzyc w tym okresie – napisali naukowcy w artykule. Badacze nowo odkryty gatunek nazwali Simoniteuthis michaelyi. Jak walczą ze sobą ośmiornice? Nigdy czegoś takiego nie widziano Naukowcy odkryli, że ośmiornice w trakcie walki, ciskają w swoich przeciwników piaskiem i kawałkami dna morskiego. To normalne zachowanie, czy przebiegłość tego gatunku? Skamieniałość została znaleziona podczas wykopalisk we wsi Bascharage, w południowo-zachodnim Luksemburgu, w 2022 roku. Dzięki odkryciu naukowcom udało się przygotować niemal pełny opis taksonomiczny gatunku. Paleontolodzy stwierdzili, że gatunek jest morfologicznie pośredni między dwoma rodzinami wampirzyc: Loligosepiidae i Geopeltidae. – Co ciekawe, S. michaelyi ma tylko cztery pary ramion, chociaż u przedstawicieli linii macierzystej Vampyromorphida należy spodziewać się konfiguracji ramion składającej się z pięciu par – twierdzą autorzy. Co wyróżniało nowo odkrytą wampirzycę? – Ta obserwacja zachęciła nas do krytycznego przeglądu domniemanej homologii (wspólne ewolucyjne pochodzenie narządów) włókien rzędu wampirzyc – twierdzą uczeni. Co ciekawe, skamieniałość głowonoga znajdowała się w towarzystwie kilku ryb kostnoszkieletowych. Odnaleziono je w okolicy pyska wampirzycy. – To sugeruje, że Simoniteuthis michaelyi żerowały na tych stworzeniach w głębinach oceanicznych – czytamy. Naukowcy napisali, że odkryli również różnice pomiędzy nowo odkrytym głowonogiem a współcześnie żyjącym jedynym przedstawicielem rzędu. – W przeciwieństwie do współczesnej wampirzycy piekielnej, Simoniteuthis michaelyi żyły i polowały w płytszych wodach, co jest typowe dla rzędu Vampyromorphida z mezozoicznej linii – wyjaśnili badacze. Wampirzyca żyła w okresie jurajskim Paleontolodzy datują skamieniałość wampirzycy na ok. 183 miliony lat. To oznacza, że przemierzała oceany w okresie jurajskim. Miała długość 38 centymetrów. – Skamieniałość jest wyjątkowa również dlatego, że zachowała się w niemal doskonałym stanie. To pozwoliło szczegółowo zbadać struktury tkanek miękkich, takich jak gałki oczne i tkanka mięśniowa – napisali autorzy. Zespół zwrócił uwagę, że niezwykły stopień zachowania wampirzycy wynika z wyjątkowych warunków panujących w momencie śmierci stworzenia. Woda na dnie morza, w miejscu, w którym umarła, była tak słabo natleniona, że stworzenie się udusiło. W tym środowisku żadne inne stworzenie nie mogło żerować na jej szczątkach, dlatego zostały zachowane w całości. Źródło: Swiss Journal of Palaeontology. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Śmieci w oceanie jest coraz więcej. Niektóre ośmiornice zaczynają się w nich chować
Z roku na rok przybywa śmieci w oceanie. Naukowcy odkryli, że dziś ośmiornicom jest dużo łatwiej znaleźć schronienie w śmieciach niż muszlach czy koralowcach.
W tym artykule: Ośmiornice wykorzystują śmieci w oceanie Śmieci szkodzą morskim organizmom Dlaczego w oceanie jest tyle śmieci? Naukowcy w najnowszych badaniach skupili się na życiu ośmiornic. Przeanalizowali setki zdjęć, na których zaobserwowano ponad 200 tych głowonogów z 24 gatunków, które chowają się w śmieciach. Niektóre wchodziły do wnętrza szklanych butelek lub zardzewiałych puszek, a inne zakopywały się pod stertą plastikowych nakrętek. O odkryciu poinformowano na łamach czasopisma naukowego „Marine Pollution Bulletin”. Ośmiornice wykorzystują śmieci w oceanie Będąc na wakacjach, prawdopodobnie większość z nas przynajmniej raz w życiu zebrała z plaży muszle na pamiątkę. Nie zdajemy sobie jednak sprawy, że w ten sposób pozbawiamy naturalnych schronisk morskie stworzenia. Autorzy badania zwracają uwagę na to, że głowonogi muszą przystosowywać się do nowej rzeczywistości, a wiele z tych zwierząt po prostu umiera. Paradoksalnie, śmieci są dla nich często ratunkiem. View oEmbed on the source website Odpady są jednak dla ośmiornic tylko alternatywą. Naukowcy zaznaczają, że w pewien sposób te stworzenia uczą się radzić sobie w nowej rzeczywistości, ale ma to również negatywne konsekwencje. – To, co na pierwszy rzut oka może wyglądać jak coś pozytywnego, w dłuższej perspektywie może mieć szkodliwe skutki – alarmują naukowcy z Federalnego Uniwersytetu Rio Grande w Brazylii. To oni odpowiadają za najnowsze badania. Śmieci szkodzą morskim organizmom Badacze twierdzą, że ośmiornice, które chowają się w odpadach, są narażone na wpływ szkodliwych substancji, w tym metali ciężkich. Autorzy w swojej prezentacji pokazali zdjęcie głowonoga, który zaplątał się w stary, zdezelowany akumulator. Naukowcy ostrzegają, że niektóre śmieci mogą powodować również obrażenia fizyczne. Jak pokonać dryfujące w oceanie śmieci? Jest pomysł na rozwiązanie ​Jeśli chcemy oczyścić oceany z miliardów drobin dryfującego plastiku, na dryfujące śmieci należy polować w pobliżu wybrzeży - sugerują naukowcy na łamach "Environmental Research Let... Autorzy badania zauważają, że coraz więcej ośmiornic ukrywa się w puszkach po piwie, które np. wyrzucają turyści za burtę statków wycieczkowych. Nurkowie, którzy biorą udział w akcji czyszczenia oceanów, często nie zdają sobie sprawy, że w tych właśnie śmieciach osiadły zwierzęta. Wyłowione stworzenia najczęściej umierają... Dlaczego w oceanie jest tyle śmieci? Rocznie do oceanów trafia kilkadziesiąt milionów ton śmieci, z czego ok. 14 milionów ton to plastik. Część syntetycznych odpadów opada na dno morskie. Inne ulegają fragmentacji, tworząc drobiny mikroplastiku. Jest on już nawet w powietrzu. Badacze zauważyli, że ośmiornice preferują przedmioty wykonane ze szkła. To aż 40% spośród wszystkich przedmiotów, z których korzystały zwierzęta. Plastikowe odpady były wykorzystywane w ponad 24% przypadków. View oEmbed on the source website Co więcej, w przypadku tego drugiego rodzaju odpadów, zwierzęta zazwyczaj siadały na wierzchu sterty plastiku lub zakopywały się nim. Uczeni przyznają, że taka tendencja może wynikać z faktu, że szklane śmieci bardziej przypominają muszle. Autorzy podkreślają również, że gatunkiem, który najczęściej wchodził w interakcje ze śmieciami był Amphioctopus marginatus, czyli ośmiornica kokosowa. Co ciekawe, na niektórych zdjęciach widać, że niektóre osobniki walczą ze sobą o miejsce w szklanych słojach lub butelkach. Eksperci podejrzewają, że ma to związek z faktem, że naturalnych „schronów” jest coraz mniej. Naukowcy w badaniu zwrócili również uwagę, że w latach 2018–2021 znacznie wzrosła liczba interakcji ośmiornic ze śmieciami. To oznacza, że stan oceanów z roku na rok pogarsza się. Niestety, nic nie wskazuje na to, żeby to miało się zmienić. Badacze szacują, że ilość odpadów, które trafiają do wody w ciągu kolejnych lat wzrośnie kilkukrotnie. Źródło: Marine Pollution Bulletin.
Niesamowita cecha głowonogów: wiele wskazuje na to, że ośmiornice zmieniają kolory, kiedy coś im się śni
Naukowcy są zdania, że głowonogi mają fazę snu podobną do fazy REM występującej u ludzi. W tym czasie u nas pojawiają się marzenia senne. U ośmiornic mogą się one manifestować zmienianiem koloru skóry.
W tym artykule: Wszystkie kolory ośmiornic Jak śpi ośmiornica? Czy ośmiornicy coś się śni? Czy ośmiornicom – i szerzej głowonogom – może się coś śnić? Naukowcy są coraz bliżej odpowiedzi na to pytanie. Co prawda jeszcze tego nie udowodnili, jednak najnowsze badanie wskazuje, że jedna z faz snu u ośmiornic jest bardzo podobna do ludzkiej fazy REM. Gdy jesteśmy w fazie REM, oddychamy szybciej, nasz mózg się uaktywnia i możemy mieć kolorowe sny. Ośmiornice kolorowych snów raczej nie mają – ponieważ są daltonistami – jednak w czasie snu regularnie zmieniają barwę skóry. Zdaniem badaczy może to być związane ze śnieniem. Praca na ten temat ukazała się w najnowszym numerze prestiżowego czasopisma naukowego „Nature”. Wszystkie kolory ośmiornic Głowonogi oddzieliły się od kręgowców około 550 mln lat temu. Od tej pory te bezkręgowce przeszły całkowicie odmienną ewolucyjną drogę. Rezultatem jest np. zupełnie inna architektura układu nerwowego. Ośmiornice mają ok. 500 mln neuronów (nieco mniej niż psy), jednak tylko 10 proc. z nich przypada na mózg. Większość – niektórzy szacują, że nawet dwie trzecie – znajduje się w ramionach. Jak inteligentne są ośmiornice? Naukowcy zbadali głowonogi za pomocą rezonansu magnetycznego Ośmiornice różnią się od siebie znacznie bardziej niż sądziliśmy. Niezwykły eksperyment przyniósł odpowiedzi na wiele pytań dotyczących tych inteligentnych zwierząt. Jedną z niezwykłych cech głowonogów jest genialna umiejętność kamuflażu. Ośmiornica potrafi udawać dosłownie wszystko – drapieżne ryby, skały, koralowce, kamienie czy piasek. Jej skóra zmienia teksturę. Zwierzę więc pokryć się fałdami, łuskami, kolcami albo wypustkami. Jego ramiona przybierają kształt rogów, włóczni czy maczug. A do tego wszystkiego jeszcze ośmiornica może zmienić barwę swojej skóry oraz jej nasycenie kolorami. Po co to wszystko? – Wzory na skórze ośmiornic, jakie pojawiają się w trakcie czuwania, wiążemy z pewnymi konkretnymi sytuacjami – mówi prof. Sam Reiter, starszy autor badań z japońskiego Instytutu Nauki i Technologii na Okinawie. – Takimi jak polowanie, odstraszanie drapieżników, komunikacja społeczna czy kamuflaż w różnych środowiskach. Teraz wykazaliśmy, że te wzory pojawiają się na skórze ośmiornic także podczas snu. Jak śpi ośmiornica? W badaniach naukowców wzięło udział 29 ośmiornic należących do gatunku Octopus laqueus, prowadzącego nocny tryb życia. W ciągu dnia zwierzęta zamykały oczy i przyjmowały swobodną pozycję ciała, wskazującą na to, że śpią. Robiły się też białe. Jednak co 60 minut coś się z nimi działo. Przez minutę gwałtownie zmieniały kolor skóry, poruszały gałkami ocznymi i ciałem. Tempo ich oddechu zwiększało się. Kiedy naukowcy stukali w akwarium, ośmiornice reagowały bardzo różnie. Jak ustalili badacze, zależało to od tego, czy czuwały czy też spały (w tym drugim przypadku reakcja na bodziec zajmowała więcej czasu). Co więcej, ich reakcja różniła się w zależności od fazy snu, w jakiej się znajdowały. U ośmiornic wyróżnia się „spokojny sen” i „sen aktywny”. W czasie tego drugiego głowonogi właśnie zmieniają kolor skóry i niekiedy zdarzają im się bezwiedne tiki. Czy ośmiornicy coś się śni? Jak się okazało, sen ośmiornic przypominał w sporym stopniu sen ludzi. W fazie spokojnej zdarzały się gwałtowne skoki aktywności mózgu. Pojawiają się one również na elektroencefalogramach kręgowców. Przypuszcza się, że u ludzi są związane z utrwalaniem się zapisów pamięciowych. W czasie drugiej fazy snu aktywność mózgu ośmiornic znacznie wzrastała – tak samo jak w czasie fazy REM u ludzi. Ale nie tylko. Wtedy również skóra ośmiornic gwałtownie zmienia kolor. Dlaczego tak się dzieje? Jedna z hipotez zakłada, że to rodzaj treningu. Dzięki niemu głowonogi utrzymują swoje chromofory – czyli leżące pod skórą komórki z barwnikami – w gotowości do działania. Druga hipoteza jest znacznie bardzie interesująca. Zakłada, że ośmiornice zmieniają barwy w czasie aktywnego snu, ponieważ coś im się śni. I np. przeżywają jeszcze raz coś, co im się przydarzyło na jawie. Czy to prawda? Jeszcze nie wiadomo. – Obecnie nie wiemy, czy któreś z tych dwóch wyjaśnień jest prawdziwe – zauważa Sam Reiter. – Jesteśmy bardzo ciekawi wyników przyszłych badań – dodaje. Źródła: Nature, ScienceAlert, Guardian. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Jak walczą ze sobą ośmiornice? Nigdy czegoś takiego nie widziano
Naukowcy odkryli, że ośmiornice w trakcie walki, ciskają w swoich przeciwników piaskiem i kawałkami dna morskiego. To normalne zachowanie, czy przebiegłość tego gatunku?
W tym artykule: Po raz pierwszy nagrano ośmiornice, które rzucają piaskiem Ośmiornice wykorzystują syfon, aby wytworzyć gwałtowny odrzut Naukowcy sugerują, że może być to typowe zachowanie obronne Ośmiornice to niezwykle fascynujące stworzenia. Te ośmioramienne głowonogi są bardzo szybkie, sprytne i inteligentne. Dobrze zdają sobie sprawę ze swoich słabości, które umiejętnie wykorzystują w walce o przetrwanie. Charakteryzują je wyjątkowe zdolności motoryczne i bardzo dobry wzrok. Niektóre gatunki potrafią wyrzucać sepię, inne są mistrzami kamuflażu i odstraszania, a są też takie, które dysponują silnym jadem. Po raz pierwszy nagrano ośmiornice, które rzucają piaskiem Okazuje się jednak, że zwierzęta te wciąż potrafią nas zaskakiwać. Po raz pierwszy w historii naukowcom udało się zaobserwować, że ośmiornice są bardzo dobrymi… miotaczami. Na nagraniu wideo widać dwie ośmiornice z gatunku Octopus tetricus. W pewnym momencie jedna ciska w drugą piaskiem wybranym z dna oceanu. Badacze postanowili przeanalizować to zachowanie, a wnioski przedstawiono na łamach czasopisma naukowego „PLOS One”. Jak inteligentne są ośmiornice? Naukowcy zbadali głowonogi za pomocą rezonansu magnetycznego Ośmiornice różnią się od siebie znacznie bardziej niż sądziliśmy. Niezwykły eksperyment przyniósł odpowiedzi na wiele pytań dotyczących tych inteligentnych zwierząt. Głowonogi zostały nagrane w zatoce Jervis na południowym wybrzeżu Nowej Południwej Walii w Australii. Autorom udało się zidentyfikować nawet ponad 100 przykładów zachowań, gdy ośmiornice rzucały fragmentami dna, piaskiem lub glonami w innego osobnika. Najczęściej skutkowało to tym, że atakowana ośmiornica uskakiwała od atakującego. – Wykonanie takiego manewru pod wodą, nawet na niewielką odległość, wydaje się niezwykle trudnym do zrobienia. Jest to naprawdę wyjątkowe zachowanie – twierdzi w rozmowie z Live Science David Scheel, profesor biologii morskiej z Alaska Pacific University w Anchorage. Ośmiornice wykorzystują syfon, aby wytworzyć gwałtowny odrzut Na głowie ośmiornicy oprócz oczu znajduje się również syfon. To właśnie dzięki niemu zwierze potrafi przemieszczać się z odrzutem, wypychając przez niego wodę. Naukowcy zaobserwowali, że ta część ciała tych głowonogów jest odpowiedzialna za rzucanie piaskiem. Badacze zwracają uwagę na to, że wykonanie takiego ruchu wymaga od ośmiornicy ułożenia syfonu w nietypowej pozycji, co oznacza, że robiły to celowo. View oEmbed on the source website Co ciekawe, 66% wszystkich „rzutów” wykonały samice. W 32% przypadków ośmiornice używały syfonu do sprzątania nory, a 53% wykorzystywały go w interakcji z inną ośmiornicą, rybą, a nawet… jedną z kamer. Naukowcy zaobserwowali, że te głowonogi, które zostały „obrzucone błotem”, zmieniały swoje zachowanie. Czasem schylały się w stronę agresora, a czasem podnosiły macki w kierunku rzucającego zwierzęcia. Naukowcy sugerują, że może być to typowe zachowanie obronne Naukowcy twierdzą, że zachowanie to może odkrywać pewną rolę społeczną w życiu ośmiornic. Uczeni zwracają uwagę, że może być to pewna forma komunikacji. Widać było wyraźną różnice pomiędzy rzutami, które były skierowane w inne zwierzęta, a tymi, gdy głowonogi czyściły nory. Dlaczego samica ośmiornicy popełnia samobójstwo przed narodzeniem młodych? Naukowcy wyjaśniają Tuż przed wykluciem jaj, samica ośmiornicy popada w szaleńczą autodestrukcję. Co stoi za tym niezwykle dziwnym zachowaniem? Autorzy badań opisują, że w Zatoce Jervis ośmiornice mają wyjątkowo dobre warunki do życia i żerowania. Właśnie dlatego, żyje tam relatywnie duża populacja m.in. gatunku Octopus tetricus. Oznacza to, że częstotliwość interakcji międzygatunkowej jest dużo większa. Naukowcy sugerują, że wyrzucanie fontanny składającej się z piasku, glonów itp. Może być zarówno próbą ochrony swojego siedliska, jak i odpieraniem zalotów natrętnych samców. Źródło: PLOS One Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Pierwsze w historii nagranie, na którym widać, że kałamarnice potrafią zmieniać barwę w zależności od koloru podłoża
Naukowcy z Japonii odkryli, że kałamarnice z gatunku Sepioteuthis lessoniana potrafią zmieniać swoją barwę. Zaobserwowano to w zbiorniku, w którym stworzenia te pływały.
W tym artykule: Pierwsze takie nagranie w historii Do tej pory naukowcy dużo mniej uwagi poświęcali kałamarnicom Odkrycie jest ważne w kontekście dalszych badań nad stanem raf koralowych Kamuflaż to bardzo ważna i niezwykle przydatna umiejętność w świecie zwierząt. Umożliwia niektórym stworzeniom ukrywanie się przed silniejszymi drapieżnikami. Kamuflaż wygląda inaczej u poszczególnych gatunków. Jedne potrafią zmieniać kolor, jak na przykład kameleon lub żaba. Inne upodabniają kształt ciała do otoczenia (straszyki). Niezależnie od rodzaju, cel jest identyczny - obrona przed niebezpieczeństwem i przetrwanie. Pierwsze takie nagranie w historii Badacze od dawna wiedzieli, że niektóre mątwy potrafią uwalniać substancje, dzięki którym mogą się ukryć przed zagrażającymi im drapieżnikami. Z kolei ośmiornica Thaumoctopus mimicus potrafi przyjmować kształty i sposób poruszania się innych drapieżników. Ta niezwykle rzadka kałamarnica została odkryta na ekstremalnie dużej głębokości Grupa naukowców, która badała dno Morza Filipińskiego natrafiła na to odkrycie. Kałamarnica znajdowała się ponad 6 kilometrów pod wodą. Najnowsze obserwacje wykazały natomiast, że kałamarnice z gatunku Sepioteuthis lessoniana potrafią zmieniać ubarwienie w zależności od koloru podłoża. Opisano to w artykule opublikowanym na łamach czasopisma naukowego „Scientific Reports”. Na nagraniu widać dokładnie, jak S. lessoniana przepływają z czystej powierzchni zbiornika w stronę zabrudzoną. W momencie, w którym znalazły się na brunatno-czarnej powierzchni, ich kolor ciała przybiera barwę podłoża. Odkrycie to zadziwiło naukowców, którzy przyznają, że ta obserwacja była czystym przypadkiem. – Ten efekt jest naprawdę zadziwiający. Wciąż jestem zaskoczony tym, że nikt wcześniej nie zauważył tej zdolności – mówi Zdenek Lajbner, biolog z Instytutu Nauki i Technologii na japońskiej Okinawie. – To kolejny dowód na to, jak wciąż mało wiemy o tych cudownych stworzeniach – dodaje uczony. Do tej pory naukowcy dużo mniej uwagi poświęcali kałamarnicom Naukowcy przyznają, że nasza wiedza o kałamarnicach w kontekście maskowania i kamuflowania się jest znacznie mniejsza niż o innych głowonogach. Wszystko dlatego, że te bezkręgowce dużo rzadziej poruszają się po dnie oceanów. Badania nad S. lessoniana zostały przeprowadzone w laboratorium, a stworzenia te znajdowały się w niewoli. Wampirzyca piekielna odkryta w „zagubionej” skamielinie. Niezwykłe odkrycie sprzed 30 mln lat Wampirnica, wampirzyca piekielna albo wampirza kałamarnica – to wszystko nazwy gatunku głowonoga, który wciąż można spotkać w największych głębinach oceanów. Nowe badania pokazują, ż... Autorzy odkrycia w swoim artykule opisali również kilka przykładów znanych już przykładów kałamarnic, które potrafią w podobny sposób się kamuflować. Gatunek Sepioteuthis sepioidea, który żyje głównie na Karaibach, potrafi zmieniać kolor i dopasowywać się do konkretnych koralowców. Z kolei kałamarnica Doryteuthis pealeii ma zdolność przekształcania skóry w sposób, który czyni ją całkowicie niedostrzegalną dla innych drapieżników. Istnieją również gatunki kałamarnic, zamieszkujących głębiny, jak np. Onychoteuthis banksii, które potrafią zmieniać stopień przezroczystości swojego ciała, aby skuteczniej ukrywać się w morskich czeluściach. Odkrycie jest ważne w kontekście dalszych badań nad stanem raf koralowych Uczeni zwracają uwagę na fakt, że ich odkrycie jest bardzo ważne w kontekście stanu ekosystemów morskich. – Jeżeli dla tych kałamarnic ma tak duże znaczenie rodzaj podłoża, aby dokonać zmiany ubarwienia, może to oznaczać, że wzrost lub spadek ich populacji ma dużo większy związek ze stanem raf koralowych – przekazał Ryuta Nakajima, naukowiec z Okinawy, który zajmuje się życiem głowonogów. Nagrano legendarną kałamarnicę. To jedyny żyjący przedstawiciel swojego rodzaju [WIDEO] Muszle w kształcie baranich rogów to delikatne spiralne konstrukcje, które plażowicze spotykają na całym świecie. Jednak pomimo ich wszechobecności, pierwotni właściciele tych muszli poz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/spirula-po-raz-pierwszy-zarejestrowana-w-naturalnym-srodowisku-fot-za-schmidt-ocean-institute-6bb9a07.jpeg" width="938" height="528" alt="Spirula po raz pierwszy zarejestrowana w naturalnym środowisku (fot. za Schmidt Ocean Institute)" title="Spirula po raz pierwszy zarejestrowana w naturalnym środowisku (fot. za Schmidt Ocean Institute)" /> Naukowcy przyznają, że Sepioteuthis lessoniana potrzebowała zaledwie dwóch sekund, aby zmienić swoje ubarwienie. Co więcej, kałamarnica zmieniała barwę za każdym razem, gdy zmieniał się kolor podłoża, na które wpływała. Badacze twierdzą, że za ten rodzaj maskowania odpowiadają chromatofory. To struktury zawierające komórki pigmentowe, które umożliwiają zmianę koloru ciała. Badacze zwracają jednak uwagę na fakt, że nadal nie wiedzą, jak te kałamarnice zachowują się w środowisku naturalnym. – Dzięki obecności chromatoforów i zdolności do zmiany koloru ciała, te kałamarnice mogą bezpiecznie zamieszkiwać zarówno rafy koralowe, jak i obszar otwartych wód – konkludują uczeni. Według nich, badania nad Sepioteuthis lessoniana mogą rzucić nowe światło na naszą wiedzę o neurobiologii i ewolucji kamuflażu. Źródło: Scientific Reports
Odkryto nieznaną dotąd ośmiornicę. Poznajcie Kaisera Dumbo
Pierwszy raz wygląd i wnętrze nieznanej dotąd ośmiornicy z głębin opisano bez użycia skalpela, a jedynie analizy genetycznej i kombinacji skanów MRI i CT.
Zwierzęta z rodzaju grimpoteuthis, z podrzędu frędzlikowców, rodziny opisthoteuthidae, nazywane są po angielsku ośmiornicami Dumbo z powodu podobieństwa do słonia z kresków Disney’a wywołanego kształtem płetw na płaszczu. Nieznanego dotąd osobnika, określonego jako dorosły samiec, nazwano G. imperator ponieważ wpadł w sieci w północnej części Grzbietu Cesarskiego (ang. Emperor Seamounts), czyli podmorskiego grzbietu oceanicznego z łańcuchem wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym (w jego skład wchodzi Archipelag Hawajski). Poza naukową nazwą łacińską autorzy odkrycia sugerują możliwość stosowania bardziej swobodnego nazewnictwa dla tego nowego gatunku, jak Emperor dumbo (angielski), Dumbo impérial (francuski) czy Kaiserdumbo (niemiecki). Rzadko spotykane na powierzchni, żyjące przy dnie morskim ośmiornice Dumbo występują na głębokościach od 400 do nawet 7000 metrów. W ramach programu badawczego Census of Marine Life złowiono największego znanego Grimpoteuthisa. Ważył ok. 6 kg i miał 180 cm długości. Aktualne metody badań głowonogów wymuszają zwykle sekcję zwłok zwierzęcia. Uszkadzając czy niszcząc okaz uniemożliwia się pełną analizę nieraz jedynego znanego, rzadkiego czy z innych względów cennego organizmu. Tym razem niemieccy biolodzy morscy Alexander Ziegler i Christina Sagorny zdołali przeprowadzić pogłębione badanie posługując się metodami nieinwazyjnymi. Poza standardowymi pomiarami i wykonaniem dokumentacji fotograficznej zastosowano mikro tomografię komputerową oraz badanie metodą rezonansu magnetycznego. Morfologię ośmiornicy wykonano po pobraniu próbek tkanki. Badania molekularne przeprowadzono na zebranym materiale DNA. W ten sposób po raz pierwszy dokładnie zbadano duży okaz zwierzęcia bez uszkadzania go, twierdzą autorzy opracowania. Pozyskane dane pozwoliły też na stworzenie trójwymiarowego modelu „dzioba” (szczęk) tego głowonoga. Szczegółowe informacje na temat G. imperatora opublikowano w czasopiśmie „BMC Biology”. Informacja prasowa po dostępna jest na stronach Instytutu Biologii Ewolucyjnej i Ekologii Uniwersytetu w Bonn.