National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-26T15:02:43.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Pandy są płodne tylko jeden dzień w roku. To cud, że jeszcze nie wyginęły
items: Naukowcy odkryli nową formę życia. To gigantyczne, 8-metrowe wieże górujące nad dawną Ziemią
items: Nowy gatunek zwierzęcia odkryty w sercu Tatr. Wśród odkrywców naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego
items: Tajemnica słojów Darwina rozwiązana. Co skrywa się w ich wnętrzu?
items: Komary coraz bardziej lubują się w ludzkiej krwi. Powodem jest to, że... nie mają co jeść
items: Ziemia wciąż ma wiele tajemnic. Odkrywamy nowe gatunki szybciej niż kiedykolwiek wcześniej – nawet 16 000 rocznie
items: Naukowcy z Muzeum Historii Naturalnej odkryli w 2025 roku ponad 70 nowych gatunków – oto najciekawsze z nich
items: „Ognista ameba” z Kalifornii bije światowy rekord. Inne organizmy się gotują – ona kwitnie. Czy takie istoty żyją na innych planetach?
items: Są starsze niż dinozaury, a teraz mieszkają w naszych łazienkach. Czym są rybiki, czemu nas fascynują i jak się ich pozbyć?
items: Śmiertelny wirus dziesiątkuje populację jednego z najrzadszych ptaków świata. Ary z filmu „Rio” dopiero niedawno pojawiły się na wolności
items: Naukowcy po raz pierwszy znaleźli w morzu rzadkiego wieloryba... i strzelili do niego z kuszy. Dlaczego?
items: Na co polują miejskie koty i jak wpływają na ekosystem? To TikTok sprawia, że wiemy o nich coraz więcej
items: Dlaczego ptaki boją się tego, co nowe? I my możemy się czegoś od nich nauczyć
items: Arka Noego pełna niespodzianek. Oto lista zwierząt, które się na niej miały znaleźć
items: Jego pazury przypominają sztylety. Najgroźniejszego ptaka świata spotkasz w Polsce
items: Naukowcy biją na alarm: inwazyjne gatunki obce panoszą się w Polsce. Na wolność wydostał się „biegnący bambus”, a w Sanie zaobserwowano nawet piranię
items: Pierwszy australijski karcharodontozaur, czyli „jaszczur z zębami rekina”. Jego rozmiary zaskakują
items: To stamtąd pochodzą dinozaury. Naukowcy wskazali kolebkę gigantów
items: Żebropław prawdopodobnie jest przodkiem wszystkich zwierząt. Zdaniem naukowców to najstarszy żyjący gatunek
items: Odkryli w głębinach około 300 nieznanych gatunków. Sukces naukowców z Polski i Norwegii
items: Ile gatunków żyje razem z tobą w domu? Naukowcy bardzo się pomylili
items: Żaby z kłami? W Indonezji odkryto najmniejsze takie zwierzątko na świecie
items: Urodzeni mordercy? Koty domowe wyglądają niewinnie, ale ich ofiarami pada aż 2 tys. gatunków
items: Mapa życia, czyli klasyfikacja zwierząt, roślin i innych organizmów. Jak porządkowano gatunki?
items: W pobliżu Florydy odkryto nowy gatunek ślimaka. Jest jaskrawożółty i otacza się toksyczną wydzieliną

Pandy są płodne tylko jeden dzień w roku. To cud, że jeszcze nie wyginęły
type: item
date: 2026-01-31T09:43:08.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: pandy
subject: rozmnażanie
subject: zagrożone gatunki
description: Pandy wielkie – sympatyczne niedźwiedzie i symbol Chin – uprawiają seks tylko raz w roku. Dochodzi wtedy do dziwnych rytuałów i brutalnych walk: wszystko po to, by wykorzystać w pełni jeden dzień ich płodności. Jak to się stało, że wciąż udaje im się przetrwać?
encoded: Jednym z najbardziej fascynujących aspektów biologii pand wielkich jest ich ekstremalnie krótki okres płodności. Jest ograniczony do jednego lub dwóch dni w roku, a specyfikacja cyklu rozrodczego wymusza na naukowcach i opiekunach w zoo precyzyjne monitorowanie ich stanu. Są niezwykle wymagające. Kiedy i jak rozmnażają się pandy wielkie? Pandy wielkie (Ailuropoda melanoleuca) są samotnikami, które w pojedynkę przemierzają jasno określone, rozległe terytoria. Spotykają się tylko raz w roku – w okresie godowym, który trwa na wiosnę. Większość samic wchodzi w ruję pomiędzy połową marca a połową kwietnia. Okres ten jest niezwykle krótki – samica jest gotowa do zapłodnienia tylko przez kilka dni, przy czym szczyt rui przypada na 24 godziny. Na około dwa tygodnie przed owulacją zachowania komunikacyjne pand ulegają intensyfikacji. Samice znaczą teren, pocierając okolicę odbytu o drzewa i skały i zostawiając tam wydzieliny z gruczołów. Sygnały te przyciągają samce, które w bambusowym lesie poszukują i gromadzą się wokół samicy. Brutalne walki samców i dziwne rytuały samic Samce konkurują ze sobą o względy samicy. Dochodzi do wokalizacji przypominających szczekanie i warczenie, a także do fizycznych starć. Zwierzęta rzucają się na siebie, zadają ciosy łapami, a nawet próbują chwycić za kark przeciwnika pazurami i powalić go na ziemię. Po ustaleniu dominacji zwycięski samiec odpędza konkurentów i pozostaje w pobliżu samicy, czekając, aż ta zejdzie z drzewa, by umożliwić kopulację. Zbliżenie możliwe jest tylko, gdy samica przyjmie pozycję lordozy – opuszcza przednią część ciała, wygina grzbiet i unosi tylną część, umożliwiając penetrację. Po odbyciu stosunku zarówno samiec, jak i samica wydają dźwięk przypominający beczenie kozy. Samiec następnie wykonuje tzw. „roll back” – siada na zadzie, przyciąga do siebie samicę i trzyma ją możliwie jak najdłużej. Seks pand pod lupą: dlaczego to takie trudne? Rozmnażanie pand wielkich jest wyjątkowo trudne z kilku powodów. Po pierwsze, c…

GettyImages-160298593-fa3d91f.jpg
width: 3750
height: 2500

Naukowcy odkryli nową formę życia. To gigantyczne, 8-metrowe wieże górujące nad dawną Ziemią
type: item
date: 2026-01-23T13:55:07.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: historia
subject: paleontologia
subject: przyroda
subject: życie
description: 400 milionów lat temu, z mchów i porostów „wyrastały” wielkie, wielometrowe „żywe wieże”. Czy to były grzyby? A może protoplaści współczesnych roślin? Ani to, ani to. Były zupełnie nowa formą życia, która do tej pory wymykała się naukowcom. Nowe dowody pozwalają rozwiązać prehistoryczną zagadkę… a może tylko zaogniają dyskusję?
encoded: Prototakstyty to wymarłe, gigantyczne organizmy żyjące w okresie późnego syluru. Chociaż ich odkrycie nastąpiło ponad 165 lat temu, to do tej pory nie wiedzieliśmy… czym właściwie są. „Żywe wieże” budzą wiele emocji, bo nie pasują do żadnych innych ziemskich organizmów. Naukowcy udowodnili wreszcie, że to zupełnie nowa, nieznana wcześniej forma życia. Jaką tajemnicę skrywają? Tajemniczy gigant sprzed milionów lat Prototakstyty (łac. Prototaxites taiti) od ponad 150 lat wymykały się klasyfikacją naukowców. Wiedzieliśmy, że były jednymi z pierwszych gigantów lądowych – osiągały nawet 8 metrów wysokości i wyróżniały się gładką, wręcz „filarową” budową. Czy były to wielkie drzewa? Nie – były pozbawione liści, gałęzi i kwiatów. Zamiast klasycznego systemu korzeniowego miały prostą, bulwiastą podstawę. A może to grzyb? Grzyby mają proste sieci długich, rurkowatych struktur – strzępek. Zachowane okazy prototaksytów są znacznie bardziej złożone. Składają się z trzech różnych rodzajów rurek i gęstych centrów, w których się rozgałęziają i łączą. Rozwiązanie prehistorycznej tajemnicy Chociaż niegdysiejsza obecność na naszej planecie wielkich, obłych gigantów jest dla nas trochę onieśmielająca, to naukowcy nie znają strachu. Przebadali oni okaz Prototaxites taiti znaleziony Rhynie Chert w północno-wschodniej Szkocji. To stanowisko paleontologiczne słynie z wyjątkowo dobrze zachowanego materiału roślinnego, grzybiczego i zwierzęcego. Część odpowiedzi udało się uzyskać dzięki sztucznej inteligencji. Badacze wykorzystali ją do analizy „chemicznego odcisku palca” prototaksytów – charakterystycznej struktury chemicznej wynikającej ze składu komórkowego. Jednym z kluczowych elementów analizy było sprawdzenie obecności białka chitynowego: złożonego polisacharydu typowego dla grzybów i owadów. Ku zaskoczeniu badaczy, w próbce Prototaxites taiti nie wykryto żadnych jej śladów. Wykorzystali AI, by sprawdzić, czy jego skład chemiczny jest zgodny z jakimkolwiek innym organizmem żywym na na…

scientists-may-have-di-3-be13b2a.jpg
width: 2880
height: 1620

Nowy gatunek zwierzęcia odkryty w sercu Tatr. Wśród odkrywców naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego
type: item
date: 2026-01-23T11:44:40.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: gatunki
subject: odkrycia
subject: polacy
subject: słowacja
description: Ta historia dowodzi, że nieznane gatunki można odkryć nawet w doskonale rozpoznanych i bliskich środowiskach. Międzynarodowy zespół naukowców, w którym brali udział także Polacy, właśnie odkrył nowy gatunek zwierzęcia w jednaj z jaskiń w Tatrach Niskich, na terenie Słowacji.
encoded: Wprawdzie nie jest duży i jest „tylko” widłonogiem – ale to zupełnie nieznany nauce gatunek. Elaphiodella droppai – bo taką otrzymał nazwę – zamieszkuje wypełnione wodą szczeliny głęboko w jaskiniach. A na pewno w jednej: jego obecność odkryto w Demianowskiej Jaskinii Wolności na Słowacji. Nowy gatunek opisano właśnie w artykule naukowym, opublikowanym w czasopiśmie „Zoologica Scripta”. Polscy i słowaccy naukowcy badają tatrzańską jaskinię Wilgotne środowisko Jaskinii Wolności było badane przez międzynarodowy zespół naukowców, w którego skład weszli biolodzy związani z Katedrą Zoologii Bezkręgowców i Hydrobiologii Uniwersytetu Łódzkiego: prof. Dr hab. Michał Grabowski, Andrea Desiderato oraz Michal Rendoš (dziś na Uniwersytecie Preszowskim). Jednym z autorów artykułu jest też Maciej Karpowicz z Katedry Ekologii Wód Uniwersytetu w Białymstoku. Reszta autorów badania to Słowacy. Nieznany nauce skorupiak Nowo odkrytego widłonoga tak opisują sami naukowcy: „Kim jest nowy bohater? To maleńki skorupiak, który jest stygobiontem – wyspecjalizowanym mieszkańcem wód podziemnych. Gatunek ten żyje w tzw. epikrasie, czyli systemie mikroszczelin wypełnionych wodą, znajdującym się tuż nad stropem jaskini. To właśnie stamtąd, wraz z wodą przesączającą się przez skały, trafia do jaskiniowych nacieków.” Gatunek udało się odkryć dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii: mikroskopii elektronowej SEM oraz analizie DNA. Łacińska nazwa widłonoga nawiązuje do nazwiska Antona Droppy – pioniera badań speleologicznych w tym regionie Słowacji. Jaskinie. Rezerwuar bioróżnorodności Naukowcy podkreślają, że niedostępne środowisko jaskiniowych wód to „laboratorium ewolucji”, gdzie potencjalnie może żyć jeszcze wiele zupełnie nieznanych nauce gatunków. „Izolacja tworzy gatunki: badania dowodzą, że specyficzne warunki w epikrasie sprzyjają powstawaniu unikalnych, lokalnych gatunków, które nie występują nigdzie indziej na świecie. (…) Nowodkryty gatunek wykazuje znaczną zmienność morfologiczną, co…

nowy-gatunek-tatry-342b27b.jpg
width: 1463
height: 975

Tajemnica słojów Darwina rozwiązana. Co skrywa się w ich wnętrzu?
type: item
date: 2026-01-16T10:20:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: gatunki
subject: karol darwin
subject: muzeum
description: 200-letnie okazy zebrane przez Karola Darwina zostały zbadane po raz pierwszy – i to bez otwierania słojów, w których były przechowywane od czasów jego podróży na HMS Beagle. Jak wreszcie udało się do nich „zajrzeć” i co skrywają? Jak niegdyś konserwowano okazy?
encoded: Naukowcy z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie przeprowadzili szczegółową analizę chemiczną 46 historycznych okazów pochodzących z podróży Karola Darwina. Słoje przechowywane są od niemal 200 lat i wreszcie udało się je zbadać bez konieczności naruszania ich konstrukcji. Chodziło o to, by określić skład płynów konserwujących i móc lepiej chronić bezcenne zbiory... Tylko jak to zrobić? Co znajduje się w słojach pozostawionych przez Darwina? Karol Darwin wyruszył w swoją podróż – podczas której zebrał obserwacje kluczowe dla rozwoju teorii ewolucji – w 1831 roku. Na wyprawie towarzyszyli mu także inni przyrodnicy i wszyscy przywieźli z niej mnóstwo zakonserwowanych okazów, wśród których znalazły się ssaki, gady, ryby, meduzy i krewetki. Wciąż znajdują się one w Londynie: w Muzeum Historii Naturalnej. W czym są jednak zanurzone i jak długo pozostaną „w całości”? Tego chcieli dowiedzieć się naukowcy. Nie było jednak mowy o otwieraniu zamkniętych przez niemal 200-lat słojów. To mogłoby prowadzić do utleniania się płynów i zniszczenia okazów. Ta nowa technologia ratuje muzealników Należało wymyślić coś, co pozwoli zbadać zawartość słoja… od zewnątrz. Odpowiedzią okazała się technologia znana jako SORS (z ang. Spatially Offset Raman Spectroscopy), czyli spektroskopia Ramana z przesunięciem przestrzennym. Polega ona na analizie zmian długości fali światła laserowego odbitego od badanej próbki. SORS pozwala na identyfikację składu chemicznego płynów znajdujących się zamkniętych, nieprzezroczystych pojemnikach – takich jak stare słoje muzealne. Metoda ta została została zastosowana po raz pierwszy w historii. Próba zakończyła się sukcesem: okazało się, że naukowcy są w stanie poprawnie określić skład płynu nawet w 80% przypadków, a w kolejnych 15% częściowo go zidentyfikować. SORS pozwala także określić rodzaj szkła lub plastiku, z jakiego wykonano pojemnik, dostarczając cennych informacji o ewolucji metod przechowywania. Według szacunków, na całym świecie w muzeach znajduj…

GettyImages-2175198133-626214a.jpg
width: 5568
height: 3712

Komary coraz bardziej lubują się w ludzkiej krwi. Powodem jest to, że... nie mają co jeść
type: item
date: 2026-01-15T14:40:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: brazylia
subject: gatunki
subject: komary
subject: krew
description: Rozciągający się wzdłuż wschodniego wybrzeża Brazylii las atlantycki jest domem dla setek gatunków ptaków, płazów, gadów, ssaków i ryb. A raczej był, bo z powodu ekspansji człowieka pozostała zaledwie 1/3 jego pierwotnej powierzchni. Rezydujące tam komary – z braku laku – zmieniają swoją dietę i coraz śmielej ostrzą „kłujki” na ludzi. Są wyjątkowo krwiożercze.
encoded: W brazylijskich lasach – i nie tylko – obserwuje się w ostatnich latach wzrost liczby ukąszeń ludzi przez komary. Powodem tego stanu rzeczy ma być utrata bioróżnorodności. Dlaczego komarom coraz bardziej smakuje ludzka krew i co nas czeka? Wygłodniałe komary coraz bliżej ludzi Naukowcy z Federalnego Uniwersytetu w Rio de Janeiro przeprowadzili badania terenowe w dwóch brazylijskich rezerwatach przyrody – Sítio Recanto Preservar w Silva Jardim oraz Guapiaçu w Cachoeiras de Macacu. W ciągu badań schwytano łącznie 1714 komarów reprezentujących 52 gatunki. Spośród nich tylko 145 osobników było najedzonych krwią, a zaledwie w 24 przypadkach udało się ustalić jej źródło. Wyniki były zaskakujące: aż 18 z tych 24 komarów żerowało na ludziach. W analizowanych przypadkach odnotowano również posiłki z mieszanej krwi – np. krew człowieka i płaza czy krew ptaka i gryzonia. Zidentyfikowano też pojedyncze przypadki pobierania krwi od ptaków, płazów, gryzoni i psa. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Frontiers in Ecology and Evolution”. Dlaczego ludzka krew smakuje komarom najbardziej? Dr Jeronimo Alencar, biolog z Instytutu Oswaldo Cruza, podkreśla, że preferencja komarów wobec ludzi – zwłaszcza w tak różnorodnym biologicznie środowisku jak lasy atlantyckie – jest bezsprzeczna. Wskazuje to na zmieniające się nawyki żywieniowe owadów. Komary są zmuszone do poszukiwania nowych źródeł krwi, a ludzie stają się najłatwiej dostępnymi „naczyniami”. Sami to na siebie sprowadziliśmy – w wyniku ingerencji człowieka w naturalne środowiska wiele zwierząt znika, co ogranicza dostępność dotychczasowych żywicieli. Chociaż niektórym gatunków komarów ludzka krew rzeczywiście smakuje najbardziej, większość po prostu korzysta z okazji: bliskość człowieka sprawia, że nie szukają dalej. Komary mieszają krew zwierząt i przenoszą choroby Komary w tropikalnych brazylijskich lasach mogą przenosić szereg groźnych wirusów: w tym żółtą febrę, dengę, wirusy Zika, Mayaro, Sabiá czy Chikungunya. Te patog…

shutterstock2334601977-7958b80.jpg
width: 4511
height: 2872

Ziemia wciąż ma wiele tajemnic. Odkrywamy nowe gatunki szybciej niż kiedykolwiek wcześniej – nawet 16 000 rocznie
type: item
date: 2025-12-31T09:01:54.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: odkrycia
subject: owady
subject: ryby
subject: tajemnice
subject: zwierzęta
description: Trwa gigantyczna eksplozja wiedzy. Każdego roku odkrywanych jest kilkanaście tysięcy nowych organizmów, a tempo to wciąż przyspiesza. Czy wkrótce nie pozostanie już nic do zbadania? Naukowcy uspokajają, że na Ziemi wciąż kryje się wiele tajemnic.
encoded: 300 lat temu Karol Linneusz, szwedzki przyrodnik i lekarz, podjął się karkołomnego zadania opisania wszystkich gatunków organizmów żywych na Ziemi. Sam nie wiedział, co go czeka, a jednak stworzył podwaliny pod współczesną taksonomię, identyfikując i nazywając niemal 10 000 gatunków roślin i zwierząt. Od tego czasu naukowcy nieustannie odkrywają nowe organizmy, a tempo ich przybywania – miast maleć – wciąż przyspiesza. Szaleńcze tempo odkrywania nowych gatunków Badania prowadzone przez zespół Uniwersytetu Arizony pod kierownictwem prof. Johna Wiensa wykazały, że tempo odkrywania nowych gatunków jest dziś wyższe niż kiedykolwiek wcześniej. Zgodnie z analizą w latach 2015–2020 rocznie dokumentowano ponad 16 000 nowych gatunków – w tym ponad 10 000 zwierząt (głównie owadów i innych stawonogów), 2 500 roślin i 2 000 grzybów. Prognozy na najbliższe lata sugerują dalszy wzrost tego tempa. Ile gatunków jeszcze nie znamy? Naukowcy mówią o milionach Jednak to szacunki dotyczące liczby nieodkrytych jeszcze gatunków są szczególnie zdumiewające. Obecnie znamy ok. 2,5 mln gatunków, lecz rzeczywista liczba organizmów żyjących na Ziemi może sięgać nawet setek milionów. Jakieś przykłady? Obecnie opisanych jest ok. 42 000 gatunków ryb, podczas gdy szacunkowe liczby mogą sięgać nawet 115 000. Podobnie jest w przypadku płazów: opisano ich około 9000, ale prognozowana liczba wynosi ponad 41 000. W przypadku owadów znamy 1,1 mln gatunków, podczas gdy entomolodzy sądzą, że faktyczna liczba może przekraczać 6 mln (niektóre prognozy sięgają nawet 20 mln). Gdzie odkrywa się najwięcej nowych gatunków? Nie trzeba szukać daleko Najwięcej nowych gatunków odkrywanych jest w regionach tropikalnych – w lasach deszczowych Amazonii, Azji Południowo-Wschodniej czy Afryki Środkowej. To prawdziwe skarbnice bioróżnorodności. Zaskakujące odkrycia mają jednak miejsce także w teoretycznie dobrze zbadanych lokalizacjach. W 2025 w Parku Narodowym Big Bend w Teksasie opisano nowy rodzaj i gatunek rośliny z ro…

FABRIC-KOLAZ-32-44-211b939.jpg
width: 2700
height: 1800

Naukowcy z Muzeum Historii Naturalnej odkryli w 2025 roku ponad 70 nowych gatunków – oto najciekawsze z nich
type: item
date: 2025-12-23T09:50:30.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: odkrycia
subject: paleontologia
subject: zwierzęta
description: Ponad 70 nowych gatunków – w tym pierzasty drapieżnik z ostatnim posiłkiem w brzuchu, ssak z czasów dinozaurów czy opos-miniaturka – tyle naukowcom z Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej udało się odkryć w 2025 roku. Pokazują, jak wiele jeszcze nie wiemy o naszej planecie: wybraliśmy najciekawsze z nich.
encoded: W 2025 roku badacze z Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej ogłosili opisanie ponad 70 nowych gatunków organizmów. Na liście znajdują się dinozaury, ssaki, ryby, owady, pajęczaki, morskie bezkręgowce… a oprócz nich jeden minerał. Pochodzą zarówno z ekspedycji terenowych, jak i z analiz kolekcji muzealnych. Tajemniczy torbacz z peruwiańskich Andów i pluszowa azjatycka pszczoła Jednym z najciekawszych opisanych gatunków jest Marmosa chachapoya, czyli malutki i absolutnie uroczy opos odkryty przypadkiem podczas ekspedycji po… wiewiórkę. Oposek Chachapoya zawdzięcza swoją nazwę starożytnej kulturze o tej samej nazwie, która niegdyś zamieszkiwała obszar peruwiańskich Andów. Ten drobny torbacz charakteryzuje się wyjątkowo długim nosem i ogonem i zmusił naukowców do przepisania mapy bioróżnorodności Ameryki Południowej. Wśród owadów uwagę przyciąga pszczoła Habropoda pierwolae z Wietnamu, potocznie nazywana „pluszową pszczołą”. Przyciągnęła ona uwagę swoim gęstym futrem i zaokrąglonym ciałem, co nadaje jej wyjątkowo sympatycznego charakteru. Pokazuje, jak zróżnicowany i wciąż obcy jest dla nas świat owadów! Dinozaur z ostatnim posiłkiem w brzuchu i ssak sprzed 200 mln lat Jednym z najbardziej sensacyjnych odkryć 2025 roku był pierzasty dinozaur z Chin, Huadanosaurus sinensis. Jego szczątki – po raz pierwszy raz w historii paleontologii – zachowały się z dwoma szkieletami ssaków w jamie brzusznej, co dostarczyło rzadkich dowodów na temat diety gada. Dinozaur ten żył około 125 milionów lat temu. Nie mniej interesujący jest Camurocondylus lufengensis – nowy ssak wielkości wiewiórki żyjący w Chinach w okresie wczesnej jury, między 174 a 201 mln lat temu. Badania jego szczęki rzucają nowe światło na ewolucję ssaków z okresu, w którym królowały wielkie gady. Nowy minerał z Rosji zasilił światowe zbiory Wśród odkryć z 2025 roku znajduje się także Lucasite-(La) – nowy minerał odkryty w wulkanicznej skale w Rosji. Został on oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodowe Stowarzys…

FABRIC-KOLAZ-32-36-c9a25e5.jpg
width: 2700
height: 1800

„Ognista ameba” z Kalifornii bije światowy rekord. Inne organizmy się gotują – ona kwitnie. Czy takie istoty żyją na innych planetach?
type: item
date: 2025-12-02T14:28:42.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: mikroby
subject: przyroda usa
subject: wulkany
description: To odkrycie przesuwa granice naszej wiedzy. Jednokomórkowy organizm z Kalifornii to nowy rekordzista w świecie eukariontów. Odkryty w gorących źródłach, nie tylko przeżywa w ekstremalnych temperaturach, ale wręcz ich potrzebuje do życia.
encoded: Najodporniejsze znane zwierzęta to niesporczaki – jednak ekstremalne warunki potrafią przeżyć tylko zapadając w stan anabiozy (pozornej śmierci). Ale na Ziemi żyją też organizmy, które w wysokich temperaturach kwitną, a nawet się rozmnażają. Właśnie odkryto kolejnego rekordzistę. Jego łacińska nazwa oznacza „ognistą amebę z Gór Kaskadowych”. Ten jednokomórkowy organizm żyjący w Parku Narodowym Lassen Volcanic w Kalifornii jest niesamowicie wytrzymały. Okazało się, że potrafi rosnąć i dzielić się w najwyższych temperaturach wśród wszystkich znanych nauce eukariontów (organizmów posiadających jądro komórkowe). Organizm, który nie tylko znosi ciepło – on go potrzebuje Według artykułu opublikowanego w serwisie preprintów „bioRxiv”, organizm nazwany Incendiamoeba cascadensis rośnie i dzieli się w temperaturach dochodzących do 63 st. Celsjusza, co czyni go najbardziej odpor­nym na ciepło eukariontem na Ziemi. To nie wszystko – on wręcz potrzebuje wysokich temperatur, by rosnąć. Jego wzrost zaczyna się dopiero powyżej 42 st. C., co czyni go tzw. obligatoryjnym termofilem – organizmem wymagającym wysokich temperatur. Eukarionty są delikatne? Nie w tym przypadku To odkrycie mocno zmienia naszą wiedzę biologiczną. Dotychczas uważano, że eukarionty są zbyt delikatne, by funkcjonować w takich warunkach. W przeciwieństwie do prostych, odpornych prokariontów (bakterii i archeonów), komórki eukariotyczne zawierają jądra, organelle i wrażliwe błony. Dlatego zdolność I. cascadensis do przetrwania w takiej temperaturze to biologiczna sensacja. Historia odkrycia „ognistej ameby” i jej supermocy Naukowcy znaleźli ją w próbkach pobranych w latach 2023–2025 – występowała w 14 z 20 badanych lokalizacji. Potem przyszedł czas na badania w laboratorium. Hodowano ją w kulturach z dodatkiem ziaren pszenicy, by rozwijały się bakterie będące jej pożywieniem. Następnie przetestowano jej tolerancję cieplną w 17 zakresach temperatur od 30 do 64°C. Wyniki były zaskakujące. Poniżej 42 st. C. organizm…

ognista-ameba-8ae110e.jpg
width: 1200
height: 675

Są starsze niż dinozaury, a teraz mieszkają w naszych łazienkach. Czym są rybiki, czemu nas fascynują i jak się ich pozbyć?
type: item
date: 2025-11-30T14:13:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: gatunki
subject: owady
subject: robaki
description: Pierwsze spotkanie z rybikiem ma miejsce zazwyczaj około 3 nad ranem. My, wybudzeni ze snu, półprzytomnym krokiem „doczołgujemy się” do łazienki. Tam czekają na nas wyjątkowi goście: szybkie, zwinne, malutkie robaczki przemykające po podłodze. Zastanawiamy się wtedy, czy to przypadkiem nadal nie jest sen – przecież jeszcze wieczorem ich nie było. Te nieśmiałe stworzenia to rybiki cukrowe: starożytne owady, które z jakiegoś powodu uwielbiają żyć w naszym towarzystwie. Chociaż panicznie się nas boją.
encoded: Rybiki cukrowe to nie tylko uciążliwe owady domowe. Te prymitywne stworzenia mają za sobą miliony lat historii, wyróżniają się wyjątkową biologią, długowiecznością i nietypowymi zwyczajami, które czynią je jedynymi z najciekawszych domowych współlokatorów. Dlaczego owady starsze niż dinozaury zamieszkały w naszych łazienkach, czym naprawdę są i jak się ich pozbyć? Czym są rybiki? Rybiki cukrowe (Lepisma saccharina), popularnie określane także jako srebrzyki, to niewielkie owady pozbawione skrzydeł mierzące od 10 do 12 mm. Ich ciało jest wydłużone, spłaszczone grzbietowo-brzusznie i pokryte delikatnymi, połyskującymi łuskami. Kolor tych łusek – srebrzysty lub szaro-biały – przypomina rybie i od tego właśnie wzięła się polska nazwa owada. Nazwa nawiązuje także do specyficznego poruszania się: przemieszczają się błyskawicznie zygzakiem, co dodatkowo potęguje rybi efekt. To jedne z najbardziej pierwotnych owadów na Ziemi. Prof. Stanisław Ignatowicz z SGGW wyjaśnia, że ich historia sięga czasów znacznie wcześniejszych niż epoka dinozaurów. Chociaż skamieniałości rybików są rzadkością, ich budowa ciała i cechy morfologiczne potwierdzają prastare pochodzenie. Jak żyją i rozmnażają się rybiki? Rybiki prowadzą nocny tryb życia i preferują miejsca ciemne, wilgotne oraz ciepłe – dlatego najczęściej spotykane są w domowych łazienkach, kuchniach, pralniach czy piwnicach, gdzie mają dostęp do resztek organicznych i odpowiednich warunków mikroklimatycznych. W naturalnym środowisku bytują pod korą drzew, w ściółce, gniazdach gryzoni, a nawet w mrowiskach. Rybiki odżywiają się głównie substancjami zawierającymi skrobię i cukry proste. Ich dieta obejmuje papier, tapety, resztki jedzenia, a także martwe owady. Są jedynymi owadami, które potrafią trawić celulozę bez pomocy bakterii – w ich jelitach obecny jest własny enzym: celulaza. Jak zauważa prof. Ignatowicz, termity dla trawienia celulozy potrzebują symbiotycznych bakterii, natomiast rybiki produkują własną „fabrykę enzymów”, co j…

shutterstock2495014435-50677e8.jpg
width: 3550
height: 2300

Śmiertelny wirus dziesiątkuje populację jednego z najrzadszych ptaków świata. Ary z filmu „Rio” dopiero niedawno pojawiły się na wolności
type: item
date: 2025-11-28T13:37:31.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: choroby
subject: dzikie zwierzęta
subject: gatunki
subject: handel zwierzętami
subject: papugi
subject: ptaki
subject: rajskie ptaki
subject: wirusy
description: Ara modra to zjawiskowy, charakterystycznie niebieski gatunek papugi, który większość z nas kojarzy z animowanego filmu „Rio”. Chociaż uważano ją za wymarłą na wolności, to niedawno została reintrodukowana do życia w naturze w rodzimej Brazylii. Rzadkie ptaki mają jednak problem: dziesiątkuje je śmiertelna, nieuleczalna choroba. Czy możemy coś zrobić i czy powinniśmy przywracać wymarłe gatunki?
encoded: Najnowsze doniesienia z Brazylii wskazują na to, że u wszystkich wypuszczonych niedawno osobników ary modrej zdiagnozowano niebezpiecznego circovirusa, powodującego nieuleczalną chorobę. To zagraża przetrwaniu jednego z najrzadszych gatunków papug na świecie, o które od wielu lat rozpaczliwie walczą biolodzy z całego świata. Jaka jest ara modra? Ara modra (Cyanopsitta spixii) to średniej wielkości papuga o charakterystycznych, intensywnie niebieskich piórach. To jedna z najmniejszych ar, której masa sięga 400 gramów. Skóra wokół jadowicie żółtych oczu jest upierzona, a dziób ptaka czarny. Jest brazylijskim endemitem, czyli gatunkiem, który żyje wyłącznie na określonym obszarze. W przypadku ary modrej były to neotropikalne lasy galeriowe północno-wschodniej części Brazylii, dokładniej pogranicza stanów Bahia i Pernambuco. Ich siedliska znajdowały się w miejscach, w których rosły charakterystyczne drzewa Tabebuia aurea. Jak możemy się domyślać, już ich tam nie ma. Czy da się przywrócić arę jej naturalnemu środowisku? Rzadkie papugi zdobyły popularność dzięki filmowi animowanemu „Rio”, w którym główna bohaterka próbowała ocalić swój gatunek. Historia ma nawiązanie do rzeczywistości, ponieważ kilka lat temu ruszył program reintrodukcji tych rzadkich, niegdyś niemal całkowicie wybitych przez człowieka papug w ich naturalnym środowisku. Projekt ten powstał z inicjatywy biologów różnorodnych organizacji z całego świata. Ta historia nie ma jednak dobrego końca. Wirus dziesiątkuje populację bohaterów animacji Od 2019 roku ara modra jest uznawana za gatunek wymarły na wolności. Od kilku lat trwają jednak próby jego przywrócenia. Od 2020 roku w Brazylii wypuszcza się poszczególne osobniki (przywiezione z niemieckich hodowli). Do tej pory „uwolniono” jednak zaledwie 20 osobników, z których przeżyło zaledwie 11. U wszystkich ocalałych testy wykazały obecność circovirusa, który wywołuje chorobę dziobów i piór u papug, ale nie stanowi zagrożenia dla ludzi. – Na tę chorobę nie ma l…

shutterstock1543514624-d450bca.jpg
width: 6000
height: 4000

Naukowcy po raz pierwszy znaleźli w morzu rzadkiego wieloryba... i strzelili do niego z kuszy. Dlaczego?
type: item
date: 2025-11-24T12:58:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dna
subject: gatunki
subject: morze
subject: ocean spokojny
subject: walenie
subject: wieloryby
subject: zwierzęta
description: Po latach poszukiwań – udało się. Naukowcy po raz pierwszy zidentyfikowali w morzu żywego dziobowala miłorzębozębnego: rzadkiego walenia, który do tej pory owiany był tajemnicą. Jeśli przykuliśmy waszą uwagę kuszą, to bez obaw – waleniowi nic się nie stało, a „ostrzeliwanie” to standardowy proces.
encoded: Pierwszy raz w historii udało się zaobserwować żywy gatunek wieloryba z rodziny wali dziobogłowych, który do tej pory znaliśmy jedynie za sprawą martwych osobników wyrzucanych na brzeg morza. Temu nieuchwytnemu ssakowi udało się nawet pobrać DNA… za pomocą kuszy. Tajemnicze ssaki ukryte pod powierzchnią wody Dziobowal miłorzebozębny przez dekady owiany był całkowitą tajemnicą. Gdyby nie martwe osobniki wyrzucane przez morze na brzeg nie wiedzielibyśmy tak naprawdę o jego istnieniu. Brakowało potwierdzonych obserwacji tych wielorybów na otwartym morzu. I to mimo tego, że należy on do rodziny wali dziobogłowych – drugiej co do liczby gatunków i zarazem najsłabiej poznanej wśród dużych ssaków żyjących na Ziemi. Przełom w poszukiwaniu dziobowala nastąpił w kilka lat temu, kiedy zespół naukowców prowadzących badania u zachodnich wybrzeży Meksyku zarejestrował wyjątkowe sygnały echolokacyjne. Przypisano je tajemniczemu gatunkowi, jednak brakowało dowodów. W 2020 roku zaczęto poszukiwania. Rzadkie spotkanie na otwartym morzu Badacze korzystali z zaawansowanych podwodnych mikrofonów (hydrofonów) i długo próbowali namierzyć źródło nietypowego dźwięku. W 2024 roku impuls echolokacyjny doprowadził ich do pojedynczego osobnika, który w istocie okazał się być wielorybem dziobogłowym. W ciągu kilku dni udało się dotrzeć do niewielkiego stada, w którym znajdował się m.in. dorosły samiec pokryty wojennymi bliznami i dorosła samica z młodym. Gatunki wielorybów dziobogłowych bywają jednak trudne do rozróżnienia, więc sama obserwacja wielorybów nie wystarcza do identyfikacji. I tutaj w tej historii pojawia się kusza. Naukowcy strzelili do wieloryba z kuszy Zespół mógł potwierdzić swoje obserwacje dopiero po pobraniu próbki DNA. W tym celu badacze strzelili do niego ze specjalnej kuszy – wszystko po to, by pobrać jego tkankę i nie niepokoić zwierzęcia zbytnim zbliżeniem się czy „łapanką”. Gruba skóra ssaka sprawiła jednak, że nie ma się o co martwić. Zwierzę ma się dobrze, a „wyciągnię…

FABRIC-KOLAZ-32-23-debc51c.jpg
width: 2700
height: 1800

Na co polują miejskie koty i jak wpływają na ekosystem? To TikTok sprawia, że wiemy o nich coraz więcej
type: item
date: 2025-11-20T12:22:47.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: ekosystem
subject: gatunki
subject: koty
subject: miasta
subject: owady
subject: polowanie
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Wydawałoby się, że największym kocim przysmakiem są myszy. Nie jest to jednak prawda: większość udomowionych wąsaczy najczęściej poluje na stawonogi: owady i pająki. Koty chodzą własnymi ścieżkami i mają swoje tajemnice, ale naukowcy postanowili wykorzystać nowatorską metodę, by lepiej poznać ich dokładną dietę. Wykorzystali… social media. Ale nie, koty nie musiały pisać komentarzy.
encoded: Bardzo trudno jest przeanalizować dokładną dietę domowych kotów. Szczególnie w środowisku miejskim znikają one w mozaice uliczek, zajmując się swoimi sprawami. Badacze postanowili wykorzystać media społecznościowe, by lepiej poznać ich zwyczaje, wykorzystać materiały wrzucane przez ich właścicieli i przeprowadzić drobiazgową analizę. Skupili się na TikToku i serwisie iStock. To obserwacja kociego życia „od środka”. Drzemy koty o social media, a one pomagają naukowcom Badacze z uniwersytetu w Campinas w Brazylii przeszukali TikToka i inne popularne social media, analizując ponad 17 000 zdjęć i filmów. Wszystko po to, by poznać „dowody rzeczowe” kocich polowań i sprawdzić, na co te słodkie drapieżniki najczęściej polują. Znaleziono setki aktów drapieżnictwa – łatwiej i szybciej, niż udałoby się wykorzystując konwencjonalne metody badawcze. Odnotowali w sumie 14 odrębnych rzędów stawonogów, które stawały się ofiarami kotów. Najczęstszym przysmakiem były prostoskrzydłe (Orthoptera, czyli rząd obejmujący świerszcze, szarańcze czy popularne w Polsce koniki polne) – stanowiły one 20,7% obserwacji. W 14,5% przypadków ofiarami były pluskwiaki (Hemiptera, takie jak piewiki, które coraz bardziej panoszą się w Polsce), a w 14,4%: karaluchy i terminy (Blattodea). Czy internet prawdę nam powie? Odkrycia naukowców wskazują na to, że koty w środowisku miejskim polują na zaskakująco zróżnicowaną gamę stawonogów. Dane zebrane z mediów społecznościowych wykazały także zarówno pewne podobieństwa, jak i różnice w porównaniu z kocimi upodobaniami opisanymi w literaturze naukowej. Materiały publikowane w internecie są bliżej ich „naturalnego” zachowania. Na co polują koty i jak zagrażają środowisku? Nasze niewinne zwierzaki to prawdziwe maszyny do zabijania. Chociaż zwalczanie owadów potrafi służyć ludziom (ale pająki powinny zostawić w spokoju), to polują także na małe ssaki: myszy, nornice, ryjówki, krety, szczury czy młode króliki. Według badań przeciętny kot żyjący na przedmieściach z…

GettyImages-587830356-f26a1d8.jpg
width: 3872
height: 2592

Dlaczego ptaki boją się tego, co nowe? I my możemy się czegoś od nich nauczyć
type: item
date: 2025-10-19T10:17:06.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gatunki
subject: jedzenie
subject: ptaki
description: Ptaki, najbardziej ze wszystkich zwierząt, wystrzegają się nowości. Czemu niepokoją ich zmiany w diecie, z czego wynika ptasia ostrożność i czy możemy się od nich czegoś nauczyć? Nowe badanie wyjaśnia, że to zachowanie służące przetrwaniu ptaków. Nie zawsze jednak wychodzi im na dobre.
encoded: Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Cambrige oraz Anglia Ruskin University obejmowało problem neofobii, z której są znane ptaki. Dlaczego tak bardzo – bardziej niż inne zwierzęta – boją się nowości i zmian w diecie? Naukowcy przeprowadzili eksperymenty w 24 krajach i na 6 kontynentach, a wyniki opublikowali w czasopiśmie „PLOS Biology”. Ustalono, że niektóre gatunki są zdecydowanie bardziej ostrożne niż inne. Czym jest neofobia? Neofobię rozumie się najczęściej jako niechęć do spożywania nowych pokarmów. Odgrywa ona kluczową rolę w tym, jak zwierzęta równoważą okazje i ryzyka. Pomaga chronić jednostki przed zagrożeniami, ale często ogranicza ich zdolność adaptacji w nowych miejscach gniazdowania, co może prowadzić do wymierania gatunków ptaków. Badanie ptasiej ostrożności, czyli przez żołądek do serca Przebadano 1439 ptaków z 136 gatunków reprezentujących 25 rzędów taksonomicznych. Sprawdzono, dlaczego niektóre są bardziej ostrożne niż inne, gdy napotykają nieznane wcześniej obiekty podczas karmienia. Eksperymentom poddano m.in. ptaki zimujące w Polsce, ale także te opuszczające nasz kraj. Każdemu zwierzęciu prezentowano znane, lubiane pokarmy, a następnie (lub najpierw) zupełnie nowe dania. Nieznane obiekty miały spójne kolory i fakturę oraz dostosowywano je do wymagań żywieniowych każdego gatunku. Następnie każdemu z ptaków mierzono czas potrzebny do dotknięcia jedzenia w obu scenariuszach. Wydłużone wahanie interpretowano jako neofobię. Które ptaki boją się najbardziej, a której najmniej? Największą ostrożnością charakteryzowały się perkozy i flamingi. Najbardziej odważne okazały się sokoły i bażanty – szybko podchodziły do pożywienia, niezależnie, czy było ono nieznane. Stwierdzono, że neofobię powodowały dwa czynniki: specjalizacja dietetyczna ptaków i ich zachowania migracyjne. Gatunki o węższej diecie mogą być bardziej narażone na zmiany pożywienia, więc naturalnie wystrzegają się nowości. Podobnie gatunki wędrowne, przemierzające ogromne odległości, są…

GettyImages-1086877030-321699e.jpg
width: 3931
height: 2739

Arka Noego pełna niespodzianek. Oto lista zwierząt, które się na niej miały znaleźć
type: item
date: 2025-10-12T11:45:24.000Z
creator: Erin Blakemore
subject: Nauka
subject: biblia
subject: gatunki
subject: historia
subject: nauka
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Jakie zwierzęta uratowano przed potopem? Lista gatunków, które miały znaleźć się na arce Noego, przez wieki była źródłem licznych sporów. Na liście pojawiały się nie tylko lwy czy słonie, ale i istoty czysto mityczne. Jeden z domnienych pasażerów zaskakuje do dziś.
encoded: Spis treści: Średniowieczne wizje arki i jej pasażerów Jakie gatunki pojawiały się w ikonografii? Od mitu do nauki – reinterpretacja w nowożytności Hybrydy, absurd i narodziny pojęcia gatunku Wokół zwierząt z arki narosło wiele spekulacji – i to z dobrego powodu. Potop, boski nakaz, charyzmatyczna menażeria: historia z Księgi Rodzaju należy do najsłynniejszych w Biblii. Pytanie, jakie gatunki towarzyszyły Noemu i jego rodzinie na własnoręcznie zbudowanym statku, pozostaje trudne, bo Biblia milczy o konkretnych stworzeniach. Z nazwy pojawiają się tylko dwa ptaki – gołębica i kruk, które Noe wypuścił, by sprawdzić, czy wody już opadły i ziemia znów nadaje się do zamieszkania. To jednak nie powstrzymało artystów ani uczonych przed barwnymi – czasem wręcz niedorzecznymi — domysłami o tym, jakie zwierzęta trafiły na pokład. Takie teorie mówią dziś więcej o epokach, w których powstawały, oraz o rozwoju nauki niż o samej arce. Średniowieczne wizje arki i jej pasażerów Spekulacje na temat zwierząt z arki są niemal tak stare jak sama Biblia. Jedna z najwcześniejszych zachowanych ilustracji sceny biblijnej — na monecie z III w. n.e. – przedstawia arkę oraz dwa ptaki uznawane za nawiązanie do gołębicy, którą Noe wypuścił, by sprawdzić, czy ziemia obeschła. – Naturalnie ciągnie nas do opowieści o zwierzętach – mówi starsza kustoszka w J. Paul Getty Museum w Los Angeles, kuratorka wielu wystaw o średniowiecznych ilustracjach zwierząt. Średniowiecznych ludzi fascynował świat przyrody. Próbowali nadać religijne znaczenie każdemu elementowi historii Noego – od symboliki arki przypominającej kościół, po rzekome rozróżnienie między zwierzętami czystymi i nieczystymi na pokładzie. Artyści i uczeni sporządzali więc listy gatunków oraz barwne opowieści powiązane z narracją o Noem w bestiariach – księgach z moralnymi pouczeniami i licznymi ilustracjami. W rezultacie iluminowane rękopisy i średniowieczne obrazy kipią wyobrażeniami życia zwierząt – morskich i lądowych, które rzekomo ocalał…

GettyImages-590668941-2b0e42f.jpg
width: 5100
height: 3455

Jego pazury przypominają sztylety. Najgroźniejszego ptaka świata spotkasz w Polsce
type: item
date: 2025-08-27T10:22:16.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: dzikie zwierzęta
subject: gatunki
subject: polska
subject: ptaki
description: Kazuar uznawany jest za najgroźniejszego ptaka świata. Ten „współczesny dinozaur” budzi respekt już samym wyglądem, a śmiercionośne pazury sprawiają, że lepiej nie stawać mu na drodze.
encoded: W tym artykule: Najgroźniejszy ptak świata. Jak wygląda kazuar? Gdzie można spotkać kazuara? Czy kazuar jest niebezpieczny? Kazuar nie bez powodu uchodzi za najniebezpieczniejszego ptaka świata. Choć na pierwszy rzut oka przypomina strusia czy emu, jego drapieżna natura sprawia, że potrafi być śmiertelnie groźny. Nawet dla człowieka, o czym boleśnie przekonali się ci, którzy go zlekceważyli. Najgroźniejszy ptak świata. Jak wygląda kazuar? Kazuary, jak zresztą wszystkie ptaki, są blisko spokrewnione z dinozaurami, a dokładniej z jedyną linią, która przetrwała masowe wymieranie pod koniec kredy, około 66 milionów lat temu. Ten potężny nielot osiąga nawet 2 metry wysokości i waży około 60 kg. Jego silne nogi i śmiercionośne szpony (łudząco przypominające sztylety) budzą respekt zarówno wśród zwierząt, jak i ludzi. Ciało kazuara pokrywają ciemnobrązowe lub czarne pióra, które swoją strukturą przypominają grube, szorstkie włosy. Natomiast naga głowa i szyja wyróżniają się intensywnym, niebiesko-czerwonym ubarwieniem. Charakterystycznym elementem wyglądu jest kostny hełm, który prawdopodobnie pełni funkcję ochronną i pomaga ptakowi torować drogę w gęstej roślinności. Coraz więcej badań sugeruje także, że struktura ta pomaga w regulacji temperatury ciała, co jest kluczowe w gorącym i wilgotnym klimacie lasów deszczowych. Dodatkowo może wzmacniać i rozpraszać dźwięki wydawane przez ptaka, odgrywając rolę w komunikacji. Samotnicza natura kazuarów idzie w parze z doskonałym słuchem i świetnymi zdolnościami pływackimi. Ich dieta składa się głównie z owoców. To samiec wysiaduje jaja przez około 50 dni, a po wykluciu opiekuje się pisklęciem, ponieważ samica może być dla niego zagrożeniem. Gdzie można spotkać kazuara? Podrodzina kazuarów obejmuje trzy gatunki: kazuara hełmiastego, kazuara mniejszego, kazuara jednokoralowego. Występują głównie w Australii, w tropikalnych lasach Nowej Gwinei oraz na okolicznych wyspach. W niektórych społecznościach ich mięso uchodzi za przysmak, a …

To-najgrozniejszy-ptak-swiata-33c2f7a.png
width: 1080
height: 720

Naukowcy biją na alarm: inwazyjne gatunki obce panoszą się w Polsce. Na wolność wydostał się „biegnący bambus”, a w Sanie zaobserwowano nawet piranię
type: item
date: 2025-04-28T10:51:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: gatunki
subject: inwazja
subject: rośliny
subject: środowisko naturalne
subject: województwo podkarpackie
description: Biolodzy z Polski na łamach „Scientific Reports” ostrzegają przed „ucieczką” roślin ozdobnych do środowiska naturalnego. W pobliżu rzek na południu Polski, Magierki i Lubatówki, stwierdzono dwie groźne rośliny nie występujące naturalnie ani w Polsce, ani w Europie.
encoded: Spis treści Gatunki inwazyjne – jak się rozprzestrzeniają? „Biegnący” bambus i miskant olbrzymi: nowe groźne rośliny Świadomość na temat inwazyjnych gatunków obcych w Polsce rośnie. Jednak rośnie głównie dlatego, że co chwila odkrywamy ogromną skalę, na jaką występują w naszym kraju. Zarówno rośliny, jak i zwierzęta obce dla naszych ekosystemów potrafią mocno w nie ingerować i wypierać rodzime gatunki. Najnowsze doniesienia polskich naukowców opisane w czasopiśmie „Scientific Reports” mówią o dwóch kolejnych niebezpiecznych roślinach. Gatunki inwazyjne – jak się rozprzestrzeniają? Inwazyjne gatunki obce w Polsce i na świecie rozprzestrzeniają się przede wszystkim dzięki działalności człowieka, który świadomie lub przypadkowo przenosi je na nowe tereny. Na przykład jako rośliny ozdobne, zwierzęta hodowlane lub podczas transportu towarów. Mogą też migrować naturalnie, wykorzystując korytarze ekologiczne, takie jak rzeki czy drogi. Częste są „ucieczki” roślin ozdobnych z ogrodów do środowiska naturalnego. Tak było m.in. w przypadku niezwykle żywotnego rdestowca japońskiego. To samo dotyczy dwóch nowo stwierdzonych gatunków: bambusa Bisseta i miskanta olbrzymiego. Roślin tych jeszcze nie wpisano na listę gatunków inwazyjnych, ale naukowcy z Polski uważają że najwyższy czas to zrobić. „Biegnący” bambus i miskant olbrzymi: nowe groźne rośliny Polscy naukowcy zaobserwowali na południu Polski ogniska występowania dwóch ekspansywnych roślin. W pobliżu dwóch rzek: Magierki i Lubatówki, stwierdzono dwie rośliny nie występujące naturalnie ani w Polsce ani w Europie: bambus Bisseta i miskant olbrzymi – bardzo żywotne rośliny trzymane w ogrodach dla ozdoby. Bambus Bisseta to krewniak bambusów znanych np. z Japonii. Dobrze zimuje w Polsce i znosi mrozy, więc jest coraz popularniejszą rośliną ogrodową. Należy do rodzaju Phyllostachys, określanego jako „running bamboos” – biegnące bambusy. Rozprzestrzeniają się tak szybko, że dorobiły się takiego właśnie przydomka. Miskant olbrzymi …

AdobeStock710416944-e75447d.jpeg
width: 4898
height: 3265

Pierwszy australijski karcharodontozaur, czyli „jaszczur z zębami rekina”. Jego rozmiary zaskakują
type: item
date: 2025-02-21T11:30:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dinozaury
subject: dzikie zwierzęta
subject: gatunki
subject: kontynenty
subject: kreda
subject: Odkrywca
subject: prehistoria
description: Paleontolodzy odkryli w Australii pierwsze skamieniałości należące do karcharodontozaurów. Ich cechą szczególną były ostre zęby, stąd nazwa: jaszczury o zębach rekina. Ich szczątki zdradzają tajemnicę superkontynentu Gondwana.
encoded: Spis treści: Pierwsze dowody na występowanie karcharodontozaurów Jaszczur z zębami rekina nie była sam Dinozaury zdradzają tajemnicę superkontynentu Nieznany do tej pory w Australii dinozaur należy do teropodów. Zwierzęta te żyły od początku późnego triasu, czyli około 228 mln lat temu, aż do końca okresu kredy, czyli 65 milionów lat temu. Wówczas doszło do impaktu, który zmiótł z powierzchni Ziemi wiele form życia, w tym dinozaury. Pierwsze dowody na występowanie karcharodontozaurów Artykuł na temat znalezienia szczątków karcharodontozaurów opublikowano właśnie na łamach „Journal of Vertebrate Paleontology”. Ich nazwę można tłumaczyć jako „jaszczur z zębami rekina”. W artykule opisano badania prowadzone przez Museums Victoria Research Institute i doktoranta Monash University Jake'a Kotevskiego. Do odkrycia doszło w południowo-wschodnim stanie Wiktoria, na jego wybrzeżu. Skamieniałości znajdowały się w warstwach sprzed około 121-108 mln lat. Choć karcharodontozaury uznawane są za jednych z największych mięsożerców wszech czasów, osobniki z Australii były mniejsze niż te odkrywane dziś na innych kontynentach, co jest dość zaskakujące. Jaszczur z zębami rekina nie była sam – Odkrycie karcharodontozaurów w Australii jest przełomowe – mówi Jake Kotevski. Z jakiego powodu? Bo w tym samych warstwach paleontolodzy dostrzegli skamieniałości najstarszego znanego na świecie megaraptora (jego nazwa to „duży rabuś” – z gr. mega i łac. rapto) – dużego mięsożernego dinozaura znanego z Ameryki Południowej. – Fascynujące jest zobaczyć, jak hierarchia drapieżników w stanie Wiktoria różniła się od tej w Ameryce Południowej, gdzie karcharodontozaury osiągały rozmiary podobne do Tyrannosaurus rex, do 13 metrów, górując nad megaraptorydami. Tutaj role się odwróciły, co podkreśla wyjątkowość ekosystemu Australii z okresu kredy – dodaje Kotevski. Dinozaury zdradzają tajemnicę superkontynentu Na podstawie nowych znalezisk naukowcy sądzą, że prehistoryczny krajobraz stanu Wiktoria sprzed 12…

Low-ResCretaceous-Australia-Landscape.-Artwork-by-Jonathan-Metzger.-Source-Museums-Victoria-1-84aac9f.jpg
width: 700
height: 440

To stamtąd pochodzą dinozaury. Naukowcy wskazali kolebkę gigantów
type: item
date: 2025-01-27T12:39:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: ewolucja
subject: gatunki
subject: prehistoria
description: Szczątki najstarszych dinozaurów lub ich wczesnych bliskich krewnych spoczywają najpewniej w Amazonii w Ameryce Południowej i na Saharze w Afryce. Zwierzęta te żyły tam ćwierć miliarda lat temu w ekstremalnych warunkach.
encoded: Spis treści: Zwrot w rozwiązaniu tajemnicy pochodzenia dinozaurów Modelowanie komputerowe – klucz to odkrycia pochodzenia dinozaurów Gdzie znajduje się zaginiona kolebka dinozaurów? Dinozaury od dekad wzbudzają wielkie zainteresowanie nie tylko wśród naukowców, ale też wśród pasjonatów i hobbystów. Te nierzadko wielkie zwierzęta żyły w epokach triasu, jury i kredy, czyli od 252 do 66 milionów lat temu. Te specyficzne gady zamieszkiwały wszystkie kontynenty w bardzo różnych warunków: od lasów tropikalnych po suche pustynie. Mimo lat badań, nadal nie jest jasne ich pochodzenie. Teraz się to zmienia. Zwrot w rozwiązaniu tajemnicy pochodzenia dinozaurów Tajemnicę rodowodu dinozaurów postanowili rozwiązać badać z University College London (UCL). Swoimi wnioskami podzielili się właśnie na łamach czasopisma „Current Biology”. Najstarsze znane skamieniałości dinozaurów pochodzą sprzed około 230 milionów lat. Odkryto je w Brazylii, Argentynie i Zimbabwe. Jednak z analizy ich szkieletów wynika, że zwierzęta te ewoluowały już od jakiegoś czasu. Oznacza to, że dinozaury żyły miliony lat wcześniej, ale do tej pory nie odkryto ich szczątków. – Dinozaury są dobrze zbadane, ale nadal tak naprawdę nie wiemy, skąd się wzięły. Zapis kopalny ma tak duże luki, że nie można go przyjmować za dobrą monetę – mówi główny autor publikacji i doktorant na UCL oraz pracownik Muzeum Historii Naturalnej w Londynie Joel Heath. Jak zatem można znaleźć przodków tych fascynujących zwierząt, skoro nie są dostępne ich skamieniałości? Modelowanie komputerowe – klucz to odkrycia pochodzenia dinozaurów Naukowcy zwrócili się ku modelowaniu komputerowemu. Modelowanie opierało się o skamieniałości i drzewa ewolucyjne dinozaurów i ich bliskich krewnych gadów, a także na geografii tego okresu. Uwzględniono również luki w zapisie kopalnym. Był to rodzaj analizy paleobiogeograficznej, która wykorzystała metody statystyczne do oszacowania rozmieszczenia przodków dinozaurów i ich krewnych. W jej ramach wykorzystano…

skad-pochodza-dinozaury-a10cbf6.png
width: 1200
height: 630

Żebropław prawdopodobnie jest przodkiem wszystkich zwierząt. Zdaniem naukowców to najstarszy żyjący gatunek
type: item
date: 2024-11-10T09:05:15.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: gatunki
description: Żebropław pojawił się na Ziemi setki milionów lat temu i od tego czasu niewiele się zmienił. Aż trudno uwierzyć, że to przypominające meduzę zwierzę może być praprzodkiem wszystkich współczesnych gatunków, w tym także ludzi. A jednak. Naukowcy uznali, że żebropławy są starsze od gąbek.
encoded: Spis treści: Czym jest żebropław? Gdzie występują żebropławy? Jak wygląda żebropław? Czym żywią się żebropławy? Kiedy żebropławy pojawiły się na Ziemi? Żebropławy są najstarszymi żyjącymi organizmami Układ nerwowy żebropławów Przez długi czas sądzono, że gąbki są najstarszymi ze wszystkich żyjących organizmów. Za tą tezą przemawiały nie tylko skamieniałości datowane na 600 milionów lat, ale także ich prymitywna budowa. Te beztkankowe zwierzęta morskie nie mają przecież ani układu nerwowego, ani mięśni. Teraz wiadomo, że żebropławy są najstarszymi żyjącymi organizmami. Czym jest żebropław? Żebropławy, typ obejmujący ponad 100 gatunków, są zaliczane do dwuwarstwowych zwierząt bezkręgowych. Ze względu na podobieństwo do meduz, dawniej wraz z parzydełkowcami były klasyfikowane jako jamochłony. Należy jednak zaznaczyć, że żaden znany żebropław nie ma komórek parzydełkowych. Z tego względu zwierzęta te są nazywane bezparzydełkowcami. Gdzie występują żebropławy? Te prymitywne zwierzęta żyją w morskiej i oceanicznej toni wodnej –prowadzą pelagiczny tryb życia. W tym miejscu wypada jednak wspomnieć, że nieliczne gatunki pełzają po dnie lub prowadzą osiadły tryb życia. Żebropławy w Bałtyku są reprezentowane przez dwa gatunki. Pleurobrachia pileus, czyli żebropław groszkówka, występuje w naszym morzu natywnie. Mnemiopsis leidyi, jedyny znany przedstawiciel monotypowego rodzaju Mnemiopsis, jest gatunkiem zawleczonym. Z wybrzeży Ameryki Północnej przybył do Morza Czarnego i wschodniej części Morza Czerwonego wraz z wodami balastowymi statków. W 2007 roku osiedlił się w Bałtyku. Jak wygląda żebropław? Najczęściej żebropławy są bezbarwne. Tylko niektóre gatunki mogą mieć pomarańczowy, czerwony lub czarny kolor. Wiele żebropławów ma zdolność do bioluminescencji. Zjawisko to zachodzi w następstwie zmiany energii wiązań chemicznych w energię świetlną z minimalnym wydzielaniem ciepła. Większość mierzy od kilku do kilkunastu centymetrów długości. Jedynie przedstawiciele rodzaju Cestum …

zebroplaw-d7f65ec.jpg
width: 1000
height: 666

Odkryli w głębinach około 300 nieznanych gatunków. Sukces naukowców z Polski i Norwegii
type: item
date: 2024-01-22T09:27:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: gatunki
subject: morze
subject: nowy gatunek
subject: ocean atlantycki
subject: oceany
subject: woda
subject: Wolny czas
subject: zagrożone gatunki
description: Około 300 nieznanych nauce morskich gatunków odkryli w głębinach morskich u wybrzeżu Ghany naukowcy z Polski i Norwegii. Zobacz niesamowity film z tych podwodnych badań.
encoded: W tym artykule: Współpraca międzynarodowa i wielki sukces Film z niesamowitych badań Presja człowieka na środowisko i inne obserwacje Wybrzeże Zachodniej Afryki jest jednym z najsłabiej poznanych obszarów na Ziemi. Tą białą plamą na mapie badań morskich są zwłaszcza głębiny oceaniczne tego regionu, o których do niedawna nie wiedzieliśmy dosłownie nic. Współpraca międzynarodowa i wielki sukces To właśnie ten rejon stał się celem wspólnych badań naukowców z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Współpracowali z nimi eksperci z norweskiego Instytutu Morskiego w Bergen. Pozwoliły one nie tylko na odkrycie ogromnej różnorodności organizmów morskich. Odnaleziono wiele gatunków wcześniej nieznanych nauce i udało się zbadać morskie dno do głębokości 1000 m. – Badania dna oceanów wciąż bywają porównywane do badania powierzchni Księżyca. Tak naprawdę przez ostatnie kilkadziesiąt lat naukowcom udało się ledwie podrapać morskie dno łyżeczką do herbaty, zwłaszcza gdy porównamy ten wynik do wiedzy o ekosystemach lądowych – opowiada obrazowo prof. Krzysztof Pabis z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska, który był koordynatorem projektu. Jak dodał, w ramach badań udało się pobrać u wybrzeża Ghany 270 próbek wzdłuż 500 km wybrzeża tego kraju na głębokościach sięgających tysiąca metrów. Czyni to ten projekt jednym z większym na obszarze Oceanu Atlantyckiego. – Umożliwiło to jednak poznanie obszaru zaledwie 12 m kw. dna. Na tej powierzchni odpowiadającej wielkości niewielkiego pokoju w bloku znaleźliśmy jednak około 800 gatunków, w tym około 300 nowych dla nauki – dodał prof. Pabis. Dzięki projektowi udało się także wytypować najbardziej narażone obszary dna oraz miejsca wymagające pilnej ochrony. Wskazano gatunki będące potencjalnymi wskaźnikami zmian środowiska naturalnego i przedstawiono wytyczne dla przyszłego monitoringu. Głównym sukcesem ekspedycji jest jednak lepsze zrozumienie złożonych zależności pomiędzy organizmami żywymi a rozmaitymi czynnikami fi…

odkryli-w-glebinach-okolo-300-nieznanych-gatunkow-sukces-naukowcow-z-polski-i-norwegii-centrum-komunikacji-i-pr-ul-f15729b.png
width: 1200
height: 630

Ile gatunków żyje razem z tobą w domu? Naukowcy bardzo się pomylili
type: item
date: 2023-12-27T11:24:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Edukacja
subject: gatunki
subject: mieszkanie
description: Nasze najbliższe otoczenie jest pełne życia. I to dosłownie. Podczas lockdownu trzech naukowców policzyło, ile gatunków roślin i zwierząt mieszka razem z nimi w gospodarstwie. Było ich 5 razy więcej, niż się spodziewali.
encoded: W tym artykule: Jak badacze liczyli gatunki w mieszkaniu Dom na przedmieściach Niespodziewani wpółmieszkańcy Zamorskie chwasty Sekret dzikiego ogródka To mógłby być początek dowcipu. Trzech naukowców – matematyk, ekolog i taksonomista – zostało zamkniętych razem w jednym domu. Było to podczas pandemii koronawirusa, a lockdown trwał bardzo długo. Jak badacze liczyli gatunki w mieszkaniu Badacze postanowili spożytkować jakoś czas, który spędzali na 400 m2. Jak? „Nie minęło wiele czasu, zanim zaczęliśmy się zastanawiać, ile gatunków roślin i zwierząt żyje razem z nami. Zdecydowaliśmy się je policzyć” – piszą Matthew H. Holden, Andrew Rogers i Russell Yong na portalu „The Conversation”. Naukowcy przypuszczali, że „współmieszkańców” będzie około 200–300. Podobnie obstawiali ich koledzy, których zapytali o zdanie. Wynik przerósł oczekiwania wszystkich. Po roku liczenia Holden, Rogers i Yong rozpoznali w swoim otoczeniu aż 1150 różnych gatunków. Dom na przedmieściach Niewiele z nich będzie brzmiało dla nas znajomo. Liczenie zostało przeprowadzone w Australii, w Annerley, na przedmieściach Brisbane. Tak właśnie znajduje się miejsce eksperymentu – 200-metrowy dom z trzema sypialniami, stojący na dwa razy większej działce. Nic dziwnego, że badacze za zwyczajnych mieszkańców okolicy uznają gatunki, które nam wydają się egzotyczne. Są to ibisy, kukabury (to średniej wielkości ptaki o dużej głowie i potężnym dziobie), oposy i psy latające (czyli rudawki wielkie, należące do największych żyjących na Ziemi nietoperzy). Ile kosztuje najdroższe jedzenie świata? Przygotuj się na ceny liczone w dziesiątkach tysięcy dolarów Luksus przyciąga sam w sobie. Może być nawet zabiegiem marketingowym, bo drogie produkty i usługi odruchowo postrzegamy jako lepsze niż te tańsze. Dobrze wiedzą o tym także restauracje. Pal... Niespodziewani wpółmieszkańcy Oprócz nich w domu i w otaczającym go ogrodzie znalazły się stworzenia, które swoją obecnością zaskoczyły nawet naukowców. „Aż trzech z 1150 odkr…

cma-97259dc.jpg
width: 800
height: 443

Żaby z kłami? W Indonezji odkryto najmniejsze takie zwierzątko na świecie
type: item
date: 2023-12-22T10:05:44.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: azja
subject: dzikie zwierzęta
subject: gatunki
subject: Wolny czas
subject: żaby
subject: zwierzęta
description: Najmniejszy gatunek żaby, która posiada kły, odkryto w Indonezji w Azji Południowo-Wschodniej. Zwierzątko jest wielkości maleńkiej monety i waży kilka gramów. Po co mu kły?
encoded: W tym artykule: Maleńka żaba z kłami z Indonezji Miejsce odkrycia – Sulawesi Funkcja kłów Indonezja pełna niespodzianek Żaby i wielkie zębiska? To nie jest pierwsze skojarzenie z tymi płazami. Częściej myślimy o niegroźnym zwierzątku z wyłupiastymi oczami i tylnymi nogami dłuższymi niż przednie. To właśnie nieproporcjonalne kończyny ułatwiają im skakanie i pływanie. Maleńka żaba z kłami z Indonezji Zespół naukowców z Indonezji i USA opublikował na łamach czasopisma naukowego „Plos One” artykuł na temat nieznanego do tej pory gatunku maleńkiej żabki. Posiada ona nieproporcjonalnie względem masy swojego ciała duże kościste kły wystające z dolnej szczęki. – Ten nowy gatunek jest malutki w porównaniu do innych żab z kłami na wyspie, na której został znaleziony. Ma rozmiary mniej więcej monety ćwierćdolarowej – mówi dr Jeff Frederick, badacz z Field Museum w Chicago i główny autor badania. Żaba ta jest naprawdę maleńka – jej długość sięga zaledwie około 2,5 cm. – Wiele żab z tego rodzaju jest gigantycznych, ważą do prawie kilograma. Na drugim końcu skali jest ten nowy gatunek, ważący mniej więcej tyle samo, co dziesięciocentówka (ta amerykańska moneta waży 2,6 grama – przyp. red.) – dodaje naukowiec. Miejsce odkrycia – Sulawesi Indonezja jest państwem składającym się z szeregu wysp. Nowy gatunek żaby zidentyfikowano na jednej z nich. Sulawesi to gigantyczna wyspa z rozległym łańcuchem gór, wulkanów, nizinnych lasów deszczowych i lasów chmurowych w górach. Nie dziwne zatem, że skrywają się tam przed ludźmi takie gatunki, o których jeszcze nikt nie wiedział. Maleńka żaba z kłami pewnie nie jest wyjątkiem. – Obecność wszystkich tych różnych siedlisk oznacza, że różnorodność biologiczna wielu roślin i zwierząt, które tam znajdujemy, zapiera dech w piersiach i można ją porównać z takimi miejscami jak Amazonia – uważa dr Frederick. Podczas wędrówki przez dżunglę członkowie wspólnego amerykańsko-indonezyjskiego zespołu badawczego zauważyli coś nieoczekiwanego na liściach drzew …

zaby-z-klami-w-indonezji-odkryto-najmniejsze-takie-zwierzatko-b7adc61.jpg
width: 700
height: 461

Urodzeni mordercy? Koty domowe wyglądają niewinnie, ale ich ofiarami pada aż 2 tys. gatunków
type: item
date: 2023-12-12T16:05:16.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: drapieżniki
subject: Edukacja
subject: gatunki
subject: koty
subject: polowanie
subject: Wolny czas
description: Koty są bardzo sprawnymi drapieżnikami. Te żyjące dziko albo wychodzące na zewnątrz bez opieki polują aż na 2 tys. różnych gatunków: ssaków, ptaków czy gadów. Na liście ich ofiar znajduje się prawie 350 gatunków zagrożonych.
encoded: W tym artykule: Urodzeni mordercy? Globalni drapieżnicy Zagrożenie dla zagrożonych Koty domowe pokochaliśmy ok. 9 tys. lat temu. Prawdopodobnie jako pierwsi ich urokowi ulegli starożytni mieszkańcy północnej Afryki. To oni je udomowili. Czyli nauczyli żyć z ludźmi, w domach, gospodarstwach, a później mieszkaniach. Od tamtej pory koty stały się naszymi wiernymi towarzyszami. Wielu ludzi nie wyobraża sobie bez nich życia. Dzisiaj koty przedstawiane są najczęściej jako puchate, miłe, lubiące głaskanie zwierzęta, uwielbiające wylegiwać się wraz z nami na kanapie. Jednak taki obraz – który znamy z tysięcy zdjęć i memów – ma tylko trochę wspólnego z naturą kotów. Mimo tysięcy lat, które spędziły w naszym otoczeniu, zwierzęta te pozostały drapieżnikami. I to drapieżnikami oportunistycznymi – czyli niewybrednymi łowcami, gotowymi polować na bardzo różne ofiary. Urodzeni mordercy? Gatunki oportunistyczne mogą żyć w odmiennych środowiskach. I takie właśnie są koty domowe (Felis catus). Rozprzestrzeniły się po całym globie i dobrze radzą sobie w różnych środowiskach. Dzisiaj występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Należą do gatunków ssaków najbardziej rozprzestrzenionych na Ziemi. Oczywiście ich natura się nie zmieniła. Nadal są to drapieżniki, które uwielbiają polowania. Trzy lata temu naukowcy policzyli, że każdy kot zabija rocznie średnio 186 różnych zwierząt: małych ssaków, ptaków czy gadów. Badania przeprowadzono w Australii, gdzie drapieżnictwo kotów pozostaje gorącym tematem. Szacuje się, że od XVIII w. koty doprowadziły do wymarcia kilkudziesięciu gatunków ssaków żyjących na tamtym kontynencie. Największe koty domowe - TOP 7 wśród ras domowych Największe koty domowe bardziej niż potulnego mruczka przypominają dzikie zwierzęta, żyjące w egzotycznych zakątkach globu. Nie oznacza to jednak, że duże kociaki nie nadają się na towar... Globalni drapieżnicy A jaki wpływ na przyrodę koty wywierają globalnie? Po raz pierwszy oszacował to zespół Christophera…

ofiara-kotow-domowych-pada-wiele-gatunkow-drobnych-zwierzat-fot-shutterstock-231bd8d.jpg
width: 3849
height: 2600

Mapa życia, czyli klasyfikacja zwierząt, roślin i innych organizmów. Jak porządkowano gatunki?
type: item
date: 2023-12-03T11:51:05.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ekosystem
subject: gatunki
subject: nauka
subject: przyroda
subject: rośliny
subject: zwierzęta
description: Klasyfikacja zwierząt i innych organizmów to domena systematyki. Chociaż daleka od kompletności i wciąż podlegająca zmianom, jest najstarszą nauką biologiczną. Wraz z odkryciem praw ewolucji, a potem genetyki, klasyfikacja została ustalona niemal na nowo, tym razem uwzględniając pokrewieństwo między gatunkami. Tak powstała taksonomia filogenetyczna, czyli najważniejsza dziś metoda klasyfikacji istot żywych.
encoded: W tym artykule: Klasyfikacja zwierząt w starożytności Klasyfikacja Linneusza Dalszy rozwój systematyki Wpływ genetyki na systematykę Współczesna klasyfikacja zwierząt i innych organizmów W miarę jak ludzie zaczęli zgłębiać tajemnice otaczającego ich świata, narodziła się potrzeba zorganizowanego poznawania i opisywania różnych form życia. Pierwsze próby klasyfikacji zwierząt i roślin podejmowano w starożytności, kiedy to filozofowie i przyrodnicy zastanawiali się nad naturą życia. Klasyfikacja zwierząt w starożytności Starożytni Egipcjanie byli jednymi z pierwszych, którzy próbowali uporządkować świat przyrody. Na malowidłach i reliefach widzimy ich próby przedstawienia różnych form życia – od majestatycznych lwów po zaskakujące owady. Szczegółowo uwieczniali między innymi rośliny uważane za lecznicze. Chociaż nie zdefiniowali jeszcze naukowych kategorii, ich starania o zrozumienie otaczającego ich świata stanowiły fundament dla późniejszych prób klasyfikacji. W starożytnej Grecji, ówczesnym centrum myśli filozoficznej, powstały pierwsze próby uporządkowania natury. Arystoteles, wielki filozof i nauczyciel Aleksandra Wielkiego, walnie przyczynił się do teorii hierarchii organizmów. Jego prace ukierunkowane na obserwacje i klasyfikację roślin i zwierząt stanowiły kamień milowy w rozwoju biologii. Trudno w to uwierzyć, ale stanowiły kanon wiedzy przez ponad tysiąc kolejnych lat, aż do średniowiecza. Dziwaczne hybrydy zwierząt, które naprawdę istnieją. 18 niesamowitych zwierzęcych hybryd, zamieszkujących naszą planetę Świat przyrody nigdy nie przestanie nas zaskakiwać. Wydaje ci się, że dobrze poznałeś królestwo fauny? Najwyższy czas zrewidować ten pogląd. Trzeba bowiem wiedzieć, że oprócz typowych ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dziwaczne-hybrydy-zwierzat-ktore-naprawde-istnieja-18-niesamowitych-zwierzecych-hybryd-zamieszkujacych-nasza-planete-fot-philippe-clement-arterra-universal-images-group-via-getty-images-a3ba432…

mapa-zycia-czyli-klasyfikacja-zwierzat-roslin-i-innych-organizmow-jak-porzadkowano-gatunki-fot-fot-shutterstock-9ecd6fb.jpg
width: 1000
height: 667

W pobliżu Florydy odkryto nowy gatunek ślimaka. Jest jaskrawożółty i otacza się toksyczną wydzieliną
type: item
date: 2023-10-10T12:28:25.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: floryda
subject: gatunki
subject: odkrycia
subject: Onet
subject: ślimaki
subject: zwierzęta
description: Nowy gatunek ślimaka żyje na rafie koralowej w pobliżu archipelagu Florida Keys. Nadano mu nazwę od piosenki Jimmy’ego Buffetta, amerykańskiego muzyka, który zmarł pierwszego września tego roku.
encoded: W tym artykule: Nowy gatunek ślimaka Ślimak z rafy koralowej Jak odżywia się morski ślimak? Korzyści z ocieplenia klimatu Florida Key to ciąg tropikalnych wysp otoczonych przez rafę koralową. Rafa ta, trzecia co do wielkości na świecie, jest jednym z najcenniejszych skarbów przyrodniczych Ameryki. Rozciąga się na kilkaset kilometrów i stanowi dom wielu gatunków ryb, koralowców i mięczaków. Nowy gatunek ślimaka W najnowszym numerze czasopisma naukowego „PeerJ” ogłoszono odkrycie nowego mieszkańca rafy koralowej na Florydzie. To ślimak, mający rzucającą się w oczy, jaskrawożółtą barwę. Naukowcy nazwali go Cayo margarita – od piosenki „Margaritaville” Jimmy’ego Buffetta. Z kolei słowo cayo oznacza niedużą wyspę. Tak właśnie bowiem nowo odkryty mięczak wygląda, gdy spojrzy się na niego z góry. Cayo margarita wyróżnia nie tylko niezwykły kolor. Ma jeszcze dwie inne nietypowe cechy. Po pierwsze − posługuje się toksyczną wydzieliną, którą otacza się niczym siecią. Po drugie − jest to ślimak, który nie przemieszcza się z miejsca na miejsce. Pozostaje trwale przytwierdzony do podłoża. Ślimak z rafy koralowej Ślimaki Cayo margarita nie są duże. Dorastają tylko do centymetra, co może tłumaczyć, dlaczego dotychczas pozostawały niezauważone. Odkrył je zespół Rüdigera Bielera, specjalisty od bezkręgowców z Field Museum w Chicago. Według Bielera – badającego bezkręgowce od czterech dekad − ślimaki były tak dobrze ukryte, że naukowcy nigdy wcześniej ich nie spotkali. − Uważam, że C. margarita są szczególnie fajne – mówi Bieler. – Są spokrewnione ze zwykłymi, wolno żyjącymi ślimakami, jednak kiedy młody osobnik znajdzie sobie odpowiednie miejsce do życia, osiada tam, przyczepia muszlę do podłoża i już nigdy się nie przemieszcza. Musza rośnie, przybierając kształt nieregularnej rurki otaczającej ciało ślimaka – dodaje naukowiec. Jak odżywia się morski ślimak? Jaskrawożółty ślimak musiał znaleźć taki sposób zdobywania pożywienia, który nie kłóciłby się z jego osiadłym trybem życia. Ro…

nowy-gatunek-slimaka-ce42852.jpg
width: 1443
height: 1230