„Kosmiczna ryba" z głębin zadziwia naukowców. Ma oczy jak zielone lasery
Jej głowa jest przezroczysta, a oczy przypominają świecące kule. Dla biologów to jedna z najbardziej niezwykłych głębinowych ryb. Co wiemy o tym tajemniczym mieszkańcu ciemnych odmętów?
W tym artykule: Rzadko spotykana ryba na nagraniu Co je „kosmiczna ryba”? Biolodzy morscy z Instytutu Badawczego Akwarium Monterey Bay (MBARI) opublikowali pierwsze nagranie gigantycznej meduzy-giganta. Zwierzę jest tak rzadkie, że od czasu odkrycia naukowcy zetknęli się z nim tylko około 100 razy. To niejedyny sukces badaczy z Kalifornii w ostatnich tygodniach. Dzięki zdalnie sterowanym łodziom podwodnym udało im się również nagrać wyjątkową rybę, którą internauci szybko porównali do kosmitów. To dlatego, że ma przezroczystą głowę i dwie świecące, zielone kule zamiast typowych oczu. Wędkarz złowił rybę, która wygląda jak tortilla. Co to za okaz? Amerykanin myślał na początku, że złowił plastikową siatkę. Chwilę później mocno się zdziwił. Rzadko spotykana ryba na nagraniu Macropinna microstoma żyje na głębokości ponad 6 tys. metrów, przez co odkryto ją dopiero w 1939 r. Tę nietypową rybę łatwo rozpoznać po charakterystycznych oczach. To dzięki nim zwierzę radzi sobie w tak surowym środowisku. Biolodzy ewolucyjni tłumaczą, że oczy M. microstoma są typowe dla stworzeń głębinowych. Składają się z wielowarstwowej siatkówki i dużej soczewki, co pozwala im wykryć maksymalną ilość światła w jednym kierunku. W miejscu, do którego nie dociera światło słoneczne to szczególnie cenna zdolność. Na nagraniu opublikowanym przez MBARI widać, jak z bliska wygląda „kosmiczna ryba” i jak porusza się w swoim środowisku naturalnym. https://www.youtube.com/watch?v=Akv36y8WLYA Do 2019 r. naukowcy byli przekonani, że „kosmiczna ryba” ma nieruchome oczy, które pozwalają jej patrzeć tylko w jednym kierunku, bezpośrednio nad głowę. Przeprowadzone dwa lata temu badania wykazały jednak, że gałki oczne M. microstoma mogą się obracać, co znacznie ułatwia jej szukanie pożywienia i patrzenie na to, co je. Zdarza się, że stworzenie pływa w płytszych wodach, do których dociera światło. Wtedy również przydają się ruchome oczy – ryba nie musi patrzeć w słońce i zamiast tego skupia się na tym, co widzi przed sobą. Im wyższe partie oceanu, tym lepsza widoczność. „Zmiennokształtna” ryba zaobserwowana po raz pierwszy od 100 lat. Zauważono ją u wybrzeży Kalifornii Uczestnicy podwodnej ekspedycji naukowej w zatoce Monterey mieli niesłychane szczęście. Udało im się zaobserwować rzadką „zmiennokształtną” rybę. Ten gatunek od lat wprawia naukowców... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7cf9612758b51c499576a3c16218a009dc2f78c8-78f76a1.jpeg" width="938" height="528" alt="Wielorybinkowate żyją na dużych głębokościach, więc spotkania z nimi to rzadkość (fot. Monterey Bay Aquarium Research Institute)" title="Wielorybinkowate żyją na dużych głębokościach, więc spotkania z nimi to rzadkość (fot. Monterey Bay Aquarium Research Institute)" /> Co je „kosmiczna ryba”? Nie tylko świecące, zielone kule pomagają przetrwać zwierzęciu w tych trudnych warunkach. Biolodzy morscy odkryli dodatkowo, że dzięki swoim dużym płaskim płetwom ryba jest w stanie pozostać nieruchoma w wodzie – to sprzyja nie tylko polowaniu, ale także ukrywaniu się przed innymi drapieżnikami. A skoro o jedzeniu mowa... Mimo że wygląd M. microstoma może przerażać, to jej dieta nie jest szczególnie spektakularna i ogranicza się głównie do planktonu, meduz i mniejszych od siebie ryb. Stworzenie czeka, aż żywy pokarm pojawi się w pobliżu, a następnie błyskawicznie atakuje. Część naukowców sugeruje, że oczy tej nietypowej ryby mogą być wyposażone w specjalny flirt, który pozwala im wykrywać bioluminescencję małych rybek i meduz. Źródło: CNET
To zdjęcie zwyciężyło w konkursie Underwater Photographer of the Year 2024. Niesamowity klimat grozy
Niezwykłe zdjęcie zrobione u wybrzeży Grenlandii zdobyło pierwszą nagrodę w konkursie Underwater Photographer of the Year 2024. Widać na nim leżące na dnie szkielety dwóch wielorybów i zbliżającego się do nich nurka.
W tym artykule: „Wstrząsające zdjęcie” Jakie zwierzęta są na zdjęciu? Bez pomocy sztucznej inteligencji Inni wyróżnieni Złowieszcze światło spowija krajobraz z innego świata. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że pod nocnym niebem zasnutym rzadkimi chmurami leży opuszczony cmentarz. Niesamowita poświata i dwa ogromne szkielety tworzą klimat jak z horroru. Dopiero po sekundzie dociera do nas, że to zdjęcie podwodne. I że „latający w powietrzu” człowiek w kombinezonie to w istocie nurek zbliżający się do tego, co pozostało po potężnych wielorybach. Tak właśnie wygląda fotografia, która zwyciężyła w tegorocznej edycji konkursu Underwater Photographer of the Year 2024. Zdjęcie zatytułowane „Whale Bones” wygrało z 6500 innymi obrazami, które zgłoszono do konkursu. Autorką niezwykłego ujęcia jest szwedzki fotograf Alex Dawson. „Wstrząsające zdjęcie” Zdjęcie powstało w pobliżu miasteczka Tasiilaq na Grenlandii, około 100 km na południe od koła podbiegunowego. Wieloryby, których szkielety sfotografował Dawson, zostały zabite przez lokalnych myśliwych. Szczątki potężnych ssaków zamieniły się już w żerowisko dla morskich bezkręgowców. Zbliża się do nich nurek, oświetlając je latarką. Topniejące lodowce Grenlandii ogromnym zagrożeniem dla człowieka. Uwalniają śmiertelnie niebezpieczną truciznę O tym, że lód na Grenlandii topnieje, wiadomo od dawna. Topnienie lodowców niesie jednak za sobą dużo poważniejsze konsekwencje niż dotąd sądzono. – To zdjęcie jest wstrząsające i to od pierwszego rzutu okiem – powiedział portalowi „Live Science” Alex Mustard, podwodny fotograf i szef panelu sędziów konkursu. – Mnie z każdym obejrzeniem wydawało się coraz lepsze. Kompozycja przepływa bez wysiłku i zabiera cię w podróż, opowiadając kryjącą się za fotografią historię – dodaje. Jakie zwierzęta są na zdjęciu? Sfotografowane przez Dawsona szkielety to szczątki płetwali karłowatych (Balaenoptera acutorostrata). Wieloryby te są – w porównaniu z innymi – nieduże i szybkie. Przemysł wielorybniczy nie interesował się więc nimi dopóty, dopóki można było polować na większe morskie ssaki. Zwierzęta te nie są zagrożone wyginięciem. Na Grenlandii na płetwale karłowate polują lokalni myśliwi. – We wschodniej Grenlandii miejscowi łowcy dzielą się połowem między sobą – opowiada Dawson. − Ze stabilnej populacji ponad 100 tys. płetwali karłowatych na północnym Atlantyku myśliwi z Tasiilaq zwykle łowią mniej niż tuzin osobników – dodaje. Rodziny z miasta zbierają się podczas odpływu, aby odciąć skórę, tłuszcz i mięso. Podczas następnego przypływu to, co zostaje z wieloryba, zostaje wrzucone do morza. Bez pomocy sztucznej inteligencji W pierwszej chwili może się wydawać, że zwycięskie zdjęcie wygenerowano z pomocą sztucznej inteligencji. To wrażenie sprawia gładki, wyglądający sztucznie kombinezon nurka i latarka w jego rękach. Ale nie. Regulamin konkursu – organizowanego od 2015 r. – zakazuje korzystania ze sztucznej inteligencji podczas obrabiania zdjęć albo ich fragmentów. – W UPY wiemy, że chcecie, by wasze zdjęcia konkurowały ze zdjęciami innych ludzi, a nie z komputerami – wyjaśnia Alex Mustard, cytowany na stronie konkursu. – Zasady UPY wyraźnie mówią, że chociaż zezwalamy na przetwarzanie, używanie oprogramowania AI do generowania całych zdjęć lub ich części jest surowo zabronione – dodaje. Inni wyróżnieni Spośród ponad 6 tys. zgłoszeń jury wybrało 130 finalistów. Poza główną nagrodą, konkurs ma trzynaście kategorii, w których można zdobyć wyróżnienie. W galerii poniżej możecie obejrzeć inne zdjęcia, które zdobyły uznanie jurorów. Źródła: UPY2024, Live Science, BBC, Alex Dawson. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Dramatyczne ślady po ewakuacji. Naukowcy namierzyli w rejonie Dunkierki okręty z II wojny światowej
Naukowcy udokumentowali kilkadziesiąt wraków, które zatonęły w rejonie Dunkierki podczas ewakuacji francuskich i brytyjskich żołnierzy do Wielkiej Brytanii w 1940 roku. Lokalizacja części z nich nie była do tej pory znana.
W tym artykule: Skanowanie wybrzeży. Akcja Brytyjczyków i Francuzów Nieznane wraki Dziedzictwo zagrożone 83 lata temu spokojne dziś miasto w północnej Francji stało się areną dramatycznych wydarzeń. Na przełomie maja i czerwca 1940 roku około 340 tysięcy żołnierzy alianckich: brytyjskich, francuskich, polskich, belgijskich i holenderskich, ewakuowano do Wielkiej Brytanii. Alianci zostali zepchnięci i zablokowani w tym miejscu przez wojska niemieckie. Był to jeden z bardziej dramatycznych momentów II wojny światowej, bo realna wydawała się rzeź tysięcy uwięzionych żołnierzy. Akcja ewakuacji pod kryptonimem Operacja Dynamo zakończyła się sukcesem, jednak okupiona była licznymi stratami. Do niewoli trafiło też 30-40 tysięcy żołnierzy alianckich. Skanowanie wybrzeży. Akcja Brytyjczyków i Francuzów Francuski Departament Podwodnych Badań Archeologicznych (DRASSM) i agencja Historic England postanowiły połączyć siły. Eksperci z tych dwóch organizacji przebadali wybrzeże Dunkierki na przełomie września i października. Mogą pochwalić się ciekawymi wynikami. Głównym instrumentem używanym do badań była echosonda umieszczona pod kadłubem statku „André Malraux”. Instrument emitował dźwięki, które były rejestrowane po ich odbiciu od dna morskiego i od wykrytych na nim obiektów. W ten sposób powstają mapy dna morza i wykrywane są wraki. Podczas badań udało się zlokalizować i zbadać 27 wraków, które brały udział w Operacji Dynamo. Do tej pory położenie dwunastu z nich nie było dokładnie znane. Nie udało się jednak odnaleźć 4 wraków. Być może uległy one zupełnemu zniszczeniu lub są zupełnie zasypane piaskiem. 19 z analizowanych wraków udało się zidentyfikować. Ich wymiary i cechy szczególne odpowiadały jednostkom znanym z historycznych fotografii. Na jednym z badanych wraków widać żurawiki, na których kiedyś wisiały łodzie ratunkowe. Ich dokładna forma wraz z innymi szczegółami i wymiarami potwierdza, że jest to Normannia. Była ona zarekwirowana jako transportowiec wojskowy i zatopiona w ataku powietrznym 30 maja 1940 roku. Udało się też zweryfikować miejsce położenia dwóch wraków francuskich trałowców pomocniczych Denis Papin i Moussaillon, zatopionych w wyniku niemieckich ataków lotniczych 1 czerwca 1940 roku. Poprzednie lokalizacje były błędne. Nieznane wraki Badacze namierzyli 19 kolejnych obiektów. Jednak tylko trzy z nich są zapewne wrakami z czasów II wojny światowej i do tej pory nie były wykryte. – To bardzo poruszające, gdy po raz pierwszy od wydarzeń pod Dunkierką podczas drugiej wojny światowej ujawniane są nowe informacje na temat 30 wraków statków powiązanych z Operacją Dynamo. (…) Wyniki dają nam uderzający wgląd w nasze wspólne dziedzictwo, które wciąż leży pod wodami u wybrzeży Dunkierki – powiedział dyrektor Historic England, Duncan Wilson. Trudno uwierzyć, że przetrwały 80 lat. Nieznane wcześniej kolorowe zdjęcia z II wojny światowej Kolorowe zdjęcia z czasów II wojny światowej to prawdziwa rzadkość. Dlatego każda zachowana w kolorze fotografia z tego okresu wywołuje ogromne emocje i pozwala, choć na chwilę, poczuć du... Dziedzictwo zagrożone Naukowcy ustalili, że wiele wraków z czasów Operacji Dynamo jest w stosunkowo dobrym stanie. Nie dotyczy to jednak wszystkich jednostek. Wskazano na przykład na niszczyciel HMS Keith. Widać, że na przestrzeni ostatnich kilku lat uległ poważnej degradacji. Cześć kadłuba pękła i opadła – wynika z porównania ujęć z lat 2016 i 2019 z tymi z 2023 roku. Badacze podkreślają, że jest to pierwszy etap wieloletniego projektu. W 2024 roku do działania przystąpią nurkowie. Wszystkie dane z działań podwodnych mają być na bieżąco udostępniane w internecie i za pośrednictwem muzeów. Źródło: Historic England Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
National Geographic Digital Workshop: dzika przyroda i krajobraz. Opowiadają Marcin Dobas i Adam Brzoza
Weź udział w National Geographic Digital Workshop! Tajniki sztuki robienia rewelacyjnych zdjęć przedstawiają Marcin Dobas i Adam Brzoza.
W tym artykule: Marcin Dobas: specjalista od wypraw Adam Brzoza: zaczęło się od gór Zapraszamy na National Geographic Digital Workshop! National Geographic Digital Workshop to spotkania online z najlepszymi polskimi fotografami. W ich trakcie poznacie kulisy pracy, niepublikowane historie i wskazówki techniczne. Dowiecie się, jak na pracę fotografa wpływają różnice kulturowe i środowisko. 20 września 2022 r. o godz. 15:30 zapraszamy na panel pod hasłem „dzika przyroda i krajobraz”. Poprowadzą go Marcin Dobas i Adam Brzoza. Kim są nasi prelegenci i jak podchodzą do fotografowania? Marcin Dobas: specjalista od wypraw Fotograf National Geographic Polska, przewodnik i współwłaściciel biura podróży Wyprawyfoto. Specjalizuje się w fotografii podróżniczej, krajobrazowej, przyrodniczej oraz podwodnej. Laureat wielu międzynarodowych konkursów fotograficznych: European Wildlife Photographer of the Year, Memorial Maria Luisa, Grand Press Photo czy Wielkiego Konkursu National Geographic. Angażuje się w edukację fotograficzną podczas prowadzenia stacjonarnych kursów oraz dalekich wyjazdów. Autor książki “Fotowyprawy, czyli dziewięć opowieści o fotografii”. Adam Brzoza: zaczęło się od gór Zakopiańczyk, pasjonat gór i przyrody. Artysta fotografik. Cała przygoda z fotografią zaczęła się u niego właśnie od gór i większość zdjęć została wykonana właśnie tam. Ale Adam Brzoza jest także twórcą wyjątkowych zdjęć przybliżających odbiorcom różne zakątki świata (Indie, Nepal, Skandynawia, cała Europa). „Po obejrzeniu tych fotografii pragnę-marzę, żeby tam pojechać, zobaczyć, poczuć ten klimat, który fotograf uwiecznił na zdjęciu...”- to chyba jeden z największych komplementów, jaki twórca może usłyszeć od odbiorcy. Fotografie Adama Brzozy właśnie takie są: przyciągają, fascynują, zapraszają w inne światy... Fotografią zajmuje się profesjonalnie od 2000 roku. Dąży to tego, aby zdjęcia wywoływały emocje i emanowały swoistą atmosferą. Ale zawsze pragnie, aby te emocje były pozytywne. Najczęściej szuka innego-niż-standardowy klimatu do przedstawienia na zdjęciach. „Pragnę pokazać góry, krajobraz od strony tajemniczej, czasem mrocznej, a czasem bajkowej. Ale często sięgam po piękno codzienności” – mówi fotograf. Ostatnio pasjonują go ginące zawody – baca, kowal. Pragnie zatrzymać wyjątkowość tych ludzi, prac, zajęć, chociażby tylko na zdjęciach. Doskonale czuje się w reportażu, dokumentując sytuacje, zatrzymując w kadrze chwile. Zapraszamy na National Geographic Digital Workshop! Spotkania poprowadzi Iwona El Tanbouli-Jabłońska, dyrektorka artystyczna „National Geographic Polska”, fotografka i współwłaścicielka studia fotograficzno-filmowego F11 STUDIO. Warsztaty w ramach National Geographic Digital Workshop odbywają się online. Bilety można kupić w serwisie Eventory. Partnerem akcji jest CEWE.
Podwodne góry przyciągają uwagę naukowców. Tysiące tajemniczych szczytów czekają na zbadanie
Na lądzie najwyższe góry dosięgają nieba, a ich stoki ukryte są w chmurach. Pod wodą szczyty pną się w kierunku powierzchni, a zbocza pokrywa plankton. Jak wyglądają podwodne góry i ich ekosystemy?
W tym artykule: Podwodne góry – ogromne, liczne i niezbadane Podwodne góry pomaga badać zaawansowana technologia Podwodne góry przyciągają wiele organizmów Podwodne góry trzeba objąć ochroną Wiele podwodnych gór wciąż czeka na zbadanie Na lądzie trudno jest znaleźć górę, na którą jeszcze nikt się nie wspiął. Natomiast pod wodą, w otchłaniach oceanów, znajdują się tysiące niezdobytych szczytów. To podwodne wulkany, czynne lub wygasłe, których grzbiety ciągną się w mrocznych czeluściach. Szczyty zaś osiągają tysiące metrów wysokości, nie docierając jednak do powierzchni. Ukryte pod wodą góry są jednymi z najsłabiej poznanych, a jednocześnie powszechnych form geologicznych na planecie. Tworzą poszatkowane środowisko, które łącznie zajmuje obszar zbliżony do terytorium lasów tropikalnych. Naukowcy właśnie dowiadują się o nim coraz więcej i staje się jasne, że nieznane podwodne górskie krainy są oazami życia, pełniącymi kluczową rolę w funkcjonowaniu oceanicznych ekosystemów na całej planecie. Podwodne góry – ogromne, liczne i niezbadane Nie ma czegoś takiego, jak zamknięty spis podwodnych gór. Znalezienie ich wszystkich, a następnie zidentyfikowanie nie jest proste. Szacuje się, że na Ziemi jest między 30 a 100 tys. podmorskich szczytów o wysokości przekraczającej 1,5 tys. m. Jednym z największych jest Davidson Seamount położona na zachód od wybrzeży Kalifornii – mająca u podstawy 42 km długości, 8 km szerokości i 2280 m wysokości. Jeszcze wyższe są szczyty, które od podstawy do wierzchołka mierzą ponad 5 tys. m. A jeśli dodamy do tego mniejsze, mające od stu metrów wzwyż, łączna liczba wszystkich podwodnych gór na Ziemi może sięgnąć milionów. Dotychczas naukowcy zbadali zaledwie kilkaset z nich. Dr Lucy Woodall, naukowczyni z Oksfordu i główna badaczka fundacji Nekton, przyglądała się bliżej górom Atlantyku, Oceanu Indyjskiego i Oceanu Południowego. – Przed każdym nurkowaniem myślę o tym, że prawdopodobnie jestem pierwszym człowiekiem, który zobaczy ten fragment naszej planety, ponieważ jest tak odległy i niezbadany – mówi. Czynne wulkany na świecie - gdzie się znajdują i czy stanowią zagrożenie? Gdzie na świecie występują aktywne wulkany i czy rzeczywiście stanowią realne zagrożenie? Przekonajmy się. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czynne-wulkany-na-swiecie-gdzie-sie-znajduja-i-czy-stanowia-zagrozenie-fot-joel-santos-barcroft-media-via-getty-images-44b2120.jpeg" width="938" height="626" alt="Czynne wulkany na świecie - gdzie się znajdują i czy stanowią zagrożenie? (Fot. Joel Santos / Barcroft Media via Getty Images)" title="Czynne wulkany na świecie - gdzie się znajdują i czy stanowią zagrożenie? (Fot. Joel Santos / Barcroft Media via Getty Images)" /> Badając podwodne góry, naukowcy często natrafiają na nieziemskie lasy gąbek i koralowców. Włączając w to kolorowe, przypominające krzaki kolonie złotych i czarnych korali, które mają setki, a nawet tysiące lat. Liczba koralowców żyjących w głębinach przewyższyła już liczbę ich dalekich kuzynów z tropikalnych płycizn, a ciągle są znajdowane nowe gatunki. Niedawna ekspedycja do Rezerwatu Morskiego Galapagos odkryła tuziny nieznanych wcześniej korali i gąbek, porastających trzy niezbadane wcześniej podwodne góry. Bezkresne, tonące w mule dno oceaniczne wraz ze skalnymi wypiętrzeniami to idealne środowisko dla larw koralowców i gąbek, które przytwierdzają się, a następnie rosną na skałach. Rozwijając się, same stają się habitatem dla innych zwierząt: rozgwiazd, ukwiałów, ślimaków, wężowideł, skorupiaków i ośmiornic. Rekiny składają jaja na gałęziach koralowców, tworząc coś przypominającego udekorowaną na święta Bożego Narodzenia choinkę. Podwodne góry pomaga badać zaawansowana technologia Nurkowania, które przeprowadza dr Woodall i inni badacze podwodnych gór, często przeprowadzane są zdalnie, z pomocą ROV-ów, czyli Zdalnie Sterowanych Pojazdów Podwodnych (ang. Remote Operated Underwater Vehicles, ROVs). Te nurkujące roboty wielkości samochodu osobowego są spuszczane do wody ze statku i sterowane przez kabel. Wyposażone w kamery wysokiej rozdzielczości i mechaniczne ramiona zakończone chwytakami, zastępują naukowcom oczy i ręce. Badania gór podwodnych najczęściej przeprowadzane są od podstawy do szczytu, wzdłuż kolejnych pięter. Wznosząc się, maszyna robi zdjęcia i filmuje kolejne habitaty, które zostaną szczegółowo zbadane później. Poza analizą kolejnych środowisk i szukaniem nowych gatunków naukowcy odwiedzają podwodne góry, polując również na nieznane nauce molekuły, z których mogą powstać nowe leki. Żyjące na dużych głębokościach koralowce i gąbki są szczególnie interesującymi obiektami badań, ponieważ wytwarzają szeroki wachlarz ochronnych związków chemicznych. Badacze pobierają próbki ich tkanek, a następnie wyizolowują i analizują molekuły wytwarzane przez zwierzęta i mikroby, które żyją wewnątrz nich. Próbki dostarczają wielu skomplikowanych cząsteczek chemicznych, które są potencjalnymi nowymi antybiotykami, środkami przeciwnowotworowymi lub zabójcami patogenów wywołujących np. malarię. Zwierzęta lasów równikowych - które gatunki można tam spotkać? Zwierzęta lasów równikowych przedstawiają największe zróżnicowanie gatunkowe na naszej planecie. W tym niezwykle złożonym ekosystemie żyją przedstawiciele właściwie każdego rzędu, z ... Długowieczne koralowce przechowują również zapis przemian, jakie przechodził ocean. Analizując zawarte w nich ślady chemikaliów i ilości różnych izotopów, naukowcy potrafią oszacować zmiany temperatury i pH wody morskiej w czasie całego życia kolonii koralowców – czyli w okresie przekraczającym niekiedy 4 tys. lat. Podwodne góry przyciągają wiele organizmów Najmniej znane podwodne góry to oczywiście te położone najgłębiej pod wodą. Jednak to właśnie one, jak wskazuje biolożka morska dr Astrid Leitner z Instytutu Badawczego Monterey Bay Aquarium, „są najpowszechniejsze na naszej planecie”. W 2018 r., podczas pracy nad doktoratem na Uniwersytecie Hawajskim w Manoa, Leitner wzięła udział w ekspedycji na środkowym Pacyfiku i dokonała znaczącego odkrycia – ultragłębokiej góry, której szczyt znajdował się 3112 m pod powierzchnią. By przyjrzeć się bliżej żerującym w okolicach wierzchołka drapieżnikom, Leitner z zespołem użyła kamery z przynętą, która została opuszczona w czeluści. Kiedy po 24 godzinach sprzęt powrócił na powierzchnię, Leitner w pierwszej chwili uznała, że się popsuł. Obrazy wielkości paznokcia, które zobaczyła na swoim komputerze, wydawały się całkiem czarne. Dopiero podkręcenie ostrości do maksimum sprawiło, że zorientowała się, co ma przed sobą: stado ryb półmetrowej długości, które okazały się węgorzami z rodziny Synaphobranchidae. – Byliśmy w całkowitym szoku – wspomina. Na jednym ujęciu naukowczyni naliczyła aż 115 węgorzy, co stanowi gigantyczną liczbę w miejscu znajdującym się tak głęboko pod powierzchnią, gdzie jest mało żywności, a drapieżniki występują rzadko. – To odwracało do góry nogami wszystko, co wiedzieliśmy o podwodnym życiu na tak dużych głębokościach – dodaje. Leitner filmowała również inne podwodne góry i odkrywała więcej gromad węgorzy – jednak żadne nie pojawiły się na terenach sąsiadujących z górami. Stanowi to dowód, że tzw. efekt gór podwodnych dotyczy również największych oceanicznych głębin. Zgodnie z tą teorią podmorskie łańcuchy przyciągają jak magnes różne formy życia. Dlaczego jednak tak się dzieje? To pytanie, na które biolodzy morscy ciągle szukają odpowiedzi. Jedna z teorii odwołuje się do prędkości podmorskich prądów, które rosną, kiedy masy wody przesuwające się nad podwodnymi równinami napotykają na swojej drodze góry. Szybsze prądy (pozwalające opłynąć górę) stanowią strumień niosący składniki odżywcze i plankton, które dostarczają pokarm niewielkim morskim zwierzętom. Ten zastrzyk żywności przesuwa się następnie w górę łańcuchów pokarmowych. To zaś sprawia, że w efekcie zwiększa się gęstość występowania stanowiących ich ostatnie ogniwo drapieżników (takich jak węgorze). – To na razie tylko hipoteza – zastrzega jednak Leitner. – Nie mamy jeszcze zbyt wiele dowodów, które by ją potwierdzały. Podwodne góry trzeba objąć ochroną Podczas gdy naukowcy ciągle zastanawiają się, co powoduje efekt podwodnych gór, rybacy czerpią z niego korzyści od wieków. Dotyczy to również połowów na skalę przemysłową – trawlery płyną najchętniej tam, gdzie góry znajdują się stosunkowo płytko, bo do kilkuset metrów pod powierzchnią, przyciągając stada ryb i innych morskich stworzeń. Już nie ma dzikich Galapagos. Naukowcy zalecają „ponowne zdziczenie” jednej z wysp Mimo że wyspy Galapagos nie zostały zalane hotelami i typową infrastrukturą turystyczną, człowiek i tak wprowadził tam wiele trwałych zmian. Czy da się je jeszcze odwrócić? W latach 90. poprzedniego wieku celem trawlerów stał się gładosz atlantycki (Hoplostethus atlanticus), poszukiwana przez smakoszy ryba zamieszkująca wody głębokie. Łowiska szybko opustoszały po tym, jak pojawiły się nad nimi wielkie statki rybackie ciągnące za sobą zabójcze dla ekosystemów włoki denne. – Rybołówstwo z użyciem trawlerów pozostawiło po sobie prawdziwe blizny – mówi Leitner. Dekady później na niektórych górach ciągle na próżno szukać wyraźnych śladów odradzania się życia. – Podstawą tych habitatów są długowieczne wolno rosnące gatunki – przypomina naukowczyni. – Zniszczyć je można błyskawicznie, jednak zanim powrócą, miną lata. Na szczęście podwodne góry i ich ekosystemy są coraz lepiej zabezpieczone przed agresywnym rybołówstwem. Ich ochronie służy np. Papahanaumokuakea Marine National Monument. Jest to obszar chroniony na Oceanie Spokojnym, obejmujący Hawaje, którego powierzchnia została w 2016 r. powiększona przez ówczesnego prezydenta USA Baracka Obamę do 1,5 mln km kw. Na forum ONZ trwają zaś negocjacje dotyczące nowego traktatu o oceanach, który ułatwiłby ochronę położonych z dala od brzegów – i wód terytorialnych – nienależących do żadnego państwa mórz otwartych. Ochrona objęłaby nie tylko ryby, gąbki i koralowce, które tworzą ekosystem gór podwodnych, ale i zwierzęta, które tam okresowo migrują. – Czyli rekiny, tuńczyki, ssaki morskie, żółwie czy ptaki – wylicza Leitner. Dla niektórych podwodne góry to punkty orientacyjne ułatwiające nawigację, dla innych miejsca żerowania. Humbaki (Megaptera novaeangliae) zatrzymują się w górach dla odpoczynku w czasie migracji sezonowych. A naukowcy podejrzewają, że wykorzystują podwodne szczyty jako system nagłaśniający, który wzmacnia i roznosi ich śpiewy po całym oceanie. Wiele podwodnych gór wciąż czeka na zbadanie Naukowcy mają jeszcze wiele do zbadania również jeśli chodzi o góry na płytszych wodach. Szczególnie dotyczy to regionów rzadko odwiedzanych przez specjalistów. Na eksplorację czekają Atlantyk i Pacyfik, znajdujące się w zasięgu badaczy morskich z ośrodków w Europie, Ameryce Północnej, Nowej Zelandii i Japonii. Dr Woodall i zespół Nektona ma zaś nadzieję wybrać się na Ocean Indyjski, by zająć się kilkoma mniej znanymi górami. – Wiemy bardzo mało o górach tropikalnych – mówi Woodall. – I prawie nic o biologii ekosystemów na północ od Seszeli. Jej celem będzie badanie m.in. tych obszarów, gdzie migrują tuńczyki. Woodall planuje przy tym współpracować z miejscowymi naukowcami, by zająć się problemami istotnymi dla ludzi zamieszkujących tamte rejony globu. – Zamierzamy użyć całej gamy urządzeń i wypróbować nowe, niskokosztowe opcje – chwali się naukowczyni. – Dzięki nim pokonamy historyczne bariery utrudniające badanie morskich głębin – zapowiada.
Berlin, Hamburg, Kolonia, Monachium, Drezno, Frankfurt, a może Bonn? Taki na przykład Berlin, poza luźną atmosferą i fascynującą multikulturowością, którym nie sposób się oprzeć, ma więcej muzeów – 175 – niż dni deszczowych w roku – 99. Jego Wyspa Muzeów to jeden z najważniejszych tego typu kompleksów świata wpisany na listę UNESCO. A zgromadzone tam zbiory to bezcenne eksponaty z różnych epok i niemal każdego zakątka świata, wśród nich chociażby: ołtarz pergamoński, brama Isztar czy popiersie najpiękniejszej Egipcjanki, królowej Nefertiti. Portowy Hamburg ma z kolei więcej mostów – 2,1 tys. – niż Wenecja. Katedrę w Kolonii, drugą najwyższą katedrę świata, budowano ponad 600 lat, miasto szczyci się też największym i najstarszym uniwersytetem w kraju. Monachium – poza słynnym zespołem piłkarskim oraz siedzibą znanej marki samochodów – słynie z największego piwnego festiwalu na świecie: podczas 16 dni Oktoberfestu wypija się nawet 8 mln l piwa! Tutaj też otworzono najstarsze kino. Drezno zaś to niemiecka stolica czekolady, w Bonn urodził się jeden z największych kompozytorów świata Ludwig van Beethoven, a we Frankfurcie wymyślono hot doga i wybudowano 14 z 15 najwyższych budynków w Niemczech. Ale nasz zachodni sąsiad to nie tylko miasta i urocze miasteczka z muru pruskiego, winnice, w których produkuje się wyborne rieslingi, to też wybrzeże Bałtyku z wyspami i plażami, ponad 2,1 tys. zamków, w tym Neuschwanstein, który zainspirował Walta Disneya do stworzenia logo swojej firmy. Cóż, w Niemczech warto spędzić urlop. Mamy nadzieję, że to wydanie specjalne Travelera pomoże Wam podjąć decyzję. REDAKTOR NACZELNA Agnieszka Franus
Podwodna baza badawcza „Aquarius” to miejsce jedyne w swoim rodzaju
„Aquarius”, czyli „Wodnik”, to jedna z trzech istniejących (wszystkie znajdują się w jednym kompleksie) na świecie podwodnych baz, która służy badaniom oceanu już od 35 lat!
W tym artykule: Aquanauci i nurkowanie saturacyjne Dziedzictwo Jacquesa Cousteau i NASA Aquarius Reef Base (w wolnym tłumaczeniu: Baza na rafie „Wodnik”) znajduje się u wybrzeży Florydy, w Narodowym Rezerwacie Morskim Florida Keys, 19 m pod powierzchnią wody. Jej głównym przeznaczeniem jest prowadzenie badań nad organizmami tworzącymi ekosystem raf koralowych. Aquanauci i nurkowanie saturacyjne Baza „Aquarius” jest naszpikowana wciąż unowocześnianym sprzętem badawczym co pozwala na prowadzenie badań i analizę zebranych danych na miejscu. Stacja jest w stanie pomieścić sześciu ludzi, którzy lubią o sobie mówić „aquanauci”. Jest w tym sporo racji, przynajmniej jeśli chodzi o poczucie wyjątkowości jakie im towarzyszy. Naukowcy ci, pracują bowiem w naprawdę wyjątkowych warunkach ze względu na „nurkowanie saturacyjne”, które wykonują. Polega ono na tym, że po około dobie przebywania pod wodą, organizm zostaje nasycony mieszaniną gazów zmieszanych z tlenem o odpowiednim stopniu rozrzedzenia. Dzięki temu, tlen w ich ciałach zostaje rozcieńczony do poziomu, który nie zagraża ich zdrowiu i chroni ich przed zapadnięciem na chorobę dekompresyjną. Misje w bazie mogą więc trwać nawet kilkanaście dni, choć średnia ich długość nie przekracza dziesięciu. Fakt, iż baza Aquarius jest przystosowana do nurkowania saturacyjnego, pozwala nurkom opuszczać ją jednorazowo na kilka godzin. W przypadku nurkowania z powierzchni, człowiek pozostaje zwykle pod wodą nie dłużej niż dwie godziny. Ma to niebagatelny wpływ na prowadzenie skomplikowanych i długich badań dna morskiego, które w innym przypadku nie byłyby możliwe. Oprócz tego, powrót naukowców po zakończonej misji na powierzchnię również przebiega szybciej, bowiem niepotrzebne jest użycie komór dekompresyjnych, jak w przypadku zwykłego nurkowania. Wszystkie te czynniki pozwalają także na oszczędność pieniędzy i czasu. Dziedzictwo Jacquesa Cousteau i NASA Znakomitym przykładem tego, jak długo ludzie mogą pozostawać na pokładzie stacji pod wodą jest Fabien Cousteau. Zbieżność nazwisk z legendarnym badaczem morskich głębin jest nieprzypadkowa. Fabien bowiem, to wnuk słynnego Jacquesa Cousteau. Podczas swojego pobytu na Aquariusie pobił on rekord należący do swojego dziadka, spędzając 31 dni pod wodą bez przerwy! W tym czasie, razem ze swoim zespołem był w stanie zebrać dane i przeprowadzić badania, które w innym przypadku musiałyby zająć około dwóch lat! Do dyspozycji naukowców na pokładzie Aquariusa jest też laboratorium „mokre” i „suche” oraz przestrzeń sypialna. Na powierzchni, ponad stacją znajduje się boja ratunkowa pozwalająca na utrzymywanie stałego kontaktu z centrum kontroli misji na lądzie. Jeśli przypomina to wam trochę misje kosmiczne, macie rację! Nie chodzi tu tylko o odizolowanie od życia na powierzchni przez dłuższy czas i życie w specyficznych, odmiennych od lądowych warunkach i kontakt z centrum dowodzenia, cały czas czuwającym nad pomyślnym przebiegiem misji. Wątek misji kosmicznych jest też obecny na stacji Aquarius w bardziej namacalny sposób. W działania na podwodnej stacji jest bowiem zaangażowana NASA. Od 2001 roku amerykańska agencja używa stacji do treningu swoich astronautów i symulacji misji kosmicznych odbywających się w stanie nieważkości. W trakcie misji określonej (nieprzypadkowo przywodzącym na myśl ocean) skrótem NEEMO od angielskiego NASA Extreme Environment Mission Operations (czyli Operacje w Ekstremalnych Środowiskach NASA) kandydaci na astronautów mogą doświadczyć życia w ograniczonej przestrzeni w nieprzyjaznym człowiekowi wodnym otoczeniu. To pozwala ocenić ich odporność psychiczną i umiejętność przeprowadzenia skomplikowanych procedur naukowych w wymagających warunkach. Na stacji Aquarius NASA przeprowadza też badania związane z reakcją ludzkiego ciała na różne poziomy grawitacji. Ciekawostką jest też to jak wygląda stacja Aquarius z zewnątrz. Na jej ścianach powoli, lecz konsekwentnie narasta żyjąca warstwa składająca się z koralowców i innych organizmów morskich. To chroni stację przed korozją i jednocześnie pozwala na samoregenerację jej kadłuba się w przypadku drobnych uszkodzeń.
Marcin Dobas, fotograf współpracujący z National Geographic Polska, podwójnym laureatem Grand Press Photo 2021
Zdjęcie nurkującego głuptaka autorstwa Marcina Dobasa zajęło III miejsce w kategorii Środowisko oraz zdobyło wyróżnienie sponsorskie tej samej kategorii. Składamy ogromne gratulacje za to pełne ekspresji i energii ujęcie.
Gratulujemy również wszystkim laureatom i wyróżnionym w tegorocznej edycji konkursu fotografii prasowej Grand Press Photo. A tak o okolicznościach powstania zdjęcia i sytuacji pod wodą opowiada sam fotograf: – Zawsze fascynowały mnie zwierzęta dające sobie radę w obcym dla siebie środowisku. Głuptaki są jednymi z nich. Najpierw rozpędzają się pikując ze złożonymi skrzydłami, następnie wbijają się z impetem głęboko pod powierzchnię wody. Co więcej, pod wodą zachowują się nad wyraz sprawnie. Machają częściowo złożonymi skrzydłami i wykorzystują umiejętność latania goniąc ryby – mówi Marcin Dobas. Fotograf National Geographic o najważniejszych ujęciach w karierze. TOP 5 Marcina Dobasa [FOTOGRAF MIESIĄCA] Marcin Dobas, fotograf przyrodniczy i podróżniczy, od kilkunastu lat związany jest z Polską i Amerykańską edycją National Geographic. Specjalnie dla naszych czytelników podjął się arcytr... – Do tematu przymierzałem się dość długo, niestety zawsze coś nie wychodziło. Albo przejrzystość wody była niewystarczająca, albo ptaki były zbyt płochliwe i trzymały się z daleka. Początkowo zanurzałem w wodzie aparat umieszczony na tyczce i zdalnie wyzwalałem spust migawki. Obawiałem się zderzenia z tym ptakiem. Gdy okazało się, że głuptaki nawet przy tych prędkościach doskonale panują nad swoim lotem zdecydowałem się zejść z aparatem pod wodę. Trafiłem w środek niesamowitego wydarzenia – opowiada o powstaniu ujęcia. – Na niebie kłębowisko jazgoczących ptaków, pod powierzchnią cisza przerywana dźwiękami ptasich torped wbijających się w wodę i ciągnących za sobą sznur małych pęcherzyków powietrza. Wybierałem miejsce gdzie chciałem skierować obiektyw i gdy tylko widziałem, że któryś z ptaków pikuje i ma szansę być blisko mnie, naciskałem na spust migawki. Największą trudność przy szerokokątnym obiektywie stanowiło uchwycenie ptaka bardzo blisko, a niestety większość z nich omijała mnie szerokim łukiem. Po wielu próbach udało mi się wykonać kilka kadrów, z których byłem zadowolony, a ten jest jednym z nich – opowiada Marcin Dobas. Jak fotografować ludzi? Radzi Marcin Dobas [FOTOGRAF MIESIĄCA] Co zrobić, by chcieli znaleźć się w naszym obiektywie? Czy w dwa tygodnie można nauczyć się robić dobre zdjęcia? I jak zachować się, gdy znajdziemy się na… buddyjskim weselu? O tym Ma...
Najpiękniejsze ujęcia ze świata wody. Underwater Photo of the Year [GALERIA]
Po raz 16. wybrano najlepsze dzieła fotografii podwodnej. Na konkurs 2020 Underwater Photo organizowany przez magazyn Scuba Diving wpłynęło 2 636 zgłoszeń z całego świata. Głównym zwycięzcą konkursu został Evans Baudin z Baja California w Meksyku, który w czerwcu 2020 roku postanowił udokumentować to, jak morskie zwierzęta odżyły w czasie blokady związanej z koronawirusem.
ZOBACZ GALERIĘ >>> Oprócz głównego zwycięzcy nagrodzono także po trzy miejsca w czterech kategoriach konkursowych: Behavior (zachowanie), Compact Camera (aparat kompaktowy), Macro (makro) i Wide-Angle (fotografia szerokokątna). Aż w dwóch kategoriach zwyciężyły fotografie przedstawiające konika morskiego. To praca Julesa Caseya, który wygrał w kategorii Behavior oraz Jeffreya Hainesa z West Palm Beach na Florydzie, który wygrał kategorię Makro. Miłośnicy podwodnego świata nie muszą długo czekać na kolejną szansę na zaistnienie, bo zgłoszenia do konkursu 2021 Underwater Photo są przyjmowane już od 1 listopada.
Magiczny podwodny świat oczami zwycięzców Underwater Photographer of the Year 2021
Zdjęcia zwycięzców konkursu Underwater Photographer of the Year 2021 pokazują, jak inspirująca i zachwycająca może być natura pod powierzchnią mórz i oceanów.
"Staram się, aby moje zdjęcia nie były tylko ładnym obrazkiem". Wywiad z Marcinem Dobasem
Myślę, że jako fotografowie przyrody powinniśmy pokazywać wszelkie istotne problemy tak, aby zwiększać świadomość w społeczeństwie. Staram się, aby moje zdjęcia nie tylko były ładnym obrazkiem przyrodniczym – choć to też jest ważne, ale bardzo zależy mi na tym, aby te fotografie pracowały na korzyść fotografowanych przeze mnie zwierząt - mówi Marcin Dobas, fotograf miesiąca National Geographic Polska.
Jako obiekt swojej pracy wybrałeś zwierzęta, a nie ludzi. Czy to była świadoma decyzja, czy raczej „tak się złożyło”? A może uważasz, że praca ze zwierzętami jest łatwiejsza? Marcin Dobas: To chyba kwestia ewolucji mojej fotografii. Gdy zaczynałem fotografować na poważnie, większość moich zdjęć to były krajobrazy, ale im więcej jeździłem w ciekawe miejsca, tym więcej interesujących zwierząt spotykałem. Chyba pierwsze moje zlecenie w pełni poświęcone zwierzętom to było fotografowanie narodzin fok szarych. Było to zlecenie dla WWF Polska, a za jedno ze zdjęć, które tam wykonałem, otrzymałem nagrodę w Grand Press Photo. Wtedy chyba zdałem sobie sprawę z faktu, że fotografowanie zwierząt – zwłaszcza ciekawskich ssaków, które są tobą zainteresowane i niejednokrotnie wchodzą w jakieś interakcje, daje więcej frajdy niż zdjęcie wschodu czy krajobrazu. Z całą pewnością praca ze zwierzętami nie jest łatwiejsza niż fotografia krajobrazu. W zdjęciach zwierząt powinny „zagrać” takie same elementy, jak przy fotografowaniu krajobrazu, ale dodatkowo trzeba jeszcze do tego dodać zwierzaka. Trzeba wyczekać odpowiedni moment, liczyć na jakieś ciekawe wydarzenie zyskać jego zaufanie. Drugim rodzajem mojej ulubionej fotografii jest połączenie dobrego zdjęcia krajobrazowego z fotografią przyrodniczą. Dla mnie doskonałym przykładem jest Stefano Unterthiner i jego fotografie. Niejednokrotnie jest to świetne zdjęcie krajobrazowe na którym jednym z elementów jest właśnie zwierzak. Niektórzy mogą powiedzieć, że praca ze zwierzętami nie budzi takich emocji jak fotografia społeczna. Ale patrząc na przykład na twoje zdjęcie lisa spacerującego po wielkiej „zaspie” styropianu, to jest to obraz bardzo emocjonalny, pokazujący to zderzenie świata ludzi i zwierząt, niekoniecznie pozytywne. Masz w swoim archiwum więcej takich poruszających zdjęć? W żadnym przypadku nie chcę dać się wciągnąć w tego typu porównania. Bo czy więcej emocji budzi fotografia uliczna, fotografia wojenna, fotografia społeczna czy fotografia przyrodnicza? To zupełnie inne dziedziny fotografii i wszystkie tak samo potrzebne. Z jednej strony fotografowie poszukują ładnych estetycznych obrazków. To zrozumiałe. Z drugiej strony mamy możliwość mówić o problemach i pokazywać je szerszemu gronu odbiorcy, ale nie da się wartościować, że problem głodu i ubóstwa jest większy czy mniejszy niż kłusownictwo, czy zanieczyszczenia środowiska. To wszystko nas dotyczy i nad wszystkim powinniśmy się pochylić i zastanowić, co powinniśmy i co możemy zmienić. Mam kilka projektów i liczę na to, że kiedyś ujrzą światło dzienne. Niestety, aby pokazać dany problem trzeba nad nim pracować niejednokrotnie przez kilka lat. Otwarcie mówisz o tym, że fotografia przyrodnicza jest swoistą formą ochrony dzikich zwierząt. Utrwalasz na fotografiach gatunki i krajobrazy, które za kilkanaście, czy kilkadziesiąt lat mogą już nie istnieć. Co w tym kontekście chcesz szczególnie przekazać poprzez swoje prace tym, którzy mogą się z nimi zetknąć? Oczywiście, że może być formą ochrony. Z jednej strony jesteśmy w stanie zainteresować ludzi jakimś tematem czy problemem. Można pokazać fokę szarą tak, aby ludzie zaczęli w niej widzieć piękne zwierzę żyjące w naszym kraju, a nie paskudną bestię wyżerającą rybakom ryby z sieci. Zresztą samo stwierdzenie, że są to ryby należące do rybaków jest już wielką manipulacją. Do rybaków należą one dopiero po wyłowieniu, a wcześniej są po prostu częścią wód morskich. O tym, jak obraz może zmienić postrzeganie świata, każdy z nas chyba doskonale wie. Myślę, że jako fotografowie przyrody powinniśmy pokazywać wszelkie istotne problemy tak, aby zwiększać świadomość w społeczeństwie. Staram się, aby moje zdjęcia nie tylko były ładnym obrazkiem przyrodniczym – choć to też jest ważne, ale bardzo zależy mi na tym, aby te fotografie pracowały na korzyść fotografowanych przeze mnie zwierząt. Bardzo chętnie współpracuję z organizacjami pozarządowymi, a moje zdjęcia wykorzystują takie organizacje, jak WWF czy Client Earth. W jednym z wywiadów powiedziałeś, że nie ma dobrej fotografii przyrodniczej bez podróżowania. Sam odbyłeś kilkadziesiąt, jeśli nie kilkaset podróży w najdalsze zakątki świata. Czy wśród tych wszystkich wypraw jest taka, która szczególnie zapadła ci w pamięć? Każda zapada w pamięć i nie wiem czy łatwo będzie wskazać tę jedyną. Z całą pewnością w moim przypadku najbardziej zapisują się w umyśle wyjazdy, w których dochodzi do jakiejś interakcji ze zwierzakami. Gdzie z cichego obserwatora staję się obiektem zainteresowań ciekawskich i inteligentnych ssaków. Nie ma znaczenia czy to foka szara szturchająca mnie nosem, czy uchatka łapiąca delikatnie zębami mój skafander nurkowy lub kradnąca fajkę mojemu nurkowemu partnerowi. Hitem zeszłego roku było spotkanie z rysiem w Puszczy Piskiej. Mimo, że dziura w plecaku wygląda imponująco, nie był to atak, ale sprawdzanie czym jest mój plecak i jaki jest w „dotyku”. Jeśli jednak miałbym wskazać jakąś jedną wyprawę, to pewnie byłaby to XXX Wyprawa polarna PAN na Spitsbergen. Był to mój pierwszy wyjazd w tak odludne miejsce, podczas którego nie tylko sporo się nauczyłem, ale również poznałem Paula Nicklena i miałem możliwość fotografowania z nim przez długi czas. Był to dla mnie wyjazd przełomowy pod względem tego, jak zacząłem patrzeć na fotografię i jakie mam do niej podejście. Teraz pandemia koronawirusa mocno ograniczyła, jeśli nie całkiem uniemożliwiła podróżowanie. Jak to się odbiło na twojej pracy? Zeszły rok wymagał wielkich zmian. Kalendarz miałem bardzo zapełniony. Pandemia zaczęła się rozkręcać, gdy byłem w Indiach. Stamtąd miałem lecieć od razu na Svalbard, potem bezpośrednio w Alpy, z Alp do Republiki Południowej Afryki. Niestety wylądowałem w dniu, w którym zamknięto przestrzeń powietrzną w Polsce dla samolotów innych niż czarterowe i cały plan się posypał. Kalendarz wymagał przebudowania, zwłaszcza, że byłem w trakcie realizowania dużego zlecenia. Zdecydowałem się na skończenie projektu w obrębie Europy. Zdecydowanie łatwiej jest, jak „przytrzaśnie cię” w Europie, niż na południowym krańcu Afryki. Przy planowaniu pojawiła się masa dodatkowych problemów, kontakty z konsulatami, ambasadami, wczytywanie w przepisy poszczególnych państw, a i tak wszystko mogło zmienić się z dnia na dzień. Na szczęście większość przepisów była niezbyt restrykcyjna i dawała szereg możliwości kontynuowania pracy. Nie rozstrzygałem z czego wynikał brak konsekwencji, tylko starałem się przestrzegać prawa. Przykładowo nie można było wrócić samolotem do kraju, ale spokojnie można było wylądować w Berlinie i wrócić samochodem, nie można było gdzieś polecieć samolotem lecącym z Hiszpanii, ale prawo pozwalało na lot z przesiadką w innym państwie. Mimo wszystko związane jest to z wielkim stresem i tak, jak wspominałem, przepisy zmieniały się z dnia na dzień. Jeden z wyjazdów musiałem odwołać w dniu, w którym miałem zarezerwowany lot. Przebukowałem bilet i wróciłem do domu. Często fotografujesz w trudnych warunkach – pogodowych albo terenowych. Czy to oznacza, że aby fotografować dziką przyrodę trzeba mieć dodatkowe niefotograficzne przygotowanie, np. dobrą kondycję, trening wspinaczkowy? Może niekoniecznie trzeba, ale jest to bardzo pomocne. Jeśli fotografujesz w górach, to na pewno kondycja się przyda, ale każda dodatkowa umiejętność poszerza twoje możliwości fotograficzne. Nurkuję, więc mogę fotografować pod wodą, działam na wysokościach, więc mogę założyć stanowisko i sfotografować coś wisząc na linie, mam patent jachtowego i motorowodnego sternika morskiego, więc mogę gdzieś popłynąć Zodiakiem i sfotografować temat z pontonu. Miejscem bardzo wymagającym, jeśli chodzi o dodatkowe umiejętności, jest Svalbard. Trzeba mieć broń do ochrony przed niedźwiedziem, a więc trzeba umieć się nią posługiwać, tu znów pozwolenie i własna broń, z którą się trenuje jest wielkim ułatwieniem. Zimą schodzą lawiny, więc trzeba mieć pojęcie o ratownictwie i poruszaniu się w trudnym terenie, jeśli środkiem transportu jest skuter śnieżny, trzeba umieć bezpiecznie na nim jeździć. Im więcej umiemy i potrafimy zrobić, tym większe szanse, że sfotografujemy coś w niedostępnym miejscu, zrobimy to bezpiecznie oraz bez niepotrzebnego narażania się. Moim zdaniem to zwiększa znacząco „wartość fotografa”, bo można go wysłać w bardzo dziwne miejsca. Nawet jeśli trzeba będzie to zjedzie na linie ze śmigłowca. W fotografowaniu zwierząt pewnie przydaje się też cierpliwość? Zdarzało ci się godzinami czekać na dobre ujęcie? Oj niejednokrotnie. Mało tego, zdarzało mi się czekać tygodniami bez żadnego efektu. Osobiście jestem z natury dość niecierpliwym człowiekiem i tego typu oczekiwanie na to, aby można było wcisnąć spust migawki, nie jest moją ulubiona formą fotografowania, ale czasami nie ma wyjścia. W zeszłym roku próbowałem sfotografować rysia. Przez ponad tydzień nie było takiej możliwości. Każdy wiedział o swej obecności. Ja wiedziałem, że gdzieś niedaleko jest ryś, ryś z całą pewnością wiedział, że jestem nieopodal i nie miał ochoty dać się zobaczyć. Po ponad tygodniu, gdy było już ciemno i pakowałem sprzęt, kot nagle się pojawił i zaczął obwąchiwać cały mój sprzęt. Próbował gryźć statyw, wygryzł mi dziurę w plecaku fotograficznym. Zasada jest prosta – im więcej czasu na coś poświęcimy, tym większe szanse na sukces. Tylko tak jak mówisz – trzeba być cierpliwym, a wiem, że to akurat nie jest moja mocna strona. Z drugiej strony plus jest taki, że jeśli siedzisz tydzień w terenie można nadrobić zaległości w czytaniu książek. Opowiedz jak w twoim przypadku wygląda praca koncepcyjna. Czy wychodzisz w teren z pierwszym zamysłem, wyobrażeniem tego, co chcesz uchwycić i potem czekasz na idealny moment? Czy raczej idziesz „na plan” bez żadnych założeń, „na żywca”, i obserwujesz co się wydarzy? Nigdy nie jadę w teren bez planowania. Każdy wyjazd jest związany z długimi i żmudnymi przygotowaniami. Co będzie tematem, gdzie i kiedy najlepiej się pojawić, jak zachowuje się dany zwierzak. Na co mogę sobie pozwolić, a czego pod żadnym pozorem nie można robić, aby nie szkodzić zwierzakom, jakiej pogody się spodziewać, gdzie będzie słońce, gdzie będzie księżyc albo droga mleczna. Im więcej czasu poświęcimy przed wyjazdem na przygotowania, tym lepszy efekt uzyskamy w terenie i tym łatwiej będzie nam zrealizować dany materiał. Oczywiście jest cała masa rzeczy, która się zmieni albo rzeczy, których nie jesteśmy w stanie przewidzieć. Wtedy trzeba improwizować i dopasować się do warunków. To momenty, kiedy fotografowanie jest „na żywca”, tak więc jest trochę tego i tego. Niektórzy amatorzy fotografii dokarmiają dzikie zwierzęta, aby zwabić je w pobliże czatowni i móc je wtedy w spokoju fotografować. Takie praktyki budzą sporo kontrowersji w środowisku, nie tylko fotografów, ale też szerzej – działaczy na rzecz przyrody. Jakie jest twoje zdanie na ten temat? Temat jest długi i raczej na osobną rozmowę, bo myślę, że aby poruszyć ważne kwestie potrzebowalibyśmy co najmniej godzinę. Najważniejsza rzecz to dobro fotografowanych zwierząt i o tym musimy pamiętać, jednak każda skrajność w poglądach jest złem. Zarówno beztroskie dokarmianie, jak i całkowita negacja karmienia. Naukowcy w przypadku wielu gatunków wręcz zalecają dokarmianie, podkreślając choćby sukces na przelotach czy większy sukces lęgowy. W wielu cywilizowanych państwach dokładnie wiadomo, czy i kiedy można wykładać pożywienie, czym można karmić, a fotograficzne czatownie działają w ramach narodowych programów dokarmiania danego gatunku i w oparciu o restrykcyjne przepisy. Zgadzam się z naukowymi publikacjami, które podkreślają, że najważniejsze jest uregulowanie tego tematu. Które zwierzęta można dokarmiać, gdzie, kiedy i czym. Niestety w wielu miejscach, w tym w Polsce, mamy do czynienia z totalną partyzantką, każdy robi co chce, jak chce i czym chce. Mamy więc takie smaczki, że zwierzęta są nęcone karmą dla psów, odpadami z cukierni albo psującymi się odpadami z rzeźni, które w normalnych warunkach należałoby zutylizować. Zresztą prym w wyrzucaniu karmy bez jakiejkolwiek kontroli wiodą koła łowieckie. Tu krótki cytat z Łowca Polskiego – branżowej gazety dla myśliwych: „Nierzadko zdarza się, że dziki na śniadanie pożerają kilogramy drożdżówek, a jelenie ucztują przy hałdach marchwi, która z pewnością nie pochodzi z ekologicznych upraw. W normalnych okolicznościach piekarz z rolnikiem musieliby zapłacić za utylizację niesprzedanego towaru, ale na ich szczęście pojawiają się myśliwi gotowi zabrać wszystko do lasu. Wysypiska z chlebem i marchwią stały się plagą naszych łowisk”. Konkluzja jest taka: przykład powinien płynąć z rozwiniętych państw, w których te kwestie są uregulowane prawnie. Dokarmianie w wielu miejscach jest częścią ochrony przyrody, ale jeśli robimy to bez wiedzy i jakiejkolwiek kontroli to zamiast pomagać, zaczynamy szkodzić. Jak mówiliśmy wcześniej, teraz pandemia nas wszystkich nieco uziemiła, ale czy masz już plany na kolejną wyprawę fotograficzną, w którą ruszysz po rozmrożeniu granic? Jak wspominałem – nie planuję obecnie, bo ciężko przewidzieć kiedy i czy granice zostaną rozmrożone. Na pewno po powrocie do normalności jadę tam, gdzie nie udało mi się pojechać w ubiegłym roku. Gdy granice zostaną otwarte to również czekają mnie wyjazdy na fotowyprawy, które prowadzę. Z ciekawszych to Spitsbergen, Grenlandia, Tonga. Na koniec takie być może typowe pytanie, ale zawsze ciekawe – gdybyś nie został fotografem, to kim byłbyś dzisiaj? Nie wiem, czy taki scenariusz w ogóle byłby możliwy. Podejrzewam, że wsiąkłbym bardziej w ratownictwo, które ze względu na pracę fotograficzną musi być tylko pasją, a nie może być zawodem. Kto wie? Może zamiast ochotnikiem zostałbym zawodowym ratownikiem górskim lub zawodowym strażakiem. Albo jedno i drugie. Prawdę powiedziawszy nigdy nie rozważałem scenariusza zmiany zawodu. Marcin Dobas - specjalizuje się głównie w fotografii podróżniczej krajobrazowej, przyrodniczej oraz podwodnej. Od lat związany z „National Geographic” (zarówno w polskiej, jak i w ogólnoświatowej edycji). Jest laureatem wielu międzynarodowych konkursów fotograficznych: European Wildlife Photographer of the Year, Memorial Maria Luisa, Grand Press Photo czy Wielkiego Konkursu National Geographic. Angażuje się w edukację fotograficzną podczas prowadzenia stacjonarnych kursów oraz dalekich wyjazdów. Autor książki “Fotowyprawy, czyli dziewięć opowieści o fotografii”. web: www.dobas.art.pl insta: www.instagram.com/marcindobas blog: www.dobas.art.pl/blog fb: www.facebook.com/dobas.art
Ocean Art Underwater Photo: w konkursie wygrało zdjęcie zrobione przez ośmiornicę [GALERIA]
Rok 2020 nie był zwykłym rokiem. Pokazują to także fotografie zwycięzców w konkursie Ocean Art Underwater Photo Competition 2020. Choć większość obrazów pokazuje magiczny podwodny świat, niedostępny dla nas na co dzień, to nie zabrakło też ujęć oddających skalę szkodliwego wpływu człowieka.
Zwycięzcą głównym plebiscytu został Gaetano Dario Gargiulo za fotografię zatytułowaną „The Day of the Tentacle” (Dzień Macki). Choć właściwie autorem fotografii jest sama ośmiornica. – W dniu zrobienia zdjęcia pozostawałem w basenie pływowym, ponieważ przypływ był zbyt niski, aby wyjść poza jego granice. W jednej z najpłytszych części basenu zauważyłem ośmiornicę. Położyłem aparat w pobliżu jej legowiska i ośmiornica zaczęła z nim wchodzić w interakcje. Wyszedł całkowicie z jaskini i ku naszemu zdumieniu, zaczęła robić zdjęcia! Mój syn (3-latek widoczny w tle) był bardzo zaciekawiony ośmiornicą – opowiada Gargiulo. ZOBACZ GALERIĘ >>> Jedną z ważnych prac jest fotografia Christopha Chellapermala, która zwyciężyła w kategorii „ochrona wód”. Przedstawia jednorazową maseczkę unoszącą się na wodzie. Wokół niej pływają mniejsze i większe kawałki śmieci. – To zdjęcie zostało zrobione w Antibes na Riwierze Francuskiej latem 2020 roku. Co tydzień działacz Laurent Lombard z organizacji pozarządowej „Operation Mer Propre” organizuje spotkania z lokalnymi ekologami, aby oczyścić wybrzeże. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że Morze Śródziemne jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych mórz, gdzie odpady z tworzyw sztucznych dryfujące i rozpadające się na mikroplastik stały się niestety normą – mówi autor fotografii. Do konkursu swoje prace zgłosili fotografowie z 80 krajów. W plebiscycie ufundowano nagrody o łącznej wartości ponad 45 000 dolarów, czyniąc nagrodę Ocean Art jedną z najwyższych na świecie. Mimo pandemii koronawirusa, organizatorzy konkursu nie narzekali na brak zainteresowania. „Podwodni odkrywcy z całego świata robili zdjęcia na własnych podwórkach lub w wybranych miejscach otwartych na podróże, albo wrócili do swoich archiwów, aby dostarczyć nam naprawdę przyciągających wzrok fotografii. Te zdjęcia pokazują wytrwałość podwodnego artyzmu pośród przeciwności tamtych czasów” - podkreślili. Fotografów nagrodzono aż w 12 kategoriach. Zwycięskie prace przedstawiamy w naszej galerii. A wszystkie wyróżnione fotografie znajdziecie na oficjalnej stronie konkursu.
„Fotografować zacząłem w późnym przedszkolu”. Marcin Dobas – Fotograf Miesiąca National Geographic
Marcin Dobas specjalizuje się w fotografii podróżniczej, krajobrazowej, przyrodniczej oraz podwodnej. Od lat współpracuje z polską oraz amerykańską redakcją magazynu National Geographic. W naszym cyklu Fotograf Miesiąca przybliżymy wam jego postać, początki fotograficznej kariery oraz tajniki pracy.
– Fotografować zacząłem w późnym przedszkolu. Dostałem wtedy pierwszy aparat od rodziców, a tata zabierał mnie do improwizowanej ciemni i pokazywał, jak wywołać film w koreksie oraz jak zrobić odbitkę pod powiększalnikiem – tak o początkach swojej przygody z fotografią mówi Marcin Dobas. Zanim dziecięce zainteresowania przerodziły się w prawdziwą pasję minęło jednak wiele lat. – Aparaty towarzyszyły mi przez całą szkołę podstawową i średnią, choć nie da się ukryć, że były to dość amatorskie „pstryki”. Pierwszy „poważny aparat” jaki miałem to był Zenit 12XP, w którym później wymieniałem matówkę na taką z mikrorastrem i klinem. Były chyba wszystkie Praktiki, Exacta, Kiev, Pentacon Six. Potem nadeszła era lustrzanek z zachodu, które w czasach mojego dzieciństwa były dla mnie całkowicie poza zasięgiem. Od 2007 roku są to aparaty cyfrowe. Na poważnie zacząłem zajmować się fotografią na studiach. Przywoziłem materiały z wyjazdów, publikowałem, organizowałem pokazy slajdów najpierw na Uniwersytecie Warszawskim, potem na festiwalach – opowiada fotograf. To właśnie studia były przełomowym momentem w jego życiu. Marcin studiował geologię, a w ciągu dziesięciu lat nauki miał okazję uczestniczyć w wielu wyprawach naukowych. Chociaż podróżował jako geolog, zawsze zabierał ze sobą aparat. – Studia były terenowe, dużo jeździliśmy po świecie odwiedzając różne ciekawe miejsca – od Arktyki po tropiki. Wyjazdy były wprawdzie geologiczne, ale już wtedy na każdy brałem aparat i dokumentowałem wszystko, co tam się działo. Czasu miałem sporo, bo od momentu rozpoczęcia studiów do momentu obrony minęło 10 lat – wspomina. Po części to właśnie od jednej z takich wypraw zaczęła się jego współpraca z National Geographic Polska. – W roku 2007 byłem uczestnikiem Polskiej Wyprawy Polarnej na Spitsbergen i po powrocie przyniosłem do redakcji NG propozycję artykułu. To były jeszcze czasy, w których materiały trzeba było oddać osobiście albo przesłać pocztą, bo internet był zbyt kulawy, aby go do tego wykorzystać. Mniej więcej w tym samym czasie otrzymałem nagrodę w Wielkim Konkursie Fotograficznym NG. Jakiś czas później otrzymałem mail z redakcji z pytaniem, czy nie zechciałbym zostać fotografem National Geographic Polska – mówi Dobas. Choć może się wydawać, że to prawdziwy „łut szczęścia”, to w rzeczywistości współpraca Marcina z polską redakcją NG była efektem jego ciężkiej pracy i konsekwencji w działaniu – fotografowaniu i publikowaniu. Zanim przyszedł do redakcji, miał na swoim koncie już publikacje w innych polskich mediach. Kolejnym ważnym krokiem w karierze Marcina Dobasa było podjęcie współpracy z waszyngtońską redakcją National Geographic. – Byłem zaproszony na wernisaż wystawy Joela Sartore w Warszawie. Znaliśmy się już choćby z festiwalu fotografii przyrodniczej w Niemczech, gdzie odbierałem nagrodę European Wildlife Photographer of the Year. O dziwo Joel mnie pamiętał i podczas rozmowy na wernisażu zadał pytanie, czy współpracuję tylko z polską redakcją czy również z waszyngtońskim NG. Gdy dowiedział się, że nie mam umowy z „Amerykanami” oznajmił, że ktoś się do mnie odezwie. Rzeczywiście tak się stało, zostałem poproszony o wybranie i przesłanie swoich stu najlepszych fotografii i po dość długim czasie oczekiwania otrzymałem wiadomość o treści „Welcome on board” – opisuje fotograf. Marcin Dobas jest nie tylko fotografem, ale również ratownikiem górskim i przewodnikiem prowadzącym wyprawy fotograficzne. Jest członkiem międzynarodowego teamu fotografów Olympus Visionaries oraz ambasadorem Eizo. Spędził z aparatem wiele czasu w takich miejscach jak Svalbard, Kamczatka, Nowa Zelandia, Norwegia, Tajlandia, Nepal, Malezja, Szwecja, Finlandia, Grenlandia, Maroko, Egipt, czy Wielka Brytania koncentrując się na fotografowaniu dzikiej przyrody i krajobrazów tych miejsc. Jego zdjęcia są publikowane w magazynach, książkach i kalendarzach na całym świecie. W 2015 roku pod patronatem National Geographic ukazała się książka jego autorstwa: „Fotowyprawy czyli dziewięć opowieści o fotografii”.
Archipelag Raja Ampat - woda tętniąca życiem
Powiedzieć, że indonezyjski archipelag Raja Ampat odznacza się bogactwem życia, to mało. Rejon ten jawi się bowiem jako obszar raf koralowych o największej na świecie różnorodności biologicznej, oczywiście w swojej skali.
Naukowcy spenetrowali wody wokół wysp kilka lat temu, a ich odkrycia przyczyniły się do zorganizowania międzynarodowej kampanii na rzecz ochrony dziewiczego akwenu. Już krótka wyprawa rozpoznawcza potwierdziła występowanie 450 gatunków koralowców budujących rafy, w tym dziewięciu nowych dla nauki. Dla porównania – na całych Karaibach żyje zaledwie 70 gatunków. Jednym z pierwszych nurków, który podejrzewał istnienie bogactwa ukrytego pod powierzchnią tamtejszych wód, nie był wcale uczony, a poszukiwacz przygód – Max Ammer. W latach 90. XX w. przybył on z Holandii na rzadko zaludnione wyspy Raja Ampat w poszukiwaniu zatopionych samolotów z czasów II wojny światowej. W roku 1998 australijski ichtiolog Gerry Allen kilkakrotnie korzystał z jego usług jako przewodnika po podwodnym świecie. – Każde nurkowanie było miniwyprawą badawczą – mówi Gerry. Gerry wraz z pracownikami organizacji Conservation International (CI) przeprowadził ekspertyzę na miejscu. Rozpoznanie przyniosło zdumiewający rezultat – doliczono się 970 gatunków ryb. Gerry ustanowił nawet rekord w indywidualnym zliczaniu podczas jednego nurkowania – 283 gatunki. Kolejne eksploracje, koordynowane przez CI oraz Nature Conservancy, dodały do tego zestawienia następne gatunki ryb, koralowców i innych form życia morskiego. Mamy tu do czynienia nie tylko z rafami z wakacyjnych plakatów, obmywanymi przez jasne, łagodne fale. To nieokiełznane koralowe królestwo. Umocnione planktonem, który dla bujności tego ekosystemu ma kluczowe znaczenie, z wodami często mrocznymi, wzburzonymi przez prądy tak silne, że ma się wrażenie nurkowania w pralce automatycznej. Gdy przepływamy nad krawędzią rafy przy skalistej wysepce koło Kri, morze zmienia barwę z radosnego błękitu na mroczną zieleń. Purpurowe pola koralowców skórzastych marszczą się, gdy ogarnia nas prąd, niczym groźne podmuchy wiatru. Docierając pod osłonę urwiska, wpływamy do gaju pomarańczowych, czerwonych i żółtych gorgonii otoczonych żywopłotem z koralowców ośmiopromiennych. Roje pomarańczowych papużaków – ryb z rodziny strzępielowatych – unoszą się nad skrajem rwącego nurtu, podczas gdy grupa plataksów okrągłopłetwych wielkości talerza patroluje obrzeża tego koralowcowego ogrodu. Kończyło mi się powietrze, ruszyłem więc z powrotem do łodzi, wkręcając się w wartki prąd. W jednej ręce trzymałem aparaty fotograficzne, drugą chwyciłem drabinkę, niczym artysta cyrkowy trapez. Sama wysepka „wlecze za sobą” kilwater z tego prądu, który kłębi się wokół niej. Łatwo więc uwierzyć w tutejszą opowieść o tym, jak to Amerykanie zbombardowali ją podczas II wojny światowej, bo o zmierzchu wydawało im się, że jest japońską łodzią patrolową prującą przez zatokę. Co sprawia, że te wody tak tętnią życiem? – Siedlisko, siedlisko, siedlisko – mówi biolog Mark Erdmann z Indonezyjskiego Programu Morskiego CI. – Rozległe rafy przybrzeżne, urwiska bite falami, zaciszne, głębokie zatoki z prądami wynoszącymi ku powierzchni obfitość pożywienia, piaszczyste płaszczyzny, namorzyny, łąki traw morskich – wszystko to na obszarze izolowanym i wciąż w wielkiej części nienaruszonym.
Fotograf National Geographic Charles Martin wraz z naukowcem W.H. Longley’m wykonują pierwsze podwodne fotografie w naturalnych barwach
Rusza konkurs fotograficzny „Twój podwodny świat”
Organizatorzy projektu „Infovide-Matrix Diving Exploration 2010” zapraszają wszystkich zainteresowanych fotografią i pasjonatów nurkowania do udziału w konkursie fotograficznym organizowanym pod hasłem "Twój podwodny świat".
Konkurs będzie trwał od 9 grudnia 2009 do 8 lutego 2010. Rozstrzygnięcie nastąpi 15 lutego 2010. Przed uczestnikami konkursu stoi wyzwanie polegające na zaprezentowaniu podwodnych inspiracji w nietuzinkowy sposób. Laureata nagrody głównej oraz 15 wyróżnionych wyłoni Jury, w skład którego wejdą: Martyna Wojciechowska – Redaktor Naczelna National Geografic Polska i National Geografic Traveller, Małgorzata Popienia – właściciel, Prezes Zarządu i Redaktor Naczelna miesięcznika „Wielki Błękit”, Justyna Forystek – communication manager Infovide-Matrix, Jurek Błaszczyk – lider wyprawy „Infovide-Matrix Diving Exploration 2010”, Jacek Szymczak – fotograf, operator, reżyser filmów dokumentalnych. Na zdobywcę I miejsca czeka nagroda w postaci automatu oddechowego R5 TEC - którą ufundował partner konkursu, firma Scubatech, (takim samym automatem będzie posługiwał się podczas wyprawy Jurek Błaszczyk) oraz roczna prenumerata miesięcznika „Wielki Błękit” – patrona medialnego konkursu. Najlepsze zdjęcie zostanie opublikowanie na łamach miesięcznika. Twórcy wyróżnionych zdjęć otrzymają album z autografem Jurka Błaszczyka oraz DVD z filmem dokumentalnym „Pod Ciśnieniem” z wyprawy w 2007 roku, podczas której został pobity rekord Polski w nurkowaniu głębinowym. Wszyscy zwycięzcy otrzymają zaproszenie na uroczystą premierę filmu z wyprawy „Infovide-Matrix Diving Exploration 2010”, a ponadto ich prace zostaną zaprezentowane w albumie z tegorocznej wyprawy. Wszystkie nagrodzone fotografie będą zaprezentowane w serwisie patrona medialnego konkursu: podróże.onet.pl oraz www.infovidematrix.pl i www.deepexplorers.org Regulamin konkursu będzie można znaleźć na oficjalnej stronie sponsora tytularnego projektu „Infovide-Matrix Diving Exploration 2010” - www.infovidematrix.pl Patronami medialnymi konkursu są magazyn „Wielki Błękit” oraz serwisy Onet.pl, Plfoto.com – największa internetowa polska galeria fotograficzna oraz Fotopolis.pl – internetowy magazyn o fotografii.