National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-09-10T07:22:55.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zaginiona forteca Akra w Jerozolimie: Historia, archeologia i znaczenie w okresie hellenistycznym
items: W Wielkopolsce odkryto zagadkową fortecę sprzed 2700 lat. Chroniły ją potężne wały
items: Gdzie zniknęły inskrypcje z rzymskiego fortu w Gruzji? Było ich sporo. Archeolodzy znaleźli właśnie drugą
items: Skanowanie laserowe ujawniło ruiny fortecy sprzed ponad 1500 lat. Znajdowała się w hiszpańskim lesie
items: To jeden z największych skarbów okolic Sandomierza. Tajemniczy Krzyżtopór
items: W krainie baśni. Te zamki trzeba znać!
items: Chcieli zbudować wieżowiec - znaleźli fortecę! Odkrycie w Izraelu

Zaginiona forteca Akra w Jerozolimie: Historia, archeologia i znaczenie w okresie hellenistycznym
type: item
date: 2024-09-10T08:05:24.000Z
subject: Historia
subject: forteca
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: RPWNG
subject: starożytność
description: Forteca Akra, wybudowana przez Antiocha IV Epifanesa w Jerozolimie, była jednym z najważniejszych punktów strategicznych w historii miasta. Jako centrum hellenistycznego oporu i symbol hellenizacji Judei, Akra pozostaje tematem badań archeologicznych i historycznych. Przypominamy historię budowli, wyniki najnowszych wykopalisk oraz opinie ekspertów dotyczące jej roli w czasach starożytnych.
encoded: Spis treści: Historia fortecy Akra Kontrowersje i poszukiwania fortecy Wyniki współczesnych wykopalisk Akra w świetle źródeł literackich Wpływ fortecy Akra na historię Jerozolimy Opinia ekspertów Historia fortecy Akra Budowa Akry przez Antiocha IV Epifanesa Po rozpadzie imperium Aleksandra Wielkiego w IV wieku p.n.e., Bliski Wschód stał się areną konfliktów między jego następcami, w tym Seleukidami, którzy przejęli kontrolę nad Judeą. Akra została wzniesiona około 167 r. p.n.e. przez Antiocha IV Epifanesa, władcę z dynastii Seleukidów, jako część strategii utrzymania władzy nad Jerozolimą po jej podboju. Forteca ta miała kluczowe znaczenie militarno-polityczne: kontrolując Wzgórze Świątynne – najświętsze miejsce Żydów – Seleucydzi zabezpieczali swoje rządy nad miastem i wprowadzali hellenizację. Znaczenie Akry w kontekście hellenizacji Judei Władza Seleucydów nad Jerozolimą nie ograniczała się jedynie do militarnego opanowania miasta. Hellenizacja, proces narzucania kultury greckiej, stała się kluczowym elementem polityki Antiocha IV. Akra miała być symbolem tej transformacji i miejscem oporu wobec żydowskich tradycji. Jak podkreśla prof. Jolanta Młynarczyk z Uniwersytetu Warszawskiego, „Akra nie była sensu stricto fortecą [...] Była to odrębna dzielnica Jerozolimy, obwarowana na potrzeby garnizonu Seleukidów oraz tych żydowskich mieszkańców miasta, którzy sprzyjali hellenizacji obyczajów”. Kontrowersje i poszukiwania fortecy Sprzeczne interpretacje źródeł historycznych Mimo że zarówno Pierwsza Księga Machabejska, jak i dzieła Józefa Flawiusza wymieniają Miasto Dawidowe, czyli najstarszą część Jerozolimy, jako lokalizację Akry, przez wiele lat archeolodzy i historycy spierali się o jej dokładne położenie. Flawiusz wspomina, że „Antioch IV zburzył mury i zbudował w Dolnym Mieście twierdzę Akrę. Była dostatecznie wysoko położona, aby panować z góry nad Świątynią”. Jednak niezgodność między topografią Dawidowego Miasta a Wzgórzem Świątynnym, oddalonym i położonym wyżej…

Akra-jerozolima-forteca-GettyImages-578315416-e2bdcc1.jpg
width: 1024
height: 677

W Wielkopolsce odkryto zagadkową fortecę sprzed 2700 lat. Chroniły ją potężne wały
type: item
date: 2024-01-08T14:48:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: biskupin
subject: forteca
subject: fortyfikacje
subject: odkrycia archeologiczne
subject: słowianie
subject: twierdza
subject: Wolny czas
description: Pochodzi z VIII wieku p.n.e. Powstała w tym samym czasie, gdy 100 km na północ istniała słynna osada w Biskupinie. Naukowcy przebadali zagadkową fortecę niedaleko Kościana w Parku Krajobrazowym im. gen. Dezyderego Chłapowskiego w Wielkopolsce.
encoded: W tym artykule: Odkrycie w komputerze Prace w terenie – masywny wał Funkcja fortecy Podobnych osad z tego okresu w tym rejonie Polski jest w sumie kilkanaście. Były wzniesione przez społeczność kultury łużyckiej. Odkrycie w komputerze Pradziejową fortecę odkrył Artur Golis. To pracownik służby Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego. Znaleziska nie dokonał jednak będąc w terenie, ale w czasie analizy zobrazować pochodzących z lotniczego skanowania laserowego wykonanego przez urządzenia typu LiDAR. Są one ogólnodostępne dla obszaru całej Polski w ramach projektu ISOK – Informatycznego Systemu Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami. Urządzenie to jest w stanie wychwycić nawet niewielkie różnice w wysokości skanowanego obszaru i na tej podstawie wskazać potencjalne dawne budowle. Na zobrazowaniu w okolicy Rogaczewa Wielkiego widać owalne założenie o długości około 150 metrów i szerokości około 50 m. Wewnątrz rysuje się trapezoidalna w planie, kilkudziesięciometrowa struktura. Prace w terenie – masywny wał Pracownicy parku krajobrazowego udali się w teren wraz z archeologami z Fundacji Relicta, by zweryfikować nowe odkrycie. Jakie było przypuszczenie co do funkcji? Przyjęto hipotezę, że są to pozostałości po osadzie obronnej. Nie było jednak jasne, z jakiego okresu. Z okolicy znane jest grodzisko średniowieczne. Pod koniec ubiegłego roku przystąpiono do wykopaliska na niewielką skalę w obrębie domniemanego wału obronnego. Z kolei we wnętrzu grodziska wykonano badania powierzchniowe z wykorzystaniem detektorów metalu. Okazało się, że grodziska strzegł wał drewniano-ziemny o szerokości w podstawie dochodzącej do nawet 14 m. Elementem fundamentów była też warstwa otoczaków. Archeolodzy odnotowali, że wał był nawet częściowo przepalony. Pobrano próbki węgli drzewnych i wykonano badania radiowęglowe, które umożliwiły oszacowanie wieku założenia na VIII wiek p.n.e. Oznacza to, że osada ta pochodzi z tego samego czasu co słynny Biskupin (odkryty jeszc…

w-wielkopolsce-odkryto-zagadkowa-fortece-sprzed-2700-lat-chronily-ja-potezne-waly-879c91d.png
width: 1200
height: 630

Gdzie zniknęły inskrypcje z rzymskiego fortu w Gruzji? Było ich sporo. Archeolodzy znaleźli właśnie drugą
type: item
date: 2023-10-20T09:36:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: forteca
subject: historia
subject: rzymianie
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: Wolny czas
description: Inskrypcji wykutych w kamieniu w rzymskim forcie Apsaros w Gruzji było mnóstwo. Zdobiły ołtarze i bazy posągów. Jednak prawie wszystkie przepadły bez śladu. Archeolodzy z Polski i Gruzji ogłosili odkrycie drugiego fragmentu inskrypcji. Co oznaczał napis i gdzie podziały się pozostałe?
encoded: W tym artykule: Zagadkowa i unikatowa inskrypcja Co mówi nam inskrypcja? Gdzie przepadły inskrypcje z Apsaros? Trafiły do pieca Gemma wisienką na torcie Twierdza Apsaros powstała ok. 2 tys. lat temu na granicy rzymskiej prowincji Kapadocja. Położona jest w Gonio obok Batumi w zachodniej Gruzji. Pełniła ważną rolę w systemie obrony wschodnich granic Imperium Rzymskiego. Od 2014 roku prowadzą tam wspólne wykopaliska badacze z Gruzji i Polski. Zagadkowa i unikatowa inskrypcja To niewielki zabytek o doniosłym znaczeniu – przekonują odkrywcy. Znaleźli właśnie fragment napisu łacińskiego wyrytego w cienkiej płytce kamiennej. Na wygładzonej powierzchni zachowały się jedynie fragmenty dwóch liter. Zapisano je w dwóch różnych liniach pierwotnego tekstu: M i E. Widoczny jest też charakterystyczny znak rozdzielający słowa, w formie stylizowanego liścia bluszczu. Dotychczas z rzymskiego fortu Apsaros znany był tylko jeden napis, dlatego najnowsze odkrycie jest tak ważne. Ten wcześniej odkryty zabytek wykonano z lokalnego kamienia. To negatywnie wpłynęło na jakość wykonania oraz na fatalny stan zachowania tekstu. – Widać wyraźnie, że w miejscowym andezyto–bazalcie nie udawało się wyryć skomplikowanych napisów ani zdobień – przekazał National Geographic Polska kierownik badań ze strony polskiej, dr hab. Radosław Karasiewicz-Szczypiorski z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Stronę gruzińską reprezentuje Shota Mamuladze z Agencji Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Adżarii. – Dlatego uważam, że surowiec niezbędny do wykonania oficjalnych inskrypcji i innych skomplikowanych prac kamieniarskich sprowadzano do Apsaros – dodał dr hab. Karasiewicz-Szczypiorski. Nowo odkryty napis jest dobrej jakości, bo wykonano go na kamieniu, który po prostu nadawał się do wykonywania inskrypcji. Zdaniem dr. hab. Karasiewicza-Szczypiorskiego, surowiec ten przewieziono morzem zapewne z Trapezuntu lub Synopy lub innego kamieniołomu. Naukowcy badają jego proweniencję. Znalezis…

apsaros-7bd6ffd.png
width: 1200
height: 630

Skanowanie laserowe ujawniło ruiny fortecy sprzed ponad 1500 lat. Znajdowała się w hiszpańskim lesie
type: item
date: 2023-02-14T10:19:34.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: forteca
subject: hiszpania
subject: ruiny
subject: twierdza
description: Dotychczas naukowcy sądzili, że w jednym z hiszpańskich lasów znajduje się pozostałość po grodzie z epoki żelaza. Najnowsze badania metodą LIDAR wykazały, że w rzeczywistości były to ruiny średniowiecznej fortecy z V wieku.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy odnaleźli ruiny średniowiecznej fortecy w Hiszpanii Fortyfikację prawdopodobnie zbudowali Wizygoci na pozostałościach celtyckiego grotu Odkrycie może rzucić światło na migracje ludów celtyckich Lidar to niezwykle skuteczna metoda badawcza, która służy do różnego rodzaju pomiarów. Wykorzystuje się ją m.in. w meteorologii i geologii. Za pomocą specjalnego czujnika urządzenie jest w stanie zmierzyć odległość od celu poprzez oświetlanie go światłem laserowym. Mówiąc w uproszczeniu, lidar jest połączeniem lasera z teleskopem, który potrafi wykryć rzeczy niewidoczne gołym okiem. Właśnie dlatego metoda ta znalazła swoje zastosowanie również w archeologii. Archeolodzy odnaleźli ruiny średniowiecznej fortecy w Hiszpanii To właśnie z wykorzystaniem lidaru naukowcom udało się dokładnie zbadać obszar w Gwatemali, na którym kilka tysięcy lat temu rozwijała się potężna cywilizacja Majów. Skaning laserowy ujawnił również system kanałów w pobliżu Machu Picchu oraz 478 starożytnych miejsc ceremonialnych w Meksyku. Archeolodzy odkryli przełomowe fakty dotyczące życia starożytnego plemienia Brytów Icenowie byli plemieniem Brytów z epoki żelaza, którzy zamieszkiwali obszary wschodniej Anglii. W historii zasłynęli heroicznym powstaniem przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu, które w 43 roku n.e.... Kilka lat temu szwedzki archeolog odkrył miejsce pochówku legendarnego wodza wikingów. Okazało się, że jego grobowiec znajdował się niedaleko wyspy Wolin, co potwierdził po kilku latach lidar. O nieocenionych zaletach lasera przekonali się ostatnio hiszpańscy naukowcy. Grupa archeologów prowadziła poszukiwania pozostałości grodu z epoki żelaza, który miał znajdować się w lesie w północno-zachodniej Hiszpanii. Wyniki pomiarów wykazały, że w miejscu grodziska wybudowano dużych rozmiarów fortecę, którą otaczał mur obronny o długości ok. 1,2 km. Naukowcy twierdzą, że twierdzę wybudowano w V wieku n.e., w miejscu starożytnej celtyckiej osady. Autorzy nazwali ją Castro Valente. …

forteca-e34977a.webp
width: 970
height: 546

To jeden z największych skarbów okolic Sandomierza. Tajemniczy Krzyżtopór
type: item
date: 2020-11-16T09:47:26.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: forteca
subject: Kultura
subject: polska
subject: sandomierz
subject: tajemnice
subject: Travel
subject: zabytki
subject: Zamek Krzyżtopór
subject: zamki
description: Rozbłysnął i zgasł. Kiedy istniał, nie miał sobie równych potęgą i blaskiem. Kiedy nadszedł jego kres – w perzynę obróciło się wszystko.
encoded: Przemierzając puste sale, w których sufitem jest już tylko niebo, trudno oprzeć się smutnemu wrażeniu, że zamek ów to symboliczne memento, dowód, jak wątłe są ludzkie zamiary i jak nietrwałe bywają najpotężniejsze nawet budowle. A taką właśnie, najpierwszą w całej Rzeczpospolitej, był Krzyżtopór – siedziba sandomierskiego wojewody Krzysztofa Ossolińskiego (1587–1645). Ten wszechstronnie jak na owe czasy wykształcony przedstawiciel możnej familii, miłośnik literatury, sztuki, architektury, zetknął się w trakcie wojaży po Włoszech z tzw. palazzo in fortezza – ufortyfikowanymi pałacami. Od tej pory posiadanie podobnego palazzo stało się idée fixe Krzysztofa. Tyle że należący do niego winien być i większy, i piękniejszy niż te w Italii. Wszak ród Ossolińskich jest przesławny, a jego fortuna ogromna. Wybór terenu, na którym marzenie miało się ziścić, nie nastręczał większych problemów. Było to szerokie, obejmujące 10 tys. m2 skalne wyniesienie nad doliną rzeczki Koprzywianki we wsi Ujazd, w sercu urokliwej, pełnej bujnych lasów, pagórków i wąwozów Ziemi Sandomierskiej. Rzut kamieniem od Opatowa i Klimontowa i nie tak znów daleko od samego Sandomierza. Idealne miejsce na potężny obiekt w kształcie pięcioramiennej gwiazdy. Pyszna fantazja magnata Ossoliński sam opracował szczegóły projektu, do wykonania całości zatrudniając znanego szwajcarsko-włoskiego architekta i budowniczego Wawrzyńca Senesa. Przystąpiono do robót wstępnych; trzeba było splantować wzgórze, usuwając tony ziemi, wyżłobić w skalnym podłożu otwory pod fundamenty. Wreszcie, po kilku latach przygotowań, budowa ruszyła. Przez kolejnych paręnaście lat, aż do roku 1644, zamczysko rosło w górę. Musiało być od samego początku imponujące, skoro już w 1627 r., na długo przed zakończeniem budowy, ochrzczono je mianem Fortecy Krzyżtoporskiej. Nic w tym dziwnego. Prezentowała się wspaniale. Otaczał ją potężny wał, z największego bastionu, zwanego Wysokim Rondlem, pięła się ku niebu ośmioboczna wieża, cztery inne wieńc…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/13656127571baeb87487dd3febb1e2f6407d146f-1995f78.jpeg
width: 4448
height: 1904

W krainie baśni. Te zamki trzeba znać!
type: item
date: 2019-11-07T09:42:10.000Z
creator: Anna Kłossowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: forteca
subject: Kultura
subject: pałace
subject: Sport
subject: Travel
subject: zamki
description: Urządzano w nich turnieje, w których stawką było serce damy, ale również walczono z najeźdźcą i knuto dworskie intrygi...
encoded: Zamek Conwy Walia, Wielka Brytania W 1283 r. Edward I król Anglii wraz ze swoją armią zakończył z sukcesem podbój Snowdonii i w ten sposób północno-zachodnia Walia znalazła się pod jego panowaniem. Zdobycie zamku Dolwyddelan otworzyło mu drogę do doliny Conwy. Tu w klasztorze Aberconwey znajdowało się miejsce pochówku Gryffitha syna Llywelina. Edward, nie bez satysfakcji, obrócił w perzynę grób władcy, który na krótko zjednoczył całą Walię i wielokrotnie najeżdżał granice Anglii, aż lord Harold z Essexu zdobył jego zamek, a żołnierze Gryffitha sami przynieśli mu głowę wodza. Na miejscu grobowca Edward rozkazał wznieść najwspanialszą z całego systemu „żelaznego pierścienia” fortec, mających chronić nowo podbite tereny. Jej masywne mury z kamienia stoją tuż przy wjeździe do miasteczka Conwey, w którego wąskich uliczkach o ruchu jednostronnym można poczuć jeszcze średniowieczną atmosferę. Choć wnętrza zamku są już w dużej części zrujnowane, nadal można wyobrazić sobie przepych mieszczących się tu kiedyś królewskich apartamentów. Na blankach ozdobionych ośmioma wieżami o wąskich okienkach strzelniczych odgrywane są w sezonie letnim przedstawienia opowiadające o losach legendarnego króla Artura i rycerzy Okrągłego Stołu. Nie bez przyczyny, bo to właśnie Walia była jego prawdziwą ojczyzną... Pałac Potala Lhasa, Tybet Ponad tysiąc komnat, blisko 10 tys. kapliczek oraz przeszło 200 tys. rzeźb znajduje się w największym kompleksie pałacowym położonym najwyżej na świecie (3 700 m n.p.m.). To tu, na Czerwonej Skale zawieszonej 90 m nad Lhasą, mieściła się do 1959 r. zimowa rezydencja władców Tybetu. Wówczas Dalajlama XIV, Tenzin Gjaco został zmuszony przez komunistyczny rząd chiński do emigracji (obecnie duchowy i polityczny przywódca Tybetańczyków mieszka w hinduskiej miejscowości Dharamsala). 13-kondygnacyjną budowlę z gliny, drewna i kamieni bez użycia gwoździ wznosiło z mozołem 7 tys. robotników przez pół wieku (1645–1694). Działali oni z rozkazu Dalajlamy V Lozanga Gjatso…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/adb843c0594934da64990ae69512ce3a2514e18e-6f3d6b6.jpeg
width: 960
height: 720

Chcieli zbudować wieżowiec - znaleźli fortecę! Odkrycie w Izraelu
type: item
date: 2016-01-12T14:49:46.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: forteca
subject: izrael
description: Ruiny fortecy z epoki brązu pochodzące sprzed 3400 lat odkryli archeolodzy w północnym Izraelu – informuje serwis internetowy Jewish Press.
encoded: Odkrycia dokonano podczas prac wykopaliskowych w nadmorskim mieście Naharijja, położonym nad Morzem Śródziemnym w Poddystrykcie Akki w Dystrykcie Północnym w Izraelu, w odległości 4 kilometrów od granicy z Libanem. Archeolodzy prowadzący wykopaliska w związku z planowaną budową wieżowca z podziemnym parkingiem odkryli na stanowisku ruiny budowli obronnej z epoki brązu. Według archeologów Nimroda Getzova, Yaira Amitzura i Rona Be’eri z Urzędu Starożytności Izraela, kierujących pracami wykopaliskowymi na stanowisku, odkryte pozostałości budowli pochodzą sprzed ok. 3400 lat i prawdopodobnie chroniły starożytny port. W pomieszczeniach starożytnej fortecy odkryto rozmaite artefakty, w tym ceramiczne figurki przedstawiające postacie ludzi i zwierząt, broń z brązu oraz dużą ilość naczyń ceramicznych, świadczących o ówczesnym handlu z Cyprem i innymi krainami położonymi nad Morzem Śródziemnym. Według archeologów forteca była czterokrotnie zniszczona przez pożar i za każdym razem odbudowywana. W spalonych warstwach archeolodzy odkryli pozostałości ziaren zbóż i roślin strączkowych, a także nasiona winogron, które mogły służyć jako prowiant kupowany przez starożytnych żeglarzy. Urząd Starożytności Izraela poinformował, że ze względu na wyjątkowy charakter odkrytego obiektu i wysoką jakość znalezisk, część ruin będzie poddana konserwacji i zachowana jako stała ekspozycja w podziemnej części nowego wieżowca mieszkalnego. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/27b045a2614c9f0cb708b5af705e6dc520f30a61-2951e36.png
width: 732
height: 412