Plantacje awokado zagrożone. Powód? Wiroid skazy słonecznej
Groźny patogen atakuje na Florydzie drzewa awokado. Powoduje chorobę, która hamuje wzrost rośliny, deformuje owoce i niepostrzeżenie rozwija się w gajach. Istnieje tylko jeden sposób, by walczyć z tym zagrożeniem.
Floryda w USA słynie nie tylko ze wspaniałych plaż i doskonałej pogody, ale też z upraw awokado. To podstawowy składnik w kuchni i powód do dumy dla plantatorów. Ten owoc uznawany jest za bardzo zdrowy. Zawiera wiele żelaza i miedzi, dlatego jest polecany w regeneracji krwinek czerwonych. Z awokado można zrobić pastę (np. guacamole), albo zmielić i spożyć w postaci koktajlu. Awokado w naszym kraju nie występuje. Dlatego jest sprowadzane z cieplejszych krajów, głównie z Hiszpanii, RPA czy Chile. Alarm na Florydzie Eksperci z Uniwersytetu Florydzkiego zaalarmowali, że wśród plantacji awokado w amerykańskim stanie Floryda rozprzestrzenia się patogen. Jest to wiroid skazy słonecznej (ASBVd) – patogen mniejszy od wirusa. Choroba ta może poważnie zahamować wzrost drzew awokado, zdeformować owoce i niepostrzeżenie rozprzestrzeniać się w uprawach. – Wiroid skazy słonecznej awokado stanowi podstępne zagrożenie dla światowej produkcji awokado i, jeśli nie zostanie zwalczony, doprowadzi do spadku produkcji i jakości owoców – powiedział Jonathan Crane, specjalista ds. upraw owoców tropikalnych w Centrum Badań i Edukacji Tropikalnej na Uniwersytecie Florydzkim. Wskazuje zatem na możliwość rozprzestrzenienia się patogenu w inne rejony świata. Jak walczyć z zagrożeniem? Walka z patogenem nie jest łatwa. Eksperci apelują do plantatorów, partnerów branżowych i społeczeństwa o zachowanie czujności i podjęcie natychmiastowych kroków w celu powstrzymania choroby, zanim jeszcze bardziej wpłynie ona na uprawy awokado. Jakie są objawy? Na owocu widoczna jest wyraźna podłużna żółta smuga z ostro odgraniczonymi brzegami. Bywają też nieregularne żółte lub białawe smugi, przebarwienia. Patogen również deformuje owoce. Zainfekowane drzewa należy zniszczyć, aby nie stały się one rezerwuarem infekcji, a sprzęt należy zawsze dezynfekować. Choroba jest wywoływana przez wiroid, jeden z najmniejszych znanych organizmów zakaźnych, który zakłóca normalny wzrost drzewa i owocowanie. Po raz pierwszy odnotowano ją na Florydzie w 1941 roku. Patogen jest wyjątkowo podstępny, bo przez lata może nie dawać żadnych objawów na zainfekowanych drzewach. Opryski czy inne formy leczenia nie są skuteczne – należy po prostu usuwać zakażone drzewa. Konsekwencje choroby awokado Rozprzestrzenienie się patogenu dla konsumentów może mniejszą liczbę lokalnie uprawianych awokado w sklepach i potencjalnie wyższe ceny. Natomiast dla plantatorów stanowi to kolejne wyzwanie, oprócz istniejących zagrożeń, takich jak np. huragany. Z szacunków badaczy wynika, że wiroid skazy słonecznej może zmniejszyć plony nawet o 80%. Warto dodać, że ASBVd występuje w zasadzie na całym świecie, tam, gdzie są uprawiane awokado, ale w różnym zakresie. A z uwagi na to, że jedynym sposobem na walkę z patogenem jest niszczenie drzew, wszelkie zakażenia należy traktować poważnie. Źródło: Uniwersytet Florydzki Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Dlaczego te delfiny z Florydy zaskoczyły naukowców? Nowe sygnały rodzą pytania
Delfiny z Florydy mogą komunikować się za pomocą złożonych sygnałów, które przypominają ludzkie słowa. Naukowcy z USA zidentyfikowali 22 unikatowe gwizdy, które nie służą identyfikacji osobniczej, ale prawdopodobnie niosą znaczenie.
Spis treści: Delfiny i ich dźwiękowa tożsamość Gigantyczne archiwum dźwięków spod wody Płaski gwizd, który słyszały dziesiątki delfinów „Jeśli istnieje jakiś gatunek, z którym moglibyśmy nawiązać dwukierunkową komunikację, to właśnie te osobniki są bardzo dobrymi kandydatami.” Delfiny to jedne z najbardziej wokalnych zwierząt w oceanach. Ich stada to tętniący życiem krajobraz dźwięków – kliknięć, gwizdów i brzęczących impulsów. To, co dla nas brzmi jak skrzypiące drzwi czy melodyjne pyknięcie, dla delfinów stanowi sposób echolokacji lub komunikacji. Delfiny i ich dźwiękowa tożsamość Mają nawet imiona – badania wykazały, że używają tzw. „gwizdów sygnaturowych”, aby się identyfikować. To wokalny odpowiednik ludzkiego podpisu. Gwizdy te są wydawane przez jednego osobnika i powtarzane przez innego – „Jeff, Jeff” – w celu nawiązania lub odnowienia kontaktu. Odkrycie z 2013 roku, że delfiny naśladują wzajemnie swoje gwizdy, pokazało, że te ssaki potrafią rozumieć i uczyć się unikatowych dźwięków. To złożona umiejętność poznawcza u zwierząt nieludzkich. Teraz gadatliwa grupa dzikich delfinów butlonosych ujawniła kolejny talent. Wydają się używać szerokiego repertuaru gwizdów, które nie są imionami. Do tej pory naukowcy zidentyfikowali 22 takie „nie-sygnaturowe gwizdy”, używane przez dziesiątki delfinów. „Mamy te nie-sygnaturowe gwizdy, które potencjalnie mogłyby działać jak słowa z określonymi znaczeniami” – mówi Laela Sayigh, biolog morski z Woods Hole Oceanographic Institution i Hampshire College w Massachusetts. Sayigh i jej zespół niedawno otrzymali nagrodę Coller-Dolittle Prize za dwukierunkową komunikację międzygatunkową. Dwa z gwizdów – o nazwach NSWA i NSWB – wydają się mieć określoną funkcję: jeden jako alarm, drugi jako zapytanie. Odkrycia, opublikowane ostatnio jako preprint na bioRxiv, rodzą pytanie, czy delfiny mogą się komunikować czymś przypominającym język. „Jeśli to się potwierdzi, będzie to naprawdę wielkie odkrycie w zrozumieniu komunikacji delfinów” – mówi Arik Kershenbaum, zoolog z Uniwersytetu w Cambridge, który nie brał udziału w badaniach. Ale jego zdaniem nazywanie tych dźwięków „słowami” to obecnie daleko idące wnioski. „Nie-sygnaturowe gwizdy interesowały naukowców od bardzo dawna, ale niewiele udało się w tej kwestii osiągnąć. To właśnie jest największym atutem tych badań.” Gigantyczne archiwum dźwięków spod wody Pomysł, że delfiny mogą mieć język, sięga lat 60., ale jak dotąd brak było jednoznacznych dowodów. Badanie komunikacji gatunku podwodnego jest trudne do obserwacji. Delfiny nie wykonują żadnych zauważalnie spójnych ruchów powiązanych z dźwiękami. Jednak od ponad czterdziestu lat naukowcy z Sarasota Dolphin Research Program regularnie przeprowadzają oceny stanu zdrowia sześciopokoleniowego stada. Chodzi o około 170 dzikich delfinów żyjących w wodach zachodniego wybrzeża Florydy. Gdy delfiny wynurzały się po powietrze, badacze byli w stanie rejestrować ich wokalizacje. Robili to, krótko umieszczając hydrofony (mikrofony podwodne) na ich głowach, gdy pływały w tymczasowych zagrodach sieciowych. W 2012 roku ten sam zespół badawczy zaczął używać cyfrowych znaczników akustycznych z przyssawkami, które przymocowywano do grzbietów zwierząt. Pozwalało to im pływać swobodnie. Urządzenia te rejestrowały dźwięki i ruchy w wysokiej jakości pod wodą. Efektem tego jest gigantyczny katalog delfinich pogawędek, oparty na ponad 1000 sesji nagraniowych z ostatnich 40 lat. Płaski gwizd, który słyszały dziesiątki delfinów Około 2017 roku, analizując niektóre z tych danych, Sayigh zauważyła dziwny gwizd z nietypowym płaskim tonem pośrodku. Zdziwiło ją, że potem został użyty przez innego delfina. „Pomyślałam, że chyba wariuję” – mówi. Ale jej zespół odkrył już ponad 35 delfinów używających tego samego sygnału. opracowanie: redakcja National Geographic Polska
Na dom mieszkańca Florydy spadł tajemniczy obiekt z kosmosu. NASA bada, co to jest
W połowie marca dach domu Alejandro Otero z Naples na Florydzie został zniszczony przez tajemniczy obiekt. Niewielki, przypominający tubę przedmiot przebił się aż do parteru. NASA przejęła zagadkową rzecz. Zdaniem astrofizyka Jonathana McDowella może ona pochodzić z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
W tym artykule: Odpadki z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Badania w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego Kto odpowiada za śmieci kosmiczne? Prawo do poprawki We wtorek 2 kwietnia NASA poinformowała, że bada tajemniczy obiekt, który spadł z nieba na dom mieszkańca Florydy. O całym zdarzeniu Alejandro Otero z Naples napisał na portalu X już 8 marca. Jednak dopiero teraz amerykańska agencja kosmiczna odniosła się do sprawy. Otero relacjonował, że przedmiot „przebił dach i przeszedł przez dwa piętra” domu, prawie uderzając w jego syna. Odpadki z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Zdaniem astrofizyka Jonathana McDowella, tajemniczym przedmiotem jest fragment palety ładunkowej zawierającej stare baterie. Zespoły kontroli naziemnej NASA wypuściły ją ze stacji orbitalnej w 2021 roku. Według oficjalnych prognoz obiekt miał spłonąć w ziemskiej atmosferze. Otero opublikował film ze swojej domowej kamery, w którym powiedział, że dźwięk sygnalizujący uderzenie w dach rozległ się o 14:34. Czyli o 20.34 czasu środkowoeuropejskiego. – Jest to więc 19.34 UTC, co zgadza się z szacunkami Sił Kosmicznych dotyczącymi ponownego wejścia obiektu w atmosferę nad Zatoką Perską o 19.29 UTC – skomentował na platformie X astrofizyk Jonathan McDowell. – Myślę, że tym, co uderzyło w twój dom, mogła być paleta akumulatorów EP-9. To właśnie jej wejście w atmosferę miało nastąpić o wskazanej przez ciebie porze – dodał naukowiec. Badania w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego Wiadomość została po raz pierwszy podana przez lokalny serwis informacyjny winknews.com 15 marca. „NASA odebrała przedmiot we współpracy z właścicielem domu. Przeanalizuje obiekt w Centrum Kosmicznym im. Kennedy'ego na Florydzie tak szybko, jak to możliwe, aby ustalić jego pochodzenie” – poinformowała agencja kosmiczna we wtorkowym oświadczeniu. „Więcej informacji będzie dostępnych po zakończeniu analizy”. Według raportu specjalistycznego serwisu informacyjnego Ars Technica, chociaż baterie stanowią własność NASA, były przymocowane do konstrukcji paletowej wystrzelonej przez japońską agencję kosmiczną. Potencjalnie komplikuje to roszczenia z tytułu odpowiedzialności. Powstanie odkurzacz kosmicznych śmieci. W projekt zaangażowani Polacy ClearSpace to szwajcarski startup, który od 2020 roku opracowuje na zlecenie Europejskiej Agencji Kosmicznej projekt kosmicznej śmieciarki. W pracach nad śmieciarką biorą udział Polacy. Kto odpowiada za śmieci kosmiczne? Kosmiczne śmieci uderzały w Ziemię już nie raz. Na przykład część kapsuły SpaceX Dragon wylądowała na australijskiej farmie owiec w 2022 roku. Natomiast Skylab, pierwsza amerykańska stacja kosmiczna, spadła na Australię Zachodnią. Kto najwięcej śmieci? Statystyki wskazują, że Amerykanie wygenerowali około pięciu tysięcy dużych śmieci kosmicznych. Wyprzedzają ich Rosjanie, którzy pozostawili na orbicie aż siedem tysięcy elementów swoich rakiet. Ostatnie miejsce na podium, z ponad trzema tysiącami dużych odpadków kosmicznych, zajmują Chiny. Prawo mówi, że jeśli taki kosmiczny śmieć spadnie na Ziemię, za ewentualne wyrządzone przez niego szkody powinno zapłacić państwo, do którego należy obiekt. Jeśli więc potwierdzą się przypuszczenia dotyczące przedmiotu, który przebił dach na Florydzie, koszty naprawy poniosą USA lub Japonia. Prawo do poprawki Co więcej, według prawa koszty w takiej sytuacji ponosi nie firma prywatna, która wystrzeliła obiekt, lecz państwo, na terenie którego została zarejestrowana. Przepisy te podlegają Traktatowi o przestrzeni kosmicznej z 1967 r. i Konwencji o odpowiedzialności z 1972 r., które zostały przyjęte przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Prawnicy wskazują, że przy obecnym wzmożonym ruchu na orbicie i wynikających z niego komplikacjach prawo to wymaga nowelizacji. Gdy było tworzone, wydawało się, że wielkie kosmiczne przedsięwzięcia będą domeną państw. Współcześnie, w tzw. erze Space 4.0 nastawionej na komercyjną eksplorację kosmosu, przepisy te wydają się już niewystarczające. Źródło: Live Science, ScienceAlert Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
W wieku 64 lat zdobyła „pływacki Mount Everest”. Kim jest Diana Nyad?
Diana Nyad jako pierwsza osoba na świecie przepłynęła z Kuby na Florydę. Mając 64 lata, dystans 177 km pokonała w 53 godziny, bez użycia klatki chroniącej przed rekinami. Droga do spełnienia tego życiowego marzenia nie była jednak łatwa.
W tym artykule: Kim jest Diana Nyad? Diana Nyad przepłynęła 177 km z Kuby na Florydę Inne osiągnięcia Diany Nyad Indywidualistka, która swoim uporem i ciężką pracą udowodniła, że wszystko jest możliwe, a na spełnianie marzeń nigdy nie jest za późno. Stała się inspiracją nie tylko dla sportowców, ale także dla milionów ludzi na całym świecie, którzy śledzli i kibicowali jej w walce z odległością, żywiołem i samą sobą. Co ponadto wiemy na temat Diany Nyad i jakie inne osiągnięcia ma na swoim koncie? O tym, ale nie tylko, piszemy w dalszej części artykułu. Kim jest Diana Nyad? Diana Nyad urodziła się 22 sierpnia 1949 roku w Nowym Jorku jako córka Lucy Winslow Curtis oraz Williama L. Sneeda Juniora. Rodzice przyszłej gwiazdy pływania rozwiedli się, gdy miała zaledwie trzy lata. Matka Diany szybko ułożyła sobie życie u boku agenta nieruchomości o greckich korzeniach. Jej nowy wybranek, Aristotle Nyad, zaadoptował Dianę, która przyjęła nazwisko ojczyma. Cała rodzina przeniosła się do Fort Lauderdale na Florydzie. W siódmej klasie Diana zaczęła stawiać swoje pierwsze kroki w pływniu. Później uczęszczała do prywatnej szkoły Pine Crest, gdzie kontynuowała przygodę z profesjonalnym pływaniem pod okiem Jacka Nelsona, olimpijczyka z Melbourne. W tym okresie Nyad trzykrotnie sięgnęła po mistrzostwo szkół średnich stanu Floryda w stylu grzbietowym. Niestety, trener okazał się także jednym z największych koszmarów Diany. Mężczyzna molestował podopieczną aż do momentu ukończenia szkoły. Jednym z marzeń nastoletniej Nyad był występ na igrzyskach w Meksyku w 1968 roku. Jednak dwa lata przed najważniejszą imprezą czterolecia Diana załapała poważną infekcję serca, co przekreśliło jej marzenia o olimpijskim krążku. W 1967 r. – po powrocie na pływalnie – rozpoczęła karierę studencką na Uniwersytecie Emory'ego, z którego później została wydalona za wyskoczenie z okna czwartego piętra ze spadochronem. Następnie trafiła do Lake Forest College w Illinois, gdzie wznowiła treningi pływackie, ale koncentrując się głównie na długich dystansach. Tam przykuła uwagę Ducka Dawsona, który wprowadził ją w świat pływania maratońskiego. Na pierwszy zawodach pobiła rekord kobiet na jeziorze Ontario – 16 km w 4 godziny i 22 minuty. W 1973 ukończyła studia i zdobyła dyplom z języka angielskiego i francuskiego. O Nyad zrobiło się głośno w latach 70. Wszystko za sprawą znakomitych wyników uzyskiwanych na otwartym akwenie. W 1978 r., po opłynięciu wyspy Manhattan oraz pokonaniu dystansu z Bahamów na Florydę, podjęła pierwszą próbę przepłynięcia z Kuby na Florydę. Mimo dużych nakładów pracy potrzebnych do przygotowania całego przedsięwzięcia rekordu ustanowić nie zdołała. Po nieudanej próbie Nyad zrezygnowała z pływania i rozpoczęła pracę jako dziennikarka. Współpracowała m.in. z National Public Radio, „Wide World of Sports” stacji ABC czy „The New York Timesem” i była gospodarzem programu radiowego, a także mówcą motywacyjnym. Ponadto wydała cztery książki, z czego „Find a way” okazała się prawdziwym bestsellerem. Na przestrzeni ponad trzech dekad Diana Nyad podjęła pięć prób pokonania dystansu Kuba–Floryda i dopiero ostatnia z nich zakończyła się powodzeniem. Słyną z niezwykłych umiejętności nurkowania. Badjao pod wodą wytrzymują nawet 5 minut Legenda mówi, że ich przodkowie zamiast płuc mieli skrzela i dlatego Badjao potrafią tak długo przebywać głęboko pod wodą. Diana Nyad przepłynęła 177 km z Kuby na Florydę Pierwszą kobietą i drugą osobą w historii, której udało się pokonać dystans między Kubą a Stanami Zjednoczonymi, była Susan Jean Maroney. Australijka przepłynęła 177 km Cieśniny Florydzkiej w 1997 roku, mając zaledwie 22 lata. Dokonała tego, płynąc w klatce osłaniającej ją przed rekinami. Takie zabezpieczenie nie tylko chroni przed drapieżnikami, ale też – co ważniejsze – ułatwia płynącemu poruszanie się do przodu. W 2013 r. 64-letnia Diana Nyad postanowiła – na przekór wszystkim – spełnić swoje największe marzenie z dzieciństwa i zostać pierwszą osobą, która przepłynęła wspomniany dystans bez klatki zabezpieczającej przed rekinami. 2 września, po 53 godzinach niewyobrażalnego dla większości ludzi wysiłku, słynna amerykańska pływaczka stanęła na plaży Key West, zdobywając „pływacki Mount Everest” i wzbudzając tym zdumienie oraz podziw na całym świecie. W czasie bicia rekordu musiała jednak przestrzegać wielu zasad i liczyć na wsparcie swojego teamu. Jedną z podstawowych reguł był brak możliwości zrobienia przerwy. Niezależnie od pory dnia i nocy Nyad musiała zachować ciągłość pływania. Niedozwolony był także kontakt fizyczny między pływaczką a inną osobą czy łodzią, które towarzyszyły jej w tym przedsięwzięciu. Dodatkowo pożywienie oraz płyny były dostarczane przez przez rurki z pokładu. Przepłynięcie takiego dystansu nie jest możliwe bez odpowiedniego przygotowania, ekwipunku, a przede wszystkim ogromnego wsparcia. W drodze na szczyt Dianie towarzyszyła grupa naukowców, która opracowała m.in. specjalną maskę na twarz i kombinezon chroniący ciało przed poparzeniem przez meduzy, system trzymający rekiny na bezpieczną odległość czy nocne oświetlenie wskazujące prawidłowy kierunek. Nyad mogła także liczyć na pomoc trenerki, a prywatnie byłej partnerki, Bonnie Stoll. Wyczyn Amerykanki nie został nigdy potwierdzony przez jakąkolwiek oficjalną organizację czy stowarzyszenie pływackie. Prawdopodobną przyczyną jest brak odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej to osiągnięcie. Historia Diany Nyad została przedstawiona w filmie „Nyad”, dostępnym na popularnym serwisie streamingowym Netflix. W rolę amerykańskiej pływaczki długodystansowej wciela się w nim Annette Bening, a przyjaciółkę i trenerkę Bonnie Stoll zagrała Jodie Foster. Obie panie za wspomniane kreacje zostały nagrodzone nominacjami do Oscara. Za reżyserię odpowiadał duet Elizabeth Chai Vasarhelyi i Jimmy Chan. Inne osiągnięcia Diany Nyad W 1974 r. w wyścigu na 35 km w Zatoce Neapolitańskiej pobiła rekord kobiet z czasem 8 godz 11 min. W 1975 r. opłynęła wysypę Manhattan (45 km) w imponujące niecałe 8 godzin W 1979 r. ustanowiła rekord w pływaniu na odległość, pokonując na wodach otwartych dystans 164 km z Bahamów na Florydę. Całość zajęła Nyad 27 godzin i 30 minut. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
W pobliżu Florydy odkryto nowy gatunek ślimaka. Jest jaskrawożółty i otacza się toksyczną wydzieliną
Nowy gatunek ślimaka żyje na rafie koralowej w pobliżu archipelagu Florida Keys. Nadano mu nazwę od piosenki Jimmy’ego Buffetta, amerykańskiego muzyka, który zmarł pierwszego września tego roku.
W tym artykule: Nowy gatunek ślimaka Ślimak z rafy koralowej Jak odżywia się morski ślimak? Korzyści z ocieplenia klimatu Florida Key to ciąg tropikalnych wysp otoczonych przez rafę koralową. Rafa ta, trzecia co do wielkości na świecie, jest jednym z najcenniejszych skarbów przyrodniczych Ameryki. Rozciąga się na kilkaset kilometrów i stanowi dom wielu gatunków ryb, koralowców i mięczaków. Nowy gatunek ślimaka W najnowszym numerze czasopisma naukowego „PeerJ” ogłoszono odkrycie nowego mieszkańca rafy koralowej na Florydzie. To ślimak, mający rzucającą się w oczy, jaskrawożółtą barwę. Naukowcy nazwali go Cayo margarita – od piosenki „Margaritaville” Jimmy’ego Buffetta. Z kolei słowo cayo oznacza niedużą wyspę. Tak właśnie bowiem nowo odkryty mięczak wygląda, gdy spojrzy się na niego z góry. Cayo margarita wyróżnia nie tylko niezwykły kolor. Ma jeszcze dwie inne nietypowe cechy. Po pierwsze − posługuje się toksyczną wydzieliną, którą otacza się niczym siecią. Po drugie − jest to ślimak, który nie przemieszcza się z miejsca na miejsce. Pozostaje trwale przytwierdzony do podłoża. Ślimak z rafy koralowej Ślimaki Cayo margarita nie są duże. Dorastają tylko do centymetra, co może tłumaczyć, dlaczego dotychczas pozostawały niezauważone. Odkrył je zespół Rüdigera Bielera, specjalisty od bezkręgowców z Field Museum w Chicago. Według Bielera – badającego bezkręgowce od czterech dekad − ślimaki były tak dobrze ukryte, że naukowcy nigdy wcześniej ich nie spotkali. − Uważam, że C. margarita są szczególnie fajne – mówi Bieler. – Są spokrewnione ze zwykłymi, wolno żyjącymi ślimakami, jednak kiedy młody osobnik znajdzie sobie odpowiednie miejsce do życia, osiada tam, przyczepia muszlę do podłoża i już nigdy się nie przemieszcza. Musza rośnie, przybierając kształt nieregularnej rurki otaczającej ciało ślimaka – dodaje naukowiec. Jak odżywia się morski ślimak? Jaskrawożółty ślimak musiał znaleźć taki sposób zdobywania pożywienia, który nie kłóciłby się z jego osiadłym trybem życia. Rozwiązaniem okazała się wydzielina. Cayo margarita rozkłada ją wokół siebie, tak by spełniała funkcję sieci. Wpada w nią plankton i drobna materia organiczna, którymi żywi się ślimak. A dlaczego ten mięczak ma tak wyraźny kolor? Najprawdopodobniej ma on odstraszać sąsiadów, by nie zbliżali się za bardzo. To właśnie dzięki jaskrawej żółci zwierzę to może żyć na otwartych wodach bez niczego, co osłaniałoby jego ciało. Część mechanizmu obronnego stanowi również toksyczna wydzielina, zwierająca odstraszające związki chemiczne. Dzięki niej ślimakowi nie grozi, że zostanie zarośnięty przez koralowce i ukwiały rozwijające się dookoła. Malowane ślimaki z Kuby są najpiękniejsze na świecie. Mogą zginąć przez nielegalny handel Kubański ślimak lądowy, czy inaczej ślimak malowany to gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem. Tysiące tych mięczaków są nielegalnie odławiane przez lokalnych handlarzy, którzy z ich ... Korzyści z ocieplenia klimatu Praca z „PeerJ” informuje o odkryciu jeszcze jednego ślimaka, tym razem na rafie koralowej w okolicach Belize. To krewniak Cayo margarita, różniący się od niego kolorem. Cayo galbinus jest zielonkawy, ma barwę limonki. Oba mięczaki należą do rodziny Vermetidae i są spokrewnione z innym ślimakiem odkrytym przez zespół Bielera w 2017 r. Mowa o Thylacodes vandyensis − ślimaku Spider-Manie, nazywanym tak, ponieważ ten mięczak również strzela wzbogaconą chemicznie wydzieliną. Podobnie jak niedawno znaleziono ślimaki także jest trwale przytwierdzony do podłoża. Jak zauważają naukowcy, zarówno Cayo margarita, jak i Cayo galbinus mogą być beneficjentami globalnego ocieplenia. Rosnąca temperatura oceanów sprawia, że rafa koralowa na Florydzie znajduje się w coraz gorszej kondycji. Umiera coraz więcej koralowców, które stanowią idealne podłoże dla ślimaków z rodzaju Cayo. Jednak martwa rafa oznacza również mniej pokarmu. Oznacza to, że ostateczny wpływ zmian klimatu na życie takich zwierząt jak Cayo trudno jeszcze określić. Źródło: PeerJ Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Niezwykłe starcie. Najrzadszy wąż Ameryki Północnej zginął w pojedynku z gigantyczną skolopendrą, której nie zdołał połknąć
Zagrożony wyginięciem wąż, który występuje tylko w trzech miejscach na Florydzie, został znaleziony martwy. Zwierzę zginęło w niespotykanych okolicznościach. Próbowało połknąć ofiarę, która utknęła mu w gardle.
W tym artykule: Co może połknąć wąż? Jak duże zwierzę może zjeść wąż? Jak zginął najrzadszy wąż Ameryki z Florydy? Wąż Tantilla oolitica określany jest jako najrzadszy wąż Ameryki Północnej. Od 15 lat znajduje się w „Czerwonej księdze zagrożonych gatunków". To spis opracowywany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN), która monitoruje organizmy żywe zagrożone wyginięciem. O tym, jak węże przystosowały się do życia na Ziemi, przeczytasz tutaj. Niedużego, szaro-beżowego węża z czarną głową, widziano dotychczas zaledwie w dwóch hrabstwach Florydy oraz w archipelagu Floryda Keys. Tam właśnie Tantilla oolitica został niedawno zauważony po raz pierwszy od czterech lat. Normalnie byłaby to dla naukowców okazja do świętowania. Jednak nie tym razem. Wąż był martwy, a w gardle utknęła mu jego niedoszła ofiara. Była to wielka skolopendra. Czyli stawonóg o ciele składającym się z segmentów, z których każdy wyposażony jest w parę odnóży. Co może połknąć wąż? To zaskakująca śmierć co najmniej z kilku powodów. – Byłem zaskoczony, gdy zobaczyłem zdjęcia tego węża – mówi Coleman Sheehy, herpetolog z Muzeum Florydy. – Niezwykle rzadko znajduje się osobniki, które zginęły, zjadając swoje ofiary. A biorąc pod uwagę, jak rzadki jest to gatunek, nigdy bym nie przewidział, że natkniemy się na coś takiego. Byliśmy całkowicie oszołomieni – dodaje naukowiec. Znalezisko było wyjątkowe również dlatego, że dotychczas naukowcy jedynie spekulowali, czym Tantilla oolitica się odżywia. Spokrewnione gatunki polują na skolopendry, jednak to pierwszy przypadek, gdy zobaczono, jak T. oolitica próbował połknąć właśnie tego stawonoga. Wąż wraz ze swoją ofiarą został więc poddany szczegółowym badaniom. Naukowcy zrobili skany CT martwego duetu, a pracę na jego temat opublikowali w czasopiśmie naukowym „Ecology”. Węże świetnie przystosowały się do warunków panujących na Ziemi. Czy żyjemy w erze węży? Po wyginięciu dinozaurów węże zdobyły Ziemię szturmem. Dzisiaj liczba ich gatunków niemal dorównuje liczbie gatunków ssaków. Te wciąż mało poznane gady władają światem ukrytym przed... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/weze-swietnie-przystosowaly-sie-do-warunkow-panujacych-na-ziemi-czy-zyjemy-w-erze-wezy-fot-getty-images-d1fcd20.jpeg" width="938" height="601" alt="Węże świetnie przystosowały się do warunków panujących na Ziemi. Czy żyjemy w erze węży? (fot. Getty Images)" title="Węże świetnie przystosowały się do warunków panujących na Ziemi. Czy żyjemy w erze węży? (fot. Getty Images)" /> Jak duże zwierzę może zjeść wąż? Zagadkę stanowiło, dlaczego właściwie ten konkretny osobnik Tantilla oolitica nie poradził sobie ze zdobyczą. Skolopendra była co prawda bardzo duża. Jej rozmiar to aż jedna trzecia wielkości węża – jednak węże mogą polować nawet na takie zwierzęta, które mają większą średnicę niż one. Jak to możliwe? U większości kręgowców szczęki są bezpośrednio przyczepione do żuchwy. U węży zaś przymocowane są do elastycznych więzadeł i mięśni. Dzięki ruchomemu połączeniu szczęk, a także temu, że kości podniebienia węża mogą się rozsunąć, zwierzę jest w stanie otworzyć pysk tak szeroko, by połknąć swoją ofiarę w całości. To unikatowe przystosowanie w świecie zwierząt. Rekompensuje ono wężom brak możliwości rozgryzienia albo rozszarpania swojej zdobyczy. Jak zginął najrzadszy wąż Ameryki z Florydy? Dlaczego więc wąż z Florydy przegrał starcie ze stawonogiem? Naukowcy podejrzewali, że mógł się udusić, jednak nie mieli pewności. By znaleźć odpowiedź, duet wąż i skolopendra został przeskanowany z pomocą tomografu. – Przeprowadziliśmy cyfrową autopsję. Dzięki temu mogliśmy dokładnie przebadać zarówno węża, jak i skolopendrę, uwzględniając rany i zawartość jelit, bez sięgania po skalpel – mówi Jaimi Gray, jedna ze współautorek pracy. Okazało się, że wąż został zraniony przez stawonoga, który wstrzyknął mu jad. Spowodowało to zatrucie i wewnętrzne krwawienie. To jednak byłoby za mało, by zabić Tantilla oolitica. Ze skanów CT wynikało, że tchawica węża została zaciśnięta mniej więcej tam, gdzie obwód stawonoga był największy. Ostatecznie więc zranionemu wężowi zabrakło tlenu. Naukowcy przypominają, że tereny, na których występowały węże Tantilla oolitica, zmniejszają się od lat 70. poprzedniego wieku. Związane jest to z postępującą urbanizacją Florydy. Naturalne ekosystemu półwyspu w niektórych miejscach zostały już praktycznie unicestwione. Źródło: phys.org, Ecology Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Miasto manatów. Urzekające ssaki z King's Bay.
W Crystal River na Florydzie wszystko dotyczy manatów. Przed lokalnym ratuszem stanął czerwono-biało-niebieski posąg zagrożonego morskiego ssaka. A tutejszy obszar ochrony manatów King's Bay co roku odwiedzają rzesze turystów.
W tym artykule: Czy manat jest samotnikiem Manat karaibski Czy można pływać z manatami? Jak nie krzywdzić manatów? Nie ma drugiego takiego miejsca jak King's Bay Kontakt z manatem – Co warto wiedzieć Zapytajcie kogoś, gdzie można zobaczyć manaty, a dowiecie się, że ponad 20 sklepów ze sprzętem do nurkowania organizuje w King's Bay na Florydzie wycieczki, podczas których ogląda się manaty, pływając z fajką. Możecie też wynająć kajak i powiosłować do jednego z ciepłych źródeł, przy których zwierzęta trzymają się zimą. Albo podpatrywać je z suchego lądu, w kanale położonym na zachód od źródeł Three Sisters. Czy manat jest samotnikiem Wystarczy postać kilka minut, by zobaczyć przepływające poniżej manaty, blade zjawy w nefrytowozielonej wodzie. Płyną samotnie lub z cielęciem, czasem w grupkach po trzy lub cztery. – To przypomina zardzewiałą beczkę po oleju pływającą w wodzie – mówi jakiś mężczyzna. – Przecież one niczego nie przypominają! – oponuje pewna kobieta. I ma trochę racji. Te pulchne stworzenia nigdy nie wygrają zwierzęcego konkursu piękności. Jedynym kolorem, jaki na nich widać, są równoległe różowe cięcia na szarych grzbietach – blizny po śrubach napędowych. – Nie ma miejsca dla manatów – stwierdza inny mężczyzna, wskazując na liczne łodzie dzielące wąski kanał ze zwierzętami. – Tak to już jest. Wszędzie tylko komercja – kręci głową z żalem. O nie, proszę pana. Tu się pan myli. Ludzie z King's Bay mają jasno określone zdania na temat manatów. Widzi pan plakaty rozwieszone na mieście? Te, które wołają „Ratujcie Crystal River" oraz „Zdejmijcie nam z pleców Służbę Ochrony Ryb i Zwierzyny"? Tutejsi ludzie przejmują się manatami bardziej, niż można sobie wyobrazić. Narodowa Ostoja Zwierzyny Crystal River (Crystal River National Willdlife Refuge) administruje znaczną częścią King's Bay. To 240-hektarowe jezioro uchodzi do Zatoki Meksykańskiej, 105 km na północ od Tampy. Miasto Crystal River przylega do rezerwatu. I to jest część problemu. Zdarzało się, że niektórzy mieszkańcy traktoali zarządcę ostoi Michaela Luska jak ucieleśnienie zła. Manat karaibski Ważący 500 kilogramów lub więcej manat karaibski przypomina trochę pucołowatego delfina albo małego walenia, choć nie jest spokrewniony z żadnym z nich. Prawdę mówiąc, manaty mają wspólnych przodków ze słoniami. Są to zwierzęta pozbawione warstwy tłuszczu, dzięki której walenie tolerują ziąb. W wodzie o temperaturze poniżej 20°C manaty zaczynają słabnąć i umierają. Podgatunek spotykany w USA, manat florydzki, występuje w nadbrzeżnych rejonach Oceanu Atlantyckiego i Zatoki Meksykańskiej. Zimą, gdy temperatury morza spadają, manaty gromadzą się w głębi lądu, przy naturalnych źródłach oraz innych ciepłych miejscach, łącznie z kanałami zrzutowymi elektrowni. W King's Bay stworzenia znajdują niemal idealne schronienie. Dziesiątki źródeł rozproszonych po zatoce pompuje świeżą wodę o stałej temperaturze 22°C. Rejon King's Bay tak im odpowiada, że populacja wzrosła tu z ok. 30 sztuk w latach 60. XX w. do ponad 600 kilka lat temu, co odzwierciedla ogólny przyrost gatunku dziś do około 13 tys. sztuk na całej Florydzie. Od listopada do marca mieszkańcy Crystal River mogą oglądać dziesiątki manatów, które pływają, wałkonią się i śpią w miejskich kanałach niczym leniwe psy na trawnikach. – To jest, zasadniczo rzecz biorąc, zurbanizowany dziki gatunek żyjący na naszych podwórkach, 15 m od naszych sypialni – mówi Robert Bonde, biolog z USGS, który bada manaty florydzkie od ponad 35 lat. Dzięki tej miłej bliskości Crystal River stało się de facto amerykańską stolicą manatów, a ten tytuł podkreśla jeszcze jedna wyjątkowa okoliczność. W żadnym innym miejscu nie zachęca się ludzi do tego, by wchodzili do wody i pływali z manatami – zbliżali się do nich, a nawet ich dotykali. Czy można pływać z manatami? Taka zażyłość z zagrożonym gatunkiem chronionym przez prawo federalne nie byłaby dzisiaj dopuszczalna, ale w Crystal River ta atrakcja turystyczna jest popularna od dawna. Poprzedza uchwalenie Ustawy o Zagrożonych Gatunkach z 1973 r. i ustanowienie rezerwatu 10 lat później. Program pływania z manatami to tylko jedna kwestia, w sprawie której ekolodzy, miłośnicy sportów wodnych, właściciele ziemi, politycy i firmy turystyczne skaczą sobie do oczu. – Istnieje mnóstwo równie kontrowersyjnych spraw związanych z dziką fauną – mówi Michael Lusk. – Chociażby wilki na zachodzie. Ale emocje, jakie wywołują te zwierzęta, są zadziwiające. W typowy zimowy weekend źródła Three Sisters nie bardzo przypominają ostoję zwierzyny. Restauracyjne barki, motorówki, kajaki i pływacy tłoczą się w sąsiednim kanale. Gdyby dodać do tego kilka baryłek piwa i ogłuszający hip-hop, mogłoby to być korporacyjne przyjęcie. Ludzie zachowują się na tyle powściągliwie, na ile się da, gdy wielkie zwierzęta regularnie przepływają obok. Kapitanowie łodzi poinstruowali swoich pasażerów: nie wolno niepokoić odpoczywających manatów, nie wolno ich zatrzymywać, gdy opuszczają ogrodzony linami obszar niedostępny dla ludzi. Ale dzieciaki piszczą, a dorośli… No cóż, czasami zachowują się jeszcze gorzej. Jak nie krzywdzić manatów? Mike Birns prowadzi wycieczki do Three Sisters i innych miejsc z manatami. – To się zdarza dość regularnie – mówi. – Ktoś wraca na łódź i wrzeszczy: „Och, to było wspaniałe! Wypłynął prosto na mnie!”. Taka osoba jest do tego stopnia rozemocjonowana, że chciałaby od razu pobiec ratować manaty. Powiem ci, że dla wielu ludzi to jest naprawdę duchowe doznanie. Zwolennicy manatów są zgodni co do tego, że wielu spośród ponad 150 tys. ludzi, którzy co roku przybywają do Crystal River, żeby pływać z manatami w wodzie (albo w kajakach ponad nimi), wyjeżdża, czując większą sympatię do tych zwierząt – choć to nie usprawiedliwia destrukcyjnych zachowań. W 2006 r. Tracy Colson, miejscowa aktywistka, zaczęła kręcić na wideo m.in. ludzi, którzy jeździli na manatach, i przewodników zabierających młode matkom, by dać je potrzymać turystom. Jej filmy umieszczone na YouTubie zaszokowały miłośników tych zwierząt i przyczyniły się do ustanowienia wytycznych przeciwdziałających takim zachowaniom. Patrick Rose, biolog i dyrektor wykonawczy wpływowego klubu Ocalić Manata, dość niechętnie popiera program pływania z tymi zwierzętami, choć chciałby zobaczyć zmiany. – Większość manatów nie chce mieć do czynienia z ludźmi – mówi. – Szukają spokojnych miejsc do odpoczynku, zwłaszcza zimą, gdy najważniejszą sprawą jest dla nich zachowanie ciepła. Tracy Colson zgadza się z nim: – Nie powinno być głaskania i dotykania. Od tego są psy. Manaty to dzikie zwierzęta i niech takie pozostaną. Sprawa sięga głęboko do portfeli. Lokalne wpływy z turystyki związanej z manatami są szacowane na 20–30 mln dolarów rocznie. Niektórzy właściciele sklepów dla nurków twierdzą, że stracą znaczną część dochodów, jeśli ich klienci po powrocie do domu nie będą mogli pochwalić się przyjaciołom: – Dotykałem manata. Jako ssaki oddychające powietrzem manaty spędzają wiele czasu w pobliżu powierzchni, gdzie zagrożenie stanowią dla nich łodzie. Ponieważ coraz więcej tych zwierząt żyje w King's Bay przez cały rok, federalna Służba Ochrony Ryb i Zwierzyny zaostrzyła ograniczenia, zmniejszając dopuszczalne rozmiary jednostek i obniżając dozwoloną prędkość z 55 do 40 km/godz. Dla mieszkańców, którzy już wcześniej niechętnie odnosili się do przepisów ograniczających korzystanie z zatoki, te przepisy stanowiły niedopuszczalne naruszenie ich wolności. Część członków grupy Save Crystal River, przeciwnej tym przepisom, uważa, że są fragmentem szerszego planu ekologów, którzy w powiększaniu się populacji manatów widzą szansę na tworzenie nowych rezerwatów i dalsze ograniczanie nie tylko sportów wodnych, ale też rozwoju gospodarczego i praw własności. – Tu chodzi o to, by zamienić całą zatokę w ostoję – mówi Lisa Moore, mieszkanka tych stron. – Jeżeli ekolodzy wygrają tutaj, sprawa będzie załatwiona. Potem będą mieli już z górki. Pogląd, iż mieszkańcy Crystal River są karani za udaną opiekę nad manatami, wzbudził ich gniew; dostępne w miasteczku koszulki przedstawiają Służbę Ochrony Ryb i Zwierzyny jako ogromnego goryla stojącego na ratuszu. – Nie sądzę, by ktokolwiek utrzymywał, że manaty nie poradziły sobie znakomicie – mówi Michael Lusk. – Ale ten fakt świadczy o tym, że były chronione. Twierdzić, że nie potrzebują już ochrony, to jakby powiedzieć: „Hej, nasze miasto się rozwija, więc nie potrzebujemy już przepisów ruchu drogowego ani opieki zdrowotnej”. Ciekawostki przyrodnicze. TOP 10 miejsc w Polsce, gdzie natura pokazuje swoje prawdziwe oblicze Natura już nie raz udowodniła, że potrafi zaskoczyć. Poznaj fascynujące miejsca i związane z nimi ciekawostki przyrodnicze, które od lat wzbudzają ogromne zainteresowanie w naszym kraju. Nie ma drugiego takiego miejsca jak King's Bay Pat Rose twierdzi, że działający w Crystal River przeciwnicy rezerwatu mają pieniądze i mogą walczyć o to, w co wierzą. I mają władzę. Ale to chyba nie zmienia faktów ani prawa. Miasteczko Crystal River niedługo będzie musiało się zmierzyć z jeszcze jedną sporną kwestią. Choć łodzie zawożą pływaków i nurków do kilku miejsc wokół King's Bay, najbardziej popularny jest wąski kanał obok źródeł Three Sisters. Zdarza się, że ponad 200 manatów tłoczy się w tym rejonie, usiłując odpocząć i zachować ciepło, podczas gdy wokoło nich krążą dziesiątki kajaków i całe rzesze pływaków, a w kanale cumuje 20 jednostek wycieczkowych albo i więcej. – Słyszę od różnych grup użytkowników, takich jak klub Ocalić Manata, rada miejska, sąsiedzi, kajakarze, pływacy, że musimy regulować dostęp do źródeł Three Sisters, kiedy jest tam pełno manatów – mówi Lusk. – Bo to się staje nieprzyjemne, nie tylko dla zwierząt, ale i ludzi. Łatwiej powiedzieć niż zrobić. Sprawę komplikują przepisy regulujące dostęp do dróg wodnych oraz problem rozdziału miejsc dla wycieczkowiczów. Takiej podróży nigdy nie zapomnisz. Na Gwadelupę śladami manatów Nurkowanie pośród zwierząt ważących nierzadko ponad tonę lub wyprawy kajakiem ich śladem zapewniają niezapomniane wrażenia. Manaty, z natury powolne i niezmiernie ciekawskie, chętnie podp... Niektóre sklepy dla nurków i inne miejscowe firmy będą protestować przeciwko wszystkiemu, co może zmniejszyć liczbę turystów. Tak jakby system ograniczonego dostępu nie był wystarczająco kontrowersyjny, Pat Rose z klubu Ocalić Manata opowiada się za przekształceniem Three Sisters w prawdziwy rezerwat, niedostępny dla pływaków z fajkami i kajakarzy i umożliwiający oglądanie manatów tylko z pomostu wokół źródeł. Jeśli ta propozycja trafi kiedyś pod obrady, spory wokół ograniczeń prędkości na King's Bay mogą się wydać błahe. W międzyczasie magazyny podróżnicze i programy telewizyjne wciąż zachwalają możliwość pływania z manatami w King's Bay, a fakt, że Crystal River wymieniono w książce „1000 Places to See Before You Die" (1000 miejsc, które musisz zobaczyć, zanim umrzesz), rozpala w ludziach wyobraźnię i pragnienie, żeby choć raz w życiu zetknąć się z tymi stworzeniami. – Nie ma drugiego takiego miejsca jak King's Bay – mówi Michael Lusk. – I właśnie ta wyjątkowość będzie nasilać konflikty, w miarę coraz większego napływu turystów. – Chciałbym znaleźć miejsce, w którym moglibyśmy pozwolić ludziom kontaktować się z manatami i doświadczać tych ogromnych przeżyć, ale w taki sposób, żeby zwierzęta były chronione i bezpieczne. I myślę, że możemy je znaleźć – mówi Mike Birns, który słyszał gniewne słowa na publicznych zebraniach, ale widywał też sytuacje, w których przeciwne strony dochodziły do kompromisu. – Zabawne jest to, że manaty zmusiły nas do gruntownego przeanalizowania naszego charakteru, sposobu, w jaki się rządzimy. Kontakt z manatem – Co warto wiedzieć Zatem także i ty wciskasz się w kombinezon do nurkowania, zakładasz maskę i zsuwasz się do kanału przy źródłach Three Sisters. Kiedy zanurzasz głowę, woda tłumi rozmowy i śmiechy ludzi. Płyniesz w pobliże odgrodzonego linami rezerwatu i zatrzymujesz się, patrząc na dziesiątki wielkich, szarych kształtów, które odpoczywają w pobliżu dna, nasiąkając źródlaną wodą wypływającą z ziemi, ogrzewając się przed powrotem do zatoki, gdzie będą żerować. Jakiś manat odwraca się w twoją stronę. Jest ociężały, a zarazem pełen gracji. Podpływa, zatrzymując się, gdy jego pysk jest o kilka centymetrów od twojej maski. Zadajesz sobie pytanie, co wyniknie z tej wzajemnej kontemplacji. Czy manat jest brzydki? Jego wielkie, gęste kości pozwalają mu unosić się w wodzie. Ewolucja nie wzięła pod uwagę faktu, że takie rozwiązanie narazi manaty na śmierć w wyniku zderzeń z łodziami. Ten płaski pysk jest równie wrażliwy jak język człowieka. Umożliwia manatowi żerowanie w wodnych trawach. A dziwne włoski rozsiane na pysku? To wibrysy, włosy czuciowe, takie jak u kotów i psów, które przekazują do mózgu najlżejsze nawet impulsy dotykowe. Koty i psy mają na pyskach po ok. 50 wibrys, manat – 600. To nie manata wina, że ewoluując w środowisku obfitującym w pokarm i pozbawionym drapieżników, stał się nieostrożny i bezbronny. Przetrwanie manata zależy od szacunku, jakim będziemy go darzyć, od naszej gotowości dzielenia z nim tej zatłoczonej planety. Czas kontemplacji mija. Manat przepływa obok ciebie, a ty odwracasz się i patrzysz, jak powoli znika z pola widzenia. Tutaj, pod wodą, jest świat manatów. Ty jesteś w nim tylko gościem.
Disney otwiera hotel w stylu Gwiezdnych Wojen. Fani sagi nie są zachwyceni
Wytwórnia Disney kilka lat temu wykupiła prawa do Gwiezdnych Wojen. Teraz otwiera hotel stylizowany na statek kosmiczny. Ceny pobytu też mają być z kosmosu.
W tym artykule: Hotel stylizowany na Gwiezdne Wojny pozwoli przeżyć kosmiczne przygody Fani krytykują ceny pobytu w hotelu Gwiezdnych Wojen Kosmicznych hoteli wciąż jest na Ziemi niewiele Wystarczy, że wyłożysz pięć tysięcy dolarów, a ty i twoja nerdowska druga połówka będziecie mogli spędzić dwie upojne noce w kajucie galaktycznego krążownika gwiezdnego. Chodzi o nowy hotel nazwany Star Wars: Galactic Starcruiser. W cenę wliczona jest wycieczka na planetę Batuu leżącą na krańcu galaktyki (czyli w specjalnej części Disney World na Florydzie, poświęconej Gwiezdnym Wojnom). Można też wziąć udział w treningu walki na miecze świetlne z Gwiezdnych Wojen. Hotel stylizowany na Gwiezdne Wojny pozwoli przeżyć kosmiczne przygody Goście – przebrani w stroje z filmowej sagi – będą mogli wchodzić w interakcje z postaciami z fabuły. Na początku przygody określą, czy wolą trzymać się zasad Najwyższego Porządku, czy też pomagać Ruchowi Oporu w walce o przywrócenie demokracji w galaktyce. Wszystko to będzie można przeżyć w luksusowej atmosferze Galactic Starcruisera. Hotel zaprojektowany został na wzór koreliańskiego statku Halcyon MPO-1400, na którym - zgodnie z komiksami należącymi do uniwersum Gwiezdnych Wojen - miesiąc miodowy spędzili Han Solo i Leia Organa. View oEmbed on the source website Pobyt w hotelu ma być pełen atrakcji, a wątki fabularne pojawiać się spontanicznie. Przynajmniej goście mają tak to odbierać. Aktywności są podzielone na 30-minutowe bloki, wśród których znajdą się m.in.: nauka gry w sabacc, czyli w grę karcianą, dzięki której Han Solo wygrał od Lando Carlissiana Sokoła Millenium, negocjowanie umowy przemytniczej, porwanie statku kosmicznego Najwyższego Porządku. W internetowej zapowiedzi galaktyczny hotel chwali się iście kosmiczną kuchnią. Wygląda jednak na to, że poza nowymi, kosmicznymi nazwami i barwionym na niebiesko mlekiem, mającym nawiązywać do tego pitego przez Luka Skywalkera w „Ostatnim Jedi”, posiłki będą typowym zestawem z amerykańskich barów. Nieco inaczej może to wyglądać podczas uroczystej kolacji, która ma się odbywać w podniosłej atmosferze Sali Tronowej z „Nowej Nadziei”. Fani krytykują ceny pobytu w hotelu Gwiezdnych Wojen Otwarcie hotelu planowane jest na 1 marca 2022 roku. Jednak atmosfera wokół tego wydarzenia nie jest najlepsza. Fani na całym świecie uznali, że pięć tysięcy dolarów za dwie noce dla dwóch osób (tysiąc więcej kosztuje dwudniowy pobyt dla czteroosobowej rodziny) to bardzo wygórowana cena. National Geographic dla najmłodszych: W świecie Myszki Miki Świat Myszki Miki jest kolorowy i zabawny, pełen przygód i niespodzianek. Cieszy już dzieci kilku pokoleń na całym globie i myślę, że Wam również jest doskonale znany. Poza tym filmy promocyjne wywołały falę negatywnych komentarzy. Fani krytykowali samo wyposażenie, które ich zdaniem wygląda tandetnie i plastikowo. Także kostiumy i charakteryzacja postaci uznane były za mało atrakcyjne. Poważnym problemem dla wielu fanów wiernych oryginalnej, pierwszej trylogii Gwiezdnych Wojen, jest fabularne usytuowanie hotelowej przygody pomiędzy dwoma ostatnimi częściami sagi. Chodzi o „Ostatniego Jedi” i „Skywalker. Odrodzenie”. Nawiązań do pozostałych części franczyzy jest bardzo mało. Kosmicznych hoteli wciąż jest na Ziemi niewiele Filmy zaliczane do szeroko rozumianej fantastyki kosmicznej od lat biją rekordy popularności. Mimo to niewiele jest hoteli nawiązujących do stylistyki kojarzącej się z kosmosem. Najczęstsza oferta to pojedyncze „kosmiczne apartamenty”. Są jednak bardziej kompleksowe propozycje. Oto kilka przykładów: Barceló Sants w Barcelonie (Hiszpania) – cały wystrój wnętrz przypomina stację kosmiczną, są też nawiązania do „2001: A Space Odyssey”; pokoje i apartamenty mają duże okna z widokiem na miasto; Pengheng Space Capsules Hotel w Shenzhen (Chiny) – oferuje 17 dwuosobowych kapsuł sypialnych o minimalistycznej, kosmicznej stylistyce; Galaxy Pod Hostel w Reykjaviku (Islandia) – podobna koncepcja, choć kapsuły zgrupowane są w salach sypialnych (największa mieści ich 24). Źródło: Disney Parks
Biolodzy morscy odkryli „przedszkole” rekinów młotów. Pierwsze na Atlantyku
Zatoka Biscayne nie jest idealnym miejscem do wychowywania małych rekinów. Rekini „żłobek” znajduje się zaledwie kilka kilometrów od centrum Miami.
W tym artykule: Rekiny młoty na Florydzie „Przedszkole rekinów” młotów Drapieżne, ale bezbronne Nie od dziś wiadomo, że rekiny chętnie osiedlają się u wybrzeży Miami. W ostatnim czasie naukowcy ustalili, że południe Florydy szczególnie upodobały sobie rekiny młoty. Z najnowszych badań wynika, że Zatoka Biscayne jest swego rodzaju „przedszkolem” dla najmłodszych osobników tego narażonego na wyginięcie gatunku. To może być pierwsze tego typu miejsce na wodach Atlantyku. Najpierw siedlisko rekinów młotów musi zostać oficjalnie potwierdzone przez ekspertów. Tylko kilka ssaków przechodzi menopauzę. Orki, jak się okazuje, są wyjątkiem Rozmnażanie, obok m.in. oddychania i wydalania, to jedna z czynności życiowych łączących wszystkie istoty żywe. Co ciekawe, tylko ludzie i cztery z wielu gatunków waleni przechodzą menopau... Rekiny młoty na Florydzie Catherine Macdonald, wykładowczyni na Uniwersytecie w Miami przyznaje, że nie planowała badań nad rekinami młotami. – Obserwowaliśmy inne gatunki w Zatoce Biscayne i przypadkiem złapaliśmy młodocianego głowomłota pospolitego. Potem kolejnego i jeszcze kolejnego. Wtedy zdaliśmy sobie sprawę, że to nie przypadek – mówi. Zespół Macdonald zainteresował się populacją rekinów młotów. Następne lata spędzili, badając podwodne „przedszkole” zajmujące powierzchnię niespełna dwóch kilometrów kwadratowych między Key Biscayne i Matheson Hammock Park. Miejsca te cieszą się dużą popularnością wśród żeglarzy. To oznacza, że ochrona Zatoki Biscayne może mieć kluczowe znaczenie dla przedłużenia całego gatunku głowomłotów. Rekiny młoty zamieszkujące wybrzeża Florydy są drapieżnikami szczytowymi. To oznacza, że znajdują się na początku łańcucha pokarmowego i nie muszą bać się innych zwierząt. Same najchętniej żywią się płaszczkami. Autorzy badań często widzieli, jak dorosłe osobniki przeczesują łąki trawy morskiej w poszukiwaniu ulubionych przysmaków. Wyglądały przy tym jak automatyczne wykrywacze metale. Trudno powiedzieć, żeby rekiny młoty były wybredne. Nierzadko polują też na swoich kuzynów – żarłacze czarnopłetwe. Podwodni mieszkańcy Zatoki Biscayne, choć mogą wydawać się wyjątkowo bezwzględnymi drapieżnikami, z ogromną troską podchodzą do wychowywania małych. Najmłodsze osobniki dorastają w bezpiecznym środowisku, gdzie nie brakuje im pożywienia. Kiedy dorastają, opuszczają „przedszkole” i rozpoczynają samodzielne polowania na otwartych wodach oceanu. To rekiny dbają o zdrowie oceanów. Ich brak może doprowadzić do katastrofy Podwodne drapieżniki odgrywają kluczową rolę w stabilizowaniu swoich ekosystemów — to szczególnie ważne w obliczu postępujących zmian klimatycznych. „Przedszkole rekinów” młotów Biolodzy morscy już wcześniej obserwowali rekiny młoty u wybrzeży Florydy i Georgii, jednak to pierwszy raz, kiedy trafili na miejsce, gdzie przebywa tak wiele młodocianych osobników. Aby potwierdzić, że Zatoka Biscayne rzeczywiście jest wylęgarnią rekinów, zespół prowadzony przez Macdonald musiał odpowiedzieć na trzy kluczowe pytania: czy w tym miejscu maluchów jest więcej, niż gdziekolwiek indziej, czy zostają tam na dłużej oraz, czy pojawiają się co roku. W tym celu naukowcy oznaczyli dziewięć młodziutkich rekinów specjalnymi trackerami. Wyniki badań spełniły wymagane kryteria. Macdonald zapowiada jednak, że już myśli o ich kontynuacji. W przyszłości chciałaby ustalić granice rekiniego „przedszkola” i oszacować, jak wiele maluchów dorasta w nim każdego roku. Jedne świecą w ciemności, inne dożywają blisko 400 lat. Tego nie wiedzieliście o rekinach Przy okazji zorganizowanego przez National Geographic „Sharkfest”, zbieramy w jednym miejscu najciekawsze i najbardziej zaskakujące fakty dotyczące rekinów. Drapieżne, ale bezbronne Zatoka Biscayne nie jest idealnym miejscem do wychowywania małych rekinów. Wylęgarnia znajduje się zaledwie kilka kilometrów od centrum Miami. W weekend tłumnie pojawiają się tam miłośnicy sportów wodnych i wędkarze. U osobników złapanych na potrzeby badań naukowcy zaobserwowali obrażenia, najprawdopodobniej po zderzeniu z łodzią lub rowerkiem wodnym, czy haczyki wędkarskie w podniebieniach. Połowy rekinów młotów są nielegalne ze względu na ich zagrożony status. Na terenie Zatoki Biscayne obowiązuje jednak pozwolenie na komercyjne i rekreacyjne łowienie ryb. W efekcie wędkarzom zdarza się przypadkowo złapać głowomłota. Wówczas stres może być dla nich śmiertelnym zagrożeniem. W takich sytuacjach należy po prostu odpuścić i pozwolić im odpłynąć. W przeciwnym razie rekiny mogą umrzeć ze strachu. Znamy takie przypadki – instruuje Macdonald. Dorosłe rekiny młoty mogą pokonywać nawet setki kilometrów rocznie. Właśnie dlatego ich ochrona wymaga współpracy międzynarodowej. Dotychczasowe próby okazały się nieskuteczne. W 2019. r. gatunek został uznany za krytycznie zagrożony wyginięciem.
Manaty z Florydy umierają w rekordowym tempie. Ponad 800 w pół roku
Kilkanaście lat temu manaty ginęły masowo z powodu toksyn w wodzie. W ostatnich miesiącach wiele z nich umarło z głodu.
W tym artykule: Manaty umierają z głodu Problemy populacji manatów Według wstępnego raportu opublikowanego przez Komisję Ochrony Ryb i Dzikiej Przyrody na Florydzie, między 1 stycznia a 2 lipca, w pobliżu wybrzeża Florydy, a także poza nim, zginęło 841 manatów. To drugie najbardziej śmiertelne półrocze od 2013 r., kiedy w analogicznym okresie zmarło 830 osobników. Wówczas przyczyną śmierci były toksyny wywołane zakwitem szkodliwych glonów. W ostatnich miesiącach manaty umierały jednak z głodu. Najwięcej z nich w miesiącach zimowych, kiedy migrowały przez River Lagoon, rejon trzech lagun położonych na południe od Orlando miejsce, gdzie od kilku lat znika większość trawy morskiej. W Zatoce Meksykańskiej nadal stosuje się szkodliwe dla środowiska metody wydobycia ropy Wiosną 2010 r. w Zatoce Meksykańskiej doszło do katastrofy ekologicznej, której symbolem stały się pelikany z posklejanymi ropą naftową skrzydłami. Ponad 10 lat później w tym samym miejs... Manaty umierają z głodu Trawa morska stanowi podstawę diety manatów. Jej wymieranie jest prawdopodobnie wynikiem rosnącego zanieczyszczenia wód wokół Florydy. Lokalny serwis informacyjny TC Palm informuje o spływach nawozów i ścieków, które doprowadziły zwiększenia stężeniu azotu i fosforu w oceanie, a finalnie zakwitu glonów. Te od 2011 r. regularnie obniżają przejrzystość wody, przez co na dno dociera coraz mniej słonecznego światła, niezbędnego dla rozwoju trawy morskiej i innych żyjących pod wodą roślin. Komisja Ochrony Ryb i Dzikiej Przyrody na Florydzie rozpoczęła już współpracę innymi organizacjami, uniwersytetami i agencjami rządowymi w celu przywrócenia siedliska manatów. Wraz z nadejściem wiosny i wzrostem temperatur manaty zaczęły szukać pożywienia w innych miejscach u wybrzeży Florydy. Wówczas członkowie Komisji ogłosili, że liczba zwierząt potrzebujących pomocy spadła. – Nadal nie ustalono z jakimi problemami zdrowotnymi mogą borykać się manaty, które przetrwały miesiące głodu – informuje Komisja. Jedne świecą w ciemności, inne dożywają blisko 400 lat. Tego nie wiedzieliście o rekinach Przy okazji zorganizowanego przez National Geographic „Sharkfest”, zbieramy w jednym miejscu najciekawsze i najbardziej zaskakujące fakty dotyczące rekinów. Problemy populacji manatów Na początku czerwca całe stada manatów musiały zmierzyć się z kolejnym zagrożeniem – strajkiem łodzi. Szacuje się, że tylko w tym roku 63 manaty zginęły w wyniku zderzeń ze stojącymi na wodzie łódkami. W latach 70. ubiegłego wieku manatom groziło wyginięcie. Na świecie było ich wówczas tylko kilkaset. Dzięki wysiłkom ekologów ich liczebność wzrosła. Według Associated Press obecnie w wodach wokół Florydy żyje około 6300 osobników. Brak przeciwdziałań zanieczyszczeniom może jednak doprowadzić do ponownego spadku populacji.
Na Florydzie zostaną wypuszczone zmutowane komary. Pomogą w walce z dengą i wirusem Zika
Komary to prawdziwa udręka mieszkańców Florydy. Nie chodzi o same ukąszenia, ale o to, że część z nich przenosi poważne choroby. Biotechnolodzy zaproponowali niekonwencjonalne rozwiązanie w walce z owadami.
W tym artykule: Komar komarowi nie równy Na czym polega odkomarzanie komarami? Mimo że większość z nas, delikatnie mówiąc, nie przepada za komarami, okazuje się, że potrafią one ratować ludzkie życie. Dowodzi temu przełomowy projekt prowadzony przez biotechnologiczną firmę Oxitec. Już niedługo na Florydzie, a konkretnie na archipelagu Florida Keys, wypuszczone zostaną genetycznie zmodyfikowane komary. Powód? Zwalczenie ich kuzynów, czyli Aedes aegypti odpowiedzialnych za przenoszenie takich chorób jak denga czy wirus Zika. Komar komarowi nie równy Szkodliwe Aedes aegypti stanowią co prawda tylko 4 proc. całej populacji owadów na Florydzie, ale są odpowiedzialne za rozprzestrzenianie się niemal wszystkich chorób przenoszonych przez komary. Do tej pory walczono z nimi przy użyciu chemicznych środków owadobójczych, jednak z czasem cały gatunek się na nie uodpornił. Potrzebne było więc alternatywne rozwiązanie. – Naszą podstawową misją jest ochrona mieszkańców Florida Keys przed wszystkimi komarami, w tym przenoszącymi choroby Aedes aegypti. Jesteśmy zaangażowani w poszukiwanie przyjaznych dla środowiska rozwiązań – napisał Andrea Leal, dyrektor wykonawczy Florida Keys Mosquito Control District w oficjalnym oświadczeniu. Projekt zacznie być realizowany w najbliższych miesiącach. Zgodę na wypuszczenie zmodyfikowanych genetycznie komarów w szczęściu strategicznych lokalizacjach na archipelagu Florida Keys wyraziły już Agencja Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych oraz Departament Rolnictwa i Usług Konsumenckich na Florydzie. Na czym polega odkomarzanie komarami? Samce uwalnianych przez Oxitec komarów będą modyfikowane genetycznie, tak aby wytwarzały specjalne białko tTa. Po zapłodnieniu dzikich samic Aedes aegypti białko jest przekazywane dalej, a następnie zabija potomstwo płci żeńskiej. W ten sposób ich populacja zostanie zmniejszona, co docelowo ma ograniczyć rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych wśród mieszkańców archipelagu Florida Keys. – Jesteśmy wdzięczni za możliwość zademonstrowania skuteczności technologii firmy Oxitec. Ryzyko przenoszenia chorób zakaźnych przez komary stale rośnie, a nasz pilotażowy projekt jest znaczącym krokiem naprzód w zwalczaniu go – komentuje Gray Frandsen, dyrektor generalny w firmie Oxitec. Co ważne, genetycznie zmodyfikowane komary nie gryzą ludzi i jak dowodzą testy przeprowadzone w innych krajach, nie stanowią zagrożenia, ani dla środowiska ani dla innych owadów, w tym pszczół czy motyli.
Ledwo odkryty, już zagrożony. Nowy gatunek pająka z Miami może nie zostać z nami na długo
Pająki U. Richmond mogą być pożerane przez ptaki lub pasożytowane przez osy, ale największym zagrożeniem dla pajęczaków jest utrata siedlisk.
Naukowcy z Zoo Miami Conservation & Research donoszą o odkryciu nowego gatunku pająka. Ummidia richmond – jak brzmi nazwa gatunkowa nowo opisanego zwierzęcia – przez badaczy nazywany jest pająkiem z Pine Rockland i należy do tzw. pająków zapadniowych (ang. trapdoor spiders), czyli pająków, które mieszkają w niewielkich jamkach zamykanych „drzwiami”, przypominającymi zapadnię, które pozwalają ukryć się przed potencjalną ofiarą. Po raz pierwszy U. richmond został znaleziony w 2012 roku na terenach Pine Rockland otaczających zoo w Miami, od których zresztą wzięła się jego nazwa. Pracownik zoo w Miami, który sprawdzał pułapki na gady, w jednej z nich znalazł małego pająka przypominającego błyszczącą tarantulę – jak opisał nietypowe znalezisko Frank Ridgley, dyrektor ds. ochrony gatunków w Miami ZOO. Pracownicy zrobili zdjęcie okazu i udostępnili je działowi ochrony i badań zoo w celu identyfikacji. Jednak wstępna analiza pokazała, że znaleziony pająk nie pasuje do żadnych zapisów dotyczących gatunków występujących w tym regionie. Sprawa tymczasowo ucichła. Ponad dwa lata później znaleziono kolejnego pająka i tym razem wysłano go do ekspertów w celu dokładniejszego badania i oceny. W końcu nieznany osobnik trafił do dr Rebeki Godwin z Piedmont College w Georgii, która stwierdziła, że to przedstawiciel dotychczas nieopisanego gatunku. Nazywam się John Lennon i jestem tarantulą Wyobraźcie sobie świat, w którym żyje pająk nazwany na cześć Johna Lennona? Powiecie, że jestem marzycielem? Otóż nie. – Nie miałem wątpliwości, że to nowy gatunek – powiedziała dr Godwin, główna autorka niedawno opublikowanego artykułu, w którym pająk został oficjalnie opisany i sklasyfikowany jako odrębny gatunek. Pająki z Pine Rockland nie są zbyt duże. Samce są mniejsze od samic - z rozłożonymi odnóżami wielkością przypominają monetę, podczas gdy samice są od dwóch do trzech razy większe. Pająki te są też jadowite, a ich ukąszenie pod względem nasilenia bólu przypomina użądlenie osy. Długość życia samicy przekracza 20 lat. Samiec potrzebuje siedmiu lat, aby osiągnąć dojrzałość, zanim opuści norę w celu znalezienia partnerki. Po znalezieniu samicy i zapłodnieniu, wkrótce umiera. W większości pająki zapadniowe mogą żyć dziesiątki lat w tej samej jamie, nie opuszczając jej niemal przez całe życie. – Osobniki napotkane przez personel zoo były wędrującymi samcami. Miały szorstki pancerz na przedniej połowie ciała i srebrzystoszary odwłok z jasną łatą na górze. To naprawdę całkiem piękne pająki – mówi dr Godwin. – Podobne gatunki są drapieżnikami i atakują z zasadzki. Tworzą nory i sieci w miękkim piaszczystym podłożu. Spędzają całe życie w tej samej norze, czekając, aż ofiara minie ich zapadnię, a następnie wypadają ze swojego zakamuflowanego leża, aby złapać ofiarę – opisuje z kolei Ridgley. Australia walczy z plagą myszy. Deszcze miały pomóc, a sprowadziły węże i pająki Coraz więcej wsi i miasteczek w Australii boryka się z plagą myszy. Gryzonie przedostają się do domostw oraz miejsc pracy, w których wyrządzają poważne szkody. Odchody i pogryzione kable t... Już zagrożone Pająki U. Richmond mogą być pożerane przez ptaki lub pasożytowane przez osy, ale największym zagrożeniem dla pajęczaków jest utrata siedlisk. Lokalnie tylko 1,5 procent siedlisk tych pająków przetrwa, poza Parkiem Narodowym Everglades - podaje Miami ZOO. To sugeruje, że nowo odkryty gatunek może już być zagrożony. – Byłem zarówno podekscytowany, jak i zmartwiony odkryciem. Kto nie chce uczestniczyć w odkrywaniu czegoś takiego, jak nowy gatunek? Drugą stroną tego odkrycia jest to, że jestem dokładnie zaznajomiony z wyjątkowym i zagrożonym siedliskiem, z którego pochodzi, więc od razu pomyślałem, że sam prawdopodobnie jest już zagrożony – wyjaśnia dr Ridgley. – Pająki zapadniowe zwykle mają bardzo małe zasięgi występowania. Jest prawdopodobne, że gatunek ten jest ograniczony do tego małego obszaru zagrożonego siedliska, w następstwie czego sam może być zagrożony – podkreśla dr Godwin. U. richmond należy do istniejącego rodzaju ummidia, który jest spokrewniony z ptasznikami i został po raz pierwszy opisany przez szwedzkiego arachnologa Tamerlana Thorella w 1875 roku.
Rzucili pracę w korporacji, ich "podróż życia" trwała DWA DNI
Para z Colorado postanowiła rzucić wszystko i wybrać się w rejs na otwartych wodach. Ta historia nie miała jednak happy endu.
Kto choć raz nie myślał by rzucić wszystko i wyjechać... przed siebie? Dodatkowo zachęcają nas kolejne historie ludzi, którzy porzucili swoje dotychczasowe życie i spełniają marzenia podróżując po świecie. Jak się okazuje nie wystarczą tylko chęci i motywacja. Planując takie przedsięwzięcie trzeba kierować się rozsądkiem i porządnie zaplanować każdy szczegół podróży. Niech historia tej dwójki będzie dla nas przestrogą. Tanner Broadwell i Nikki Walsh sprzedali cały swój dobytek by spełniać marzenia. Bez względu na absolutny brak doświadczenia, postanowili kupić żaglówkę i żyć na otwartych wodach. Na łódź i jej naprawę wydali około 10 tys. dol. Zabrali tylko najpotrzebniejsze rzeczy i psa Remy’ego. Podróż zaczęli na zachodnim wybrzeżu Florydy. Tak zaczął się podbój mórz i oceanów. Wszystko szło zgodnie z planem dopóki para nie postanowiła zatrzymać się na noc w porcie John’s Pass. Przed 20. lokalnego czasu zaczęła im szwankować nawigacja. To, co widzieli znacząco odbiegało od tego, co pokazywała mapa. Po chwili ich łódź uderzyła o coś wystającego z dna. Było to tak gwałtowne, że Nikki prawie wypadła za burtę. Niedługo po tym, żaglówka zaczęła nabierać wody, a Tanner wezwał pomoc. Ratownicy powiedzieli im, że dotrą w ciągu 40 minut, podczas gdy woda wdzierała się coraz wyżej. W momencie, gdy przybyła pomoc, żaglówka zaczynała się przewracać. Nie mając wyjścia, niedoszli podróżnicy opuścili łódź zostawiając cały swój dobytek na pastwę wód Zatoki Meksykańskiej. Jakby tego było mało, para nie miała ubezpieczenia, więc Tanner i Nikki musieli pokryć koszty wyłowienia łodzi - około 10 tys. dol. Jednak optymizm nie opuszcza śmiałków, bo już myślą o kolejnej wyprawie. - Nie poddamy się tak łatwo. Niedługo kupię następną łódź – mówi Tanner.
Komary GMO zamieszkają na Florydzie. „Eksperyment jak w Parku Jurajskim”
Genetycznie zmodyfikowany komar o roboczej nazwie OX5034 otrzymał zarówno stanową, jak i federalną zgodę i może zostać uwolniony do środowiska naturalnego na Florydzie w Stanach Zjednoczonych. Decyzje podjęto mimo sprzeciwu lokalnych mieszkańców i aktywistów obawiających się, że eksperyment źle wpłynie nie miejscową bioróżnorodność.
W tym artykule: Przeżyją tylko samce Eksperyment na żywym organizmie? – Administracja wykorzystała pieniądze podatników i zasoby rządowe do eksperymentu jak w Parku Jurajskim, z wyjątkiem tego, że nie na wyspie. Co może pójść nie tak? Nie wiemy, ponieważ bezprawnie odmówiono przeprowadzenia poważnej analizy ryzyka środowiskowego – powiedział oburzony decyzją urzędników Jaydee Hanson, dyrektor ds. polityki w Międzynarodowym Centrum Oceny Technologii i Centrum Bezpieczeństwa Żywności, cytowana przez CNN. Zatwierdzony w tym tygodniu przez Agencję Ochrony Środowiska projekt pilotażowy ma na celu sprawdzenie, czy genetycznie zmodyfikowany komar jest realną alternatywą dla rozpylania środków owadobójczych w celu zwalczania innego gatunku komara – Aedes aegypti. Jest to gatunek, który przenosi kilka śmiertelnych chorób, takich jak Zika, denga, czikungunia i żółta gorączka. Komary z gatunku OX5034 zostały zmodyfikowane, aby produkować potomstwo płci żeńskiej, które umiera w stadium larwalnym, na długo przed wykluciem i dorośnięciem do postaci pozwalającej kąsać i rozprzestrzeniać choroby. Tylko samica komara pije krew, której potrzebuje do hodowania jaj. Samce żywią się wyłącznie nektarem i dlatego nie są nosicielami chorób. Przeżyją tylko samce Według Oxitec, brytyjskiej firmy z siedzibą w USA, która opracowała nowy gatunek komara, owad został zatwierdzony do wypuszczenia na terenie hrabstwa Harris w Teksasie już w 2021 r. Agencja Ochrony Środowiska uwzględniła wniosek Oxitec w zeszłym miesiącu, po latach badań nad wpływem genetycznie zmienionego komara na zdrowie ludzi i środowiska. – To ekscytujący krok, ponieważ reprezentuje przełomową pracę setek ludzi na przestrzeni ponad dekady w wielu krajach, z których wszyscy chcą chronić społeczności przed dengą, Ziką, żółtą gorączką i innymi chorobami – powiedział Gray Frandsen, dyrektor generalny Oxitec. W tym tygodniu stan Floryda wydał pozwolenie na użytkowanie eksperymentalne nowego gatunku komara po tym, jak siedem agencji stanowych jednogłośnie zatwierdziło projekt. W 2009 i 2010 roku lokalne epidemie gorączki denga, przenoszonej przez komary z gatunku Aedes aegypti sprawiły, że na Florydzie rozpoczęto rozważania nad nowymi możliwościami kontrolowania populacji tych owadów. Pomimo wysiłków – od oprysków z powietrza, ciężarówek i plecaków, po stosowanie ryb zjadających komary – próby mające na celu powstrzymanie Aedes aegypti za pomocą niszczenia larw i pestycydów, okazały się w dużej mierze nieskuteczne, a przy tym kosztowne. Mimo że komary Aedes aegypti stanowią zaledwie 1 proc. populacji komarów, Florida Keys Mosquito Control zazwyczaj przeznacza na walkę z nimi ponad 1 milion dolarów rocznie, co stanowi jedną dziesiątą całkowitych funduszy organizacji. W 2012 roku stan zwrócił się o pomoc do Oxitec. Firma opracowała samca komara o nazwie OX513A, zmodyfikowanego tak, aby zmarł przed uzyskaniem dorosłości. Chyba, że byłby hodowany w wodzie zawierającej antybiotyk tetracyklinę. Partie zmodyfikowanych komarów OX513A zostaną wprowadzone do środowiska, aby łączyć się z żyjącymi wolno samicami. Potomstwo z takiej krzyżówki odziedziczy gen decydujący o wczesnym obumieraniu, a w ten sposób ograniczona zostanie populacja groźnego komara. View oEmbed on the source website Eksperyment na żywym organizmie? OX513A był już testowany na Kajmanach, w Panamie i Brazylii, a Oxitec odnotował duży wskaźnik powodzenia przy każdej z tych prób. Na przykład badanie próbne w aglomeracji w Brazylii zmniejszyła populację Aedes aegypti o 95 proc. Ale kiedy w Florida Keys rozeszła się wiadomość, że komar został dopuszczony do wprowadzenia do naturalnego środowiska, opinia publiczna zareagowała błyskawicznie. I nie tak, jak spodziewały się tamtejsze władze. Ponad 240 000 osób podpisało petycję przeciwko planom Agencji Ochrony Środowiska. Mieszkańcy Florydy twierdzą, że są traktowani jak króliki doświadczalne, a wypuszczenie na ich terenie „superkomara” to eksperyment na żywym organizmie. Doniesienia mediów i kampanie informujące, że zmodyfikowany genetycznie komar nie powoduje szkód, a nawet nie gryzie, nie uspokoiły mieszkańców. EPA spędził lata badając wpływ komara na zdrowie ludzi i środowisko. W trakcie oceny badań Oxitec opracował technologię „Friendly Mosquito”. Nowy samiec komara OX5034 jest zmodyfikowany tak, aby ginęły jedynie samice. Samce przeżywają przez wiele pokoleń i przekazują zmodyfikowane geny potomstwu. Zezwolenie EPA wymaga od Oxitec powiadomienia urzędników państwowych na 72 godziny przed wypuszczeniem komarów i przeprowadzania testów przez co najmniej 10 tygodni, aby upewnić się, że żadna z komarzyc nie osiągnie dorosłości. Jednak grupy aktywistów obawiają się, że rozprzestrzenianie genetycznie zmodyfikowanych genów męskich na dziką populację może potencjalnie zaszkodzić zagrożonym gatunkom ptaków, owadów i ssaków, które żywią się komarami. „Florida Keys i Houston oraz otaczające je społeczności są domem dla jednych z najbardziej różnorodnych i zagrożonych gatunków w naszym kraju. Po raz kolejny administracja Trumpa bezczelnie lekceważy ekspertów naukowych i wolę społeczności do przeprowadzenia tego ryzykownego eksperymentu – powiedziała Dana Perls, kierownik programu Friends of the Earth. Friends of the Earth i Florida Keys Environmental Coalition dołączyły do innych grup środowiskowych, aby złożyć wniosek o wniesienie skargi do EPA i cofnąć decyzję o uwolnieniu zmutowanych komarów.
Wieloryb znaleziony u wybrzeży Florydy to zupełnie nowy gatunek. Już zagrożony
Choć dopiero go opisano, już został uznany za zagrożony. Mowa o nowym gatunku wieloryba. Jednym ze znanych nam osobników był gigant znaleziony w styczniu 2019 roku na plaży w Everglades na Florydzie.
Wieloryb o długości 11,5 metra, który został wyrzucony na brzeg w w styczniu 2019 roku, okazał się zupełnie nowym gatunkiem. Początkowo, kiedy jego ciało znaleziono na Sandy Key - z niedowagą i twardą zbitką plastiku w jelitach - naukowcy sądzili, że jest to podgatunek płetwala Bryde'a (Balaenoptera brydei) - gatunku wieloryba fiszbinowego z grupy obejmującej humbaka i płetwala błękitnego. Podgatunek, do którego pierwotnie zakwalifikowano znalezione zwierzę, to płetwal Rice’a (Balaenoptera ricei), po raz pierwszy zauważony w 1990 roku. Jednak po analizie genetycznej kilku wielorybów Rice’a oraz zbadaniu czaszki osobnika znalezionego w Everglades, naukowcy stwierdzili, że pierwsze ustalenia nie były do końca właściwe. To nie podgatunek, a zupełnie nowy gatunek żyjący w Zatoce Meksykańskiej – podkreślili. Odkrycie opisano 10 stycznia w czasopiśmie Marine Mammal Science. W tym samym artykule, w którym naukowcy donoszą o ustanowieniu płetwali Rice’a nowym gatunkiem, zauważają też, że na Ziemi żyje mniej niż 100 osobników. A to sprawia, że gatunek należy uznać za „krytycznie zagrożony” - zgodnie z klasyfikacją National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Główna autorka badania Patricia Rosel, a także współautorka Lynsey Wilcox – obie z Southeast Fisheries Science Center – przyjrzały się zapisom dotyczącym płetwali Bryde’a na Karaibach i w Oceanie Atlantyckim na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Pierwsze badania genetyczne, mające ostatecznie doprowadzić do stwierdzenia, że mamy do czynienia z odrębnym gatunkiem, przeprowadzono już w 2008 roku. Wtedy badaczki zauważyły różnice w budowie czasek płetwali Bryde’a i Rice’a. Nowa analiza wykazała, że oprócz tego, że mają różne czaszki, wieloryby Rice’a mają nieco inny rozmiar niż wieloryby Bryde’a. Według NOAA mogą ważyć do 27 215 kilogramów i dorastać do 12,8 metra, podczas gdy wieloryby Bryde'a osiągają ponad 15,2 m i ważą ponad 24 947 kg. Zdaniem badaczek to „dowód na istnienie nieopisanego gatunku z rodzaju Balaenoptera w Zatoce Meksykańskiej”. Rosel uważa, że wieloryby z nowego gatunku mogą dożywać około 60 lat, ale biorąc pod uwagę, że jest ich tak niewiele, naukowcy potrzebują dalszej obserwacji, aby uzyskać lepszy obraz ich zwyczajów i życia. Ze względu na położenie w Zatoce Meksykańskiej wieloryby Rice’a są szczególnie narażone na wycieki ropy, zderzenia ze statkami, eksplorację podwodną czy produkcję energii.
Te miejsca trzeba zobaczyć w życiu co najmniej raz! Parki narodowe Ameryki Północnej
Na liście dla miłośników natury: parki narodowe Denal, Everglades, Grutas de Cacahuamilpa i Glacier.
Szkoła natury - Park Narodowy Denali W Denali, największym parku Alaski, można poczuć się jak na szkolnej wycieczce, jeździ się bowiem po nim żółtym schoolbusem. (Pozostałe samochody nie mają tu wstępu). Gości przyciągają tu m.in. niedźwiedzie grizli, szare wilki, łosie oraz pływające w górskich rzekach łososie. Te ostatnie można zjeść w każdej parkowej restauracji. Najlepiej smakują w tych z widokiem na najwyższy szczyt Ameryki Północnej McKinley (6194 m n.p.m.). Wiecznie ośnieżony sześciotysięcznik w języku Indian nazywa się właśnie Denali. Warunki na Alasce są surowe: przez dziewięć miesięcy panuje zima, wieją silne wiatry, drogi są nieprzejezdne. Za to można tu wtedy oglądać spektakularne zorze polarne. PN Denali gdzie: Alaska kiedy: najlepiej: czerwiec, lipiec, sierpień więcej: www.reservedenali.com Pływanie po trawie - Park Narodowy Everglades Większa część parku Everglades leży na płytkiej rzece o szerokości ok. 100 km. Dlatego teren to przede wszystkim rozległe mokradła, na pierwszy rzut oka wyglądające jak olbrzymie morze trawy. Żyją tu tysiące flamingów, pelikanów, żurawi i czapli. Najciekawiej poruszać się tu kanoe. Podczas wiosłowania trzeba tylko uważnie wypatrywać aligatorów! Raz, że to jedna z ważniejszych atrakcji okolic, dwa, że te gady mogą być niebezpieczne. Przewodnicy zapewniają jednak, że nie atakują one człowieka, póki nie uderzy się ich wiosłem. Park Everglades to największy obszar dzikiej przyrody subtropikalnej zachowany w Stanach Zjednoczonych. Bogactwo flory i fauny zachwyca ponadmilionową rzeszę turystów rocznie. PN Everglades gdzie: Floryda kiedy: cały rok więcej: www.nps.gov/ever Podróż do wnętrza ziemi - Park Narodowy Grutas de Cacahuamilpa Miłośnicy cavingu, czyli rekreacyjnego chodzenia po jaskiniach, twierdzą, że w meksykańskim parku Cacahuamilpa można tu odbyć jedną z najpiękniejszych wypraw w głąb ziemi. Na terenie parku znajduje się bowiem jeden z największych systemów jaskiń na świecie. W grotach panuje kompletna cisza przerywana jedynie piskiem nietoperzy. Światło tu nie dochodzi lub jest bardzo nikłe. Komory są olbrzymie, miewają nawet 80 m wysokości. Około 20 można zwiedzać. PN Grutas de Cacahuamilpa gdzie: Meksyk kiedy: cały rok więcej: www.cacahuamilpa.conanp.gob.mx Lawina przygód - Park Narodowy Glacier Nie trzeba jechać na biegun, żeby podziwiać lodowce. W kanadyjskim Parku Narodowym Glacier jest ich ponad 400. Utworzony w okolicach Przełęczy Rogersa swoje istnienie zawdzięcza cywilizacji. Pod koniec XIX w. wytyczono tu bowiem linię kolejową Pacific Railway i to dzięki niej zaczęli tu ściągać turyści, czyniąc Glacier kolebką północnoamerykańskiego alpinizmu. Do dziś znaczna część parku dostępna jest tylko dla wspinaczy – w pobliżu zbudowanej w 1962 r. autostrady znajdują się jednak krótkie szlaki dla mniej doświadczonych. Dzięki specjalnemu systemowi ratowniczemu opanowano też problem nawiedzających okolicę groźnych lawin.
Ameba atakująca ludzki mózg pojawiła się na Florydzie
Kąpiel w ciepłych jak zupa wodach wokół Florydy jest groźna dla zdrowia. Władze stanowe 3 lipca wydały ostrzeżenie dla mieszkańców hrabstwa Hillsborough po tym jak jeden mieszkaniec regionu został zaatakowany przez pierwotniaka Naegleria fowleri.
Departament Zdrowia Florydy (DOH) nie podał, gdzie dokładnie doszło do skażenia ani w jakim stanie jest pacjent. W tym stanie od 1962 roku odnotowano jedynie 37 takich przypadków. W całych Stanach Zjednoczonych między 2009 a 2018 rokiem były tylko 34 infekcje. View oEmbed on the source website Ta jednokomórkowa ameba może wywołać bardzo poważne, zwykle śmiertelne w skutkach, pierwotniakowe zapalenie opon mózgowych i mózgu (PAM). Po trwającym 1 do 15 dni okresie inkubacji u chorego pojawiają się bóle głowy, nudności, wymioty, sztywność karku, gorączka a potem śpiączka. Bez natychmiastowego leczenia pierwotniak zabija ofiarę w tydzień. Mikroskopijnych rozmiarów organizm przedostaje się przez nabłonek węchowy w nosie. Można go spotkać zwykle w naturalnie ciepłych wodach różnych stref geograficznych, szczególnie na południu USA, wokół Australii i Afryki. Jak czytamy w opracowaniu ”Rola pełzaków wolno żyjących w wywoływaniu i transmisji chorób u ludzi i zwierząt” opublikowanym w piśmie ”Problemy higieny i epidemiologii” pełzaki zaliczane do rodzaju Naegleria są termofilne, namnażają się w temperaturze 40-45 st. C . Odnajdywano je w ”glebie, kurzu, basenach kąpielowych i do hydroterapii, naturalnych źródłach ciepłej wody, zbiornikach wodnych, w tym skażonych termicznie ścieków”. Jak zawsze, gdy polskie media piszą o nowych przypadkach takiej infekcji, musimy wspomnieć o ciekawym przypadku z Polski. W latach 80. ubiegłego wieku ameby znaleziono w wodach Jezior Konińskich. To właśnie przypadek wspomnianego wyżej skażenia termicznego ścieków przez pobliską elektrownię. Z jezior lub jeziora koło Konina wyizolowano szczepy pierwotniaków Naegleria fowleri zdolne wniknąć do organizmu myszy. Więc choć w praktyce polskie zbiorniki wody są zbyt zimne dla tych ameb, potencjalnie PAM może na naszym terytorium wystąpić. Ostatnio sporo się mówiło o innym problemie z jeziorem koło Konina wywołanym przez elektrownię. To sprawa słynnych ”Polskich Malediwów”, czyli skażonego jeziora koło wsi Gajówka, gdzie woda ma właściwości wybielacza. Kąpiel, pomijając, że zakazana, jest zwyczajnie bardzo groźna. Lazurową toń tego miejsca warto więc podziwiać, ale trzymając dystans.
Key West: Tu nigdy temperatura nie spada poniżej zera
Tam, gdzie kurczaki mają swoje prawa, ciasto cytrynowe doroczny konkurs, a rośliny tropikalne drugą ojczyznę.
Turystyczny autobus co pół godziny zatrzymuje się nieopodal pensjonatu „Southernmost Point”. Największą atrakcją na tym końcu wyspy jest kolorowa boja, która uzmysławia przyjezdnym, że znajdują się na wysuniętym najbardziej na południe krańcu Stanów Zjednoczonych. Ja jednak nie dołączam do grupy amatorów zwiedzania na siedząco – wolę wyspę przejść na piechotę, własnymi ścieżkami. Tu nie chodzi o ambicję. Po pierwsze, Key West to zaledwie 6 km wzdłuż i 3 wszerz. Poza tym mam do odwiedzenia paru starych znajomych. Ciekawe, jak się miewa Nancy i jej podopieczni? Wejście do „Secret Garden” – prywatnego ogrodu botanicznego na Free School Lane – nic a nic się nie zmieniło. Podobnie jak 10 lat temu, mam kłopoty z jego odnalezieniem. Za niepozorną bramą ukryty jest ziemski raj Nancy Forrester – malarki, opiekunki pięciu kotów, 16 hałaśliwych papug, właścicielki imponującej kolekcji palm (aż 150 gatunków!), która od ponad ćwierć wieku tworzy z orchidei, ananasowców i innych roślin tropikalnych żywą galerię sztuki. W 2005 r. huragan Wilma zmienił oblicze jej ogrodu, zrywając parasole dużych liści i niszcząc tym samym rośliny cieniolubne rosnące pod nimi. Jednak niezwykły charakter tego miejsca w dalszym ciągu oczarowuje turystów, którzy trafiają tu albo sami, albo w zorganizowanej grupie pasjonatów roślin wizytujących przydomowe ogrody. Bo wyspę można zwiedzać na wiele sposobów: podążając szlakiem zabytkowych XIX-wieczych rezydencji z obszernymi werandami i wylegującymi się na nich kotami, uczestnicząc w nocnym spacerze z lampionem w ręku, tropiąc duchy i słuchając legend z epoki wiktoriańskiej czy poszukując spuścizny po przybyszach z Kuby. Można też zamiast od lądu podejść do Key West od wody i zapisać się na kurs nurkowania lub wybrać się łódką ze szklanym dnem na oglądanie rafy koralowej w dzień, a rozgwieżdżonego karaibskiego nieba nocą, popijając przy tym kieliszek szampana. Albo wypożyczyć rower i objechać całą wyspę, znajdując sobie mniej uczęszczany skrawek plaży, by się na nim poopalać. Warto wszystkiego spróbować, zaczynając od darmowego spaceru po Duval Street – najdłuższej i najpopularniejszej ulicy ze sklepami, restauracjami i wieloma innymi atrakcjami, na której końcu można podziwiać spektakularne zachody słońca z sykiem zanurzającego się w wodach Zatoki Meksykańskiej. Jeśli ktoś, tak jak ja, przyleciał tu w styczniu z zupełnie innej strefy klimatycznej, swoje pierwsze kroki powinien skierować do kubańskiej fabryki ręcznie robionych skórzanych sandałów. Po wyjściu z „Kino Sandals” w nowym i tanim obuwiu można już po kolei odkrywać uroki Key West. Nie każdemu będzie odpowiadał zgiełk wydobywający się z kultowego baru „Sloppy Joe”, w którym „Papa” Hemingway wraz z kumplami osuszył niejedną butelkę. Razić też mogą przytulone pary mężczyzn i ich kluby, w których swoje czary roztaczają mocno teatralni transwestyci. Ale jeśli oddalimy się od północnego końca ulicy Duval w kierunku południowym, przyjemnie zaskoczyć nas może motylarnia, gdzie setki bajecznie kolorowych motyli z całego świata fruwa w otoczeniu kwitnących roślin i gromadki miłośników przyrody. Po drugiej stronie ulicy znajduje się mniej odwiedzany, ale równie egzotyczny „The Chicken Store” – sklep z kurczakami, w którym można sobie nabyć maskotkę lub adoptować kurczaka, ale w żadnym wypadku kupić go na rosół. Obrońcy praw kurczaków namawiają do podpisania petycji, w której walczą o bezpieczeństwo i wolność swoich pupili. Miłośników kur i kogutów jest na Key West sporo. W „Blue Heaven” – restauracji znajdującej się nieopodal muzeum Hemingwaya – ptaki chodzą między stolikami, beztrosko grzebiąc w trocinach w poszukiwaniu resztek jedzenia. A nuż się trafi okruszek key lime pie – lokalnego przysmaku, którego nie może zabraknąć w najbardziej nawet skromnej kawiarnianej karcie. Każdy restaurator na wyspie za punkt honoru ma wzięcie udziału w konkursie na najlepsze cytrynowe ciasto. Kto wygra w tym roku? Najlepiej przekonać się o tym samemu. GARŚĆ FAKTÓW • Lokalizacja: Na końcu łańcucha wysp Florida Keys, 240 km od Miami i zaledwie 145 km od Hawany. • Ludność: 25,5 tysiąca. • Historia: John Simonton, biznesmen z Alabamy, odkupił wyspę w 1821 r. od Hiszpanów za 2 tys. dolarów. • Warto wiedzieć: średnia temperatura roczna wynosi 26OC, nigdy nie notuje się wartości poniżej zera.
Uwierzysz, że można je było hodować jak zwierzęta domowe? Florydzki sezon na pytony
Ucieczki węży to na Florydzie zjawisko, które rodzice nastoletnich chłopców znali od dawna. Przez lata tamtejsi hurtownicy importowali dziesiątki tysięcy pytonów, które trafiały do sklepów zoologicznych
Dopiero w roku 2010 Floryda wprowadziła prawo, na mocy którego duże gatunki węży straciły miano zwierząt domowych. Do najchętniej kupowanych należał pyton tygrysi. Ten stosunkowo łagodny gad osiągający długość 6 m pochodzi z południowej i południowo-wschodniej Azji. Na Florydzie znalazł zbliżone warunki i tysiące, a być może dziesiątki tysięcy osobników stało się nieodłączną częścią ekosystemu tego stanu, co nie dziwi, zważywszy że samica pytona składa do stu jaj. W styczniu 2013 Florydzka Komisja Ochrony Ryb i Zwierzyny zorganizowała Python Challenge 2013 – zawody w polowaniu na pytony. Dla osoby, która dostarczy najwięcej martwych gadów, oraz tej, która schwyta najdłuższy okaz, przewidziano nagrody. W rywalizacji, której celem było zwrócenie uwagi na problem inwazyjnych gatunków, wzięło udział blisko 1600 osób z całych Stanów. Zawody wygrał licencjonowany łowca węży Ruben Ramirez, który w ciągu miesiąca złapał 18 pytonów (w sumie schwytano ich 68).
5 miejsc, które fani wodnych sportów ekstremalnych muszą odwiedzić
Szukasz największych fal? Chcesz złapać wiatr w żagle i pognać jak szalony za motorówką na desce, wykonując zapierające dech w piersiach ewolucje? Sprawdź, gdzie jechać i jak przygotować się do podróży z zamiarem uprawiania sportów ekstremalnych.
Po pierwsze – USA Zdecydowanie największą popularnością sporty wodne, także te ekstremalne i wyczynowe, cieszą się w Stanach Zjednoczonych, zwłaszcza tam, gdzie pogoda dopisuje przez cały rok. Lazurowa woda morska i drobnopiaszczyste plaże wokół półwyspu Floryda co roku przyciągają miłośników surfingu, windsurfingu, kitesurfingu czy wakeboardingu. Nie tylko na Florydzie można zakosztować „wodnego szaleństwa” – będąc w Stanach Zjednoczonych i chcąc uprawiać wodne sporty ekstremalne, warto odwiedzić również: Wybrzeże Zatoki Meksykańskiej – Gulf Islands w Alabamie, Biloxi w Missisipi, Texas Gulf Coast, Parade Island, National Seashore w Luizjanie i Texasie; wyspy u wybrzeży Georgii w Karolinie Południowej – Hilton Head Island, Myrtle Beach; Wybrzeże Karoliny Północnej – Outer Banks, Cape Hatteras; Wybrzeże Pacyfiku w południowej Kalifornii; Archipelag Hawaje – zwłaszcza Maui. Nieco mniej znane są takie miejsca jak: Assateuage Island w Maryland; Atlantic City, Long Beach Island Martha’s Vineyard w New Jersey; Oregon Dunes National Recreation Area. Na plażach w USA zawsze znajduje się stanowisko ratowników, co zwiększa nasze bezpieczeństwo, choć przed wyjazdem z myślą o uprawianiu wodnych sportów ekstremalnych, zwłaszcza za granicą, powinniśmy wykupić dodatkowe, indywidualnie dobrane ubezpieczenie turystyczne. Decydując się na podpisanie umowy ubezpieczeniowej, klient powinien sprawdzić, czy polisa uwzględnia ryzyko związane z uprawianiem sportów wyczynowych i ekstremalnych. Między innymi taki zakres ochrony jest właściwy dla całorocznej Signal Iduna Card, która daje gwarancję opieki medycznej. Sporty wodne – gdzie jeszcze? Tarifa, nazywana na Starym Kontynencie stolicą wiatru, gwarantuje świetne warunki do uprawiania sportów wodnych – surfingu, windsurfingu, kitesurfingu i wakeboardingu. Położona jest na południowym krańcu Hiszpanii w Cieśninie Gibraltarskiej, w obrębie autonomicznego regionu Andaluzji. Szczególnie polecane jest wybrzeże Costa de la Luz w prowincji Kadyks. Trzecim miejscem idealnym do uprawiania sportów wodnych jest Lago di Garda w północnych Włoszech, czyli jezioro Garda, gdzie wiatry wieją mocno od północy we wczesnych godzinach porannych i od południa przez resztę dnia. Na liście istotnych miejsc nie powinno zabraknąć Cabarete na Dominikanie, gdzie przez cały rok wieją silne wiatry wschodnie, a wody zawsze są ciepłe. Najatrakcyjniejszym miejscem dla windsurferów i kitesurferów jest Le Morne na wyspie Mauritius, gdzie najlepsze warunki występują tu od maja do września, a wody są ciepłe. Nawet w Polsce, głównie na Helu i w Zatoce Gdańskiej, miłośnicy windsurfingu i innych, podobnych dyscyplin sportowych uprawianych na wodzie, mogą próbować łapać „wiatr w żagle” lub szukać najlepszych fal.
67-letni Kajakarz z Polic niedawno zakończył samotny rejs na wiosłach z Europy do Ameryki Północnej. Nikt wcześniej tego nie dokonał
Z tego powodu Aleksander Doba zasłużył sobie na nagrodę w konkursie "Expedition of the year" przyznawaną przez amerykański magazyn wioślarski "Canoe & Kayak". Można oddać na niego głos do 21 lipca. Szczegóły tutaj: http://www.canoekayak.com/canoe-kayak-awards/vote/#.U6ocwhhf2to.email
Aleksander Doba w Nowym Jorku: galeria zdjęć
Aleksander Doba po powrocie z wyprawy przez Atlantyk zajrzał do Nowego Jorku. Nie zapomniał też przywieźć ze sobą słynny kajak "OLO"
Aleksander Doba pierwszy w historii przepłynął ocean używając wyłącznie siły własnych ramion, pokonując w kajaku o wdzięcznej nazwie „OLO“ dystans pomiędzy najbardziej oddalonymi punktami wybrzeży europejskiego i północnoamerykańskiego. Łącznie ponad 12 tysięcy kilometrów, uwzględniając kilka pętli, jakie zatoczył popychany przez niekorzystne wiatry, które w tej podróży były jego nieodłącznymi towarzyszami. Po wielu przygodach, które utrudniały dotarcie do celu, udało się zakończyć wyprawę. Aleksander Doba podróżuje po Stanach Zjednoczonych i opowiada swoją historię. Poniżej zobacz zdjęcia z Nowego Jorku.
Aleksander Doba podbija Stany Zjednoczone
„Ja jestem takim niespokojnym duchem, ciekawym świata i pasjonatem różnych form turystyki. Od wielu lat moją największą pasją jest turystyka kajakowa“ – mówi o sobie Aleksander Doba, człowiek, którego fascynacja poznawaniem nowych miejsc, zaprowadziła na Atlantyk
Aleksander Doba to człowiek, który jako pierwszy w historii przepłynął ocean używając wyłącznie siły własnych ramion, pokonując w kajaku o wdzięcznej nazwie „OLO“ dystans pomiędzy najbardziej oddalonymi punktami wybrzeży europejskiego i północnoamerykańskiego. Łącznie ponad 12 tysięcy kilometrów, uwzględniając kilka pętli, jakie zatoczył popychany przez niekorzystne wiatry, które w tej podróży były jego nieodłącznymi towarzyszami. „Co za wspaniałe osiągnięcie! Ludzie nie żeglujący po morzu nie zdają sobie sprawy z trudności, jaką stanowi płynięcie przez wiele miesięcy małym, niestabilnym kajakiem na otwartych wodach oceanu. Na oceanie nie możesz zatrzymać się w pobliskim sklepie, żeby kupić butelkę wody, a bez wody zginiesz, tak samo jak bez żywności. Jeśli nie będziesz nawigował z należytą uwagą, zginiesz. Kontrolowanie kajaka jest kluczowe, inaczej rozbije się na falach oceanu. Na tak delikatnej jednostce do nieszczęścia może dojść w mgnieniu oka, jeśli sternik nie zachowa czujności. Jestem pod ogromnym wrażeniem sprawności Olka, jego wytrwałości, umiejętności pływackich, a przede wszystkim jego odwagi. Zrealizowanie takiej podróży w pojedynkę jest naprawdę nadzwyczajne – tymi słowami wyczyn Aleksandra Doby ocenił i docenił Gilbert Grosvenor, potomek założycieli i właścicieli National Geographic Society, wieloletni prezes stowarzyszenia i redaktor naczelny National Geographic, a obecnie członek Rady Dyrektorów, siedząc w .... kajaku „OLO“ wystawionym w ubiegły czwartek na dziedzińcu siedziby National Geographic w Waszyngtonie. Gilbert Grosvenor w kajaku "OLO" potomek założycieli i właścicieli National Geographic Society, wieloletni prezes stowarzyszenia i redaktor naczelny National Geographic, a obecnie członek Rady Dyrektorów Foto: Piotr Chmielinski Zdaniem Gilberta Grosvenora Olek, którego wyprawę przyrównuje do wielkich historycznych ekspedycji między innymi Brendona Żeglarza czy Roberta Lee Grahama, uosabia wspaniały przykład eksploracji obecnych czasów, w których mimo dostępu do nowoczesnego sprzętu nawigacyjnego, niewielu gotowych jest podjąć takie wyzwanie. Słowa te potwierdzili kilka godzin później morscy kajakarze reprezentujący okoliczne kluby kajakowe, którzy mieli okazję popływać po Potomaku wspólnie z Olkiem. Ci, którym dopisało szczęście na loterii, mogli spróbować swoich sił nawet w jego kajaku. I łatwo nie było, o czym przekonał się między innymi Dom DJ Manolo, który przyznał ze śmiechem, że z trudem przepłynął krótki odcinek rzeki tym długim (7 metrów), ciężkim (300 kg) trudnym do opanowania kajakiem, podejrzewając Olka o nadludzką siłę uwarunkowaną chyba genetycznie w połączeniu z ogromnym wsparciem ze strony bliskich. Chwila spędzona na pokładzie „OLO“ była szczególną atrakcją dla dzieci, a wśród nich 12-letniego Kaia Behrensa, który wręcz zasypał Aleksandra Dobę pytaniami o jego wyprawę. Dzięki zdobytym informacjom łatwiej było mu wyobrazić sobie warunki, w jakich kajakarz spędził wiele miesięcy: „Siedząc w kajaku przeniosłem się na środek oceanu, otoczony rekinami i ogromnymi falami“ – stwierdził przejęty wychodząc na brzeg. Dwa tygodnie, jakie upłynęły od zakończenia wyprawy, to dla Aleksandra Doby nie tylko okres odpoczynku, ale również okres nadganiania zaległości w rozmowach i kontaktach z ludźmi. A tego, jak podkreśla, najbardziej mu brakowało podczas samotnej przeprawy transatlantyckiej. Tęsknił za chwilą pogawędki o niczym, za uśmiechem drugiej osoby, uściśnięciem ręki. Trudno sobie wyobrazić, jak ktoś tak towarzyski wytrzymał niemal pół roku nie mając do kogo ust otworzyć. Stąd tak chętnie spotyka się z pasjonatami podróży, ciekawymi świata poszukiwaczami przygód i opowiada o swoich przeżyciach i niezwykłych doświadczeniach. Bojowa próba na Atlantyku Kiedy w 2011 roku Olek dotarł do brazylijskiego wybrzeża w Acarau pokonując w 99 dni trasę ze stolicy Senegalu, Dakaru, stanowiącą najwęższy odcinek Atlantyku, wydawało się, że już dokonał niezwykłego wyczynu. Trzy lata później okazało się, że to faktycznie była to próba bojowa dla kajaka i dla samego Olka przed najważniejszym, najtrudniejszym i najdłuższym spotkaniem z oceanem-przepłynięciem jego północnej części trasą wytyczoną pomiędzy Lizboną w Portugalii a New Smyrna Beach na Florydzie. Pierwsza podróż po Atlantyku pozwoliła Olkowi przetestować nowatorskie rozwiązania, jakie zastosowano przy projektowaniu i budowie kajaka, by móc po powrocie do kraju zaproponować kilka przeróbek mających na celu usprawnienie wiosłowania i poprawienie warunków pobytu na jego pokładzie przez kilka miesięcy. Najbardziej widoczna modyfikacja to usunięcie tylnych pałąków, które miały za zadanie przywrócić pozycję wyjściową kajaka w przypadku wywrotki i przeniesienie części z nich do przodu. „Moim pomysłem było, żeby wiatry oddziałujące na kajak, który jest duży objętościowo i bardzo podatny na podmuchy, ustawiały go dziobem do kierunku, w którym wiały. Zwykle kajaki morskie ustawiają się bokiem do wiatru, podobnie jak mój kajak z tylnymi pałąkami, na których zamontowany był dodatkowo panel słoneczny, dający wiatrowi duży opór boczny. To mi bardzo przeszkadzało“ – mówi Olek. Jak sam twierdzi, jest radykalistą, więc wnosił o całkowite usunięcie pałąków. Jego życzenie spełniło się w chwili wodowania „OLO“ z żaglowca „Spirit of Bermuda“, na pokładzie którego wracał na przerwaną w styczniu trasę swojej podróży po przymusowym lądowaniu na Bermudach – podmuch wiatru i wysoka fala spowodowały, że statek przechylił się mocno na lewą burtę łamiąc przy okazji konstrukcję, której Olek chciał się pozbyć. Istotna przeróbka dotyczyła również powiększenia objętości komory bagażowej przeznaczonej na żywność i niezbędny ekwipunek. Dodatkowa komora i skrzynka czasowa, która po miesiącu została usunięta zapewniły Olkowi zaopatrzenie umożliwiające spędzenie kilku miesięcy na wodzie bez konieczności ich uzupełnienia, co byłoby niezgodne z ideą wyprawy. Stan zapasów nawet podczas pobytu na Bermudach nie uległ zmianie. Transatlantycka wyprawa wiodąca z Afryki do Ameryki Południowej była w ocenie Aleksandra Doby wyprawą łatwą. Największą trudność przysporzyła mu międzytropikalna strefa zbieżności (Intertropical Convergence Zone – ITCZ), w której przeżył około 50 burz tropikalnych o sile sztormów, intensywnych, ale krótkotrwałych, bo średnio dwu-trzygodzinnych, nieliczne przedłużały się do siedmiu. To było niczym w porównaniu ze sztormami na północnej części Atlantyku, którą przemierzał podczas drugiej wyprawy. Osiem poważnych sztormów, w czasie których wysokość fal dochodziła do 10 metrów i wiatry wiejące w przeciwnym kierunku. Do tego silne i niesprzyjające prądy, w tym jeden największy tworzący swoistą ogromną rzekę w oceanie – Golfsztrom, niosący około 150 razy więcej wody niż największa rzeka świata, Amazonka, u ujścia do Atlantyku. “Ta wyprawa była o wiele trudniejsza, ale dająca w związku z tym więcej satysfakcji, gdy dopłynąłem do zamierzonego celu” – mówi kajakarz. Walka z żywiołem Trzeba przyznać, że o ile Atlantyk za pierwszym podejściem był dość łaskawy dla Olka, to za drugim już go nie oszczędzał, serwując mu cały wachlarz „atrakcji“, szczególnie utrudniając dobrnięcie do lądu, kiedy ten ląd zdawał się być już tak blisko. Zacznijmy jednak od tego, że już po wypłynięciu z Lizbony pojawił się pierwszy problem – elektryczna odsalarka przestała działać. Próby jej uruchomienia przyniosły efekt dopiero po kilkunastu dniach, dość marny efekt, bo po odsoleniu około 20 litrów wody przestała działać zupełnie. Pozostała Olkowi zatem odsalarka ręczna, a więc sporo pracy przy pozyskiwaniu słodkiej, zdatnej do picia wody. „Ta odsalarka elektryczna to moja porażka jako inżyniera – śmieje się Olek – nie potrafiłem jej skutecznie odpowietrzyć. Chyba, że jest to wada fabryczna. Być może poprawię sobie samopoczucie, jak po powrocie do Polski odeślę ją do producenta, a ten potwierdzi, że to jest błąd techniczny.“ Tuż przed Wigilią telefon, za pomocą którego Olek kontaktował się ze światem, głównie poprzez wiadomości tekstowe, stracił łączność. Cisza na oceanie trwała 47 dni. Półtora miesiąca obopólnego niepokoju – bliscy martwiący się, czy wszystko z Olkiem w porządku, i Olek martwiący się o to, że jego bliscy pewnie martwią się o niego. W międzyczasie na pomoc kajakarzowi pospieszył między innymi grecki tankowiec, którego dość trudno było mu się pozbyć. „Używając najstarszego języka świata, czyli migowego zacząłem im pokazywać: JA TU OK. Krzycząc TELEFONO i pokazując znak telefonu próbowałem im dać do zrozumienia, że mam problem wyłącznie z łącznością. Pokazuję dalej: JA I KAJAK ZACHÓD, WY TAM NA WSCHÓD! Widziałem konsternację wśród załogi. Przepłynąłem w stronę nadbudówki. Myślę sobie, chyba przekazałem sygnał. Ale okazało się, że nie! Zrobili wielkie koło i podpływają jeszcze raz z lewej burty. Więc powtarzam sygnał. A oni dalej pływają przy mnie. W końcu zdenerwowany wrzasnąłem po polsku używając nieparlamentarnego zwrotu i....poskutowało! Zaczęli odpływać, jeszcze długo machali do mnie, ale to już na pożegnanie“ – opowiada swoje spotkanie ze statkiem. Pokonawszy osiem tysięcy kilometrów kajakarz wpadł w sidła Trójkąta Bermudzkiego. Anomalie pogodowe przygnały przeciwne południowo-zachodnie wiatry, które zepchnęły kajak z właściwej trasy. Przez półtora miesiąca targany przez potężne sztormy i wichury zakreślił trzy duże pętle na mapie swej podróży, nie mogąc wydostać się z tego zaklętego kręgu. Piąty sztorm dopełnił dzieła, urywając ster kajaka. Przymusowy postój na Bermudach, gdzie naprawiono uszkodzony element, trwał miesiąc. Dzięki pomocy mieszkańców wyspy Olek pod koniec marca wrócił na swoją trasę i ruszył w kierunku Florydy. Kiedy wydawało się, że już najgorsze ma za sobą, wpłynął w rejon Golfsztromu i … wpadł wprost w środek żywiołu, przed którym przestrzegali go Bermudczycy – wiatrem ścierającym się z płynącym w przeciwną stronę prądem. Okiełznawszy tego dzikiego mustanga, jak określił kajakarz spotkanie z Golfsztromem, rozpoczął zmagania z wyjątkowo silnymi wiatrami, które zaczęły spychać go z kursu na New Smyrna Beach, kierując na nieznane plaże, w tym zakazane obszary militarne na Cape Canaveral. Wykonawszy kolejną tym razem już ostatnią, pożegnalną pętlę wpłynął do portu Canaveral, choć kosztowało go to wiele wysiłku. Pomimo wyczerpania wielodniowymi zmaganiami z wiatrem i braku snu nie zrezygnował z dopłynięcia do zaplanowanego celu swojej podróży w New Smyrna Beach, choć faktycznie zrealizował główne założenie swojej wyprawy, jakim było dopłynięcie do wybrzeża Florydy. Turystyczna wyprawa transatlantycka Kiedy już po dopłynięciu Olka do New Smyrna Beach wsiadłem do jego kajaka, żeby przestawić go w inne miejsce i odpchnąłem się wiosłem, pomyślałem „Ależ ten facet ma siłę!“. Bo kajak ani drgnął! Trochę odetchnąłem z ulgą, że nie jestem aż taki słaby, gdy okazało się, że ster zablokował się na płytkiej wodzie w czasie odpływu. Ale przekonanie o sile Olka jest powszechne, bo trzeba mieć sporą siłę fizyczną i duchową, sporo sprytu, optymizmu, niezgłębione pokłady wiary i determinacji w dążeniu do osiągnięcia celu, żeby pokonać wszelkie przeszkody na oceanie, z którymi zmierzył się w ciągu 167 dni spędzonych na wodzie. “W czasie mojej wyprawy wykorzystywałem umiejętności i doświadczenia zdobyte przez całe swoje życie, także zawodowe. Trzeba było być bardzo zaradnym, odpowiednio zorganizowanym, przydały się też talenty inżynierskie. Często jestem nazywany ‘złotą rączką’, bo potrafię różne rzeczy zrobić właściwie z niczego.” – mówi Aleksander Doba. Właśnie dzięki swojemu sprytowi i pomysłowości był w stanie wykonać prowizoryczny samoster ze skrzynki na żywność czy zainstalować zdemontowane z połamanych pałąków światło nawigacyjne na dzbanku po napoju, wycinając klosz z butelki po coca-coli i skonstruować z wiosła maszt dla aktywnej anteny radarowej. Z pewnością przydatne było także doświadczenie kajakarskie. Ponad 90 tysięcy kilometrów na kajakowym liczniku dostarcza umiejętności radzenia sobie ze sprzętem w trudnych warunkach i pełnego wykorzystania jego możliwości. Czy przygotowywał się pod względem fizycznym do wielomiesięcznego wysiłku związanego zarówno z wiosłowaniem, jak i przebywaniem w niezbyt komfortowych warunkach? Olek zaprzecza wszelkim domniemaniom o wizytach w siłowni czy wykonywaniu specjalnych ćwiczeń. „Bo ja uważam siebie za turystę – twierdzi. – Nawet na wyprawy oceaniczne wypływam jako turysta. A turysta przecież za bardzo się nie przygotowuje. Jestem ogólnie aktywny fizycznie, jeżdżę na rowerze, pracuję na działce, biorę udział w rajdach pieszych, ale jako turysta.“ Sam na oceanie, ale nie samotny Samotna wyprawa kajakiem przez Atlantyk dla jednych to szaleństwo, dla innych wspaniała, pasjonująca przygoda. Jak liczna jest ta druga grupa, Olek miał okazję przekonać się niejednokrotnie. Już na Bermudach odczuł, jak wielką wzbudza sympatię i podziw swoją determinacją w realizacji marzeń. Tak wielką, że właśnie dzięki pomocy mieszkańców wyspy mógł powrócić na przerwaną z powodu wiatrów spychających go na północ, a potem urwanego steru trasę i kontynuować podróż w kierunku Florydy. A tam powitał go wiwatujący tłum zgromadzony w przystani w New Smyrna Beach, który wręcz obwołał go bohaterem. Ostatnie kilometry pomiędzy Cape Canaveral a New Smyrna Beach. 19 kwiecień, 2014 Foto: Nicola Muirhead/@nicolaanne_photo Czy czuje się bohaterem? „Jestem trochę zakłopotany takim określeniem. Bohaterstwo nie jest adekwatne do tego, co osiągnąłem. Niemniej doceniam, że ludzie w taki sposób chcą podkreślić, iż wysoko oceniają moje dokonania – odpowiada Olek. Kajakarzowi przez cały czas trwania podróży towarzyszyło powiększające się z miesiąca na miesiąc grono przyjaciół, często wirtualnych przyjaciół, dla których Olek stał się inspiracją do działania, do realizowania marzeń, do wyruszenia w swoją własną podróż. “Aleksandrze Wielki! Przez ostatnie trzy miesiące czytam wszystkie posty, oglądam zapierające dech w piersiach zdjęcia i filmy odnoszące się do twojej transatlantyckiej mega-przygody. Jesteś wielką inspiracją dla wielu z nas, bez względu na wiek….” – to tylko jedna z opinii wyrażona przez czytelnika tekstu internetowego. Dla Aleksandra Doby to ogromna satysfakcja i radość, że zaraził innych swoim entuzjazmem, optymizmem oraz chęcią do stawiania sobie i podejmowania wyzwań. A kiedy czyta słowa takie, jak te: “Co za gość, nie do wiary! Najlepszy ambasador Polski jakiego można sobie wymarzyć! Gratulacje i słowa uznania! Zrobiłem mały przegląd na szybko, mapy, prądy morskie itp. i tym bardziej wydaje się to niemożliwe!” czy te: “Cała Polska powinna być dumna z niego”, to czuje się zaszczycony, że jego rodacy są z niego dumni, a światu może pokazać polską niezłomność. Ostatnie kilometry płyniecia pomiedzy Cape Canaveral a New Smyrna Beach. 18 kwiecień, 2014 Foto: Nicola Muirhead/@nicolaanne_photo Czas wracać Atlantyk dla Aleksandra Doby to przede wszystkim obiekt fascynacji. Jego żywiołowość, zmienność, srogość zachwycały kajakarza, który znacznie częściej niż spokojną taflę wody miał okazję obserwować rozszalałe fale dochodzące do około 10-metrowej wysokości, walczące z wiatrami. Widok zapierający dech w piersiach. Dzięki odpowiedniej konstrukcji kajaka, zapewniającej mu niezatapialność, mógł upajać się tymi niezwykłymi obrazami, nie myśląc o niebezpieczeństwach ze strony wzburzonego oceanu. Ale wielomiesięczny pobyt na Atlantyku to także czas przemyśleń, analiz, robienia planów. To moment chwilowego ukrycia się przed światem, by z radością myśleć o ponownym z nim spotkaniu. Przeżycia Olka w niemal każdym aspekcie są takie, jak opisuje je największy piewca morza Joseph Conrad w „Zwierciadle morza“: Poza linią morskiego widnokręgu świat dla mnie nie istniał, tak jak nie istnieje dla mistyków, którzy chronią się na szczyty wysokich gór. Mówię tu o życiu wewnętrznym, o burzliwych głębiach naszej istoty, gdzie spotyka nas to co najlepsze, i to, co najgorsze, gdzie człowiek musi żyć sam, lecz nie potrzebuje się wyrzec wszelkiej nadziei porozumienia z bliźnimi. „Mniej więcej na dwa tygodnie przez zakończeniem ekspedycji, jeszcze płynąc, zacząłem odczuwać żal, że ona już się kończy – mówi Olek. – Pomimo problemów i wielu dramatycznych chwil. Cieszę się, że osiągnąłem swój cel, zamierzony cel.“ Aleksander Doba, 67-letni emeryt z Polic, wydaje się zawsze mieć przed sobą jakiś cel do zrealizowania. W najbliższych dniach będą to spotkania między innymi z Polonią w Konsulacie RP, członkami klubów żeglarskich oraz członkami The Explorer’s Club w Nowym Jorku. Kolejny cel to podróż do Polski i niecierpliwie wyczekiwane już spotkanie z rodziną - żoną Gabi, dziećmi, wnuczkami, którzy chyba już tak szybko Olka nie wypuszczą z domu. “Każda wyprawa Olka to kolejne moje siwe włosy – napisała w jednym z e-maili Pani Doba. - Stres i strach szły w parze. Były dni buntu, żalu, wściekłości – by w następnym dniu cieszyć się z kolejnego szczęśliwie zakończonego etapu. Wierzę w siłę Olka, podziwiam jego determinację w dążeniu do celu, ale nie jestem w stanie przelać na papier tego, co każdego dnia, godziny, chwili działo się w moim sercu. To był okres oczekiwania na: radosne informacje, dobrą pogodę, sprzyjające wiatry, przyjazne prądy.” Pomimo strachu, wspomnianego buntu i wściekłości niezmiennie powtarza przy każdej okazji: “Jestem dumna z Olka.” Sam Olek dopiero na Bermudach, oglądając mapy pogodowe swej dotychczasowej podróży, zdał sobie sprawę z tego, jakie obawy musiały towarzyszyć jego żonie przez wiele tygodni – gdy zobaczył małe kółeczko czyli kajak w samym środku kłębowiska zielonych linii, w epicentrum sztormów. “Widząc taki obraz na ekranie można mieć poważnego stracha siedząc w bezpiecznym fotelu. Prawdopodobnie dla Gabi było to dużo większe przeżycie i obciążenie psychiczne niż dla mnie, bo ja byłem w akcji, wczuwałem się w sytuację, działałem w określony sposób. Podziwiam za to moją żonę i współczuję jej. Będę starał się serdecznością wynagrodzić jej te trudne chwile, które przeżywała przez kilka miesięcy mojej wyprawy” – zapewnia Aleksander Doba. Czy Olek wróci jeszcze na Atlantyk? Być może. Wizja przepłynięcia oceanu tym razem w drugą stronę, z Ameryki Północnej do Europy, pojawiła się już przy okazji pierwszej transatlatyckiej wyprawy, ale póki co, jest dość mglista, nieskonkretyzowana, odległa. Przyznaje, że jednak największą przyjemność sprawia mu pływanie po rzekach, na których zaczął swoją kajakową przygodę. Kiedy zapragnął zmierzyć się z większym akwenem – wypłynął na morze, z jeszcze większym – przepłynął Atlantyk i to dwukrotnie. Teraz chętnie wróci na rzekę. Piotr Chmieliński Waszyngton,
Nawet uszkodzony kajak nie jest przeszkodą dla Olka, dzielny kajakarz płynie do celu!
Piotr Chmieliński, kajakarz i wieloletni przyjaciel Olka raportuje dla nas specjalnie z Waszyngtonu: Długo wyczekiwany moment wodowania kajaka Aleksandra Doby na Atlantyku, około 600 km na południe od wybrzeża Bermudów, dostarczył nie lada emocji. Cel? Ostatni etap przerwanej z powodu uszkodzenia steru samotnej transatlantyckiej wyprawy Olka. Ledwie postawiony na wodzie “OLO” (nazwa kajaka) został przygnieciony przez wcześniej transportujący go żaglowiec, który uniesiony silną falą przechylił się raptownie na lewą burtę miażdżąc pałąk, istotny element konstrukcji. Przez chwilę wydawało się, że dalsza podróż nie będzie możliwa. Ale to wydawało się wszystkim obecnym na pokładzie “Spirit of Bermuda”, wszystkim …poza samym Olkiem - relacjonuje Piotr Chmieliński. Pożegnanie z Bermudami Niektórzy mieszkańcy Bermudów zdążyli się już przyzwyczaić do widoku niedużego brodatego mężczyzny, który na pożyczonym od dopiero co poznanych, ale już zaprzyjaźnionych Polaków rowerze przemierzał wyspę, nie tylko w celach turystycznych, ale także dla poprawy własnej kondycji fizycznej. Co 2-3 dni widywali go także krzątającego się przy biało-żółtym kajaku. Większość znała go z relacji telewizyjnych i artykułów prasowych donoszących o przybyciu Polaka samotnie przemierzającego w tymże kajaku Atlantyk, o jego, trwającym półtora miesiąca, zmaganiu się z niesprzyjającymi wiatrami i sztormami w zaklętym trójkącie bermudzkim, zakończonych urwanym sterem i koniecznością lądowania na wyspie. Dla jednych był szaleńcem, niepotrzebnie narażającym swoje życie i zdrowie, dla innych – bohaterem, którego silna wola i determinacja wywołują podziw i szacunek. Wydaje się, że na tej wadze, przeważyła jednak druga szala, o czym świadczy bezinteresowna pomoc, jaką zaoferowali Bermudczycy – transport kajaka żaglowcem “Spirit of Bermuda” do miejsca na oceanie, skąd mógł kontynuować swoją ekspedycję. Co skłoniło inicjatora tego przedsięwzięcia, jednego z bermudzkich przedsiębiorców, James Butterfielda, do zaangażowania się nie tylko organizacyjnego, ale przede wszystkim finansowego w pomoc Olkowi? Przede wszystkim pasja i upór 67-letniego kajakarza. - W życiu wyznaję od zawsze zasadę, jeśli możesz pomóc, dlaczego miałbyś nie pomóc – mówi James – Kiedy po raz pierwszy przeczytałem w gazecie o kajakarzu, wydało mi się to fascynujące, że ktoś przepłynie Atlantyk w kajaku, w czymś tak małym! Informacja, że po naprawie steru, potrzebował pomocy w powrocie do miejsca przerwania podróży, spowodowała, że zacząłem myśleć o statku i przyjaciołach, o których wiedziałem, że mogliby pomóc. Liczy się to, że można dać coś komuś kompletnie obcemu, choć w tym wypadku to był ktoś związany z oceanem, a ja spędziłem wiele wiele tygodni pokonując Atlantyk, choć na łodziach większych niż kajak. Stara prawda znana całemu światu sprawdziła się i w tym przypadku: Dając coś komuś, zawsze otrzymujemy coś w zamian – kontynuuje James, z którym rozmawiałem na godzinę przed wypłynięciem na Atlantyk – Nie da się nawet opowiedzieć, ile radości dały nam ostatnie 2-3 tygodnie, okazja do poznania Ciebie, poznania Olka i to uczucie, gdy widzę "Spirit of Bermuda" wypływający z Bermudów, by Olek mógł kontynuować swoją podróż. Denise Riviere, prezes fundacji Bermuda Sloop Foundation, do której należy “Spirit of Bermuda”, nie miała żadnych wątpliwości, że warto pomóc, zwłaszcza, gdy dysponuje się odpowiednimi możliwościami. Na pytanie, jak zareagowała na wieść o wypłynięciu z kajakiem na ocean, odpowiada śmiejąc się: - Pierwsze co, powiedziałam, to że za nic nie wsiądę do kajaka! Ale z pewnością jest to przygoda! Dlatego byliśmy niezmiernie szczęśliwi, że mogliśmy pomóc w jej realizacji. 23 marca, około godziny 15 Spirit of Bermuda, powiewając polską banderą na maszcie, z “OLO” na pokładzie opuścił port St. George’s Harbour. Pierwotnie w rejsie miała wziąć udział grupa uczniów z miejscowej szkoły, jednak ze względu na przewidywany silny sztorm, załoga żaglowca ograniczona została wyłącznie do marynarskiej obsługi statku. Olkowi poza mną towarzyszyła jeszcze fotoreporterka z lokalnego dziennika. Zagonieni do pełnienia wachty, szybko wdrożyliśmy się w obowiązki załogi. Na pokładzie żaglowca Aleksander Doba emanował energią i radością. - Po miesięcznej przerwie, znowu mogę kontynuować wyprawę. Czuję do wspaniale, że umożliwiono mi powrót na moją trasę i wyruszenie dalej. Już nie mogę się doczekać, żeby wsiąść do kajaka i walczyć dalej, bo lekko nie będzie. Ale tym większa będzie frajda, gdy dopłynę - powiedział Doba. Pytany, czy towarzyszą mu podobne doznania, jak wtedy, gdy wypływał z Lizbony, odnosił się jednak do uczucia niedosytu, że nie mógł zrealizować wyprawy jednorazowo, bez przerwy na lądzie, nawet jeśli faktycznie dodał 2 tysiące kilometrów do przewidywanych 9 tysięcy. - Pływanie po oceanie to wielka frajda. Nie zamierzałem pływać w pięciu sztormach, a takie mam za sobą. Mam nadzieję, że ten, który uszkodził mi ster, to był już ostatni. Przymusowy postój na Bermudach wynagrodził Olkowi przeciwności, które raz po raz serwował mu ocean przez ostatnich kilka tygodni i udowodnił, że ludziom otwartym i ciekawym świata, inni ludzie sprzyjają. - Poznałem wspaniałą wyspę, wspaniałych ludzi i jestem im wszystkim niezmiernie wdzięczny za okazaną pomoc. Długo będę pamiętał ich życzliwość i wsparcie - mówi Olek. Katastrofa na oceanie Dwa dni później dotarliśmy do pozycji 27N, 64W na oceanie czyli miejsca na trasie od Lizbony do Florydy, skąd Olek 10 stycznia zaczął być spychany przez południowe wiatry z właściwego kursu, podążając na północ zamiast na południowy zachód. O 13:35 czasu bermudzkiego (18:35 czasu polskiego) “OLO” został postawiony na wodach oceanu. Nim zdążył odsunąć się od burty “Spirit of Bermuda”, żaglowiec gwałtownie przechylił się na lewą stronę niemal kładąc się na kajaku. Szum wiatru i huk fal zagłuszyły trzask łamiącego się pałąka – ważnego elementu konstrukcji kajaka, zapewniającego jego powrót do właściwej w przypadku wywrócenia się. Część pałąka spadła na Olka, na szczęście nie raniąc go. O jego ponownym przymocowaniu nie było już mowy. Co teraz? Emocje załogi sięgnęły szczytu w chwili wodowania i zmiażdżenia kajaka przez żaglowiec, w tym niepokój o Olka, który wyszedł bez szwanku z tej kolizji. Potem chwila rozczarowania i żalu, że chyba się nie udało. Co teraz? Powrót Olka na pokład “Spirit of Bermuda” i wspólny rejs na wyspę? Jedynym, któremu taka myśl nie przyszła to głowy był sam Olek. Bez chwili wahania zdecydował, że popłynie w stronę Florydy nawet bez pałąka. Zaraz zaczął demontować oświetlenie nawigacyjne oraz aktywny reflektor radarowy, które umieszczone były na złamanej konstrukcji, by móc zainstalować je na kajaku. Po godzinie testowania pływania bez tego istotnego elementu, podpłynął do żaglowca, by oddać liny, które przy wodowaniu kajaka spadły na jego pokład, krzyknął “Płynę!”, pomachał na pożegnanie i jakby bojąc się, że zaczniemy go odwodzić od tej myśli zaczął oddalać się od nas. Staliśmy patrząc na kajak zapadający się raz po raz w głębinach wysokich fal. Ktoś krzyknął “Patrzcie, zdjęcia nam robi!”, jeszcze raz pomachał w naszą stronę i wkrótce zniknął nam z oczu. Na szczęście Olek zdążył uciec przed sztormem, z którym natomiast zmierzyć się musiał “Spirit of Bermuda” płynąc z powrotem na wyspę. Jak się okazało sztormem najsilniejszym w okresie ostatnich kilku lat. Atrakcja dla “fotelowych podróżników” - Gdybym znał język polski, być może lepiej zrozumiałbym, co Olka pociąga w podróży kajakiem po Atlantyku – powiedział mi John Wadson, przyjaciel i wspólnik Jima Butterfielda. - Mogę sobie tylko wyobrazić, jakie musi być to dla niego ekscytujące. My, którzy śledzimy jego kroki i jesteśmy prawdopodobnie takimi “fotelowymi podróżnikami”, na swój sposób też przeżywamy tę przygodę - dodał. Dla wielu moich rozmówców wyczyn Olka kojarzy się z wielkim wyzwaniem, którego sami raczej by się nie podjęli, ale kontakt z kajakarzem to dla nich chwila uświadomienia sobie wartości i zasad, o których warto pomyśleć. - Olek wysyła do nas jasny komunikat: idź i rób to, o czym marzysz, dokonuj, czego nikt wcześniej nie dokonał – stwierdził drugi mat na pokładzie "Spirit od Bermuda", Elajah Simmons. - Nieważne, w jakim jesteś wieku, jeśli masz pasję, możesz pokonać poważne przeszkody, takie jak na przykład dziki ocean – dodaje Nicola Muirhead, fotoreporterka “Bermuda Sun”. - Myślę, że Olek pokazuje nam, że warto realizować swoje plany w każdym wieku – mówi Jim Butterfield. - Wielu ludzi sądzi, że on musi być szalony, po co w ogóle zawracać sobie głowę czymś takim? A ja pytam, to po co wspinać się w góry, jeździć rowerem przez Amerykę? Wiek, czy to 67 lat Olka, czy moje 63, uczy nas, żeby wstawać każdego dnia z marzeniem do spełnienia i wierzyć, że jest to możliwe. Tak wiele osób mówi, jestem za stary na to. Ale wcale nie trzeba pokonywać kajakiem oceanu, można zająć się czymś innym, sztuką, muzyką, sportem. Myślę, że Olek otwiera nam oczy na możliwości - podsumowuje Butterfield. I znowu powraca: Płyń, Olek, płyń! Olek od kilku dni szybko przesuwa się na południe, zmierzając w kierunku New Smyrna Beach na Florydzie. Jeśli nie pojawią się nowe komplikacje, powinien tam dotrzeć w ciągu 4-6 tygodni. Miejscowa orkiestra ponownie zaczyna przygotowania do powitania go na brzegu. - Docierały do mnie słowa zniecierpliwienia, dlaczego nie płynę, co się ze mną dzieje - mówił Olek tuż przed wypłynięciem. - No to zaczynamy dalszy ciąg serialu. Cieszę się, że znowu mogę urozmaicać życie tym, którzy zaglądają na moją stronę i śledzą moją trasę. Mam nadzieję, że będzie mniej dramatycznie, niż poprzednio, bez wielkich przerw i sztormów. Proszę trzymać kciuki, a wszystkich z Polski i Europy proszę, dmuchajcie w moją stronę. Piotr Chmieliński Waszyngton 30 marca 2014
„Płyń Olek, Płyń na zachód” - rodzina, przyjaciele i znajomi trzymają kciuki podczas ostatnich dni wyprawy Atlantyk II. Piotr Chmieliński zdaje nam relacje na bieżąco