National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-28T15:26:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Lubicie nietoperze? Tuż przed Halloween odkryto aż 6 nowych gatunków skrzydlatych ssaków
items: Katastrofalna burza tropikalna na Filipinach nie odpuszcza. Kolejne loty są odwoływane
items: 400 000 osób przesiedlonych i wielu zabitych po ulewnych deszczach na Filipinach. Tragedia w cieniu antyrządowych protestów
items: Małpożer – największy i najrzadszy orzeł świata
items: Rzuciła się pod motocykl, by uratować dzieci. Jej bohaterski czyn poruszył cały świat
items: Największa wyspa Filipin ma dwa kontrastujące oblicza. Cywilizacja sąsiaduje tu z dziką przyrodą
items: Słyną z niezwykłych umiejętności nurkowania. Badjao pod wodą wytrzymują nawet 5 minut
items: Starożytne „ogniste mumie” czeka zniszczenie? Los zabytków z Filipin pod znakiem zapytania
items: „Najsmutniejszy słoń świata” nie żyje. Mali w niewoli spędziła ponad 40 lat
items: Wiszące trumny na Filipinach to nie atrakcja turystyczna. Tak chowa się tam bliskich od tysięcy lat
items: Na dnie Morza Filipińskiego odnaleziono okręt z czasów II wojny światowej. Jeszcze nigdy nie odkryto wraku tak głęboko
items: Filipińczyk zmarł po 300 pompkach. Kara za naruszenie lockdownu
items: Gdzie wolno bekać i dlaczego Japończyk może obrazić się przy toaście? Zdradzamy
items: 9 sposobów na tanie Filipiny. "Raj na każdą kieszeń"
items: Wulkan Taal znów aktywny. Na Filipinach odwołano loty i ewakuano tysicące mieszkańców
items: 12/2019
items: Wyspa Jednorożców istnieje! Jest w całości nadmuchiwana i bardzo różowa
items: Życie na klatce. Poruszający fotoreportaż z Smokey Mountain na Filipinach
items: Ochotnicy do bólu. Kto i dlaczego chce by go torturowano?
items: Filipiny: "A więc to tak wyobrażał sobie Eden..."
items: Krzyżowanie to na Filipinach droga do świętości, ale też show, dość kiczowata i krwawa rozrywka
items: Wulkan Mayon coraz bardziej daje o sobie znać. Czy Filipiny czeka kolejny kataklizm?
items: 10 najchętniej odwiedzanych krajów Azji. Sprawdź, ile kosztują loty
items: Chociaż nie brakuje ryb, cierpią głód. Jedno z największych łowisk na świecie o krok od katastrofy
items: Czekoladowe wzgórza Filipin

Lubicie nietoperze? Tuż przed Halloween odkryto aż 6 nowych gatunków skrzydlatych ssaków
type: item
date: 2025-10-28T15:25:29.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: filipiny
subject: halloween
subject: nietoperze
subject: nowy gatunek
description: Nietoperze są jednym z najbardziej charakterystycznych symboli Halloween. Brzmi to więc na chichot losu, że właśnie w okolicy tego święta ogłoszono odkrycie aż 6 nowych gatunków tych budzących fascynację i grozę stworzeń. Tropikalne lasy Filipin ujawniają swoje fascynujące sekrety, a badacze są zaskoczeni skalą różnorodności. Co jeszcze czeka na nas w dżungli?
encoded: Aż 6 nowych gatunków nietoperzy rurkonosych odkryto w lasach Filipin. Ta nocna – i nie co upiorna – grupa ssaków jest niezwykle różnorodna, a nowe zwierzęta dołączają do tysięcy znanych już gatunków nietoperzy. Wyspiarski kraj jest niezwykle zróżnicowanym siedliskiem lotników, bo jeszcze przed odkryciem znany był z 79 gatunków nietoperzy. Nietoperze i Halloween: zbieg okoliczności czy mroczna symbolika? Odkrycie ogłoszono 27 października 2025 roku – tuż przed Halloween – co wywołało niezwykłe skojarzenia. Nietoperze od dawna kojarzą się z tajemnicą, mrokiem i są elementem mitologii wielu kultur. Na Filipinach, gdzie odnaleziono nowe gatunki, istnieją opowieści o „aswangach” – przerażających, zmiennokształtnych istotach, często przedstawianych jako latające potwory inspirowane wyglądem nietoperzy. Chociaż Halloween nie jest tam obchodzone na taką skalę jak w Ameryce Północnej czy Europie Zachodniej, to jego symbolika idealnie komponuje się z odkryciem. Nocne ssaki wiedziały, kiedy się pokazać! Czy nietoperze to najdoskonalszy gatunek? Nietoperze występują na całym świecie. Zawdzięczają to ewolucji, dzięki której są w stanie zasiedlić szeroką gamę ekosystemów, a we wszystkich pełnią ważną funkcję ekologiczną i wspierają bioróżnorodność. Nietoperze rurkonose, do których należą nowoodkryte gatunki, to owadożerne ssaki występujące w całej Azji, które potrzebują do odpoczynku rozległych terenów leśnych – ich przetrwaniu zagrażają więc postępujące wylesienia. Kto szuka nowych nietoperzy? Odkrycia dokonał międzynarodowy zespół badaczy reprezentujących Royal Ontario Museum (Kanada), Field Museum w Chicago (Stany Zjednoczone) oraz Lawrence University w Wisconsin (Stany Zjednoczone). W skład zespołu wchodzili między innymi dr Judith Eger, dr Burton Lim, dr Lawrence Heaney i dr Jodi Sedlock. Kluczowa była również współpraca z instytucjami filipińskimi. Dwa z nowo nazwanych gatunków noszą imiona osób szczególnie zasłużonych dla badań nietoperzy na Filipinach: Murina alvarezi upa…

murina-c442986.jpg
width: 1280
height: 1272

Katastrofalna burza tropikalna na Filipinach nie odpuszcza. Kolejne loty są odwoływane
type: item
date: 2025-10-20T07:14:05.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: burza
subject: filipiny
description: Tajfun Fengshen zabił pięć osób z jednej rodziny, dwie uznaje się za zaginione. Ulewne deszcze i powodzie sparaliżowały kilka regionów Filipin.
encoded: Już od miesiąca burza tropikalna atakuje Filipiny. Wczoraj wczesnym rankiem miejscowości Pitogo w prowincji Quezon, na północnym Luzonie, doszło do tragicznego wypadku. Drzewo palmowe, powalone przez silny wiatr, runęło na bambusowy dom. W wyniku katastrofy zginęła cała pięcioosobowa rodzina, w tym dwoje dzieci. Na miejscu działały służby ratunkowe. Jak podała filipińska agencja ds. katastrof, jedynym ocalałym był nastoletni chłopiec, który znajdował się poza domem w chwili zdarzenia. Zaginieni po osuwisku w Bukidnon Na południowej wyspie Mindanao, w prowincji Bukidnon, intensywne opady deszczu wywołały osuwisko ziemi. Motorowy pojazd trójkołowy z dwiema osobami spadł z urwiska. Obie osoby uznaje się za zaginione. Lokalne władze poinformowały, że droga łącząca Bukidnon z regionem Davao została zablokowana i nieprzejezdna. Osoba ranna na wyspie Panay W Estancia, miejscowości na wyspie Panay w środkowych Filipinach, zawalił się drewniany dom. Jedna osoba została uwięziona pod gruzami i odniosła obrażenia. Służby ratunkowe udzieliły jej pomocy na miejscu. To jedno z wielu zdarzeń spowodowanych ulewnym deszczem, który nawiedził centralne wyspy kraju. Masowe powodzie i ewakuacje Tajfun Fengshen przyniósł rozległe powodzie, szczególnie na wyspach Samar i Panay. W mieście Calbayog City w Samar woda zalała liczne dzielnice mieszkalne. W San Roque w prowincji Pampanga (na Luzonie) ulice zmieniły się w rzeki, a mieszkańcy poruszali się jedynie za pomocą rowerów wodnych i łodzi. Na zdjęciach opublikowanych przez lokalne media widać mieszkańców ewakuujących się z małymi dziećmi na rękach. 47 000 osób ewakuowanych i zamknięte loty W południowo-wschodniej części wyspy Luzon ewakuowano co najmniej 47 000 osób. Ewakuowani trafili do tymczasowych schronień przygotowanych przez władze. Władze lotnictwa cywilnego odwołały wiele lotów. Narodowa agencja meteorologiczna PAGASA poinformowała, że w niedzielę 19 października otwarto pięć zapór wodnych na Luzonie, by obniżyć poziom wody. Wła…

filipiny-tajfun-GettyImages-2237107666-f5845d7.jpg
width: 2048
height: 1536

400 000 osób przesiedlonych i wielu zabitych po ulewnych deszczach na Filipinach. Tragedia w cieniu antyrządowych protestów
type: item
date: 2025-09-29T11:38:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: burza
subject: filipiny
subject: huragan
subject: powódź
description: Żywioł atakuje Filipiny – od dwóch tygodni przez kraj przetaczają się tajfuny i burze. Ledwo przez archipelag przeszedł supertajfun Ragasa, a w miniony piątek uderzyła burza tropikalna Bualoi, która zmusiła do przesiedlenia 400 000 osób i zabiła przynajmniej 26. Filipińczycy domagają się, by rząd lepiej przygotował ich na śmiercionośną pogodę.
encoded: Filipińska Agencja Prasowa poinformowała w niedzielę, że w wyniku burzy tropikalnej Bualoi zginęło co najmniej 26 osób, a wiele wciąż uważa się za zaginione. W wyniku ulewnych deszczy około 400 000 osób musiało opuścić swoje domy, a wielu mieszkańców odpowiedzialnością za straty obarcza nieudolną politykę rządu. Tajfun na Filipinach Ostatnie tygodnie nie szczędzą tego złożonego z ponad 7000 wysp kraju. Dwa tygodnie temu w Filipiny uderzył supertajfun Ragasa, który przeszedł przez północną część archipelagu. Podczas gdy tysiące osób nadal szukają schronienia, to na miniony piątek natura przygotowała kolejne uderzenie: burzę tropikalną Bualoi. Sztorm przemieszczał się z zachodu na północny zachód ze stałą prędkością 110 km/godz. i siał zniszczenie w centralnej części kraju. To moc, która obalała mury i łamała drzewa. Agencje rządowe donoszą, że w wyniku ulewnych deszczy, powodzi czy osuwisk ucierpiało 738 714 rodzin, czyli 2 797 706 osób. „Jeden z najsilniejszych wiatrów, jakich kiedykolwiek doświadczyłem” Mieszkańcy chronili się w kościołach, jednak to okazało się nie do końca bezpiecznym rozwiązaniem. W jednym z nich dach został zerwany przez huragan, a ludność szukała schronienia pod ławkami. – To był jeden z najsilniejszych wiatrów, jakich doświadczyłem. Myślę, że jeszcze więcej osób będzie musiało się ewakuować: wiele domów zostało zniszczonych, a dachów zerwanych. Teraz blokują ulice i drogi – opowiada francuskiej agencji AFP Jerome Martinez, inżynier miejski z prowincji Masbate. Na szczęście kościelna taktyka co do zasady okazała się skuteczna, mimo że napędziła strachu. Kilkoro dzieci doznało drobnych obrażeń wymagających założenia szwów, ale wszyscy przeżyli. Ludzie wychodzą na zalane ulice Mieszkańcy Filipin odpowiedzialnością za ludzkie tragedie obarczają rząd. Mimo trudnych warunków protestują na ulicach. Są wściekli z powodu skandalu związanego z fałszywymi projektami kontroli powodzi, które miały kosztować podatników miliardy dolarów. Czują się oszukani …

GettyImages-2237107723-7bde092.jpg
width: 2048
height: 1535

Małpożer – największy i najrzadszy orzeł świata
type: item
date: 2025-09-13T07:57:30.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: azja
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: filipiny
subject: orzeł
subject: ptaki
description: Orzeł filipiński, zwany małpożerem, to jeden z największych, najrzadszych i najsilniejszych ptaków drapieżnych na świecie. Żyje wyłącznie w pierwotnych lasach Filipin. Jest symbolem majestatu oraz potęgi – lokalna nazwa to haribon, czyli „ptak-król”. Poluje na makaki, kobry, młode jelenie, a nawet dzioborożce. Oto prawdziwy unikat lasów tropikalnych.
encoded: Spis treści: Małpożer – endemit lasów filipińskich Niewidzialny myśliwy – dieta i techniki łowieckie Habitat lęgowy i zachowania rozrodcze Długość życia i czynniki śmiertelności Gatunek na granicy wymarcia – zagrożenia i ochrona Orzeł filipiński jest jednym z najwolniej rozmnażających się ptaków drapieżnych świata. Tworzy dożywotnie pary, a samica składa zwykle jedno jajo co dwa lata. Nie żywi się padliną – poluje wyłącznie na żywą zdobycz. Atakuje w błyskawiczny sposób, nawet dzioborożce i sowy nie mają przed nim szans. Jego gniazda to olbrzymie platformy w koronach drzew, które mogą służyć przez wiele sezonów. Młode pozostają z rodzicami niemal dwa lata, ucząc się przetrwania w lesie. Pomimo braku naturalnych wrogów, populacja orła spada z powodu działalności człowieka – każdy egzemplarz tego majestatycznego „ptaka-króla” jest na wagę złota. Małpożer – endemit lasów filipińskich Orzeł filipiński (Pithecophaga jefferyi), dawniej nazywany małpożerem, należy do największych i najrzadszych ptaków drapieżnych na świecie. Występuje wyłącznie na Filipinach i jest gatunkiem endemicznym – populacja szacowana na około 392 pary lęgowe. Lokalnie nazywany „haribon”, czyli „ptak-król”, został po raz pierwszy opisany przez angielskiego badacza Johna Whiteheada w 1896 roku. Historycznie uznawano, że żywi się wyłącznie małpami, co wpłynęło na jego nazwę naukową pochodzącą od greckich słów pithecus („małpa) i phagus („pożeracz”). Późniejsze badania wykazały, że jego dieta jest znacznie bardziej zróżnicowana – obejmuje węże, warany i duże ptaki. W 1978 roku, aby odróżnić go od innych „orłów małpożernych” z Afryki i Ameryki Południowej, prezydent Filipin Ferdinand Marcos nadał mu oficjalną nazwę „orzeł filipiński”. Niewidzialny myśliwy – dieta i techniki łowieckie Orzeł filipiński to mistrz zasadzki, doskonale przystosowany do polowań w gęstych lasach deszczowych. Polega na niezwykle ostrym wzroku, szybkości lotu i potężnych szponach, którymi błyskawicznie chwyta ofiarę. Zazwyczaj go…

malpozer-a5c0bea.jpg
width: 1000
height: 667

Rzuciła się pod motocykl, by uratować dzieci. Jej bohaterski czyn poruszył cały świat
type: item
date: 2025-06-16T09:20:17.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Przyroda
subject: filipiny
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
description: Kabang to suczka z Filipin, która zyskała międzynarodową sławę, ratując dwie dziewczynki przed nadjeżdżającym motocyklem. W wyniku tego heroicznego czynu straciła część pyska. Jednak dzięki wsparciu tysięcy ludzi z całego świata mogła dalej cieszyć się życiem.
encoded: Spis treści: Bohaterski czyn Kabang Powrót do zdrowia i życie po operacji Kabang (imię zaczerpnięte z języka Cebuano, oznacza „wielokolorowa”) przyszła na świat 29 lutego 2008 r. w Zamboanga City na Filipinach. Jako bezdomny szczeniak błąkała się po ulicach, aż natknął się na nią Rudy Bunggal, który postanowił dać jej dom. Od tego momentu stała się częścią jego rodziny. Szybko zżyła się z domownikami, a szczególną więź nawiązała z dziećmi, z którymi spędzała większość czasu. Bohaterski czyn Kabang Kabang należała do rasy aspin, lokalnego określenia psów nierasowych, które często żyją na ulicach filipińskich miast i wsi. Mimo swojego pochodzenia i braku rodowodu, od początku była traktowana jak pełnoprawny członek rodziny. Jej obecność w domu Bunggala wniosła wiele radości i ciepła. W grudniu 2011 r. dziewięcioletnia Dina Bunggal i jej trzyletnia kuzynka Princess Diansing próbowały przejść przez ruchliwą ulicę w Zamboanga City. W tym momencie nadjeżdżał motocykl, którego dziewczynki nie zauważyły. Kabang, widząc zagrożenie, rzuciła się pod pojazd, aby ochronić dzieci. Uderzenie było tak silne, że suczka straciła górną część pyska. Rodzina Bunggalów była głęboko poruszona poświęceniem Kabang. Mimo poważnych obrażeń, zdecydowali się nie poddawać jej eutanazji. Społeczność lokalna również okazała wsparcie, a bohaterski wyczyn psa szybko rozprzestrzenił się w mediach na całym świecie, wzbudzając podziw i wzruszenie. Wkrótce potem Karen Kenngott, pielęgniarka z Nowego Jorku, zainicjowała kampanię „Care for Kabang”, mającą na celu zebranie funduszy na leczenie czworonoga. Dzięki wsparciu darczyńców z 47 krajów udało się zgromadzić 27 tys. dolarów, co pozwoliło na przewiezienie Kabang do Stanów Zjednoczonych na specjalistyczne leczenie. Powrót do zdrowia i życie po operacji W październiku 2012 r. Kabang została przyjęta do Szpitala Weterynaryjnego Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis. Podczas badań wykryto u niej dirofilariozę (chorobę wywoływaną przez pasożyty serca) oraz…

Kabang-4cbaea6.png
width: 900
height: 600

Największa wyspa Filipin ma dwa kontrastujące oblicza. Cywilizacja sąsiaduje tu z dziką przyrodą
type: item
date: 2024-08-26T07:59:08.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: azja
subject: filipiny
subject: Travel
subject: wyspy
description: Największa wyspa Filipin – Luzon – to kraina o dwóch obliczach. Jej południowa część, aż do Manili, to nowoczesny obszar, który oferuje wszelkie udogodnienia cywilizacyjne. Na północy krajobraz całkowicie się zmienia. Ta część wyspy jest we władaniu dzikiej przyrody, najpierwotniejszej na całym Archipelagu Filipińskim, a tamtejsi mieszkańcy wciąż kultywują dawne tradycje i zwyczaje.
encoded: W tym artykule: Gdzie znajduje się największa wyspa Filipin? Jak duża jest największa wyspa na Filipinach? Gospodarka Luzon Geografia największej wyspy Filipin Endemity z Luzon Człowiek z Luzon Archipelag Filipiński liczy ponad 7 tysięcy wysp i wysepek. Różnią się powierzchnią i stopniem urbanizacji, ale wszystkie łączy niesamowita tropikalna przyroda i wulkaniczne krajobrazy. Wiele z nich wymienia się jako tropikalny raj. Za taki bez wątpienia należy uznać Luzon, czyli największą ze wszystkich filipińskich wysp. Warto jednak podkreślić, że jest nie tylko cennym obszarem przyrodniczym, ale także przemysłowym, administracyjnym, politycznym i kulturalnym centrum kraju, gdzie tradycyjna architektura kontrastuje z nowoczesnymi budowlami. Gdzie znajduje się największa wyspa Filipin? Luzon, najbardziej zaludniona wyspa na Filipinach, jest zlokalizowana w północnej części Archipelagu Filipińskiego. Oblewają ją trzy morza – Filipińskie, Południowochińskie i Sulu. Jak duża jest największa wyspa na Filipinach? Największa wyspa Filipin zajmuje powierzchnię 104 tys. kilometrów kwadratowych. Mówimy tu zatem o piętnastej co do wielkości wyspie na świecie. Wyspa Pitcairn znajduje się na „końcu świata”. Zasiedlili ją zbuntowani angielscy marynarze Wszechogarniający Ocean Spokojny ma na sobie wiele wysp. Hawaje czy Wyspa Wielkanocna są powszechnie znane. Natomiast malutka wyspa Pitcairn ma niesamowitą historię przybycia tam ludzi. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pitcairn-wyspa-na-koncu-swiata-zasiedlona-przez-uciekinierow-fot-1431391898-via-shutterstock-87d4e0f.jpg" width="938" height="250" alt="Pitcairn – wyspa na końcu świata zasiedlona przez uciekinierów (fot. 1431391898 via Shutterstock)" title="Pitcairn – wyspa na końcu świata zasiedlona przez uciekinierów (fot. 1431391898 via Shutterstock)" /> Mieszkają tam ponad 64 miliony osób (stan na 2021 rok), co stanowi ponad połowę populacji całego kraju. Także pod tym względem Luzon plasuje…

najwieksza-wyspa-filipin-ma-dwa-kontrastujace-oblicza-fot-shutterstock-af5a027.jpg
width: 1000
height: 544

Słyną z niezwykłych umiejętności nurkowania. Badjao pod wodą wytrzymują nawet 5 minut
type: item
date: 2024-01-27T08:59:01.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: azja
subject: filipiny
subject: indonezja
subject: malezja
subject: Travel
subject: woda
description: Legenda mówi, że ich przodkowie zamiast płuc mieli skrzela i dlatego Badjao potrafią tak długo przebywać głęboko pod wodą.
encoded: W tym artykule: Gdzie żyje lud Badjao? Polka nakręciła film o „ludziach-rybach” Dziecko pośrodku morza. Czy to możliwe, że chłopiec siedzi w tej łupince zupełnie sam? Drobny chłopiec spokojnie wypatrywał bąbli powietrza na wodzie. Dorosły w tym czasie nurkował. – Poznałam Badjao, plemię morskich nomadów z Borneo, i dość szybko zorientowałam się, że mam historię, którą trzeba opowiedzieć. Dlaczego? Bo oni, a przynajmniej ich styl życia, za chwilę przestaną istnieć – opowiada Eliza Kubarska, reżyserka filmu Badjao. Duchy z morza (Walking Under Water). Życie tej społeczności od zawsze związane było z morzem. Każdy noworodek wrzucany był do niego i wyławiany pewnymi dłońmi ojca. Tak zawiązywała się więź z żywiołem, który sprzyjał i karmił. Ci mistrzowie freedivingu do perfekcji opanowali sztukę schodzenia pod wodę bez specjalistycznego sprzętu. Do nurkowania na dużych głębokościach nie potrzebują butli z powietrzem, wystarcza im zwykła rurka dostarczająca je przy pomocy kompresora. Potrafią wiele minut chodzić po dnie z kuszą lub włócznią w poszukiwaniu ryb. Gdzie żyje lud Badjao? Od stuleci Badjao zamieszkują spory obszar ciepłych mórz Sulu i Celebes, tak zwany „koralowy trójkąt”. Żyją w rodzinnych klanach, nie przynależą do żadnego z państw, a więc nie mają dokumentów. Na terenach Malezji, gdzie żyli, jeszcze zanim powstała jako państwo, często traktuje się ich jako nielegalnych imigrantów. Nie kształcą się – nie potrafią nawet czytać. Mieszkają w chatach zbudowanych na palach i łodziach, polując na ryby i zbierając owoce morza. Są samowystarczalni. Bezbłędnie kluczą sobie tylko znanymi drogami pośród morskiego archipelagu pomiędzy Filipinami a wyspą Borneo, Malezją i Indonezją. Ale ci wolni ludzie i morscy nomadzi w dzisiejszym świecie spychani są na margines egzystencji. Przegrywają z cywilizacją. I z turystami, bo dla nich powstają coraz to nowe kurorty. Z międzynarodowymi kompaniami, które wykupują ziemię, grodzą ją i stawiają swoje ośrodki. Biznes nie zna sentyme…

badjao-69a3d4e.jpg
width: 1024
height: 667

Starożytne „ogniste mumie” czeka zniszczenie? Los zabytków z Filipin pod znakiem zapytania
type: item
date: 2024-01-26T13:16:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: historia
subject: mumia
description: Mumie z Kabayan są zagrożone zniszczeniem. Nowe badania wykazały, że zmiany środowiskowe mają bardzo negatywny wpływ na ich stan.
encoded: W tym artykule: Ogniste mumie z Kabayan Dlaczego mumie grzebano w wysokich górach? Jak uratować filipińskie mumie? Mumie z Kabayan, znane również mumiami ognistymi, to dobrze zakonserwowane ludzkie szczątki. Najstarsze mogą mieć nawet 4000 lat. Odnaleziono je m.in. na zboczach górskich w regionie Kabayan, który jest częścią prowincji Benguet na Filipinach. Wiele z nich trafiło do muzeum, ale niektóre zmumifikowane ciała wciąż znajdują się w środowisku naturalnym. Ogniste mumie z Kabayan Niektórzy naukowcy uważają, że „mumie ogniste” zostały stworzone przez lud Ibaloi między 1200 a 1500 r. n.e. Powstawały w pięciu miastach prowincji Benguet i zostały ukryte w jaskiniach. Z kolei niektórzy badacze twierdzą, że proces mumifikacji rozpoczął się już w 2000 roku p.n.e. Do dziś nie wiadomo dokładnie, kiedy mogła powstać pierwsza mumia. Mumie z Kabayan są wyjątkowe ze względu na proces mumifikacji. To dlatego, że rozpoczynała się jeszcze za życia danej osoby. Człowiek, który chciał przeobrazić się w mumię, miał na chwilę przed śmiercią spożywać bardzo słony napój. Po śmierci zwłoki myto i „wędzono” w pozycji siedzącej. Uważa się, że do ust zmarłego wdmuchiwano dym tytoniowy, aby „osuszyć wnętrze ciała”. Na koniec w skórę wcierano różne zioła. W ten sposób zmumifikowane ciała były następnie umieszczane w trumnie wykonanej z drewna sosnowego, a potem transportowane do grot i jaskiń w górach, które pełniły funkcje grobowców. Dlaczego mumie grzebano w wysokich górach? Mumie ogniste z Filipin zostały odkryte przez Europejczyków na początku XX wieku. Rdzenna ludność wysp znała je od setek lat i uważała szczątki za świętość. Z czasem wiele zmumifikowanych szczątków wykradziono, głównie dlatego, że jaskinie nie były szczególnie chronione. Współcześnie uważa się, że Kabayan jest miejscem dziedzictwa kulturowego, które jest zagrożone zniszczeniem. Jednak nie tylko ze względu na ludzi, ale także zmiany środowiskowe. Eksperci od lat wskazują, że co najmniej kilkusetletnie mumie wymagaj…

mumia-ognista-faa9115.jpg
width: 2798
height: 2247

„Najsmutniejszy słoń świata” nie żyje. Mali w niewoli spędziła ponad 40 lat
type: item
date: 2023-11-30T13:27:52.000Z
creator: Igor Szulim
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: azja
subject: filipiny
subject: słonie
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: Słonica Mali, czyli „najsmutniejszy słoń świata”, nie żyje. Zwierzę zmarło w zoo w Manili na Filipinach, gdzie przebywało w niewoli od ponad czterech dekad.
encoded: W tym artykule: Nie żyje „najsmutniejszy słoń świata” Historia bez happy endu Przykra wiadomość dotarła do nas z Filipin. Nie żyje słonica Mali z manilskiego zoo, która ze względu na warunki, w jakich przyszło jej dorastać, była nazywana przez środowiska pro-zwierzęce „najsmutniejszym słoniem świata”. Choć na przestrzeni lat wiele organizacji i fundacji apelowało o poprawę jej losu, zwierzę niemal całe życie spędziło samotnie w niewoli. Nie żyje „najsmutniejszy słoń świata” O śmierci najsłynniejszej mieszkanki zoo w Manili poinformowała burmistrz miasta Honey Lacuna na specjalnie zwołanej konferencji prasowej. Mali trafiła do tamtejszego ogrodu zoologicznego w 1981 roku, mając zaledwie 11 miesięcy. Zwierzę było prezentem rządu Sri Lanki dla Imeldy Marcos, pierwszej damy Filipin w latach 1965-1986 i żony prezydenta Ferdinanda Marcosa. Mali była jedynym słoniem w stołecznym zoo. Jej poprzedni, zarazem pierwszy i ostatni towarzysz, słoń Siwa, który trafił pod opiekę w 1977, zmarł w 1990 r. Właśnie dlatego słonica została nazwana przez aktywistów „najsmutniejszym słoniem świata”. Według relacji zagranicznych serwisów, w ciągu ostatnich dni stan zdrowia Mali drastycznie się pogorszył. W miniony piątek główny lekarz weterynarii zoo, dr Heinrich Patrick Peña-Domingo zaobserwował, jak słonica bezustannie pocierała trąbą o ścianę, co wskazywało na ból. Na kilka godzin przed śmiercią zwierzę leżało na boku i ciężko oddychało. Mimo udzielonej pomocy nie udało się go uratować. Przeprowadzona sekcja zwłok wykazała, że słonica chorowała na nowotwór. Nie żyje kobra ugryziona przez dziecko. Wcześniej ukąsiła ośmiolatka Kobra uchodzi za jednego z najbardziej niebezpiecznych gadów na świecie. Nie jest jednak niepokonana. Historia bez happy endu – Odszedł jeden z najsmutniejszych słoni na świecie. (...) Spoczywaj w pokoju, Mali, zasługujesz na o wiele więcej – przekazała organizacja PETA (People for the Ethical Treatment of Animals). Fundacje działające na rzecz prawa zwierząt od lat …

najsmutniejszy-slon-swiata-nie-zyje-d94a7d3.jpg
width: 1024
height: 683

Wiszące trumny na Filipinach to nie atrakcja turystyczna. Tak chowa się tam bliskich od tysięcy lat
type: item
date: 2022-11-17T07:52:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: azja
subject: filipiny
subject: podróże
subject: pogrzeb
subject: Travel
description: Turyści odwiedzający filipińską wyspę Luzon chętnie podróżują do prowincji Sagada. Na klifach i w jaskiniach znajdują się tam wiszące trumny. Co wiadomo o tej tradycji pochówku?
encoded: W tym artykule: Skąd na wyspie Luzon wzięły się wiszące trumny? Można zwiedzać, ale z szacunkiem Pogrzeby na świecie kiedyś i dziś Na całym świecie różnie podchodzi się do śmierci. Sam rytuał pogrzebowy również wymyka się europejskim normom. Jedna z najbardziej brutalnych tradycji to tzw. powietrzne pogrzeby. Praktykuje się je w Tybecie. Podczas chowania zmarłych wysoko w górach kluczową rolę odgrywają sępy. Ptaki zabierają ciała zmarłego do nieba. Skąd na wyspie Luzon wzięły się wiszące trumny? Zamieszkujący Filipiny lud Igorot także pielęgnuje starożytne pogrzebowe zwyczaje. Chodzi o społeczność z położonej wysoko w górach prowincji Sagada. Znajduje się na północy Luzon, największej i najbardziej zaludnionej wyspy Filipin. Od stolicy kraju – Manili – dzieli ją ponad 8 godzin jazdy samochodem. Mimo to wielu turystów podejmuje wysiłek. Na końcu drogi czeka ich fascynujący i przerażający widok. Zgodnie z tradycją starsze osoby same rzeźbią własne trumny. Jeśli nie pozwala im na to zdrowie, przygotowaniem trumien zajmują się bliscy. Zmarłych nie grzebie się w ziemi, a wiesza na zboczu klifu. Wcześniej jednak zwłoki składa się na tzw. krześle śmierci, wykonanym z drewna. Następnie obwiązuje liśćmi winorośli i przykrywa kocem. Aby opóźnić gnicie ciała w trakcie wizyt bliskich, okadza się je dymem. Społeczność wioski Sagada chowa zmarłych w ten sposób od ponad 2 tys. lat. Najstarsze trumny zostały powieszone na początku XX w. Co ze starszymi? Cóż, po pewnym czasie drewno niszczeje, a „nagrobki” po prostu spadają z klifu. Można zwiedzać, ale z szacunkiem Wieszanie trumien na wysokościach miało swoje, można powiedzieć, dość racjonalne wyjaśnienie. Duchy zmarłych miały dzięki temu osiągać wyższą naturę w zaświatach. Wiele trumien zawieszono w miejscach trudno dostępnych. Można je zobaczyć tylko z daleka. Turystów uprasza się o to, aby nie przechodzili pod trumnami i ich nie dotykali. Aby okazać szacunek zmarłym, najlepiej podziwiać miejsca ich pochówku z dystansu przez lorn…

wiszace-trumny-na-filipinach-to-nie-atrakcja-turystyczna-tak-chowa-sie-bliskich-od-tysiecy-lat-172b2b2.jpg
width: 2048
height: 1152

Na dnie Morza Filipińskiego odnaleziono okręt z czasów II wojny światowej. Jeszcze nigdy nie odkryto wraku tak głęboko
type: item
date: 2022-06-29T09:01:24.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: II wojna światowa
subject: japonia
subject: Kultura
subject: okręt
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: wrak statku
description: Amerykański niszczyciel zatonął w Bitwie o Samar, na Filipinach, w trakcie jednej z największych bitew morskich w historii.
encoded: W tym artykule: Za odkrycie odpowiada słynny nurek Victor Vescovo Sammy B zatonął w trakcie największej bitwy morskiej w historii Odnalezienie wraku było problematyczne, ponieważ nikt nie wiedział dokładnie, gdzie może się znajdować Wrak niszczyciela eskortowego USS Samuel B. Roberts (DE-413) zwanego również Sammy B, odnaleziono u wybrzeży Filipin. Znajdował się w dwóch częściach. Nurkowie, którzy odpowiadali za znalezisko, twierdzą, że odkryli go na głębokości prawie 7 kilometrów. Za odkrycie odpowiada słynny nurek Victor Vescovo Okręt zlokalizował amerykański odkrywca Victor Vescovo we współpracy z brytyjską firmą EYOS Expeditions. To ten sam człowiek, który kilka miesięcy temu jako pierwszy człowiek na świecie zszedł na dno Rowu Atakamskiego. Wraz z dr Osvaldo Ulloa znaleźli się wówczas ponad 8 tysięcy metrów pod powierzchnią Oceanu Spokojnego. Badacze, którzy odnaleźli Endurance odkryli, że wrak zamieszkały niezwykle rzadkie stworzenia Na mroźnym dnie Morza Weddella po 107 latach odnaleziono w końcu wrak barkentyny Endurance. Okazuje się, że badacze odkryli coś jeszcze. Słynny statek Shackletona zamieszkały wyjątkowe, g.. – To dla mnie zaszczyt, że mogłem zlokalizować ten niezwykle sławny statek. Dzięki temu mam możliwość opowiedzieć swoją historię bohaterstwa i poświęcenia załogi tego okrętu – przekazał w oświadczeniu Vescovo, były żołnierz marynarki wojennej i założyciel Caladan Oceanic. Co ciekawe, nurek w zeszłym roku odnalazł inny wrak okrętu, który wówczas również uchodził za najgłębiej odnaleziony wrak. To USS Johnston. Różnica głębokości wynosi zaledwie 426 metrów. View oEmbed on the source website Sammy B zatonął w trakcie największej bitwy morskiej w historii Oba te okręty brały udział w bitwie o Samar w październiku 1944 roku. Starły się w niej armie amerykańskie i japońskie. Potyczka skończyła się zwycięstwem Stanów Zjednoczonych i była częścią kampanii w zatoce Leyte. Była to największa w historii bitwa powietrzno-morska. Porażka Japonii okazała się…

wrak-sammy-ego-b-07b9290.jpeg
width: 1488
height: 940

Filipińczyk zmarł po 300 pompkach. Kara za naruszenie lockdownu
type: item
date: 2021-04-07T10:53:14.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: COVID-19
subject: filipiny
subject: kara
subject: pandemia
subject: Społeczeństwo
description: Filipińczyk złapany na kupowaniu wody po godzinie policyjnej musiał za karę robić setki pompek. 28-latek zmarł dwa dni później.
encoded: Darren Manaog Penaredondo z prowincji Cavite na wyspie Luzon 1 kwietnia kupował wodę po godzinie 18, czyli wyznaczonej lokalnie godzinie policyjnej. W związku z pandemią Filipińczykom nakazuje się pobyt w domu pod groźbą kary. Darrenowi nadzorowana przez policję lokalna służba porządkowa (barangay tanod) zasądziła 100 pompek. Przed śmiercią wyznał, że robił je zbyt wolno i kilkukrotnie musiał zaczynać od nowa. W sumie miał ich zrobić blisko 300. Zmarły 28-latek był tak wycieńczony, że gdy dotarł do domu o 6 rano następnego dnia nie był w stanie nawet siedzieć. View oEmbed on the source website Wideo z ostatnich chwil przed atakiem drgawek i utratą świadomości udostępniła mediom jego dziewczyna, Reichelyn Balce. Szef lokalnej policji General Trias City przekonywał, że nie ma przepisów nakazujących wymierzanie fizycznej kary łamiącym godzinę policyjną. Ponoć ma kończyć się na pouczeniu. Wszczęto jednak śledztwo w sprawie możliwego naruszenia regularminu. Marlo Solero obiecał, że gdyby jego podwładni okazali się winni, poniosą konsekwencje. O śmierci Darrena poinformował kuzyn zmarłego, Adrian Lucena. Był jednym z ostatnich, który rozmawiał z 28-latkiem przed śmiercią. Reichelyn i Adrian opowiedzieli filipińskim mediom, że gdy Darren wrócił do domu nad ranem, skarżył się na ból całego ciała. Jego dziewczyna nagrała moment, gdy mężczyzna z trudem próbuje usiąść na schodach. Cały piątek 2 kwietnia miał problem z poruszaniem się. - Nie przejmowałam się tym, bo po prostu brałam to za obolałe mięśnie. W sobotę nagle upadł I przestał oddychać. Prosiłam o pomoc sąsiadów, ale Darren wkrótce później już nie żył – opowiadała Reichelyn. View oEmbed on the source website Ony Ferrer, burmistrz General Trias City, potwierdził wszczęcie śledztwa w sprawie „tortur”, których mogła dopuścić się policja. Human Rights Watch od dawna zwraca uwagę na problem brutalności policji na Filipinach. Organizacja zajmująca się ochroną praw człowieka twierdzi, że zdarzały się przypadki, gdy policja i…

filipiny-e074168.jpeg
width: 1024
height: 683

Gdzie wolno bekać i dlaczego Japończyk może obrazić się przy toaście? Zdradzamy
type: item
date: 2020-12-08T14:40:00.000Z
creator: Julia Lachowicz
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: chiny
subject: etyka podróżnika
subject: filipiny
subject: japonia
subject: jedzenie
subject: kuchnie świata
subject: Kultura
subject: obyczaje
subject: Travel
description: Łokcie ze stołu, nóż do prawej reki, nie siorbać. Jeżeli wydaje się wam, ze to wystarczy, by nie popełnić gafy podczas jedzenia w podróży, to się mylicie. Wbrew pozorom trzeba niezłego przygotowania przed wyprawą, by po naszej wizycie nie pozostał niesmak.
encoded: Proszę pani, jesteśmy w Kanadzie. Tu powinniśmy jeść według kanadyjskich zasad – usłyszała przez telefon Filipinka Maria Theresa Gallardo Cagadoc podczas rozmowy z dyrektorem szkoły z Roxboro, w Montrealu. Jej siedmioletni syn został dzień wcześniej ukarany w stołówce za niegrzeczny sposób jedzenia: widelcem nakładał na łyżkę porcje obiadu i dopiero wtedy ją pochłaniał. Nie używał przy tym noża. – Nie chce, żeby moi uczniowie jedli jedną ręką albo jednym sztućcem. Zależy mi na tym, żeby zachowywali się inteligentnie przy stole – dodał dyrektor Normand Bergeron. Najwyraźniej nie rozumiał, ze taki sposób spożywania posiłków jest jak najbardziej kulturalny na Filipinach, z których uczeń pochodzi. Sprawa trafiła do mediów i rozpętała się burza. Pod kanadyjską ambasadą w Manili kilkadziesiąt osób manifestowało z transparentami: „Szacunek dla kulturowej różnorodności” i „Jemy łyżką i jesteśmy z tego dumni”. Zaangażował się nawet trybunał praw człowieka w quebeku i ambasadorzy obydwu państw. Skończyło się przeprosinami i tłumaczeniem dyrektora, ze chłopiec był zwyczajnie niegrzeczny podczas obiadu i dlatego został przesadzony do innego stolika. Dyskusja na temat różnic kulturowych przy stole jednak nie ucichła. Wynik? Pozornie dość oczywisty. Potrzeba zwiększenia świadomości międzykulturowej. Jednak w praktyce dosyć wymagający. Oznacza, ze zawsze przed spotkaniem z inna kultura powinniśmy zadać sobie trzy podstawowe pytania na temat jedzenia: co, jak i kiedy? Co, czyli naprawdę światowe menu Chiński pasztet z jąder barana, islandzkie gnijące kawałki rekina, mongolska głowa owcy z oczami i językiem czy może japońska ryba fugu, która źle przygotowana może okazać się śmiercionośna. Co z tego światowego menu wybierasz na dzisiejszy obiad? Nie zdziwiłabym się, gdybyś zdecydował się na post i nie wziął żadnego z tych przysmaków do ust. Ale jeżeli wydaje ci się, ze w naszej kuchni nie ma takich obrzydlistw, to się mylisz. Przedstawiciele innych kultur z odraza zareagują na niektó…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/81aa92e9d7ef423c61de745d0828a6ac5ef7b4f1-5521036.jpeg
width: 1000
height: 667

9 sposobów na tanie Filipiny. "Raj na każdą kieszeń"
type: item
date: 2020-05-18T08:00:00.000Z
creator: Katarzyna Boni
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: tanie podróżowanie
subject: Travel
subject: wyrak
description: Marzysz o białej plaży i turkusowym morzu? Leć na Filipiny! Są tańsze, niż ci się wydaje.
encoded: Ponad siedem tysięcy wysp rozrzuconych na Oceanie Spokojnym. A tam, gdzie są wyspy, są i plaże, i owoce morza, i piękna opalenizna, i sporty wodne, i drinki z kokosem lub parasolką, i uśmiechnięci ludzie. Takie zdjęcia zachęcają z folderów biur turystycznych. By zaraz odstraszyć – ceną. Ale jeśli zdecydujesz się pojechać na Filipiny na własną rękę, to odkryjesz dwie rzeczy: po pierwsze są naprawdę tanie, po drugie oferują znacznie więcej niż tylko rajskie plaże. U podnóża Czekoladowych Wzgórz. (Fot. FPM) W buddyjskiej Azji to jedyny kraj katolicki (i jedyny na świecie, poza Watykanem, gdzie rozwody są prawnie zabronione). Nad polami ryżowymi zamiast pagód wyrastają kościoły. Filipińczycy potrafią dowodzić swojej wiary w drastyczny sposób – w niewielkiej miejscowości San Pedro Cutud w Wielki Piątek wierni krzyżują się na pamiątkę Męki Pańskiej. W ten sam dzień po drugiej stronie Filipin, na maleńkiej wyspie Siquijor, szamani (którzy łączą katolicyzm z animizmem) kręcą swoje magiczne mikstury. A poza tym na Filipinach: pod wodą odkryjesz nowy świat – wystarczy, że 10 m od brzegu zanurzysz głowę, a otoczą cię baśniowe ryby, jak w kreskówce Disneya. W dżungli spotkasz najmniejszego naczelnego ssaka świata, zadziwiająco podobnego do mistrza Yody z Gwiezdnych wojen. W górach zetkniesz się z plemionami, które kiedyś polowały na ludzkie głowy. Na straganach kupisz najsłodsze mango na świecie. I bez względu na to, gdzie pojedziesz, wszędzie zdobędziesz nowych przyjaciół. Będzie do kogo wracać. Wyrak, najmniejszy naczelny ssak świata. I gwiazda Filipin. (Fot. SHUTTERSTOCK) 9 sposobów na tanie Filipiny 1. Nie rozpieszczaj się Białe plaże, drobny piaseczek, ciepłe morze, turkusowy kolor wody. Chciałoby się tu zostać na całe życie... Ale jeśli chcesz oszczędzić, przyjedź na Filipiny tylko na 21 dni. Przy pobytach do trzech tygodni Polaków obowiązuje bowiem ruch bezwizowy. Jeśli chce się zostać dłużej, trzeba płacić. Wiza wyrobiona w Warszawie kosztuje 90 zł, przedłużenie pobytu …

filipiny-359f5b3.jpeg
width: 2000
height: 1499

Wulkan Taal znów aktywny. Na Filipinach odwołano loty i ewakuano tysicące mieszkańców
type: item
date: 2020-01-13T11:04:59.000Z
creator: hannagadomska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: filipiny
subject: Travel
subject: wulkany
description: Obudził się najmniejszy aktywny wulkan świata. 15-kilometrowa chmura dymu sparaliżowała ruch na międzynarodowym lotnisku, a z obawy przed erupcją ewakuowano już tysiące mieszkańców.
encoded: Z wulkanu Taal, położonego na wyspie Luzon, około 60 km od stolicy Filipin, wydobywa się wysoka na ok. 15 km chmura popiołu. Miejscowe drogi, dachy budynków i samochodów pokryte są warstwami popiołu. Świadkowie zdarzenia opowiadają o nagłym wystrzeleniu w niebo chmury dymu, odczuwanych wstrząsach i dudnieniach. View oEmbed on the source website W nocy z niedzieli na poniedziałek zarejestrowano co najmniej 75 wstrząsów sejsmicznych związanych z aktywnością wulkanu. Filipiński Instytut Wulkanologii i Sejsmologii (Philvolcs) ostrzega przed możliwością wystąpienia „wulkanicznego tsunami”. Podniesiono też stan alarmowy w pobliżu wulkanu do poziomu czwartego w pięciostopniowej skali. Poziom piąty jest ogłaszany w trakcie trwania erupcji, co wskazuje na to, że do erupcji może dojść nawet w przeciągu godzin lub dni. View oEmbed on the source website Władze obawiają się, że wybuch zmusi do ucieczki co najmniej 200 tysięcy osób. Cały czas trwa ewakuacja mieszkańców i turystów, a międzynarodowe lotnisko w Manili nie obsługuje wielu lotów. Taal jest najmniejszym aktywnym wulkanem świata, wystaje zaledwie 311 metrów ponad poziom otaczającego go jeziora. W ciąg ostatnich pięciu stuleci zanotowano 33 erupcje. Ostatnia miała miejsce w 1977 roku.

wulkan-taal-znow-aktywny-na-filipinach-odwolano-loty-i-ewakuano-tysicace-mieszkancow3-b846204.jpeg
width: 1024
height: 683

12/2019
type: item
date: 2019-11-28T07:30:00.000Z
creator: Katarzyna Zając
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: australia
subject: brazylia
subject: ekwador
subject: filipiny
subject: hiszpania
subject: hogmanay
subject: sylwester
subject: szkocja
subject: tajwan
description: Jerozolima - skarby Świętego Miasta
encoded: Oddajemy w Państwa ręce kolejne wydanie magazynu National Geographic, wieńczące 20. rok jego obecności na polskim rynku. W tym numerze, tak jak przez wszystkie minione lata, staramy się rejestrować i prezentować Czytelnikom zmiany, jakie zachodzą na świecie. Jesteśmy bowiem świadkami nieprawdopodobnie szybkich przeobrażeń naszej planety. Dotyczy to przede wszystkim najbardziej dziś palących kwestii klimatycznych, ale tez gwałtownego wymierania gatunków czy problemów społeczno-demograficznych. Wszystkie te procesy pokazują współzależności, jakim podlegamy. Żadna społeczność nie jest bowiem wyizolowana wyspa. Doskonale pokazuje to choćby publikowany w tym numerze materiał na temat wykopalisk w Jerozolimie, które mogą prowokować i podgrzewać nastroje w konflikcie arabsko-izraelskim (str. 46), artykuły o zarzadzaniu zagrożonymi parkami narodowymi w krajach Afryki (str. 72.), czy o Himalajach, gdzie odwieczne lodowce ustępują miejsca jeziorom (str. .118). We wszystkich tych przypadkach pozytywne efekty może przynieść jedynie ludzkie współdziałanie, ważenie racji i interesów. Dlatego chcemy Państwa przekonywać do aktywności. Uznania, ze każdy z nas jest częścią globalnych procesów, a jego działanie ma sens. I wreszcie – do empatii i zrozumienia dla Innego. Ponad to w magazynie: E K S P L O R A C J E Kwestia gustu Dlaczego lubimy to, co lubimy? Jak często w wypadku podobnych pytań bywa – odpowiedz nie jest prosta. Oczami Czytelników Kolejna odsłona Wielkiego Konkursu Fotograficznego NG rozstrzygnięta. Publikujemy zwycięskie zdjęcia. R E P O R T A Z E Pod Jerozolima Ziemia Święta to teren ostrego konfliktu, a jego duchowym centrum jest Jerozolima, miasto o wielowiekowej historii święte dla trzech religii. W tej sytuacji pokusa instrumentalizowania archeologii i wykorzystania jej odkryć do wsparcia politycznych roszczeń jest nieodparta. Parki Afryki Jak ratować afrykańskie parki narodowe, zagrożone przez rebeliantów, kłusowników i eksplozje demograficzna? Najnowszy pomysł: z…

national-geographic-12-2019-0f31f8f.jpeg
width: 1029
height: 1500

Wyspa Jednorożców istnieje! Jest w całości nadmuchiwana i bardzo różowa
type: item
date: 2019-11-13T14:03:01.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: aquaparki
subject: filipiny
subject: jednorożec
subject: plaże
subject: Travel
subject: wakacje
subject: Wolny czas
description: Fani jednorożców mają już swoją „Mekkę”. Jest nią park wodny Inflatable Island u wybrzeży Filipin.
encoded: Jednorożce to wymysł ludzkiej wyobraźni pojawiające się w mitach, legendach i powieściach fantasy. Mimo problemów związanych z egzystencją w prawdziwym świecie, jednorożce mają swoją własną wyspę. I to jaką! „Nadmuchiwana Wyspa” znajduje się przy plaży w mieście Olongapo na zachodnim wybrzeżu Filipin, około 130 km od Manili. To największy na świecie pływający park wodny. Zajmuje powierzchnię 3600 metrów kwadratowych, na której znajdują się zjeżdżalnie, skała wspinaczkowa, trampolina, mosty oraz ludzka wyrzutnia. Obok wyspy leży plaża, na której można wylegiwać się na leżakach w cieniu ozdobnych parasoli – wszystko w odcieniach różu i lawendy. Jednorożce utrzymują się z turystyki, dlatego za wizytę na ich wyspie trzeba zapłacić. Godzina na Inflatable Island kosztuje około 30 zł, natomiast dzień z pełnym pakietem atrakcji to koszt około 55 zł. Jeśli wybieracie się na Filipiny, warto odwiedzić to miejsce, zwłaszcza jeśli zależy wam na spektakularnych zdjęciach na Instagramie. Możecie być pewni, że cena zwróci się w lajkach.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2efe8600d031543bc43cf5c42257fef8ec1e58d2-b0d3659.jpeg
width: 2085
height: 1472

Życie na klatce. Poruszający fotoreportaż z Smokey Mountain na Filipinach
type: item
date: 2019-05-13T07:27:04.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: Kultura
subject: Wolny czas
subject: zdjęcia
description: Mariusz Janiszewski sfotografował prawdziwe życie mieszkańców biednej dzielnicy jednego z miast na Filipinach. Pokazuje życie, którego nie znajdziesz w turystycznych ulotkach czy materiałach reklamowych wycieczek.
encoded: Z reguły przed każdym wylotem znacznie wcześniej wiem, jakie tematy chciałbym fotografować. W przypadku Barangay 128 było jednak inaczej. Wybrałem się w to miejsce bez fotograficznych planów. Po prostu chciałem zobaczyć, jak po latach wygląda Smokey Mountain, wielkie wysypisko śmieci zamknięte w połowie lat 90. Powodem tamtej decyzji była tragedia, która odbiła się na świecie szerokim echem. Pod osuwiskami odpadów zginęło wtedy kilkudziesięciu biedaków szukających wśród śmieci czegoś choćby trochę wartościowego. Dziś Smokey Mountain to wielki kopiec porośnięty trawą, na którym gdzieniegdzie stoją małe chatki. Żyjące w nich rodziny uprawiają niewielkie poletka lub wypalają węgiel drzewny. Tuż obok tej góry śmieci wyrosło około 10 kilkupiętrowych bloków – efekt rządowego programu budowy tanich mieszkań. Znaleźli tam schronienie biedacy ze slumsów Smokey Mountain. Ponieważ mieszkania są małe, ciemne i duszne, codzienne życie przeniosło się na klatki schodowe i wewnętrzne tarasy. Atmosferę tego miejsca tworzą wszechobecny hałas bawiących się dzieci, gwar rozmów, odgłosy prac domowych, takich jak pranie czy zmywanie, automaty do gier i drobny hazard – karty czy bingo. Ludzie są tam niezwykle otwarci, zwłaszcza dla osób, które naprawdę chcą ich poznać, a nie traktują jedynie jak obiekty fotograficzne. Dlatego na każdym z pięter czekały mnie miłe niespodzianki. Gromady dzieci zapraszające do zabawy, dorośli częstujący jedzeniem czy chcący sie podzielić łykiem piwa, wszechobecne uśmiechy. Filipińczycy uwielbiają koszykówkę i tatuaże. Jako że tatuaże posiadam, a w kosza gram od małego, mieliśmy uniwersalne wspólne tematy do rozmów. W centrum Barangay 128 jest duże zadaszone pole do gry w koszykówkę, dlatego w czasie pobytu tam tyle samo czasu, co na robieniu zdjęć, spędzałem na boisku. Miałem tam i małe treningi rzutowe z nastolatkami, i poważne mecze z tłumem kibiców. I mam nadzieję, że to nasze otwarcie się na siebie zdołałem pokazać na zdjęciach. Tekst i zdjęcia: Mariusz …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/23cab34cd520ea3c4625632aca34b6bb940f93e5-e02be94.jpeg
width: 1229
height: 817

Ochotnicy do bólu. Kto i dlaczego chce by go torturowano?
type: item
date: 2019-03-21T08:00:00.000Z
creator: Maciej Nikodemski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: amnesty international
subject: ból
subject: chrześcijaństwo
subject: cierpienie
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: islam
subject: kara
subject: Kultura
subject: malezja
subject: manila
subject: Moto
subject: muzułmanie
subject: obrzędy
subject: półwysep arabski
subject: prawo
subject: Technologia
subject: tortury
subject: Travel
subject: wiara
description: Chociaż tortury powszechnie kojarzą się z zadawaniem bólu innym, większość ludzi na świecie umartwia się sama, na własne życzenie.
encoded: Ruben Enaje ukrzyżował się już 27 razy. Na co dzień pracuje na budowie. Kiedyś spadł z dużej wysokości, ale przeżył. Od 1985 r. dziękuje za to Bogu, przykuwając się do krzyża w każdy Wielki Piątek. Oprócz niego w San Pedro Cutud, 80 km na północ od Manili zawisło w kwietniu jeszcze 19 Filipińczyków. Wszyscy byli ochotnikami. – Moje cierpienia nie poszły na marne, bo dzięki nim żona i dzieci mają się dobrze – twierdzi Alex Laranang, który w tym roku ukrzyżował się po raz 14. W pobliskiej Malezji co roku na przełomie stycznia i lutego hindusi przebijają się sztyletami i hakami. Ich pokutno-dziękczynny marsz to punkt kulminacyjny festiwalu Thaipusam. Rytmiczne melodie wprowadzają pokutników w trans uśmierzający ból. Jedni przekuwają sobie języki lub policzki, inni wbijają w plecy wiele haków, na których ciągną pomocników lub dźwigają ważące kilkadziesiąt kilogramów konstrukcje zwane kavadi (brzemię). Są i tacy, którzy robią to wszystko jednocześnie. Cierpią okrutne męki, wierząc, że w ten sposób odpokutują grzechy i zapewnią sobie przychylność bogów. Muzułmanie natomiast okaleczają się podczas święta Aszura, opłakując śmierć wnuka proroka Mahometa Husajna ibn Alego, który w 680 r. zginął w bitwie pod Karbalą (doprowadziła do rozłamu w islamie i podziału na szyitów i sunnitów). Po kilkudniowych uroczystościach pobożni szyici idą boso do meczetów, biczując się pejczami zakończonymi ostrzami. Twierdzą, że dzięki temu głębiej przeżywają męczeństwo potomków Proroka. Największe kontrowersje budzi fakt, że w obrzędzie uczestniczą też dzieci – wierzy się, że rytualne nacięcia je uzdrowią. Te trzy krwawe święta to nie wyjątek – niemal każda religia zaleca, aby jej wyznawcy praktykowali jakąś formę umartwiania się, bo trenowanie ciała dyscyplinuje duszę, tworzy szczególną więź z Bogiem i pozwala wynagrodzić mu popełnione zło. – Cierpienie jest tym, co każdy może ofiarować i co jest „darem z serca” – wyjaśnia prof. Andrzej Szyjewski, antropolog religii z Uniwersytetu Jagielloński…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9511d94acabc6d83ef3a4976a57777ad63722dbd-73d9d68.jpeg
width: 1500
height: 1000

Filipiny: "A więc to tak wyobrażał sobie Eden..."
type: item
date: 2019-01-16T09:00:00.000Z
creator: Jakub Stojek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: archipelagi
subject: filipiny
subject: manila
subject: palawan
subject: Spa
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Wśród tysiąca wysp, raf i bajkowych krajobrazów każdy odnajdzie swój prywatny raj.
encoded: Masz szczęście– mówi mi taksówkarz zaraz po wyjściu z lotniska – że trafiłem właśnie na niego. Po czym wyrywa mi plecak i taszczy go do swojego auta, cały czas powtarzając, że MANILA jest bardzo niebezpieczna. Lot do stolicy Filipin przez Londyn i Hongkong trwał łącznie 14 godzin. Nie mam siły, by protestować. Powietrze jest wilgotne i ciężkie od spalin. Jest tak gorąco, że ubranie już po kilku minutach przykleiło mi się do ciała. Snuję się więc za taksówkarzem skrajem chodnika, przy czym granica między chodnikiem a ulicą jest tutaj bardzo umowna. Samochody jadą to pod prąd, to na skos, to zawracają na środku jezdni. Po chwili zatrzymujemy się pod tanim hotelem Mabini Pension w dzielnicy Ermita. Kierowca wypakowuje mój plecak i, uśmiechając się szeroko, dorzuca do umówionej ceny napiwki za postoje na światłach i rzekomy przejazd szybszą trasą. Próbuję się z nim targować. Z mizernym skutkiem. Cenę zbijam zaledwie o 20 proc. Przed wejściem do hotelu leży martwy karaluch. W holu na ścianach warstwy farby olejnej łuszczą się i opadają na ramy kiczowatych obrazów przedstawiających morze i skały. Recepcjonistka nie zwraca na mnie najmniejszej uwagi, tylko nieruchomo wpatruje się w telewizor. Zagaduję do niej, że dzwoniłem i rezerwowałem pokój. Dziewczyna leniwie wstaje i wertuje księgę gości. Żąda zapłaty z góry i wręcza mi wielki klucz. Od razu polubiłem to miejsce – wygląda jak polskie schroniska młodzieżowe. Czuję się jak w Ameryce Południowej! W tym azjatyckim kraju ulice mają hiszpańskie nazwy, na każdym kroku mijam krzyże i kapliczki, a kościelne dzwony zapraszają na mszę. Stragany z rybami albo gnijącymi bananami stoją na ulicach jeden przy drugim. Tricykle i taksówki zbliżają się z pełną prędkością do chodników, jak gdyby chciały porwać przechadzających się po nich ludzi. Kierowcy dżipnejów – długich jak jamniki dżipów, pełniących funkcję publicznego środka transportu – wystawiają głowy spod masek i zachęcają, żeby się z nimi zabrać. Gwiżdżą i trąbią z zapamiętani…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1a8f2bb1f70d87f671c46d67d5b767ea2236d21c-ca387f5.jpeg
width: 530
height: 355

Krzyżowanie to na Filipinach droga do świętości, ale też show, dość kiczowata i krwawa rozrywka
type: item
date: 2018-03-29T09:03:35.000Z
creator: Michał Lubina
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: wielkanoc
description: Wielkanoc na Filipinach jest zwykle spokojna i radosna... "Jedna ręka, druga, gwóźdź, młotek. Krzyż w górę! Jezus wyje".
encoded: Jęki i ryki W ciało wchodzą 50–70-milimetrowe gwoździe. Przerażona publiczność krzyczy. 10 min i koniec. Rzymianie ściągają Jezusa z krzyża, kładą na nosze, zawożą do szpitala. Następny, proszę. Jezusi znów jęczą z bólu, co świetnie słychać, bo mają przytwierdzone do ciała głośniki. Wokół tłum gotowy do skoku. Czekają w napięciu. Wreszcie można! Ochraniający teren Rzymianie dają znak. Kto żyw, biegnie, gna, pędzi. Potyka się, przewraca, grzęźnie w pyle, zapada się w żwirze. Biegną Filipińczycy, zaraz za nimi turyści. Pędzą z najnowszym sprzętem zachodni dziennikarze. Z aparatami, kamerami, komórkami. W końcu docierają do trzech kolejnych wybrańców leżących już na krzyżach. Każdy chce być jak najbliżej, pstryknąć z najlepszego miejsca, jak najlepiej ująć wielkie gwoździe. Chcą wszyscy, a miejsca mało. Rozpychają się więc. Szturchają. Popychają. Biją. Francuski dziennikarz tłucze się przy ramieniu krzyża z filipińskim. Włoski dostaje w łeb od Rzymianina, bo staranował miejscową fotoreporterkę. Filipińczycy obładowani komórkami krzyczą, że są rodziną, krewnymi. Dziennikarze – że wykonują swoją pracę. Atmosfera napięta do granic możliwości. W końcu wstaje krzyżownik – o którym trochę zapomniano – i oznajmia, że jak się nie uspokoją, to on dziękuje za uwagę, nie przybija się. To działa. Przez chwilę. Bo gdy ochotnik znów się kładzie i oczom widzów ukazują się gwoździe, ponownie zaczynają się przepychanki. W końcu wkraczają Rzymianie. Widać, że swą rolę odgrywają od dawna i do pewnych zachowań już przywykli. Odpychają wszystkich. Spokojnie, ale stanowczo. Następnie w skupieniu, dokładnie wszystko mierząc, zaczynają wbijanie gwoździ. Ryk krzyżowanych nie działa na tłum uspokajająco – przeciwnie, każdy chce uchwycić ten moment. Dopiero wtedy tłum trochę cichnie. Wykorzystują to dziennikarze. Podbiegają do ukrzyżowanych, podsuwają mikrofony pod nos, zadają pytania. „Co czujesz?”. „Jak było?”. „Opisz swoje doświadczenie”. Nie przestają, nawet gdy już krzyż podniesiono. Golgot…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e07d82c6299fdef73c2010162778c23b2dcb53bd-ffe3288.jpeg
width: 4182
height: 2788

Wulkan Mayon coraz bardziej daje o sobie znać. Czy Filipiny czeka kolejny kataklizm?
type: item
date: 2018-01-24T12:26:18.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: erupcja wulkanu
subject: filipiny
subject: wulkany
subject: wybuch
description: 13 stycznia przypomniał o sobie najaktywniejszy wulkan na Filipinach. Od tamtej pory nieustannie wypluwa ze swojego wnętrza popiół, magmę i skały, a to dopiero przedsmak jego siły. Znany ze swojego stożkowego kształtu wulkan Mayon stanowi śmiertelne zagrożenie dla tysięcy mieszkańców prowincji Albay.
encoded: W poniedziałek Filipiński Instytut Wulkanologii i Sejsmologii podniósł alarm do czwartego poziomu (w pięciostopniowej skali) , co oznacza, że w każdej chwili może dojść do erupcji. Alarm wzniesiono po gwałtownej erupcji słyszalnej nawet w pobliskich miejscowościach. Poprzednie erupcje przechodziły dość łagodnie ze sporadycznymi, niewielkimi eksplozjami. Ostatnia groźna erupcja miała miejsce w 2001 roku, gdy Mayon wyrzucił z siebie popiół na wysokość ponad 9 kilometrów. Ten uwielbiany przez turystów i wspinaczy wulkan od pierwszej erupcji w 1616 roku „odzywał się” 58 razy. 4 z tych incydentów miały miejsce w ciągu ostatniej dekady. Najtragiczniejsza erupcja miała miejsce w 1814 roku zabijając 1200 osób. Dla porównania, Wezuwiusz również wybuchł ponad 50 razy w historii. Słynna erupcja, która zabiła 2000 osób i ukryła Pompeje na setki lat pod tonami popiołu wulkanicznego, rozwijała się w podobny sposób - eksplozje, popiół, powietrze uniemożliwiające oddychanie, a na koniec potok piroklastyczny. Ten potok, czyli gwałtowny wybuch, który wysyła popiół, lawę i gaz wulkaniczny, które szybko spływają po stokach wulkanu, jest najbardziej niebezpieczną częścią erupcji. To właśnie (dosłownie) pochowało mieszkańców Pompejów. Mayon może wybuchnąć w podobny sposób. Jak podaje Washington Post, z powodu zagrożenia lokalne władze ewakuowały ponad 34 tysięcy osób. Wulkan znajduje się w Pierścieniu Ognia, czyli w strefie częstych trzęsień ziemi i wybuchów wulkanów. Złożony jest z pasu rowów oceanicznych, łuków wyspowych i aktywnych wulkanów, które niemal nieprzerwanie otaczają Ocean Spokojny. Trudno przewidzieć z jaką siłę będzie miała erupcja, jednak biorąc pod uwagę ostatnie aktywności tego wulkanu, można spodziewać się, że Mayon uwolni cały swój potencjał. Źródło: National Geographic

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f8539efe3ac93b52e48640ea00ebf33e00d3b8e5-0e93b33.jpeg
width: 885
height: 589

10 najchętniej odwiedzanych krajów Azji. Sprawdź, ile kosztują loty
type: item
date: 2016-11-29T09:24:04.000Z
creator: Materiały prasowe
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: azja
subject: chiny
subject: filipiny
subject: indonezja
subject: japonia
subject: podróże
subject: ranking
subject: sri lanka
subject: tajlandia
description: Dowiedz się, z jakim wyprzedzeniem kupić bilet i jakich miesięcy unikać, by nie trafić w sam środek ulewy. Znamy ceny biletów lotniczych!
encoded: Poznaj 10 najchętniej odwiedzanych krajów Azji oraz ceny biletów lotniczych >>>

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b4bb49583e702778bf0e9f47f3e566190ba44cef-3160f9c.jpeg
width: 4000
height: 2670

Chociaż nie brakuje ryb, cierpią głód. Jedno z największych łowisk na świecie o krok od katastrofy
type: item
date: 2016-08-31T12:37:01.000Z
creator: redakcja
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: filipiny
subject: ryby
subject: tuńczyk
description: Kiedyś filipińscy rybacy tuńczyków wracali do domu z dziesiątkami sztuk cennej ryby. Dziś możliwość wykarmienia rodzin to wyłącznie kwestia szczęścia. Spór o Morze Południowochińskie zagraża środowisku wodnemu i dostawom żywności dla milionów ludzi.
encoded: ZOBACZ WSZYSTKIE ZDJĘCIA >>> PUERTO PRINCESA, Filipiny Lata temu Christopher Tubo złowił ważącego prawie 300 kilogramów marlina błękitnego w Morzu Południowochińskim. - Dobrze się tam łowiło – wspomina. Rybacy tuńczyków wracali do domu z dziesiątkami sztuk cennej ryby i sporą porcją innych gatunków. - Teraz już tego nie ma – mówi patrząc w stronę Morza Sulu, filipińskiego morza, w którym łowi od czterech lat. Jego dwie łódki, tradycyjne filipińskie łodzie z pływakiem zwane bancas, dryfują w pobliżu w płytkich wodach, a nowe warstwy farby suszą się na słońcu. Tubo siedzi na drewnianej ławce przed swoim domem, który wznosi się na palach nad zatoką. Jedno z czworga dzieci obejmuje ramieniem jego nogę. Za nimi na sznurze do ubrań trzepoczą rozwieszone koszulki i krótkie spodenki. Spoglądając na żonę Leah i pozostałe dzieci, Tubo mówi: - Teraz możliwość wykarmienia naszych rodzin to tylko i wyłącznie kwestia szczęścia. 320 tysięcy rybaków Tubo mieszka w Puerto Princesa, liczącym 255 tysięcy mieszkańców mieście na wyspie Palawan, na długim paśmie nad Morzem Sulu z Archipelagiem Filipińskim na wschodzie oraz kwestionowanym Morzem Południowochińskim na zachodzie. Jest jednym z prawie 320 tysięcy rybaków na Filipinach, którzy tradycyjnie utrzymują się z połowów w Morzu Południowochińskim – i jako jeden z wielu teraz musi łowić w innych wodach ze względu na narastającą ingerencję Chin. Mniej więcej w 2012 roku Chiny przyjęły bardziej asertywne stanowisko w kwestii długoletniego sporu terytorialnego o morze, zaczęły budować bazy wojskowe na będących przedmiotem sporu wyspach i coraz częściej używają swojej straży przybrzeżnej, by zastraszać rybaków z innych państw. Po tym jak chiński okręt straży przybrzeżnej zaatakował łódź rybacką jego przyjaciela armatkami wodnymi, Christopher Tubo przestał łowić w Morzu Południowochińskim. Pełna wersja artykułu znajduje się tutaj.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/31f77c125f57a96aa57b7c55b6bdf715ccbc0d76-49fbdc9.jpeg
width: 1900
height: 1267

Czekoladowe wzgórza Filipin
type: item
date: 2015-08-06T09:20:00.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: filipiny
description: Jest ich prawie 1780 na powierzchni 50 km kw. Znajdują się na Filipinach w prowincji Bohol. Są tak idealnie stożkowate, że wydają się nierealne, jakby ktoś usypał je celowo, żeby stworzyć atrakcję, która przyciągnie na Filipiny miliony turystów.
encoded: Wzgórza mają od 30 do 120 metrów wysokości i są porośnięte trawą, która wysycha na brązowo, stąd ich nazwa. Z ich powstaniem wiąże się wiele legend jedna z nich mówi, że nieśmiertelny Arogo, gigant o niezwykłej mocy zakochał się śmiertelnej Aloyi. Jej śmierć spowodowała wielką rozpacz giganta, którego łzy, a nie mógł przestać płakać po stracie ukochanej, wyschły w kształt owych właśnie stożków. Geologiczne wyjaśnienie jest mniej romantyczne, choć naukowcy do dziś spierają się, jak właściwie powstały te formy, zwane mogotami. Wiadomo, że woda rozpuszczała wapienne skały zbudowane z koralowców przez miliony lat, ale dlaczego wyrzeźbiła je akurat w takie a nie inne kształty pozostaje wielką tajemnicą natury.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/28ac656c073ed1217f8c0db50cf65a3eacab8079-f20edd6.jpeg
width: 1000
height: 667