Wodzowie z rogami i tajemniczy metal. Oto, co odkryli badacze w figurkach z Sardynii
Są sugestywnie wykonane. Ukazują wodzów i wojowników z hełmami zdobionymi rogami, ale też zwierzęta i łodzie. Zagadkowe metalowe figurki z Sardynii były przed dziesiątki lat dla archeologów enigmą. Sugerowano ich powiązania ze Skandynawią. Teraz dowiedzieliśmy się, jak te artefakty sprzed blisko 3 tys. lat powstały.
Od epoki brązu w XVII stuleciu aż do epoki żelaza w III wieku p.n.e. na Sardynii kwitła społeczność kultury nuragijskiej. Ludzie ci wznosili liczne kamienne budowle w formie wież. Do dziś zachowało się kilka tysięcy z nich. Na temat tej cywilizacji nie zachowały się żadne teksty źródłowe, dlatego jest ona dla nas tajemnicza. Jedną z zagadek są niewielkie figurki, tzw. bronzetti, wykonane z brązu. Znajdywane są głównie w świątyniach. Do teraz nie było jasne, skąd pochodziły surowce, z których je wykonano. W poszukiwaniu źródeł produktów Brąz jest stopem metali: miedzi i cyny. Aby dowiedzieć się, skąd pochodzą surowce użyte do wykonania figurek naukowcy zastosowali nową metodę naukową. Porównali izotopy miedzi, cyny, ołowiu i rzadszego izotopu osmu, aby uzyskać jaśniejszy obraz pochodzenia metali. W ten sposób eksperci z Centrum Archeometrii Curt-Engelhorn w Mannheim w Niemczech rozwiązali jedną z zagadek. Wnioski opisali z badaczami z innych ośrodków w Danii i we Włoszech na łamach czasopisma „PLOS One”. „Zakupy” z dalekich krain – Wyniki pokazują, że bronzetti wykonywano głównie z miedzi pochodzącej z Sardynii, czasami zmieszanej z miedzią z Półwyspu Iberyjskiego (obecnie Hiszpania i Portugalia) – mówi dr Daniel Berger z Centrum Archeometrii Curt-Engelhorn, który opracował nową metodę badawczą. Kiedyś przypuszczano, że surowce mogły wywodzić się z obszaru Lewantu, ale nie ma na to żadnych fizykochemicznych dowodów. Interesujące jest to, że chociaż Sardynia posiada lokalne źródła cyny i ołowiu, nie były one wykorzystywane w do produkcji figurek. Cyna używana do produkcji brązu musiała być – z jakiegoś powodu – importowana prawdopodobnie z Półwyspu Iberyjskiego. W ocenie badawczy świadczy to o tym, że Sardynia była centralnym punktem handlu metalem w epoce brązu. Skandynawskie powiązania? – Kształt i wykonanie figur wpisują się w kulturę materialną tego okresu, a jednocześnie zawierają one cechy stylistyczne, które wydają się nam zadziwiająco podobne do tych w południowej Skandynawii – uważa dr Wrobel Nørgaard z Moesgaard Museum w Danii. Wskazuje przedstawienia wojowników w hełmach z rogami na skandynawskich petroglifach. Kultowe hełmy z rogami, znane ze stanowisk archeologicznych w Viksø, Kallerup, Grevensvænge i Tanum, występują również na Sardynii. – Dzięki nowej wiedzy o pochodzeniu metalu, z którego wykonano te figury, jesteśmy teraz o krok bliżej do zmapowania powiązań między Sardynią a Skandynawią – dodała. Chociaż w przypadku analiz fizykochemicznych i ich składu – takich powiązań nie widać. Musimy poczekać na dalsze analizy. Źródło: PLOS One Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Nowa twarz Matki Bożej poruszyła Hiszpanię. Wierni mówią o nieudanej operacji plastycznej
Nowy wygląd jednej z najważniejszych figur sakralnych w Hiszpanii wywołał burzę emocji. Wierni płaczą, protestują i porównują Madonnę do ofiary nieudanej operacji plastycznej. Co poszło nie tak?
Spis treści: Nowy wygląd Maryi oburzył wiernych Duchowy symbol Sewilli W Sewilli doszło do kryzysu, który poruszył niemal całą Hiszpanię. Chodzi o jedną z najsłynniejszych figur sakralnych w kraju – XVII-wieczną Matkę Bożą Macarena, znaną także jako Nuestra Señora de la Esperanza. Po przeprowadzeniu rutynowej renowacji figura natychmiast wywołała falę protestów, łez i oburzenia. Nowy wygląd Maryi oburzył wiernych Renowacja figury trwała zaledwie pięć dni. Prace miały zapewnić „oczyszczenie” i „zachowanie wartości artystycznej i duchowej”, jednak efekt zwiódł wiele osób. Okazało się, że zmieniono odcień skóry Maryi, a na jej twarzy pojawiły się nowe, nienaturalnie długie rzęsy. Wierni uznali, że Madonna straciła swoje matczyne spojrzenie. Niektórzy porównali efekty renowacji do nieudanej operacji plastycznej. Bractwo Macarena, od wieków opiekujące się figurą, znalazło się pod ogromną presją. W nocy z poniedziałku na wtorek, po dziewięciogodzinnych obradach, opublikowano oficjalne oświadczenie z przeprosinami „za moralne i dewocyjne szkody”. W oświadczeniu podkreślono, że prace prowadził prof. Francisco Arquillo Torres z Uniwersytetu w Sewilli. To on opracował raport obejmujący 11 punktów wymagających interwencji konserwatorskiej. Zgodnie z dokumentacją, nie planowano żadnych drastycznych zmian w wyglądzie Maryi. Z powodu kontrowersji figura szybko przeszła dwie nieoficjalne „mikrorestauracje”. Najpierw skrócono rzęsy, a następnie próbowano odwrócić cieniowanie skóry. Bazylikę kilkukrotnie zamykano, by uniknąć kolejnych protestów. Pomimo starań, wielu wiernych nadal twierdzi, że Maryja „nie przypomina tej, z którą dorastali”. Duchowy symbol Sewilli Na pomoc wezwano specjalistów z Andaluzyjskiego Instytutu Dziedzictwa Historycznego (IAPH). Mają ocenić bieżący stan figury i opracować plan ewentualnej rekonstrukcji pierwotnego wyglądu. Do konsultacji nieformalnie włączono także uznanych hiszpańskich konserwatorów zabytków. Nuestra Señora de la Esperanza to dla mieszkańców Andaluzji symbol lokalnej duchowości, kultu maryjnego i dziedzictwa kulturowego. Co roku w Wielkim Tygodniu figura bierze udział w procesjach, które przyciągają tłumy z całego świata. W Sewilli jest traktowana niemal jak członek rodziny. Dla wielu mieszkańców to najważniejszy symbol miasta. Właśnie dlatego ingerencje w jej wygląd to kwestie nie tylko estetyczne, ale też tożsamościowe i religijne. To już kolejny raz, gdy w Hiszpanii dochodzi do konfliktu między sztuką a sacrum. W 2024 roku kontrowersje wzbudził oficjalny plakat z okazji Wielkiego Tygodnia. Grafika przedstawiała realistycznego, zmysłowego Chrystusa na czerwonym tle. Projekt wywołał wówczas głośną dyskusję o tym, gdzie kończy się artystyczna ekspresja, a zaczyna obraza uczuć religijnych. Źródło: El Pais Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Ślady przeszłości w Ukrainie. Archeolodzy odkryli gliniane figurki z epoki żelaza
We wsi Kryłos w zachodniej Ukrainie archeolodzy odnaleźli gliniane figurki przedstawiające byki. Analiza wykazała, że artefakty z gliny powstały ok. 2500 lat temu.
Spis treści: Gliniane figurki odkryte w zachodniej Ukrainie Jaką funkcję pełniły artefakty? Ślady kultury scytyjskiej Każde odkrycie archeologiczne w Ukrainie po 24 lutego 2022 roku, gdy Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na ten kraj, ma zupełnie inny wymiar. To nie tylko światło na przeszłość Ukrainy, ale także ratowanie jej dziedzictwa, które od wybuchu wojny jest nieprzerwanie niszczone. Co więcej, wyniki badania, którego wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Antiquity”, pokazują, że zabytki Ukrainy są niszczone przez wojska rosyjskie w tempie niespotykanym od II wojny światowej. Gliniane figurki odkryte w zachodniej Ukrainie Właśnie dlatego archeologia na terenach Ukrainy jest dzisiaj niezwykle ważna, bo stanowi swoiste potwierdzenie wielowiekowej historii i dziedzictwa naszego wschodniego sąsiada. We wsi Kryłos w obwodzie iwanofrankiwskim na zachodzie Ukrainy, w rejonie halickim, archeolodzy odkryli figurki z gliny, które przedstawiały byki. To regon, w którym w przeszłości odkryto wiele stanowisk archeologicznych, a także zabytków z okresów sięgających starożytności. Miejsce to jest również naznaczone straszną i trudną historią II wojny światowej. W latach 1943–1944 podczas rzezi wołyńskiej nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 10 Polaków. – „Pracowaliśmy w pobliżu wału obronnego we wsi Kryłos, w pobliżu Komnat Metropolitalnych. Spodziewaliśmy się znaleźć fragmenty z okresu książęcego, ale zamiast tego natknęliśmy się na warstwę kulturową z wczesnej epoki żelaza. Znaleźliśmy dwie gliniane figurki byków, które świadczą o kulcie rolniczym tamtych czasów – mówi ukraiński archeolog Andrii Fihol w rozmowie z Ukrinformem. Jaką funkcję pełniły artefakty? Fihol zwraca uwagę na to, że ludzie wówczas przede wszystkim odwzorowywali otaczającą ich rzeczywistość. Tworzyli dzieła na podstawie tego, co znali, co było częścią ich życia. Nie wiadomo, czy figurki miały wartość kultową lub rytualną. Prawdopodobnie były po prostu efektem artystycznej ekspresji lub formą dziecięcej zabawki. Obok figurek znajdowało się również koło od pradawnego wozu, który mógł pochodzić z IX lub X wieku p.n.e. – Epoka żelaza jest w dużej mierze związana ze Scytami, którzy stworzyli swoją kulturę już w VII wieku p.n.e. na ziemiach Ukrainy. Większość artefaktów nawiązuje do ich rzemiosła kowalskiego z V–III wieku p.n.e. – napisali w oświadczeniu badacze. Odkrycia te zostaną przekazane do zbiorów Muzeum Historii Starożytnego Halicza. Epoka żelaza, z której pochodzą figurki byków, to okres w dziejach ludzkości następujący po epoce brązu. Żelazo stało się wówczas głównym surowcem do wytwarzania narzędzi. Ślady kultury scytyjskiej Na terytorium Ukrainy epoka żelaza rozpoczęła się XII wieku p.n.e. W regionie halickim odkrywano jednak w przeszłości artefakty znacznie późniejsze. Najstarsze to ślady kultury z ok. 5500 r. p.n.e. To pokazuje, że obszar ten był zamieszkiwany przez blisko 7000 lat. Najwięcej znalezisk ma związek ze Scytami. To koczowniczy lud pasterzy i wojowników konnych, których bała się niemal cała Eurazja. Udało im się podbić Wielki Step. Nie pozostawili po sobie pisma, ale ich kulturę bardzo często opisywali starożytni kronikarze, również rzymscy. Lud ten wyróżniał się przede wszystkim niezwykłymi umiejętnościami w sztuce wojennej i jeździeckiej. W okresie od VII wieku do III wieku p.n.e. Scytowie zamieszkiwali północne obszary Morza Czarnego. Wojownicy ci mieli pić krew pierwszego zabitego przeciwnika. Krwią również mieli pieczętować zawierane przymierza. Wiadomo, że Scytowie pojawiali się także na ziemiach polskich. Przez lata archeolodzy uważali, że ich obecność na naszych terenach wiązała się z grabieżami. Jednak ślady znalezione m.in. we wsi Chotyniec w województwie podkarpackim sugerują, że ludzie ci w niektóre rejony Polski zamieszkiwali. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wygląda jak nie z tego świata. Polscy archeolodzy odkryli w Kuwejcie zagadkową figurkę sprzed ponad 7 tys. lat
Nienaturalnie wydłużoną czaszkę, skośne oczy i płaski nos posiada główka glinianej figurki sprzed ponad 7 tysięcy lat, którą odkryła kuwejcko-polska misja archeologiczna w Kuwejcie. To pierwsze takie znalezisko w Zatoce Perskiej. Zagadkowy przedmiot przywieziono z miejsca odległego o kilkaset kilometrów.
Spis treści: Figurka jak nie z tego świata Czym była zagadkowa figurka? Skąd pochodzą artefakty odkrywane w Bahrze 1? Do znaleziska doszło na stanowisku archeologicznym Bahra 1 w północnym Kuwejcie, w rejonie Al-Subiyah. Jest to jedna z najstarszych i największych znanych pradziejowych osad na Półwyspie Arabskim. Istniała w połowie VI tysiąclecia p.n.e., czyli ok. 7500 lat temu. Naukowcy z Polski i Kuwejtu prowadzą tam badania od 2009 roku. Ten sezon przyniósł niespodziewane odkrycie. Figurka jak nie z tego świata W czasie tegorocznych wykopalisk archeolodzy znaleźli małą, precyzyjnie wykonaną główkę glinianej figurki. Uwagę zwracają jej charakterystyczne cechy: nienaturalnie wydłużona czaszka, skośne oczy i płaski nos. Archeolodzy przypuszczają, że na głowie figurki mogła znajdować się jeszcze „peruka” wykonana z innego materiału. Włosy oddawano, nakładając ciemną masę bitumiczną. Jak informują archeolodzy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, tego rodzaju zabytki znajdowano wcześniej w Mezopotamii, zarówno w grobach, jak i w osadach. Ale znalezisko ze stanowiska archeologicznego Bahra 1 jest pierwszym tego typu obiektem odkrytym w regionie Zatoki Perskiej. Badania prowadzone są we współpracy z kuwejcką Narodową Radą Kultury, Sztuki i Literatury (NCCAL). Czym była zagadkowa figurka? Niestety, figurka nie zachowała się w całości. Mimo poszukiwań archeologom nie udało się znaleźć jej tułowia. – Obecność tej figurki na naszym stanowisku stawia intrygujące pytania o jej przeznaczenie oraz symboliczne, a być może rytualne znaczenie, jakie mogła mieć dla społeczności zamieszkującej tę osadę – mówi kierownik ekspedycji ze strony polskiej prof. Piotr Bieliński. Tegoroczny sezon odbył się pod kierunkiem dr Agnieszki Pieńkowskiej z CAŚ UW. – Miejsce, gdzie [figurka – przyp. red.] została odkryta wydaje się być obszarem tuż poza główną zabudową osady, gdzie widać ślady rozmaitej działalności – przygotowywania posiłków, obróbki muszli – na stanowisku działał warsztat paciorkarski – dodaje w rozmowie z National Geographic Polska uczestniczka badań Agnieszka Szymczak z CAŚ UW. Oznacza to – jej zdaniem – że nie był to obszar związany z kultem. – Jednocześnie znajduje się tam stosunkowo dużo przedmiotów, które mogły być drobnymi ozdobami osobistymi, a takie z natury mają w społecznościach prehistorycznych (i nie tylko) bardzo silne znaczenie symboliczne – dodała. Według niej wydłużony kształt czaszki nie tylko mógł pełnić praktyczną funkcję – na przykład w celu umocowania „peruki”. Są też przesłanki wynikające z analiz szczątków ówcześnie żyjących ludzi, że wówczas praktykowano modyfikacje czaszek. Polegała na opasaniu głów noworodków w taki sposób, aby wydłużyć czoło i górną część czaszki. – Nie był to jednak zwyczaj powszechny, lecz zapewne zarezerwowany dla wybranej grupy ludzi. Znów, brak nam źródeł, by móc bardziej precyzyjnie określić ich status – zaznaczyła Szymczak. Skąd pochodzą artefakty odkrywane w Bahrze 1? Zagadkowej figurki nie wytworzyła lokalna społeczność. Przywieziono ją z obszaru Mezopotamii, odległego od Bahry 1 o około 200–300 km. Archeolodzy znają kompletne egzemplarze podobnych dzieł sztuki, dlatego są w stanie zrekonstruować fragmentaryczne zabytki tego typu. Z główką z Bahry 1 jest jednak pewien problem. Wiadomo, że figurki mogły przedstawiać zarówno mężczyzn, jak i kobiety, ale nie da się tego stwierdzić w przypadku nowo odkrytego zabytku, bo główka nie posiada rozstrzygających cech płciowych. W tym roku archeolodzy dokonali też ważnego odkrycia związanego z produkcją naczyń ceramicznych. Od rozpoczęcia badań na stanowisku Bahra 1 odkrywano dwa typy naczyń: importowaną ceramikę związaną z kulturą Ubaid oraz zupełnie odmienną ceramikę, tzw. Coarse Red Ware , znaną również z innych stanowisk archeologicznych z tego okresu na Półwyspie Arabskim. Ten drugi rodzaj wyrobów uważano za lokalny, ale brakowało na to dowodów. Kluczowym odkryciem było odnalezienie niewypalonego glinianego naczynia w Bahrze 1. Dodatkowe analizy wykonane przez dr hab. Annę Smogorzewską z Wydziału Archeologii UW potwierdziły, że Bahra 1 to najstarsze znane miejsce produkcji ceramiki w regionie Zatoki Perskiej. Źródło: Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
W ukraińskiej jaskini odkryto figurki należące do pradawnej kultury. Tajemnicze artefakty mają ponad 5000 lat
Archeolodzy odnaleźli pięć glinianych figurek, które przedstawiały kobiety. Naukowcy twierdzą, że należały do kultury Cucuteni-Trypole i mają ok. 5000 lat. Prawdopodobnie zostały złożone w ramach tajemniczego rytuału.
W tym artykule: Jaskinię odkryto już w XIX wieku Figurki wykorzystywano podczas tajemniczych rytuałów Ludzie z kultury Cucuteni-Trypole zakładali olbrzymie osady W ukraińskiej gipsowej jaskini Werteba, która znajduje się w obwodzie tarnopolskim, badacze odnaleźli pięć kobiecych figurek. Archeolodzy ustalili, że mają one ponad 5000 lat i należały do kultury Cucuteni-Trypole. Badania z 2014 roku wykazały, że stanowisko archeologiczne Talianki (obwód czerkaski) było w epoce miedzi największą osadą neolitycznej Europy. Jaskinię odkryto już w XIX wieku Odkrycia dokonali w marcu 2023 roku archeolodzy z Muzeum Regionalnego w Borszczowie. Badania odbywały się, pomimo że kraj od 24 lutego 2022 roku zmaga się z rosyjską inwazją. Najnowszymi wykopaliskami kierował Mykhailo Sokhatskyi, badacz kultury Cucuteni-Trypole i dyrektor muzeum. Archeolodzy odnaleźli w sumie pięć glinianych figurek, które zostały ukryte w nieznanym wcześniej otworze w ścianie jaskini. Werteba została odkryta przypadkiem w 1822 roku. W XIX wieku odkryto pierwsze ślady pradawnej kultury, która kształtowała się na terenach dzisiejszej Ukrainy. Jaskinia składa się z wielu wąskich i rozgałęzionych korytarzy, które mogą mieć nawet 8 km długości. W przeszłości odnaleziono tu ponad 1000 ozdobnych naczyń ceramicznych oraz pozostałości neolitycznych artefaktów. Badacze znaleźli również narzędzia krzemienne, a także inne gliniane figurki, które przedstawiały ludzkie postacie. Figurki wykorzystywano podczas tajemniczych rytuałów Wiele przedmiotów ukryto w trudno dostępnych miejscach jaskini. Naukowcy twierdzą, że artefakty były zbierane w jaskini przez ponad 1000 lat i pochodziły z okresu od 3870 do 2710 r. p.n.e. Już w przeszłości pojawiały się teorie, że Werteba była miejscem kultu i tajemniczych rytuałów. Jaskinia straciła na znaczeniu ok. 2500 r. p.n.e. Ma to związek prawdopodobnie z upadkiem lokalnych populacji rolniczych. Archeolodzy odnaleźli glinianą figurkę, która przedstawia prehistoryczne bóstwo Niezwykle rzadką figurkę znaleziono w niemieckiej Bawarii. Naukowcy uważają, że to bogini wody z epoki żelaza. Figurki odnalezione w tym roku zostały przez archeologów określone jako totemy. Prawdopodobnie używano ich podczas świętych rytuałów. Ukraińscy badacze twierdzą, że artefakty mogły być składane w jaskini, aby prosić o bezpieczeństwo i ochronę bogów. Otwór, w którym umieszczono posążki, został dodatkowo zabezpieczony specjalną pieczęcią, którą wykonano z kłów dzika. Badacze przyznają, że nie spotkali się wcześniej z taką praktyką w Europie. W miejscach związanych z kulturą Cucuteni-Trypole odnajdywano wprawdzie szczątki dzików, ale były to niezwykle rzadkie znaleziska. Kły dzika najczęściej odkopywano w grobowcach. Podczas rytuałów używano kości zwierząt udomowionych, takich jak psy, owce, kozy lub krowy. Ludzie z kultury Cucuteni-Trypole zakładali olbrzymie osady Kultura Cucuteni-Trypole zwana jest również kulturą ceramiki malowanej. Badania wykazały, że największe osady w dzisiejszej Ukrainie mogły być zamieszkiwane nawet przez 30 tys. mieszkańców. Dowody archeologiczne wskazują, że siedliska złożone były z prostokątnych i długich budynków z glinianymi ścianami. Budynki wsparto na masywnych słupach. Wśród budynków identyfikowano warsztaty. Oznacza to, że społeczności te zajmowały się rzemiosłem. Kultura ta dominowała na dużym obszarze Europy Wschodniej w okresie późnego neolitu i epoki miedzi, w latach 6000–2750 p.n.e. Ludzie z kultury Cucuteni-Trypole trudnili się również rolnictwem, a także hodowlą zwierząt. Co ciekawe, ich osady zazwyczaj istniały zaledwie 60–80 lat. Po tym czasie były palone, co prawdopodobnie było elementem ich kultury. Do tej pory nie wyjaśniono jednak, co oznaczał ten zwyczaj. Właśnie dlatego nowe odkrycia mogą rzucić nowe światło na tajemnice kultury ceramiki malowanej. Źródło: Arkeonews. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Słynne rzeźby świata. Najstarsza figura powstała nawet 300 tysięcy lat temu
W starożytności rzeźbiarstwo było jedną z najważniejszych dziedzin artystycznych. W tym okresie powstało wiele figur i posągów, które stanowią przykład monumentalnych dzieł sztuki. Słynne rzeźby zdobią dziś wnętrza świątyń i budynków, a także znajdują się w najważniejszych muzeach na świecie.
W tym artykule: Rzeźbiarstwo jest najstarszą z dziedzin sztuki Najstarsze rzeźby na świecie Wenus z Willendorfu jest najbardziej znaną rzeźbą prehistoryczną Najsłynniejsze rzeźby okresu starożytności Nike z Samotraki i Wenus z Milo to najsłynniejsze rzeźby przedstawiające boginie Najsłynniejsze rzeźby nowożytności i XIX wieku Nie wiadomo dokładnie, jak wyewoluowała ludzka potrzeba sztuki i estetyki. Niektóre teorie głoszą, że podstawowe preferencje estetyczne Homo sapiens pojawiły się w celach przetrwania oraz zwiększenia sukcesu reprodukcyjnego. Dowodem może być fakt, że najstarsze rzeźby na świecie przedstawiają kobiety, które mają widocznie zarysowane kształty, a niektóre figurki różnią się proporcjami. Rzeźbiarstwo jest najstarszą z dziedzin sztuki Człowiek dążył bowiem do ukazania piękna w swojej istocie. Wraz z rozwojem naszego gatunku, ta estetyczna właściwość bytu stale się rozwijała. Arystoteles głosił, że piękno opiera się na wielkości, ładzie i proporcjach, jest doskonałością. Pięknem również jest „wszystko to, co będąc dobrem jest przyjemne, oraz to, co jest przyjemne dla wzroku i słuchu”. Św. Tomasz z Akwinu uważał, że „piękne są te rzeczy, które oglądane podobają się”. Z kolei francuski socjolog Pierre Bourdieu trafnie stwierdził, że piękno rozumiane jako to, co nam się podoba, to tylko społeczna iluzja lub wytwór socjalizacji i „wyrafinowanej polityki smaku”. Sztuka prehistoryczna to nie tylko rysunki naskalne. Jak wyglądała twórczość w okresie paleolitu i neolitu? Sztuka prehistoryczna – nieważne, czy mówimy o malarstwie naskalnym, czy o rzeźbie – była dowodem na rozwój duchowości człowieka. Łączona z obrzędami religijnymi, z płodnością, a n... Nie zmienia to jednak faktu, że potrzeba sztuki znalazła swoje odzwierciedlenie w wytworach człowieka. Uważa się, że to właśnie rzeźbiarstwo jest najstarszą z dziedzin sztuk plastycznych. Jego historia sięga czasów paleolitu. Naukowcy uważają, że figurka o ludzkich kształtach – Wenus z Tan-Tan, która została odnaleziona w 1999 roku w Maroku – jest jedną z pierwszych na świecie rzeźb wytworzonych przez człowieka. Najstarsze rzeźby na świecie Figurkę znaleziono na północnym brzegu rzeki Draa w pobliżu miasta Tan-Tan. Odnalazł ją niemiecki archeolog Lutz Fiedler. Ma zaledwie 6 centymetrów długości. wykonano ją z kwarcytu i pomalowano czerwoną ochrą. Badacze stwierdzili, że powstała ok. 300–500 tysięcy lat temu. Posążek nie ma głowy. Trudno również określić dokładnie jego płeć. Wielu naukowców uważa, że to najwcześniejsze w historii przedstawienie ludzkiego kształtu. Chociaż część badaczy podejrzewa, że rzeźba może być naturalnym tworem, który powstał na skutek erozji kamienia. Innym przykładem Wenus paleolitycznej jest Wenus z Berechat Ram. To drobna figurka o długości ok. 35 mm, którą w 1981 roku odnaleziono na wzgórzach Golan, znajdujących się na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu. Wykonano ją z wulkanicznego tufu. Na jej powierzchni widać co najmniej trzy rowki, które wykonano przy użyciu ostrego kamienia. Badacze uważają, że wgłębienia te miały symbolizować kark i ramiona postaci, a ślady te ewidentnie dowodzą, że zostały stworzone przez człowieka. Naukowcy twierdzą, że powstała co najmniej 230 tys. lat p.n.e. Eksperci zwracają uwagę, że przy założeniu, że posążek przedstawia kobiecą figurę, byłaby to najstarsza w historii rzeźba. Prawdopodobnie została wykonana przez przedstawiciela Homo erectus. Wenus z Willendorfu jest najbardziej znaną rzeźbą prehistoryczną Jednak najsłynniejszą rzeźbą z okresu prehistorycznego jest niewątpliwie Wenus z Willendorfu. Ta mierząca nieco ponad 11 cm figurka jest zarazem najlepszym przykładem paleolitycznej rzeźby, która przedstawia postać kobiecą. Została znaleziona w 1908 roku w pobliżu miejscowości Willendorf w Austrii. Odkrywcą był Johann Veran, który był robotnikiem podczas ówczesnych prac drogowych. Została później zidentyfikowana i opisana przez Josepha Szombathy’ego. Uczony stwierdził, że figurka pochodzi z okresu oryniackiego i wyrzeźbiono ją z kamienia kredowego. Wenus została pomalowana czerwoną ochrą. Stworzono ją prawdopodobnie ok. 28–30 tys. lat p.n.e. Wyraźnie widać, że przedstawiona postać ma kręcone włosy, pokaźne piersi, brzuch i uda. Eksperci zgodnie podkreślają, że reprezentowała kanon piękna ówczesnych społeczeństw. Zaokrąglona sylwetka miała świadczyć o wysokim statusie społecznym, zamożności, a także płodności. Najsłynniejsze rzeźby okresu starożytności Rzeźbiarstwo stało się jedną z najważniejszych dziedzin sztuki w okresie starożytnym. Artyści tworzyli posągi i figury, które przedstawiały bogów, władców, filozofów, a także sceny narracyjne i symbole religijne. Rzeźby pełniły funkcje zarówno dekoracyjne, reprezentacyjne, estetyczne, jak i propagandowe i dydaktyczne. Najważniejszym ośrodkiem kulturowym, w którym rozwinęła się sztuka rzeźbiarska, była Grecja. To właśnie tutaj powstała jedna z najsłynniejszych rzeźb w historii – Wenus z Milo. Posąg został znaleziony przez greckiego farmera Jorgosa w 1820 roku w okolicach teatru na terenie akropolu w Adamas, w głównym porcie wyspy Milos. Statua została wykonana z marmuru paryjskiego. Ma 2,02 metra wysokości. Przedstawia półnagą boginię Wenus, która w mitologii rzymskiej utożsamiana była z Afrodytą. Reprezentowała miłość, wiosnę i roślinność. Nie wiadomo dokładnie, kto jest autorem rzeźby. Prawdopodobnie powstała ok. 130–100 r. p.n.e. Posągowi brakuje lewej i znacznej części prawej ręki. Historycy sztuki uważają, że w przeszłości w lewej dłoni trzymała jabłko, a kończyna była wsparta na kolumnie, która podtrzymywała jej ciężar. Od 1821 roku znajduje się w paryskim Luwrze. Nike z Samotraki i Wenus z Milo to najsłynniejsze rzeźby przedstawiające boginie Kolejną słynną rzeźbą starożytną jest Nike z Samotraki. To jedna z najbardziej znanych na świecie posągów z okresu hellenistycznego. Wykonana z marmuru rzeźba powstała około 190 r. p.n.e. Przedstawia boginię Nike, która według mitologii greckiej była uosobieniem zwycięstwa. Badacze ustalili, że figura oryginalnie była częścią znacznie większego pomnika. Niestety, w niewyjaśnionych okolicznościach została zniszczona lub nie przetrwała próby czasu. Najprawdopodobniej była jednym z fragmentów świątyni na cześć greckich bogów. Budynek miał upamiętniać zwycięstwo Rodyjczyków nad Seleucydami w 190 r. p.n.e. Rzeźba od 1884 roku znajduje się w Luwrze w Paryżu. Najsłynniejsze rzeźby nowożytności i XIX wieku Mówiąc o najsłynniejszych rzeźbach świata, nie sposób nie wspomnieć o Dawidzie. Rzeźba autorstwa Michała Anioła przedstawia biblijnego Dawida, który znajduje się chwilę przed walką z Goliatem. To, obok Piety, jedno z największych i najbardziej rozpoznawalnych dzieł, które wykonał ten renesansowy artysta. Posąg ma ponad 5 metrów wysokości i został wykonany z marmuru. Krytycy podkreślali niezwykłą staranność przedstawienia ludzkiego ciała. Myśliciel Auguste’a Rodina to niewątpliwie jedno z najsłynniejszych dzieł XIX wieku. Rzeźba wykonana w 1880 roku z brązu i marmuru przedstawia zamyślonego mężczyznę, który zmaga się z trudną sprawą. Wizerunek ten stał się na tyle rozpoznawalny, że doczekał się wielu odniesień w późniejszej kulturze. Rodin oparł tematykę swojej pracy na „Boskiej komedii” Dantego. XIX wiek należał również do Rafaella Montiego. Włoski rzeźbiarz wydał na świat monumentalne dzieło zatytułowane „Kobieta w welonie". Posąg powstał w 1860 roku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jak powstaje ceramika? Nie święci garnki lepią
Sztuka ceramiki, nawet uprawiana na poziomie amatorskim, wymaga od adepta olbrzymiej pokory i cierpliwości. Jak powstaje ceramika – o tym piszemy poniżej.
W tym artykule: Jak powstaje ceramika – surowce Jak powstaje ceramika – procesy fizyczne i chemiczne Ceramika – zastosowania Najstarsza ceramika Jak powstaje ceramika w pracowni Ceramika, biskwit i szkliwienie Ceramika zbliża ludzi Ceramika to z definicji wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia uformowanej gliny. Słowo pochodzi od greckiego keramos, oznaczającego glinę. Najstarsze znalezione wyroby ceramiczne datuje się na 24 tys. lat p.n.e. Poniżej wyjaśniamy, jak powstaje ceramika. Jak powstaje ceramika – surowce Klasyczny proces produkcji ceramiki obejmuje kilka etapów. Najważniejsze z nich to: wymieszanie surowców, formowanie, wysuszenie, wypalenie (jednokrotne lub wielokrotne). Podstawowym materiałem do produkcji klasycznej ceramiki jest glina. Zawiera ona przede wszystkim z minerały ilaste, kwarc, skalenie i substancje koloidalne. Do ręcznego formowania wyrobów ceramicznych używane są wysokoplastyczne i plastyczne gliny biało oraz barwnie wypalające się. Znane są one pod nazwą „ball clay”. Naukowcy wiedzą, jak ugotować ryż, żeby był mniej kaloryczny. To nie magia, to reakcje chemiczne Badacze z lankijskiego instytutu chemicznego opracowali sposób, by "odchudzić" popularne ziarenka. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcy-wiedza-jak-ugotowac-ryz-zeby-byl-mniej-kaloryczny-to-nie-magia-to-reakcje-chemiczne-d30ee67.jpeg" width="938" height="528" alt="Naukowcy wiedzą, jak ugotować ryż, żeby był mniej kaloryczny. To nie magia, to reakcje chemiczne" title="Naukowcy wiedzą, jak ugotować ryż, żeby był mniej kaloryczny. To nie magia, to reakcje chemiczne" /> Glina wchodzi w skład gotowych mas ceramicznych, dostępnych w sprzedaży. Wypalanie takiej masy może odbywać się w różnych temperaturach, zależnie od jej składu. Z tego względu wyróżniamy masy ceramiczne: niskowypałowe, wypalane w temperaturze od 1000 do 1150 stopni Celsjusza, wysokowypałowe, wypalane w temperaturze od 1180 do 1300 stopni Celsjusza. Jak powstaje ceramika – procesy fizyczne i chemiczne Wypalanie ceramiki odbywa się w specjalnych piecach. W wysokich temperaturach zachodzi zjawisko spiekania. Sprawia ono, że powstaje materiał o gęstości znacznie mniejszej od gęstości surowca. Wynika to z usunięcia wody podczas obróbki termicznej. Podczas wypalania zachodzą też liczne procesy fizyczne i chemiczne, takie jak: spalanie się (utlenianie) związków organicznych i nieorganicznych, topienie się krzemionki i kryształów gliny, redukcja związków żelaza, zamiana krzemionki w krystobalit. Niektóre wyroby ceramiczne po wypaleniu pokrywa się szkliwem. Ceramika – zastosowania Ceramika służy głównie do wyrobu naczyń. Ze specjalnych materiałów powstaje także m.in. sprzęt laboratoryjny o dużej wytrzymałości mechanicznej, wysokiej odporności na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalności. Ceramika ma także szerokie zastosowania w medycynie i technice. Rodzajem ceramiki jest porcelana. Wytwarza się ją z mieszanki glinki kaolinowej ze skaleniem i kwarcem. Porcelanę wypala się w temperaturach od 920–980 stopni Celsjusza (wyroby nieszkliwione) do 1280–1460 stopni Celsjusza. Z porcelany wytwarza się izolatory, sprzęt laboratoryjny oraz rozmaite wyroby gospodarstwa domowego. Fajans to z kolei rodzaj ceramiki podobny nieco do porcelany. Wytwarza się go z zanieczyszczonego kaolinu i wypala w w temperaturach przekraczających 1000 stopni Celsjusza. Z fajansu wytwarza się umywalki, muszle klozetowe czy talerze. Najstarsza ceramika Najstarsze przedmioty ceramiczne pochodzą sprzed około 26 tys. lat. Były to figurki wypalane z gliny. Naczynia ceramiczne zaczęły pojawiać się 19 tys. lat temu. Z początku były jednak rzadkością. Masowo zaczęły być używane dopiero 9 tys. lat temu. Ze względu na wytwarzanie charakterystycznej ceramiki wyróżniano następujące kultury, które były obecne m.in. na terenie współczesnej Polski: kultura pucharów lejkowatych, występująca w Europie między 3700 a 1900 r. p.n.e. Nazwa pochodzi od charakterystycznego kształtu formy naczynia z brzuścem baniastym i szeroko rozchylonym kołnierzem; kultura amfor kulistych, która występowała w latach 3100–2600 p.n.e. Jej nazwa pochodzi od charakterystycznego dla niej typu wyrobów ceramicznych o kulistym brzuścu; kultura ceramiki sznurowej. Nazwano ją tak z powodu charakterystycznego sposobu zdobienia ceramiki za pomocą odciśniętego sznura. Najczęściej występujące formy to puchary, amfory, dzbanki, miski i kubki. Kultura ceramiki sznurowej rozwijała się od około 3100 r. p.n.e., zanikła ok. 1800 r. p.n.e. Jak powstaje ceramika w pracowni Ulepienie najprostszego naczynia ceramicznego, wysuszenie go, wypalenie, poszkliwienie i ponowne wypalenie to proces, który w najlepszym przypadku trwa kilka dni. I nie da się go przyspieszyć. Jeśli chodzimy na zajęcia do pracowni ceramicznej tylko raz w tygodniu, wszystko niesłychanie rozciąga się w czasie. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest oddawanie się ceramicznemu hobby na wakacjach. A takich możliwości pojawia się coraz więcej. Spodziewali się co najwyżej starej ceramiki, ale to ich zaskoczyło! W Angkor Wat odnaleziono tajemniczą statuę Archeolodzy podczas badania Angkor Thom w Kambodży natrafili na prawie dwumetrowy posąg w doskonałym stanie. Ma przynajmniej 800 lat! Gdy bierze się do ręki glinę i zaczyna ją ugniatać, czas się zatrzymuje. Potwierdzi to każdy, kto choć raz spróbował. Drugą znaną prawidłowością jest to, że lepiący zazwyczaj nie chcą sami wyjść z pracowni ceramicznej. Gotowi są nawet zrezygnować z posiłków, byleby jeszcze móc dolepić ucho do kubka, wyrównać krawędź miseczki, wygładzić figurkę. Bez stanowczej interwencji prowadzących zajęcia grozi im prawdziwe uzależnienie. Pracownia ceramiczna ma niezwykły urok. Zazwyczaj nie jest w niej zbyt czysto – wszystko pokrywa cieniutka warstwa pomarańczowego lub szarego pyłu. Na umywalce widnieją ślady, których nie da się już usunąć. Podłogę można zamiatać bez końca – i tak nie przynosi to większego efektu. Ceramika, biskwit i szkliwienie Ale za to na półkach stoją rzędy ceramicznych prac. Miseczki, kubki, talerze, figurki. Czasem trochę koślawe, czasem świadczące o wysokim kunszcie lepiącego, a wszystkie zazwyczaj bardzo malownicze. Część z nich jest świeżo ulepiona i suszy się. Te są bardzo kruche, należy je przenosić z największą ostrożnością. Część została już wypalona w piecu, jest pomarańczowa lub biała – w zależności od składu chemicznego gliny. To tak zwany biskwit, czyli wyrób już twardy i trwały, ale jeszcze bez szkliwa. Najbardziej przyciągają oko prace poszkliwione, kolorowe. Żeby takie otrzymać, na biskwit nakłada się szkliwo i znów wypala w piecu. Ale tym razem w znacznie wyższej temperaturze, przekraczającej 1000 stopni Celsjusza. Szkliwa mogą mieć wiele barw i odcieni. Mogą być lśniące lub matowe, gładkie lub chropowate. Ceramika zbliża ludzi Ceramika ma jeszcze jedną tajemniczą moc – łączy ludzi. W warsztacie typowym widokiem są pracujące obok siebie w zgodnym szeregu i z wypiekami na twarzy: dzieci, nastolatki, rodzice i... dziadkowie. Znikają trudne do pokonania w innych sytuacjach, podziały wiekowe. W Niemczech dawne zwyczaje rzemieślnicze wciąż są żywe. [GALERIA] Niektóre z nich mają setki lat tradycji i są nieodłączną częścią tutejszej kultury. [Kliknij w dowolne zdjęcie, aby zobaczyć pełną galerię] Zarażeni bakcylem ceramiki potrafią na zajęcia przyjeżdżać z najróżniejszych stron Polski, pokonują przy tym nawet setki kilometrów. Do domu wracają z cennymi skarbami – własnoręcznie ulepionymi kubkami, miskami, figurkami. Trzeba przyznać, że wypicie herbaty w zrobionym przez siebie kubku daje nie lada satysfakcję.
Kamienne figurki Wenus sprzed 30 tys. lat miały chronić ludzi przed zmianami klimatu
Lekarz z Colorado zaproponował ciekawą teorię na temat słynnych figurek otyłych kobiet wyrzeźbionych w kamieniu około 30 tys. lat temu. Specjalista w leczeniu nadciśnienia przekonuje, że te powstałe w epoce lodowcowej mogły być symbolicznym ”drogowskazem” dla młodych kobiet w czasach, gdy obfita tkanka tłuszczowa zapewniała przeżycie, a także pozwalała urodzić i wychować dziecko.
Wizerunki kobiet pochodzące z paleolitu górnego, często określane mianem figurek Wenus, luźno nawiązując do rzymskiej bogini piękna, odnajdywano w różnych miejscach kontynentu euroazjatyckiego. Do dziś znaleziono 200 z nich. Najstarsze sprzed 38 tys. lat, najmłodsze sprzed 14. (przy czym większość miała od 21 do 26 tys. lat). Choć to od dawna temat debaty pomiędzy ekspertami, przyjmuje się powszechnie, że mające od 6 do 16 cm rzeźby z kamienia, rogu czy kłów mamuta reprezentowały kształty jakie ówcześni uważali za pożądane, pod względem seksualnym, urody czy macierzyństwa. Proporcje uwiecznione w kamieniu pokazują kobiety otyłe, nieraz skrajnie. Według współczesnych standardów medycznych spełniałyby wskazania do leczenia. Tymczasem 30 tys. lat temu taki właśnie wygląd figurek mógł, proponuje Richard Johnson z uniwersytetu w Colorado, ”wskazywać drogę" dla kolejnych pokoleń zmuszonych do życia w niesprzyjających warunkach. - Te jedne z najwcześniejszych dzieł sztuki przedstawiając otyłe kobiety pochodzą z czasów społeczeństw zbieracko-łowieckich epoki lodowcowej w Europie. Czyli miejsca i okresu, gdzie otyłych nie należałoby się spodziewać. Moim zdaniem te figurki korelują z czasami ekstremalnych problemów z pozyskiwaniem pożywienia – tłumaczy Johnson. Johnson zaczął mierzyć i opisywać proporcje rzeźb (biodra do talii, talia do ramion) z dwoma współautorami badania, dr. Miguelem Lanaspa-Garcia także z uniwersytetu w Colorado oraz antropologiem Johnem Foxem z American University w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Para lekarzy i antropolog dostrzegli, co potem opisali w czasopiśmie ”Obesity”, dotyczy widocznej (dla niego) zależności proporcji figurek od odległości od lodowców. Im bliżej miejsc zasłoniętych pokrywą lodową (w domyśle, trudniejszych do przeżycia), tym wizerunki przedstawiały bardziej otyłe kobiety. Im dalej od lodowców znajdywano te figurki, czy w czasach, gdy się cofały, tym rzeźbiono chudsze ciała. Fot: Wikimedia/CC BY-SA 3.0 - Otyłość była stanem pożądanym, a figurki otyłych kobiet mogły być przynoszącymi szczęście totemami, magicznymi fetyszami które mogły np. mieć przy sobie ciężarne czy karmiące. Fakt, że wiele z figurek ma wytarte kształty, zapewne dlatego, że były przekazywane między kobietami z pokolenia na pokolenie – przekonują autorzy badania. Nie wszyscy przyjmują wyjaśnienia Johnsona i jego kolegów. Julien Riel-Salvatore, archeolog z uczelni w Montrealu, w serii wpisów na Twitterze nie pozostawił na analizie opisanej w ”Obesity” suchej nitki. – Kolejne fatalne spojrzenie na ‘Wenus’ w wykonaniu nie-specjalistów. Nie sposób wyrazić jak złe jest to badanie w zakresie terminologii, wyboru próbek, metodologii, prezentacji danych i opisu dostępnych źródeł – wylicza. View oEmbed on the source website Archeolog z Kanady wytyka lekarzom z Colorado, że arbitralnie do opisu wycinka czasu długości 24 tys. lat dla wybrali 41 figurek z kilkuset dostępnych tak, by ich wygląd pasował do założonej tezy. Riel-Salvatore zauważa też, że badanie nie zawiera właściwych danych na temat pozyskanych z internetu zdjęć figurek czy nawet informacji o faktycznym wieku rzeźb. Zdaniem kanadyjskiego naukowca zabrakło też pomiarów odległości między terenami, na których figurki znaleziono a zasięgiem lodowców w danym okresie. Archeolog kpi też, że w jednym przypadku Johnson i koledzy opisują ”nagą” figurkę posługując się zdjęciami z opracowania archeologicznego stworzonego w celu analizy ubioru społeczeństw paleolitu górnego. Czy krytyka odbiera znaczenie badaniu z Colorado? Niekoniecznie o tyle, że interdyscyplinarne spojrzenia mogą prowadzić do zaskakujących odkryć. Johnson, Lanaspa-Garcia i Fox prezentują tu dość fascynujący argument, z którym, i to trzeba podkreślić, nie wszyscy się zgadzają. Jeżeli jednak mają rację, to figurki ”grubych Wenus” z epoki lodowcowej mogły odegrać dużo większą symboliczną rolę w przeprowadzeniu ludzkości przez trudne czasy, niż ktokolwiek przypuszczał.
Mają ponad 5 tysięcy lat. Sumeryjskie zabytki znalezione w obozie dla uchodźców
Trzy sumeryjskie figurki z terenu Mezopotamii sprzed 5 tysięcy lat znaleziono w ośrodku rejestracyjnym dla migrantów w Słowenii - podała w środę policja tego kraju. Słowenia leży na tzw. szlaku bałkańskim, którym uchodźcy usiłują dotrzeć do Niemiec.
Porzucone alabastrowe figurki znaleziono już jesienią, ale nie rozgłaszano tego, ponieważ najpierw dział starożytności słoweńskiego Muzeum Narodowego musiał przeprowadzić ekspertyzę. Wykazała ona ich autentyczność. "Obiekty te są według muzeum autentyczne" - powiedział rzecznik policji Miran Szadl. Skąd się tam wzięły? Uważa się, że znalezione w obozie na granicy z Chorwacją statuetki pochodzą z nielegalnych wykopalisk archeologicznych w Syrii lub Iraku i należą do zabytków cywilizacji sumeryjskiej. Muzeum Narodowe w Lublanie potwierdziło, że są to wotywne figurki orantów z Mezopotamii, które najprawdopodobniej wykonano w III tys. p.n.e. Takie statuetki ludzi modlących się w pozycji siedzącej lub na klęczkach stawiano w świątyniach, podpisane imieniem oranta. "Ponieważ nie mają one żadnych znaków rejestracyjnych czy numerów inwentarzowych, uważamy, że pochodzą z nielegalnych wykopalisk" - powiedział archeolog Peter Turk. Według niego warte są z pewnością kilka tysięcy euro. Wojna sprzyja grabieży We wrześniu UNESCO ostrzegało, że w Syrii i Iraku trwa łupienie stanowisk archeologicznych "na przemysłową skalę", a zyski z rabunku zasilają Państwo Islamskie. Figurki odkryto 4 listopada w opuszczonym namiocie w ośrodku Gruszkovje na granicy z Chorwacją. Przez Słowenię od połowy listopada, po zamknięciu granicy przez Węgry, przeszło pół miliona migrantów dążących na północ Europy. Źródło: PAP
Odwieść od prostego widzeniaMartyna Wojciechowska: Niewiele osób w Polsce wie o National Geographic tyle co Ty. Jak Twoim zdaniem zmienił się ten magazyn przez ponad ćwierć wieku, od kiedy się w nim pojawiłeś? Tomasz Tomaszewski: Myślę, że jego ewolucja jest odbiciem tego, co generalnie wydarzyło się z fotografią. Mamy cyfrową technologię, aparaty dzisiaj są mniej inwazyjne, małe, ludzie nie boją się robienia zdjęć. Fotografia przestała być zawodem, bardziej stała się doświadczeniem, zajęciem. National Geographic pozostał jednak czymś wyjątkowym, jedną z niewielu już wysp, gdzie mówi się o wartościach. Pokazuje fotografię, która odwodzi nas od potocznych doświadczeń, prostego widzenia. MW: Obecnie zdjęcia robi każdy, mamy do czynienia z hiperzalewem zdjęć i dowolną interpretacją rzeczywistości. TT: Nie chcę być źle zrozumiany, nie występuję przeciwko temu, żeby ludzie fotografowali. Ale żeby fotografię nazwać dobrą, poza swoją wizualną komplikacją musi zawierać jakąś treść. Jest bardzo mało takich publikacji, w których ja, ze swoim doświadczeniem, potrafię wyłowić rzeczy nadzwyczajne. Kiedyś zanim człowieka dopuszczono do przestrzeni publicznej, aby dzielił się swoimi koncepcjami, sprawdzano go przez wiele lat. Musiał udowodnić nie tylko swoje zdolności wizualne, ale też zaistnieć jako intelektualny partner, reprezentować i wartości, i wiedzę. Dziś nikt nikogo nie sprawdza, w związku z tym miliony zdjęć oglądanych tworzą odnośnik, który jest wyznacznikiem dla pozostałych. To mnie niepokoi. MW: Co zatem trzeba zrobić, żeby zostać fotografem NG? TT: Fotografa wysyła się w teren, by przyniósł zdjęcia, które będą prowokowały pytania, pobudzały do refleksji. To wielka odpowiedzialność, bo ten magazyn dociera do 10 mln osób na świecie. Kent Kobersteen, który przyjmował mnie do pracy w magazynie, znalazł zaledwie sześciu takich fotografów w ciągu 26 lat pracy na stanowisku dyrektora działu fotografii.
Specjalny numer poświęcony fotografii Pod flagą NG Ryzykanci Odkrywcy Skaner Wielki Konkurs Fotograficzny: Dziewiąta edycja naszego konkursu dobiegła końca. Czas zatem na publikację zwycięskich fotografii – wraz z komentarzami ich autorów. Fotoreportaż: Niemal każda fabryka może być interesującym miejscem dla fotografa. Cóż dopiero, gdy są to cukrownie z maszynami i technologią sprzed stu lat funkcjonujące od czasów kolonialnych na indonezyjskiej Jawie. Puszcze złota: Jedno z największych i potencjalnie najbogatszych państw Afryki jest dziś nędzarzem trawionym przez dziką przemoc. A wszystko przez niewiarygodną obfitość minerałów, z powodu których Kongo od lat nie zna pokoju. Czy fotografia może wydobyć ten konflikt z zapomnienia? Twarze Ameryki: „Etniczny tygiel” w wypadku USA to slogan, który ma swoje estetyczne konsekwencje. Mieszanka typów fizycznych ze wszystkich niemal zakątków globu owocuje bowiem oryginalną urodą obywateli. Zapraszamy do galerii fascynujących portretów Amerykanów. Korea Północna: Obrazy z kraju odizolowanego od świata, w którym niemal wszystko jest tajne i objęte zakazem fotografowania, budzą szczególną ciekawość. Jak zresztą zdjęcia zza wszelkiego rodzaju kulis. Parki inaczej: Czy camera obscura w dobie cyfrowej ma sens? Abelardo Morell pokazuje, że tak, tworząc za jej pomocą zdjęcia krajobrazów znanych, a jednak tajemniczych. Wiwat stara technika! Cyfrowa wioska: Ludzkość nigdy jeszcze nie produkowała tylu zdjęć. Dziś można być fotografem, nie mając aparatu – wystarczy wyszukiwać atrakcyjne obrazy z automatycznych rejestratorów. Co ta inflacja oznacza dla siły oddziaływania i społecznej roli fotografii? Tylko dla prenumeratorów Fotograficzne zoo: Zdjęciowy katalog gatunków świata przyrody to ambitne zadanie. Okazuje się, że dziś najlepszymi miejscami do jego budowania są... ogrody zoologiczne.