National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T15:02:14.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Sylfion to starożytne panaceum. Ta niezwykła roślina mogła przetrwać do dziś
items: Polscy naukowcy odtworzyli recepturę starożytnego lekarstwa. Driakiew była „antidotum na wszystko”
items: Serum prawdy odkryto przypadkiem. Do dziś jednak niewiele wiadomo na temat jego skuteczności
items: Alexander Fleming odkrył penicylinę. Jednak pierwszy antybiotyk opracowali dwaj inni, mało znani uczeni
items: Roboty usunęły bakterie z płuc myszy. Czy w przyszłości miniaturowe maszyny zastąpią tabletki i zastrzyki?
items: Prawdopodobnie połykasz pigułki w nieprawidłowy sposób. Jak to robić, by leki szybciej się wchłaniały?
items: Nowy test krwi pozwoli wykryć depresję i chorobę afektywną dwubiegunową

Sylfion to starożytne panaceum. Ta niezwykła roślina mogła przetrwać do dziś
type: item
date: 2024-04-21T11:01:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: farmakoterapia
subject: medycyna
subject: rośliny
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: W starożytności cudownymi właściwościami tej rośliny zachwycał się cały basen Morza Śródziemnego. Była najcenniejszym towarem eksportowym greckiej kolonii Kyrene i nic dziwnego. Starożytni widzieli w niej lek na wszelkie choroby. Jakie właściwości rzekomo miał sylfion? Czy ta niezwykła roślina przetrwała do naszych czasów? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym był sylfion? Jakie właściwości miał sylfion? Jak wyglądał sylfion? Czy sylfion istniał naprawdę? Co stało się z sylfionem? Czy sylfion przetrwał do naszych czasów? Czy Ferula drudeana to starożytny sylfion? Współcześnie Silphium to zaczerpnięta z greki naukowa nazwa rożnika – rośliny zaliczanej do rodziny astrowatych, która występuje na wschodzie Ameryki Północnej, jako składnik szaty roślinnej prerii. Należy jednak podkreślić, że Silphium nie ma nic wspólnego ze znanym w starożytności sylfionem. Nie zgadzają się ani właściwości, ani cechy morfologiczne. Badania naukowe potwierdzają przydatność rożnika w ziołolecznictwie (wykazuje między innymi właściwości moczopędne, przeciwzapalne, rozkurczające, przeciwkrwotoczne i wzmacniające). Jednak nie można przypisać mu cudownego oddziaływania na organizm. Nie, rożnik to na pewno nie sylfion. Roślina, o której mowa, była zupełnie inna. Czym był sylfion? Mówiąc o sylfionie, na myśli trzeba mieć roślinę występującą w starożytnym świecie, która miała wykazywać silne właściwości lecznicze. Według antycznych źródeł, porastała wybrzeże Cyrenajki (tereny dzisiejszej Libii) i tak skutecznie opierała się uprawie, że introdukcja tego gatunku okazała się niemożliwa. Ptolemais: zaginione miasto w Libii Pod patronatem National Geographic Polska ukazał się album fotograficzny: "Ptolemais zaginione miasto w Libii". Publikacja jest świadectwem 10-letnich polskich wykopalisk w antycznym mieście, p... Jako że występowała tylko w jednym miejscu (a przynajmniej nic nie wiadomo, by starożytni natrafili na inne siedliska tej rośliny), stała się najcenniejszym towarem eksportowym greckiej kolonii. W czasach Juliusza Cezara sylfion był przechowywany w skarbcu, razem ze złotem, a gałązki rośliny wyceniano na równi ze srebrem. Jakie właściwości miał sylfion? Starożytni przypisywali tej roślinie niezwykłe właściwości. Podobno sok z sylfionu działał jak afrodyzjak i leczył wszystkie choroby: od kurzajek i brodawek, przez ból brzuc…

sylfion-to-starozytne-panaceum-ta-niezwykla-roslina-mogla-przetrwac-do-dzis-fot-heritage-art-heritage-images-via-getty-images-9e34d98.jpg
width: 3000
height: 1501

Polscy naukowcy odtworzyli recepturę starożytnego lekarstwa. Driakiew była „antidotum na wszystko”
type: item
date: 2024-04-18T07:53:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: farmakoterapia
subject: historia
subject: leki
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Teriak, zwany również jako driakiew i tyriak, był „cudownym” lekiem stosowanym przez paranoicznych władców, od Nerona po Elżbietę I. Wytwarzano go z takich składników, jak opium i mięso żmii. Czy lek rzeczywiście działał?
encoded: W tym artykule: Jakich lekarstw używano w starożytności? Driakiew – antyczne lekarstwo na wszystko Polscy naukowcy odtworzyli 400-letni teriak Zapach lekarstwa przypominał whisky Czym jest placebo? Przez niemal 2000 lat mieszkańcy zarówno Bliskiego Wschodu, jak i Europy polegali na jednym „cudownym” leku. Chronił ich przed truciznami, dżumą i wieloma innymi groźnymi chorobami. To magiczne lekarstwo było znane jako teriak. To czarna, lepka substancja wytworzona z całej gamy różnych składników, w tym czarnego pieprzu, chleba, opium, a nawet mięsa żmii. Teriak w Polsce znany był również jako driakiew i tyriak. Odszedł w zapomnienie wraz z rozwojem współczesnej medycyny. Jednak zespół polskich badaczy postanowił odtworzyć lek na podstawie XVII-wiecznego przepisu, aby sprawdzić, czy medykament rzeczywiście był tak cudowny, jak go opisywano w dawnych źródłach. Jakich lekarstw używano w starożytności? Driakiew była swoistym hitem w XVII-wiecznej Polsce. Jednak jej popularność i zasięg wykraczały daleko poza Europę Wschodnią, a idea „uniwersalnego antidotum” sięga czasów starożytnych. Antyczni pisarze, tacy jak Galen i Pliniusz, sugerują, że najwcześniejsze rodzaje teriaku istniały co najmniej od II wieku p.n.e. Ich popularność szybko wzrosła w kręgach możnych i elit. 1000-letnia mikstura odtworzona w laboratorium. Niszczy lekooporne bakterie „Antyczbiotyczna” warzywna pasta przyrządzona według 1000-letniej receptury dała radę tam, gdzie współczesne antybiotyki nie mogły już pomóc. „Maść wzrok naprawiającą” odkryto ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cyfrowa-wersje-medicinale-anglicum-mozna-znalezc-na-stronach-british-library-fot-the-british-library-board-royal-12-d-xvii-8fa5bee.jpeg" width="938" height="677" alt="Cyfrową wersję Medicinale Anglicum można znaleźć na stronach British Library (fot. The British Library Board (Royal 12 D xvii))" title="Cyfrową wersję Medicinale Anglicum można znaleźć na stronach British Library (fot.…

polscy-naukowcy-odtworzyli-recepture-starozytnego-lekarstwa-driakiew-byla-antidotum-na-wszystko-fot-archives-charmet-bridgeman-images-2e64a7c.jpg
width: 1260
height: 630

Serum prawdy odkryto przypadkiem. Do dziś jednak niewiele wiadomo na temat jego skuteczności
type: item
date: 2024-03-17T14:27:49.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: farmakoterapia
subject: medycyna
subject: psychologia
subject: Społeczeństwo
description: Serum prawdy, cudowny środek, po którego podaniu można mówić wyłącznie stuprocentową prawdę, pojawia się w niemal każdym filmie szpiegowskim. Czy jednak taki specyfik jest wyłącznie wytworem wyobraźni scenarzystów? Otóż nie. Historia, także ta niezbyt odległa, zna wiele przypadków stosowania środków psychoaktywnych, które miały zwiększyć prawdomówność. Co to jest serum prawdy? Jak działa? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
encoded: W tym artykule: Czy istnieje serum prawdy? Czym jest serum prawdy? Jak działa serum prawdy? Przypadki stosowania serum prawdy Człowiek nie jest jedynym zwierzęciem, które potrafi kłamać. Należy jednak podkreślić, że w świecie przyrody kłamstwo służy wyłącznie dwóm celom: przeżyciu i przedłużeniu gatunku. Natomiast człowiek nie jest tak prostolinijny i może kłamać z wielu powodów. Najczęściej wszystko sprowadza się do chęci osiągnięcia określonych korzyści. Zdarza się, że nieprawda maskuje mniej lub bardziej nikczemne występki, a odróżnienie prawdy od kłamstwa bywa trudne. W pewnych sytuacjach ta kwestia może mieć priorytetowe znaczenie. Nie dziwi więc fakt, że naukowcy już lata temu podejmowali próby odkrycia niezawodnego eliksiru prawdy. Czy istnieje serum prawdy? Czy udało im się tego dokonać? W pewnym sensie tak. Takie specyfiki rzeczywiście istnieją. Mało tego, jeden z nich stosowali już starożytni. W końcu łacińska sentencja in vino veritas – w winie prawda – nie wzięła się znikąd. Należy jednak podkreślić, że prawdopodobnie naukowcy nigdy nie odkryli ani nie opracowali substancji, która działałaby w sposób stuprocentowo skuteczny. Na przestrzeni lat eksperymentowano z wieloma środkami psychoaktywnymi. Jednak z dostępnych informacji wynika, że efekt całkowitej prawdomówności nigdy nie został uzyskany. Czym jest serum prawdy? Mówiąc o serum prawdy, na myśli trzeba mieć grupę środków farmakologicznych o działaniu psychoaktywnym, których podanie ma zwiększać prawdomówność. To określenie odnosi się przede wszystkim do barbituranów (ale nie tylko), czyli pochodnych kwasu barbiturowego, wykazujących działanie nasenne. Substancje te wzmagają aktywność GABA, czyli neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za zmniejszanie pobudliwości komórek nerwowych w mózgu. Jak działa serum prawdy? Serum prawdy nie jest jedną określoną substancją, więc nie da się jednoznacznie określić zasady działania takich środków. Różne farmaceutyki wykazują różne właściwości. Najczęściej sprowadzają si…

serum-prawdy-odkryto-przypadkiem-ale-do-dzis-niewiele-wiadomo-na-temat-jego-skutecznosci-fot-getty-images-e4a6671.jpg
width: 2121
height: 1414

Alexander Fleming odkrył penicylinę. Jednak pierwszy antybiotyk opracowali dwaj inni, mało znani uczeni
type: item
date: 2023-09-18T08:16:15.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: antybiotyki
subject: bakterie
subject: farmakoterapia
subject: historia
subject: leki
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Alexander Fleming zapisał się w historii ludzkości jako odkrywca penicyliny. Jednak warto pamiętać, że pierwszy antybiotyk nie powstałby bez pracy innych naukowców.
encoded: W tym artykule: Kim był Alexander Fleming? Alexander Fleming i odkrycie penicyliny Florey i Chain stosują penicylinę w leczeniu Nobel dla trzech odkrywców penicyliny Dalsze losy Alexandra Fleminga Hasło „Alexander Fleming” od razu budzi skojarzenia z odkryciem penicyliny. Badacz dostał za to Nagrodę Nobla. Nic dziwnego – pierwszy antybiotyk zapoczątkował nową erę w medycynie. To jeden z najważniejszych wynalazków XX wieku. Dzięki skutecznym lekom bakteriobójczym uratowano niezliczoną rzeszę ludzi. Jaką jednak rolę odegrał w tym szkocki uczony? Kim był Alexander Fleming? Alexander Fleming urodził się w 1881 r. w rolniczej, szkockiej rodzinie. Zdobył wykształcenie i rozpoczął studia medyczne. Jednak nie od razu zajął się medycyną. Najpierw przez cztery lata pracował w biurze spedycyjnym. Potem odziedziczył spadek, który umożliwił mu powrót na uczelnię. Początkowo zamierzał zająć się chirurgią, ale znajomi namówili go, by przyjął pracę w grupie badawczej Almrotha Wrighta. Tam po raz pierwszy zainteresował się bakteriologią. Służył też na froncie I wojny światowej. Wówczas zwrócił uwagę na problem zakażeń ran u żołnierzy. To wtedy odkrył, że odkażanie ran nie zawsze pomaga pacjentom. LSD, płatki kukurydziane. Wynalazki, które powstały przypadkiem Niektóre wynalazki i odkrycia poprzedzają lata badań, eksperymenty i analizy właśnie tego konkretnego zjawiska czy dziedziny. Czasem jednak odkrywa się coś przypadkiem. Poznajcie kilka z naj... Kolejnego ważnego odkrycia dokonał w 1922 r. Pracował wówczas w Szpitalu Świętej Marii. Zaobserwował, że w tkankach i wydzielinach ludzkiego ciała znajduje się substancja zdolna do rozpuszczania ściany komórkowej niektórych bakterii. Substancję tę nazwał lizozymem. Później mówił o niej nawet jako o pierwszym antybiotyku. Jednak to miano przylgnęło przede wszystkim do penicyliny. Alexander Fleming i odkrycie penicyliny Głównym obiektem badań Alexandra Fleminga były bakterie zwane gronkowcami. Pobierał je z czyraków pacjentów i hodował w l…

alexander-fleming-odkryl-penicyline-jednak-pierwszy-antybiotyk-opracowali-dwaj-inni-malo-znani-uczeni-fot-navy-medicine-wikimedia-commons-public-domain-e2983e9.jpg
width: 4628
height: 2313

Roboty usunęły bakterie z płuc myszy. Czy w przyszłości miniaturowe maszyny zastąpią tabletki i zastrzyki?
type: item
date: 2022-09-28T12:28:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: antybiotyki
subject: bakterie
subject: farmakoterapia
subject: medycyna
subject: roboty
subject: terapia
subject: Zdrowie
description: Rój mikroskopijnych robotów pływających usunął bakterie z płuc zainfekowanych myszy. Podobne terapie mogą być w przyszłości wykorzystywane w leczeniu śmiertelnego bakteryjnego zapalenia płuc u ludzi.
encoded: W tym artykule: Roboty zbudowane z glonów przenoszą antybiotyki Pierwsze testy nowej terapii zakończone sukcesem Roboty pozwalają na zastosowanie mniejszej dawki antybiotyku Potrzebne są dalsze badania nad leczniczymi robotami Medyczne roboty mogą pomóc w leczeniu nowotworów Pseudomonas aeruginosa to bakteria zwana pałeczką ropy błękitnej. U ludzi często wywołuje zapalenie płuc następujące po podłączeniu do respiratora. Teraz uczonym udało się ją usunąć z płuc myszy. Zastosowali eksperymentalną terapię z wykorzystaniem biologicznych mikrobotów. Roboty zbudowane z glonów przenoszą antybiotyki To miniaturowe roboty pokryte warstwą nanocząsteczek zawierających antybiotyki. Same mikroboty zbudowane są z komórek glonów. Pozwala to maszynom na poruszanie się w płucach, co jest kluczem do ukierunkowanego i skutecznego leczenia. Natomiast nanocząsteczki antybiotyków umieszczonych na komórkach glonów zostały zbudowane z maleńkich polimerowych kulek. Pokryto je błoną komórkową z neutrofili, czyli jednej z odmian białych krwinek. Błona ta neutralizuje cząsteczki zapalne wytwarzane przez bakterie i własny układ odpornościowy organizmu. Co ważne, po wykonaniu zadania zarówno nanocząsteczki, jak i glony ulegają naturalnej degradacji. Pierwsze testy nowej terapii zakończone sukcesem Test przebiegł nad wyraz pomyślnie. Wszystkie zainfekowane i leczone dzięki mikrobotom myszy pokonały chorobę. Natomiast te z grupy kontrolnej, które nie otrzymały żadnego leczenia, zmarły w ciągu trzech dni od zainfekowania. Antybiotyki pójdą w odstawkę? Może zastąpić je glina stosowana przez kanadyjskich Indian Glinka z zatoki Kisameet Bay w Kolumbii Brytyjskiej zabija bakterie, z którymi nie radzą sobie antybiotyki - informuje serwis „EurekAlert”. – Dzięki danym uzyskanym z testu na myszach widzimy, że mikroroboty mogą potencjalnie poprawić skuteczność antybiotyków. To pozwoli wyeliminować patogeny bakteryjne i uratować życie większej liczby pacjentów – mówi kierujący badaniami Victor Nizet, profeso…

roboty-usunely-bakterie-z-pluc-myszy-czy-w-przyszlosci-miniaturowe-maszyny-zastapia-tabletki-i-zastrzyki-fot-fangyu-zhang-and-zhengxing-li-041eed3.jpg
width: 400
height: 258

Prawdopodobnie połykasz pigułki w nieprawidłowy sposób. Jak to robić, by leki szybciej się wchłaniały?
type: item
date: 2022-08-20T09:02:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: farmakoterapia
subject: leki
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Na to, jak szybko wchłaniają się leki przyjmowane doustnie, wpływa postawa ciała, dowodzą naukowcy. Połykanie pigułek, stojąc prosto, wcale nie jest najlepszym rozwiązaniem.
encoded: W tym artykule: W jakiej pozycji połykać pigułki? Symulacja komputerowa żołądka Dwa razy szybciej i pięć razy szybciej Ograniczenia badań Czy umiesz prawidłowo połykać pigułki? Wydaje się, że to banalne pytanie, na które niemal każdy udzieliłby twierdzącej odpowiedzi. Z lekami podawanymi w postaci tabletek mamy do czynienia od dzieciństwa. I chociaż nie wszyscy za nimi przepadają – zwłaszcza gdy tabletki są duże – najczęściej wolimy je od zastrzyków czy innych inwazyjnych form przyjmowania medykamentów. Jak się jednak okazuje, możemy mieć wpływ na to, w jakim tempie nasz organizm będzie przyswajał leki podane w formie pigułek. Wszystko zależy od postawy, jaką przyjmujemy w trakcie ich połykania. Jeśli nie będzie prawidłowa, potrzeba będzie nawet godziny więcej na to, żeby leki zaczęły przedostawać się do krwioobiegu. Wykazały to badania naukowców z Uniwersytetu Johna Hopkinsa, których wyniki zostały opublikowane w najnowszym numerze czasopisma naukowego „Physics in Fluids”. W jakiej pozycji połykać pigułki? Jeśli łykamy witaminy, nie ma znaczenia, w jakim tempie nasz organizm je przyswoi. Jednak jeśli sięgamy po środek przeciwbólowy, chcielibyśmy, aby substancja czynna zaczęła działać jak najszybciej. To samo dotyczy np. leków stabilizujących ciśnienie krwi. Tymczasem medykament w postaci pigułki ma do przebycia długą drogę, zanim może zacząć wywierać na nas dobroczynny wpływ. Wpierw trafia do żołądka, gdzie jest rozkładany, a następnie przez odźwiernik przedostaje się do dwunastnicy. Dopiero stamtąd może trafić do krwioobiegu. Drogie placebo działają lepiej niż tanie. "A szpitale to istne teatry wiary" [FOTOREPORTAŻ] Nie jesteś tylko tym, co jesz, robisz lub myślisz. Jesteś tym, w co wierzysz. Czy możemy wpłynąć na to, by stało się to jak najszybciej? Tak, twierdzą naukowcy. Zamiast siedzieć albo stać prosto, w trakcie połykania tabletek pochylmy się w prawo. Możemy też położyć się na prawym boku, podpowiadają. Symulacja komputerowa żołądka Rajat Mittal, jeden z au…

prawdopodobnie-polykasz-pigulki-w-nieprawidlowy-sposob-jak-to-robic-by-leki-szybciej-sie-wchlanialy-fot-getty-images-f73d6b4.jpeg
width: 2119
height: 1414

Nowy test krwi pozwoli wykryć depresję i chorobę afektywną dwubiegunową
type: item
date: 2021-04-19T09:23:35.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: depresja
subject: farmakoterapia
subject: psychiatria
subject: Zdrowie
description: Dzisiejsza praktyka diagnozowania i leczenia depresji polega głownie na metodzie prób i błędów, sugeruje dr Alexander B. Niculescu, psychiatra z Indiana University School of Medicine. Kierowany przez niego zespół naukowców w czasopiśmie “Molecular Psychiatry” opublikował analizę “przełomowego odkrycia” zdolnego zmienić ten stan.
encoded: Co czwarta osoba choć raz w życiu będzie miała atak klinicznej depresji, twierdzą naukowcy z USA odpowiedzialni za nowy typ testu krwi dający szansę na spersonalizowaną farmakoterapię. Ich praca wywodzi się od wcześniejszych doświadczeń Niculescu z biomarkerami krwi pozwalającymi „przewidywać” u pacjentów tendencje samobójcze, jak i problemy z chronicznym bólem, syndrom stresu pourazowego czy chorobę Alzheimera. Jak czytamy w informacji prasowej, nowe odkrycie rzuca „więcej światła na biologiczne źródła zaburzeń nastroju” i „oferuje obiecujący test krwi mający pomóc w stworzeniu spersonalizowanej terapii”. Z artykułu w “Molecular Psychiatry” możemy się dowiedzieć, jak na postawie testu krwi wyodrębnia się markery RNA wskazujące stopień zaawansowania depresji pacjenta. Także ryzyko dalszego jej postępu w przyszłości a nawet ryzyko wystąpienia choroby dwubiegunowej czy depresji maniakalnej. Na podstawie testu można też dobrać leki osobno do potrzeb każdego pacjenta. Wyniki badan i test są źródłem czteroletnich prac z ponad 300 ochotnikami, pacjentami centrum medycznego im. Richarda L. Roudebusha w Indianapolis. W podzielonym na cztery etapy procesie, każdy pacjent był obserwowany zarówno pomiędzy jak i w trakcie epizodów depresyjnych. Cały czas sprawdzano stan biomarkerów RNA. Po zebraniu wystarczającej liczby danych wybrano 26 najbardziej obiecujących biomarkerów od pacjentów z depresją. Korzystając z nich sprawdzono na osobnej grupie pacjentów szanse prognozowania postępów choroby. Na tym etapie przetestowano też „szytą na miarę” farmakoterapię. - Poprzez naszą pracę chcieliśmy stworzyć testy wykrywające depresję i chorobę dwubiegunową tak, by móc rozróżnić między nimi i dopasować odpowiednie leki do problemu konkretnego pacjenta. Testy krwi otwierają drzwi do medycyny precyzyjnej, gdzie dobiera się leki do człowieka a obiektywna obserwacja polega na monitorowaniu reakcji na zastosowaną terapię – obiecują autorzy badania. Co ciekawe, zespół Niculescu odkrył także, ż…

test-krwi-aa6c660.jpeg
width: 2000
height: 1500