Ręczniki urlopowiczów są konfiskowane. Chorwacja zaostrza zasady „rezerwacji” na plażach
W wielu popularnych kurortach walka o najlepsze miejsce na plaży zaczyna się jeszcze przed śniadaniem. Turyści zostawiają ręczniki, torby albo inne rzeczy, by „zarezerwować” sobie fragment wybrzeża, po czym wracają do hotelu i pojawiają się dopiero kilka godzin później. Dla innych oznacza to brak dostępu do miejsca, które teoretycznie pozostaje puste. Jedno z chorwackich miast postanowiło teraz ukrócić ten zwyczaj.
Wakacyjna „wojna o leżaki” od lat budzi emocje w kurortach na południu Europy. Zajmowanie miejsc przy basenie lub na plaży na długo przed faktycznym rozpoczęciem wypoczynku dla wielu osób stało się symbolem turystycznego chaosu. Niedawno problem trafił nawet do sądu, gdy turysta otrzymał odszkodowanie po urlopie w Grecji, podczas którego regularnie nie mógł znaleźć wolnych leżaków dla swojej rodziny. Teraz podobnemu zjawisku przyjrzały się władze jednego z chorwackich kurortów, które postanowiły stanowczo rozprawić się z popularnym sposobem „rezerwowania” miejsca na plaży. Makarska walczy z „rezerwowaniem” plaż. Ręczniki i materace są usuwane W Makarskiej, jednym z najpopularniejszych kurortów na dalmatyńskim wybrzeżu, problem zajmowania najlepszych fragmentów plaży stał się na tyle uciążliwy, że do działania przystąpiły miejskie służby. Kontrole prowadzone są wcześnie rano, zanim nad Adriatykiem pojawi się większość plażowiczów. Pracownicy miejskiej spółki komunalnej Makarski Komunalac, wspólnie m.in. z przedstawicielami miasta, zbierają rzeczy pozostawione bez opieki. Chodzi przede wszystkim o ręczniki, maty, dmuchane materace i inne akcesoria, które turyści zostawiają nawet poprzedniego wieczoru, aby w ten sposób zapewnić sobie wybrane miejsce na kolejny dzień. Podczas jednej z ostatnich akcji zebrano ich tak dużo, że do wywiezienia wszystkich przedmiotów potrzebna była ciężarówka. Problem szczególnie daje się we znaki w najbardziej pożądanych częściach plaż, m.in. tam, gdzie drzewa zapewniają naturalny cień. W efekcie osoby przychodzące rano nad morze zastają najlepsze miejsca zajęte przez ręczniki i plażowe akcesoria, choć ich właściciele pojawiają się dopiero kilka godzin później. Co istotne, na jednorazowej interwencji się nie skończy. Miejska spółka zapowiedziała kontynuowanie porannych kontroli, przypominając, że pozostawienie rzeczy nie daje prawa do zajęcia fragmentu publicznej plaży na wiele godzin. w komunikacie podkreślono: „Akcję będziemy powtarzać tak długo, jak długo znajdą się osoby, które nie będą przestrzegać jasno określonych zasad korzystania z miejskich plaż”. Działania dotyczą przy tym nie tylko samych urlopowiczów. Władze kontrolują również firmy wynajmujące leżaki i inne wyposażenie plażowe, ponieważ także one nie mogą dowolnie zajmować dużych fragmentów wybrzeża. Lokalne przepisy ograniczają powierzchnię przeznaczoną na taką działalność i wymagają pozostawienia przejść umożliwiających swobodny dostęp do morza. Prowadzona akcja ma więc szerszy cel niż samo usuwanie pozostawionych ręczników – chodzi o to, aby publiczna przestrzeń nie była przez wiele godzin blokowana ani przez nieobecnych turystów, ani przez komercyjnych operatorów. Urlopowicze otrzymali przy tym jasne ostrzeżenie, że po zakończeniu dnia powinni zabrać ze sobą swoje rzeczy, ponieważ pozostawione na noc mogą zostać zabrane podczas kolejnej porannej kontroli. „Wojna o leżaki” nie tylko w Chorwacji. Kurorty wprowadzają nowe zasady Makarska nie jest jedynym wakacyjnym kierunkiem, który próbuje poradzić sobie z tym zjawiskiem. Podobne konflikty od lat rozgrywają się przy hotelowych basenach w Hiszpanii, Grecji i innych popularnych kierunkach wakacyjnych, gdzie najlepiej położone leżaki bywają zajmowane ręcznikami jeszcze przed śniadaniem. Konkretne ograniczenia obowiązują chociażby w czterogwiazdkowym Sunset Beach Club w Benalmádenie na hiszpańskim wybrzeżu Costa del Sol. Hotelowy regulamin wprost zabrania wcześniejszego rezerwowania leżaków poprzez pozostawienie na nich ręczników, ubrań lub innych przedmiotów osobistych. Jeżeli miejsce przez dłuższy czas nie jest wykorzystywane, obsługa może usunąć rzeczy, aby umożliwić skorzystanie z niego innym gościom. W części kurortów stosuje się podobny mechanizm, wyznaczając konkretny czas, przez jaki leżak może pozostawać bez opieki. Po przekroczeniu ustalonego limitu pozostawione przedmioty trafiają do wyznaczonego punktu lub biura rzeczy znalezionych, a miejsce ponownie staje się dostępne. Rezerwacja leżaka za pomocą aplikacji Pojawiają się również rozwiązania technologiczne, które mają zastąpić poranne wyścigi przejrzystym systemem rezerwacji. Jednym z nich jest aplikacja Reservato, stworzona z myślą o hotelach i resortach. Gość podaje w niej swoje dane i numer pokoju, a następnie za pomocą telefonu sprawdza dostępność wybranego leżaka i dokonuje rezerwacji. Nie oznacza to jednak, że może pozostawić swoje rzeczy i zniknąć na kilka godzin. Hotel sam ustala dopuszczalny czas nieobecności, np. 30, 45 lub 60 minut, a po jego upływie miejsce może zostać udostępnione kolejnej osobie. System umożliwia również wprowadzenie płatnych rezerwacji leżaków premium. Jeżeli natomiast ktoś pozostawi swoje rzeczy mimo wygaśnięcia rezerwacji, pracownik może je zabezpieczyć i odnotować ich przeniesienie w aplikacji. Nie wszędzie potrzebne są jednak specjalne urządzenia czy cyfrowe systemy. Część hoteli pozostaje przy prostych regulaminach i konsekwentnym usuwaniu przedmiotów z nieużywanych miejsc. Niezależnie od wybranego rozwiązania zasada pozostaje podobna: leżak pozostawiony bez opieki przez określony czas wraca do puli dostępnych miejsc, zamiast pozostawać zablokowany przez ręcznik przez kilka godzin. Źródło: Daily Mail Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menur6r5" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menur6r7" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Miliony osób patrzyły w niebo. Zaćmienie Słońca zachwyciło Europę
Za nami jedno z najbardziej wyczekiwanych zjawisk astronomicznych tego roku. 12 sierpnia mieszkańcy części Europy mogli obserwować całkowite zaćmienie Słońca, które szczególnie spektakularnie wyglądało m.in. nad Hiszpanią i Islandią. Zjawisko było widoczne także z Polski, choć w naszym kraju miało charakter częściowy. Jak przebiegało i gdzie można było zobaczyć je w pełnej okazałości?
Choć na rekordowo długie zaćmienie Słońca trzeba będzie poczekać do 16 lipca 2186 roku, kiedy faza całkowita potrwa ponad siedem minut, również 12 sierpnia 2026 roku niebo zafundowało obserwatorom wyjątkowe widowisko. Cień Księżyca przeciął północny Atlantyk i dotarł do Europy, a w miejscach, z których można było obserwować całkowitą fazę zjawiska, tarcza Słońca na krótko zniknęła za Księżycem. Miliony osób śledziły zaćmienie z przygotowanych punktów obserwacyjnych, ulic, plaż i górskich punktów widokowych. Gdzie najlepiej było widać zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 roku? Największe emocje wzbudziła Hiszpania, gdzie całkowite zaćmienie Słońca było pierwszym takim zjawiskiem od ponad stu lat. Pas całkowitego zaćmienia przeciął północną część kraju i Baleary, dlatego tysiące obserwatorów ruszyły m.in. do Galicji, Kraju Basków, Kastylii i León, Aragonii, Walencji czy na Majorkę. W wielu miejscach przygotowano specjalne punkty obserwacyjne, a hotele w popularnych lokalizacjach były rezerwowane z dużym wyprzedzeniem. Hiszpańskie władze uruchomiły setki stanowisk do oglądania zjawiska i skierowały dodatkowe służby tam, gdzie spodziewano się największych tłumów. Szczególnie widowiskowo zaćmienie wyglądało wieczorem, gdy Słońce znajdowało się już nisko nad horyzontem. W kolejnych miejscowościach światło stopniowo słabło, temperatura spadała, a podczas fazy całkowitej na kilkadziesiąt sekund zapadał niemal zmierzch. W Buitrago de Lozoya pod Madrytem tłum zaczął bić brawo, gdy przed całkowitym przesłonięciem tarczy pojawiły się tzw. perły Baily’ego, a chwilę później wokół Księżyca można było zobaczyć jasną koronę słoneczną. Reuters opisywał reakcje obserwatorów jako pełne niedowierzania i silnych emocji, a część z nich mówiła, że doświadczenie było wręcz „surrealistyczne”. Podobna atmosfera panowała na Majorce, gdzie setki osób zebrały się m.in. na plaży w Santa Ponça. Gdy niebo pociemniało, a nad górami pojawiła się świetlista obwódka wokół Księżyca, tłum reagował okrzykami i oklaskami. Całkowitą fazę można było obserwować również w zachodniej Islandii i części Grenlandii. Na Islandii pogoda była bardziej kapryśna i miejscami chmury ograniczały widoczność, mimo to do kraju przyjechało nawet około 80 tys. osób, a okulary do obserwacji zaćmienia szybko znikały ze sklepów. View Gallery on the source website Jak wyglądało zaćmienie Słońca w Polsce? Tłumy wyszły obserwować niebo W Polsce zaćmienie miało charakter częściowy, ale w wielu regionach Księżyc zasłonił zdecydowaną większość tarczy Słońca. Najbardziej efektownie zjawisko prezentowało się w zachodniej i północno-zachodniej części kraju, gdzie stopień przesłonięcia dochodził do około 85% Polska Agencja Kosmiczna informowała, że zaćmienie rozpoczęło się po godz. 19, a jego maksimum przypadało – zależnie od regionu – mniej więcej na godz. 20. Kluczowe znaczenie miało jednak położenie Słońca bardzo nisko nad zachodnim horyzontem, ponieważ w części kraju moment największego przesłonięcia przypadał niemal na zachód. Dzięki temu szczególnie widowiskowo wyglądało ono z otwartych przestrzeni, nad wodą i z wysoko położonych punktów widokowych. W Szczecinie Księżyc zasłonił około 84% tarczy Słońca, we Wrocławiu i Zielonej Górze około 85%, w Trójmieście oraz Warszawie około 82%, natomiast w Krakowie około 64-70%. Zjawisko przyciągnęło też tłumy obserwatorów. W Warszawie setki osób zgromadziły się m.in. na dachu Centrum Nauki Kopernik oraz na kładce pieszo-rowerowej im. Magdaleny Abakanowicz, skąd dobrze widać zachodnią część nieba. W Gdańsku wspólne obserwacje organizowało Hevelianum na Górze Gradowej, a mieszkańcy wybierali również plaże i miejsca z odsłoniętym widokiem w kierunku morza. Podobnie było w Krakowie, gdzie szczególnym zainteresowaniem cieszyły się kopce. Na Kopcu Piłsudskiego i Kopcu Kraka pojawiły się tłumy, a obserwatorzy zbierali się również na Błoniach, bulwarach wiślanych, nad Bagrami i na Zakrzówku. Zainteresowanie było na tyle duże, że w rejonie popularnych punktów widokowych tworzyły się nawet korki. Wieczorna pora nadała zaćmieniu w Polsce szczególny charakter. W Warszawie zjawisko rozpoczęło się około godz. 19:15, a Słońce zaszło krótko po godz. 20, w Trójmieście można było śledzić je dłużej, natomiast w Szczecinie zachód nastąpił dopiero około 20:36. W Krakowie maksimum przypadło tuż przed godz. 20, gdy tarcza znajdowała się już bardzo nisko nad horyzontem. Zamiast więc typowego zaćmienia obserwowanego wysoko na niebie, w wielu miejscach można było zobaczyć stopniowo zwężający się sierp Słońca znikający na tle wieczornego krajobrazu – to połączenie głębokiej fazy częściowej z zachodem sprawiło, że zjawisko wyglądało w Polsce wyjątkowo efektownie. Źródła: Reuters, PAP Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pustynia popiołów zamiast leśnego domu. Tragiczny los zwierząt po fali pożarów w Europie
Pożary we Francji i Hiszpanii pochłonęły ogromne obszary lasów i zmusiły tysiące ludzi do ucieczki. Jeszcze trudniej oszacować skalę tragedii dzikich zwierząt – eksperci mówią nawet o milionach ofiar.
Spis treści: Zmiany klimatu zmieniają lasy w pustynię popiołów Zwierzęta pozostają bez kamuflażu, pożywienia i czystej wody Grzebiuszka gibraltarska w niebezpieczeństwie Tego lata pożary lasów szalały w całej Europie, szczególnie dotkliwie uderzając we Francję i Hiszpanię. W samej Francji ponad 200 tys. osób musiało opuścić swoje domy, a czterech strażaków zginęło. W Hiszpanii śmierć poniosło co najmniej 13 osób, które nie zdołały uciec przed płomieniami. Zmiany klimatu zamieniają lasy w pustynię popiołów To niewątpliwy kryzys humanitarny, ale dramat rozgrywa się również w świecie dzikiej przyrody. Podobnie jak ludzie, zwierzęta uciekają przed ogniem – jednak wiele z nich nie zdołało wydostać się na czas. Według Céline Sissler-Bienvenu, ekspertka ds. reagowania na katastrofy z udziałem dzikich zwierząt, prawdopodobnie zginęły miliony zwierząt. – To katastrofa ekologiczna – mówi. Głównym czynnikiem przyczyniającym się do pożarów we Francji i Hiszpanii są zmiany klimatu. Rosnące temperatury sprzyjają suszy, ponieważ cieplejsze powietrze może pomieścić więcej pary wodnej. – W efekcie atmosfera staje się niejako „spragniona” i „wysysa wilgoć z ziemi oraz roślin” – wyjaśnia klimatolog prof. Stefan Rahmstorf z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Wpływem Klimatu w Niemczech. Wysuszona roślinność zamieniła się w łatwopalny materiał, któremu do wybuchu pożaru wystarczyła już tylko iskra. Dla zwierząt, które przetrwały pożary w okolicach Bordeaux we Francji, sytuacja nadal wygląda ponuro. Teren, który niegdyś był ich siedliskiem, zamienił się w 42 tys. hektarów – spalonego pustkowia. – To jak Pompeje. Pustynia popiołów – mówi Grégoire Loïs, przyrodnik z francuskiego Narodowego Muzeum Historii Naturalnej. Zwierzęta pozostają bez kamuflażu, pożywienia i czystej wody Eksperci podkreślają, że pożary dotykają szerokiego wachlarza dzikich zwierząt. Po zniszczeniu ich leśnego domu, bez krzewów i liści dających kamuflaż, małe zwierzęta – takie jak ryjówki, jeże czy jaszczurki – mają mniej miejsc, by ukryć się przed drapieżnikami, i łatwo padają ich łupem. Ponadto owady, którymi się żywią, mogły zostać całkowicie wyeliminowane przez katastrofę, pozostawiając je bez pożywienia. Wielu ocalałych mieszkańców lasu zapędza się w poszukiwaniu pożywienia na obszary miejskie, narażając się na kolejne niebezpieczeństwa. Céline Sissler-Bienvenu zaznacza: – Za każdym razem, gdy dochodzi do pożarów, obserwujemy gwałtowny wzrost kolizji zwierząt z samochodami. Popiół oraz toksyczne środki gaśnicze zanieczyszczają również wodę i glebę, co – jak dodaje Céline Sissler-Bienvenu – utrudnia zwierzętom znalezienie zdatnego do picia pokarmu i wody, a także może powodować długotrwałe problemy zdrowotne, takie jak zaburzenia rozrodczości. Grzebiuszka gibraltarska w niebezpieczeństwie Choć pożary dotykają wszystkich zwierząt, naukowcy są szczególnie zaniepokojeni losem niektórych gatunków. – Jelenie potrafią uciekać, a w pełni rozwinięte ptaki mogą odlecieć – mówi Grégoire Loïs – ale inaczej wygląda to w przypadku gadów i płazów. Pożary prawdopodobnie bardzo dotkliwie uderzyły w jedną z rzadkich populacji ropuch. Grzebiuszka gibraltarska (Pelobates cultripes) – sklasyfikowana jako gatunek narażony na wyginięcie na Czerwonej Liście IUCN – to powolne, prowadzące nocny tryb życia zwierzę, zamieszkujące lasy i tereny podmokłe południowej Francji, Hiszpanii i Portugalii. – Jej populacja jest tak mała, że ten żyjący przy ziemi płaz wszędzie uważany jest za lokalny skarb – tłumaczy przyrodnik. Nie tylko pożary są groźne dla zwierząt Jeszcze przed pożarami gatunek ten mierzył się z wieloma zagrożeniami. Jego siedliska były niszczone pod zabudowę miejską i rozwój rolnictwa. Dodatkowym obciążeniem stało się pojawienie gatunków inwazyjnych, takich jak drapieżny rak luizjański, a także rosnąca liczba kolizji drogowych. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 20 lat populacja tej ropuchy zmniejszyła się o ponad jedną trzecią. Katastrofalne pożary mogą teraz jeszcze bardziej ją zdziesiątkować. – Ich populacja jest tak mała, że każda strata jest tragedią – podkreśla Grégoire Loïs. Nie mogąc uciekać tak szybko jak jelenie czy dziki, wiele z tych ropuch mogło ulec wysokiej temperaturze, płomieniom i dymowi. Naukowcy muszą jeszcze oszacować rzeczywisty rozmiar strat, choć niektórzy wskazują, że jest nadzieja. Grégoire Loïs wspomina, że widział w internecie zdjęcie żaby trawnej w dłoni obserwatora na spalonym obszarze. – A więc tej udało się uciec i znaleziono ją, gdy próbowała odnaleźć drogę wśród popiołów – mówi. Jeśli przetrwały żaby trawne, być może udało się to również niektórym grzebiuszkom gibraltarskim. Jako płazy prowadzące częściowo podziemny tryb życia grzebiuszki chronią się w norach, które wykopują samodzielnie albo przejmują po innych zwierzętach. Takie kryjówki zabezpieczają je przed skrajnym zimnem i upałem panującym na powierzchni – i to również daje pewną nadzieję. Ukrywając się w norach, które mogą mieć niemal metr głębokości, część osobników mogła przetrwać, zwłaszcza tam, gdzie na powierzchni gleby znajdowało się niewiele wyschniętej roślinności, dzięki czemu ogień przemieszczał się szybko. – Flora i roślinność odrodzą się wraz z kolejnymi opadami – mówi Céline Sissler-Bienvenu. – Przyroda potrafi być niezwykle odporna. Ale w przypadku zwierząt powrót do równowagi potrwa bardzo, bardzo długo. Źródło: National Geographic
Dunaj, Ren, Loara, Pad i Wisła są cieniami samych siebie. Wysychające rzeki to szok dla Europy
Europa zmaga się z głębokim kryzysem wodnym. Rekordowo niskie poziomy wody w wielu wielkich rzekach kontynentu paraliżują transport i energetykę, zagrażają ekosystemom. Rolnictwo i akwakultura liczą straty spowodowane długotrwałą suszą. Wysychające rzeki odsłaniają też obiekty i budowle sprzed dziesiątek, a nawet setek lat.
Fale upałów oraz dotkliwy brak opadów doprowadziły największe europejskie rzeki do rekordowo niskich poziomów wody. Problem nie jest lokalny – dotyczy wielu krajów i wielu rzek, kluczowych dla przemysłu, gospodarki i energetyki. Wysychają nawet rzeki ogromne, i to jednocześnie, w wielu miejscach. Europa mierzy się z bezprecedensową sytuacją hydrologiczną. Kryzys wodny w Europie Największe rzeki Europy – Pad we Włoszech, Loara we Francji, Ren w Niemczech oraz Dunaj płynący przez Europę Środkową – osiągnęły nienotowane od lat minima. We Francji susza objęła niemal cały kraj – w połowie lipca ostrzeżenia obowiązywały na 85% jej terytorium, podczas gdy zaledwie dwa lata wcześniej problem ten dotyczył niespełna 2%. Szczególnie trudna sytuacja panuje na Loarze, i to ponownie - suszę odnotowano tam także w 2022 roku. W Niemczech kluczowy dla gospodarki Ren osiągnął historyczne minimum, co w miastach takich jak Kolonia czy Düsseldorf pozwala na przechodzenie przez rzekę pieszo. Operatorzy barek transportowych byli zmuszeni do ograniczenia ładunków do zaledwie jednej piątej ich normalnej wagi, co paraliżuje łańcuchy dostaw dla przemysłu stalowego i chemicznego. Dodatkowo eksperci ostrzegają, że osłabienie naturalnej filtracji spowodowane suszą może podnieść koszty uzdatniania wody pitnej dla milionów mieszkańców nawet o 30%. Z kolei na Węgrzech wysychający Dunaj stał się bezpośrednim zagrożeniem dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Niski przepływ w rejonie elektrowni jądrowej Paks niemal uniemożliwił chłodzenie reaktorów, co zmusiło władze do apelu o oszczędzanie energii elektrycznej. Na Węgrzech odnotowano temperatury sięgające 42 st. Celsjusza, co potęguje parowanie i pogłębia deficyt wody. W Rumunii wojsko było zmuszone do kontrolowanych eksplozji w korycie Dunaju, by zapewnić dopływ wody do chłodzenia elektrowni Cernavodă. Rekordowo niski stan Wisły i susza hydrologiczna w Polsce Na stacji Warszawa-Bulwary odnotowano rekordowy poziom Wisły wynoszący zaledwie 103 cm. Według aktualnych (10 sierpnia 2026) komunikatów hydrologicznych IMGW, na 344 stacjach w całym kraju przepływy wody spadły poniżej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), a aż 66% stacji pomiarowych znajduje się w strefie wody niskiej. W znacznej części kraju utrzymują się ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną. Eksperci IMGW podkreślają, że letnie burze, których od początku sierpnia było w kraju całkiem sporo, nie rozwiązują problemu – wzrosty poziomu wód są chwilowe. Dla odbudowy zasobów konieczne są długotrwałe i jednostajne opady o niskim natężeniu. Susza odsłania ślady historii Susza odsłania niezwykłe obiekty, które przez dekady, a nawet wieki były ukryte pod wodą. W Bułgarii, w pobliżu miejscowości Gigen, niski stan Dunaju ujawnił fundamenty mostu Konstantyna z IV wieku n.e., będącego niegdyś jedną z najdłuższych konstrukcji starożytności. W Serbii, w rejonie miejscowości Prahovo, z rzeki wyłoniły się wraki dziesiątek niemieckich okrętów wojennych zatopionych celowo w 1944 roku. Wiele z tych jednostek wciąż może zawierać niewybuchy, co stwarza realne niebezpieczeństwo. W Budapeszcie wysychające koryto rzeki odsłoniło wojskowy motocykl z czasów II wojny światowej, a w miejscowości Baja na Węgrzech ukazał się wrak statku z tego samego okresu. Na Słowacji w miejscowości Virt policja musiała zabezpieczyć 700-kilogramową brytyjską bombę lotniczą, którą następnie w bezpieczny sposób zdetonowano. Dramat ryb na Węgrzech Kryzys wodny dotkliwie uderzył w węgierską branżę hodowli ryb, szczególnie w systemie mokradeł Rétimajor. Z powodu upałów i obniżającego się poziomu wody umarło tam około 150 ton ryb, a straty materialne szacuje się na 165 mln forintów. Woda w płytkich stawach nagrzewa się do temperatury ponad 30 stopni Celsjusza, co przy głębokości zaledwie 40 cm prowadzi do drastycznego spadku nasycenia tlenem. Hodowcy ryb wskazują na konflikt interesów: woda jest w pierwszej kolejności wypompowywana przez rolników do nawadniania pól, przez co nie dociera do niżej położonych gospodarstw rybnych. Brak wody w stawach to nie tylko straty gospodarcze, ale i katastrofa ekologiczna dla chronionych obszarów Natura 2000, zamieszkiwanych przez ponad 200 gatunków ptaków. Źródła: IMGW, Onet, DW, Euronews, <a href="https://www.reuters.com/business/environment/low-danube-water-levels-bulgaria-expose-roman-era-bridge-2026-08-06/?fbclid=IwY2xjawTiXPJwZG9mBGV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDzQwOTk2MjYyMzA4NTYwOQABHl3-2h7HT8KNVyFuXoPFbUEF-GKQtyfR6da1ov0YLLpLb6ozGVTzow3KMEkb_aem_l43-npTag2hfhjV_91Cfeg&link_source=ta_first_comment&taid=6a74aaeb2ca90900011f90db&utm_campaign=trueAnthem%3A%2BTrending%2BContent&utm_medium=trueAnthem&utm_source=facebook" target="_blank" rel="nofollow noopener">Reuters, Copernicus, The Independent, The Guardian Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
To jedne z najbardziej niezwykłych wydarzeń sportowych w Europie. Ich tradycja liczy setki lat
W 2026 roku kibice nie mogli narzekać na brak sportowych emocji. Za nami m.in. Zimowe Igrzyska Olimpijskie i piłkarskie mistrzostwa świata, jednak najbardziej niezwykłe wydarzenia wcale nie odbywają się na największych stadionach. W różnych zakątkach Europy od stuleci organizowane są widowiska sportowe, które są jednocześnie ważnym elementem lokalnej kultury, historii i tradycji. To właśnie dla nich co roku przyjeżdżają tysiące turystów.
Turystyka sportowa od dawna nie ogranicza się wyłącznie do finałów wielkich turniejów czy meczów znanych klubów. Coraz więcej podróżników wybiera wydarzenia, które pozwalają zajrzeć do lokalnych tradycji i zobaczyć dyscypliny przekazywane z pokolenia na pokolenie. W Europie nie brakuje imprez o wielowiekowej historii – od średniowiecznych turniejów i wyścigów konnych po widowiskowe regaty czy zawody, których zasady niemal nie zmieniły się od setek lat. Dla wielu odwiedzających są one równie atrakcyjne jak zabytki czy lokalna kuchnia i stają się dobrym pretekstem, by poznać region z zupełnie innej perspektywy. Palio di Siena. Wyścig konny, który od wieków dzieli włoskie miasto Jednym z najbardziej widowiskowych wydarzeń sportowych we Włoszech jest Palio di Siena, organizowane nieprzerwanie od XVII wieku na słynnym Piazza del Campo. Wyścig odbywa się dwa razy w roku (2 lipca i 16 sierpnia) i jest czymś znacznie więcej niż rywalizacją jeździecką. Siena podzielona jest na 17 historycznych dzielnic, zwanych contrade, z których w każdej edycji startuje dziesięć. Dżokeje dosiadają losowo przydzielonych koni i trzykrotnie okrążają plac, często w niezwykle emocjonującym tempie. Dla mieszkańców zwycięstwo oznacza prestiż na wiele lat, a świętowanie trwa jeszcze długo po zakończeniu wyścigu. Następnego dnia ulicami miasta przechodzą barwne pochody zwycięskiej contrady, które należą do najbardziej charakterystycznych elementów tej wielowiekowej tradycji. Calcio Storico Fiorentino. Historyczna gra, w której piłka nożna spotyka rugby Florencja od XVI wieku pielęgnuje własną odmianę sportowej rywalizacji – Calcio Storico Fiorentino, uznawane za jedną z najbardziej wymagających gier zespołowych w Europie. W zawodach uczestniczą reprezentacje czterech historycznych dzielnic miasta, a mecze rozgrywane są na piaszczystym boisku ustawianym na placu Santa Croce. Dyscyplina łączy elementy piłki nożnej, rugby i zapasów, a zawodnicy mogą stosować wiele technik walki wręcz, dlatego spotkania bywają niezwykle widowiskowe. Turniej odbywa się co roku w czerwcu, a finał tradycyjnie rozgrywany jest 24 czerwca, w święto patrona Florencji – św. Jana Chrzciciela. Dla mieszkańców miasta wydarzenie jest równie ważne jak historyczna rekonstrukcja i stanowi jeden z symboli florenckiej tożsamości. Highland Games. Szkockie igrzyska siły i tradycji Highland Games należą do najbardziej rozpoznawalnych szkockich tradycji. Organizowane od XIX wieku zawody obejmują konkurencje siłowe, takie jak słynny rzut pniem drzewa (caber toss), rzut młotem czy pchnięcie kamieniem. Oprócz rywalizacji sportowej odbywają się pokazy tańców, koncerty dudziarzy i parady w tradycyjnych kiltach. Największym wydarzeniem jest Cowal Highland Gathering w Dunoon pod koniec sierpnia, natomiast ogromnym prestiżem cieszy się również Braemar Gathering, organizowane na początku września i od lat odwiedzane przez członków brytyjskiej rodziny królewskiej. To jedna z najlepszych okazji, by poznać szkocką kulturę w jej najbardziej autentycznej odsłonie. Velká Pardubická. Najtrudniejszy wyścig z przeszkodami w Europie Miłośnicy sportów jeździeckich powinni zwrócić uwagę na Wielką Pardubicką, czyli najstarszy i jeden z najtrudniejszych wyścigów z przeszkodami w Europie. Zawody odbywają się od 1874 roku w czeskich Pardubicach i tradycyjnie rozgrywane są w drugą niedzielę października. Trasa liczy niemal siedem kilometrów i obejmuje 31 przeszkód, w tym słynny Rów Taxisa, przez lata uznawany za jeden z najbardziej wymagających elementów toru. Nie każdemu uczestnikowi udaje się ukończyć wyścig, dlatego zwycięstwo w Velkiej Pardubickiej uchodzi za jedno z największych osiągnięć w europejskich wyścigach konnych. Co roku wydarzenie przyciąga tysiące kibiców z Czech i zagranicy. Concurs de Castells. Katalońskie wieże z ludzi wpisane na listę UNESCO Choć castells, czyli budowanie wielopiętrowych wież z ludzi, trudno nazwać klasyczną dyscypliną sportu, wymaga ona ogromnej siły, równowagi i perfekcyjnej współpracy całego zespołu. Tradycja narodziła się w XVIII wieku w Katalonii i została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Najważniejszym wydarzeniem jest Concurs de Castells organizowany co dwa lata w Tarragonie, podczas którego najlepsze drużyny rywalizują o zbudowanie najwyższych i najbardziej skomplikowanych konstrukcji. Każda wieża oceniana jest według liczby poziomów, trudności oraz sposobu wykonania. Wydarzenie przyciąga dziesiątki tysięcy widzów, a bilety na kolejne edycje wyprzedają się z dużym wyprzedzeniem. Sinjska Alka. Chorwacki turniej rycerski z tradycją UNESCO W pierwszy weekend sierpnia chorwacki Sinj przenosi się o kilka stuleci wstecz. To właśnie wtedy odbywa się Sinjska Alka – turniej rycerski organizowany nieprzerwanie od XVIII wieku dla upamiętnienia zwycięstwa nad wojskami osmańskimi. Uczestnicy, ubrani w historyczne stroje, pędzą konno przez główną ulicę miasta i próbują trafić kopią w niewielki metalowy pierścień zawieszony nad torem. O wyniku decyduje precyzja oraz zdobyta liczba punktów, a zwycięstwo uchodzi za ogromny zaszczyt. Wydarzenie zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO i jest jedną z najważniejszych tradycji Dalmacji. Kırkpınar. Najstarszy turniej sportowy świata odbywa się w Turcji Historia Kırkpınar, czyli słynnych tureckich zapasów w oleju, sięga XIV wieku. Turniej organizowany w Edirne uznawany jest przez Księgę Rekordów Guinnessa za najstarsze nieprzerwanie odbywające się zawody sportowe na świecie. Zawodnicy nacierają ciała oliwą, zakładają charakterystyczne skórzane spodnie kispet i przez kilkadziesiąt minut próbują powalić przeciwnika lub uzyskać nad nim wyraźną przewagę. Walka wymaga nie tylko siły, ale także techniki, ponieważ śliskie ciało skutecznie utrudnia wykonanie chwytów. Turniej odbywa się pod koniec czerwca i od 2010 roku figuruje również na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO. ESAF. Szwajcarskie święto tradycyjnych sportów Raz na trzy lata Szwajcaria organizuje Federalny Festiwal Zapaśniczy i Alpejski (ESAF) – największe wydarzenie poświęcone tradycyjnym dyscyplinom tego kraju. Program obejmuje m.in. zapasy Schwingen, rzut kamieniem Steinstossen oraz Hornussen, określane niekiedy mianem połączenia baseballu i golfa. Zawody przyciągają dziesiątki tysięcy kibiców, którzy przyjeżdżają nie tylko dla sportu, ale także regionalnej muzyki, kuchni i alpejskich tradycji. Kolejna edycja odbędzie się w 2028 roku w Thun, dlatego warto już teraz uwzględnić ją w planach podróży po Szwajcarii. Źródła: Euronews, Concurs de Castells, Comune di Siena Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pociąg Warszawa-Helsinki w 6 godzin? Pod Bałtykiem może powstać najdłuższy tunel kolejowy świata
Estonia wraca do dyskusji o jednym z najbardziej ambitnych projektów infrastrukturalnych w Europie Północnej. Władze ponownie dyskutują o podmorskim połączeniu kolejowym, które mogłoby stać się strategicznym ogniwem między krajami bałtyckimi, Finlandią, regionami arktycznymi i resztą kontynentu.
Pomysł zakłada budowę tunelu pod Zatoką Fińską, który połączyłby Tallinn i Helsinki bez konieczności korzystania z promów czy połączeń lotniczych. Estoński minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna nazwał inwestycję „brakującym ogniwem” między dwoma dziś rozdzielonymi systemami transportowymi. Gdyby projekt doszedł do skutku, byłaby to jedna z najdłuższych podmorskich przepraw kolejowych na świecie. Tunel Helsinki-Tallinn. Projekt ma około 100 kilometrów długości Pomysł stałego połączenia kolejowego między Finlandią a Estonią nie jest nowy – o tunelu pod Zatoką Fińską mówi się od lat 90., jednak przez kolejne dekady projekt pozostawał głównie na etapie analiz i planów. Najbardziej intensywne prace nad jego koncepcją prowadzono w latach 2017-2019. W ramach projektu FinEst Link rozważano budowę trasy liczącej około 100 kilometrów, która miałaby połączyć Helsinki z Tallinnem i obsługiwać zarówno ruch pasażerski, jak i towarowy. Według ówczesnych założeń pociągi pasażerskie mogłyby rozwijać prędkość około 200 km/h, a sam przejazd między stolicami miałby trwać mniej więcej pół godziny. W tym samym czasie dyskutowano o dwóch możliwych sposobach realizacji inwestycji. Pierwszy zakładał budowę tunelu w ramach projektu publicznego, którego koszt szacowano na około 20 mld euro. Drugi promował fiński przedsiębiorca Peter Vesterbacka, proponując większy udział prywatnego kapitału, w tym środków z Azji. W 2021 roku Finlandia i Estonia uzgodniły dalszą współpracę przy dużych projektach transportowych, w tym przy koncepcji tunelu Helsinki-Tallinn. Nie oznaczało to jednak jeszcze decyzji o rozpoczęciu budowy. W zależności od ostatecznego wariantu trasy przeprawa miałaby liczyć około 90-100 km, co uczyniłoby ją najdłuższym podmorskim tunelem kolejowym na świecie. Skala przedsięwzięcia oznacza, że nawet przy rosnącym poparciu politycznym jego realizacja wymagałaby ogromnych nakładów finansowych, wieloletnich przygotowań oraz ścisłej współpracy Finlandii, Estonii i instytucji unijnych. Margus Tsahkna podkreśla przy tym, że dziś projekt ma większe znaczenie niż jeszcze kilka lat temu. – Po rosyjskiej agresji na Ukrainę i wobec potrzeby wzmacniania konkurencyjności Unii Europejskiej znaczenie tego projektu wyraźnie wzrosło – zaznaczył estoński minister spraw zagranicznych. Pociągiem z Helsinek do Warszawy? Tunel ma połączyć Finlandię z Rail Baltica Znaczenie tunelu wykraczałoby daleko poza skrócenie podróży między dwoma sąsiadującymi stolicami. Kluczowe byłoby jego włączenie do budowanej sieci Rail Baltica, która ma połączyć Estonię, Łotwę i Litwę z Polską, a dalej z europejskim systemem kolejowym. Dzięki temu Finlandia po raz pierwszy zyskałaby stałe lądowe połączenie kolejowe z państwami bałtyckimi i Europą Środkową, niewymagające przewozu pasażerów lub ładunków promami. Według przedstawianych obecnie szacunków po ukończeniu obu inwestycji podróż pociągiem z Helsinek do Warszawy mogłaby trwać około sześciu godzin. Tunel miałby przy tym znaczenie nie tylko dla pasażerów. Już wcześniejsze analizy FinEst Link zakładały intensywny ruch towarowy i wskazywały, że stała przeprawa mogłaby przejąć część ładunków przewożonych dziś drogą morską. Co więcej, w połowie stulecia z połączenia kolejowego mogłoby korzystać około 12 mln pasażerów rocznie. Margus Tsahkna podkreśla jednak, że projekt należy dziś rozpatrywać również w znacznie szerszej perspektywie. – Chodzi o takie połączenie, które zintegruje Rail Baltica i kraje nordyckie w jedną sieć i stworzy korytarz transportowo-energetyczny przez Polskę na Ukrainę, a dalej połączy Europę z Azją – powiedział w rozmowie z fińskim portalem „Verkkouutiset”. Dyskusja powraca w szczególnym momencie również dlatego, że w 2026 roku Estonia przewodniczy formatowi Nordic-Baltic Eight, skupiającemu Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Litwę, Łotwę, Norwegię i Szwecję. W tym ujęciu tunel przestaje być jedynie spektakularnym przedsięwzięciem inżynieryjnym, a staje się elementem szerszej debaty o bezpieczeństwie, odporności infrastruktury i lepszym połączeniu północnej oraz wschodniej części Europy ze wspólną siecią transportową. Źródła: Rzeczpospolita, TVP, Verkkouutiset Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jedno z najbardziej niedoceniony miast Chorwacji. Ma wszystko, czego szukamy nad Adriatykiem
Rzymski układ ulic, bizantyjskie mozaiki wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO i jedna z najlepszych scen kulinarnych w Chorwacji – Poreč łączy ponad dwa tysiące lat historii z atmosferą spokojnego nadmorskiego kurortu. Mimo swoich niezwykłych walorów wciąż pozostaje jednym z najbardziej niedocenianych miejsc nad Adriatykiem.
Zanim na wapiennych uliczkach pojawiły się kawiarniane ogródki, a marinę wypełniły jachty, Poreč został rozplanowany jako rzymski castrum, czyli ufortyfikowany obóz wojskowy. Ponad dwa tysiące lat później ten sam układ ulic wciąż wyznacza strukturę nadmorskiego Starego Miasta. Główne trakty – Decumanus i Cardo Maximus – prowadzą obok gotyckich pałaców, weneckich fasad i ukrytych dziedzińców do jednego z najcenniejszych zabytków Chorwacji – wpisanej na Listę światowego dziedzictwa UNESCO Bazyliki Eufrazjusza. Bazylika Eufrazjusza i rzymskie dziedzictwo Poreču Wznosząca się w samym sercu miasta Bazylika Eufrazjusza to arcydzieło architektury bizantyjskiej z VI wieku, słynące z lśniących złotych mozaik, które przetrwały niemal nienaruszone przez blisko 1500 lat. Wraz z baptysterium, atrium i pałacem biskupim tworzy jeden z najlepiej zachowanych na świecie wczesnochrześcijańskich zespołów sakralnych, będący wyjątkowym świadectwem przemian zachodzących między epoką rzymską a bizantyjską. Pozostałą część Starego Miasta można bez trudu zwiedzić pieszo. Na placu Marafor, który niegdyś pełnił funkcję rzymskiego forum, zachowały się fragmenty starożytnej świątyni. W pobliżu można również bezpłatnie zobaczyć części kolumn i fragmenty frontonu Świątyni Neptuna. Stare Miasto otacza nadmorska promenada, z której rozciągają się wspaniałe widoki na Adriatyk i porośniętą sosnami wyspę Sveti Nikola. Istria to kulinarne serce Chorwacji Równie ważnym elementem wizyty w Poreču i jego okolicach jest kuchnia. Istria zyskała opinię jednego z najważniejszych regionów gastronomicznych Chorwacji. Czerpie z wpływów włoskich, a jednocześnie eksponuje lokalne składniki. W menu pojawiają się ręcznie formowany makaron fuži, białe trufle z doliny Mirny, dzikie szparagi, owoce morza z Adriatyku oraz jedne z najlepszych w Europie oliw extra virgin. Lokalne wina ze szczepu malvazija doskonale pasują do świeżych ryb, natomiast wyraziste czerwone wina teran dobrze komponują się z długo duszonym mięsem i ziemistymi daniami z truflami. Współczesnej interpretacji regionalnych smaków warto spróbować podczas lunchu w restauracji Jaz by Ana Roš. To swobodne wprowadzenie do kuchni jednej z najbardziej cenionych szefowych kuchni w Europie. Menu zaprojektowano tak, by daniami można było łatwo się dzielić. Łączy ono klasyczne i lokalne smaki. Wyróżniają się sashimi z ryby dnia podawane ze słodkimi letnimi śliwkami oraz okoń morski z kremową polentą. Inne restauracje, takie jak Spinnaker, koncentrują się na sezonowych menu degustacyjnych, w których produkty z Istrii zajmują centralne miejsce. To dowód, że kulinarna sława półwyspu wykracza daleko poza jego winnice. Sześciodaniowe menu degustacyjne prezentuje lokalne techniki i składniki, m.in. inwazyjne kraby błękitne wykorzystywane do przygotowania ubitego masła oraz makrelę podawaną w tradycyjnym stylu „savur” – lokalnej wersji weneckiego escabeche. Mimo tak niezwykłego dziedzictwa Poreč pozostaje miejscem zaskakująco dyskretnym i pozbawionym pretensjonalności. Choć większość uwagi skupia się na Dalmacji, ten zakątek Istrii wynagradza również spokojniejsze odkrywanie terenów poza Starym Miastem. Na północ i południe od miasta ciągną się plaże z gładkimi skałami i żwirem oraz zacienione zatoczki, a trasy rowerowe prowadzą przez pachnące lasy sosnowe do cichych wiosek rybackich. Kajakarstwo, paddleboarding i rejsy łodzią pozwalają spojrzeć na wybrzeże z innej perspektywy. Osoby, które chcą w pełni wykorzystać chorwackie słońce, mogą spędzić kilka godzin w Purobeach Poreč. Kuchnia inspirowana regionem Morza Śródziemnego i widoki na morze tworzą tam spokojną atmosferę. To miejsce, w którym łatwo odciąć się od reszty świata – niezależnie od tego, czy wybierze się lekturę książki przy basenie, czy zabieg na świeżym powietrzu w działającym na miejscu Garden Spa by Espa. Poreč to idealna baza do odkrywania Istrii Poreč jest także doskonałą bazą wypadową do zwiedzania wnętrza Istrii. Niespełna godzinę jazdy stąd średniowieczne miasteczka Motovun i Grožnjan wznoszą się na wzgórzach ponad winnicami i lasami słynącymi z trufli. Rodzinne winnice zapraszają na degustacje, producenci oliwy otwierają swoje gaje w porze zbiorów, a kręte wiejskie drogi odsłaniają spokojniejsze oblicze Chorwacji, którego wielu podróżnych nigdy nie poznaje. Gdy zapada wieczór, mieszkańcy zbierają się na promenadzie Starego Miasta, a później przenoszą się do winiarni i restauracji, ukrytych w wielowiekowych kamiennych budynkach. Z portu można obserwować, jak zachodzące słońce rzuca ciepły blask na dzwonnicę bazyliki, przypominając, że największą siłą Poreču jest jego trwanie. Przez dwa tysiące lat ulicami miasta przewijały się kolejne cywilizacje, pozostawiając po sobie warstwy architektury, kultury i kuchni, które do dziś kształtują codzienne życie. Podróżnym szukającym mniej znanych zakątków Poreč oferuje coś coraz rzadszego nad Adriatykiem: miejsce, w którym światowej klasy dziedzictwo jest naturalnie wpisane w codzienność, a znakomita kuchnia pozostaje wierna lokalnym tradycjom. Źródło: National Geographic
Szlaki rowerowe Europy. 50 tras pełnych wrażeń
Europa oferuje tysiące kilometrów tras rowerowych prowadzących przez zróżnicowane krajobrazy i regiony. „Szlaki rowerowe Europy. 50 tras pełnych wrażeń” autorstwa Daniela i Aleksandry Sienkiewiczów (znanych w sieci jako Loverowi) to przewodnik prezentujący wybrane trasy dla rowerzystów o różnym poziomie doświadczenia – od osób planujących pierwsze wyprawy, przez miłośników turystyki z sakwami, po kolarzy szukających wymagających podjazdów i długodystansowych wyzwań.
Daniel i Aleksandra Sienkiewiczowie to rowerowi podróżnicy, znani z długodystansowych wypraw po Polsce i Europie oraz autorzy cenionych przewodników turystycznych. Swoje doświadczenia i praktyczną wiedzę wykorzystali, przygotowując publikację, która łączy inspiracje z rzetelnymi informacjami pomocnymi w planowaniu rowerowych podróży. W publikacji znalazły się zarówno dobrze znane szlaki, takie jak Alpe Adria czy Szlak Rowerowy Łaby, jak i mniej oczywiste propozycje, m.in. chorwacka Parenzana, Dolina Loary oraz trasy prowadzące przez wyspy Kihnu, Olandię i Bornholm. Książka obejmuje również wybrane odcinki sieci EuroVelo, w tym trasę wokół Morza Bałtyckiego. Jak wygląda przewodnik „Szlaki rowerowe Europy. 50 tras pełnych wrażeń” w praktyce? Poniżej prezentujemy fragment poświęcony jednej z europejskich tras rowerowych. Nasjonal Sykkelrute 1 Tromsø – Bodø DŁUGOŚĆ SZLAKU: 556 km PRZEBIEG SZLAKU: Tromsø – wyspa Senja – wyspa Andøya – wyspa Langøya –Lofoty – Moskenes RODZAJ NAWIERZCHNI: asfalt (95%), utwardzona (5%) TRUDNOŚĆ SZLAKU: średnio trudna PRZEWYŻSZENIA: 3530 m CZAS PRZEJAZDU: 7–9 dni RODZAJ ROWERU: każdy rodzaj roweru UDOGODNIENIA NA SZLAKU: Miejsca biwakowe „na dziko” JAK DOTRZEĆ: Samolotem do Tromsø JAK SIĘ WITAMY: Hej! Fiordy spektakularnie wynurzające się z błękitnej wody. Śnieg długo zalegający na przydrożnych szczytach. Niezachodzące słońce podczas dnia polarnego. Legalny nocleg na dziko, no chyba że akurat tu zabroniony. A nawet renifery przebiegające przez drogę i rejs łodzią wikingów. To wszystko gwarantuje odcinek krajowej trasy Nasjonal Sykkelrute 1 z Tromsø do Bodø – przez który przebiega szlak EuroVelo 1. Szlak prowadzi głównie po drogach publicznych i choć stara się omijać te najbardziej uczęszczane, to rzadko się tu udaje. Wszakże ta część Norwegii wydaje się wyrwana naturze, a miłośnik jednośladów ma ograniczony wybór. Wąskie drogi i tunele to zdecydowanie najsłabszy aspekt tej wycieczki. Co ważne, przed niektórymi tunelami natkniesz się na sygnalizację informującą o rowerzyście na drodze – klikasz, a nad wjazdem w środek góry zapala się światło. I choć ta infrastruktura jest oświetlona, nie zapomnij o lampce, a nawet kamizelce odblaskowej. Z powyższych powodów nie rekomendujemy tej wycieczki dla rodzin z dziećmi. Choć trasa wygląda na średnio wymagającą pod względem fizycznym i ekwipunkowym, to nie ulegnij temu złudzeniu. Kilka przewyższeń da Ci w kość, a niewielki dostęp do sklepów zmusi do robienia zapasów. Mimo to, jeśli dysponujesz nieco ponad tygodniem wolnego czasu i marzysz o odkryciu dalekiej Północy, to ta wycieczka z pewnością spełni Twoje oczekiwania! Podbiegunowy Big Mac Już dawno przeszliśmy do porządku dziennego nad globalizacją i zupełnie nie dziwią nas te same napoje czy sprzęty AGD w różnych częściach świata. Wydawać by się jednak mogło, że nie dotyczy to koła podbiegunowego. A jednak! W Tromsø znajduje się najdalej wysunięty na północ McDonald’s. Całe szczęście to niejedyna atrakcja tutaj. Brama do Arktyki, jak nazywane jest to miasto, ma do zaoferowania kilka ciekawych miejsc, dobrą kuchnię i piękne obrazki, które zaczną się praktycznie od lotniska, o ile wybierasz się samolotem, rzecz jasna. Najlepszy widok na centrum miasta i otaczającą naturę jest ze Storsteinen, czyli Wielkiej Skały – na którą dostaniesz się pieszo lub dzięki kolejce linowej, która już sama w sobie jest niezłą atrakcją! Wizytę w Tromsø urozmaicić możesz odwiedzeniem Muzeum Polarnego czy buszowaniem po sklepach z pamiątkami, oferującymi ogromną ilość trolli każdego rodzaju. Wydaje się jednak, że mimo wielu różnych atrakcji głównymi symbolami miasta są niekończący się most oraz Katedra Arktyczna, która, choć nowoczesna, nawiązuje do otoczenia i przypomina górę lodową. Przed wyruszeniem na szlak skosztuj tutejszej kuchni – wyroby z łosia, renifera, a nawet wieloryba są stosunkowo łatwo dostępne. Kosmiczna wyspa Jest takie miejsce, gdzie niewyobrażalnie zaskakująca natura spotyka się z nowoczesnością i razem spoglądają w kosmos. Wyspa Andøya nie bierze jeńców – kradnie serca podróżników, a w tle jedynie słychać zachwyty i dźwięk opadających szczęk. Myślisz, że przesadzamy? Zupełnie nie! Sami Norwegowie często uznają to miejsce za bardziej malownicze od słynnych Lofotów. Już po dopłynięciu do Andenes, gdzieś między domostwami, dostrzeżesz w oddali strzeliste skały. Im będziesz bliżej, tym bardziej bajkowy będzie to widok – piaszczyste plaże i rozbijające się fale Morza Norweskiego w towarzystwie wspomnianych formacji wręcz zasługują na oklaski! Naturalna będzie chęć wskoczenia do wody, ale tu uwaga. Morze Norweskie jest około 5 razy bardziej słone od Morza Bałtyckiego, a kąpiel rzadko odbywa się w przyjemnie ciepłej wodzie! Ale gdzie ten kosmos? Już spieszymy z wyjaśnieniem! Na wyspie znajduje się norweski ośrodek badań kosmicznych – Andøya Space Center. I to nieprzypadkowo. Od dekad tutejsze doskonałe warunki wykorzystywane są do obserwowania zorzy polarnej, promieniowania kosmicznego, przeprowadzane są tu też badania atmosfery i jonosfery. Co ciekawe, wystrzelono stąd ponad 1000 rakiet, które zawędrowały dużo dalej niż sięga wzrok rowerzysty. Karaiby Północy Norweski archipelag, jakim są cudowne Lofoty, każdego roku przyciąga niezliczone rzesze turystów. Ich piękno podziwiają nie tylko rowerzyści – zrobienie zdjęcia, na którym nie byłoby białego kampera w rogu to coraz większe wyzwanie. Taka popularność nie powinna dziwić, bowiem ten skrawek ziemi jest doprawdy cudowny. I napisano o nim wiele, i filmów nakręcono mnóstwo. Czym zatem możemy Cię zaskoczyć? Nie trzymaj się oficjalnego szlaku, kombinuj i eksploruj. Gdy oddalisz się od głównych tras, z pewnością uda Ci się znaleźć pustą plażę, na której przeżyjesz niezapomnianą białą noc. Dokręć do Henningsvær, gdzie mieści się jeden z najpiękniej położonych stadionów piłkarskich świata. Niedaleko możesz skorzystać z przygotowanego miejsca na biwak z widokiem jak ze snu – na plaży Rørvikstranda. Poświęć kilka godzin na zwiedzanie Muzeum Wikingów (Lofotr Viking Museum) i porozmawiaj z polskim szkutnikiem podczas rejsu łodzią. Koniecznie przyjrzyj się tradycyjnemu procesowi suszenia dorsza i skosztuj choć kawałek tego przysmaku. O jednym nie możesz jednak zapomnieć – choć trasa kończy się wraz z wjazdem na prom w Moskenes, Ty bądź tu szybciej i wyrusz dalej, aż na sam koniec archipelagu, aby dotrzeć do symbolicznej miejscowości – Å. Ta niewielka wieś to zwieńczenie lofockiej przygody. Jeszcze słowo o pogodzie – bywa zmienna jak nigdzie! Uzbrój się w cierpliwość, a jeśli możesz, przeczekaj deszcze i mgliste godziny. Nie pożałujesz. Chleb z czekoladą i logistyka Wokół Norwegii narosło mnóstwo mitów i opowieści dotyczących bajońskich cen i kosztów, które należy ponieść, aby odkryć ten wyjątkowy kraj. I nie, niestety nie obalimy ich wszystkich, ale nie jest tak źle, jakby się mogło wydawać, a dwutygodniowa podróż, o ile zostanie odpowiednio przygotowana, może nie być aż tak wielkim wyzwaniem finansowym. Po pierwsze, obecnie kurs złotego do korony norweskiej jest korzystniejszy niż kilka lat temu. Po drugie, w Norwegii, co do zasady, legalny jest biwak na dziko, zatem koszty noclegu można drastycznie uciąć. Po trzecie, sakwy mogą pomieścić spore zapasy jedzenia – potwierdzone. No i promy mogą być dla Ciebie niespodzianką, i to pozytywną. W Norwegii zdecydowana większość, o ile nie wszystkie, jest darmowa dla pieszych i rowerzystów. Piszemy tu o tych niezbędnych przeprawach, gdzie nie istnieje inna opcja dostania się na kolejną wyspę. Nawet kilkugodzinny rejs z Lofotów do Bodø jest zupełnie bezpłatny! Jednocześnie promy, obok szalenie zmiennej pogody, będą determinowały tempo Twojej wyprawy. Koniecznie sprawdź godziny ich wypłynięcia i weź to pod uwagę, planując każdy dzień przygody. Trzymamy kciuki za bezproblemową podróż, będzie pięknie! Z naszego dziennika Przemierzając opisywany szlak, korzystaliśmy wyłącznie z noclegów na dziko. Po niezwykle długim kręceniu, jakie możliwe jest podczas dnia polarnego, dotarliśmy na wspomnianą plażę Rørvikstranda. I choć było sporo osób, znaleźliśmy miejsce na nasz namiot, kilka metrów od wielkich głazów kończących piaszczystą idyllę. Przeszło nam przez myśl, aby właśnie na piasku, blisko wody rozbić swoje obozowisko, ale coś nam podpowiedziało, że to nie jest dobry pomysł. I nie był. To podczas tego noclegu doświadczyliśmy, jak wielkim żywiołem jest woda i jak nieprzewidywalne (przynajmniej dla nas) może być Morze Norweskie. Podczas gdy smacznie spaliśmy, przypływ przybierał na sile, zupełnie pokrywając słoną wodą bajeczną plażę. W środku nocy obudził nas potężny dźwięk rozbijających się fal – morze zawitało kilka metrów od naszej sypialni. Ucz się na naszych błędach i roztropnie wybieraj miejsce na nocleg… SZLAKLISTA Zjedz suszonego dorsza. Wypłyń w rejs łodzią wikingów. Zrób zdjęcie ze znakiem w miejscowości Å. Nie potrąć żadnego renifera Powyższy fragment pochodzi z książki „Szlaki rowerowe Europy. 50 tras pełnych wrażeń”. Książkę można zakupić pod tym linkiem.
Klimatyczny kryzys energetyczny wstrząsa Europą. Polska sięga po wyjątkową procedurę
Fale upałów i susze przestają być wyzwaniem tylko ekologicznym – stają się zagrożeniem dla stabilności energetycznej Europy. Rekordowe zapotrzebowanie na prąd zderza się ze spadkiem poziomu wód w kluczowych rzekach i brakuje wody do chłodzenia elektrowni. Europa znalazła się bez wątpienia w punkcie zwrotnym, ale Polska jest dobrze przygotowana, choć nie obyło się bez wyjątkowych procedur.
Wysychające koryta wielkich rzek ograniczają pracę wielu elektrowni, także w Polsce. Rośnie ryzyko wystąpienia niedoborów prądu i konieczności wprowadzenia przerw w jego dostawach – choć nie rozkłada się ono w Europie równo. Różne kraje radzą sobie w różny sposób, m.in. kupując energię za granicą, zmieniając zarządzanie siecią energetyczną oraz stopniowo przebudowując swój miks energetyczny. Wysychające rzeki i rekordowe zapotrzebowanie na prąd Tegoroczne lato przynosi Europie falę bezprecedensowych temperatur. Upalne dni i tropikalne noce zmuszają miliony gospodarstw domowych i firm do intensywnego korzystania z klimatyzacji, co generuje gwałtowny wzrost zużycia energii elektrycznej. Z drugiej strony postępująca susza hydrologiczna, której nie były już w stanie zatrzymać opady deszczu np. w Polsce, doprowadziła do spadku poziomu wód w kluczowych wielkich rzekach Europy. Niezbędnej do chłodzenia elektrowni wody zaczyna brakować, co w ostatnich dniach odczuły szczególnie Węgry i Rumunia. Elektrownia jądrowa Paks na Węgrzech, odpowiadająca za niemal połowę krajowej produkcji prądu, znalazła się o krok od całkowitego wyłączenia z powodu rekordowo niskiego poziomu wód Dunaju. W Rumunii, także na Dunaju, przeprowadzono kontrolowane detonacje, aby zwiększyć dopływ wody do elektrowni Cernavodă. Sytuację odczuła również Mołdawia, w której spadek produkcji prądu, wysokie temperatury i ograniczone możliwości importu z sąsiednich krajów, zmusiły władze do zapowiedzi czasowych przerw w dostawach prądu. Wydarzenia te pokazują, jak splot pogodowych ekstremów w krótkim czasie może zagrozić stabilności energetycznej całych państw. Polska ogranicza moc elektrowni i wprowadza okres przywołania Na tle tej trudnej sytuacji polski system elektroenergetyczny wykazał się wysokim poziomem odporności, choć nie obyło się bez wprowadzenia wyjątkowych procedur. Niski stan wody w Wiśle wymusił ograniczenie mocy w bloku elektrowni Kozienice i Połaniec, chłodzonych wodą z rzeki. Wisła bije rekordy stanu wody już niemal co roku. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) uruchomiły procedurę tzw. okresów przywołania, obowiązującą we wtorek 4 sierpnia 2026, wieczorem. Polega ona na tym, że wszystkie podmioty, które są objęte obowiązkami mocowymi wynikającymi z umów zawartych na rynku mocy muszą je zrealizować, czyli we wskazanym okresie dostarczyć odpowiednią moc do systemu. Z kolei odbiorcy objęci umowami mocowymi muszą zredukować swoje zapotrzebowanie. Taka procedura to środek zaradczy wykorzystywany, gdy dostępna dla operatora nadwyżka mocy wytwórczych ponad zapotrzebowanie odbiorców jest istotnie niższa niż wymagany, bezpieczny poziom. Okres przywołania obowiązywał między godziną 17 a 19. Jak podkreśla PSE, procedura ta nie ma wpływu na odbiorców indywidualnych i nie pociąga za sobą żadnych utrudnień dla odbiorców energii elektrycznej. Póki co Polska uniknęła wprowadzenia tzw. stopni zasilania i przerw w dostawie prądu. Aktualne informacje o pracy krajowego systemu elektroenergetycznego można śledzić w bezpłatnej aplikacji Energetyczny Kompas. Źródła: <a href="https://www.pse.pl/biuro-prasowe/aktualnosci/-/asset_publisher/fwWgbbtxcZUt/content/pse-oglosily-okresy-przywolania-na-rynku-mocy-na-4-sierpnia-br-?safeargs=696e686572697452656469726563743d66616c73652672656469726563743d68747470732533412532462532467777772e7073652e706c253246626975726f2d707261736f7765253246616b7475616c6e6f736369253346705f705f69642533443130315f494e5354414e43455f6677576762627478635a5574253236705f705f6c6966656379636c6525334430253236705f705f73746174652533446e6f726d616c253236705f705f6d6f646525334476696577253236705f705f636f6c5f6964253344636f6c756d6e2d32253236705f705f636f6c5f636f756e7425334431" target="_blank" rel="nofollow noopener">PSE, CNN, RMF24 Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Europa przekroczyła granicę 2,4°C. Nasz kontynent ociepla się najszybciej na świecie
Najnowsze dane klimatyczne wskazują jednoznacznie: Europa jest najszybciej ogrzewającym się kontynentem na Ziemi. Podczas gdy średnia temperatura globu wzrosła o około 1,3–1,4°C w porównaniu z erą przedprzemysłową, w Europie wzrost ten przekroczył już 2,4°C. Ten dramatyczny proces nie jest jednak dziełem przypadku, lecz wynikiem splotu czynników geograficznych, atmosferycznych i środowiskowych.
Choć wydaje się to sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem, Europa nagrzewa się dużo szybciej niż wskazywałaby światowa średnia zmian klimatycznych. Jednak wytłumaczenie tego faktu, choć skomplikowane, to czysta fizyka, wynikająca z interakcji między lądem, atmosferą a sąsiadującą z Europą Arktyką. Badania wskazują na cztery kluczowe mechanizmy odpowiedzialne za ten stan rzeczy. Europa a reszta świata: liczby, które mówią wszystko W ciągu ostatnich 30 lat (okres 1996–2025) średnia temperatura w Europie rosła o około 0,56°C na dekadę, podczas gdy średnia globalna wynosiła w tym samym czasie ok. 0,27°C. Obecnie temperatury na kontynencie są o około 2,4°C do 2,5°C wyższe od poziomów sprzed uprzemysłowienia (1850–1900), podczas gdy globalne ocieplenie szacuje się na ok. 1,4°C. Rok 2025 zapisał się jako najcieplejszy w historii pomiarów dla Europy, a niemal cały kontynent (95%) doświadczył temperatur powyżej średniej. Dominacja lądu i specyfika geograficzna Europy Pierwszy powód gwałtownego ocieplania się Europy to fizyczna różnica w pojemności cieplnej między lądem a wodą. Woda posiada znacznie wyższe ciepło właściwe, co sprawia, że pochłania ogromne ilości energii słonecznej, ogrzewając się przy tym powoli i długo oddając ciepło. Ląd i powietrze nad nim ogrzewają się szybko. Europa jest częścią dużej masy lądowej Eurazji, co sprawia, że temperatura powietrza przy powierzchni rośnie gwałtowniej. Poza tym gęsta sieć miast, rozbudowana infrastruktura oraz przekształcenie naturalnych krajobrazów dodatkowo wzmacniają ten proces, poprzez efekt „wyspy ciepła”. Arktyczne wzmocnienie Europa nie istnieje w izolacji klimatycznej – jej północ graniczy z obszarem arktycznym, który ociepla się już nawet nie dwu- ale ponad trzykrotnie szybciej niż reszta świata (wzrost o ok. 0,75°C na dekadę). Głównym mechanizmem napędzającym to zjawisko jest tzw. arktyczne wzmocnienie, związane z zanikaniem pokrywy śnieżnej i lodowej. Świeży śnieg oraz lód morski działają jak gigantyczne zwierciadło, odbijając nawet 80–90% promieniowania słonecznego. Wraz z rosnącymi temperaturami śnieg i lód topnieją coraz wcześniej i szybciej. Odsłaniane w ten sposób ciemniejsze podłoże – ląd, skały oraz woda – charakteryzuje się znacznie niższym albedo. Zamiast odbijać światło, ciemna powierzchnia pochłania promieniowanie i zamienia je w ciepło. To z kolei powoduje dalszy wzrost temperatury otoczenia i przyspiesza dalsze topnienie. Tworzy się błędne koło, które coraz trudniej zatrzymać. Zmiany cyrkulacji i kopuły ciepła Kolejnym kluczowym czynnikiem są zmiany w dynamice atmosfery, szczególnie zachowanie prądu strumieniowego (ang. jet stream). Prąd strumieniowy to strumień ogromnych mas powietrza, płynący na dużej wysokości z zachodu na wschód, napędzany różnicą temperatur między mroźnym biegunem północnym a gorącym równikiem. Gwałtowne ocieplanie się Arktyki zmniejsza ten gradient temperatur, co prowadzi do jego osłabienia. Prąd strumieniowy zaczyna meandrować i tworzyć głębokie, powoli przemieszczające się fale, które potrafią na wiele dni lub tygodni "zablokować" układ pogodowy nad Europą. Obserwuje się coraz częstsze okresy blokad antycyklonalnych (wyżowych) latem, które działają jak więzienie dla gorącego powietrza. Zjawisko to sprzyja powstawaniu stacjonarnych fal upałów i kopuł ciepła, które zasysają ekstremalnie gorące masy powietrza z Afryki Północnej. Paradoks czystego nieba Ostatnim, z pozoru paradoksalnym elementem tej układanki jest znaczna poprawa jakości powietrza. W XX wieku europejski przemysł, energetyka oparta na węglu oraz transport emitowały gigantyczne ilości dwutlenku siarki i pyłów. Zanieczyszczenia te tworzyły w atmosferze zawiesinę drobin (aerozoli), które odbijały część promieniowania słonecznego. Zjawisko to, określane jako „globalne zaciemnienie” (ang. global dimming) maskowało część ocieplenia wywołanego przez gazy cieplarniane. Wprowadzenie rygorystycznych norm jakości powietrza w Unii Europejskiej doprowadziło do drastycznego spadku emisji siarki i pyłów. Przyniosło to nieocenione korzyści dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego, ale odsłoniło pełną moc nagromadzonych w atmosferze gazów cieplarnianych. Do powierzchni Europy dociera dziś znacznie więcej promieniowania słonecznego niż kilkadziesiąt lat temu. Źródła: Copernicus.eu, European State of the CLimate Report 2025 , World Meteorological Organization Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Sekwana miała być niebezpieczna. Dziś paryżanie szukają w niej ratunku przed upałem
Europejskie miasta odzyskują swoje rzeki. Dzięki kosztownym programom oczyszczania mieszkańcy Paryża, Bazylei czy Kopenhagi znów mogą korzystać z nich jak z naturalnych kąpielisk. W dobie zmian klimatu stają się one czymś więcej niż tylko elementem krajobrazu.
Przez większość życia Pauline Janbon nie wyobrażała sobie kąpieli w paryskiej Sekwanie. – Kiedy byliśmy dziećmi, mówiono nam, że w rzece pływają zwłoki – wspomina 20-letnia studentka Sorbony. – Sekwana miała opinię miejsca skrajnie zanieczyszczonego. Tymczasem w czerwcu, gdy Francję nawiedziła rekordowa fala upałów, Pauline wraz z tysiącami innych paryżan wskoczyła do miejskich rzek i kanałów. W dniu, w którym ją spotkałam, stała na brzegu Kanału Saint-Martin, otoczona tłumami kąpielowiczów skaczących do wody, pływających i unoszących się na jej powierzchni. – Nigdy wcześniej nie kąpałam się we własnym mieście – mówiła, wyciskając wodę z włosów. – Czuję się, jakbym była na wakacjach. Paryż jest jednym z wielu europejskich miast, które podjęły walkę o przywrócenie swoich rzek mieszkańcom. Kopenhaga, Bazylea, Zurych, Berno i Oslo przez lata inwestowały w modernizację systemów kanalizacyjnych, rozwój infrastruktury do odprowadzania wód opadowych oraz rozwiązania ograniczające zanieczyszczenie wód. Ich wysiłki przyniosły wymierne efekty. Dziś Europejczycy ponownie korzystają z rzek i kanałów, a wraz z nasilającymi się skutkami zmian klimatu oraz coraz częstszymi falami upałów władze i urbaniści zaczynają postrzegać miejskie akweny jako ważny element adaptacji do wyższych temperatur. – Obserwujemy, jak ludzie na nowo definiują swoją relację z wodą – mówi Matthew Sykes, współzałożyciel i dyrektor programowy organizacji Swimmable Cities, zrzeszającej instytucje promujące prawo mieszkańców do korzystania z miejskich rzek i kanałów. – Coraz więcej osób dostrzega, że miasto, w którym można bezpiecznie pływać, jest po prostu lepszym miejscem do życia. Powrót do miejskich rzek. Jak Europa odzyskuje czystą wodę Aż do początku XX wieku kąpiele w rzekach miejskich były powszechną praktyką w Europie Zachodniej i części Ameryki Północnej. Łazienki i pływalnie budowano bezpośrednio na rzekach – były to miejsca, do których ludzie chodzili zarówno dla rozrywki, jak i po to, by zadbać o higienę. Brak prywatnej instalacji wodno-kanalizacyjnej w domach sprawiał, że rzeczne kąpieliska – popularne w miastach takich jak Nowy Jork, Londyn, Boston, Filadelfia czy Paryż – były często jedynym miejscem, gdzie mieszkańcy mogli się umyć. Wraz z postępującą industrializacją i gwałtownym wzrostem liczby mieszkańców miejskie rzeki w całej Europie stały się niewyobrażalnie brudne. W Paryżu ścieki, szczątki zwierząt i mydliny odprowadzano bezpośrednio do Sekwany. W rezultacie w 1923 roku władze miasta zakazały kąpieli w rzece, uznając jej wodę za niebezpieczną dla zdrowia. Urzędnicy zaczęli rozmawiać o oczyszczeniu rzeki już w 1988 roku, jednak dopiero w 2016 roku mer Paryża Anne Hidalgo ponownie zobowiązała miasto do oczyszczenia Sekwany. Projekt stał się jednym z filarów starań Paryża o organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku. W lipcu 2025 roku, gdy Sekwana została oficjalnie otwarta dla mieszkańców, w trzech wyznaczonych kąpieliskach popływało ponad 100 tys. osób. Zainteresowanie było tak duże, że władze przedłużyły sezon do początku września. Tego lata rzeka wkracza w drugi sezon kąpielowy, a Paryż udowadnia, że oczyszczanie miejskich rzek jest nie tylko możliwe, lecz także kluczowe w dobie zmian klimatu. W czerwcu Paryż doświadczył najbardziej ekstremalnej fali upałów w swojej historii. We Francji klimatyzacja nadal jest rzadkością – wyposażona jest w nią zaledwie jedna czwarta domów i mniej niż 7 procent szkół. Charakterystyczne dla Paryża haussmannowskie kamienice są przy tym słabo zabezpieczone przed wysokimi temperaturami, przez co mieszkańcy mają niewiele możliwości ochłody. Gdy pod koniec czerwca temperatury gwałtownie wzrosły, mieszkańcy szukali ochłody w klimatyzowanych alejkach supermarketów i czekali w długich kolejkach do miejskich basenów. Najpopularniejszym sposobem na ucieczkę przed upałem okazały się jednak niedawno oczyszczone paryskie rzeki i kanały, do których tłumnie ruszyli ludzie, by po raz pierwszy wykąpać się we własnym mieście. Z naukowego punktu widzenia paryżanie mają niewiele powodów do obaw o czystość wody. Każdego dnia miasto monitoruje Sekwanę pod kątem obecności bakterii E. coli i enterokoków, które mogą wywoływać gorączkę, zakażenia dróg moczowych oraz biegunkę. Zgodnie z normami określonymi przez Unię Europejską badania regularnie potwierdzają, że woda nadaje się do kąpieli. Mimo to u wielu paryżan bariera psychologiczna wciąż uniemożliwia pływanie w Sekwanie. Gdy w 2021 roku agencja badawcza IFOP zapytała tysiąc Francuzów o ich opinię na temat rzeki, 70 procent respondentów określiło ją jako brudną, zanieczyszczoną i cuchnącą. Niewielu deklarowało, że zdecydowałoby się na kąpiel. Choć to nastawienie zaczęło się zmieniać, wieloletnia reputacja Sekwany jako brudnej rzeki pozostaje trudna do przełamania. – Cieszę się, że moi synowie mogą korzystać z wody, ale nie ma mowy, żebym sama do niej weszła – przyznaje 52-letnia Soizic Prado, siedząc na pobliskiej ławce i obserwując pływające dzieci. – Jestem pewna, że woda jest bezpieczna, ale przez całe życie słyszałam, że jest brudna. To po prostu nie zachęca. Szwajcaria przykładem dla innych miast W sobotnie popołudnie spakowałam telefon, portfel oraz aparat do wodoszczelnej torby i wskoczyłem do Renu, by wraz z setkami mieszkańców dryfować przez samo centrum Bazylei. Choć Bazyleę dzieli od Paryża zaledwie 400 kilometrów, relacja mieszkańców z rzeką nie mogłaby być bardziej odmienna. – Nigdy nie martwię się o jakość wody – mówi 23-letnia studentka Sophie Mauckenthaler, przepływając obok miejskiej katedry. – Nikt się tym nie przejmuje. Szwajcaria ma jedne z najczystszych miejskich rzek na świecie. Kraj jest światowym liderem w oczyszczaniu ścieków i każdego roku wydaje na utrzymanie systemu średnio około 860 zł na mieszkańca, znacznie więcej niż inne państwa europejskie. Dzięki temu Bazylea stała się jednym z europejskich miast najbardziej przyjaznych pływakom. W każdy letni dzień można zobaczyć ludzi wskakujących do wody i pijących z miejskich fontann rozmieszczonych na placach oraz rogach ulic. Zdecydowanie najpopularniejszą aktywnością jest jednak pływanie w Renie. Niektórzy mieszkańcy docierają nawet w ten sposób do pracy, unosząc się z nurtem rzeki. – Nie potrafimy zrozumieć, jak można mieć rzekę w mieście i się w niej nie kąpać – mówi Ruedi Bösiger, szwajcarski ekspert ds. wód słodkich związany z World Wildlife Fund. – To część naszej kultury. Mieszkańcy Bazylei kąpią się w Renie co najmniej od XV wieku. Pierwsze oficjalne kąpielisko rzeczne miało zostać otwarte w 1831 roku, choć dokumenty archiwalne sugerują, że podobne obiekty mogły istnieć już wcześniej. Od czterech dekad nieodłącznym elementem lata jest spływanie Renem z charakterystycznymi wodoodpornymi torbami, znanymi lokalnie jako Wickelfisch. Relacja Szwajcarów z rzekami nie zawsze była jednak wolna od problemów. W 1986 roku pożar magazynu środków agrochemicznych firmy Sandoz doprowadził do przedostania się toksycznych substancji do Renu, przez co woda zabarwiła się na czerwono. Wyciek chemikaliów zdziesiątkował organizmy żyjące w dolnym biegu rzeki i został uznany za jedną z najpoważniejszych katastrof ekologicznych w historii Renu. Jeszcze przed tym zdarzeniem szwajcarskie rzeki miejskie były silnie zanieczyszczone. Podobnie jak w wielu innych europejskich krajach w połowie XX wieku miasta odprowadzały do nich odpady przemysłowe, ścieki oraz zanieczyszczenia z fabryk, przez co woda nie nadawała się do kąpieli. Wyciek chemikaliów w Bazylei doprowadził jednak do gruntownych zmian prawnych w całej Szwajcarii. Powstała infrastruktura zapobiegająca przedostawaniu się do rzeki wody wykorzystywanej podczas akcji gaśniczych, zmodernizowano oczyszczalnie ścieków przemysłowych i komunalnych, a wzdłuż Renu wdrożono kompleksowy system monitorowania jakości wody. – Ten kryzys zjednoczył ludzi i uświadomił im, że muszą zatroszczyć się o Ren – mówi Patricia Holm, badaczka ekosystemów wodnych z Uniwersytetu w Bazylei. – W rezultacie rzeka jest dziś w lepszym stanie niż przed wyciekiem. Choć Szwajcarię często przedstawia się jako przykład sukcesu, eksperci podkreślają, że nadal pozostaje wiele do zrobienia. – To, że w rzece można bezpiecznie się kąpać, nie oznacza jeszcze, że jest ona nienaruszona pod względem ekologicznym – zaznacza Ruedi Bösiger. Jakość wody ocenia się przede wszystkim na podstawie poziomu bakterii E. coli, ale taki pomiar nie uwzględnia ogólnego stanu ekologicznego rzeki. Choć szwajcarskie rzeki nie wywołują już chorób u kąpiących się ludzi, ich koryta zostały uregulowane i podzielone przez elektrownie wodne. Doprowadziło to do utraty siedlisk oraz ograniczenia transportu osadów w dół rzek, co negatywnie wpływa na dziką przyrodę i ekosystemy wodne. Eksperci zwracają również uwagę, że badania jakości wody powinny obejmować mikrozanieczyszczenia, takie jak pozostałości leków, pestycydy i parabeny, które mogą szkodzić zdrowiu ludzi oraz zwierząt. W 2016 roku Szwajcaria jako pierwszy kraj na świecie przyjęła przepisy nakazujące usuwanie substancji chemicznych z wody. Każdego roku kolejne miasta rozbudowują istniejące oczyszczalnie o instalacje do usuwania mikrozanieczyszczeń. Zdaniem ekspertów ważną rolę odegrał również szwajcarski system demokracji bezpośredniej, który pozwala mieszkańcom wpływać na regulacje dotyczące wody poprzez inicjowanie referendów. Według Yixin Cao, byłej badaczki związanej z Urban Bathing Studio na Uniwersytecie w Lyonie, ten wyjątkowy system polityczny ułatwił działania na rzecz oczyszczania wód i umożliwił mieszkańcom aktywne uczestnictwo w przywracaniu rzek miastom. – W Szwajcarii ludzie postrzegają rzekę jako wspólną przestrzeń i mają do niej zaufanie. Tego podejścia wciąż brakuje w kulturze paryskiej i innych uprzemysłowionych miast Europy – mówi. – Szwajcarzy są bardzo silnie związani ze swoimi rzekami. Gdy wczesnym wieczorem wyszłam z Renu kilka kilometrów dalej, spotkałam 66-letniego Danny’ego Wehrmuellera, miejscowego reżysera teatralnego, który spędził dzień, unosząc się na wodzie wraz z żoną. Powiedział, że pływanie w miejskich rzekach jest „kwintesencją szwajcarskości”, po czym dodał pewne zastrzeżenie. – Kiedy dorastałem, rzeka nie była wystarczająco czysta, żeby można było się w niej kąpać – wspomina. – Przez pierwsze 30 lat mojego życia nikt nie odważył się wejść do wody. Dziś już nawet nie zastanawiamy się nad zanieczyszczeniem. Zdaniem Danny’ego możliwość kąpieli w Renie nie powinna być traktowana jako coś wyjątkowego. – To pokazuje, że każdą rzekę można oczyścić – niezależnie od tego, gdzie się znajduje. Źródło: National Geographic
Jedno z najważniejszych lotnisk Europy zostanie na kilka miesięcy zamknięte. Wszystkie loty będą wstrzymane
Jedno z największych lotnisk Europy Środkowo-Zachodniej i jeden z najważniejszych portów dla tanich linii lotniczych na kilka miesięcy całkowicie wstrzyma działalność. Port obsługujący kilkanaście milionów pasażerów rocznie zostanie zamknięty z powodu rozległych prac modernizacyjnych. Co oznacza to dla podróżnych i jak wpłynie na siatkę połączeń przewoźników?
Lotnisko, które od lat należy do najważniejszych baz operacyjnych Ryanaira w Europie, czeka największa modernizacja od wielu lat. Przez kilkanaście tygodni port pozostanie całkowicie zamknięty, aby przeprowadzić kompleksowy remont pasa startowego oraz modernizację infrastruktury lotniskowej. Oznacza to konieczność zawieszenia wszystkich lotów, a linie lotnicze będą musiały przenieść część połączeń na inne lotniska lub zmienić swoje siatki połączeń na czas prowadzonych prac. Kiedy lotnisko Charleroi zostanie zamknięte i dlaczego jest to konieczne? Choć do rozpoczęcia prac pozostały jeszcze ponad dwa lata, decyzja o zamknięciu lotniska Bruksela-Charleroi została już oficjalnie potwierdzona przez operatora portu BSCA oraz rząd Walonii. To drugie co do wielkości lotnisko w Belgii i jednocześnie jedna z najważniejszych baz operacyjnych tanich linii lotniczych w Europie. Port całkowicie wstrzyma ruch lotniczy od 15 sierpnia do 31 października 2028 roku, czyli na 11 tygodni. W tym czasie przeprowadzona zostanie kompleksowa przebudowa jedynego pasa startowego o długości 3200 metrów, którego żywotność szacowana jest na około 25 lat. Modernizacja obejmie również inne elementy infrastruktury, a wartość całej inwestycji ma wynieść około 50 mln euro. Jak podkreślają władze lotniska, wykonanie wszystkich prac jednocześnie pozwoli skrócić okres utrudnień, choć będzie wymagało całkowitego zawieszenia ruchu lotniczego. Celem inwestycji jest zapewnienie długoterminowego bezpieczeństwa, utrzymanie wysokiej sprawności operacyjnej oraz zwiększenie konkurencyjności lotniska na kolejne dekady. Warto dodać, że w 2025 roku z Charleroi skorzystało ponad 11,2 mln pasażerów, dlatego szacuje się, że sam okres zamknięcia może wpłynąć na plany podróży nawet około dwóch milionów osób. Jak zamknięcie lotniska wpłynie na pasażerów i linie lotnicze? Lotnisko Charleroi od lat stanowi jeden z najważniejszych portów dla Ryanaira, a regularne połączenia obsługują stąd również Wizz Air oraz Pegasus Airlines. Kilkumiesięczne zamknięcie oznacza więc konieczność całkowitej reorganizacji siatek połączeń. Choć przewoźnicy nie przedstawili jeszcze szczegółowych planów, można spodziewać się przekierowania części lotów na inne belgijskie lotniska, zmian rozkładów oraz czasowego zawieszenia niektórych tras w końcówce sezonu wakacyjnego oraz początkiem jesiennego sezonu podróży. Co istotne, plany zamknięcia portu wywołały niepokój wśród pracowników oraz związków zawodowych. Przedstawiciel związku SETCa Alain Goelens zwrócił uwagę, że nadal nie wiadomo, czy wszystkie połączenia i miejsca pracy zostaną przywrócone po zakończeniu modernizacji, a także jak będzie wyglądało wynagrodzenie osób pozostających czasowo bez pracy. Ich obawy potęguje również fakt, że Ryanair zapowiedział już ograniczenie swojej działalności w Belgii poprzez wycofanie pięciu samolotów z bazy w Charleroi i zmniejszenie liczby oferowanych miejsc o około dwa miliony rocznie w reakcji na wzrost podatku lotniczego. Minister odpowiedzialna za lotniska w Walonii, Cécile Neven, podkreśla z kolei, że przygotowania do inwestycji trwają od wielu miesięcy, a regionalne władze wraz z operatorem lotniska pracują nad rozwiązaniami, które mają ograniczyć skutki modernizacji zarówno dla podróżnych, jak i dla funkcjonowania samego portu. Źródła: The Brussels Times, Politico, The Sun Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
10 europejskich miast idealnych na letni weekend. Dolecisz tam w kilka godzin
Nie trzeba planować długiego urlopu, aby poczuć atmosferę wakacyjnej podróży. Kilka dni wystarczy, by spacerować nad Morzem Śródziemnym, pływać w kopenhaskim porcie, odpoczywać nad berlińskim jeziorem albo odkrywać wieczorne życie Madrytu. Oto 10 europejskich miast, które znakomicie sprawdzą się jako kierunek na letni city break.
Krótki wyjazd do jednego z europejskich miast może być dobrym sposobem na spontaniczne wakacje bez konieczności brania długiego urlopu. Z Polski można w kilka godzin dotrzeć między innymi do Madrytu, Paryża, Kopenhagi, Wiednia czy Aten. Latem mieszkańcy tych miast przenoszą się do parków, nad rzeki, kanały i miejskie plaże, a długie dni pozwalają zobaczyć więcej nawet podczas dwudniowego wyjazdu. Podane czasy podróży są orientacyjne i dotyczą przede wszystkim bezpośrednich lotów z Warszawy. Siatki połączeń i rozkłady zmieniają się sezonowo, dlatego przed zakupem biletu warto sprawdzić aktualną ofertę przewoźników. Madryt – letnie wieczory, wielka sztuka i parki Stolica Hiszpanii przyciąga monumentalną architekturą, jednymi z najważniejszych muzeów sztuki w Europie i życiem ulicznym, które nie zamiera nawet po zachodzie słońca. W ciągu dnia warto zobaczyć Muzeum Prado, pałac królewski i plac Plaza Mayor, a późnym popołudniem odpocząć w parku El Retiro. Latem Madryt bywa bardzo gorący, dlatego zwiedzanie najlepiej zaplanować rano i wieczorem. Najcieplejszą część dnia można przeznaczyć na wizytę w klimatyzowanym muzeum, długi lunch albo sjestę. Gdy temperatura spada, mieszkańcy wypełniają tarasy, place i bary tapas. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 3 godz. 50 min. Barcelona – architektura Gaudíego i kąpiel w Morzu Śródziemnym Barcelona łączy zalety wielkiej europejskiej metropolii z atmosferą nadmorskiego kurortu. W ciągu jednego weekendu można zobaczyć secesyjne dzieła Antoniego Gaudíego, spacerować po średniowiecznych ulicach Barri Gòtic, odwiedzić targowisko La Boqueria i odpocząć na plaży. Najbardziej rozpoznawalną budowlą miasta pozostaje wciąż powstająca Sagrada Família. Warto również wejść na wzgórze Montjuïc, gdzie znajdują się ogrody, muzea, obiekty olimpijskie i punkty widokowe. Jedną z najpiękniejszych realizacji Gaudíego jest Park Güell w Barcelonie. Ze względu na ogromną popularność obiektu bilety najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Stadion Camp Nou jest przebudowywany, dlatego przed wizytą należy sprawdzić aktualne zasady zwiedzania stadionu i dostępność poszczególnych części kompleksu. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 3 godz. 15 min. Monachium – miejska fala, ogród piwny i bawarski luz Monachium często kojarzy się przede wszystkim z Oktoberfestem, ale stolica Bawarii świetnie sprawdza się również jako kierunek na lato. Historyczne centrum można zwiedzić podczas spaceru od Marienplatz do rezydencji bawarskich władców, a później przenieść się do rozległego Ogrodu Angielskiego. Zielone Monachium słynie również z wielu ekologicznych rozwiązań dla turystów. To właśnie tam znajduje się słynna fala na potoku Eisbach, na której przez cały rok trenują doświadczeni surferzy. Latem park wypełniają rowerzyści, spacerowicze i goście ogródków piwnych. Ogród Angielski jest jednym z najważniejszych miejsc codziennego wypoczynku mieszkańców Monachium. City break można połączyć z wycieczką poza miasto. Dobrym pomysłem jest wyprawa do alpejskich jezior albo zwiedzanie bawarskich zamków i pałaców. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 1 godz. 40 min. Nicea – wakacyjny weekend nad lazurowym morzem Nicea na Lazurowym Wybrzeżu jest jednym z tych miejsc, w których miejski weekend łatwo zamienić w krótkie wakacje nad morzem. Siedmiokilometrowa Promenade des Anglais prowadzi wzdłuż kamienistych plaż, hoteli i charakterystycznych niebieskich krzeseł ustawionych w stronę zatoki. Warto odwiedzić również stare miasto, targ Cours Saleya i Wzgórze Zamkowe, z którego rozciąga się jeden z najbardziej znanych widoków na Niceę. Latem najlepiej zwiedzać rano, a popołudnie przeznaczyć na plażę lub odpoczynek w cieniu. Nicea może być też bazą wypadową do Cannes, Èze, Antibes i Monako. Pociągi kursujące wzdłuż wybrzeża pozwalają organizować jednodniowe wycieczki bez wynajmowania samochodu. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 2 godz. 30 min. Amsterdam – kanały, muzea i długie letnie wieczory Amsterdam najlepiej poznawać pieszo, rowerem albo z pokładu łodzi. Sieć kanałów, wąskie kamienice i niewielkie mosty tworzą krajobraz, który trudno pomylić z jakimkolwiek innym europejskim miastem. W dzielnicy muzealnej znajdują się Rijksmuseum, Muzeum Van Gogha i Stedelijk Museum. Osoby zainteresowane historią mogą odwiedzić Dom Anny Frank, ale bilety do najpopularniejszych muzeów i atrakcji trzeba rezerwować z wyprzedzeniem. Latem warto wyjść poza historyczne centrum. Dobrym kierunkiem są zielone tereny Vondelparku, nabrzeża dzielnicy Noord oraz mniej zatłoczone okolice wschodniej części miasta. Trochę dalsza wyprawa pozwoli nam odwiedzić Zaanse Schans, żywe muzeum przemysłu. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 2 godz. 10 min. Paryż – miejskie plaże, pikniki i spacery nad Sekwaną Paryż pozostaje jednym z najbardziej klasycznych kierunków na europejski city break, ale latem pokazuje nieco swobodniejsze oblicze. Mieszkańcy spotykają się na piknikach nad Sekwaną i Kanałem Saint-Martin, a część nadrzecznych przestrzeni zmienia się w sezonowe strefy wypoczynku. W ciągu dwóch lub trzech dni można zobaczyć najważniejsze zabytki, odwiedzić jedno z wielkich muzeów i przeznaczyć kilka godzin na spacer bez ustalonego planu. Latem szczególnie przyjemne są wieczory w Dzielnicy Łacińskiej, Le Marais i na wzgórzu Montmartre znanym z Bazyliki Sacre-Cœur. W wakacje w mieście organizowane są plenerowe wydarzenia, pokazy filmowe i projekt Paris Plages. Najbardziej oblegane atrakcje, w tym wieżę Eiffla i Luwr, warto rezerwować odpowiednio wcześnie. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 2 godz. 30 min. Kopenhaga – kąpiel w porcie i rowerowa stolica północy Latem życie Kopenhagi przenosi się nad wodę. W różnych częściach portu działają oficjalne kąpieliska, z których korzystają zarówno mieszkańcy, jak i turyści. Pływać należy wyłącznie w wyznaczonych i oznakowanych strefach, a przed wejściem do wody warto sprawdzić komunikaty dotyczące jej jakości. Miasto można wygodnie przemierzać rowerem. Klasyczna trasa prowadzi od kolorowych kamienic przy Nyhavn do pałacu Amalienborg, Małej Syrenki i dzielnicy Christianshavn. Warto również odwiedzić Park Tivoli, które po zmroku rozświetlają tysiące lamp. Kopenhaga jest także jednym z najciekawszych kulinarnie miast Europy. Podczas krótkiego pobytu warto spróbować smørrebrød, wypieków z kardamonem oraz współczesnej kuchni nordyckiej. Podpowiadamy, co zjeść w Kopenhadze i gdzie szukać lokalnych smaków. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 1 godz. 30 min. Wiedeń – cesarskie zabytki i wypoczynek nad Dunajem Wiedeń łączy monumentalną architekturę, światowej klasy muzea i znakomicie zorganizowaną komunikację publiczną. Nawet podczas krótkiego wyjazdu można zobaczyć pałac Schönbrunn, katedrę św. Szczepana, Hofburg oraz część słynnych kolekcji sztuki. Latem miasto żyje również poza zabytkowym centrum. Mieszkańcy odpoczywają na terenach Prateru, nad kanałem Dunajskim i na wyspie Donauinsel. Rozległe tereny zielone sprawiają, że od miejskiego gwaru można odpocząć bez opuszczania Wiednia. Wieczorem warto odwiedzić tradycyjną winiarnię heuriger albo jeden z lokali nad kanałem. W kulinarnym Wiedniu warto spróbować których dań i deserów, z których słynie Austria. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 1 godz. 20 min. Berlin – jeziora, kultura i letnie życie pod gołym niebem Berlin jest jednym z najbardziej różnorodnych kierunków na krótki wyjazd. Miłośnicy historii mogą odwiedzić Wyspę Muzeów, Bramę Brandenburską i pozostałości muru berlińskiego, a osoby zainteresowane współczesną kulturą – galerie, kluby i postindustrialne przestrzenie miasta. Latem Berlin pokazuje swoje najbardziej swobodne oblicze. Działają kina plenerowe, ogródki piwne i bary nad Sprewą, a mieszkańcy wyjeżdżają nad liczne jeziora znajdujące się w granicach miasta i na jego obrzeżach. Wannsee, Müggelsee i Schlachtensee pozwalają połączyć zwiedzanie metropolii z odpoczynkiem nad wodą. Z Polski do Berlina można wygodnie dotrzeć nie tylko samolotem, lecz także pociągiem. Podróż koleją z Warszawy trwa około pięciu–sześciu godzin, a z zachodniej części kraju jest jeszcze krótsza. Plan krótkiego pobytu znajdziesz w naszym przewodniku pokazującym, jak spędzić 48 godzin w Berlinie. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 1 godz. 20 min. Ateny – starożytność oglądana po zachodzie słońca Ateny oferują kilka tysięcy lat historii, ale nie są wyłącznie wielkim stanowiskiem archeologicznym. Oprócz Akropolu, agory i muzeów warto poznać współczesne dzielnice, lokalne targowiska oraz tawerny pełne mieszkańców. W środku lata temperatury mogą być bardzo wysokie, dlatego Akropol najlepiej odwiedzić wcześnie rano albo późnym popołudniem. W godzinach południowych rozsądniej wybrać klimatyzowane Muzeum Akropolu lub Narodowe Muzeum Archeologiczne. Należy także śledzić komunikaty władz, ponieważ podczas fal upałów godziny otwarcia stanowisk archeologicznych mogą być czasowo zmieniane. Wieczorem warto wejść na jedno z ateńskich wzgórz i zobaczyć miasto w świetle zachodzącego słońca. Osoby dysponujące dodatkowym dniem mogą wybrać się promem na pobliską Eginę. A wieczorem spróbować ateńskich przysmaków. Orientacyjny czas lotu z Warszawy: około 2 godz. 40 min. Jak zaplanować letni city break? Latem bilety lotnicze i noclegi w najpopularniejszych miastach szybko drożeją, dlatego rezerwację warto zrobić odpowiednio wcześniej. W przypadku wyjazdu na dwa lub trzy dni duże znaczenie mają godziny lotów oraz odległość lotniska od centrum. W miastach południowej Europy trzeba przygotować się na upały. Zwiedzanie najlepiej rozpoczynać rano, robić dłuższą przerwę w środku dnia i wracać na ulice wieczorem. Przydatne będą nakrycie głowy, krem przeciwsłoneczny i butelka na wodę. Bilety do najbardziej popularnych muzeów, pałaców i punktów widokowych warto kupić przed podróżą. Pozwala to uniknąć kolejek i lepiej wykorzystać ograniczony czas. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Niebezpieczne „chmury ognia” we Francji. Czym jest ten niszczycielski żywioł?
Na horyzoncie pojawia się potężna, kłębiasta chmura, która z pozoru zwiastuje deszcz – to pożądany widok w sezonie pożarowym. Nie spada z niej jednak ani kropla wody. Zamiast tego sypie się gęsty popiół, a błyskawice podpalają kolejne połacie lasu. Chociaż chmury ognia terroryzowały do tej pory zwykle Amerykę, kilka dni temu wytworzyły się w Europie. Francja właśnie oficjalnie potwierdziła pojawienie się pierwszej w historii tego kraju chmury pyrocumulonimbus.
Trwający w Europie sezon pożarowy bije tragiczne rekordy. Płomienie we Francji i Hiszpanii strawiły już ponad 1500 km² terenu (obszar wielkości trzech Warszaw), co wymusiło dramatyczną ewakuację aż 330 000 osób. Ogień nadal nie daje za wygraną, a ekstremalne temperatury wywołały zjawisko, które dotąd było na Starym Kontynencie ogromną rzadkością. Chmury ognia, znane nauce jako flammagenitus lub pyrocumulonimbus, są dowodem na drastycznie zmieniający się europejski klimat. To kamień milowy w historii pożarnictwa. Czy musimy się do nich przyzwyczaić? To kominy pełne popiołu i dymu Jak powstają chmury ognia? Naukowcy niekiedy nazywają je „ziejącymi ogniem smokami”. Formują się, gdy ekstremalnie wysoka temperatura gigantycznego pożaru wypycha w górę dym, popiół oraz parę wodną. Wznosząca się kolumna gwałtownie ulega ochłodzeniu, a para wodna kondensuje wokół mikroskopijnych drobin popiołu i dymu. W efekcie powstaje zjawiskowa chmura, która potrafi sięgnąć dolnej stratosfery – wznosząc się na wysokość od 9 do nawet 15 kilometrów nad ziemią. Badacz pożarów z australijskiego Uniwersytetu Tasmańskiego, David Bowman, w wypowiedzi dla agencji Reuters porównał ten proces do wielkiego komina. Ogień znajduje się u jego podstawy, a niebezpieczny dym jest wyrzucany prosto do stratosfery. Uczony stanowczo podkreślił, że choć to zjawisko fascynuje badaczy, w rzeczywistości jest ono „absolutnie katastrofalne i potworne”. Żywioł, którego nie da się powstrzymać Gdy pyrocumulonimbus w pełni się uformuje, zaczyna żyć własnym życiem. Chmura ta generuje swój własny wiatr i pioruny. Zachowuje się jak pochylona wieża, która zasysa powietrze i rozsiewa żar. Takie komórki burzowe są niemożliwe do powstrzymania. Potężne prądy zstępujące sprowadzają na ziemię rozżarzone węgle, wywołując całkowicie nowe pożary przed głównym frontem ognia. W najgorszych scenariuszach chmury te są w stanie wygenerować nawet własne tornada. To prawdziwy koszmar dla służb ratunkowych. Ogień przemieszcza się szybciej, niż trwa ewakuacja ludności, a drogi ucieczki mogą zostać nagle odcięte. Rzecznik Krajowej Federacji Strażaków we Francji, Eric Brocardi, przekazał agencji AFP, że służby walczące z żywiołem dotarły do punktu „operacyjnej niemożliwości”. Sytuacja przypomina wojenny scenariusz ciągłego bombardowania, wymuszając na strażakach działania wyłącznie defensywne i zarządzanie strategicznego odwrotu w celu ratowania życia. Nowa rzeczywistość Europy i ostrzeżenie dla Polski Termin pyrocumulonimbus wszedł do powszechnego użycia naukowego dopiero w 2004 roku. Zjawisko to kojarzono do niedawna głównie z USA, Kanadą czy Australią. Tam, podczas słynnego „Czarnego Lata” (2019–2020), odnotowano ponad 20 takich burz. Rok później gigantyczna ognista chmura przykryła kanadyjską Kolumbię Brytyjską. W Europie chmury ognia należały do absolutnej rzadkości – udokumentowano je m.in. podczas tragicznych pożarów w portugalskim Pedrógão Grande (2017 r.) oraz w Hiszpanii w 2025 roku. Dlaczego nagle pojawiły się nad Francją? Czy chcecie czy nie, winne jest globalne ocieplenie Europa ociepla się dwukrotnie szybciej niż wynosi średnia globalna – i to niezależnie od tego, co akurat twierdzą niektórzy politycy. To stwarza idealne warunki dla ekstremalnych anomalii. Eksperci, tacy jak Víctor Resco de Dios z hiszpańskiego Uniwersytetu w Lleidzie, w rozmowie z telewizją CNN ostrzega: wkroczyliśmy w erę megapożarów, których nie da się ugasić. To mroczne ostrzeżenie powinno głośno wybrzmieć również w Polsce. Choć na naszej szerokości geograficznej tak gigantyczne „chmury ognia” wciąż brzmią jak fikcja, i u nas się to zmieni. Polskie lasy – osłabione przez postępujące, wieloletnie susze – z każdym rokiem stają się coraz bardziej podatne na ogień. Czas przygotować się na gniew natury, jakiego Europa nie widziała od stuleci. Wciąż jednak nie jest za późno, by coś zmienić. Ale zegar tyka. Źródła: CNN, france24, NBC, New Scientist Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Nowe banknoty euro. Koniec z nudnymi mostami – możesz wybrać, by na walucie były polskie akcenty
Przez ponad dwie dekady w naszych portfelach gościły banknoty euro z wizerunkami monumentalnych okien i mostów. Aby uniknąć politycznych sporów o to, czyj zabytek jest ważniejszy, na pieniądzach umieszczono wtedy budowle... całkowicie zmyślone. Europejski Bank Centralny chce jednak odejść od politycznej poprawności i ujawnił projekty nowej szaty graficznej. Do wyboru mamy prawdziwe europejskie rzeki i ptaki lub wybitne postacie historyczne. A wśród nich silne polskie akcenty. Każdy obywatel UE może zagłosować.
Zmiana wyglądu wspólnej waluty to wydarzenie historyczne, które dotyczy także Polaków – nawet jeśli na co dzień płacimy złotówkami, to po euro sięgamy np. na wakacjach. Projekty nowej szaty graficznej zostały przygotowane przez artystów z całej Europy i reprezentują dwa kierunki myśli o Starym Kontynencie. O tym, który z nich ostatecznie zwycięży, zadecydują w głosowaniu sami obywatele. Kultura, nauka i duma z polskiej noblistki Jedna z głównych propozycji, mianowicie motyw „Kultura europejska”, zrywa z dotychczasową ostrożnością. Europejski Bank Centralny (EBC) proponuje tu wizerunki postaci wybitnych dla naszego dziedzictwa. To odważny krok, który po latach wreszcie nadaje walucie ludzką twarz. Na projektach możemy podziwiać między innymi kompozytora Ludwiga van Beethovena oraz absolutnego geniusza renesansu, Leonarda da Vinci. Najwięcej emocji w Polsce budzi jednak projekt banknotu 20 euro. Widnieje na nim polska duma, wybitna fizyczka i chemiczka Maria Skłodowska-Curie. Na rewersie tego banknotu przypisano jej symboliczną salę lekcyjną i motyw edukacji. Wybór polskiej noblistki wzbudził w tamtym roku niemałe kontrowersje, bo w pierwotnej wersji banknotu została podpisana wyłącznie jako… Maria Curie. Oburzenie coś jednak dało, bo obecnie postacie nie są w ogóle podpisane. UE zakłada, że znamy swoje dziedzictwo! Ptaki wolne od granic i ukryta architektura Drugi kierunek związany jest z naturą – to „Rzeki i ptaki”. Przyrodnicy są tym pomysłem zachwyceni. Dzika natura nie zna granic politycznych i nie faworyzuje żadnego państwa, co pozwala z gracją ominąć wszelkie unijne kontrowersje. Nie będę kłamać, to mój faworyt. Na awersach tych banknotów podziwiamy faunę, a rewersy sprytnie ukrywają najważniejszą architekturę zjednoczonej Europy. Polski akcent odnajdziemy na nominale 50 euro. To właśnie tam majestatyczny bocian biały leci nad meandrującą rzeką. Na jego odwrocie ukryto z kolei gmach unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Wśród innych propozycji z tej serii znajdziemy też uroczego zimorodka na nominale 10 euro czy górskiego pomurnika na 5 euro, któremu na rewersie towarzyszy budynek Parlamentu Europejskiego. Twój głos ma historyczne znaczenie Decyzja o ostatecznym wyglądzie euro nie zapadnie wyłącznie w zaciszu bankowych gabinetów. Każdy z nas może wziąć udział w oficjalnej ankiecie internetowej EBC, by wskazać swój ulubiony kierunek. Tutaj możesz wziąć udział w głosowaniu i zobaczyć wszystkie projekty. Warto pamiętać, że obecne wizerunki są wciąż tylko artystycznymi propozycjami. Zwycięskie projekty przejdą w przyszłości niezbędne poprawki techniczne zabezpieczające przed fałszerstwami. Nie zmienia to jednak faktu, że już teraz masz realny wpływ na to, jak będzie wyglądał pieniądz w portfelach setek milionów Europejczyków. Wejdź na stronę banku i zagłosuj, decydując, czy wolisz na co dzień podziwiać wybitnych europejskich naukowców, czy piękne, wolne ptaki. Ja już zagłosowałem, a ty? Źródło: EBC Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wybrano najpiękniejsze plaże świata. Trzy europejskie miejsca w czołówce rankingu
Latem miliony turystów ruszają nad morze w poszukiwaniu miejsc z czystą wodą, jasnym piaskiem i widokami, które zostają w pamięci na długo. Które plaże faktycznie należą do najpiękniejszych na świecie? Ten ranking oparty jest nie na subiektywnych odczuciach, lecz na rygorystycznej analizie danych.
Czy o wyjątkowości plaży decyduje kolor wody, miękkość piasku, otaczający krajobraz, a może pogoda? Choć dla wielu podróżników najważniejsze są własne wspomnienia i emocje związane z danym miejscem, autorzy najnowszego zestawienia postanowili spojrzeć na temat z bardziej obiektywnej perspektywy. Analizując m.in. barwę i przejrzystość wody, średnie temperatury, warunki klimatyczne oraz oceny użytkowników w Mapach Google, przygotowali ranking najpiękniejszych plaż świata. Na jego szczycie znalazła się plaża położona na Amerykańskich Wyspach Dziewiczych, uznawana za jedno z najbardziej malowniczych miejsc do wypoczynku nad morzem. Która plaża jest najpiękniejsza? Zwycięzca zaskakuje Autorzy zestawienia przygotowanego przez Beach.com postanowili odpowiedzieć na pytanie, które od lat powraca przed każdym sezonem wakacyjnym: czy da się wskazać najpiękniejszą plażę świata w możliwie najbardziej obiektywny sposób? Zamiast opierać się na indywidualnych opiniach, stworzyli wieloetapową metodologię, łącząc doświadczenie ekspertów z analizą danych. W pierwszym etapie 58 specjalistów związanych z turystyką (wśród nich dziennikarze, twórcy internetowi i przedstawiciele lokalnych organizacji turystycznych) wytypowało 226 plaż z różnych zakątków świata. Następnie każdą z nich oceniono według 18 wskaźników obejmujących sześć głównych kategorii. Badacze wykorzystali m.in. pięcioletnie dane satelitarne NASA MODIS-Aqua dotyczące koloru i przejrzystości wody, przeanalizowali ponad 93 tys. opinii opublikowanych w Mapach Google, a także uwzględnili dostępność komunikacyjną, odległość od najbliższego dużego lotniska oraz dane klimatyczne pokazujące, przez jaką część roku panują tam najlepsze warunki do wypoczynku. Dzięki temu powstałożna Po podsumowaniu wszystkich wyników zwycięzca był tylko jeden. Pierwsze miejsce zajęła Trunk Bay na wyspie Saint John na Amerykańskich Wyspach Dziewiczych – plaża położona na terenie Parku Narodowego Wysp Dziewiczych, uznawana za jedno z najbardziej malowniczych miejsc w całych Karaibach. Eksperci zwracali uwagę nie tylko na niezwykle intensywny, turkusowy kolor wody i miękki biały piasek, ale również na otaczające zatokę zielone wzgórza oraz dobrze zachowany, naturalny krajobraz. Fenomen Trunk Bay Według autorów rankingu Trunk Bay należy do plaż najczęściej rekomendowanych przez specjalistów, a pogoda pozwala korzystać z jej uroków nawet przez około dziesięć miesięcy w roku. „Jest ukryta na terenie parku narodowego, a za nią rozciąga się zachwycający górski krajobraz. Do tego dochodzi wymarzone połączenie miękkiego białego piasku i nierealnie turkusowej wody. Trudno uwierzyć, że takie miejsce istnieje, dopóki nie stanie się na tej plaży” – opisuje podróżniczka i autorka przewodników Savanna Crowell, jedna z ekspertek biorących udział w opracowaniu zestawienia. Europejskie plaże wysoko w rankingu Europejskie plaże również zajęły wysokie miejsca. Drugą lokatę zdobyła Elafonissi na południowo-zachodnim wybrzeżu Krety, od lat uznawana za jedną z największych atrakcji greckich wysp. Miejsce słynie z płytkiej laguny, przez którą można przejść pieszo na niewielką wysepkę, a także z charakterystycznego różowego piasku, którego barwa jest efektem drobnych fragmentów muszli i koralowców. Plaża od lat pojawia się również w światowych rankingach najpiękniejszych miejsc do plażowania, a dzięki płytkiej wodzie i osłoniętej zatoce jest chętnie wybierana także przez osoby mniej doświadczone w pływaniu. W pierwszej piątce znalazła się także chorwacka Zlatni Rat, znana w Polsce jako Złoty Róg. Ta położona na wyspie Brač plaża zachwyca swoim nietypowym kształtem, który zmienia się pod wpływem fal, prądów morskich i wiatru. Wyrastający w morze żwirowy cypel jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli chorwackiego wybrzeża, a wyjątkowo przejrzysta woda przyciąga zarówno miłośników kąpieli, jak i windsurfingu czy kitesurfingu. Dzięki dogodnym połączeniom promowym ze Splitu jest również jedną z najłatwiej dostępnych plaż w tej części Adriatyku. W pierwszej dziesiątce znalazła się jeszcze tylko jedna europejska plaża – Praia da Falésia w portugalskim regionie Algarve, która zajęła dziewiąte miejsce. Rozciągająca się na około sześć kilometrów plaża wyróżnia się wysokimi klifami o intensywnie czerwono-pomarańczowej barwie, kontrastującymi z jasnym piaskiem i wodami Atlantyku. Autorzy zestawienia podkreślili jej dobrze zachowane naturalne otoczenie, wysokie oceny przyznawane przez odwiedzających oraz doskonałe warunki do długich spacerów wzdłuż wybrzeża. W czołowej dziesiątce znalazły się również Grace Bay na wyspach Turks i Caicos, słynąca z niemal idealnie spokojnej, lazurowej wody, Flamenco Beach na karaibskiej wyspie Culebra w Portoryko, Palolem Beach w indyjskim stanie Goa, Playa Balandra w meksykańskiej Kalifornii Dolnej oraz Eagle Beach na Arubie, znana z charakterystycznych drzew divi-divi pochylonych przez stałe pasaty. Choć każda z tych plaż ma zupełnie inny krajobraz i klimat, wszystkie łączy jedno – wyjątkowo czysta woda, wysoka jakość środowiska naturalnego oraz walory, które od lat przyciągają podróżników z całego świata i regularnie zapewniają im miejsce w rankingach najpiękniejszych plaż globu. Źródła: Euronews, Beach.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Od rzymskiego Londinium po szklane wieżowce. Wielki przewodnik po Londynie
Pałac Buckingham, Tower of London, British Museum, Camden Town i widok na Tamizę z jednego z najsłynniejszych mostów świata. Londyn skupia setki atrakcji, ale jego prawdziwy fenomen kryje się w warstwach historii, różnorodnych dzielnicach i niezwykłej zdolności do nieustannego przeobrażania się. Oto zaktualizowany przewodnik po brytyjskiej stolicy.
Londyn można zwiedzać wielokrotnie i za każdym razem zobaczyć inne miasto. Obok królewskich pałaców i monumentalnych świątyń wyrastają tu szklane wieżowce, dawne elektrownie zamieniają się w galerie sztuki, a pod współczesnymi ulicami archeolodzy odnajdują ślady rzymskiego Londinium. Podpowiadamy, co zobaczyć w Londynie, kiedy zaplanować wyjazd i o jakich formalnościach trzeba pamiętać. Londyn to nie jedno miasto. Najważniejsze informacje przed podróżą Londyn leży w południowo-wschodniej Anglii, nad Tamizą, i zajmuje powierzchnię około 1572 kilometrów kwadratowych. Wielki Londyn składa się z 32 gmin, czyli boroughs, oraz mającego szczególny status City of London. W całej metropolii mieszka około dziewięciu milionów osób, a jej mieszkańcy reprezentują setki narodowości i języków. Brytyjska stolica jest jednym z najważniejszych ośrodków finansowych, politycznych i kulturalnych świata. Nie ma jednak jednego ścisłego centrum. Zupełnie inaczej wyglądają historyczne City, reprezentacyjny Westminster, eleganckie Kensington, alternatywne Camden czy położone nad Tamizą Greenwich. Od 2016 roku urząd burmistrza Londynu sprawuje Sadiq Khan, który w 2024 roku został wybrany na trzecią kadencję. Nie należy mylić burmistrza całego Wielkiego Londynu z lordem majorem City of London – reprezentantem niewielkiej, historycznej i finansowej części miasta. Pod ulicami kryje się rzymskie Londinium Początki miasta wiążą się z rzymską inwazją na Brytanię w 43 roku n.e. Wkrótce potem nad Tamizą powstało Londinium, dogodnie położony port i ośrodek handlowy. Rzymskie miasto otaczały mury, których fragmenty można oglądać do dziś. Po odejściu Rzymian osadnictwo przeniosło się na zachód, w okolice dzisiejszego Covent Garden i Strand. Z czasem dawny rzymski ośrodek ponownie zyskał znaczenie, a Londyn wyrósł na gospodarcze centrum Anglii. Nie stał się jednak formalną stolicą na mocy jednego dokumentu – jego stołeczna rola kształtowała się stopniowo wraz z rosnącym znaczeniem Westminsteru, dworu i parlamentu. Pod powierzchnią współczesnej metropolii wciąż odnajdywane są pozostałości dawnych ulic, budynków i cmentarzysk. Historia miasta dosłownie układa się tu warstwami, o czym przypominają archeologiczne odkrycia w podziemiach Londynu. Dżuma i wielki pożar zmieniły Londyn na zawsze Jednym z najtragiczniejszych okresów w dziejach miasta był XVII wiek. Podczas wielkiej epidemii dżumy w latach 1665–1666 zmarły dziesiątki tysięcy londyńczyków. Niedługo później, we wrześniu 1666 roku, wybuchł Wielki Pożar Londynu. Ogień strawił około 13 tys. domów, dziesiątki kościołów i znaczną część zwartej zabudowy City. Katastrofa nie zniszczyła dwóch trzecich całego dzisiejszego Londynu, jak niekiedy się podaje, lecz dużą część ówczesnego miasta znajdującego się wewnątrz dawnych murów. Odbudowa stworzyła okazję do wzniesienia nowych gmachów. Najbardziej rozpoznawalnym architektem tego okresu był Christopher Wren, autor projektu nowej katedry św. Pawła. Rewolucja przemysłowa stworzyła największą metropolię świata W XVIII i XIX wieku Londyn rósł w ogromnym tempie. Rozwój portu, przemysłu, kolei i imperium brytyjskiego przyciągał kolejnych mieszkańców. Na początku XIX stulecia liczba ludności przekroczyła milion, a pod koniec epoki wiktoriańskiej Londyn był największym miastem świata. Było to zarazem miasto ogromnych kontrastów. Bogactwu elit i wystawnym rezydencjom towarzyszyły przeludnienie, choroby oraz skrajna bieda. Ten świat sugestywnie portretował Charles Dickens. W 1851 roku w Kryształowym Pałacu odbyła się Wielka Wystawa, jedno z najważniejszych wydarzeń epoki przemysłowej. Dwanaście lat później uruchomiono Metropolitan Railway – pierwszą na świecie miejską linię kolei podziemnej. Więcej o jej historii można przeczytać w artykule o najstarszym metrze świata. Pałac Buckingham i królewskie oblicze miasta Pałac Buckingham jest oficjalną londyńską rezydencją brytyjskiego monarchy i miejscem najważniejszych ceremonii państwowych. Jego historia sięga początku XVIII wieku, ale obecny wygląd budowla uzyskała w wyniku późniejszych rozbudów. Turyści najczęściej gromadzą się przed pałacem podczas uroczystej zmiany warty. Harmonogram ceremonii zależy od pory roku, pogody i wydarzeń państwowych, dlatego najlepiej sprawdzić go na oficjalnej stronie brytyjskiej rodziny królewskiej. Przez ostatnie dekady Londyńczycy regularnie zbierali się pod Pałacem, aby pozdrawiać ukochaną królową Elżbietę II. Latem, w wybranych terminach, można zwiedzać reprezentacyjne komnaty State Rooms. Bilety warto rezerwować z dużym wyprzedzeniem. Big Ben nie jest wieżą. To nazwa słynnego dzwonu Big Ben należy do najbardziej rozpoznawalnych symboli Wielkiej Brytanii. Wbrew potocznemu użyciu nazwa ta oznacza przede wszystkim wielki dzwon znajdujący się wewnątrz Elizabeth Tower, a nie samą wieżę ani zegar. Neogotycka wieża Pałacu Westminsterskiego została ukończona w XIX wieku. Ma ponad 96 metrów wysokości, a jej cztery tarcze zegarowe mierzą po około siedem metrów średnicy. Wielki Dzwon po raz pierwszy zabrzmiał w 1859 roku. W latach 2017–2022 Elizabeth Tower przeszła rozległą renowację. Odnowiono mechanizm, kamienne elementy, wnętrza oraz tarcze, przywracając im historyczną kolorystykę. Westminster Abbey nie jest siedzibą parlamentu Opactwo Westminsterskie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Westminsterskiego, ale nie jest częścią parlamentu ani rezydencją monarchy. To odrębna świątynia, której historia liczy ponad tysiąc lat. Od koronacji Wilhelma Zdobywcy w 1066 roku odbywają się tu koronacje angielskich, a następnie brytyjskich monarchów. W maju 2023 roku w opactwie koronowano króla Karola III i królową Kamilę. W świątyni znajdują się groby i miejsca upamiętnienia władców, uczonych, polityków oraz artystów. W słynnym Zakątku Poetów spoczywają lub są symbolicznie upamiętnieni m.in. Geoffrey Chaucer, Charles Dickens, Rudyard Kipling i William Shakespeare. Tower of London skrywa klejnoty koronne i mroczne legendy Tower of London powstała po podboju Anglii przez Normanów. Jej najstarszą częścią jest wzniesiona z rozkazu Wilhelma Zdobywcy White Tower. Przez stulecia kompleks pełnił funkcje twierdzy, królewskiej rezydencji, więzienia, skarbca, arsenału, mennicy i miejsca egzekucji. Obecnie można tu zobaczyć klejnoty koronne, w tym insygnia używane podczas koronacji. Zwiedzających oprowadzają charakterystycznie ubrani Yeoman Warders, nazywani potocznie Beefeaterami. Z Tower wiąże się także legenda o krukach. Według niej królestwo upadnie, jeżeli ptaki opuszczą twierdzę. Dlatego mieszka w niej stale grupa kruków pozostających pod opieką specjalnego strażnika. Tower Bridge jest młodszy niż wygląda Choć przypomina średniowieczną warownię, Tower Bridge powstał dopiero pod koniec XIX wieku. Budowę rozpoczęto w 1886 roku, a most otwarto w 1894 roku. Jego dwa ruchome przęsła unoszą się, aby przepuszczać większe jednostki płynące Tamizą. Dawne maszynownie oraz górne kładki są dostępne dla zwiedzających. Jedną z atrakcji jest przeszklona podłoga, przez którą można obserwować jezdnię i rzekę. Tower Bridge bywa mylony z London Bridge, który znajduje się dalej na zachód i ma znacznie prostszą formę. Katedra św. Pawła powstała po wielkim pożarze Monumentalna katedra św. Pawła jest jednym z największych dzieł Christophera Wrena. Budowę obecnej świątyni ukończono w 1710 roku, w miejscu wcześniejszej katedry zniszczonej w pożarze Londynu. Wysoka kopuła przez stulecia dominowała nad panoramą miasta. W jej wnętrzu znajduje się słynna Galeria Szeptów, a wyżej galerie widokowe. W krypcie spoczywają m.in. admirał Horatio Nelson, książę Wellington i sam Christopher Wren. Wstęp turystyczny jest płatny, ale w nabożeństwach można uczestniczyć bez kupowania biletu. Nabożeństwo nie powinno być jednak traktowane jak darmowe zwiedzanie – podczas jego trwania dostęp do atrakcji turystycznych jest ograniczony. British Museum opowiada historię całych cywilizacji British Museum zostało otwarte dla publiczności w 1759 roku i było jednym z pierwszych publicznych muzeów narodowych tego typu. Jego kolekcja liczy około ośmiu milionów obiektów, choć jednocześnie eksponowany jest tylko niewielki procent zbiorów. Do najsłynniejszych zabytków należą Kamień z Rosetty, rzeźby z Partenonu, mumie egipskie, reliefy asyryjskie i skarb z Sutton Hoo. Wiele przedmiotów pozostaje przedmiotem debat dotyczących ich pochodzenia i ewentualnego zwrotu krajom, z których zostały wywiezione. Wstęp do stałej kolekcji jest bezpłatny, ale muzeum zaleca wcześniejszą rezerwację wejścia. Przed wizytą warto przeczytać przewodnik po najważniejszych skarbach British Museum oraz historię Kamienia z Rosetty. Muzeum Historii Naturalnej zachwyca jeszcze przed wejściem Natural History Museum w South Kensington przechowuje dziesiątki milionów okazów związanych z zoologią, botaniką, mineralogią, paleontologią i naukami o Ziemi. Jednym z symboli muzeum jest ogromny szkielet płetwala błękitnego zawieszony w Hintze Hall. Popularnością cieszą się również galerie dinozaurów, minerałów i ewolucji człowieka. Wstęp do głównych kolekcji jest bezpłatny, ale część wystaw czasowych wymaga zakupu biletu. W sąsiedztwie znajdują się Science Museum oraz Victoria and Albert Museum, dlatego na zwiedzanie South Kensington dobrze przeznaczyć cały dzień. Tate Modern mieści się w dawnej elektrowni Tate Modern zajmuje monumentalny budynek dawnej elektrowni Bankside Power Station na południowym brzegu Tamizy. Muzeum otwarto w 2000 roku, a jego industrialna architektura jest niemal równie interesująca jak prezentowane dzieła. W kolekcji znajdują się prace takich artystów jak Pablo Picasso, Salvador Dalí, Mark Rothko, Andy Warhol czy Louise Bourgeois. Wstęp do głównej kolekcji jest bezpłatny, natomiast wystawy specjalne są zazwyczaj biletowane. Do Tate Modern można dojść z katedry św. Pawła przez pieszy Millennium Bridge. To jeden z najbardziej malowniczych krótkich spacerów w centrum Londynu. Trafalgar Square i National Gallery w samym sercu miasta Trafalgar Square upamiętnia zwycięstwo brytyjskiej floty w bitwie pod Trafalgarem w 1805 roku. Nad placem góruje kolumna admirała Horatia Nelsona, otoczona czterema monumentalnymi rzeźbami lwów. Przy placu znajduje się National Gallery, której kolekcja obejmuje dzieła europejskiego malarstwa od średniowiecza do początku XX wieku. Można tu zobaczyć obrazy Leonarda da Vinci, Vincenta van Gogha, Rembrandta, Velázqueza, Turnera i Moneta. Wstęp do stałej kolekcji jest bezpłatny. Trafalgar Square jest także miejscem demonstracji, festiwali, uroczystości i plenerowych wydarzeń kulturalnych. Hyde Park daje odpocząć od zgiełku Hyde Park zajmuje około 142 hektarów i jest jednym z ośmiu londyńskich parków królewskich. Nie jest jednak trzecim największym parkiem miejskim świata – takie twierdzenie, powtarzane w wielu internetowych przewodnikach, nie znajduje potwierdzenia. W parku można spacerować, jeździć rowerem, pływać łódką po jeziorze Serpentine i odwiedzić Speakers’ Corner, kojarzony z tradycją publicznych przemówień. Hyde Park łączy się z Kensington Gardens, przy których stoją Pałac Kensington i Royal Albert Hall. To dobre miejsce na odpoczynek między zwiedzaniem Westminsteru, Knightsbridge i South Kensington. Camden Town pokazuje bardziej buntowniczą twarz Londynu Camden słynie z alternatywnej mody, muzyki, kolorowych fasad i targowisk rozciągających się wzdłuż Regent’s Canal. Najbardziej znany jest Camden Market, gdzie działają setki stoisk, sklepów i lokali gastronomicznych. Dzielnica była związana z punk rockiem, muzyką alternatywną i londyńską kontrkulturą. Mieszkała tu również Amy Winehouse, którą upamiętnia pomnik na terenie Stables Market. Camden jest dziś bardzo popularne i skomercjalizowane, ale wciąż wyraźnie różni się od reprezentacyjnego Westminsteru czy eleganckiego Kensington. Greenwich łączy żeglugę, astronomię i królewską historię Do Greenwich warto popłynąć statkiem po Tamizie. Znajdują się tu m.in. Królewskie Obserwatorium, południk zerowy, National Maritime Museum, żaglowiec Cutty Sark oraz rozległy Greenwich Park. Z położonego na wzgórzu obserwatorium rozciąga się jeden z najlepszych widoków na panoramę Canary Wharf. Historyczne zabudowania Maritime Greenwich zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To miejsce pozwala połączyć historię nauki, żeglugi i brytyjskiego imperium z odpoczynkiem poza najbardziej zatłoczonym centrum. Londyn śladami filmów i seriali Stolica Wielkiej Brytanii pojawiła się w setkach filmów i seriali – od „Notting Hill” i produkcji o Jamesie Bondzie po „Sherlocka”, „The Crown”, „Paddingtona” i serię o Harrym Potterze. Fani świata stworzonego przez J.K. Rowling odwiedzają przede wszystkim dworzec King’s Cross z instalacją Peronu 9¾, Leadenhall Market, Millennium Bridge i okolice Piccadilly Circus. Wiele filmowych plenerów znajduje się także poza Londynem. Gotową trasę można zaplanować na podstawie przewodnika po miejscach, w których kręcono filmy o Harrym Potterze. Jaka jest pogoda w Londynie? Londyn leży w strefie klimatu umiarkowanego morskiego. Zimy są zwykle łagodne, a lata ciepłe, choć fale upałów stają się coraz częstsze. Pogoda potrafi zmieniać się szybko, dlatego przydają się ubrania zakładane warstwowo, lekka kurtka przeciwdeszczowa i wygodne buty. Wbrew stereotypowi Londyn nie należy do najbardziej deszczowych miast Europy. Roczne sumy opadów są niższe niż w wielu miejscach zachodniej części Wielkiej Brytanii. Deszcz występuje jednak przez cały rok i często ma postać krótkich, niezbyt intensywnych opadów. Najcieplejszymi miesiącami są zazwyczaj lipiec i sierpień, a najchłodniejszymi styczeń i luty. Śnieg pojawia się rzadko i przeważnie nie utrzymuje się długo. Kiedy najlepiej jechać do Londynu? Wiosna i wczesna jesień zapewniają zwykle najlepszy kompromis między pogodą a liczbą turystów. Dni są stosunkowo długie, parki prezentują się efektownie, a największe atrakcje bywają mniej zatłoczone niż podczas wakacji. Latem odbywa się wiele wydarzeń plenerowych, ale ceny noclegów są wysokie, a kolejki do popularnych miejsc – długie. To również okres udostępniania części Pałacu Buckingham. Zimą dni są krótkie i szybko zapada zmrok, jednak świąteczne dekoracje nadają miastu wyjątkową atmosferę. Oxford Street, Regent Street, Covent Garden i okolice Carnaby Street słyną z efektownych iluminacji. Szczególnie przyjemny może być spacer po świątecznym Londynie. Czy Londyn jest bezpieczny? Londyn jest ogromną metropolią, dlatego poziom bezpieczeństwa różni się w zależności od miejsca i pory dnia. Nie warto jednak dzielić całych dzielnic na jednoznacznie „bezpieczne” i „niebezpieczne”, ponieważ sytuacja może zmieniać się nawet pomiędzy sąsiednimi ulicami. Dla turystów najczęstszym zagrożeniem są kradzieże kieszonkowe oraz wyrywanie telefonów, zwłaszcza w zatłoczonych miejscach, środkach transportu i przy ruchliwych ulicach. Telefonu nie należy trzymać swobodnie w dłoni przy krawędzi chodnika. W nagłych przypadkach trzeba zadzwonić pod numer 999 lub 112. Bieżące zalecenia najlepiej sprawdzać na stronach Metropolitan Police i polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Jak poruszać się po Londynie? Londyński transport publiczny obejmuje metro, autobusy, London Overground, Docklands Light Railway, Elizabeth line, tramwaje oraz miejskie połączenia kolejowe. Samo London Underground ma 11 linii, 272 stacje i około 402 kilometrów tras. Nie wszędzie jest jednak najszybszym rozwiązaniem – w centrum odległość między sąsiednimi atrakcjami często łatwiej pokonać pieszo. Za większość przejazdów można płacić zbliżeniową kartą bankową, telefonem albo kartą Oyster. Trzeba używać tego samego środka płatniczego przy wejściu i wyjściu z metra. W autobusach kartę przykłada się tylko przy wejściu. Gotówka nie jest przyjmowana w londyńskich autobusach. Przed wyjazdem warto pobrać aplikację TfL Go, która pokazuje aktualne utrudnienia i pomaga planować trasy. Lotniska w Londynie. Które wybrać? Londyn obsługuje sześć głównych portów lotniczych: Heathrow – największe lotnisko, dobrze połączone z centrum metrem, Elizabeth line i Heathrow Express; Gatwick – położone na południe od Londynu, z częstymi połączeniami kolejowymi; Stansted – popularne wśród tanich linii, połączone z centrum pociągiem Stansted Express i autobusami; Luton – obsługujące wiele tanich połączeń; do stacji kolejowej prowadzi automatyczna kolej DART; London City Airport – niewielki port blisko centrum i Canary Wharf; Southend – najbardziej oddalone i obsługujące mniej połączeń. Przy wyborze lotu trzeba porównywać nie tylko cenę biletu, ale również koszt i czas dojazdu z lotniska. Tani lot na oddalony port może się okazać mniej korzystny niż droższe połączenie na Heathrow lub London City. Siatki połączeń i ceny zmieniają się bardzo często, dlatego nie warto podawać stałej listy polskich lotnisk ani gwarantowanych minimalnych cen. Paszport i ETA. Nowe zasady wjazdu do Wielkiej Brytanii Obywatele Polski podróżujący do Wielkiej Brytanii w celach turystycznych muszą posiadać ważny paszport. Standardowo nie można przekroczyć granicy na podstawie polskiego dowodu osobistego. Wyjątki dotyczą m.in. części osób posiadających określony status w ramach EU Settlement Scheme. Od 2 kwietnia 2025 roku obywatele państw europejskich objętych ruchem bezwizowym, w tym Polacy, potrzebują również Electronic Travel Authorisation, czyli ETA. W lipcu 2026 roku wniosek kosztuje 20 funtów. ETA jest cyfrowo przypisywana do paszportu i pozostaje ważna przez dwa lata albo do chwili wygaśnięcia paszportu – zależnie od tego, co nastąpi wcześniej. W tym okresie umożliwia wielokrotne podróże, zazwyczaj na pobyty do sześciu miesięcy. Wniosek należy składać wyłącznie za pośrednictwem oficjalnej aplikacji UK ETA lub strony rządu Wielkiej Brytanii. Decyzja często przychodzi szybko, ale brytyjskie władze zalecają uwzględnienie nawet trzech dni roboczych. ETA nie jest wizą i nie gwarantuje wpuszczenia do kraju. Ostateczną decyzję podejmują brytyjskie służby graniczne. Londyn w jeden dzień. Trasa bez niepotrzebnego pośpiechu Jednodniowa wycieczka nie wystarczy, aby dobrze poznać Londyn, ale pozwala zobaczyć kilka najważniejszych miejsc. Najlepiej rozpocząć w okolicach Tower of London. Proponowana trasa piesza: Tower of London → Tower Bridge → południowy brzeg Tamizy → Borough Market → Shakespeare’s Globe → Tate Modern → Millennium Bridge → katedra św. Pawła. Następnie można przejechać metrem w okolice Westminsteru i zobaczyć: Trafalgar Square → St James’s Park → Pałac Buckingham → Westminster Abbey → Pałac Westminsterski i Elizabeth Tower → London Eye. Taka trasa jest intensywna, ale logiczna geograficznie. Nie warto planować jednodniowego wypadu wyłącznie na podstawie przykładowych godzin lotów, ponieważ rozkłady, procedury graniczne i czas transferu z lotniska mogą się zmienić. Ciekawostki o Londynie, które zaskakują turystów Big Ben jest dzwonem, a wieża, w której się znajduje, nosi nazwę Elizabeth Tower. London Underground, otwarte w 1863 roku, jest najstarszym metrem na świecie. Londyn jako jedyne miasto trzykrotnie organizował letnie igrzyska olimpijskie – w 1908, 1948 i 2012 roku. Tower Bridge został otwarty w 1894 roku i jest znacznie młodszy, niż sugeruje jego neogotycki wygląd. W British Museum znajduje się około ośmiu milionów obiektów, ale tylko niewielka część kolekcji może być jednocześnie prezentowana zwiedzającym. Wielki Pożar Londynu zniszczył znaczną część historycznego City, ale nie dwie trzecie obszaru dzisiejszej metropolii. W Londynie działa ponad 170 muzeów, od wielkich instytucji narodowych po niewielkie placówki poświęcone pojedynczym postaciom i tematom. The Shard ma niemal 310 metrów wysokości i pozostaje najwyższym budynkiem w Wielkiej Brytanii. Kandydaci na kierowców tradycyjnych czarnych taksówek muszą zdać wymagający egzamin nazywany The Knowledge, sprawdzający szczegółową znajomość tysięcy ulic i charakterystycznych punktów miasta. Londyn był jednym z pierwszych miast, w których gwałtowny rozwój przemysłowy doprowadził do poważnego problemu ze smogiem. Sytuacja znacznie poprawiła się dzięki regulacjom dotyczącym jakości powietrza i ograniczaniu emisji. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule o tym, jak Londyn walczył z zanieczyszczeniem powietrza. W Londynie funkcjonują dwa różne urzędy burmistrzowskie: burmistrz całego Wielkiego Londynu oraz lord major niewielkiego City of London. Wbrew popularnej legendzie nie istnieje prawo zakazujące umierania w Pałacu Westminsterskim. To jeden z najczęściej powtarzanych mitów dotyczących Londynu. Źródła: UK Government, „Get an electronic travel authorisation to visit the UK”; Greater London Authority, oficjalny serwis władz Londynu; Transport for London, informacje o londyńskim transporcie Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Powstała jedna z najdłuższych tras pieszych Europy. Prowadzi z Bałtyku nad Adriatyk przez sześć państw
Trekking i wielodniowe wędrówki przeżywają prawdziwy renesans. W mediach społecznościowych nie brakuje relacji z długodystansowych szlaków, a coraz więcej osób zamiast klasycznego urlopu wybiera aktywny wypoczynek z plecakiem na ramionach. W odpowiedzi na rosnącą popularność tego trendu marka outdoorowa Jack Wolfskin stworzyła nowy, liczący niemal 3,5 tys. kilometrów szlak, który prowadzi z polskiego wybrzeża Bałtyku aż nad włoski Adriatyk.
Nowo uruchomiony Wolf Trail (Szlak Wilka) łączy sześć europejskich państw – Polskę, Niemcy, Austrię, Szwajcarię, Słowenię i Włochy – w jedną, nieprzerwaną trasę dla miłośników długodystansowych wędrówek. Całość liczy około 3493 kilometrów, a przejście jej zajmuje od czterech do sześciu miesięcy. Szlak wykorzystuje istniejące trasy, prowadząc przez legalne kempingi, schroniska górskie i niewielkie miejscowości. Jego twórcy chcą zachęcić piechurów nie tylko do pokonywania spektakularnych górskich odcinków, ale także do odkrywania mniej znanych regionów Europy w rytmie slow travel. Szlak Wilka połączył Bałtyk z Adriatykiem. Jak przebiega nowa trasa? Choć Wolf Trail liczy niemal 3,5 tys. kilometrów, jego twórcy podkreślają, że nie został zaprojektowany wyłącznie z myślą o osobach gotowych spędzić na szlaku nawet pół roku. Trasa została podzielona na siedem odrębnych etapów, dzięki czemu można pokonać ją w całości lub wybrać tylko jeden z odcinków – zarówno podczas kilkutygodniowej wyprawy, jak i krótszego urlopu. Początek wyznaczono na Półwyspie Helskim, skąd szlak prowadzi przez nadmorskie lasy, piaszczyste plaże i wydmy aż do Świnoujścia. Następnie wiedzie przez północne Niemcy, dolinę Łaby, Lüneburską Pustać, Schwarzwald i okolice Jeziora Bodeńskiego, by dalej wkroczyć w Alpy Algawskie, Dolomity i Alpy Julijskie. Finał wyprawy wyznacza włoski Triest nad Adriatykiem – miasto od wieków będące miejscem spotkania różnych kultur i jednym z najważniejszych portów tej części Europy. Po drodze wędrowcy mają okazję zobaczyć m.in. ruchome wydmy Słowińskiego Parku Narodowego, stare lasy bukowe nad Bałtykiem, regiony winiarskie Palatynatu, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO Dolomity czy Park Narodowy Triglav w Słowenii. Wolf Trail nie jest zupełnie nowym szlakiem – wykorzystuje istniejące trasy dalekobieżne (w tym E1, E9 oraz Via Alpina), łącząc je w jedną spójną trasę prowadzącą przez jedne z najbardziej zróżnicowanych krajobrazów Europy. Dzięki temu każdy etap ma własny charakter – od spokojnych, nizinnych odcinków nad Bałtykiem po wysokogórskie przełęcze położone na wysokości nawet 2500–3000 m n.p.m. To właśnie ta różnorodność sprawia, że szlak ma być nie tylko sportowym wyzwaniem, ale również podróżą przez przyrodę, historię i kulturę sześciu europejskich państw. Dla kogo powstał Wolf Trail i dlaczego nie jest to szlak tylko dla ekspertów? Największym wyzwaniem nie jest sam dystans, lecz konsekwencja, odpowiednie przygotowanie i umiejętność planowania wielomiesięcznej wyprawy. Przejście całej trasy oznacza pokonanie około 78 400 metrów przewyższenia, co odpowiada blisko dziesięciokrotnej wysokości Mount Everestu liczonej od poziomu morza. Z tego względu twórcy rekomendują rozpoczęcie wędrówki między kwietniem a wrześniem, kiedy ryzyko wystąpienia śniegu na alpejskich przełęczach jest najmniejsze. Jednocześnie Jack Wolfskin przekonuje, że Wolf Trail nie jest przeznaczony wyłącznie dla najbardziej doświadczonych piechurów. Pierwsze etapy biegną po stosunkowo płaskim terenie i mogą stanowić dobre wprowadzenie do długodystansowych wędrówek, natomiast trudność stopniowo rośnie wraz z przemieszczaniem się na południe Europy. Co ważne, trasę zaplanowano tak, aby odpowiadała europejskim przepisom dotyczącym nocowania w terenie. Zamiast promować dziki biwak, który w wielu krajach jest ograniczony lub całkowicie zakazany, prowadzi ona przez legalne pola namiotowe, schroniska górskie i miejscowości, w których można odpocząć, uzupełnić zapasy lub przenocować. Twórcy zachęcają do tzw. thru-hikingu, czyli pokonywania całego szlaku podczas jednej, nieprzerwanej wyprawy, ale równie mocno podkreślają, że każdy może odkrywać go we własnym tempie – od jednodniowych spacerów, po kilkutygodniowe trekkingi na wybranych odcinkach. Mimo nazwy na trasie znacznie łatwiej spotkać jelenie, kozice, koziorożce czy dziki niż same wilki. Przy odrobinie szczęścia można jednak natknąć się również na rysia euroazjatyckiego, żubra lub niedźwiedzia brunatnego, co dodatkowo podkreśla dziki charakter wielu fragmentów nowego europejskiego szlaku. Źródła: Jack Wolfskin, TVP World, Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ta część Chorwacji skrywa niezwykłe wyspy. Nie wszystkie są zamieszkane, ale każda potrafi zaskoczyć
Wyspa o niemal idealnym kształcie serca, słone jezioro ukryte w parku przyrody i latarnia stojąca na krańcu długiego pasa lądu – okolice Zadaru kryją miejsca, których trudno szukać w typowych wakacyjnych katalogach. Zadarski archipelag tworzy około 300 wysp, wysepek i skalistych raf, a większość z nich pozostaje niezamieszkana.
Archipelag zadarski tworzą setki wysp, wysepek i skalistych skrawków lądu rozsianych u wybrzeży Dalmacji. Część z nich jest zamieszkana, inne pozostają niemal całkowicie dzikie, a każda wyróżnia się czymś innym – kształtem, krajobrazem albo budowlą, która od lat pomaga żeglarzom odnaleźć drogę. Wśród najbardziej niezwykłych miejsc w tej części Chorwacji są takie, które wyglądają jak stworzone z myślą o filmowym kadrze, choć ich forma powstała bez udziału człowieka. To właśnie one najlepiej pokazują, jak różnorodny potrafi być ten niewielki fragment Adriatyku. Galešnjak – chorwacka wyspa, która naprawdę ma kształt serca Na pierwszy rzut oka Galešnjak przypomina wiele innych niewielkich wysepek rozsianych po Adriatyku. Dopiero widok z góry ujawnia jej najbardziej charakterystyczną cechę – niemal regularny kształt serca, dzięki któremu wyspa zyskała światową rozpoznawalność. Leży w Kanale Pašmańskim, pomiędzy wyspą Pašman a dalmatyńskim wybrzeżem, w pobliżu miejscowości Turanj i Biograd na Moru. Ma około 13 hektarów powierzchni, a jej linię brzegową można obejść w niespełna godzinę. Choć popularność przyniosły jej dopiero zdjęcia satelitarne publikowane w internecie, nietypowy zarys Galešnjaka był znany znacznie wcześniej. Wyspę w podobnym kształcie zaznaczono już na mapach Dalmacji sporządzanych przez francuskich kartografów na początku XIX wieku. Dziś bywa nazywana Wyspą Miłości, ale nie jest przygotowanym pod turystów kurortem. Nie ma tu hoteli, restauracji ani rozbudowanej infrastruktury, a teren pozostaje własnością prywatną. Wyspę porastają głównie niskie zarośla oraz drzewa oliwne, a na jej brzegu można znaleźć niewielkie, kamieniste zatoczki. Galešnjak najczęściej ogląda się z pokładu łodzi lub podczas lotu widokowego, bo dopiero z odpowiedniej perspektywy w pełni widać kształt, który uczynił go jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów zadarskiego archipelagu. Jezioro Mir na wyspie Dugi Otok. Słony akwen ukryty między zatoką a morzem Na południowym krańcu wyspy Dugi Otok znajduje się Park Przyrody Telašćica, znany z głębokiej zatoki, stromych klifów i rozległych terenów niemal pozbawionych zabudowy. Jednym z najbardziej niezwykłych elementów tutejszego krajobrazu jest jezioro Mir, położone na wąskim pasie lądu oddzielającym spokojne wody zatoki od otwartego Adriatyku. Akwen ma około 900 metrów długości i w najgłębszym miejscu osiąga zaledwie sześć metrów, jednak jego pochodzenie i właściwości wyraźnie odróżniają go od typowych jezior. Powstał w krasowym zagłębieniu, do którego woda morska przedostaje się przez szczeliny w wapiennym podłożu. Wymiana z Adriatykiem jest ograniczona, a intensywne parowanie sprawia, że zasolenie Miru może być wyższe niż w morzu. Latem woda szybko się nagrzewa, natomiast po obfitych opadach jej parametry wyraźnie się zmieniają. Większość brzegów jest niska i skalista, a niewielki piaszczysty odcinek znajduje się w południowo-zachodniej części akwenu. Wokół prowadzą piesze ścieżki, z których można dotrzeć zarówno nad jezioro, jak i na klify opadające ku morzu. Na terenie parku swobodnie poruszają się także osły, niegdyś wykorzystywane przez mieszkańców wyspy do pracy, a dziś pozostające jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tego krajobrazu. Latarnia Veli Rat na krańcu wyspy. Jej mury miały powstać z dodatkiem żółtek Na północno-zachodnim krańcu Dugiego Otoku, z dala od większych miejscowości, stoi latarnia Punta Bjanka, powszechnie nazywana latarnią Veli Rat. Zbudowano ją w 1849 roku, aby ułatwić żeglugę jednostkom przemieszczającym się wzdłuż północnej Dalmacji. Jej 42-metrowa wieża jest uznawana za najwyższą latarnię nad Adriatykiem, a emitowane z niej światło pozostaje widoczne z odległości około 22 mil morskich. Budowla wznosi się pośród sosen, skalistych zatok i niewielkich plaż, przez co sprawia wrażenie samotnej strażnicy stojącej na granicy wyspy i otwartego morza. Z jej historią wiąże się także jedna z najczęściej powtarzanych lokalnych legend. Według opowieści, podczas budowy do zaprawy wykorzystano aż 100 tys. żółtek jaj, które miały wzmocnić konstrukcję i zwiększyć odporność murów na działanie soli oraz silnego wiatru. Nie ma dokumentów potwierdzających tę historię, ale legenda do dziś pozostaje częścią miejscowej tradycji. Przy latarni znajduje się również niewielka kaplica św. Mikołaja, a w dawnych pomieszczeniach przeznaczonych dla latarników urządzono apartamenty. Można więc nie tylko zobaczyć budowlę z zewnątrz, lecz także spędzić noc w jednym z najbardziej odosobnionych miejsc zadarskiego archipelagu. Baza wypadowa na wyspy w okolicach Zadaru. Gdzie zarezerwować nocleg? Nocleg w latarni Veli Rat pozostaje opcją dla bardzo niewielu gości – do dyspozycji są tam zaledwie dwie sypialnie, dlatego znalezienie wolnego terminu może być trudne. Znacznie większy wybór oferuje Falkensteiner Resort Punta Skala, położony na zielonym półwyspie w Petrčane, około dziesięciu minut jazdy od Zadaru. Kompleks rozciąga się wzdłuż 1,4 kilometra wybrzeża i obejmuje kilka obiektów o odmiennym charakterze. Pięciogwiazdkowy Hotel & Spa Iadera został przygotowany przede wszystkim z myślą o osobach szukających ciszy i wypoczynku – działa w nim Acquapura SPA, z basenami, saunami, strefą hammam oraz zabiegami wykorzystującymi m.in. słoną wodę i algi. Family Hotel Diadora jest z kolei nastawiony na rodziny. Dzieci mają tu do dyspozycji wodny świat z basenami, strefy zabaw, kino, ściankę wspinaczkową oraz program zajęć. Więcej niezależności zapewniają z kolei Falkensteiner Residences Senia – przestronne apartamenty z balkonami lub tarasami, z których część wychodzi na Adriatyk, a także dwa baseny przeznaczone wyłącznie dla ich mieszkańców. Ofertę noclegową uzupełniają prywatne wille z własnymi basenami. Punta Skala nie ogranicza się jednak do hoteli i apartamentów. Wzdłuż półwyspu znajdują się żwirowe zatoki, zacienione sosnami miejsca do wypoczynku oraz piaszczysta plaża przygotowana dla najmłodszych. Na terenie kompleksu działają restauracje i bary, w tym położona nad samym morzem restauracja rybna Bracera oraz Planika, serwująca dania z grilla, pizzę i lokalne specjały. Osoby, które wolą aktywny wypoczynek, mogą korzystać z Fortis Clubu z 800-metrową strefą fitness, kręgielnią i częścią gamingową, a także z kortów tenisowych, boisk, padla, minigolfa czy wypożyczalni rowerów i sprzętu wodnego. Dzięki temu półwysep może być zarówno miejscem spokojnego wypoczynku nad Adriatykiem, jak i punktem startowym kolejnych wycieczek – do Zadaru, pobliskich parków narodowych oraz na wyspy rozsiane wzdłuż dalmatyńskiego wybrzeża. Źródła: National Geographic Polska, Falkensteiner Resort Punta Skala Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Chcesz zobaczyć świat z „Odysei”? Oto miejsca, w których kręcono film Christophera Nolana
Do kin trafiła długo wyczekiwana „Odyseja” Christophera Nolana. Widowiskowa adaptacja jednego z najsłynniejszych eposów starożytności zachwyca nie tylko rozmachem, ale również spektakularnymi krajobrazami. W jakich miejscach powstawał film i które z nich naprawdę warto odwiedzić?
Podróż Odyseusza trudno nazwać udaną wyprawą. Po drodze jego załoga trafia na sztormy, gubi kurs, rozbija statki, mierzy się z głodem i kolejnymi przeszkodami, które raz po raz oddalają bohatera od rodzinnej Itaki. Najnowsza ekranizacja eposu Homera w reżyserii Christophera Nolana może jednak zainspirować do zupełnie innego rodzaju podróży. Film powstawał w niezwykłych zakątkach Europy i Afryki, których surowe krajobrazy doskonale oddają atmosferę jednej z najsłynniejszych wypraw w historii literatury. Gdzie kręcono „Odyseję” i które z tych miejsc można odwiedzić także dziś? Grecja. To tutaj powstały najważniejsze sceny „Odysei” Christophera Nolana Choć ekipa filmowa pracowała na kilku kontynentach, właśnie Grecja stała się sercem produkcji „Odysei”. Zdjęcia realizowano przede wszystkim na Peloponezie – w regionie, który od wieków kojarzony jest z mitologią i światem Homera. Filmowcy wykorzystali m.in. malowniczą plażę Voidokilia, słynącą z zatoki w kształcie podkowy, a także znajdującą się nieopodal Jaskinię Nestora, gdzie nakręcono sceny związane z cyklopem Polifemem. W kadrze pojawiają się również średniowieczny zamek w Methoni, monumentalny Akrokorynt oraz okolice Pylos i Mesenii. Właśnie tutaj powstawały sceny związane z Itaką, Spartą oraz podróżą Telemacha poszukującego informacji o ojcu. Aby zachować autentyczny charakter produkcji, do portu w Pylos sprowadzono nawet 37-metrową replikę starożytnej triery, a statyści przeszli szkolenie z wioślarstwa. Jak podkreślała scenografka Ruth De Jong, Nolanowi zależało, by na ekranie wyraźnie było czuć siłę śródziemnomorskiego wiatru i surowość krajobrazu, zamiast pocztówkowych, idealnie skąpanych w słońcu widoków. Włochy. Favignana i Wyspy Liparyjskie stały się filmową Itaką Drugim filarem zdjęć były południowe Włochy, a szczególnie sycylijska wyspa Favignana oraz archipelag Wysp Liparyjskich. To właśnie Favignana, położona u zachodnich wybrzeży Sycylii, wcieliła się w filmową Itakę. Twórców zachwyciły przede wszystkim niewielkie zaludnienie, krystaliczna woda i XV-wieczna twierdza Santa Caterina górująca nad wyspą. Aby dotrzeć na plan, aktorzy i członkowie ekipy codziennie pokonywali pieszo kilkudziesięciominutową trasę pod górę, natomiast ciężki sprzęt transportowano śmigłowcami. Zdjęcia realizowano poza sezonem turystycznym, dzięki czemu udało się uchwycić niemal bezludne krajobrazy. Część scen powstała także na Wyspach Liparyjskich, w tym na Lipari, Vulcano i Basiluzzo. To miejsca od dawna utożsamiane z krainą Eola – strażnika wiatrów z „Odysei”. Wulkaniczne wyspy, fumarole oraz niemal nieustannie aktywny Stromboli od wieków pobudzały wyobraźnię żeglarzy i nic dziwnego, że właśnie tutaj Nolan postanowił stworzyć jedne z najbardziej widowiskowych ujęć swojej ekranizacji. Maroko stało się filmową Troją. Tutaj zbudowano monumentalne dekoracje Choć akcja eposu rozpoczyna się pod murami Troi, zdjęcia do tych scen nie powstawały w Turcji. Christopher Nolan zdecydował się przenieść filmowców do Maroka, gdzie wykorzystano wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO ksar Aït Benhaddou – jedną z najbardziej rozpoznawalnych historycznych osad świata. Na potrzeby produkcji obok zabytkowej wioski powstały ogromne dekoracje przedstawiające Troję, zajmujące powierzchnię blisko hektara. Co ciekawe, scenografię od początku projektowano z myślą o spektakularnym finale i po zakończeniu zdjęć mogła zostać spalona na oczach kamer. Scenografka Ruth De Jong wspominała później, że lokalne władze zgodziły się na realizację efektownych scen pod jednym warunkiem: „Możecie spalić swoją Troję, ale nie naszą wioskę”. W Maroku kręcono również sceny w Marrakeszu, który posłużył jako wnętrza pałacu Menelaosa, a także na atlantyckim wybrzeżu w Essaouirze, gdzie powstały ujęcia związane z koniem trojańskim i początkiem wielkiej podróży Odyseusza. Słoneczny plan filmowy w cieniu kontrowersji Część zdjęć realizowano także w okolicach miasta Dakhla na terytorium Sahary Zachodniej, którego status pozostaje przedmiotem międzynarodowego sporu. Decyzja ta spotkała się z krytyką organizatorów festiwalu FiSahara, którzy uznali, że wybór tej lokalizacji może przyczyniać się do normalizowania marokańskiej kontroli nad tym obszarem. Niektórzy nazywają nawet saharyjczyków współczesnymi „Odyseuszami”. Christopher Nolan nie odniósł się publicznie do tych zarzutów. Mimo kontrowersji surowe krajobrazy gór Atlas, pustynne plenery i wybrzeże Atlantyku nadały filmowi monumentalny, ponadczasowy charakter, doskonale oddający skalę jednej z najsłynniejszych podróży w historii literatury. Islandia i Szkocja. To tutaj Nolan stworzył najbardziej tajemnicze miejsca „Odysei” W przeciwieństwie do klasycznych ekranizacji mitów greckich Christopher Nolan świadomie szukał miejsc, które nie kojarzą się ze słonecznym Morzem Śródziemnym. Od początku wiedział, że sceny rozgrywające się w Hadesie chce nakręcić na Islandii. Zdjęcia powstały między innymi na czarnych plażach u stóp góry Hjörleifshöfði, a także w mniej znanych zakątkach wyspy, z dala od najpopularniejszych atrakcji turystycznych. Reżyserowi zależało na tym, by podziemia nie przypominały mrocznej jaskini, lecz bezkresny, niemal pozaziemski krajobraz skąpany w letnim świetle, które na Islandii niemal nie gaśnie. Zupełnie inny klimat otrzymała natomiast siedziba czarodziejki Kirke. Te sceny powstały na szkockim wybrzeżu Moray Firth, w okolicach Cullen, gdzie strome klify i zielone wzgórza stworzyły idealne tło dla samotnego domu bohaterki. Filmowcy pracowali również w rejonie zamku Findlater oraz lasu Culbin, a w porcie Inverness można było zobaczyć pełnowymiarowy drewniany statek przygotowany specjalnie na potrzeby produkcji. Malta i prawdziwa Itaka. Miejsca, które od wieków kojarzą się z Odyseuszem Ostatnim ważnym przystankiem filmowców była Malta, od dawna utożsamiana z mityczną wyspą Ogygią, na której nimfa Kalipso przez siedem lat przetrzymywała Odyseusza. Zdjęcia realizowano m.in. na wyspie Gozo, w pobliżu czerwonej plaży Ramla Bay oraz słynnej Jaskini Kalipso, skąd rozciąga się widok na otwarte Morze Śródziemne. Archipelag maltański od lat przyciąga hollywoodzkie produkcje nie tylko spektakularnymi krajobrazami, ale także niezwykle bogatym dziedzictwem historycznym – od neolitycznych świątyń starszych od Stonehenge po średniowieczne fortyfikacje Zakonu Maltańskiego. Co ciekawe, choć prawdziwa Itaka pozostaje najważniejszym miejscem całego eposu Homera, Nolan nie realizował tam głównych zdjęć. Współczesna wyspa Ithaki nadal jest jednak celem podróżników podążających śladami Odyseusza i jednym z najbardziej symbolicznych miejsc greckiej mitologii. To właśnie ona od ponad dwóch i pół tysiąca lat pozostaje symbolem domu, do którego – mimo wszystkich przeciwności – warto wrócić. Źródła: Condé Nast Traveler, Insight Vacations, Outside, EUobserver Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Po mundialu wszyscy chcą zobaczyć Norwegię. Erling Haaland stał się jej największą reklamą
Choć reprezentacja Norwegii zakończyła udział w mistrzostwach świata 2026 na etapie ćwierćfinału, Erling Haaland okazał się jednym z największych bohaterów turnieju. Ogromna liczba bramek (7), charakterystyczne poczucie humoru i ogromna popularność w mediach społecznościowych sprawiły, że w ciągu zaledwie miesiąca zyskał ponad 32 miliony nowych obserwujących na Instagramie. Jak się okazuje, jego sukces przełożył się również na rosnące zainteresowanie podróżami do Norwegii.
Jeszcze kilka lat temu o wyborze wakacyjowego kierunku decydowały przede wszystkim przewodniki, rankingi czy polecenia znajomych. Dziś coraz częściej inspiracją stają się media społecznościowe i światowe gwiazdy, które potrafią w krótkim czasie wypromować całe regiony. Tego lata jednym z najlepszych przykładów tego zjawiska jest Norwegia i znakomity występ Erlinga Haalanda na mundialu. Norwegia przyciąga turystów po sukcesie Erlinga Haalanda Jeszcze przed rozpoczęciem mundialu Norwegia była jednym z najchętniej wybieranych kierunków wśród osób szukających chłodniejszej alternatywy dla południa Europy. Tegoroczne mistrzostwa świata nadały jednak temu trendowi zupełnie nowy wymiar. Otóż dane platformy Kiwi.com pokazują, że świetny występ reprezentacji Norwegii oraz ogromna popularność Erlinga Haalanda przełożyły się także na rosnące zainteresowanie podróżami do jego ojczyzny. W porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku liczba wyszukiwań lotów do Norwegii wzrosła o 34%, a rezerwacji – o 21%. Największym zainteresowaniem cieszą się połączenia do Oslo, jednak podróżni coraz częściej wybierają także Bergen, Tromsø czy Stavanger, traktując je jako punkt wyjścia do odkrywania norweskich fiordów, górskich szlaków i wybrzeża. Według Kiwi.com najwięcej rezerwacji przypada na lipiec i sierpień, a średnia długość pobytu wynosi od pięciu do siedmiu dni. Eksperci zwracają uwagę, że jeszcze do niedawna podobny efekt wywoływały głównie filmy i seriale. Zjawisko określane mianem „set-jetting”, polegające na podróżowaniu do miejsc znanych z ekranu, coraz częściej obejmuje jednak również świat sportu. Charyzmatyczny napastnik Manchesteru City stał się dla milionów kibiców symbolem Norwegii, a jego rozpoznawalność zaczęła wykraczać daleko poza piłkarskie stadiony. W trakcie mundialu Haaland należał do najczęściej wyszukiwanych sportowców w internecie, a zainteresowanie jego osobą rosło nie tylko za sprawą kolejnych bramek, lecz także viralowych materiałów publikowanych w mediach społecznościowych. Co przyciąga turystów do Norwegii tego lata? Warto jednak podkreślić, że rosnące zainteresowanie Norwegią nie jest wyłącznie efektem mundialowej gorączki. Kraj od kilku lat notuje rekordowe wyniki w turystyce, a zagranicznych gości przyciągają przede wszystkim spektakularne krajobrazy oraz łagodniejsze temperatury w czasie europejskich fal upałów. Coraz więcej podróżnych zamiast zatłoczonych plaż wybiera fiordy, górskie szlaki, archipelag Lofotów czy okolice Tromsø, gdzie latem można korzystać z długich dni i aktywnego wypoczynku w otoczeniu natury. Według oficjalnych danych Norwegia zakończyła 2025 rok z rekordową liczbą 40,6 mln noclegów, a liczba zagranicznych gości wzrosła o 14% w porównaniu z poprzednim rokiem. Trend ten utrzymuje się również w sezonie letnim 2026, a popularność Haalanda dodatkowo zwiększyła rozpoznawalność kraju wśród osób, które wcześniej nie brały pod uwagę podróży na północ Europy. Przedstawiciele branży turystycznej podkreślają jednak, że zainteresowanie gwiazdą futbolu jest przede wszystkim impulsem do odkrycia kierunku, natomiast ostateczną decyzję o wyjeździe nadal determinują walory przyrodnicze, rozwinięta infrastruktura i możliwość aktywnego wypoczynku. Norwegia oferuje bowiem jedne z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów Europy – od Geirangerfjordu i Nærøyfjordu wpisanych na listę UNESCO, przez Drogę Atlantycką i Trollstigen, aż po liczne szlaki prowadzące na punkty widokowe, takie jak Preikestolen czy Trolltunga. Wszystko wskazuje więc na to, że tegoroczny mundial stał się dla Norwegii dodatkowym impulsem promocyjnym, wzmacniając trend, który rozpoczął się jeszcze przed pierwszym gwizdkiem turnieju. Źródło: Kiwi.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nie trzeba wydawać fortuny na wakacje. Te europejskie miasta zachwycają cenami
Wakacyjny wyjazd za granicę nie musi oznaczać długiego urlopu, ani dużych wydatków. Coraz więcej osób decyduje się latem na kilkudniowe city breaki, które pozwalają połączyć zwiedzanie z odpoczynkiem. Okazuje się, że w Europie wciąż można znaleźć miasta oferujące zarówno ciekawe atrakcje, jak i noclegi w zaskakująco przystępnych cenach.
Choć latem największą popularnością niezmiennie cieszą się nadmorskie kurorty we Włoszech, Grecji czy Hiszpanii, coraz więcej podróżnych wybiera krótsze wyjazdy do europejskich miast. Taki city break pozwala w kilka dni poznać lokalną kulturę, zabytki i kuchnię, a przy tym często okazuje się znacznie tańszą alternatywą dla klasycznych wakacji. Które kierunki oferują dziś najlepszy stosunek ceny do jakości i gdzie można spędzić udany weekend, nie wydając fortuny? Blisko Polski i bez wysokich kosztów. Te miasta świetnie sprawdzą się na weekend Krótki wyjazd za granicę nie musi oznaczać wielogodzinnej podróży ani dużych wydatków. Jak podkreślają eksperci Travelist.pl, jedną z największych zalet city breaków jest możliwość oderwania się od codzienności nawet wtedy, gdy do dyspozycji ma się jedynie kilka dni urlopu. – Lato to nie tylko tygodniowe wakacje, ale też krótkie city breaki. To dobra opcja dla osób, które nie chcą wykorzystywać wielu dni wolnego albo szukają krótszego wyjazdu między większymi planami urlopowymi – zauważa Eugeniusz Triasun z Travelist.pl. Wśród najciekawszych propozycji znalazły się miasta Europy Środkowej, do których z Polski można dotrzeć stosunkowo szybko. Budapeszt zachęca spacerami nad Dunajem, wizytą na Wzgórzu Zamkowym, relaksem w słynnych termach i wieczornymi rejsami po rzece. Ceny noclegów dla dwóch osób ze śniadaniem zaczynają się tam od około 360 zł za noc. Podobnie wypada Praga, gdzie oprócz obowiązkowego spaceru po Moście Karola warto odwiedzić mniej oczywiste miejsca, takie jak Letenské sady, wzgórze Wyszehrad czy tętniącą życiem nadrzeczną Naplavkę. Niewiele droższa jest Bratysława, która dzięki niewielkim rozmiarom pozwala w ciągu jednego weekendu zobaczyć historyczne centrum, zamek górujący nad Dunajem oraz pobliskie ruiny Devína. To kierunki, które łączą bogatą historię, dobrą kuchnię i stosunkowo niskie ceny z łatwym dojazdem z Polski. Południe Europy na weekend. Słońce, zabytki i atrakcyjne ceny noclegów Osoby marzące o wakacyjnej atmosferze nie muszą od razu planować tygodniowego urlopu nad morzem. Równie dobrym wyborem mogą okazać się miasta południowej Europy, gdzie zwiedzanie najlepiej rozpocząć wcześnie rano, a wieczory spędzać na placach, promenadach i w lokalnych restauracjach. Jednym z najbardziej atrakcyjnych cenowo kierunków jest Sewilla, w której nocleg dla dwóch osób ze śniadaniem można znaleźć już od około 320 zł za noc. Stolica Andaluzji zachwyca pałacem Alcázar, dzielnicą Santa Cruz, monumentalnym Plaza de España oraz klimatyczną Trianą, gdzie do późnych godzin wieczornych można poczuć atmosferę flamenco i skosztować lokalnych tapas. W zestawieniu znalazły się także Ateny, pozwalające połączyć zwiedzanie jednego z najważniejszych zabytków starożytności z wypoczynkiem w nowoczesnym mieście. Po porannej wizycie na Akropolu warto zajrzeć do dzielnic Plaka i Monastiraki lub wybrać się do jednego z licznych kin plenerowych, które latem stały się jednym z symboli greckiej stolicy. Ciekawą propozycją pozostaje również Mediolan, gdzie oprócz katedry Duomo i jej tarasów coraz większą popularnością cieszą się artystyczna Brera, kanały Navigli oraz liczne koncerty i wydarzenia organizowane w sezonie letnim. W przypadku Mediolanu ceny weekendowych noclegów rozpoczynają się od około 440 zł za noc dla dwóch osób. Coraz popularniejszy trend coolcation. Te miasta kuszą latem niższymi temperaturami Nie wszyscy marzą o zwiedzaniu w trzydziestostopniowym upale. Coraz większą popularność zdobywa trend określany mianem coolcation, czyli wakacyjnych wyjazdów do miejsc oferujących łagodniejszy klimat. Wśród rekomendacji ekspertów Travelist.pl znalazły się przede wszystkim miasta Europy Północnej i krajów bałtyckich. Jednym z nich jest Sztokholm, gdzie miejskie życie od lat harmonijnie łączy się z wodą i zielenią. Spacer po Gamla Stan, rejs między wyspami archipelagu czy piknik nad brzegiem morza pozwalają spojrzeć na szwedzką stolicę z zupełnie innej perspektywy, a noclegi zaczynają się od około 450 zł za noc dla dwóch osób. Interesującą propozycją jest również Ryga, która zachwyca średniowieczną starówką i jedną z najlepiej zachowanych w Europie kolekcji architektury secesyjnej. Dodatkowym atutem jest bliskość Jurmały – nadbałtyckiego kurortu, do którego można łatwo dotrzeć podczas jednodniowej wycieczki. Najbardziej przystępnym cenowo kierunkiem w całym zestawieniu okazało się jednak Wilno. Za nocleg dla dwóch osób ze śniadaniem zapłacimy tam już od około 300 zł za noc. Litewska stolica przyciąga barokową starówką wpisaną na listę UNESCO, artystyczną dzielnicą Zarzecze (Užupis), licznymi terenami zielonymi oraz możliwością aktywnego spędzania czasu – od spływów kajakowych po loty balonem nad historycznym centrum miasta. Dzięki temu Wilno stanowi jedną z najciekawszych propozycji dla osób szukających niedrogiego, a jednocześnie różnorodnego city breaku. Źródło: Travelist.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
„Polski Dubaj” to największa sztuczna plaża w Europie. Nikt nie opuszcza jej rozczarowany
Jarosławiec zyskał miano „polskiego Dubaju” dzięki największej sztucznej plaży w Europie. Imponująca inwestycja nad Bałtykiem odmieniła nadmorski kurort, który dziś każdego lata przyciąga tysiące turystów.
W tym artykule: Gdzie jest „polski Dubaj”? Dlaczego plaża w Jarosławcu nazywa się „Dubaj”? „Polski Dubaj” przyciąga tłumy Z czego słynie Jarosławiec? Jak dojechać do Jarosławca? Dubaj od lat działa na wyobraźnię podróżników. Słynne wieżowce, lazurowa woda i złoty piasek przyciągają miliony urlopowiczów (tylko w 2024 roku było ich niemal 19 mln). Nie każdy jednak wie, że Polska ma swój „Dubaj”. Brzmi intrygująco? I słusznie, bo kryje się za tym niecodzienna atrakcja – największa sztuczna plaża w Europie. Gdzie jest „polski Dubaj”? „Polski Dubaj” mieści się w położonym między Ustką a Darłowem Jarosławcu, który w sezonie letnim cieszy się ogromną popularnością wśród turystów. To właśnie tu, w bezpośrednim sąsiedztwie Bałtyku, powstała największa sztuczna plaża w Europie o powierzchni 5 hektarów. Początkowo miała jedynie chronić wybrzeże, ale szybko stała się jedną z największych atrakcji w regionie. Po zakończeniu prac w 2018 roku plaża w Jarosławcu stała się turystycznym hitem, a sam kurort zaczęto porównywać do Dubaju. Dlaczego plaża w Jarosławcu nazywa się „Dubaj”? Określenie „polski Dubaj” nie wzięło się znikąd. Za spektakularnym wyglądem plaży w Jarosławcu stoi imponująca i kosztowna inwestycja hydrotechniczna. Jak czytamy na stronie Jaroslawiec.pl, w ramach zrealizowanego na zlecenie Urzędu Morskiego projektu w morzu utworzono pięć ogromnych, kamiennych ramion sięgających aż 180 metrów w głąb Bałtyku. Przez dwa lata, niemal bez przerwy, dziesiątki ciężarówek dostarczały granitowe bloki potrzebne do budowy tej masywnej konstrukcji. W kolejnym etapie przystąpiono do refulacji, czyli przepompowywania piasku z dna morskiego do specjalnie wyznaczonych „kwater” pomiędzy falochronami. Choć używa się tu terminu „refulacja”, warto zaznaczyć, że nie chodziło o odbudowę istniejącej plaży, lecz o stworzenie zupełnie nowej – od podstaw. Koszt całej inwestycji wyniósł aż 170 milionów złotych, co czyni ją największym projektem ochrony brzegu morskiego w historii Polski. Choć liczby mogą robić wrażenie, należy pamiętać, że plaża w Jarosławcu to nie tylko atrakcja turystyczna, ale przede wszystkim skuteczna ochrona najwyższego klifowego wybrzeża Pomorza Środkowego. „Polski Dubaj” przyciąga tłumy Po zakończeniu budowy plaża nie była od razu dostępna dla odwiedzających. Przez kilka miesięcy obowiązywał zakaz wstępu, a podziwiać ją można było jedynie z daleka. Dopiero po dokładnych testach Urząd Morski zezwolił na jej użytkowanie. Od tego momentu „polski Dubaj” każdego lata przyciąga tysiące plażowiczów. Na miejscu już dziś turyści mogą korzystać z przygotowanych stref rekreacyjnych, w tym boisk do siatkówki plażowej, szerokiej przestrzeni do plażowania czy wyznaczonych kąpielisk. Co ciekawe, samorząd planuje dalsze zagospodarowanie terenu. Jednym z pomysłów jest budowa platformy widokowej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/04/shutterstock2029265807-b0321dd.jpg" width="2854" height="1900" alt="Jarosławiec słynie z największej sztucznej plaży w Europie, malowniczych klifów i latarni morskiej. fot. Kamil Zajaczkowski/Shutterstock" title="Jarosławiec słynie z największej sztucznej plaży w Europie, malowniczych klifów i latarni morskiej / fot. Kamil Zajaczkowski, Shutterstock" /> Z czego słynie Jarosławiec? Jarosławiec to niewielka, ale bardzo popularna nadmorska miejscowość. Choć głośno o niej głównie za sprawą największej sztucznej plaży w Europie, ma znacznie więcej do zaoferowania. Turyści doceniają malownicze klify – jedne z najwyższych na Pomorzu Środkowym – oraz zabytkową latarnię morską, z której można podziwiać rozległą panoramę Bałtyku. To idealne miejsce dla tych, którzy wypoczynek nad morzem chcą połączyć z ruchem. W okolicy wytyczono wiele tras rowerowych i pieszych szlaków z pięknymi widokami. Wśród lokalnych atrakcji warto wymienić także nowoczesne, interaktywne i bardzo lubiane przez rodziny z dziećmi Muzeum Bursztynu. Można tam zobaczyć m.in. największe bryły bursztynu bałtyckiego w Polsce, ciekawe inkluzje oraz rzadki okaz bursztynu o niebieskim zabarwieniu. Szacuje się, że rocznie w Jarosławcu urlop spędza od 120 do 170 tysięcy wczasowiczów. Jak dojechać do Jarosławca? Planując podróż do Jarosławca, warto postawić na samochód. To zdecydowanie najwygodniejsza opcja. Z Trójmiasta to ok. 2,5 godziny drogi, z Poznania – niecałe cztery. Jeśli wybierasz się koleją, najlepiej wysiąść w Sławnie lub Darłowie, skąd łatwo złapać lokalny transport. W sezonie kursują też autobusy z większych miast, więc każdy znajdzie dla siebie wygodne rozwiązanie. Źródła: jaroslawiec.pl; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Amerykańska dziennikarka zachwycona Polską. „Każde miasto było piękniejsze od poprzedniego”
Polska od lat przyciąga zagranicznych turystów nie tylko górami i nadmorskimi kurortami. Coraz częściej zachwyca również kolorowymi miastami, bogatą historią, lokalną kuchnią i korzystnym stosunkiem jakości do ceny. Teraz o wyjątkowości naszego kraju rozpisuje się amerykański portal podróżniczy, który uznał go za jedno z najbardziej niedocenianych miejsc w Europie.
Zagraniczna dziennikarka określiła Polskę mianem „niesamowitego klejnotu Europy Środkowej”, przekonując, że wielu podróżnych niesłusznie pomija ją podczas planowania europejskich wakacji. Autorka zwróciła uwagę nie tylko na przystępne ceny, ale przede wszystkim na ogromną różnorodność krajobrazów, architektury i atrakcji, dzięki którym – jej zdaniem – każda kolejna odwiedzona miejscowość potrafi pozytywnie zaskoczyć. Co najbardziej zachwyciło ją w naszym kraju? Dlaczego zagraniczni turyści zachwycają się Polską? Docenili miasta i przystępne ceny Dziennikarka portalu Islands przyznała, że przed przyjazdem do Polski nie spodziewała się, jak dużą różnorodność może zaoferować jeden kraj. Podczas podróży z Gdańska aż po Zakopane największe wrażenie zrobiło na niej to, że każdy kolejny przystanek przynosił zupełnie nowe doświadczenia. Jak napisała, „każde miasto, miasteczko i wieś wydawały się piękniejsze od poprzedniego”, a spacery po historycznych centrach przypominały odkrywanie miejsc wyjętych z baśni. Szczególnie zachwyciły ją kolorowe kamienice, tętniące życiem rynki oraz architektura, która – jej zdaniem – pozwala prześledzić wielowiekową historię kraju. Tosh Bene podkreśliła, że Polska potrafi zaskakiwać na każdym kroku, ponieważ w krótkim czasie można zobaczyć zarówno nadmorskie miasta, historyczne ośrodki, jak i górskie krajobrazy. Równie wysoko oceniła kwestie finansowe. Zwróciła uwagę, że w porównaniu z takimi kierunkami jak Wielka Brytania, podróżowanie po Polsce jest znacznie bardziej przyjazne dla portfela, a stosunek jakości do ceny wypada wyjątkowo korzystnie. – Jakość jedzenia, zakwaterowania, a nawet wizyt w muzeach była warta swojej ceny – napisała. Według niej właśnie możliwość komfortowego podróżowania bez konieczności wydawania fortuny sprawia, że Polska wyróżnia się na tle wielu popularnych europejskich destynacji. Dodała również, że niezależnie od tego, czy ktoś planuje ekonomiczny wyjazd, czy pobyt w luksusowym hotelu, znajdzie tu ofertę dopasowaną do własnych oczekiwań. Tatry, Bałtyk i kolorowe miasta. To najbardziej zachwyciło zagraniczną autorkę Autorka artykułu podkreśliła, że największym atutem Polski jest nie tylko atrakcyjna cena podróżowania, ale przede wszystkim niezwykła różnorodność miejsc i aktywności dostępnych praktycznie przez cały rok. Wśród lokalizacji, które szczególnie poleca odwiedzającym, wymienia Tatry z Zakopanem oraz prowadzący do Morskiego Oka szlak, uznawany za jedną z najpiękniejszych tras spacerowych w kraju. Tosh zachwyciły również rozległe tereny idealne do aktywnego wypoczynku, w tym Półwysep Helski, gdzie – jak zauważyła – można uprawiać windsurfing, kitesurfing czy wybrać się na wycieczkę rowerową z widokiem na Bałtyk. Dziennikarka zwrócił także uwagę na bogate życie kulturalne Polski. Jak napisała, „Polska wie, jak świętować”, wskazując między innymi na gdyński Open’er Festival oraz krakowski Festiwal Pierogów, który pozwala poznać jedną z najbardziej rozpoznawalnych potraw polskiej kuchni w wielu nietypowych odsłonach. W jej relacji ważne miejsce zajmują również miasta. Obok obowiązkowych punktów, takich jak Kraków, Gdańsk czy Warszawa, szczególnie wyróżniła Wrocław z jednym z najbardziej kolorowych rynków, jakie miała okazję zobaczyć, a także mniej oczywiste kierunki – Opole, Bielsko-Białą i Żywiec. To właśnie one, jej zdaniem, należą do najbardziej niedocenianych miejsc w Polsce i pozwalają odkryć kraj z dala od największych skupisk turystów. Artykuł zakończyła z przymrużeniem oka, stwierdzając, że dotarcie do tych miejsc jest często „łatwiejsze niż poprawna wymowa ich nazw”, zachęcając zagranicznych podróżników do zejścia z utartych szlaków i poznania mniej oczywistego oblicza Polski. Źródło: islands.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ma 900 lat historii i własną winnicę. To oficjalnie najlepszy hotel w Europie
Międzynarodowe rankingi najlepszych hoteli od lat stanowią cenne źródło inspiracji dla podróżników planujących kolejne wyjazdy. W najnowszym zestawieniu wyróżniono obiekty, które zachwycają nie tylko luksusem, ale również historią, architekturą i wyjątkowym otoczeniem. Tytuł najlepszego hotelu w Europie zdobyło miejsce mieszczące się w ponad 900-letniej posiadłości położonej w sercu Toskanii.
Co roku magazyn „Travel + Leisure” publikuje prestiżowy ranking najlepszych hoteli świata, tworzony na podstawie ocen i doświadczeń czytelników. W tegorocznym zestawieniu znalazło się 100 obiektów z różnych zakątków globu, jednak tylko dwanaście z nich reprezentuje Europę. Najwyżej oceniony europejski hotel mieści się na rozległej toskańskiej posiadłości otoczonej winnicami i gajami oliwnymi, udowadniając, że o wyjątkowości miejsca decyduje nie tylko standard, ale także jego historia i niepowtarzalny charakter. Ponad 900 lat historii i własna winnica. To najlepszy hotel w Europie Najwyżej ocenionym europejskim hotelem w tegorocznym rankingu Travel + Leisure World’s Best Awards 2026 został Rosewood Castiglion del Bosco – luksusowy obiekt położony w samym sercu Toskanii, na rozległej posiadłości liczącej około 2000 hektarów. Hotel uzyskał imponującą ocenę 99,58 pkt na 100, przyznaną przez ponad 207 tys. czytelników magazynu. Jego historia sięga XII wieku, kiedy na wzgórzach Val d’Orcia powstało średniowieczne borgo – niewielka osada otoczona winnicami, gajami oliwnymi i lasami. Przez stulecia miejsce pełniło różne funkcje, by po gruntownej renowacji przeobrazić się w jeden z najbardziej ekskluzywnych hoteli we Włoszech. Nowoczesność w historycznej lokalizacji Odrestaurowane kamienne budynki zachowały swój historyczny charakter, a jednocześnie zostały wyposażone w nowoczesne udogodnienia. Dziś na gości czekają 42 przestronne apartamenty oraz 11 prywatnych willi z basenami, z których wiele oferuje panoramiczne widoki na średniowieczne Montalcino i wpisaną na listę światowego dziedzictwa UNESCO dolinę Val d’Orcia. Jednym z największych wyróżników obiektu pozostaje jednak jego winiarskie dziedzictwo. Castiglion del Bosco jest jedną z historycznych posiadłości produkujących słynne Brunello di Montalcino, a goście mogą zwiedzać winnice, uczestniczyć w degustacjach oraz kolacjach połączonych z lokalnymi winami. Oferta obejmuje także jedyny we Włoszech całkowicie prywatny klub golfowy, luksusową strefę wellness z zabiegami inspirowanymi winoroślą oraz restauracje serwujące dania przygotowywane z regionalnych produktów i warzyw pochodzących z hotelowego ogrodu. Dzięki temu pobyt staje się czymś więcej niż noclegiem – to możliwość poznania Toskanii poprzez jej historię, krajobrazy, kuchnię i wielowiekową tradycję winiarską. Najlepsze hotele Europy 2026. Luksus od Alp po wybrzeże Amalfi W tegorocznym zestawieniu najlepszych europejskich hoteli szczególnie mocno zaznaczyły swoją obecność Włochy, których obiekty zajęły kilka czołowych miejsc. Ranking pokazuje jednak, że luksusowy wypoczynek na najwyższym poziomie można znaleźć w bardzo różnych zakątkach kontynentu – od alpejskich kurortów po śródziemnomorskie wybrzeża. Drugie miejsce przypadło Six Senses Crans-Montana w Szwajcarii – nowoczesnemu hotelowi położonemu tuż przy stokach narciarskich, z którego można wyjechać bezpośrednio na ponad 130 kilometrów tras. Gości przyciągają nie tylko alpejskie panoramy obejmujące Matterhorn i masyw Mont Blanc, lecz także rozbudowana strefa wellness z dziewięcioma gabinetami zabiegowymi, basenem na dachu, studiem jogi oraz przestrzeniami przeznaczonymi do regeneracji po aktywnym dniu w górach. Jezioro Como zawsze w cenie Trzecie miejsce zajął Il Sereno Lago di Como w miejscowości Torno nad jeziorem Como. Hotel wyróżnia się współczesną architekturą autorstwa Patricii Urquioli, prywatnym pomostem, możliwością przypłynięcia jedną z hotelowych drewnianych łodzi oraz efektownym basenem typu infinity, który zdaje się unosić nad taflą jeziora. W pierwszej piątce znalazły się również Rosewood Villa Magna w Madrycie oraz Grand Hotel Excelsior Vittoria w Sorrento, usytuowany na klifie z widokiem na Zatokę Neapolitańską i Wezuwiusza. Listę najlepszych europejskich hoteli uzupełniają m.in. Mandarin Oriental i Le Bristol w Paryżu, Collegio alla Querce we Florencji, The Stafford London, Dolli at Acropolis w Atenach, Canaves Epitome na Santorini oraz The Ritz-Carlton w Stambule. Łączy je nie tylko najwyższy standard usług, ale także indywidualny charakter – od historycznych pałaców i miejskich butikowych hoteli po kameralne resorty wpisane w spektakularne krajobrazy. To właśnie połączenie lokalnego dziedzictwa z nowoczesnym luksusem sprawia, że od lat należą do najbardziej cenionych adresów w Europie. Źródła: Euronews, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.