National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-30T13:52:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy zwierzęta zabite na drodze mogą być etyczną alternatywą dla gatunków laboratoryjnych? Trwa dyskusja
items: Czy będziemy produkować żywe ciała pozwalające nam pozyskiwać zapasowe narządy dla ludzi?
items: Las to nasz przyjaciel. Porady i etyczne wskazówki, jak prawidłowo zachować się w lesie.
items: Poszukiwanie skarbów to niemal nasz sport narodowy. Tylko... czy to legalne?
items: Przejażdżka na słoniu? Nie, dziękuję. Ciemna strona tajskiej turystyki
items: Czego nie robić w Tajlandii? [ETYKA PODRÓŻNIKA]
items: "Góry zawsze będą potężniejsze niż my". Warto o tym pamiętać
items: Bogacze bardziej skłonni do zachowań nieetycznych. Nauka i Ellen DeGeneres to potwierdzają
items: Dzieci różnic się nie boją. Dlatego podróżowanie z nimi to inny wymiar przygody
items: Wydobywają "diabelskie złoto" w oparach gazu. Turyści płacą, żeby na to popatrzeć
items: Etyka Podróżnika: Sztuka nie-dawania. Czy dając naprawdę pomagasz żebrzącym?
items: 10 sposobów na etyczne wakacje
items: Czego nie robić w podróży?

Czy zwierzęta zabite na drodze mogą być etyczną alternatywą dla gatunków laboratoryjnych? Trwa dyskusja
type: item
date: 2026-01-30T13:52:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: droga
subject: dzikie zwierzęta
subject: etyka
subject: śmierć
subject: transport
subject: wypadek
description: Wypadki z udziałem zwierząt są codziennością transportu drogowego. Naukowcy sugerują, że osobniki, które zginęły tragicznie, mogą w pewnych przypadkach zastąpić próbki pobierane od zwierząt laboratoryjnych. Trwa dyskusja, czy jest to bardziej etyczne niż trzymanie żywych zwierząt w placówkach badawczych.
encoded: Rośnie zainteresowanie poszukiwaniem alternatywnych, bardziej humanitarnych metod prowadzenia badań naukowych z wykorzystaniem zwierząt. Jednym z rozważanych rozwiązań jest wykorzystanie zwierząt zabitych na drodze. Według najnowszego przeglądu ponad 300 badań takie podejście może być bardzo skuteczne – na różnych poziomach. Nie wszyscy się jednak zgadzają. Zastosowanie zwierząt zabitych na drodze w badaniach naukowych Autorzy przeglądu podkreślają, że użycie zwierząt, które tragicznie zginęły na drodze może wpisywać się w wariację zasady 3R – udoskonalnie (z ang. refinement), zastąpienie (z ang. replacement) i ograniczenie (z ang. reduction). Ma ona na celu minimalizować cierpienie zwierząt w nauce i ograniczyć testy na zwierzętach. Szczątki zwierząt mogą zastąpić próbki pobierane od żywych, hodowanych w laboratoriach istot. Przegląd 312 badań: czy to może działać? W przeglądzie naukowcy przeanalizowali setki badań opublikowanych w latach 1900–2025, w których wykorzystano szczątki zwierząt w celach innych niż monitorowanie kolizji drogowych. Badania obejmowały co najmniej 650 gatunków – najwięcej ssaków, ale również ptaki, gady, płazy i bezkręgowce. Ustalono 26 ogólnych kategorii oraz 91 szczegółowych zastosowań materiału pochodzącego od zwierząt potrąconych. Wśród nich znalazły się takie dziedziny jak anatomia, mikrobiologia, ekologia, zdrowie i edukacja weterynaryjna. Zaskakujące przypadki wykorzystania potrąconych zwierząt Niektóre badania opisywały nietypowe zastosowania. Przykładowo, w badaniach nad ewolucją użyto DNA węży potrąconych na drogach, zamiast hodować je w terrariach. W innym przypadku analiza złamań u ssaków dostarczyła danych do opracowania lepszych metod leczenia zwierząt, które przeżyły kolizje. Są również przykłady wykorzystania szczątków jako przynęty w badaniach populacyjnych innych gatunków, przy czym każdorazowo zaznaczano konieczność zachowania szacunku dla martwych zwierząt i przestrzegania zasad etycznych. Etyczne i praktyczne kwestie wy…

GettyImages-1284276288-1c3cc91.jpg
width: 4256
height: 2832

Czy będziemy produkować żywe ciała pozwalające nam pozyskiwać zapasowe narządy dla ludzi?
type: item
date: 2025-03-31T11:10:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: ciało
subject: etyka
subject: medycyna
subject: przeszczep
subject: Zdrowie
description: Postępy w biotechnologii wkrótce pozwolą nam tworzyć „zapasowe” ludzkie ciała, które mogą być wykorzystywane do badań lub do dostarczania narządów do transplantologii. Czy ten scenariusz rodem z thrillera science fiction „Wyspa” stanie się naszą rzeczywistością?
encoded: Spis treści: Hodowla ludzkich ciał Modyfikowane genetycznie świnie Syntetyczny embrion Laboratoryjne mózgi sferyczne Twój cyfrowy bliźniak „Ciałoidy” to żywe ciała niezdolne do myślenia ani odczuwania bólu. Wygenerowane przy pomocy naszych własnych komórek macierzystych, mają służyć jako źródło idealnie dopasowanych genetycznie przeszczepów. Tylko czy jesteśmy w stanie uwierzyć, że tego typu twory naprawdę nie będą zdolne do odczuwania bólu, lęku i posiadania samoświadomości? Czy nie skończyłoby się to jak w przywołanym już filmie „Wyspa” z 2005 roku, opisującym świat trzymanych w zamknięciu klonów traktowanych tylko jako żywy magazyn części zapasowych? Hodowla ludzkich ciał Martine Rothblatt, założycielka i przewodnicząca zarządu firmy biotechnologicznej United Therapeutics przewiduje, iż dzień, w którym wydrukowane w 3D z komórek macierzystych organy do przeszczepów będą łatwo dostępne, nadejdzie już całkiem niedługo. Twierdzi, że tego typu możliwości uratują niezliczone życia – w tym życie jej córki. Rothblatt nie ma wątpliwości, że rozwój nauki i biotechnologii przybliża nas do realizacji wizji ciałoidów. Pomysł ten już teraz wywołuje wiele debat etycznych i kontrowersji. Jednym z głównych argumentów przemawiających za rozwojem ciałoidów jest to, że mogłyby one stanowić zapasowe organy ludzkie. Istnieje ogromny niedobór narządów do przeszczepów. Ponad 100 tys. osób w USA czeka na przeszczep, a 17 osób z listy oczekujących umiera każdego dnia. Ludzkie ciałoidy mogłyby posłużyć jako nowe źródło organów – można przeczyta na łamach „MIT Technology Review”. Magazyn przyjrzał się tematowi tworzenia ciał na zamówienie. Modyfikowane genetycznie świnie Ci, którzy uważają, że tworzenie zastępczych ciał jest nieetyczne, rozwój transplantologii widzą w wykorzystaniu modyfikowanych genetycznie narządów zwierzęcych. Jednak ten trop okazał się problematycznych. Narządy zwierzęce zazwyczaj nie są w stanie przetrwać w ludzkich ciałach, ponieważ nasz układ odpornościowy odrzuca j…

cialoidy-5b25ca9.jpg
width: 1000
height: 563

Las to nasz przyjaciel. Porady i etyczne wskazówki, jak prawidłowo zachować się w lesie.
type: item
date: 2023-12-23T08:59:39.000Z
creator: Iwona El Tanbouli-Jabłońska
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dzikie zwierzęta
subject: ekologia
subject: etyka
subject: lasy
subject: ognisko
subject: przyroda
subject: Travel
subject: turystyka
description: Powinniśmy respektować życie dzikich zwierząt i szanować inne osoby przebywające w lesie. Dotyczy to każdego turysty – mówi leśnik i przyrodnik Adam Gełdon.
encoded: W tym artykule: Jak zachować się podczas spotkania z dzikim zwierzęciem? Jak bezpiecznie rozpalać ognisko? Na czym polega etyka outdoorowa? Jak zachować się podczas spotkania z dzikim zwierzęciem? Co zrobić w przypadku spotkania z dzikimi zwierzętami w lesie? Dzikie zwierzęta z zasady unikają spotkań z ludźmi. Jest to dla nich olbrzymi stres. Jeśli już dojdzie do spotkania, to nie należy ich prowokować, dotykać, zachodzić drogi. No i przede wszystkim – dokarmiać. W przypadku bliskiego spotkania ze zwierzęciem potencjalnie niebezpiecznym, które nie ucieka na nasz widok, nie należy w panice uciekać plecami odwróconymi do zwierzęcia. Może to spowodować instynktowne ruszenie w pogoń za człowiekiem. Dlatego najlepiej powoli oddalać się, będąc cały czas przodem skierowanym do zwierzęcia. Warto też robić hałas, np. okrzykami, machaniem rękami czy rzucaniem patyków. Jeśli jest taka możliwość, warto telefonem zrobić zdjęcie lub nagrać film takiemu niepłochliwemu osobnikowi. Zdjęcie? Film? W przypadku gatunków chronionych jak wilk, niedźwiedź czy ryś, będzie to przydatne Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska do dalszego postępowania. Ograniczy też tzw. fake newsy w mediach społecznościowych o faktycznych atakach dzikich zwierząt na ludzi. Kogo poinformować, gdy w lesie zobaczymy ranną sarnę lub dzika? Powinniśmy wezwać służby, takie jak nadleśnictwo lub ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt. Nigdy nie podejmujemy samodzielnej akcji ratunkowej. A jeśli spotkamy poszkodowane zwierzę na terenie zurbanizowanym, to informujemy urząd miasta, gminy lub powiatowe centrum zarządzania kryzysowego. Jeśli mamy do czynienia z gatunkiem chronionym, należy poinformować Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Pamiętajmy, że zwierzę chore, w stresie czy zaskoczone przez człowieka może zachować się nieprzewidywalnie. A jeśli ruszy do ataku? Najlepiej położyć się na ziemi w skulonej pozycji, ochraniając głowę i brzuch. Ucieczka nie jest najlepszym pomysłem, gdyż dzikie zwierzęta poruszają si…

las-to-nasz-przyjaciel-porady-i-etyczne-wskazowki-jak-prawidlowo-zachowac-sie-w-lesie-fot-zofia-kowalczyk-314ecc0.jpg
width: 3000
height: 2000

Poszukiwanie skarbów to niemal nasz sport narodowy. Tylko... czy to legalne?
type: item
date: 2020-11-18T04:06:40.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etyka
subject: Kultura
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Polacy mają syndrom Indiany Jonesa - w wolnych chwilach przeczesują pola i lasy w poszukiwaniu starych monet czy guzików. Czy to zgodne z prawem? I kto tak naprawdę jest właścicielem znaleziska?
encoded: Głos w słuchawce telefonu był zdenerwowany. Dzwonił właściciel pałacu w Domanicach, wiosce na Dolnym Śląsku. – Rano zobaczyłem w moim parku długi ślad, jakby ktoś ciągnął coś ciężkiego, zerwał nawet kawał trawnika. Biegł od samej ściany pałacu. Obok widać odciski opon. Sąsiedzi twierdzą, że późnym wieczorem widzieli w moim parku jakiś żółty traktor. Właściciel, niczym wytrawny śledczy, odnalazł traktor (pech, akurat w okolicy tylko jeden jest żółty), powiadomił policję i zrobiło się gorąco. Okazało się, że pod ścianą rezydencji leżała, przywalona kamieniem, szafa pancerna z XIX w. Nikt o niej nie wiedział, ale jako że pałac nie jest na stałe zamieszkały, zabytkowy sejf namierzyli „odkrywcy” z sąsiedztwa. Znalezisko było ciężkie, przyjechali więc traktorem z lawetą. Wywieźli „skarb” do swojej wsi, rzucili na podwórko, zrobili kilka zdjęć i… wystawili na Allegro. Wpadli po uszy. To jednak nie koniec tej historii. Okazało się, że nie ma za dużego zainteresowania sejfem i znalezisko, bardzo zresztą intrygujące – no bo kto i kiedy go ukrył, co było w środku? – leżało sobie na podwórku złodziei. Na dodatek wmieszała się w to szanowana w środowisku eksploratorów osoba i ex cathedra orzekła, że teren właściwie nie był prywatny, więc panowie mogli sobie sejf zabrać. Tyle że trudno znaleźć w całej Europie miejsce niczyje, każdy skrawek ziemi do kogoś należy. A polskie prawo pod tym względem jest nieugięte. Uważasz się za poszukiwacza, chcesz szukać zabytków, musisz mieć na to, przede wszystkim, zgodę właściciela terenu. Zielone ludziki W Polsce działa ponad 150 tys. eksploratorów – trudno powiedzieć, skąd biorą się statystyki. Najprawdopodobniej wiążą się z liczbą sprzedawanych wykrywaczy metalu, chociaż nie jest to miarodajne, bo detektory mają na wyposażeniu także wojsko, policja czy leśnicy. Mniej więcej od połowy lat 90. XX w. eksploracja stała się niemal sportem narodowym – dr hab. Maciej Trzciński, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor Muzeum Archeologicznego we…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/78c1f6bf4e4f6b98480ebf4e4e022e5761fe6bda-ac5e955.jpeg
width: 1000
height: 667

Przejażdżka na słoniu? Nie, dziękuję. Ciemna strona tajskiej turystyki
type: item
date: 2020-11-10T10:47:05.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etyka
subject: słonie
subject: tajlandia
subject: Travel
subject: turystyka
description: Zabawa ze słoniątkiem czy przejażdżka po dżungli na grzbiecie wielkiego słonia mogą wydawać się niezłą atrakcją. Trzeba jednak pamiętać, że za tę "przyjemność"zwierzęta płacą ogromną cenę...
encoded: Symbol Tajlandii Słonie w Tajlandii od lat uważane są za święte. To talizman szczęścia i dobrobytu. Obecnie w Kraju Uśmiechów na wolności żyje ich ok. 3 tys, z czego 2,7 tys. jest własnością prywatną lub rządową. Wykorzystywane są przede wszystkim w celach turystycznych. Broszury reklamujące wakacje w Tajlandii pełne są zdjęć radosnych turystów na grzbietach tych majestatycznych zwierząt. Nic więc dziwnego, że wielu turystów, którzy tutaj przyjeżdżają, chce doświadczyć takiej atrakcji... Biznes, wspierany jest przez biura i organizacje turystyczne, ma jednak swoją ciemną stronę.Cała sprawa wyszła światło dzienne dopiero parę lat temu. Łamanie ducha Słonie, na których uśmiechnięci turyści odbywają przejażdżki, tresowane są praktycznie od urodzenia. Podlegają specjalnemu procesowi, zwanemu phajaan, który w dowolnym tłumaczeniu oznacza ‘łamanie ducha’. Małe słoniątka zabierane są od matek pomiędzy trzecim a szóstym rokiem życia, czasami wcześniej. Phajaan zaczyna się od razu i ma na celu zmuszenie słonia do posłuszeństwa. Zwierzę zamykane jest w małej drewnianej skrzyni, w której możliwość ruchu jest znacznie ograniczona. Słoń jest bity, a jego głowa i uszy - najwrażliwsze miejsca na całym ciele - kłute i przebijane metalowymi hakami. Następnym razem, kiedy zobaczysz słonia przewożącego turystów, zwróć uwagę na jego uszy. Postrzępione, pełne blizn są bolesną pamiątką po phajaan. Zauważ też, że jego przewodnik ma zawsze przy sobie metalowy hak, którym dźga słonia po głowie, kiedy tylko ten zaczyna być choć trochę nieposłuszny. Podczas całego procesu ‘łamania ducha’ słoń nie dostaje ani jedzenia ani picia. Grube liny, którymi przywiązuje się słonia do klatki, służą do rozciągania jego kończyn i zostają one później zastąpione ciężkimi łańcuchami, z których słoń już nigdy się nie uwolni. "Wybawiciel" Po tygodniach walki wymęczone zwierzę poddaje się i przestaje stawiać opór. Wtedy do akcji wkracza jego przyszły opiekun, tzw. mahout. Tan nigdy nie bierze udziału w ‘łamaniu …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a8b553f94b07303104a460a40d3fb56386ecf09e-45dc5e0.jpeg
width: 1000
height: 667

Czego nie robić w Tajlandii? [ETYKA PODRÓŻNIKA]
type: item
date: 2020-11-04T06:06:47.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etyka
subject: Parenting
subject: Shopping
subject: słonie
subject: Sport
subject: tajlandia
subject: Travel
description: Rajska plaża, wibrujący Bangkok, przejażdżki na słoniu, odwiedziny u egzotycznych plemion, kraina uśmiechu czekają na ciebie – zachęcają turystyczne foldery o Tajlandii. Ale to wszystko, o czym czytamy, nie zawsze służy jej mieszkańcom.
encoded: Po pierwsze: przygotowanie Na pierwsze wakacje w Krainie Uśmiechu dobrze się przygotowałam: przy powitaniu dłonie należy łączyć w geście wai, ustępować miejsca mnichom i mniszkom, jeść łyżką, a nie widelcem, przed wejściem do buddyjskiej świątyni – zdjąć buty i okryć ramiona. Wiedziałam, że znaczków nie wolno lizać – bo jest na nich wizerunek niedawno zmarłego króla, cieszącego się w Tajlandii ogromnym szacunkiem graniczącym z kultem. A króla się nie liże. Ani nie zagina i nie depcze. Dlatego trzeba uważać z tajlandzkimi banknotami – delikatnie wkładać je do portfela, a kiedy wiatr wyrwie je nam z dłoni na chodnik – nie przydeptywać. Stopy uważane są za nieczyste, więc dotykanie nimi rzeczy czy ludzi to faux pas. Nawet samo pokazywanie czegoś stopą jest niegrzeczne. Dlatego siedząc przed posągiem Buddy, pilnujcie, żeby nie kierować nóg w jego stronę. No i jeszcze głowa! Pod żadnym pozorem nie wolno jej dotykać, to święta część ciała. Więc po główkach nie głaszcze się nawet dzieci. Oprócz lekcji z etykiety odrobiłam też lekcję z mrocznej strony turystyki. Wykorzystywanie kobiet, mężczyzn i dzieci do seksu jest nieetyczne – niezależnie od ich narodowości. Jednak wydaje się, że w Tajlandii czasem ludziom rozluźnia się moralność. Według raportu organizacji ECPAT (END Child Prostitution, Child Pornography and Trafficking of Children for Sexual Purposes) z 2016 r. czynów zakazanych dopuszczają się ludzie, którzy wcale nie przyjechali do Tajlandii na seksturystykę. Po prostu nadarzyła się okazja, a oni ją wykorzystali. Obecnie liczba dzieci zmuszanych do prostytucji jest trudna do oszacowania, ale raport ECPAT sprzed pięciu lat mówił o 60 tys. dzieci. Wakacje nie zwalniają człowieka z bycia moralnym ani z obowiązku przestrzegania prawa. Dla wielu to są sprawy oczywiste. Myślą, że jeśli tylko szanują tabu związane z wizerunkiem króla, stosują się do tajskiej etykiety i unikają barów i klubów o wątpliwej reputacji, to są gotowi na etyczne wakacje. Tak jak i ja myślałam, że j…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ae29bfdfc31a76ca3cf66bbc71067195de67cc98-ae6cf08.jpeg
width: 1000
height: 667

"Góry zawsze będą potężniejsze niż my". Warto o tym pamiętać
type: item
date: 2020-07-27T12:15:42.000Z
creator: Ludwika Włodek
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etyka
subject: góry
subject: Travel
description: O podstawowej zasadzie respektu dla gór, o szacunku dla ich potęgi i bezwzględnej akceptacji, że są silniejsze i większe niż my przypomina Ludwika Włodek.
encoded: Pod koniec lat 60. środowisko polskich taterników poruszył tragiczny wypadek. Grupka wspinaczy wybrała się z Morskiego Oka na Żabiego Mnicha. Nie było to zwykłe wyjście na wspinaczkę, a rodzaj happeningu. Uczestnicy eskapady mieli ze sobą parasol, część zamiast w butach górskich na wibramie szła w sandałach. Nie mieli plecaka, tylko siatkę na zakupy. Wybrali łatwą drogę. Na Żabiego Mnicha nie prowadzi szlak turystyczny, ale naprawdę nie potrzeba żadnych poważnych umiejętności wspinaczkowych, żeby na niego wejść. Wiem, bo byłam tam jako chyba dziesięcio-, może dwunastoletnia dziewczynka. Pech chciał, że pod jednym ze wspinaczy urwał się wielki blok skalny. Zginął uczestnik wycieczki – Tadeusz Gibiński, w środowisku taternickim znany jako „Teddy”. Takie rzeczy zdarzają się w górach. Kiedy spadasz w dół żlebu z powodu urwanego bloku skalnego, nie ma znaczenia, czy masz na sobie sandały, czy buty górskie, plecak czy siatkę. Nawet czekan zamiast parasola niewiele by mógł pomóc w takiej sytuacji. Poza tym to było w lecie. Jednak przez to, że do obrywu doszło w czasie wyprawy jawnie jajcarskiej, wykpiwającej w pewnym sensie nabożny stosunek środowiska do majestatu gór, zaczęły się dyskusje, czy wspinacze w ogóle mieli prawo do takiego happeningu. Znana przewodniczka tatrzańska i członkini GOPR-u, niejaka „Kwakwa”, czyli Krystyna Sałyga, potępiła wspinaczy, że zlekceważyli góry, i zasugerowała, że wypadek był za to lekceważenie karą. Z kolei taternik i redaktor górskich czasopism Józef Nyka bronił kolegów, tłumacząc, że wypadek nie miał nic wspólnego z ich happeningiem, że przytrafił się jako nieszczęśliwy zbieg okoliczności. Przypomniał nawet przekornie, że parasol też może należeć do ekwipunku górskiego, czego dowodzić miał katalog ze sprzętem niemieckiej firmy Salewa. W głębokim PRL-u takie przywiezione z Zachodu katalogi polscy wspinacze oglądali jak połączenie Biblii z Baśniami 1001 nocy. Przypomniałam tę starą historię, żeby pokazać, jak ważna w środowisku wspinaczkow…

gory-zawsze-beda-wieksze-od-nas-kilka-refleksji-o-gorach-ab17c20.jpeg
width: 2089
height: 1435

Bogacze bardziej skłonni do zachowań nieetycznych. Nauka i Ellen DeGeneres to potwierdzają
type: item
date: 2020-03-02T09:06:53.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bogactwo
subject: Edukacja
subject: etyka
subject: Lifestyle
subject: savoir-vivre
description: Lewicowo-liberalna cześć obywateli USA przeżyła niedawno prawdziwy szok poznawczy. Oto jedna z ikon ruchu LGBTQ świetnie bawiła się ramię w ramię z byłym prezydentem otwarcie postulującym ograniczanie praw tych osób. Ludzie zapomnieli chyba, że multimilionerzy jak Ellen DeGeneres i George W Bush po prostu lubią swoje towarzystwo.
encoded: I, co pokazują badania naukowe, mają zasadniczy problem z empatią. View oEmbed on the source website - To niezrozumiałe, jak DeGeneres, jedna z najbardziej otwarcie lesbijskich celebrytek w USA mogłaby przymknąć oko na lata zastraszania środowiska LGBTQ przez prezydenta Busha. Nie mówiąc o niepotrzebnie rozpoczętych wojnach w Iraku i Afganistanie zakończonych śmiercią milionów ludzi i traumą dla wielu innych – zastanawia się serwis vice.com. View oEmbed on the source website Ludzie oburzeni widokiem Busha i DeGeneres z ich żonami na meczu drużyny Dallas Cowboys nie szczędzili gwieździe talk-show krytyki. Ellen odpowiedziała tłumacząc, że nie da się tak traktować na Twitterze. Dlatego w kolejnym swoim programie tematowi temu poświęciła aż 4 minuty. – Tylko dlatego, że z kimś się w niczym nie zgadzam, nie znaczy, że nie mogę się z nim przyjaźnić – wyjaśniła. View oEmbed on the source website Dość szybko pojawiły się głosy tłumaczące, dlaczego może nie mieć racji. - Dobrze mieć przyjaciół o różnych poglądach. Sęk w tym, że tu nie chodzi o poglądy a przestępstwa. Bush to zbrodniarz wojenny z krwią miliona Irakijczyków na rękach. Powinien być w więzieniu – skomentował jej wpis dziennikarz Ben Norton. View oEmbed on the source website Czyżby Ellen po prostu nie przejmowała się faktami? Badania prowadzone przez psychologów jak choćby Paul Piff i Dacher Keltner z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley zdają się to potwierdzić. Wspomniana para naukowców poświęciła ostatnią dekadę na dojście do smutnej prawdy: im bogatszym człowiek się staje, tym mniej ma współczucia dla innych. Piff i Keltner w 2012 roku opublikowali pracę dowodzącą, że ”przynależność do wyższej klasy społecznej [mierzonej bogactwem, prestiżem zawodowym lub wykształceniem – red.] zwiększa prawdopodobieństwo zachowań nieetycznych”. Doszli do tego wniosku obserwując m.in. kierowców na zakorkowanym skrzyżowaniu. Kierowcy aut luksusowych częściej zajeżdżali drogę innym zamiast czekać na swoją kolej. Podejście …

ellen-degeneres-844323a.jpeg
width: 1024
height: 776

Dzieci różnic się nie boją. Dlatego podróżowanie z nimi to inny wymiar przygody
type: item
date: 2019-09-06T09:00:00.000Z
creator: Ludwika Włodek
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dzieci
subject: etyka
subject: Kultura
subject: Parenting
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wychowanie
description: Kobieta na prawdziwych kamiennych żarnach zmełła trochę zboża na grubą kaszę, dolała do tego mleka i podała nam. Mój syn spróbował, orzekł, że niedobre, i odstawił miskę.
encoded: Mamo, a czemu u Babuszek tak śmierdzi? – pyta mnie mniej więcej raz w miesiącu mój starszy syn Witek. U Babuszek byliśmy prawie cztery lata temu. Rzeczywiście śmierdziało, ale myślę, że nie to najbardziej nurtuje Witka. Dla niego pytanie o Babuszki to sposób na wywołanie wspomnień, namówienie mnie do rozmowy o podróży, którą odbyliśmy w 2009 r. Zajęła nam cztery miesiące. Cztery miesiące przygód, niechodzenia do przedszkola (Witek miał wtedy pięć lat, pamiętam, że urodziny świętował w Ałma-Acie w Kazachstanie) i ciągłego przebywania razem. Babuszki poznaliśmy nad Bajkałem, we wsi Ust-Barguzin, na wschodnim wybrzeżu jeziora. Właściwie były to dwie różne kobiety, ale do naszego rodzinnego języka przeszły pod zbiorczym hasłem Babuszki. Mieszkaliśmy w namiocie, przy samej plaży. Kiedy obudziliśmy się drugiego dnia i ciągle lało, popatrzyliśmy z ojcem Witka na nasze ubłocone i wilgotne ciuchy, na ostatnie suche spodnie naszego syna, które trzymał w śpiworze w charakterze poduszki. Postanowiliśmy nie liczyć na poprawę pogody i jechać dalej. Ruszyliśmy lasem do wsi, skąd mieliśmy nadzieję złapać okazję do najbliższego większego miasta, oddalonego o kilka godzin jazdy Ułan Ude. Nie udało się. Jedyny dziennie autobus odjechał jeszcze o szóstej rano, nikt z miejscowych nie wybierał się dalej niż do pobliskiego tartaku. Wizja, że mielibyśmy wrócić na plażę i tam, w deszczu, rozbijać przemoknięty namiot, napawała nas obrzydzeniem. I wtedy trafiliśmy na Babuszki. Pukaliśmy do różnych obejść, właściwie nie wiedząc, czy chcemy pytać o nocleg, czy raczej o samochód do Ułan Ude, ale i tak na ogół nikt nam nie otwierał. Raz wyszedł do nas pijany mużyk, z którym nie było kontaktu, raz matka z dwójką dzieci uwieszoną spódnicy i trzecim w drodze, która nawet niepytana powiedziała, że męża nie ma i ona nic nie może dla nas zrobić. Babuszki nie dość, że nam otworzyły, to jeszcze zaprosiły do izby w tak zwanej letniej kuchni, czyli niskim domku na podwórku, posadziły za stołem i dały herba…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4d29a97af8f89a1be09767fd4f1b6716b17ce61e-bfb8217.jpeg
width: 1000
height: 792

Wydobywają "diabelskie złoto" w oparach gazu. Turyści płacą, żeby na to popatrzeć
type: item
date: 2019-08-12T00:41:57.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: etyka
subject: fotoreportaż
subject: górnictwo
subject: Kultura
subject: praca
subject: Travel
subject: turystyka
subject: wulkany
subject: wyspa jawa
description: Przepiękne widoki góry Ijen urzekają podróżnych od stuleci, ale w ostatnich latach jej kopalnia siarki stała się kontrowersyjną atrakcją turystyczną. [FOTOREPORTAŻ]
encoded: Zobacz zdjęcia>>> Gruba zasłona dymu zasłania niebo nad górą Ijen, a zapach siarki nasyca powietrze. Trujący wyziewy, które przedostają się z aktywnego wulkanu we wschodniej Jawie, nie służą mieszkańcom - palą w płucach i szkodzą skórze skórze. Ale od 1968 roku górnicy z Góry Ijen wchodzą w ten labirynt chmur gazu, by wydobyć "diabelskie złoto" i znieść je po zboczu góry. Na Górze Ijen znajduje się jedna z ostatnich aktywnych kopalni siarki na świecie. Od dwustu lat nieziemskie widoki przyciągają naukowców i podróżników, a w ostatnich dziesięcioleciach górnicy stali się kontrowersyjną atrakcją turystyczną. Diabelskie złoto Każdego dnia górnicy odbywają uciążliwe wędrówki na dziewięciometrowych stokach Ijen pod osłoną ciemności, po czym schodzą kolejne 3000 stóp do krateru, gdzie zainstalowano sieć sztucznych rur ceramicznych, które odprowadzają opary siarki. W tak niesprzyjającym otoczeniu, wydobywają stwardniałe bloki ważące nawet do 70 kg i własnymi siłami sprowadzają je na dół. Dziennie robią zazwyczaj po dwa takie kursy, za które dostają równowartość pięciu dolarów. Około 2 rano, kiedy pierwsi górnicy rozpoczynają wspinaczkę, setki turystów wchodzą już po bokach Ijen, aby zobaczyć słynne niebieskie płomienie, które można dostrzec tylko w nocy. Góra słynie również z turkusowego jeziora, które przybiera niesamowity blask w ciemności. Oszałamiająco piękny, ma pH niższe niż kwas akumulatorowy – to największe kwaśne jezioro na Ziemi, tak żrące, że jest w stanie rozpuścić metal. (Nie) etyczna turystyka Uważane za formę turystycznego dziedzictwa, kopalniane wycieczki można odbyć na całym świecie od Afryki po Australię. W przeciwieństwie do góry Ijen, niewiele z kopalń nadal działa, a mnóstwo z nich zostało przekształconych na muzea. Niektórzy badacze sugerują, że rzesze turystów przyjeżdżają w te strony, ponieważ przyciąga ich uczucie wzniosłości wywołane przyjemnością z oglądania niebezpiecznego, ale budzącego podziw obiektu lub zjawiska, takiego jak gwałtowny akt nat…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/29e926ee9ad990f51e54f4afd9d77b43ee1996ed-4c19a41.jpeg
width: 885
height: 590

Etyka Podróżnika: Sztuka nie-dawania. Czy dając naprawdę pomagasz żebrzącym?
type: item
date: 2019-06-03T09:00:00.000Z
creator: Julia Lachowicz
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: etyka
subject: Kultura
subject: Moto
subject: pomoc
subject: Technologia
subject: Travel
description: Dawać czy nie dawać? Z tym pytaniem musi się zmierzyć każdy podróżnik, który w biednych krajach spotyka na swej drodze żebraków. Traveler podpowiada, jak się w takich sytuacjach zachować, by swoim ewentualnym datkiem nie wyrządzać krzywdy
encoded: One rupee – brzęczało mi w uszach jeszcze kilka tygodni po powrocie z Indii. Zwrot ten słyszałam tak często, że w końcu zaczęłam się zastanawiać, czy nie jest to rodzaj powitania. Oczywiście chodziło o to, żebym podarowała żebrakowi jedną rupię, która w przeliczeniu na złotówki wynosi sześć groszy. To suma tak niewielka, że trudno, by spędzała komuś sen z powiek. A jednak za każdym razem, gdy widziałam wyciągniętą w swoim kierunku rękę, miałam z tym problem. Wiem, że nie jestem w tym odczuciu osamotniona, że wielu podróżników, odkrywając odległe zakątki świata, zadaje sobie te same pytania. Dawać czy nie dawać żebrzącym na ulicach? Jeśli tak, to co: pieniądze, jedzenie, przybory szkolne, a może pamiątki? Jeżeli nie, to co zrobić w zamian? Czy moje one rupee coś zmieni? Jak odróżnić kogoś w potrzebie od naciągacza? Jak nie dać się zaszantażować moralnie, ale też nie pozostać obojętnym wobec ludzkiego cierpienia? Im więcej podróżuję, tym więcej mam wątpliwości, a konkretnych odpowiedzi – mniej. Uspokajamy sumienie Poradniki etycznego podróżowania i przewodniki po krajach rozwijających się podkreślają, by pod żadnym pozorem nie dawać pieniędzy, bo tym samym wspieramy spiralę żebrania. Polega ona na tym, że oferując pieniądze, uspokajamy swoje sumienie. Czujemy, że pomogliśmy, a tak naprawdę – zachęciliśmy jedynie do dalszego wymuszania jałmużny. Przy czym działamy jedynie doraźnie, nie rozwiązując realnych problemów biednych ludzi. Ten mechanizm jest jak zaklęte koło, z którego trudno wyjść. Gdy jednak te bardzo logicznie brzmiącą teorię skonfrontować z realnym nieszczęściem konkretnych ludzi na ulicy, ciężko po prostu odwrócić wzrok. Przecież każda ludzka historia jest inna, nie da się do wszystkich zastosować uniwersalnej reguły zachowania. Poza tym czy podarowanie cukierka lub kanapki zamiast pieniędzy naprawdę cos zmieni i zrobi z nas odpowiedzialnych podróżników? W całej tej zagadce jedno jest pewne: nie da się udawać, że problem nas nie dotyczy. Znacie anegdotę o…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/636bd7769aee7c969a321dc8e55fba12ed0f4552-3f0cec3.jpeg
width: 2500
height: 1666

10 sposobów na etyczne wakacje
type: item
date: 2019-03-08T06:00:00.000Z
creator: Katarzyna Boni
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etyka
subject: Lifestyle
subject: nawyki
subject: podróże
subject: savoir-vivre
subject: Travel
subject: turyści
subject: urlop
subject: wakacje
description: Miliard – miej więcej tyle osób rocznie wyjeżdża na wakacje. Czy nie byłoby lepiej na świecie, gdyby każda z nich wcieliła w życie choć jeden dobry podróżniczy nawyk?
encoded: 1. Noclegi. Śpij u miejscowych Już nie wystarczy napis w łazience, by wycierać się ręcznikiem więcej niż raz. Aby hotel został uznany za ekologiczny, musi się postarać. Materiały z odzysku, własne źródła energii i oczyszczalnie ścieków… Niektórzy hotelarze idą krok dalej i wspierają lokalne projekty, zakładają fundacje, organizują szkolenia. Pomagają. I zatrudniają miejscowych na wszystkich stanowiskach – od sprzątaczki po menedżera. Pieniądze za nocleg trafiają do lokalnej społeczności, a nie na konta zachodnich banków. Nasz Typ Soria Moria, Siem Reap obok Angkor, Kambodża www.thesoriamoria.com Hotel założony przez parę Norwegów, gdzie 51 proc. udziałów należy do miejscowych. Pracownik – pochodzący zwykle z najbiedniejszych warstw khmerskiego społeczeństwa – zaczyna dosłownie na zmywaku. Przechodzi cykl szkoleń, po roku dostaje udziały, a w ciągu dwóch lat może zostać menedżerem. Soria Moria to butikowy hotel z barem na dachu (meble zrobione podczas szkolenia dla mężczyzn zagrożonych wykluczeniem), basenem, spa, wypożyczalnią rowerów. Pieniądze z tej ostatniej idą na jedną z wiejskich szkół w okolicy. Już nie wystarczy napis w łazience, by wycierać się ręcznikiem więcej niż raz. Aby hotel został uznany za ekologiczny. (Rys. Bogna Sroka-Mucha) 2. Jedzenie. Policz mile do talerza Maliny w Bangkoku? Zanim je kupisz, wyobraź sobie, jakie mają food miles (czyli odległość od miejsca wyhodowania do naszego talerza – im większa, tym bardziej zanieczyszczamy środowisko). A przecież na tym samym bazarze znajdziesz mangostany, rambutany, duriany... Nie masz ochoty na owoce? Pani ze stoiska obok zrobi ci pad thai ze świeżych składników, które kupiła na rogu. Uliczne restauracyjki, knajpki z trzema stolikami na krzyż i jednym palnikiem – nieważne, czy w Azji, Afryce, czy w Ameryce Południowej – zaopatrują się lokalnie i zatrudniają miejscowych. Jeśli nie odpowiada ci stołowanie się na ulicy, zajrzyj na www.organicjetsetter.com. Znajdziesz tam adresy restauracji z organicznym je…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b345ded408508f717ca68b4184b6378a4d93d5cf-dd73780.jpeg
width: 1000
height: 564

Czego nie robić w podróży?
type: item
date: 2018-07-30T05:39:00.000Z
creator: Maciej Wesołowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: czarnobyl
subject: Edukacja
subject: etyka
subject: hiszpania
subject: korrida
subject: Parenting
subject: Sport
subject: Travel
description: Wycieczka do Czarnobyla, wakacje w Korei Północnej, korrida - czy to na pewno etyczne?
encoded: - Ludzie wyjeżdżają, żeby oderwać się od codzienności. Korzystają z tej możliwości, nie bacząc na obowiązujące w innej kulturze zasady moralne. Na zagranicznych wakacjach robią to, na co często nie pozwoliliby sobie w swoim kraju - mówi dla Travelera prof. Krzysztof Podemski. - Na Ibizie uczestniczą w libacjach, a do Tajlandii jadą po seks. W Bangkoku uprawiają zalegalizowaną pedofilię. Widziałem tam dziesiątki nieletnich dziewczyn uprawiających prostytucję i uczestniczących w pokazach erotycznych dla zachodnich turystów. A przecież wszystko to zniknęłoby, gdyby nie było popytu. W podróży warto o tym myśleć. Również w dużo bardziej - wydawałoby się - niewinnych sytuacjach. Bo często nieświadomie wspieramy na nich reżimy, np. korzystając z ich ochrony podczas wycieczek do Kairu czy Gizy. Według profesora Podemskiego nie do zaakceptowania są przede wszystkim podróże do Korei Północnej, bo wspierają najbardziej totalitarny reżim na świecie. Nieodpowiedzialny jest też ktoś, kto lekkomyślnie udaje się do miejsc, gdzie panują epidemie, np. ebola, bo może stwarzać zagrożenie po powrocie do swojej społeczności. - Nie pochwalam za to wycieczek do Czarnobyla, miejsc wojen czy katastrof – twierdzi socjolog. - Zwiedzanie ruin domu zalanego dwa lata wcześniej lawą to zwykłe wścibstwo i żerowanie na tragedii. Ale tutaj ważna jest kwestia upływu czasu. Zwiedzanie Pompejów, najsłynniejszego zabytku związanego z katastrofą, przecież nikogo nie oburza. Wątpliwości budzi za to oglądanie korridy. Raz byłem, więcej nie pójdę. Największe wrażenie zrobiło na mnie, że przyglądał się temu najwyżej ośmioletni syn matadora, któremu ojciec rzucił łup: odcięte uszy byka. Ale jako człowiek z zewnątrz nie chcę tego oceniać, to element andaluzyjskiej kultury. Gdyby jednak areny zamiast Hiszpanami wypełniały się głównie turystami, moje wątpliwości byłyby większe.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3742b372e3dfe7902ded1275a21a99679707f7ef-8dec616.jpeg
width: 1000
height: 1000