National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-29T16:12:13.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Powstają lotnicze giganty. Te porty zmienią sposób podróżowania, także w Polsce
items: „To może być najstarszy meczet w Afryce”. Polacy odkrywają w Etiopii zaginione dziedzictwo islamu
items: Najważniejsza rzeka starożytnego świata – to wąski pas wody, od którego zależało przetrwanie cywilizacji
items: Pod Afryką Ziemia rytmicznie pulsuje. To początek nowego oceanu
items: Tama Wielkiego Odrodzenia miała rozwiązać problemy energetyczne Etiopii. Stała się kością niezgody z sąsiadami
items: Czy Lucy mogła biegać? Tak, wykazały symulacje 3D. Jednak ten australopitek nie był demonem szybkości
items: Lucy, najsłynniejsza przedstawicielka australopiteków wyglądała inaczej niż sądziliśmy. Co się zmieniło?
items: National Geographic Numer Specjalny 1/24
items: Jednym samolotem z Warszawy do Etiopii. Afrykański przewoźnik wchodzi do Polski
items: Starożytne królestwo Aksum. To właśnie tutaj ma znajdować się Arka Przymierza
items: Odnaleziono najstarszy „warsztat” do produkowania narzędzi z obsydianu. Nie stworzył go Homo sapiens
items: Traveler 12/22
items: Najstarszy przedstawiciel Homo sapiens może być jeszcze starszy niż dotychczas sądzono
items: Naukowcy odkryli „zapomniany gatunek kawy”. Może uratować nas przed kryzysem upraw
items: Etiopia: kultura i historia. Kiedy jechać na kawę do raju?
items: Etiopia to nie tylko nagie skały i suche krajobrazy. Daj się zaskoczyć [GALERIA]
items: Gigantyczne kamienne „tygrysie paski” wyryte w Etiopii. Jak powstały?
items: Etiopia: bojówki w Tigraju dokonały masakry cywilów. Donosi Amnesty International
items: Etiopia kusi ogromem doznań. Co musisz zobaczyć?
items: Im większy brzuch tym lepiej. Etiopscy Bodi są u siebie wzorami piękna
items: Pokojowy Nobel 2019 dla premiera Etiopii
items: Nie taki zwykły naleśnik. Tym daniem smakuje Etiopia
items: 9/19
items: Afryka: Nakarm hieny w Hararze
items: Jak podróżować i nie zostać bufonem? Masz plecak i już czujesz się lepszy od "tych z kurortów"

Powstają lotnicze giganty. Te porty zmienią sposób podróżowania, także w Polsce
type: item
date: 2026-02-01T15:06:03.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: afryka
subject: arabia saudyjska
subject: dubaj
subject: etiopia
subject: europa
subject: lotniska
subject: loty samolotem
subject: polska
subject: transport
description: Nadchodzące lata mogą całkowicie zmienić mapę światowego lotnictwa. W różnych częściach globu powstają gigantyczne porty lotnicze projektowane jako nowe międzynarodowe węzły przesiadkowe, które mają przejąć część ruchu od aktualnie dominujących hubów.
encoded: Nawet osoby, które latają sporadycznie, prawdopodobnie choć raz znalazły się na lotniskach takich jak Londyn Heathrow, Stambuł czy Dubai International. To właśnie tego typu porty pełnią rolę globalnych węzłów komunikacyjnych, przez które każdego roku przewijają się dziesiątki milionów pasażerów. Jednak układ sił w światowym lotnictwie nie jest stały. W najbliższych latach do tej elitarnej grupy dołączą nowe megaprojekty – budowane od podstaw lotniska i rozbudowywane porty, które mają nie tylko odciążyć istniejącą infrastrukturę, lecz także zmienić sposób planowania tras, przesiadek i całych podróży międzykontynentalnych. Największe przyszłe węzły lotnicze w Europie i w Afryce Nowe porty lotnicze mają potencjał, by w nadchodzącej dekadzie znacząco przestawić mapę globalnych połączeń lotniczych. W Europie jednym z najbardziej ambitnych projektów jest Port Polska – wcześniej znany jako Centralny Port Komunikacyjny (CPK). Planowany na lata 2030–2032, ma powstać między Warszawą a Łodzią i stać się nie tylko lotniskiem, ale także kluczowym węzłem multimodalnym dla całego kontynentu. Serce inwestycji stanowić będą dwa pasy startowe, które umożliwią obsługę około 40 milionów pasażerów rocznie, co z miejsca uplasuje Port Polska wśród największych lotnisk Europy. Projekt obejmuje również rozbudowaną infrastrukturę kolejową: nowoczesny dworzec połączy port lotniczy z największymi miastami (w tym Krakowem, Gdańskiem czy Wrocławiem) za sprawą szybkich połączeń kolejowych. Brytyjskie studio architektoniczne Foster + Partners odpowiada za koncepcję wizualną i funkcjonalną całego kompleksu, który ma stać się nową wizytówką transportową Polski i regionu środkowoeuropejskiego. Równolegle na innym kontynencie realizowany jest równie spektakularny projekt: Międzynarodowy port lotniczy Bishoftu w Etiopii, położony około 40 km na południe od Addis Abeby. To jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w Afryce, a jej pierwszy etap ma być ukończony już do 2030 roku. Lotnisko, zapro…

lotnisko-w-Dubaju-6a366b6.jpg
width: 6720
height: 4242

„To może być najstarszy meczet w Afryce”. Polacy odkrywają w Etiopii zaginione dziedzictwo islamu
type: item
date: 2026-01-16T08:39:59.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: afryka
subject: archeologia
subject: etiopia
subject: etnografia
subject: islam
subject: meczet
description: Niedaleko Aksum, kolebki państwa etiopskiego, polscy naukowcy odkrywają sekrety jednej z najbardziej niezwykłych ucieczek w historii. Badania zaczęły się od ruin zagadkowego meczetu. Czy należał do pierwszych muzułmanów szukających schronienia w Afryce?
encoded: Spis treści: Zaginiony meczet Tradycja wiecznie żywa Muzułmanie uciekają do chrześcijan Polacy wspierają lokalną społeczność Negasz jest niepozorną miejscowością leżącą przy głównej trasie łączącej stolicę regionu Tigraj, Mekelie, z Aksum, pierwszą stolicą Etiopii. Choć niewielka, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii wczesnego islamu oraz regionu. To tutaj w 615 roku Muhammad – prorok i założyciel islamu – wysłał grupę swoich towarzyszy, aby zapewnić im bezpieczeństwo przed prześladowaniami na Półwyspie Arabskim. Znaleźli schronienie wśród… chrześcijan. Właśnie w Negaszu szeroko zakrojone badania rozpoczęli naukowcy z Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Kamila Kuraszkiewicza i dr Zuzanny Augustyniak. Polscy badacze pracują wspólnie z ekspertami z Mekelle University, Tigray Culture and Tourism Bureau oraz Ethiopian Heritage Authority. Zaginiony meczet Zespół skupił się na razie na ruinach starego meczetu, który znajduje się około 300 metrów od współczesnego miasta, gdzie do dziś mieszkają potomkowie muzułmanów sprzed 1400 lat oraz ich chrześcijańscy sąsiedzi. Meczet był niewielki, przypominał raczej skromny dom mieszkalny niż monumentalną świątynię. Miał zaledwie 5 metrów szerokości i 6 metrów długości. Zbudowano go z lokalnych, nieregularnych kamieni. Zamiast wysokiego minaretu posiadał jedynie mały podest dla muezzina, czyli mężczyzny pięć razy dziennie wzywającego wiernych do modlitwy. Dach wspierał się na pojedynczej drewnianej kolumnie, która do dziś stoi w jednym z prywatnych domów. Badacze odkryli też mihrab, czyli wnękę wskazującą kierunek modlitwy. Cały kompleks otaczał mur, w obrębie którego znajdowała się wydzielona przestrzeń dla kobiet. Tradycja wiecznie żywa Kiedy powstała ta budowla? Czy wznieśli ją pierwsi muzułmanie przybyli do Etiopii? Być może dalsze badania rzucą światło na to zagadnienie. – Jeszcze nie jesteśmy pewni, w którym dokładnie momencie powstał ten meczet. Początkowo prawdopodobnie modlitwy odbyw…

IMG6429sm-990ed11.jpg
width: 1500
height: 1125

Najważniejsza rzeka starożytnego świata – to wąski pas wody, od którego zależało przetrwanie cywilizacji
type: item
date: 2025-12-28T10:31:57.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: egipt
subject: etiopia
subject: nil
subject: rzeki
description: Nil, rzeka wciąż wzbudzająca fascynację, to coś więcej niż tylko ciek wodny. To życiodajna arteria, która w jałowym sercu pustyni umożliwiła narodziny i rozkwit jednej z najwspanialszych cywilizacji w dziejach ludzkości. Dla starożytnych Egipcjan rzeka była darem bogów – ucieleśnieniem porządku i obfitości. Jej coroczne wylewy nanosiły żyzny muł, gwarantując przetrwanie i dobrobyt. Ta sama rzeka, która niegdyś jednoczyła, dziś dzieli, stając się epicentrum napięć geopolitycznych, gdzie walka o każdą kroplę wody może przerodzić się w otwarty konflikt.
encoded: Spis treści: W poszukiwaniu źródeł Nilu Bieg Nilu do morza Dorzecze Nilu, czyli tętniąca życiem arteria Ujarzmić potwora – wpływ człowieka na Nil Choć w wielu popularnych źródłach Nil wciąż funkcjonuje jako najdłuższa rzeka Ziemi, w świecie nauki palma pierwszeństwa należy już do jego południowoamerykańskiego rywala. Najnowsze i najbardziej szczegółowe dane naukowe wskazują, że Amazonka jest o około kilkaset kilometrów dłuższa (choć należy podkreślić, że naukowcy wciąż nie doszli do ostatecznego porozumienia w tej kwestii). Nil spadł z najwyższego stopnia podium, jednak nie oznacza to, że afrykański gigant przestał fascynować i intrygować. Przeciwnie. W pewnym sensie, Nil do dziś pozostaje jedną z największych zagadek geograficznych w historii. W poszukiwaniu źródeł Nilu Przez stulecia kwestia poszukiwań źródeł Nilu inspirowała niezliczone ekspedycje, w tym wyprawy wysyłane przez rzymskich cesarzy. Dziś wiemy, że ustalenie miejsca, w którym ogromna rzeka wydaje pierwsze tchnienie, jest w zasadzie niemożliwe. Wynika to z faktu, że Nil nie ma jednego, konkretnego początku. Jest zasilany przez niezwykle złożony system dopływów i jezior, rozciągający się na ogromnym obszarze Afryki Środkowo-Wschodniej. Oficjalnie przyjmuje się, że ten kolos ma dwa źródła o skrajnie odmiennych charakterach: Nil Biały i Nil Błękitny. Nil Biały Podróż Nilu rozpoczyna się w odległych, górzystych rejonach Rwandy i Burundi. To tam biją źródła rzeki Kagera, uznawanej za najbardziej oddalony od ujścia dopływ systemu rzecznego Nilu. Meandrując przez rozległe sawanny, Kagera wpada do rozległego Jeziora Wiktorii, największego jeziora Afryki. Wypływając z jego północnego krańca, już jako Nil Wiktorii, rozpoczyna swoją długą, północną wędrówkę. Jej bieg jest tu przerywany przez kolejne zbiorniki wodne – najpierw zamulone Jezioro Kioga, a następnie głębokie Jezioro Alberta. Najtrudniejszym etapem tej podróży jest Sudd w Sudanie Południowym. To jeden z największych na świecie obszarów podmokłych, gdzi…

nil-5703cb2.jpg
width: 2116
height: 1250

Pod Afryką Ziemia rytmicznie pulsuje. To początek nowego oceanu
type: item
date: 2025-06-26T12:09:52.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: afryka
subject: etiopia
subject: geologia
subject: wulkany
subject: ziemia
description: Naukowcy zidentyfikowali dynamiczne przepływy gorącej materii płaszcza Ziemi głęboko pod prowincją Afar w Etiopii. Gorąca lawa „pulsuje” w ścisłym powiązaniu z ruchami płyt tektonicznych w regionie Wielkich Rowów Afrykańskich. To odkrycie kluczowe dla zrozumienia przyszłości kontynentu – kiedyś powstanie tam nowy ocean.
encoded: Spis treści Co odkryli naukowcy w rejonie Afar? Głębokie „tętno Ziemi” pulsuje pod płytami tektonicznymi Znaczenie odkrycia dla przyszłości Ziemi Naukowcy z Uniwersytetu w Southampton, we współpracy z dziesięcioma instytucjami międzynarodowymi, odkryli pulsujące przepływy gorącej materii z głębi Ziemi pod Afryką, które mogą doprowadzić do powstania nowego oceanu. Co odkryli naukowcy w rejonie Afar? Badania, opublikowane w czasopiśmie „Nature Geoscience”, koncentrują się na regionie Afar w Etiopii – unikatowym miejscu, gdzie spotykają się wielkie uskoki tektoniczne: Wielki Rów Wschodni i Rów Abisyński. To część tzw. Wielkich Rowów Afrykańskich. Afar to jeden z najciekawszych regionów, gdzie znajdują się afrykańskie wulkany. W rejonie Afar naukowcy zidentyfikowali dynamiczny słup gorącej materii płaszcza Ziemi (jednej z warstw wnętrza Ziemi), który unosi się pulsacyjnie, przypominając bicie serca. To istotne odkrycie pokazuje, że głębokie procesy zachodzące we wnętrzu Ziemi są ściśle powiązane z ruchem płyt tektonicznych i procesami zachodzącymi na powierzchni skorupy ziemskiej. Głębokie „tętno Ziemi” pulsuje pod płytami tektonicznymi Przez miliony lat płyty tektoniczne ścierają się i oddalają od siebie w strefach ryftowych, takich jak Afar w Etiopii. W efekcie wierzchnia, twarda warstwa naszej planety, czyli skorupa ziemska, robi się w tych miejscach coraz cieńsza. W długiej perspektywie takie procesy prowadzą do powstania nowych oceanów – i właśnie taki proces obserwowany jest w Afarze. Dr Emma Watts, główna autorka badania, wskazuje, że pióropusz gorącej materii nie jest jednolity ani statyczny, lecz rytmicznie pulsuje. To wewnętrzne „tętno Ziemi” jest regulowane przez położenie płyt tektonicznych, co zmienia sposób, w jaki rozumiemy oddziaływanie wnętrza planety na jej powierzchnię. Zespół przeanalizował ponad 130 próbek skał wulkanicznych z regionu Afar. Poza tym wykorzystał już istniejące dane. Wszystko zostało poddane zaawansowanemu modelowaniu statystycznemu. …

AdobeStock1326096961-464b209.jpeg
width: 7238
height: 4825

Tama Wielkiego Odrodzenia miała rozwiązać problemy energetyczne Etiopii. Stała się kością niezgody z sąsiadami
type: item
date: 2024-12-28T13:21:17.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: egipt
subject: etiopia
subject: nil
subject: rzeka
description: Tama Wielkiego Odrodzenia jest największą w Afryce instalacją hydroenergetyczną. Kolos wybudowany kosztem 4,6 mld dolarów powstał, by zwiększyć produkcję energii w Etiopii i poprawić sytuację lokalnej ludności. Inne zdanie na ten temat mają władze państw zlokalizowanych w dolnym biegu Nilu. Rząd Egiptu stoi na stanowisku, że śmiała inwestycja zagraża dostawom wody z Nilu, a władze Sudanu dodatkowo wyrażają obawę o bezpieczeństwo zapory, która znajduje się w odległości zaledwie kilkunastu kilometrów od granicy. W rezultacie, Tama Wielkiego Odrodzenia stała się zarzewiem konfliktu, który do dziś nie doczekał się rozwiązania.
encoded: Spis treści: Informacje o Tamie Wielkiego Odrodzenia Geneza budowy Tamy Wielkiego Odrodzenia Tama Wielkiego Odrodzenia może zagrozić bioróżnorodności Tama Wielkiego Odrodzenia kością niezgody z Egiptem Każda inwestycja, której przedmiotem jest budowa tamy, wzbudza kontrowersje i obawy. Każdorazowo istnieje bowiem ryzyko, że tego typu obiekt doprowadzi do zaburzenia stosunków wodnych na obszarach znajdujących się poniżej. Emocje towarzyszące Wielkiej Tamie Odrodzenia są proporcjonalne do wielkości samej budowli i zbiornika, który zasila. Trudno się temu dziwić. Egipt jest dosłownie uzależniony od podaży słodkiej wody, którą zapewnia Nil. Informacje o Tamie Wielkiego Odrodzenia Tama Wielkiego Odrodzenia jest największą hydroelektrownią w Afryce. Mierzy 1780 metrów długości i 145 metrów wysokości. Po spiętrzeniu Nilu Błękitnego powstał ogromny zbiornik wodny o pojemności 74 mld metrów sześciennych i długości 246 km, największy na całym kontynencie. Zasilana dwiema turbinami elektrownia na zaporze docelowo ma osiągnąć moc 6000 MW. Potężna budowla stanęła na Nilu Błękitnym. Jest zlokalizowana w zachodniej części Etiopii, w regionie Benishangul-Gumuz, w odległości zaledwie 15 km od granicy z Sudanem. Wypływający z jeziora Tana Nil Błękitny jest najdłuższym i najzasobniejszym w wodę dopływem Nilu. Ponad 70 proc. wód dopływowych pochodzi właśnie z tej rzeki. Geneza budowy Tamy Wielkiego Odrodzenia Etiopia, drugi najludniejszy kraj Afryki, od lat zmaga się z poważnym deficytem energetycznym. Jak wynika z danych Banku Światowego, około dwie trzecie Etiopczyków nie ma dostępu do energii elektrycznej. By poprawić sytuację ludności, a jednocześnie wspomóc rozwój gospodarczy kraju, etiopski rząd zdecydował się na budowę ogromnej zapory grawitacyjnej, mającej wytwarzać energię na użytek wewnętrzny i eksportową. Śmiała inwestycja ma ma zapewnić dostęp do energii ponad 60 milionom mieszkańców. Plan budowy Tamy Wielkiego Odrodzenia został ogłoszony w 2010 roku. Rok później (w kwietni…

Tama-Wielkiego-Odrodzenia-fd1db2a.jpg
width: 960
height: 540

Czy Lucy mogła biegać? Tak, wykazały symulacje 3D. Jednak ten australopitek nie był demonem szybkości
type: item
date: 2024-12-20T10:19:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: afryka
subject: antropologia
subject: badania naukowe
subject: człowiek
subject: etiopia
description: Naukowcy opracowali nowy model 3D australopiteka. Okazało się, że ten ssak naczelny nie tylko przyjmował postawę wyprostowaną. Jeśli chciał, mógł również biegać. Co prawda nie za szybko i nie na za długie odległości, jednak ewidentnie ewolucja premiowała tę czynność.
encoded: Spis treści: Czy Lucy mogła biegać? Co nam mówi trójwymiarowa rekonstrukcja anatomii australopiteka? Czy Lucy mogła biegać na długie dystanse? Najlepiej znany australopitek? To niewątpliwie Lucy, przedstawicielka gatunku Australopithecus afarensis. Jej szczątki znaleziono w latach 70. w okolicach wioski Hadar w Etiopii. Naukowcom udało się skompletować aż 40% szkieletu tego ssaka naczelnego. Wbrew pozorom to znakomite osiągnięcie. Lucy żyła w Afryce ponad 3 miliony lat temu. Z tak odległej przeszłości zachowuje się bardzo niewiele. Zdarza się, że paleoantropolodzy identyfikują nowe gatunki zaledwie na podstawie kilku kości. Szkielet Lucy jest jednym z najbardziej kompletnych szkieletów australopiteków, jakie udało się zebrać. Na jego podstawie można było określić, że ta samica miała około metr wzrostu i ważyła do 30 kg. Czy Lucy mogła biegać? Już od dawna naukowcy zgadzali się, że australopiteki były dwunożne. Dyskutowano, w jaki sposób się poruszały – czy chodziły prosto, czy raczej ich chód był kaczy, taki jak szympansów? Inne pytanie dotyczyło ich sylwetki. Były pochylone, czy raczej się prostowały? Tą ostatnią kwestią zajmowała się w zeszłym roku dr Ashleigh Wiseman z Uniwersytetu Cambridge. Wiseman stworzyła model 3D nóg australopiteka. Na tej podstawie wnioskowała, że australopiteki chodziły wyprostowane. Co więcej, doszła również do wniosku, że Lucy mogła całkowicie wyprostować kolana. Jeśli tak było w rzeczywistości, aż się prosi, by zapytać: czy Lucy mogła biegać? Co nam mówi trójwymiarowa rekonstrukcja anatomii australopiteka? Rozwiązaniem zagadki zajął się Karl Bates, biolog ewolucyjny z University of Liverpool. W badaniach poszedł tą samą drogą, co Wiseman. Czyli opracował model 3D australopiteka z gatunku Australopithecus afarensis. To najlepszy sposób, by analizować, jak poruszały się wymarłe gatunki człowiekowatych. Inne metody wyklucza mała ilość zachowanych zachowanych odcisków stóp oraz znajdowanych kości. Bates wraz z zespołem wpierw zbudował cyfr…

2024-12-20-092707-Running-performance-in-Australopithecus-afarensis-Current-Biology-73cc085.png
width: 1920
height: 1078

Lucy, najsłynniejsza przedstawicielka australopiteków wyglądała inaczej niż sądziliśmy. Co się zmieniło?
type: item
date: 2024-06-24T09:22:34.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: antropologia
subject: etiopia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleontologia
subject: Wolny czas
description: Silnie owłosiona, skulona, drobna – tak często przedstawiana jest Lucy. To ssak naczelny należący do australopiteków, który żył na Ziemi 3 mln lat temu i mógł być praprzodkiem ludzi. Popularny wizerunek tego hominina nie ma wiele wspólnego z prawdą. Lucy najprawdopodobniej chodziła prosto i nie miała włosów na ciele.
encoded: W tym artykule: Z włosami czy bez? Lucy z rodziną? Co wiemy o Lucy? Do tego sensacyjnego odkrycia doszło 50 lat temu. W 1974 r. w Etiopii znaleziono świetnie zachowane szczątki ssaka naczelnego sprzed 3,2 mln lat. W ich skład wchodziła czaszka i setki kawałków kości. Jak się okazało, należały do przedstawicielki gatunku Australopithecus afarensis. Ta nazwa jest doskonale znana specjalistom. Jednak szkielet doczekał się swojego własnego imienia, które zrobiło się sławne również wśród osób spoza kręgu naukowców. Lata 70. to okres gigantycznej popularności Beatlesów. Paleoantropolodzy, którzy dokonali odkrycia, szczególnie upodobali sobie jedną z piosenek tego zespołu. Była to „Lucy in the Sky with Diamonds”. Od tego tytułu skamieniałości australopiteka nazwane zostały Lucy. Lucy jest obecnie bodajże najbardziej znaną przedstawicielką Australopithecus afarensis. Jej kości przechowywane są w muzeum w Addis Abebie. Jednak by ją zobaczyć, wcale nie trzeba wybierać się do Etiopii. Kopie szkieletu Lucy ma wiele muzeów historii naturalnej. Niektóre przygotowują też własne rekonstrukcje słynnej przodkini ludzi. Jedną z nich można zobaczyć w Krakowie, w Centrum Edukacji Przyrodniczej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z włosami czy bez? Rekonstrukcja ta powiela niektóre tradycyjne wyobrażenia o tym, jak wyglądali wymarli przedstawiciele rodziny człowiekowatych. Głowę, ramiona i nogi „krakowskiej” Lucy pokrywają skupiska gęstych włosów. Podobnie Lucy wygląda również na innych rekonstrukcjach. Tylko czy australopiteki były takie w rzeczywistości? To pytanie zadaje na łamach portalu „The Conversation” Stacy Keltner, profesorka filozofii z Kennesaw State University. I przypomina badania sprzed kilkunastu lat analizujące koewolucję ssaków naczelnych i wszy. Z tamtej pracy – opublikowanej w czasopiśmie naukowym „BMC Biology” – wynika, że praludzie utracili większość owłosienia na ciele ok. 3-4 mln lat temu. Wynalazek ubrań jest zaś stosunkowo nowy: najprawdopodobniej pochodzi przed kilku…

lucy-najslynniejsza-przedstawicielka-australopitekow-wygladala-inaczej-niz-sadzilismy-co-wiemy-50-lat-po-odkryciu-2387847.jpg
width: 1024
height: 714

National Geographic Numer Specjalny 1/24
type: item
date: 2024-03-01T08:28:55.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic Numer Spec.
subject: etiopia
subject: książki
subject: martyna wojciechowska
subject: podróże
subject: Travel
description: Pamięć. Czym jest, jak działa i jak można ją poprawić
encoded: Czym jest pamięć? Podstawą naszych tożsamości, umiejętności i relacji. PAMIĘĆ JEST POWIĄZANA z emocjami, doznaniami fizycznymi i naszym środowiskiem. Informuje, kim jesteśmy, pomaga nam planować przyszłość i znajdować sposoby radzenia sobie w różnych sytuacjach. Bez niej nie moglibyśmy się uczyć ani rozwijać, bo cała nauka opiera się na fundamencie wcześniejszej wiedzy. Wbrew temu, co niektórzy mogą sądzić, nasze wspomnienia nie są przechowywane w szafce, której szuflady zawsze możemy otworzyć i bez problemu wyjąć, co trzeba. Pamięć jest złożonym systemem obejmującym wiele obszarów i procesów mózgu. Każde doświadczenie zmienia połączenia i wspomnienia w jego rozległych sieciach neuronowych. Kiedy „wyciągamy” wspomnienie, nie wślizguje się ono do naszej świadomości dokładnie w takiej postaci, w jakiej się wydarzyło. Jest rekonstruowane i za każdym razem, gdy je przywołujemy, mogą wystąpić subtelne różnice w sposobie jego przekształcenia. Nasza umiejętność zapamiętywania zmienia się z biegiem czasu. Rozwija się dynamicznie w okresie niemowlęcym i dzieciństwie, a potem na ogół zanika wraz z wiekiem, choć niektóre aspekty pamięci poprawiają się, gdy stajemy się coraz starsi. Chociaż niewielki spadek zdolności zapamiętywania jest zjawiskiem normalnym u progu wieku średniego i po przejściu na emeryturę, pewne choroby i stany mogą przyspieszyć utratę pamięci. Na szczęście istnieją proste sposoby na wzmocnienie i ochronę naszych wspomnień. Pamięć działa na wielu poziomach – świadomie i nieświadomie łącząc obecne doświadczenia z wydarzeniami z przeszłości. Przeczytawszy to, będziesz pamiętać niektóre informacje przez kilka sekund, inne przez wiele godzin, niektóre fakty przez kilka dni, a najciekawsze (dla ciebie) kwestie może zapamiętasz na lata. Niektóre pojęcia możesz przyswoić i nawet nie będziesz wiedzieć, że je znasz, dopóki ktoś cię nie zapyta: Co wiesz o pamięci? Spis treści WSTĘP Czym jest pamięć? Podstawą naszych tożsamości, umiejętności i relacji 6 ROZDZIAŁ 1 Jak …

national-geographic-numer-specjalny-1-24-6661277.jpg
width: 2398
height: 3263

Jednym samolotem z Warszawy do Etiopii. Afrykański przewoźnik wchodzi do Polski
type: item
date: 2024-01-30T13:09:49.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: National Geographic Site
subject: Traveler
subject: afryka
subject: etiopia
subject: loty samolotem
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Etiopia kusi niezwykłą przyrodą, a miejscowe góry Semien zachwycą fanów trekkingu. Już niebawem dolecimy tam bezpośrednio z Warszawy. Co wiadomo o nowym połączeniu?
encoded: W tym artykule: Etiopia bezpośrednio z Polski Etiopskie góry Semien Co robić w Etiopii? Oglądać koziorożce i rezydencję cesarzy Lotnisko im. Chopina w Warszawie, jak na najważniejszy port lotniczy w kraju przystało, stale poszerza siatkę połączeń. Duża w tym zasługa współpracy z PLL LOT. Polski przewoźnik oferuje bezpośrednie loty z Okęcia między innymi do Stanów Zjednoczonych czy Japonii. Inne międzykontynentalne destynacje obsługują pozostali międzynarodowi przewoźnicy. Jak jednak przyznał sam prezes Polskich Portów Lotniczych Stanisław Wojtera, do tej pory połączenia do Afryki były „gorzej skomunikowane z Warszawy”. To zmieni się jeszcze w tym roku. Etiopia bezpośrednio z Polski Już za kilka miesięcy linie lotnicze Ethiopian Airlines zabiorą podróżnych z Warszawy do stolicy Etiopii, czyli Addis Abeby. – Dla nas to bardzo ważne, ponieważ Etiopia i Addis Abeba to bodaj najważniejszy hub w Afryce, który umożliwia połączenia z innymi zakątkami tego kontynentu – podkreśla Wojtera. To prawdziwa rewolucja, biorąc pod uwagę dotychczasową siatkę połączeń z lotniska im. Chopina. Linie Ethiopian Airlines będą pierwszym regularnym przewoźnikiem z Afryki w Warszawie. Daty oraz ceny nowych połączeń wkrótce będą dostępne w serwisie rezerwacyjnym przewoźnika. Prawdopodobnie jednak Etiopia nieprędko stanie się mekką turystów z Polski. Dla wielu osób wciąż jest to kraj nieznany, obcy. Co robić na miejscu? Gdzie wypoczywać, skoro Etiopczycy nie mają dostępu do morza? Do tego kraju podróżuje się przede wszystkim dla zniewalającej przyrody. Górzyste i półpustynne wyżyny sprzyjają uprawianiu np. trekkingu. Narty w Turcji czy w Libanie? Nie wszyscy wiedzą, że w tych krajach też można śmigać na stokach Na nartach można jeździć nie tylko w Europie. To wiadomo. Ale czy wiedzieliście, które kraje w Afryce i Azji też szczycą się ośnieżonymi stokami? Narty w Turcji to dopiero początek zimow... Etiopskie góry Semien Wśród księżycowych pejzaży Etiopii żyją jedne z najciekawszych zwierząt w cał…

jednym-samolotem-z-warszawy-do-etiopii-afrykanski-przewoznik-wchodzi-do-polski-fot-shutterstock-f678339.jpg
width: 960
height: 540

Starożytne królestwo Aksum. To właśnie tutaj ma znajdować się Arka Przymierza
type: item
date: 2023-07-01T14:56:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bliski wschód
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: etiopia
subject: historia
subject: starożytność
description: Aksum to starożytne królestwo, które istniało na terytorium dzisiejszej Etiopii i Erytrei. Miejsce niezwykle ważne dla chrześcijan, ponieważ religia ta rozwijała się tam już od IV wieku. Legenda głosi, że to właśnie tam miała zostać ukryta Arka Przymierza.
encoded: W tym artykule: Historia starożytnego królestwa Aksum Potężne imperium Aksum Obelisk z Aksum Arka Przymierza w Aksum Aksum to starożytne królestwo, w którym od IV wieku rozwijało się chrześcijaństwo. Istniało od ok. 80 r. p.n.e. Położone było w północnej części dzisiejszej Etiopii i Erytrei. Swój olbrzymi rozwój zawdzięczało handlowi między Półwyspem Arabskim i Afryką. To właśnie stąd pochodziły najlepsze wytwory z kości słoniowej, kauczuk i przyprawy. Towary eksportowane były prosto z portu w Adulis, skąd przewożono je do basenu Morza Śródziemnego, a nawet do Indii, na Cejlon. Najnowsze badania sugerują, że być może nawet na Wyspy Brytyjskie. Historia starożytnego królestwa Aksum Okres świetności Aksum przypada na III–VI wiek. Królestwo rozszerzyło swoje granice w kierunku południowym i zachodnim. Za panowania króla Kaleba, który w Kościele katolickim jest uważany za świętego, obejmowało znaczną część południowej Arabii. Stało się jedną z największych potęg świata Bliskiego Wschodu. Stolicą królestwa aż do IX wieku było miasto Aksum. Znajdowało się w północnej Etiopii, w regionie Tigraj, w odległości ok. 50 km od granicy z Erytreą. Zostało założone kilkaset lat przed ustanowieniem imperium, już w V wieku p.n.e. Ze względu na wartość historyczną, pozostałości starożytnego miasta zostały w 1980 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Aksum wyłoniło się z cywilizacji Dʿmt. To inne starożytne królestwo, które założone zostało w X wieku p.n.e. Niewiele inskrypcji o tym starożytnym państwie przetrwało do czasów współczesnych. Niewielka jest również ilość badań archeologicznych, które prowadzone były w kontekście poznania D’mt. Nie jest jasne, czy przestało istnieć na długo przed powstaniem królestwa Aksum, czy też powoli przekształciło się w nowe imperium. Jedną z hipotez zakłada również, że było to jedno z wielu państw, które zostało podbite w czasie jednoczenia się Aksum w I wieku p.n.e. Jednak znikome dowody archeologiczne pokazują, że królestwo D’mt znaj…

obelisk-z-aksum-da842c6.jpg
width: 2152
height: 1393

Odnaleziono najstarszy „warsztat” do produkowania narzędzi z obsydianu. Nie stworzył go Homo sapiens
type: item
date: 2023-01-27T12:37:22.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: człowiek
subject: Edukacja
subject: epoka kamienia
subject: etiopia
subject: ewolucja
subject: historia
subject: prehistoria
description: Naukowcy natrafili na miejsce, w którym powstawały pierwsze kamienne narzędzia. W prehistorycznym warsztacie milion lat temu produkowano pięściaki z obsydianu.
encoded: W tym artykule: Co to były pięściaki? Najdłużej używane narzędzia świata Dolina rzeki Auasz Tych narzędzi nie stworzył Homo sapiens Ok. 1,2 mln lat ma znalezisko odkryte w Etiopii. Naukowcy z Hiszpanii i Francji pracujący w dolinie rzeki Auasz przebadali warstwę osadów, w której natrafili na kilkaset prehistorycznych narzędzi z epoki kamienia. Były to tzw. pięściaki – najwcześniejsze narzędzia wytwarzane przez człowiekowatych. Jak się okazało, niemal wszystkie wyłupano z obsydianu. Badacze są zdania, że jest to najstarszy znany prehistoryczny warsztat. Czyli miejsce, gdzie grupa praludzi celowo wytwarzała kamienne narzędzia tą samą techniką. Swoje odkrycie naukowcy opisali w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Nature Ecology & Evolution”. Co to były pięściaki? Epoka kamienna rozpoczęła się ok. 2,6 mln lat temu. Jej koniec datuje się na 3,3 tys. lat przed naszą erą. To najwcześniejsza i najdłuższa epoka prehistoryczna. Cechuje ją jeden element: wytwarzanie przez hominidów narzędzi z kamienia. Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja Czy ludzie żyjący tysiące lat temu byli podobni do nas czy nie? Odpowiedź dają coraz doskonalsze rekonstrukcje wykonywane przez artystów specjalistów. Jedna z nich stanęła właśnie na wys... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-wygladala-kobieta-z-epoki-kamiennej-powstala-fenomenalna-rekonstrukcja-fot-oscar-nilsson-89a9cc7.jpeg" width="750" height="600" alt="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" title="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" /> W epoce kamiennej gatunki należące do człowiekowatych, przede wszystkim Homo erectus, wyspecjalizowały się w wytwarzaniu pięściaków. Były to wykuwane z twardych skał dwustronne płaskie narzędzia w kształcie łzy lub serca. Z jednej strony zaokrąglano je, by dobrze leżały w dłoni. Obustronnie zao…

odnaleziono-najstarszy-warsztat-do-produkowania-narzedzi-z-obsydianu-nie-stworzyl-go-homo-sapiens-fot-nature-ecology-evolution-2023-doi-10-1038-s41559-022-01970-1-e35a513.jpg
width: 800
height: 530

Traveler 12/22
type: item
date: 2022-11-15T09:57:21.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: czas
subject: etiopia
subject: kamczatka
subject: Kultura
subject: Travel
description: Alpy na 4 pory roku
encoded: Na dachu Europy Ciągną się aż przez 1200 km i należą do ośmiu krajów: Austrii, Francji, Niemiec, Włoch, Szwajcarii, Monako, Liechtensteinu oraz Słowenii. Gwarantują niezapomniane przeżycia i jedne z najpiękniejszych widoków w Europie. To oczywiście Alpy, największe góry naszego kontynentu, których imponujące panoramy tworzy ponad sto czterotysięczników, z najwyższym Mont Blanc (4810 m n.p.m.) i chyba najbardziej rozpoznawalnym i najpiękniejszym szczytem, jakim jest Matterhorn. Nie ma lepszego w Europie miejsca do uprawiania wspinaczki, trekkingów, wszelkich sportów zimowych, jazdy na rowerze, paralotniarstwa czy kanioningu. Ale Alpy to też unikalne fauna i flora oraz wielowiekowa kultura, architektura i kulinaria. Szczególnie te ostatnie przeżywają dziś swego rodzaju renesans. Znani szefowie kuchni nadają starym tradycyjnym potrawom nowy wymiar. Wzbogacają je o zioła oraz inne produkty pochodzące z okolic, żeby zintensyfikować doznanie. Nic dziwnego, że Alpy stają się modnym kierunkiem na kulinarnej mapie Europy, z mnóstwem restauracji z wyróżnieniami Michelina. Jednak to, co nas tam ciągnie, to przede wszystkim natura. Możliwość pooddychania pełną piersią i podelektowania się ogromem przestrzeni, jaki oferują. To szansa zanurzenia się w świat wiejskich chat i położonych w unikatowych miejscach schronisk, pobycia choć przez moment z dala od cywilizacji, samemu ze sobą. Góry są spa dla naszego mózgu, dlatego traktujmy je jak terapię. Tylko pamiętajmy, że bywają też niebezpieczne, dlatego ruszajmy w nie dobrze przygotowani. I nigdy nie przeceniajmy swoich umiejętności. AGNIESZKA FRANUS REDAKTOR NACZELNA

traveler-12-22-ebe339a.jpg
width: 595
height: 748

Najstarszy przedstawiciel Homo sapiens może być jeszcze starszy niż dotychczas sądzono
type: item
date: 2022-01-13T19:41:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: antropologia
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: etiopia
subject: homo sapiens
description: Okazuje się, że najstarszy odkryty dotąd Homo sapiens, Omo I, może mieć ponad 230 tysięcy lat. Pokazały to najnowsze badania.
encoded: W tym artykule: Nowe badania Czy Omo I jest najstarszym Homo sapiens? Omo I to najstarszy znany przedstawiciel naszego gatunku. Szczątki tego homo sapiens zostały odnalezione w latach 1967-1974 w południowo-zachodniej Etiopii, niedaleko rzeki Omo. Odkrył je wówczas Richard Leakey. Po latach badań szczątki ostatecznie datowano na około 200 tysięcy lat. Teraz okazuje się, że mogą być starsze nawet o ponad 30 tysięcy lat. Najnowsze odkrycie opublikowano w naukowym magazynie Nature. Nie żyje słynny szczur-saper. Magawa miał 8 lat Najsłynniejszy szczur na świecie nie żyje. Szczur-saper w ciągu swojego 8-letniego życia wytropił ponad 100 min. Nowe badania Dokładne zbadanie przebiegu ewolucji naszego gatunku od kilku dekad spędza sen z powiek naukowcom. Zadanie to do najprostszych nie należy. Jest wiele nieścisłości i przeszkód, które tę pracę utrudniały i utrudniają. Do dziś tak naprawdę nie wiemy, kiedy na naszej planecie pojawił się pierwszy przedstawiciel naszego gatunku. Jednakże Omo I, znany również jako Omo Kibish, jest najstarszym homo sapiens, którego udało się dotychczas odnaleźć. Przez dziesięciolecia badań naukowcom udało się określić w końcu jego wiek na ok. 200 tysięcy lat. Najnowsze badania w miejscu, w którym odnaleziono kości naszego przodka ujawniły zaskakujące dane. Jego szczątki znajdowały się pomiędzy dwiema warstwami popiołu wulkanicznego. Na podstawie wyników datowania radiowęglowego okazało się, że wyższa wartstwa pochodzi z erupcji wulkanu wulkanu Shala, który znajduje się 400 km od stanowiska archeologicznego. Wybuch miał miejsce ponad 230 tysięcy lat temu. Eksperci zwracają jednak uwagę na to, że Omo może być jeszcze starszy, ponieważ jego szczątku znajdowały się w niższej warstwie. View oEmbed on the source website -Szczątki Omo zostały znalezione pod grubą warstwą popiołu wulkanicznego, której nikomu nie udało się datować za pomocą technik radiometrycznych, ponieważ popiół jest zbyt drobnoziarnisty. - mówi Céline Vidal, wulkanolog z Uniwersytet…

omo-kibish-formation-23fda5d.webp
width: 1024
height: 415

Naukowcy odkryli „zapomniany gatunek kawy”. Może uratować nas przed kryzysem upraw
type: item
date: 2021-04-20T12:36:41.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: etiopia
subject: globalne ocieplenie
subject: kawa
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: ocieplenie klimatu
subject: Travel
subject: zagrożone gatunki
subject: zmiany klimatyczne
description: O ile warunkami wzrostu i odpornością gatunku zajmowali się botanicy, to do oceny smaku kawy powstałej ze znalezionych ziaren zaproszono profesjonalnych degustatorów.
encoded: Naukowcy uważają, że „zapomniany” afrykański gatunek kawy, który występuje w regionach o wyższych temperaturach, może uratować przemysł kawowy. Coffea stenophylla z Sierra Leone może tolerować wyższe temperatury niż najpopularniejsza na świecie arabika. Dzięki temu jest bardziej odporna na ocieplenie klimatu, niż znane i powszechnie uprawiane gatunki kaw – podają eksperci. Już wcześniej inne badania alarmowały, że zmiany klimatyczne i rosnące temperatury mogą mieć negatywny wpływ na jakość ziaren kaw. Zespół z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Wpływem Klimatu (PIK) stworzył symulację komputerową, która miała pokazać wpływ czynników klimatycznych na obszary uprawy kawy w Etiopii. Okazało się, że zmiany temperatury, ilości opadów deszczu i długości pór roku mogą spowodować, że w przyszłości kawa może mieć bardziej mdły smak, a ziarna z upraw będą niskiej jakości. Wyższe temperatury i mniejsze opady deszczu będą też oznaczać, że ziarna, z których obecnie powstaje kawa o najwyższej jakości, bedą dojrzewać zbyt wcześnie. Pogorszenie jakości ziaren sprawi z kolei, że bardziej ekskluzywne odmiany będą rzadsze i droższe oraz poza zasięgiem zwykłych konsumentów. Na szczęście na początku tego tygodnia inna grupa naukowców podzieliła się ze światem swoim odkryciem, które może być szansą na uniknięcie kawowego kryzysu. Mowa o Coffea stenophylla, gatunku znanym również jako „kawa góralska z Sierra Leone”. To rzadki i zagrożony gatunek kawy, który przez lata pozostawał poza zainteresowaniem plantatorów i producentów kawy. Co więcej C. stenophylla - niegdyś powszechnie hodowana w górnej Afryce Zachodniej - nie była widziana „na wolności” od 1954 roku. Na dziko rosnące krzewy tego gatunku natrafiono ponownie w 2018 roku. Wówczas postanowiono się jej wnikliwie przyjrzeć. Senność? Oto 5 naturalnych dopalaczy, które dodadzą Ci energii na cały dzień - Traveler Naturalnie, nie tylko kawa pobudza. Przyjrzeliśmy się mniej popularnym sposobom na spadek energii. Badaniami nad odzyskanym gat…

ziarna-dziko-rosnacej-coffea-stenophylla-z-sierra-leone-fot-rbg-kew-2a73353.jpeg
width: 634
height: 492

Etiopia: kultura i historia. Kiedy jechać na kawę do raju?
type: item
date: 2021-04-14T06:00:00.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: chrześcijanie
subject: etiopia
subject: kawa
subject: Kultura
subject: martyna wojciechowska
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wyprawy
description: Etiopia to ludzie i historia. Etiopia to wreszcie nieprawdopodobna kultura, o istnieniu której większość Europejczyków nie ma pojęcia. Ale Etiopia to także słońce, pyszna kawa i najpiękniejsi ludzie na świecie.
encoded: Etiopia to jedyny kraj afrykański, który nie był skolonizowany. To widać w sposobie noszenia się, chodzenia, trzymania głowy. A także jedności kulturowej, niespotykanej nigdzie indziej w Afryce. Etiopczycy to najpiękniejsi ludzie na świecie. Sami mówią, że mają skórę koloru miodu. Są mieszanką rdzennych Afrykanów i białych. Jak głosi legenda, pochodzą od czarnej królowej Saby i izraelskiego króla Salomona. Etiopia - moc religii i kawy Etiopia to jeden z pierwszych krajów na świecie, który przyjął chrześcijaństwo, zaraz po Armenii. Wystarczy odwiedzić Lalibele, by przekonać się o sile i niezwykłości tej wiary. Doskonale pamiętam wielogodzinne nabożeństwo w 800-letnim, wykutym w skale kościele św. Jerzego. Tych kamiennych, jakby zatopionych w ziemi kościołów z przełomu XI i XII w. w Lalibeli jest 12. Niektórzy twierdzą, że przy powstawaniu musieli pomagać aniołowie. Etiopia to ojczyzna kawy. Jej arabska, a potem europejska nazwa pochodzi od regionu Kefia. Na miejscu nazywa się ją bunna. A jak smakuje! Najpierw wybiera się ziarna – tylko dorodne, krągłe. Potem praży na patelni. Gdy zaczynają wydzielać ten zniewalający zapach, mistrz, a raczej mistrzyni ceremonii podchodzi z naczyniem do każdego z biesiadników, żeby nasycił się aromatem. Potem już tylko mielenie, parzenie, rozlewanie do malutkich naparstków. Napar jest tak mocny, że zatrzymuje pracę serca. A może tylko mi się tak zdawało... Ostatnia filiżanka jest pita na błogosławieństwo. Ludzie w Etiopii Etiopia kojarzy się nam z głodem połowy lat 80. i płaczącymi dziećmi z wydętymi brzuchami. Ale to przeszłość. Etiopczycy to uśmiechnięci, weseli ludzie, którzy kochają taniec, muzykę i tedz, czyli tradycyjny pitny miód. A co do kuchni Etiopii, to jest jedna z bardziej oryginalnych w Afryce. Czuć w niej wpływy arabskie, hinduskie, europejskie oraz oczywiście afrykańskie. Podstawa jest naleśnik robiony z maki tief, czyli yndzera. Pełni funkcje chleba, ziemniaków, makaronu. Ma lekko kwaskowaty smak i przypomina nasz razo…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/46d28bbeb3adf4dd7f01780f1cd24f987c8bcbaa-45bb72c.jpeg
width: 1000
height: 665

Etiopia to nie tylko nagie skały i suche krajobrazy. Daj się zaskoczyć [GALERIA]
type: item
date: 2021-04-12T07:18:50.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etiopia
subject: Lifestyle
subject: Travel
subject: zdjęcia
description: To tu żyją najpiękniejsi ludzie na świecie. To tu znaleziono szczątki pierwszych przodków człowieka. I to tu do dziś kilkadziesiąt plemion żyje zgodnie z obyczajami sprzed tysięcy lat.
encoded: Poza stereotyp - Ze wstydem przyznaję, że pierwszym skojarzeniem z Etiopią były głodne dzieci z wydętymi brzuszkami – przyznaje Basia Ryl w rozmowie z Travelerem. - Obrazy takiej właśnie Afryki przekazywane przez media utkwiły mi w głowie. I przyznaje, że Etiopia to rzeczywiście biedny kraj, jednak gościnność, radość z prostych rzeczy, bogactwo kulturowe i krajobrazy zaskakują tu na każdym kroku. Etiopia to nie tylko nagie skały i suche krajobrazy. To też zielone i piękne okolice wioski Debra Marcos albo bogate w minerały dzikie południe. Tryptyk Ten kraj można podzielić na trzy części. Pierwsza to chrześcijańska północ – Lalibeli czy Aksum z Arką Przymierza. Druga to muzułmański wschód ze świętym miastem Harer. Trzecie oblicze Etiopii to położona na południu Dolina Omo - największe na świecie skupisko pierwotnych plemion. To właśnie tu znaleziono szczątki pierwszych przodków człowieka. I to tu do dziś kilkadziesiąt plemion żyje zgodnie z obyczajami liczącymi tysiące lat (w dużym stopniu jest tu cepelia, obok kobiet Mursi z tradycyjnie przeciętymi wargami, w których noszą ceramiczne krążki, są też mężczyźni, którzy zaczęli nadużywać alkoholu i nie rozstają się z kałasznikowami). Niestety może to być ich ostatnie dziesięciolecie. Zobacz niezwykłe zdjęcia z Etiopii >>> Zdjęcia pochodzą ze strony amerykańskiej redakcji National Geographi

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4c9894130c947c3e47c1dfe74d5ff8fc0e14c879-945e7dc.png
width: 996
height: 664

Gigantyczne kamienne „tygrysie paski” wyryte w Etiopii. Jak powstały?
type: item
date: 2021-03-19T14:32:22.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: etiopia
subject: Travel
subject: zmiany klimatyczne
description: Podczas badań na Wyżynie Abisyńskiej grupa naukowców dokonała niezwykłego odkrycia. Znaleziono bowiem potężne rzędy głazów i ciosów słupowych. Oglądane z góry przypominają one tygrysie paski. Ich długość sięga jednego kilometra, szerokość 15 metrów, a wysokość nawet dwóch metrów. Co ciekawe podobne zjawiska geologiczne nigdy wcześniej nie były widziane w krajach, w których panuje tropikalny klimat. Narodziło się więc pytanie: skąd wzięły się w Etiopii?
encoded: Grupa naukowców przeprowadzała badania na terenach Wyżyny Abisyńskiej. Alexander Gross i jego zespół natrafili na potężne kamienne pasy, które wydają się anomalią w tropikalnych regionach. Być może odpowiednie przestudiowanie tego jak się tam znalazły, pozwoli nam odpowiednio zinterpretować aktualne zmiany klimatyczne. - Zaskoczyło nas istnienie tych kamiennych pasków na terenach tropikalnych. Jako tak zwane formy polodowcowe i to takiej wielkości były kojarzone jedynie ze strefą umiarkowaną, regionami polarnymi i glebami o temperaturze krzepnięcia – tłumaczy Alexander Gross z Instytutu Geografii Uniwersytetu w Bernie, jeden z liderów grupy badawczej, która dokonała odkrycia. fot. Groos i in., Earth Surface Dynamics, 2021 Naukowcy są przekonani, że kamienne pasy powstały w wyniku okresowego zamrażania i rozmrażania gleby w pobliżu gleby lodowej, co miałoby przyciągać do siebie podobne głazy. Gross i jego zespół badali formy polodowcowe w Górach Bale i górach w strefie Arsi. Za pomocą izotopu chloru ustalili, że termin minionych zlodowaceń nie pokrywa się z innymi terenami górskimi. - Wyniki naszych badań pokazują, że lodowce w południowej części Wyżyny Abisyńskiej osiągnęły swój maksymalny rozmiar około 40 tys. lat temu, czyli tysiące lat przed innymi górzystymi terenami we Wschodniej Afryce czy na świecie – tłumaczy Gross. Między 42. a 28 tys. lat temu lodowce zajmowały nawet 35 tys. kilometrów kwadratowych tamtejszej powierzchni. Relatywnie wczesne ochłodzenie i zlodowacenie zostało prawdopodobnie spowodowane wariacjami opadów deszczu i charakterystycznych cech tych gór. Można więc stwierdzić, że temperatura to nie jedyny czynnik odpowiedzialny za ruch lodowców we Wschodniej Afryce w tamtym okresie. Nie wiadomo jednak czy to typowe dla gór w regionach tropikalnych czy raczej regionalny fenomen. fot. Groos i in., Earth Surface Dynamics, 2021 Jak więc widać pytania się tylko mnożą. Znalezienie odpowiedzi na nie wymaga jednak dalszych badań, bo wszystko wskazuje na t…

plaskowyz-w-poblizu-gheralta-etiopia-56f11c5.jpeg
width: 2121
height: 1414

Etiopia: bojówki w Tigraju dokonały masakry cywilów. Donosi Amnesty International
type: item
date: 2020-11-13T13:48:16.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: etiopia
description: Walki między rządem lokalnym i federalnym w regionie Tigray przyniosły dużą liczbę ofiar w cywilach – ogłosiła w czwartek organizacja Amnesty International.
encoded: Według międzynarodowej organizacji pozarządowej zabójstwa miały miejsce w nocy 9 listopada w Mai Kadra, mieście w południowo-zachodniej części regionu. W sieci pojawiły się zdjęcia i nagrania wideo, które pokazują ciała rozrzucone po całym mieście lub przenoszone na noszach. Żeby zweryfikować prawdziwość tych informacji, Amnesty International zleciła cyfrową analizę zdjęć i zbadanie geolokalizacji materiałów. "Potwierdziłyśmy masakrę bardzo dużej liczby cywilów, którzy wydają się nie być w żaden sposób zaangażowani w trwającą ofensywę wojskową" – powiedział Deprose Muchena, dyrektor Amnesty International ds. wschodniej i południowej Afryki. Rząd federalny Etiopii wypowiedział "wojnę" z rządzącą w regionie partią – Ludowym Frontem Wyzwolenia Tigray (TPLF) – na początku tego miesiąca. Premier Etiopii i laureat Nagrody Nobla Abiy Ahmed nakazał Etiopskim Siłom Obrony przeprowadzenie w tym regionie, "operacji egzekwowania prawa" w tym nalotów lotniczych. Stacja CNN International, która podała te informacje jako pierwsza, nie była w stanie samodzielnie potwierdzić, kto odpowiada za zabójstwo w Mai Kadrze. Anonimowi świadkowie sytuacji w Mai Kadrze, którzy dostarczali żywność i inne potrzebne produkty, powiedzieli Amnesty International, że widzieli martwe ciała, a także poważnie rannych ludzi, których obrażenia wyglądały jak zadane ostrą bronią białą. Organizacja zleciła potwierdzenie tych doniesień niezależnemu patologowi, który ustalił, że Etiopczycy byli w dużej mierze atakowani maczetami, siekierami i nożami. Nadchodzi się kryzys uchodźczy Premier Etiopii Abiy doszedł do władzy w 2018 roku, a jednym z jego głównych postulatów było zlikwidowanie podziałów między rządami regionalnymi, jednak w kilku częściach kraju doszło do znacznego wzrostu napięć etniczno-politycznych, które często niosły za sobą śmiertelne konsekwencje. We wtorek etiopska stacja Fana TV podała, że federalna armia Etiopii zabiła 550 bojowników wroga, choć tożsamość i przynależność rzekomych bojowników…

etiopia-f5184eb.jpeg
width: 1000
height: 667

Etiopia kusi ogromem doznań. Co musisz zobaczyć?
type: item
date: 2020-03-16T09:27:08.000Z
creator: redakcja
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: etiopia
subject: podróże
subject: Travel
description: Etiopia znajduje się we wschodniej części kontynentu afrykańskiego. Językiem urzędowym Etiopii jest amharski. Mieszkańcy posługują się też arabskim i angielskim. Ten ciekawy kraj stał się ostatnio popularnym kierunkiem turystycznych wypraw. Wynika to przede wszystkim z rozwoju bazy turystycznej i specyfiki samego kraju.
encoded: Etiopia: co warto wiedzieć? Wielu turystów zastanawia się, gdzie jest Etiopia. To państwo w środkowo-wschodniej Afryce o starożytnej historii i niezwykle ciekawej kulturze. Zanim wybierzemy się do tego afrykańskiego kraju, musimy zebrać wszelkie informacje o Etiopii. Aby podróżować do Etiopii, podróżni z Unii Europejskiej muszą mieć pozwolenia na wjazd do tego kraju. Wizy można uzyskać w ambasadzie Etiopii lub na lotnisku w Addis Abebie po przyjeździe. Wizy wydawane przez ambasadę dla turystów mają ważność 3 miesięcy. Pamiętajmy, że nie ma możliwości ubiegania się o wizę przez Internet. Oficjalną walutą w Etiopii jest birr. Istnieje możliwość transportu waluty krajowej (birr) przez granicę w ilości nieprzekraczającej 10 birr. Wyjątkiem jest granica między Etiopią a Erytreą, gdzie nie ma ograniczeń dotyczących importu i eksportu walut. Cała kwota musi znaleźć odzwierciedlenie w deklaracji. Zalecamy zachowanie deklaracji i czeków potwierdzających operacje wymiany walut do momentu opuszczenia kraju. Możesz wymienić dowolną walutę w bankach i hotelach. Najkorzystniej jest przeprowadzać operacje wymiany euro i dolarów amerykańskich. Turyści przyjeżdżający na wakacje mogą zapłacić kartą plastikową i czekami turystycznymi w biurach zagranicznych linii lotniczych. Wybierając się w podróż, zalecamy zabranie ze sobą dolarów amerykańskich. Są akceptowane jako płatność w restauracjach i dużych sklepach. Jeśli nie chcemy narazić się na konsekwencje prawne, pamiętajmy, że produkty z metali szlachetnych podlegają deklaracji. Kości słoniowej, skór zwierzęcych i rogów nosorożca nie można wywozić z kraju. Produkty złote i diamentowe mogą być wywożone zgodnie z informacjami określonymi w zgłoszeniu przywozowym. W przypadku wywozu ziaren kawy należy przedstawić organom celnym dokumenty potwierdzające legalność ich nabycia. Dla każdego turysty bardzo ważna jest lokalna kuchnia. Cechą kuchni etiopskiej jest brak sztućców. Zastępuje je yngerha - kwaśne ciasto wykonane z mąki teff. Ynger j…

etiopia-kiedy-jechac-do-etiopii-i-jak-przygotowac-sie-do-podrozy-fot-getty-images-e328a3a.jpeg
width: 2033
height: 1474

Im większy brzuch tym lepiej. Etiopscy Bodi są u siebie wzorami piękna
type: item
date: 2020-02-10T06:42:00.000Z
creator: Maciej Nikodemski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: etiopia
subject: etnografia
subject: otyłość
subject: podróże
subject: rzeka omo
subject: Travel
description: Im większy brzuch, tym atrakcyjniejszy kawaler – twierdzą afrykańscy Bodi. Dla zdobycia kobiecych serc tuczą się więc na potęgę.
encoded: Pokaźny brzuch to w całej niemal Afryce oznaka zdrowia, sukcesu i zamożności. Jednak członkowie plemienia Bodi z południowej Etiopii wierzą w to chyba najmocniej. Większość mężczyzn ma nadwagę, a prawdziwy wyraz temu przekonaniu dają w dorocznych obchodach Nowego Roku, który w kalendarzu Bodich przypada na przełom czerwca i lipca. Organizowana wówczas ceremonia Kael stanowi prawdziwą pochwałę otyłości. Imponujące gabaryty są efektem wymagającej „brzuchodajnej” diety, na której uczestnicy ceremonii spędzają poprzedzające pół roku. Jej podstawą jest mieszanka bydlęcej krwi, mleka i miodu. Fotograf Eric Lafforgue, który udokumentował niezwykły rytuał, przekonuje, że codzienne picie tej mikstury wymaga zdecydowania. – W czterdziestostopniowym upale krew trzeba wypić duszkiem, zanim skrzepnie – zauważa. Dietetyczny rygor w skrajnych przypadkach skutkuje nawet trzykrotnym wzrostem masy. Wszystko po to, by na czas Kael brzuch był jak największy i przerósł te, którymi chwalić się będą konkurenci. Podczas ceremonii wszyscy jej uczestnicy wysmarują się gliną i popiołem, a potem ubrani tylko w przepaski i czapki ze strusich piór będą tańczyć wokół świętego drzewa. Wydęte brzuchy i pośladki nie wywołają szyderczych uśmiechów, przeciwnie – wzbudzą wyrazy uznania. Zwłaszcza wśród kobiet, które nakłuwając je, będą sprawdzać, czy nie zostały wypełnione wodą. Wygra posiadacz brzucha o największym obwodzie. Zdobędzie szacunek rywali i damskie serca. Bez problemu znajdzie też żonę. Bodi to jedno z plemion zamieszkujących dolinę rzeki Omo na kenijsko-etiopskim pograniczu. Ten region uchodzi za prawdziwy matecznik ludzkości. Pełno tu skamieniałych szczątków przodków Homo sapiens, tutejsze plemiona prezentują zaś mozaikę bardzo starych wierzeń i zwyczajów, które przetrwały żywe aż do naszych czasów. Bodi od zawsze byli pasterzami. Dziś coraz częściej zajmują się rolnictwem, uprawiając na wydartych sawannie poletkach sorgo, kukurydzę i kawę. Głównie dzięki deszczom, których jest tu trochę…

bodi-0e7651e.jpg
width: 1979
height: 1400

Pokojowy Nobel 2019 dla premiera Etiopii
type: item
date: 2019-10-11T13:17:18.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: etiopia
subject: nagroda nobla
description: Z rozwiązanie trwającego dwie dekady konfliktu Etiopii z Erytreą
encoded: Laureatem tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla jest Premier Etiopii Abiy Ahmed. Odegrał on bardzo ważną rolę w zakończeniu 20-letniej wojny między Etiopią i Erytreą, która toczyła się terytorium graniczne, zdobył również uznanie za swoje uczestnictwo w porozumieniu o podziale władzy w sąsiadującym Sudanie, po niedawnym kryzysie politycznym, który zakończył się aresztowaniem Omara al-Bashira, rządzącego krajem przez prawie 30 lat. View oEmbed on the source website Kiedy Abiy Ahmed został premierem, stwierdził, że chce wznowić rozmowy pokojowe z Erytreą. W ścisłej współpracy z Isaiasem Afwerki, prezydentem Erytrei, Ahmed szybko wypracował podstawy porozumienia męidzy krajami. Zasady te zostały określone w deklaracjach, które premier Abiy i prezydent Afwerki podpisali w Asmarze oraz Jeddah w lipcu i wrześniu ubiegłego roku. Ogłaszając wygraną premiera, Etiopii Norweski Komitet Noblowski wyraził nadzieję, że porozumienie pokojowe przyczyni się do pozytywnych zmian dla całej ludności Etiopii i Erytrei. Wczesne miesiące Ahmeda na stanowisku premiera naznaczone były zdecydowanym i podejmowaniem decyzji - uwolnił dziennikarzy i więźniów politycznych, potępiając ich tortury. Abiy spotkał się również z opozycją i społeczeństwem, aby przedyskutować zaplanowane reformy i zaprosił wcześniej wygnane z Etopii partie polityczne do powrotu. Rozpoczął on poważne reformy instytucjonalne, w tym w sektorze bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości. Kobiety również nie zostały pominięte w jego programie - Abiy zademonstrował swoją wiarę w równości płci, mianując kobiety na połowę stanowisk w swoim gabinecie. Oprócz tego zadbał o usunięcie z wysokich stanowisk wszystkich polityków, którzy maczali ręce w korupcji i zlikwidował cenzurę w mediach. Po udanym nawiązaniu pokoju z Erytreą premier Abiy zaangażował się również w inne procesy pojednawcze wschodniej i północno-wschodniej Afryki. We wrześniu 2018 r. wraz ze swoim rządem aktywnie przyczynił się do normalizacji stosunków dyplomatycznych …

abiy-ahmed-ali-170c42c.jpeg
width: 1024
height: 683

Nie taki zwykły naleśnik. Tym daniem smakuje Etiopia
type: item
date: 2019-09-05T23:18:53.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etiopia
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: podróże kulinarne
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: "Dziwna" mówią o niej zagraniczni turyści. Indżera to w Etiopii coś więcej niż tylko jedzenie.
encoded: Indżera może być jednocześnie daniem, naczyniem, a nawet sztućcem. Powstaje z mąki miłki abisyńskiej, zwanej też teffem, które to zboże jest charakterystyczne dla tej części Afryki. Robione na zakwasie placki są z jednej strony gładkie, z drugiej – porowate, przy tym lekko wilgotne i łatwo nasiąkające warzywnym lub mięsnym farszem. Co ciekawe, są bezglutenowe. W Etiopii indżerę je się na milion różnych sposobów. Z tybsem, czyli grillowanym mięsem kozim, wołowym lub baranim. Z bajanetem, czyli miksem najdziwniejszych sosów. Z shiro – breją z fasoli lub ciecierzycy. Z doro wat, a więc z potrawką z kurczaka, lub misir wat – potrawką z soczewicy. Z kurtem – kawałkami surowego mięsa z ostrą papryczką i sosem przypominającym chrzanowy. A także z tysiącem innych potraw. Ale i tak nic – w tej kategorii – nie bije fyrfyru, na który składa się idżera plus... indżera w sosie pomidorowym. Choć dodać trzeba, że w przyrodzie występują również wersje de luxe, z mięsem czy jajkami. Tych wszystkich dań można spróbować w stołecznej Addis Abebie. Etiopczycy lubią stołować się „na mieście” i zwykle korzystają z niedrogich jadłodajni, gdzie nie ma karty dań, a je się to, co akurat szef kuchni tego dnia zaproponował. Jednak zwłaszcza wieczorami warto na kulinarnej mapie miasta poszukać miejsc z klimatem. Ot, choćby Culture Center w dzielnicy Gerji, nieopodal słynnego pomnika Boba Marleya. Do indżery (bo przecież nie do kotleta) przygrywają tu zespoły ludowe – naprawdę warto. Równie niezwykłym doświadczeniem jest wizyta w hotelu Taitu, który powstał w 1898 r. na życzenie Taitu Betul, żony cesarza Menelika II. Warto tu przyjść dla znakomitych jazzmanów, którzy pojawiają się w odradzającym się po pożarze sprzed blisko dwóch lat klubie Jazzamba Lounge. Tam też koniecznie trzeba opić wizytę w Addis szklanką tedżu, mocno sfermentowanego wina na miodzie. WARTO WIEDZIEĆ ■ DOJAZD Lufthansą i liniami Ethiopian (przez Frankfurt) dolecimy z Warszawy do Addis Abeby za 2700–2800 zł. ■ NOCLEG Ceny gues…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4ec2303204e77a5a7a7e17f2c03091081ca87ef2-5e62ec0.jpeg
width: 6025
height: 4096

9/19
type: item
date: 2019-08-29T08:44:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: adolf hitler
subject: ciekawostki
subject: ekwador
subject: etiopia
subject: londyn
subject: paryż
subject: pizza
subject: podróże
subject: porady
subject: psy
subject: wenezuela
subject: zabytki
description: Francja na topie
encoded: Jeżeli myślimy o najbardziej romantycznym mieście świata, natychmiast przychodzi nam do głowy Paryż. Miasto zakochanych, gdzie miłość rozkwita na tle wspaniałych zabytków, muzeów z dziełami takimi jak Mona Lisa, którą rocznie ogląda ponad 9 mln osób. To miasto, które uwodzi filmowców – nie sposób wymienić nazw wszystkich produkcji, których stało się bohaterem – o czym pisze Iza Klementowska. Wyznacza kierunki w sztuce, oczarowuje intymną atmosferą kawiarni i bistr, zachwyca szykiem i bawi. Paryż to zawsze dobry wybór. Ale Francja, bohaterka tego wydania Travelera, to przecież nie tylko stolica, to ciągnące się po horyzont lawendowe pola i gaje oliwne Prowansji, której kolory i atmosfera spokojnego sielskiego życia sprawiły, że stała się mekką artystów. To dolina Loary z setkami baśniowych zamków i pałaców otoczonych wypielęgnowanymi ogrodami, w których murach rozgrywały się zarówno te najbardziej romantyczne, jak i krwawe historie. To Alzacja ze swoimi kolorowymi miasteczkami, żywą scenografią niczym z baśni braci Grimm, magiczne klimaty Bretanii z jej setkami kilometrów pofalowanego wybrzeża z urwistymi klifami, dzikimi plażami i celtyckimi legendami. Akwitania z doliną rzeki Dordogne, która wije się między wzgórzami obklejonymi kamiennymi miasteczkami. To Camargue, francuski dziki zachód z tysiącami flamingów i żyjącymi na wolności końmi. Burgundia, raj dla miłośników wina i budowli sakralnych, ośnieżone szczyty Alp oraz Pirenejów i wiele, wiele innych miejsc, które sprawiły, że Francja jest turystycznym numerem jeden na świecie. Agnieszka Franus redaktor naczelna

traveler-9-19-552455b.jpeg
width: 393
height: 590

Afryka: Nakarm hieny w Hararze
type: item
date: 2019-07-01T00:00:00.000Z
creator: Anita Szarlik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: etiopia
subject: hieny
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: róg afryki
subject: Sport
subject: Travel
subject: unesco
subject: Wolny czas
description: Tych zwierząt nie da się oswoić. Ale można sprawić, że będą ci jadły z ręki.
encoded: Jest siódma wieczorem, godzinę temu zapadł zmrok. Za mną długi dzień zwiedzania. Położony na wschodzie Etiopii Harar jest jednym z najbardziej fascynujących miejsc w Rogu Afryki. Zbudowany między VII a XI w., wpisany na listę dziedzictwa UNESCO, uznawany za czwarte święte miasto islamu – po Mekce, Medynie i Jerozolimie. W murach zjawiskowej białej starówki zachowało się ponad 90 meczetów (a jak twierdzą niektórzy – dokładnie 99, czyli tyle, ile imion Boga) i niezliczone kapliczki poswiecone świętym mężom. Niektóre znajdują się w prywatnych domach, do których bez większych problemów można wejść – wystarczy mieć znajomosci. Te nawiązałam chwilę wcześniej. Hajle jest chrześcijaninem, jak większość Etiopczyków, Ahmed muzułmaninem, jak większość harerczyków. Przyjaźnią się od lat, obaj są już studentami. To oni opowiedzieli mi o „Hyena-Manie”, czyli mężczyźnie, który codziennie pod murami Hararu karmi dzikie hieny. – Naprawdę o tym nie słyszałaś? Przecież reportaże robiły o nim najważniejsze zagraniczne telewizje, choćby CNN – dziwią się. Po czym dodają: – Musisz to zobaczyć! Wieczorem przechodzimy przez bramę Sanga i siadamy pod białymi murami Hararu. Powoli schodzą się gapie. Jest trójka zagranicznych turystów z kamerami,kilkoro etiopskich dzieciaków. Pojawia się i szczupły mężczyzna z wiaderkiem, w którym, jak się zaraz okaże, ma ochłapy mięsa. Zaczyna nawoływać. – Każda hiena ma swoje imię – tłumaczy Ahmed. Najpierw słyszę charakterystyczny chichot, potem dostrzegam czerwone punkciki oczu. Czuję, jak skacze mi ciśnienie. Hieny wyłaniają się z mroku, szybko podbiegają do mężczyzny, chwytają mięso, które trzyma na kijku, i czmychają. Po chwili wracają, jest ich kilkanaście, kłębią się wokół niego, nie okazują strachu. On też wygląda na wyluzowanego. Karmi je prosto ze swoich ust. W pewnym momencie pokazuje, że i ja mogę je nakarmić. Pierwszy raz w życiu jestem tak blisko dzikich zwierząt, bez żadnego zabezpieczenia, ochrony, płotu. Zaskakuje mnie, jak są duże i – co tu…

hiena-493e36f.jpeg
width: 946
height: 629

Jak podróżować i nie zostać bufonem? Masz plecak i już czujesz się lepszy od "tych z kurortów"
type: item
date: 2019-06-28T09:23:38.000Z
creator: Adam Leszczyński
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: backpacking
subject: etiopia
subject: etyka podróżnika
subject: Travel
description: Myślicie, że podróżując z plecakiem, przeżywacie coś bardziej autentycznego niż ci, którzy lecą czarterem do hotelu przy plaży? Że jesteście lepsi i fajniejsi od takich turystów? To wcale nie jest takie oczywiste
encoded: To było ponad 20 lat temu, ale te przerażone twarze pamiętam do dziś. Leżałem na poboczu drogi w miasteczku Isiolo, w środkowej Kenii. Chciałem ruszyć na północ, do Etiopii, i czekałem trzeci dzień na konwój. Wtedy był to szlak przez pustynię, którym ciężarówki jeździły w konwojach, bo lokalne bandy koczowników – nazywane w kenijskiej angielszczyźnie ładnym słowem shiftas – napadały na samotne samochody, rabowały co się dało i gwałciły kobiety. Kłopot z konwojami polegał na tym, że nie jeździły codziennie: każdego ranka konwój mógł wyruszyć, ale mógł też nie wyruszyć, i właściwie do samego końca nie było to jasne. Codziennie rano uwalałem się więc z plecakiem na poboczu drogi, gdzie kończył się asfalt, i czekałem. Mój przyjaciel Krzysztof podrywał dziewczyny handlujące owocami przy drodze, a ja się nudziłem. Trzeciego dnia obok nas zatrzymał się mały busik z turystami. Jechali na safari do Parku Narodowego Samburu. W oknach pojawiły się blade twarze i oczy jak spodki, szerokie z przerażenia. Czyści biali ludzie pokazywali nas palcami. To prawda, że wyglądaliśmy na mocno zużytych. Podróżowaliśmy już wtedy po Afryce dwa i pół miesiąca. Byliśmy wychudzeni, brudni i opaleni. Wstyd mi się do tego dziś przyznać, ale wówczas poczułem satysfakcję. Bogaci upasieni lenie wykupili safari w agencji turystycznej: z Afryki widzą tyle, ile wypatrzą przez szybkę. Sprawna miejscowa ekipa niańczy ich jak dzieci i izoluje od mniej przyjemnych wymiarów afrykańskiej rzeczywistości. Czułem się od tych turystów lepszy i myślałem, że to ja jestem twardzielem, który widział prawdziwą Afrykę. (Miałem wtedy 22 lata i to pewnie trochę usprawiedliwia moją głupotę). Konwój pojechał w końcu następnego, czwartego dnia: załadowałem się na dach ciężarówki i jechałem tak dwa dni przez pustynię. Kiedy wyruszaliśmy o świcie, widok zapierał dech w piersiach. Krajobraz za Isiolo przypomina Marsa, z czerwonymi, spalonymi słońcem wzgórzami, które majaczą na horyzoncie. Tuż obok widziałem stado słoni – nie …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0662c4bc676dd8bc95fcc578fc451370b2534cc1-d02d939.jpeg
width: 1000
height: 667