National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-07T06:46:23.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Energia z kurzego pierza – czy to przyszłość technologii wodorowych?
items: Zmiany w przepisach lotniczych. Twój powerbank może być problemem na pokładzie
items: Fala upałów nie musi być koszmarem. Naukowcy mają prosty sposób na ochłodę
items: To nie cyberatak odpowiada za blackout w Hiszpanii i Portugalii. Przyczyną jest prawdopodobnie rzadkie zjawisko związane z pogodą
items: Co może dać analiza gier wideo? Poprawę symulacji fuzji jądrowej
items: Czarne dziury jako kosmiczne baterie. Czy przyszłość energetyki kryje się w głębinach Wszechświata?
items: USA testuje paliwo do kosmicznego napędu jądrowego. Czy zrewolucjonizuje podróże kosmiczne?
items: Od 50 lat w Polsce działa reaktor jądrowy. Nie produkuje prądu, ale ratuje życie
items: Dr Eng Lim Goh: sztuczna inteligencja ma swoje limity. Podstawowym jest energia
items: Słońce uratuje klimat? Udało się osiągnąć temperaturę 1000 st. Celsjusza bez spalania kopalin
items: Sześć minut „Słońca na Ziemi”. W reaktorze we Francji udało się ustanowić nowy rekord fuzji jądrowej
items: Rosja i Chiny zamierzają wspólnie wybudować reaktor atomowy na Księżycu. Co na to inne kraje?
items: Polacy zbudowali baterię lodową. Ten wynalazek w ekonomiczny sposób chłodzi i ogrzewa dom
items: Skala Kardaszowa pokazuje stopień zaawansowania cywilizacji. Wciąż jesteśmy na niej bardzo nisko
items: Łowca ciemnej materii gotowy do startu. Niedługo Falcon 9 wyniesie obserwatorium nazwane imieniem Euklidesa
items: Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie?
items: Baterie kwantowe będą się błyskawicznie ładować i gromadzić mnóstwo energii. Kiedy mogą powstać?
items: Brakujący składnik Wszechświata może powstawać we wnętrzu czarnych dziur. To zaskoczyło fizyków
items: Kontrolowana reakcja termojądrowa po raz pierwszy wyprodukowała nadwyżkę energii. Czy to faktycznie przełom?
items: Naukowcy opracowali ultracienkie ogniwa słoneczne. Mogą zmienić każdą powierzchnię w źródło energii
items: Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę
items: Jak chronić przyrodę na co dzień? Oto kilka sposobów
items: Rośliny energetyczne – czym jest ta alternatywa dla produkcji roślinnej?
items: Ekologiczny dom – co zrobić, aby twój dom był bardziej ekologiczny?
items: Jak oszczędzać prąd w domu? 8 złotych rad dotyczących oszczędności oraz troski o planetę

Energia z kurzego pierza – czy to przyszłość technologii wodorowych?
type: item
date: 2025-10-02T10:36:01.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Technologia
subject: energia
subject: przemysł
subject: recykling
description: Ogniwa paliwowe z nowym rodzajem ekologicznej membrany. To pomysł międzynarodowego zespołu naukowców na wykorzystanie kurzego pierza – odpadu w przemyśle produkcji żywności.
encoded: Spis treści: Co się dzieje z odpadami z kurczaków? Przemysł drobiowy pod lupą Kurze pióra zamienią się w prąd? Oto jak naukowcy chcą to zrobić Jak z kurzych piór powstaje tańsza i ekologiczna membrana do ogniw paliwowych? Czy membrany z piór pomogą uratować planetę i wyprodukować więcej wodoru? Kurze pióra zamiast toksycznych chemikaliów? Naukowcy pokazują, że odpady z przemysłu drobiowego mogą zyskać drugie życie – i to w zaskakująco nowoczesnej roli. Co się dzieje z odpadami z kurczaków? Przemysł drobiowy pod lupą Na Ziemi jest już 8 mld i 24 mln ludzi – podaje dzisiaj strona worldometers.info. Wydawałoby się, że to ogromnie dużo, prawda? Jednak jeszcze więcej jest na planecie zwierząt, które hodujemy na żywność. Wśród nich na pierwszym miejscu znajdują się kurczaki. W tej chwili to najliczniejsze zwierzęta, jakie żyją na Ziemi. Według danych World Animal Foundation, już w 1990 roku liczba kurczaków na całym globie przekraczała 10 mld. Wielkość ta rosła z roku na rok, przyśpieszając w XXI wieku. Obecnie jest aż trzykrotnie wyższa i przekracza 34 mld. Czyli na jednego człowieka przypadają aż cztery kurczaki. Krajem, gdzie hoduje się najwięcej kurczaków, są Stany Zjednoczone. Na całym świecie w tym roku zostanie wyprodukowanych 103,4 mln ton kurzego mięsa – podaje portal statista.com. Tak gigantyczny przemysł generuje mnóstwo odpadów i produktów ubocznych. Jednym z nich są pióra, pozostałe po uboju drobiu. Co roku spopiela się ich aż 40 mln ton. W procesie tym do atmosfery uwalniane są ogromne ilości dwutlenku węgla, a także toksyczne związki, takie jak dwutlenek siarki. Kurze pióra zamienią się w prąd? Oto jak naukowcy chcą to zrobić A gdyby tak – zamiast je spalać – wykorzystać kurze pióra do czegoś pożytecznego? Na pomysł, jak to zrobić, wpadli naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu i Nanyang Technological University Singapore. Badacze ci opracowali przyjazny dla środowiska proces produkcji prądu z wykorzystaniem kurzych piór. Proces ten polega na usprawnie…

kurczak-GettyImages-1257758296-57112d0.jpg
width: 5056
height: 3593

Zmiany w przepisach lotniczych. Twój powerbank może być problemem na pokładzie
type: item
date: 2025-09-23T09:03:43.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Porady
subject: Traveler
subject: energia
subject: loty samolotem
subject: porady w podróży
subject: prąd
subject: przepisy
description: Powerbank jeszcze do niedawna był niezbędnym gadżetem w podróży, dziś coraz częściej staje się przedmiotem restrykcji. Linie lotnicze na całym świecie zaostrzają przepisy, tłumacząc to kwestiami bezpieczeństwa. Zmiany odczują szczególnie pasażerowie wielogodzinnych lotów, którzy dotąd traktowali przenośne ładowarki jako gwarancję komfortu.
encoded: Zmieniają się zasady dotyczące korzystania z powerbanków na pokładach samolotów. Dotychczas były one nieodłącznym elementem podróży – pozwalały w każdej chwili podładować telefon czy komputer. Teraz jednak coraz więcej linii lotniczych, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych, zaczyna wprowadzać ograniczenia. Nowe przepisy mają szczególne znaczenie podczas lotów średnio- i długodystansowych, gdzie dostęp do gniazdek bywa ograniczony, a brak możliwości ładowania urządzeń może być dla pasażerów uciążliwy. Bezpieczeństwo na pokładzie. Które linie zakazały używania powerbanków? Zmiana przepisów dotyczących korzystania z powerbanków podczas lotów wynika przede wszystkim z kwestii bezpieczeństwa. Urządzenia te, wyposażone w baterie litowo-jonowe, mogą w sytuacji przegrzania lub uszkodzenia doprowadzić do samozapłonu, a pożar w zamkniętej przestrzeni kabiny stanowi jedno z największych zagrożeń w lotnictwie cywilnym. Aby zminimalizować ryzyko, kolejne linie wprowadzają ograniczenia – i to nie tylko w zakresie przewożenia, lecz także samego korzystania z przenośnych ładowarek w trakcie lotu. Na początku roku Lufthansa jako pierwsza duża europejska linia lotnicza ogłosiła zakaz używania powerbanków na pokładzie, dając przykład innym przewoźnikom. Wkrótce dołączyły do niej Singapore Airlines, Scoot, Thai Airways oraz China Airlines, które wprowadziły niemal identyczne obostrzenia. Jeszcze bardziej rygorystyczne podejście przyjęła Korea Południowa, decydując się na ogólnokrajowy zakaz zarówno ładowania urządzeń mobilnych podczas lotu, jak i przewożenia powerbanków w schowkach bagażowych nad głowami pasażerów. Od października własne zasady wprowadzą także linie Emirates – pasażerowie będą zobowiązani przechowywać wyłączone powerbanki wyłącznie w kieszeni fotela lub pod siedzeniem, bez możliwości ich używania. W Stanach Zjednoczonych z kolei zmiany rozpoczęły się w maju, gdy Southwest Airlines jako pierwszy przewoźnik w tym kraju nałożył na pasażerów obowiązek trzymania urządz…

plane-d6f6666.jpg
width: 5184
height: 3456

Fala upałów nie musi być koszmarem. Naukowcy mają prosty sposób na ochłodę
type: item
date: 2025-08-04T08:47:10.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: energia słoneczna
subject: klimat
subject: lato
subject: słońce
subject: Społeczeństwo
description: Nie potrzebujesz klimatyzacji, by przetrwać falę upałów. Wystarczy wykorzystać dwa przedmioty, które masz w domu. To odkrycie może uratować niejeden letni dzień.
encoded: W tym artykule: Jak schłodzić się za darmo? Wysłać ciepło przez „atmosferyczne okno” w kosmos Sposób na upały: zrób to sam Chłodzić się można na różne sposoby, ale z praw termodynamiki wynika jedno zasadnicze ograniczenie. Ciepło może płynąć tylko w jednym kierunku – od obiektu cieplejszego do chłodnego. Jeśli chcemy ten proces zatrzymać lub odwrócić, potrzebna jest energia. Dlatego też prąd pobierają lodówki i klimatyzatory. Te ostatnie zużywają go całkiem sporo, bo bezustannie muszą walczyć z napływem ciepła do pomieszczenia. Kierując do niego strumień zimnego powietrza, nadmiar ciepła oddają na zewnątrz. Te dwie rzeczy – zużycie energii i oddawanie ciepła do otoczenia – powinny nas martwić. W miarę tego, jak letnie dni coraz częściej bywają upalne, ludzkość zużywa coraz więcej energii na chłodzenie. Dodatkowo, włączone klimatyzatory sprawiają, że w miastach jest jeszcze goręcej. Na szczęście jest na to sposób. Jak schłodzić się za darmo? Wysłać ciepło przez „atmosferyczne okno” w kosmos Ciepłe obiekty emitują część energii (zwanej cieplną) w postaci promieniowania podczerwonego. Większość tego ciepła zatrzymuje atmosfera (głównie cząsteczki pary wodnej). Przepuszcza ona jednak pewien wąski zakres tego promieniowania w kosmos. Zjawisko to nazywa się czasem „oknem atmosferycznym”. W kosmicznej przestrzeni panuje taki chłód, że jest bardzo dobrym odbiornikiem ciepła. Problem polega na tym, by szeroki zakres promieniowania podczerwonego, emitowanego na przykład przez nagrzany budynek, przetworzyć na ten wąski zakres, który ucieknie w kosmiczną przestrzeń. Gdyby materiał o takiej właściwości zastosować na ścianach i dachach budynków, w nocy mogłyby być chłodniejsze o kilkanaście stopni. W dzień długo pozostawałyby zaś chłodne. To tak zwane chłodzenie radiacyjne. Nazwa podkreśla, że chłodzenie następuje przez radiację, czyli wypromieniowywanie ciepła. Słynna teoria Hawkinga o czarnych dziurach potwierdzona Jedno z najsłynniejszych twierdzeń Stephena Hawkinga zostało wł…

sposob-na-upaly-a96bc5b.jpg
width: 6960
height: 4640

To nie cyberatak odpowiada za blackout w Hiszpanii i Portugalii. Przyczyną jest prawdopodobnie rzadkie zjawisko związane z pogodą
type: item
date: 2025-04-30T08:51:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: elektryczność
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: pogoda
description: Brak prądu, który sparaliżował w poniedziałek Hiszpanię, Portugalię i część Andory oraz Francji nie był sabotażem ani celowym działaniem – twierdzą operatorzy sieci. Za awarię odpowiada pogoda, a konkretnie wahania temperatury, które doprowadziły do drgań linii przesyłowych.
encoded: Spis treści Największy blackout w Europie Czym są „indukowane drgania atmosferyczne”? Pogoda ma ogromny wpływ na linie wysokiego napięcia. Silny wiatr, upały, oblodzenie czy burze mogą powodować fizyczne uszkodzenia przewodów. Wysoka temperatura i nasłonecznienie powodują rozszerzanie się przewodów, a wiatr może wywoływać mechaniczne wibracje. Nagłe zmiany ciśnienia i temperatury mogą również generować fale w powietrzu – i to właśnie one są wstępnie wskazywane jako przyczyna wielkiego blackoutu w Hiszpanii i Portugalii Największy w historii blackout w Europie 28 kwietnia doszło do największego od dekad blackoutu w Europie, który objął całą Hiszpanię, Portugalię, Andorę oraz części południowej Francji. O godzinie 12:33 czasu lokalnego nastąpił nagły spadek częstotliwości w europejskiej sieci energetycznej, co spowodowało automatyczne wyłączenie wielu elektrowni i utratę około 15 GW mocy – czyli około 60% zapotrzebowania Hiszpanii w tym momencie. Blackout sparaliżował transport (koleje, metro, lotniska), łączność (sieci komórkowe, internet) oraz usługi publiczne. W Hiszpanii odnotowano co najmniej siedem zgonów związanych z awarią, m.in. z powodu zatrucia tlenkiem węgla i awarii urządzeń medycznych. W Portugalii wstrzymano ruch pociągów i zamknięto lotnisko w Lizbonie. Czym są „indukowane drgania atmosferyczne”? Według oficjalnego komunikatu portugalskiego dystrybutora energii elektrycznej REN przyczyna awarii była naturalna. „Z powodu ekstremalnych wahań temperatury w Hiszpanii, wystąpiły anomalie oscylacji w liniach wysokiego napięcia (400 kV). To zjawisko znane jako »indukowane drgania atmosferyczne«. Oscylacje te powodowały awarie synchronizacji między systemami elektrycznymi, co prowadziło do kaskady zakłóceń w całej sieci europejskiej” – powiedział BBC przedstawiciel operatora. Zjawisko to polega na powstawaniu fal w powietrzu, których przyczyną są gwałtowne zmiany temperatury lub ciśnienia. Przykładowo, podczas upałów powietrze nad rozgrzaną powierzchnią szybko…

GettyImages-1476089024-624c76c.jpg
width: 6000
height: 4000

Co może dać analiza gier wideo? Poprawę symulacji fuzji jądrowej
type: item
date: 2025-04-24T11:00:11.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: energia
subject: fizyka
subject: odkrycia
description: Koreańscy naukowcy stosujący metody znane z programowania gier komputerowych znacznie przyspieszyli symulacje fuzji jądrowej. Jest ona Świętym Graalem energetyki. Jeśli się w końcu uda, będzie nieskończonym źródłem czystej energii.
encoded: Spis treści: Czym jest fuzja jądrowa? Nowy algorytm inspirowany grami Naukowcy z Ulsan National Institute of Science and Technology w Korei Południowej opracowali nowatorski algorytm inspirowany technologiami z gier wideo. Przyspiesza on znacząco symulacje zachowania cząstek w reaktorach termojądrowych. O wiele efektywniej wykrywa kolizje cząstek z powierzchniami wewnątrz reaktora, co jest kluczowe przy projektowaniu komponentów odpornych na ekstremalne warunki. Dzięki tej innowacji projektowanie przyszłych reaktorów do fuzji jądrowej będzie łatwiejsze. Czym jest fuzja jądrowa? Fuzja jądrowa to proces, w którym dwa lekkie jądra atomowe, najczęściej izotopy wodoru (deuter i tryt), łączą się w jedno cięższe jądro, uwalniając przy tym ogromne ilości energii. Zjawisko to zachodzi naturalnie w gwiazdach, w tym w Słońcu, gdzie dzięki wysokiej temperaturze i ciśnieniu możliwe jest pokonanie sił odpychania między dodatnimi jądrami atomowymi. W warunkach kontrolowanych na Ziemi fuzja wymaga osiągnięcia temperatur rzędu milionów stopni Celsjusza. Powoduje to powstanie plazmy – stanu skupienia materii, w którym elektrony są oderwane od jąder. W wielu miejscach na świecie trwają intensywne prace nad stworzeniem wydajnego reaktora termojądrowego. Jednym z problemów są zderzenia cząstek ze ścianami reaktora, które mogą spowodować uszkodzenie lub zakłócić proces fuzji. I tu właśnie wkroczyli koreańscy naukowcy. Nowy algorytm inspirowany grami Informatycy z Korei opracowali nowy algorytm do symulacji takich zderzeń. Nazwany Bounded Volume Hierarchy with Spherical Bounds (SBVH), czerpie z rozwiązań stosowanych w silnikach graficznych gier komputerowych, gdzie szybkość i efektywność detekcji kolizji są priorytetem. Innymi słowy – strzelanie w grach pomogło przewidywać zderzenia cząstek. W testach przeprowadzonych na wirtualnym modelu reaktora KSTAR (Korea Superconducting Tokamak Advanced Research) nowy algorytm działał aż 15 razy szybciej niż starszy Octree. Osiągał przy tym porównyw…

AdobeStock127452391-8126fd8.jpeg
width: 5184
height: 3456

Czarne dziury jako kosmiczne baterie. Czy przyszłość energetyki kryje się w głębinach Wszechświata?
type: item
date: 2025-04-10T08:23:44.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: czarna dziura
subject: energia
subject: fizyka
description: Czarne dziury to jedne z najbardziej fascynujących i enigmatycznych obiektów we Wszechświecie. Pochłaniają wszystko, co znajdzie się zbyt blisko – nawet światło – i są ucieleśnieniem granic ludzkiego poznania. Jednak poza swoją groźną reputacją, te kosmiczne giganty mogą skrywać potencjał, który w przyszłości pozwoli zasilić cywilizacje rozciągające się na wiele układów planetarnych. Czy to tylko fantazja rodem z science fiction, czy też realna wizja odległej przyszłości?
encoded: Spis treści: Naturalne elektrownie we Wszechświecie Penrose i energia z karuzeli Skala Kardaszewa i nasze miejsce w kosmosie Nauka i fantastyka idą ręka w rękę Czarne dziury to nie tylko kosmiczne pułapki. Gdy są otoczone materią – na przykład w centrach galaktyk – stają się źródłem zjawisk o niewiarygodnej sile. Kwazary, czyli aktywne jądra galaktyk zasilane przez supermasywne czarne dziury, emitują więcej energii niż miliardy gwiazd razem wzięte. Jak do tego dochodzi? Kluczem jest ruch obrotowy. Weźmy tzw. czarne dziury Kerra – czyli takie, które obracają się wokół własnej osi. Zostały nazwane na cześć Roya Kerra, nowozelandzkiego matematyka, który w 1963 roku jako pierwszy opisał ich matematyczny model w ramach ogólnej teorii względności Einsteina. Czarne dziury Kerra potrafią wirować niemal z prędkością światła. Ich rotacja zakrzywia przestrzeń wokół nich w zjawisku znanym jako „przeciąganie układu odniesienia”. W praktyce oznacza to, że wszystko, co znajduje się w pobliżu, zostaje porwane przez ten rotacyjny wir – od gazu, przez pył, aż po światło. Naturalne elektrownie we Wszechświecie Zjawiska takie jak kwazary czy mikrokwazary (czyli ich „miniaturowe” odpowiedniki z czarnymi dziurami o masie kilkudziesięciu Słońc) pokazują, że natura znalazła sposób na wydobycie energii z tych obiektów. Gaz i pył wirują wokół czarnej dziury w dysku akrecyjnym, nagrzewając się do milionów stopni i emitując olbrzymie ilości promieniowania. Część materii zostaje wciągnięta za horyzont zdarzeń, ale reszta – dzięki silnym polom magnetycznym – zostaje wyrzucona w przestrzeń kosmiczną w postaci tzw. relatywistycznych dżetów. To właśnie te gigantyczne emisje energii budzą zainteresowanie fizyków. Jeśli natura może to robić, to może człowiek będzie w stanie ją skopiować? Penrose i energia z karuzeli Już w 1969 roku fizyk i laureat Nagrody Nobla z fizyki Roger Penrose zaproponował sposób na wydobycie energii z rotacji czarnej dziury. Jego pomysł – dziś znany jako „proces Penrose’a” – …

GettyImages-1265279909-6d55692.jpg
width: 2190
height: 1369

USA testuje paliwo do kosmicznego napędu jądrowego. Czy zrewolucjonizuje podróże kosmiczne?
type: item
date: 2025-02-11T07:55:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: energia
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: nasa
description: Aby skrócić czas podróży międzyplanetarnych, potrzeba nowego typu napędu. Firma General Atomics pomyślnie przetestowała paliwo jądrowe do nowego typu reaktora. Czy oznacza to, że będziemy latali na Marsa statkami napędzanymi paliwem jądrowym?
encoded: Spis treści: Jak działa jądrowy napęd termiczny? Z atomem w kosmos Już wykorzystujemy atom w kosmosie Firma General Atomics Electromagnetic Systems (GA-EMS) poinformowała, że z powodzeniem przeprowadziła w NASA Marshall Space Flight Center (MSFC) szereg istotnych testów mających przyspieszyć rozwój technologii reaktora Nuclear Thermal Propulsion (NTP). Reaktor ten przygotowywany jest na potrzeby szybkiego transportu Ziemia – Księżyc oraz do misji załogowych w głęboki kosmos. Testy prowadzono we współpracy z NASA, by lepiej zweryfikować zdolności i wydajności paliwa jądrowego GA-EMS w ekstremalnych kosmicznych warunkach. – Paliwo musi przetrwać ekstremalnie wysokie temperatury i środowisko gorącego wodoru, które zwykle napotyka reaktor NTP działający w przestrzeni kosmicznej. Jesteśmy bardzo zadowoleni z pozytywnych wyników testów, które potwierdzają, że paliwo może przetrwać te warunki operacyjne, przybliżając nas do realizacji potencjału bezpiecznego, niezawodnego jądrowego napędu termicznego dla misji kosmicznych – powiedział Scott Forney, prezes GA-EMS. Jak działa jądrowy napęd termiczny? Czym jest NTP, czyli jądrowy napęd termiczny? Jest to technologia napędowa dla statków kosmicznych, która wykorzystuje reaktor jądrowy do podgrzewania ciekłego wodoru lub innego paliwa kriogenicznego, a następnie wyrzucania go przez dyszę. Właśnie ten wyrzut generuje niezbędny ciąg. W reaktorze jądrowym dochodzi do rozszczepienie atomów (najczęściej uranu-235 lub uranu-233), co dostarcza energii. Następnie wodór (lub inny lekki gaz) przepływa przez rdzeń reaktora, gdzie jest ogrzewany do bardzo wysokiej temperatury (około 2500-3000 K). Rozgrzany wodór gwałtownie się rozszerza i jest wyrzucany przez dyszę, co generuje ciąg. Tego typu napędu może mieć ponad dwukrotnie większą efektywność niż tradycyjne silniki chemiczne oraz wytwarzać większy ciąg niż w napędach elektrycznych. Właśnie dlatego rozwój tej technologii jest tak istotny. A ze względu na to, że mówimy o misjach załogowy…

ga-successfully-tests-nuclear-thermal-propulsion-reactor-f3a3a7c.jpg
width: 1200
height: 630

Od 50 lat w Polsce działa reaktor jądrowy. Nie produkuje prądu, ale ratuje życie
type: item
date: 2024-12-18T13:11:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: nauka
description: Jedyny działający w Polsce reaktor jądrowy obchodzi 50 lat. Nie produkuje jednak energii elektrycznej, ale wytwarza radioizotopy do diagnozowania nowotworów oraz do radioterapii. Maria ratuje życie. A wkrótce dołączy do niej POLA, chociaż „zajmie” się czymś innym.
encoded: Spis treści: Gdzie jest i co robi Maria? EWA odeszła, pozostała już tylko Maria Do Marii niebawem dołączy POLA W nocy z 17 na 18 grudnia 1974 r. reaktor Maria po raz pierwszy osiągnął stan krytyczny, czyli odpowiednie warunki dla samopodtrzymującej się reakcji łańcuchowej. Trwa ona już pół wieku. Reaktor nosi imię Maria na cześć dwukrotnej noblistki – Marii Skłodowskiej-Curie. Gdzie jest i co robi Maria? Jedyny działający polski reaktor jądrowy znajduje się na terenie Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), w podwarszawskim Otwocku – Świerku. Jest to imponujące urządzenie – jedno z największych urządzeń badawczych w Polsce. Reaktor zaprojektowali i skonstruowali polscy specjaliści. Reaktor jest ukryty pod charakterystyczną, okrągłą betonową kopułą otoczoną kominami wentylatorni. Maria pomaga pacjentom zmagającym się z chorobami, również nowotworowymi, gdyż jest znaczącym światowym producentem jodu-131. Jest to izotop stosowany w diagnozie i leczeniu chorób tarczycy. Maria zaspokaja też między 10 a 20% globalnego zapotrzebowania na molibden-99, który jest stosowany w diagnostyce i terapii onkologicznej. CNBJ szacuje, że jeden tydzień pracy reaktora to pomoc dla 100 tys. pacjentów na całym świecie. Maria jest też ważnym miejscem ze względu na możliwość szkolenia kadry specjalizującej się w energetyce jądrowej i ochronie radiologicznej. W kolejnych latach mają powstać w naszym kraju elektrownie jądrowe, dlatego wyspecjalizowany personel będzie na wagę złota. W Marii prowadzone są także badania fizyczne z wykorzystaniem intensywnych wiązek neutronów, badania radiochemiczne oraz materiałowe. Ciekawostką jest charakterystyczne, błękitne światło wydobywające się z rdzenia Marii. Jak wyjaśnia NCBJ, nie jest to efekt zainstalowania lamp w basenie reaktora, a naturalne zjawisko fizyczne – promieniowanie Czerenkowa. W rdzeniu reaktora na skutek reakcji jądrowych powstają naładowane cząstki o wysokich energiach. Dostają się do wody otaczającej rdzeń i powodują polaryzację at…

reaktor-maria-6976e4a.png
width: 1200
height: 630

Dr Eng Lim Goh: sztuczna inteligencja ma swoje limity. Podstawowym jest energia
type: item
date: 2024-05-30T09:36:12.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: energia
subject: inteligencja
subject: komputery
subject: superkomputer
description: Sztuczna inteligencja odbierze ludziom pracę! Czy jesteśmy na skraju buntu maszyn? Tego typu nagłówki pojawiają się w mediach regularnie, wieszcząc niechybnie początek ery Matriksa i Terminatora. Czy algorytmy sztucznej inteligencji naprawdę zagrażają ludzkości, czy może stanowią trampolinę do niebywałego rozwoju? National Geographic Polska rozmawia z dr. Eng Lim Gohem, projektantem superkomputera NASA.
encoded: W tym artykule: Między ekspertem a SI Jak się uczy sztuczną inteligencję? Nauczyć komputer mówić Podstawą jest energia SI kwantowa Sztuczna inteligencja (SI) jest od ubiegłego roku jednym z głównych tematów debaty publicznej. Po uruchomieniu modelu językowego ChatGPT i szerokim dostępie do innych modeli opartych na uczeniu maszynowym, część odbiorców wieściła rychły upadek ludzkości. W tym samym czasie inne grupy przekonywały, że jest to kolejny stopień rozwoju. Pozwoli on nam sięgać dalej, rozwijać się szybciej i przyniesie gwałtowne, pożądane zmiany w wielu różnych dziedzinach życia. Dr Eng Lim Goh to wiceprezes ds. sztucznej inteligencji i danych w Hewlett Packard Enterprise i światowej sławy ekspert AI, który m.in. projektował HPE Spaceborne Computer dla NASA. Uważa on, że nie dojdzie do niekontrolowanego rozwoju systemów SI. Głównie ze względu na zasoby, jakich to wymaga. – Obecnie istnieją różne interpretacje tego, czym jest, a czym nie jest sztuczna inteligencja. Powiedzmy, że w największym uproszczeniu sztuczna inteligencja oznacza maszynę wyróżniającą się konkretnymi zdolnościami i inteligencją, prawda? – mówi dr Goh w rozmowie z National Geographic Poland. Sztuczna inteligencja tworzy nowe materiały? Naukowcy mają wątpliwości, czy to możliwe Narzędzie zbudowane przez Google DeepMind przewidziało możliwość zaistnienia prawie 400 tysięcy stabilnych substancji. A autonomiczny system A-Lab opracowuje receptury nowych materiałów. W ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sztuczna-inteligencja-tworzy-nowe-materialy-naukowcy-maja-watpliwosci-czy-to-mozliwe-fot-marilyn-sargent-multimedia-prod-a2e9949.jpg" width="938" height="626" alt="Sztuczna inteligencja tworzy nowe materiały? Naukowcy mają wątpliwości, czy to możliwe (fot. Marilyn Sargent, Multimedia Prod)" title="Sztuczna inteligencja tworzy nowe materiały? Naukowcy mają wątpliwości, czy to możliwe (fot. Marilyn Sargent, Multimedia Prod)" /> Wyjaśnia, że dawniej rolę p…

dr-eng-lim-goh-sztuczna-inteligencja-ma-swoje-limity-podstawowym-jest-energia-fot-paco-freire-sopa-images-lightrocket-via-getty-images-82a8b6e.jpg
width: 1024
height: 683

Słońce uratuje klimat? Udało się osiągnąć temperaturę 1000 st. Celsjusza bez spalania kopalin
type: item
date: 2024-05-15T15:00:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: energia
subject: globalne ocieplenie
subject: prąd
subject: słońce
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy uzyskali temperaturę 1000 st. Celsjusza bez użycia ropy naftowej, gazu czy węgla. Prototypowe rozwiązanie wykorzystuje energię słoneczną. Jeśli technologia okaże się skalowalna, może w przyszłości pomóc zmniejszyć zapotrzebowanie na paliwa kopalne w przemyśle.
encoded: W tym artykule: Świat zbudowany na paliwach kopalnych? Paliwa kopalne w produkcji stali Jak wysoką temperaturę można uzyskać ze Słońca? Jakie są rodzaje energii? W pierwszym odruchu to pojęcie kojarzy nam się z elektrycznością. Jednak prąd w gniazdku, czyli energia elektryczna, to tylko jedna z jej form. Inne to energia chemiczna, cieplna czy mechaniczna – i wszystkie one są dla nas równie ważne, co elektryczność. Dlaczego? Dokładną odpowiedź na to pytanie podaje Vaclav Smil, kanadyjski naukowiec, w niedawno wydanej w Polsce książce „Jak naprawdę działa świat”. Smil przypomina w niej, że elektryczność zaspokaja tylko 18 proc. światowego zapotrzebowania na energię. Cała reszta – czyli ponad 80 proc. – to różne rodzaje energii wykorzystywane w przemyśle, wytwarzaniu żywności i transporcie. Fakt ten ma fundamentalne znaczenie, jeśli chcemy racjonalnie podejść do zmniejszenia naszego uzależnienia od paliw kopalnych (a tym samym obniżyć emisje gazów cieplarnianych). By to zrobić, nie wystarczy wyłącznie rozbudowywać odnawialne źródła energii elektrycznej. Konieczne jest również wymyślenie, czym i jak zastąpić kopaliny wszędzie tam, gdzie pojawiają się w produkcji przemysłowej. Świat zbudowany na paliwach kopalnych? Jest to zadanie o gigantycznej skali. Smil wyróżnia cztery podstawowe materiały, bez których nasza cywilizacja nie może się obejść. Są to cement, stal, tworzywa sztuczne i amoniak, podstawa nawozów sztucznych. Bez nich nie będzie silników samochodowych, drapaczy chmur czy pomidorów. „Masowe wytwarzanie ich wszystkich jest silnie zależne od spalania paliw kopalnych. A część z tych paliw stanowi również materiał wsadowy do syntezy amoniaku oraz produkcji tworzyw sztucznych”– pisze Smil (tłum. Dariusz Rossowski). Innymi słowy, nie ma możliwości wytwarzania stali bez węgla, nawozów sztucznych bez gazu ziemnego ani plastiku bez ropy. Efekt? „Globalna produkcja tych czerech niezbędnych materiałów (…) odpowiada za 25 proc. łącznej emisji CO2 ze spalania paliw kopalny…

uratuje-nas-slonce-udalo-sie-wygenerowac-temperature-1000-st-c-bez-spalania-kopalin1-e1047fb.jpg
width: 915
height: 690

Sześć minut „Słońca na Ziemi”. W reaktorze we Francji udało się ustanowić nowy rekord fuzji jądrowej
type: item
date: 2024-05-07T13:43:34.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: energia
subject: energia słoneczna
subject: fizyka
subject: słońce
subject: Wolny czas
description: W reaktorze fuzyjnym WEST udało się utrzymać plazmę w temperaturze 50 mln st. C przez całe sześć minut. To kolejny krok do opanowania fuzji jądrowej. Jeśli nauczymy się kontrolować reakcję syntezy jąder atomowych, uzyskamy niemal nieograniczone źródło czystej energii elektrycznej.
encoded: W tym artykule: Po co nam fuzja jądrowa? Wyzwania fuzji jądrowej Przez WEST do ITER Jak opanować plazmę Od razu trzeba zaznaczyć jedną rzecz. Kolejne rekordy uzyskiwane w różnych reaktorach fuzyjnych nie oznaczają, że energia fuzji będzie dla nas dostępna w najbliższym czasie. Nim opanujemy tę technologię i zbudujemy odpowiednie elektrownie, miną co najmniej dziesięciolecia. Jednak każdy następny eksperyment to krok dalej na tej drodze. O najnowszym sukcesie poinformowali właśnie naukowcy z amerykańskiego ośrodka Princeton Plasma Physics Laboratory (PPPL). Pracowali oni z francuskim tokamakiem WEST, znajdującym się w centrum badawczym Cadarache w Prowansji. Udało im się osiągnąć przełom: utrzymali w urządzeniu plazmę o temperaturze 50 mln st. C przez sześć minut. Oczywiście daleko stąd do ostatecznego celu, czyli utrzymania plazmy w takiej temperaturze godzinami. Jednak i tak osiągnięcie naukowców z PPPL jest rekordem dla tokamaków takich jak WEST. Po co nam fuzja jądrowa? Nasza najbliższa gwiazda – Słońce – stanowi niemal nieograniczone źródło docierającej do nas energii. Swoje moce „energotwórcze” Słońce zawdzięcza zachodzącej w jego wnętrzu fuzji jądrowej. W tym procesie atomy wodoru łączą się w cięższy pierwiastek, hel. Przy okazji wydzielana jest ogromna ilość energii (większa niż w procesie rozpadu jądrowego). O jakich rzędach wielkości mowa? Szacuje się, że kilogram paliwa fuzyjnego (w warunkach ziemskich najczęściej to mieszanka izotopów wodoru – deuteru i trytu) generuje aż 4 mln razy więcej energii niż kilogram paliwa kopalnego. Co ważne, w procesie tym nie są emitowane żadne gazy cieplarniane. Nic dziwnego, iż powszechnie uznaje się fuzję jądrową za potencjalne źródło nieograniczonej czystej energii. Jednak jego opanowanie to ciąg wyzwań. – To, co staramy się osiągnąć, to stworzyć Słońce na Ziemi – mówi „Business Insiderowi” Luis Delgado-Aparicio, szef zaawansowanych projektów w PPPL. – Jednak jest to ekstremalnie, ekstremalnie trudne. Wyzwania fuzji jądr…

szesc-minut-slonca-na-ziemi-w-reaktorze-we-francji-udalo-sie-ustanowic-nowy-rekord-fuzji-jadrowej-c8e56e0.jpg
width: 2880
height: 1873

Rosja i Chiny zamierzają wspólnie wybudować reaktor atomowy na Księżycu. Co na to inne kraje?
type: item
date: 2024-03-13T14:08:08.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: energia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: rosja
description: Powraca temat rosyjsko-chińskiej współpracy na Księżycu. Niedawno rosyjska agencja kosmiczna Roskosmos ogłosiła plany zbudowania na Księżycu zautomatyzowanego reaktora jądrowego. Ma on powstać do 2035 roku. Jego głównym zadaniem ma być zasilanie rosyjsko-chińskiej stacji badawczej na Srebrnym Globie. Ale nie tylko te dwa kraje mają takie plany.
encoded: W tym artykule: Rosyjski reaktor jądrowy na Księżycu Plany budowy rakiet z napędem jądrowym Energia jądrowa w kosmosie NASA też pracuje nad reaktorami Kolejna faza nowego wyścigu księżycowego Co można, a czego nie można w kosmosie? Trzy lata temu Roskosmos oraz Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) ujawniły, że zamierzają zbudować wspólną bazę na Księżycu. Nazwano ją wówczas Międzynarodową Stacją Badań Księżycowych (ILRS). Strony informowały, że stacja będzie otwarta dla wszystkich zainteresowanych krajów i partnerów międzynarodowych. Jednak zapewnienia o wolnym dostępie do stacji budziły wątpliwości. Wraz z agresją Rosji na Ukrainę i zawieszeniem większości międzynarodowej współpracy kosmicznej rosyjskiej agencji, wątpliwości te urosły do przekonania, że buńczuczne zapowiedzi są powrotem do stosunków z okresu zimnej wojny. Szczególnie, że planowana stacja miałaby powstać w okolicach południowego bieguna Księżyca. Czyli w miejscu będącym celem eksploracji związanej z nowym międzynarodowym programem załogowego powrotu na Księżyc – Artemis. Rosyjski reaktor jądrowy na Księżycu Kilka dni temu Roskosmos ogłosił, że podejmie próbę wybudowania obok ILRS reaktora jądrowego. Teoretycznie byłby on w stanie zasilać stację. – Poważnie rozważamy projekt. Chcemy, by gdzieś na przełomie lat 2033–2035 na powierzchni Księżyca stanął blok energetyczny umożliwiający zasilanie stacji badawczej. Zamierzamy tego dokonać wraz z naszymi chińskimi kolegami – powiedział państwowemu rosyjskiemu portalowi informacyjnemu TASS dyrektor generalny Roskosmosu Jurij Borysow. Plany budowy rakiet z napędem jądrowym Borysow dodał, że prace konstrukcyjne na Księżycu miałby być prowadzone bez udziału ludzi. Reaktor, jak i sama baza, miałyby zostać wybudowane przez autonomiczne maszyny. Jego zdaniem odpowiednie rozwiązania technologiczne są już niemal gotowe. Na początku wojny Rosjanie „aresztowali” zachodnie satelity. Teraz chcą je wymienić na swoją rakietę Rosyjska Agencja Kosmiczna Roskosmos i fra…

rosja-i-chiny-zamierzaja-wspolnie-wybudowac-reaktor-atomowy-na-ksiezycu-co-na-to-inne-kraje-ryc-shutterstock-16d5e3c.jpg
width: 1000
height: 562

Polacy zbudowali baterię lodową. Ten wynalazek w ekonomiczny sposób chłodzi i ogrzewa dom
type: item
date: 2024-02-07T09:36:05.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: bateria
subject: energia
description: Czy coś, co jest z założenia zimne, może służyć jako ogrzewanie? Ice Battery System, zaprojektowany przez specjalistów z Wrocławia, może stać się sposobem na magazynowanie energii. Wykorzystując najprostsze i ekologiczne składowe magazynuje energię chłodniczą i cieplną. System zakończył z sukcesem testy wielkoskalowe. Czy wejdzie do masowej produkcji?
encoded: W tym artykule: Zamrozić, by ogrzać Wielki magazyn energii Algorytmy zarządzające energią Stal, woda, tworzywo sztuczne z odzysku i glikol propoylenowy. Na tych czterech składnikach bazuje Ice Battery System, czyli urządzenie pozwalające magazynować energię chłodniczą i cieplną. Zbudowała je polska firma we współpracy z Politechniką Wrocławską. Jak działa ten wynalazek? Zamrozić, by ogrzać – W każdym zasobniku jest rdzeń, a w nim roztwór wodny z rodnikami przyspieszającymi krystalizację – wyjaśnia Michał Wojsa z firmy Wentima oraz Ice Battery System, który odpowiada za optymalizację zużycia i zarządzania energią cieplną i chłodniczą. – Gdy chcemy zmagazynować energię chłodniczą, po prostu zamrażamy rdzenie, wykorzystując do tego glikol. Do tego oczywiście jest potrzebna energia elektryczna, ale rdzenie mogą być zamrażane w nocy, gdy taryfa jest niższa. Energia może pochodzić też bezpośrednio z ogniw fotowoltaicznych – dodaje pomysłodawca. Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? Pierwszą osobą, która zaproponowała budowę orbitujących elektrowni solarnych był sam Isaac Asimov. Ale trzeba było ponad 80 lat, by jego pomysł zaczął zmieniać się w rzeczywistość. N... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcom-udalo-sie-bezprzewodowo-przeslac-na-ziemie-energie-z-kosmosu-czy-powstana-orbitalne-elektrownie-fot-sspp-ef1aab5.jpg" width="938" height="346" alt="Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? (fot. SSPP)" title="Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? (fot. SSPP)" /> Tak pozyskana energia chłodnicza może być wykorzystywana w kolejnych dniach do obniżania temperatury w pomieszczeniach. Ale to nie wszystko. System składa się zarówno z „baterii” chłodzącej, jak i grzewczej. – Gdy wytwarzamy chłód, powstaje potężna ilość ciepła. Zw…

polacy-zbudowali-baterie-lodowa-ten-wynalazek-w-ekonomiczny-sposob-chlodzi-i-ogrzewa-dom-fot-rawlplug-66992b1.jpg
width: 1310
height: 882

Skala Kardaszowa pokazuje stopień zaawansowania cywilizacji. Wciąż jesteśmy na niej bardzo nisko
type: item
date: 2023-12-24T10:29:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: cywilizacja
subject: energia
subject: kosmici
subject: kosmos
subject: Społeczeństwo
subject: wszechświat
description: Istnienie obcych cywilizacji wciąż pozostaje tylko hipotezą, jednak nauka dopuszcza myśl, że być może nie jesteśmy sami we Wszechświecie. Mało tego, naukowcy biorą pod uwagę, że w niezliczonych galaktykach mogą występować istoty, które reprezentują poziom zaawansowania, jaki my hipotetycznie będziemy w stanie osiągnąć dopiero za wiele wieków. Na przestrzeni lat opracowano kilka metod hierarchizowania możliwych pozaziemskich cywilizacji, ale największe uznanie wśród astrofizyków i astronomów zdobyła skala Kardaszowa.
encoded: W tym artykule: Typy cywilizacji, czyli skala Kardaszowa Cywilizacja typu 0 Cywilizacja typu 1 Cywilizacja typu 2 Cywilizacja typu 3 Typy cywilizacji spoza skali Kardaszowa Jaki stopień rozwoju cywilizacji reprezentuje ludzkość? Wizja rozwoju ludzkości Nikołaja Kardaszowa bez wątpienia należy zaliczyć do grona najwybitniejszych astrofizyków. To absolwent Uniwersytetu Moskiewskiego i jeden z prekursorów prowadzonych w ZSRR badań nad życiem pozaziemskim. Był zwolennikiem tezy, według której we Wszechświecie ma istnieć nieskończona liczba cywilizacji. W 1964 roku, niedługo po pierwszej konferencji naukowej poświęconej problematyce SETI, zaproponował hipotetyczny podział wysoko rozwiniętych form życia pozaziemskiego. Autorska klasyfikacja Nikołaja Kardaszowa była wyjątkowo prosta (dokument liczył zaledwie pięć stron), ale przy tym także niezwykle praktyczna. Dzięki temu szybko została uznana na całym świecie. Typy cywilizacji, czyli skala Kardaszowa Jako kryterium klasyfikacyjne, Nikołaj Kardaszow w swojej pracy przyjął ilości generowanej energii. Radziecki naukowiec wyszedł z założenia, że o ile w różnych warunkach rozwoju cywilizacyjnego może pojawić się wiele zmiennych, to wartością stałą, pozwalającą odróżnić cywilizację prymitywną od rozwiniętej, jest zapotrzebowanie na energię. Świat nauki musiał się zgodzić z tym twierdzeniem, bo sama ludzkość stanowi dobitny przykład jego słuszności. Wraz z galopującym postępem cywilizacyjnym, w ciągu ostatnich 50 lat nasze stale rosnące potrzeby energetyczne wymusiły na nas trzykrotne zwiększenie podaży energii i sięganie do nowych jej źródeł. Im większy jest stan wiedzy, tym bardziej zwiększają się potrzeby energetyczne. Im więcej dostępnej energii, tym bardziej zwiększa się dostępność nowych metod badawczych, a rozwój postępuje szybciej. To oczywista zależność, której nie można zaprzeczyć. NASA bierze się na poważnie za poszukiwanie pozaziemskich cywilizacji! Wokół gwiazdy Boyajian dzieje się coś dziwnego. Astronomowie postan…

skala-kardaszowa-naukowe-spojrzenie-na-niezwykle-wymiary-wszechswiata-fot-eso-yuri-beletsky-wikimedia-commons-cc-by-3-0-7bcfa69.jpg
width: 3008
height: 1692

Łowca ciemnej materii gotowy do startu. Niedługo Falcon 9 wyniesie obserwatorium nazwane imieniem Euklidesa
type: item
date: 2023-06-29T09:26:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: energia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: wszechświat
description: W najbliższą sobotę, 1 lipca, ze stanowiska Space Force na Cape Canaveral na Florydzie wystartuje rakieta Falcon 9, na szczycie której umieszczone zostało obserwatorium Euclid. Celem misji jest sporządzenie trójwymiarowej mapy 1,5 miliarda galaktyk odległych nawet o 10 miliardów lat świetlnych od nas.
encoded: W tym artykule: Zagadkowa ciemna materia i energia Jak zobaczyć niewidzialne Lustra z kosmicznej ceramiki Misja Euclid potrwa 6 lat Euclid ma wystartować na szczycie rakiety Falcon 9 SpaceX z Cape Canaveral Space Force Station na Florydzie 1 lipca o godz. 17.11 naszego czasu. Obserwatorium ma badać kosmos w bliskiej podczerwieni, a cel nowej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej jest bardzo ambitny. Euclid będzie mapować geometrię materii we Wszechświecie, głównie w postaci rozkładu galaktyk. Ma to pozwolić dowiedzieć się więcej o składnikach Wszechświata, których nie widzimy – ciemnej energii i ciemnej materii. Zagadkowa ciemna materia i energia Ciemną energią określa się hipotetyczną formę energii, mającą wypełniać całą przestrzeń. Ma ona wywierać tzw. ujemne ciśnienie, przyspieszając tym samym tempo rozszerzania się Wszechświata. Jest to jedno z pojęć wprowadzonych w celu wyjaśnienia przyspieszania ekspansji kosmosu oraz tzw. problemu brakującej masy we Wszechświecie. Natomiast mianem ciemnej materii określa się hipotetyczną materię nieemitującą i nieodbijającą promieniowania elektromagnetycznego. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Według danych zebranych na podstawie obserwacji dużych struktur kosmicznych, ciemna materia stanowi ok. 27 proc. bilansu masy i energii Wszechświata. Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono Badanie światła zakrzywianego przez galaktyki może pomóc rozwiązać jedną z najważniejszych zagadek fizyki. Czyli wyjaśnić, czym jest ciemna materia – podstawowy składnik, z którego zb... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pierscienie-einsteina-odslonia-tajemnice-ciemnej-materii-na-razie-wskazuja-ze-moze-byc-inna-niz-sadzono-fot-esa-hubble-nasa-bf537f9.jpg" width="938" height="380" alt="Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono (Fot. ESA/Hubbl…

lowca-ciemnej-materii-gotowy-do-startu-niedlugo-falcon-9-wyniesie-obserwatorium-nazwane-imieniem-euklidesa-fot-spacex-02b7d64.jpg
width: 3000
height: 2000

Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie?
type: item
date: 2023-06-14T08:33:26.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: energia
subject: energia słoneczna
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: orbita
description: Pierwszą osobą, która zaproponowała budowę orbitujących elektrowni solarnych był sam Isaac Asimov. Ale trzeba było ponad 80 lat, by jego pomysł zaczął zmieniać się w rzeczywistość. Naukowcom z California Institute of Technology właśnie udało się po raz pierwszy przesłać energię z urządzenia na orbicie na powierzchnię planety.
encoded: W tym artykule: Bezprzewodowe przesyłanie energii z kosmosu Cele eksperymentu MAPLE Energia z kosmosu w każdym miejscu na Ziemi Eksperyment nosi nazwę MAPLE (Microwave Array for Power-transfer Low-orbit Experiment). Przeprowadzono go z użyciem wyniesionego w kosmos w styczniu 2023 roku satelity Space Solar Power Demonstrator. – Udało się nam bezprzewodowo przesyłać energię do odbiorników w kosmosie i przekierować ją ponownie na Ziemię – poinformowali naukowcy z Caltechu. Bezprzewodowe przesyłanie energii z kosmosu Prototypowe urządzenie po raz pierwszy udowodniło swoją zdolność do bezprzewodowego przesyłania energii przez przestrzeń kosmiczną i precyzyjnego kierowania wykrywalnej ilości energii w stronę Ziemi. Dowodzi to, że możemy mieć niemal nieograniczone źródła energii w postaci energii pochodzącej bezpośrednio z orbity. Szacuje się, że kosmiczne elektrownie solarne mogą potencjalnie wytwarzać osiem razy więcej energii niż panele słoneczne w dowolnym miejscu na powierzchni globu. – Dzięki przeprowadzonym do tej pory eksperymentom otrzymaliśmy potwierdzenie, że MAPLE może z powodzeniem przesyłać energię do odbiorników w kosmosie – napisał w oświadczeniu dr Ali Hajimiri, dyrektor Space-Based Solar Power Project. – Byliśmy również w stanie zaprogramować sieć tak, aby kierowała pozyskaną energię w stronę Ziemi. Wykryliśmy to tutaj, w Caltechu. View oEmbed on the source website Bezprzewodowy transfer energii został osiągnięty przez MAPLE dzięki zestawowi elastycznych i lekkich nadajników mikrofalowych. Stanowią one jeden z trzech instrumentów przenoszonych przez Space Solar Power Demonstrator (SSPD-1). SSPD-1 został wystrzelony w styczniu 2023 roku w ramach projektu Space Solar Power Project (SSPP). Jego głównym celem jest zbieranie energii słonecznej w kosmosie, a następnie przesyłanie jej na powierzchnię Ziemi. Cele eksperymentu MAPLE MAPLE jest na razie eksperymentem prowadzonym głównie na Ziemi. Jego cel to opracowanie możliwości realnego przesyłania energii z pl…

naukowcom-udalo-sie-bezprzewodowo-przeslac-na-ziemie-energie-z-kosmosu-czy-powstana-orbitalne-elektrownie-fot-sspp-47e631c.jpg
width: 1556
height: 574

Baterie kwantowe będą się błyskawicznie ładować i gromadzić mnóstwo energii. Kiedy mogą powstać?
type: item
date: 2023-03-09T12:29:12.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: bateria
subject: elektryczność
subject: energia
subject: fizyka kwantowa
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: samochody
description: Jak przechować duże ilości energii, nie obciążając środowiska? Rozwiązaniem mogą być innowacyjne baterie kwantowe.
encoded: W tym artykule: Czym są baterie kwantowe? Czy baterie kwantowe mają szanse działać? Kwantowe nanokropki w bateriach Baterie kwantowe to szansa dla motoryzacji Jak szybko będzie ładował się samochód na baterie kwantowe? Baterie kwantowe to jeden z tych konceptów, z którymi wiąże się nadzieje na technologiczną rewolucję. Wykorzystując zjawiska takie jak kwantowe splątanie, naukowcy chcieliby zbudować akumulatory, których możliwości znacznie przewyższyłyby możliwości obecnie istniejących baterii. Czym są baterie kwantowe? W 2012 r. dwóch badaczy – prof. Robert Alicki z Uniwersytetu Gdańskiego i prof. Mark Fannes z Uniwersytetu Leuven – opublikowało pracę dowodzącą, że teoretycznie może istnieć coś takiego jak bateria kwantowa. Bazowałaby ona na przechowujących energię ogniwach kwantowych. Oto lepsza alternatywa dla baterii litowo-jonowych. Naukowcy z Teksasu rozwijają baterie sodowe Baterie sodowe znacznie szybciej się ładują i nie szkodzi im rozładowanie do zera. Czy zrewolucjonizują sposób, w jaki magazynujemy energię? Miałyby one różne stany, reprezentujące wysoki i niski poziom energii. Alicki i Fannes zauważyli, że im więcej splątanych kwantowo ogniw wchodziłoby w skład baterii, tym szybciej przechodziłaby ze stanu niskiej energii do wysokiej. Czyli – tym szybciej by się ładowała. Jednym z mechanizmów, który brany jest pod uwagę przy próbie zbudowania baterii kwantowej jest pochłanianie światła przez materię. To tzw. mechanizm superabsorpcji. Dzięki niemu, co ciekawe, wydajność baterii ma rosnąć wraz ze zwiększaniem się jej rozmiarów. Czy baterie kwantowe mają szanse działać? Dziesięć lat temu cała koncepcja była wyłącznie w sferze rozważań teoretycznych. Alicki i Fannes zaznaczyli, że nie wiadomo jeszcze, z czego można by zbudować kwantową baterię. Ich praca okazała się jednak inspirująca dla całej rzeszy naukowców, którzy zaczęli intensywnie badać zagadnienie kwantowych akumulatorów. Odkrycia szły w dwóch kierunkach. Jednym było dalsze budowanie podstaw teoretyc…

baterie-kwantowe-beda-sie-blyskawicznie-ladowac-i-gromadzic-mnostwo-energii-kiedy-moga-powstac-fot-getty-images-d6a16ff.jpg
width: 2309
height: 1299

Brakujący składnik Wszechświata może powstawać we wnętrzu czarnych dziur. To zaskoczyło fizyków
type: item
date: 2023-02-17T12:24:35.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: czarna dziura
subject: energia
subject: fizyka
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
description: Naukowcy wpadli na zupełnie nowy pomysł wyjaśniający pochodzenie ciemnej energii. Ten najbardziej tajemniczy składnik Wszechświata może powstawać w czarnych dziurach – postuluje międzynarodowy zespół badawczy.
encoded: W tym artykule: Dlaczego Wszechświat powiększa się coraz szybciej? Co kryje się we wnętrzu czarnych dziur? Dlaczego czarne dziury w nieaktywnych galaktykach nadal rosną? Kontrowersyjna teoria dotycząca ciemnej energii Z czego składa się kosmos? Zwykła materia, z której zbudowane jest Słońce, nasza planeta i my sami, stanowi zaledwie 5 proc. Wszechświata. Kolejne 27 proc. przypada na ciemną materię. Ciemna materia to odpowiednik tej zwykłej, który jednak nie emituje, absorbuje ani nie odbija światła. Co z pozostałymi 68 proc.? Tyle przypada na najbardziej tajemniczy składnik kosmosu – ciemną energię. Nie wiadomo w ogóle, czym ona jest. Jednak znamy efekt jej obecności. Gdyby nie ciemna energia, kosmos rozszerzałby się coraz wolniej. Tymczasem jest odwrotnie: od lat 90. poprzedniego wieku wiemy, że ekspansja Wszechświata przyspiesza. Dlaczego Wszechświat powiększa się coraz szybciej? Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź sprowadza się do stwierdzenia, że w kosmosie musi przybywać pewnej hipotetycznej energii. Ponieważ jest jej coraz więcej, jej wpływ działa przeciwnie do grawitacji, przyciągającej do siebie gwiazdy i galaktyki. Czy istnieją ciemne galaktyki? Naukowcy twierdzą, że właśnie odkryli pierwszą z nich Galaktykę, która w ogóle nie emituje światła widzialnego, wypatrzyli astronomowie z Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie. To najprawdopodobniej tzw. ciemna galaktyka karłowata, która składa s... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czy-istnieja-ciemne-galaktyki-naukowcy-twierdza-ze-wlasnie-odkryli-pierwsza-z-nich-fot-getty-images-1a4c8ae.jpg" width="938" height="625" alt="Czy istnieją ciemne galaktyki? Naukowcy twierdzą, że właśnie odkryli pierwszą z nich (fot. Getty Images)" title="Czy istnieją ciemne galaktyki? Naukowcy twierdzą, że właśnie odkryli pierwszą z nich (fot. Getty Images)" /> Matematyczny opis tego tajemniczego czynnika przedstawił już Albert Einstein. W 1917 r. wielki uczony doszedł do wniosku, że w kosmosie mus…

brakujacy-skladnik-wszechswiata-moze-powstawac-we-wnetrzu-czarnych-dziur-to-zaskoczylo-fizykow-fot-tobias-roetsch-future-publishing-via-getty-images-88d8681.jpg
width: 1024
height: 688

Kontrolowana reakcja termojądrowa po raz pierwszy wyprodukowała nadwyżkę energii. Czy to faktycznie przełom?
type: item
date: 2022-12-14T07:36:03.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Dom
subject: eksperyment
subject: energia
subject: fizyka
description: National Ignition Facility (NIF) w USA dokonało czegoś, co do tej pory nikomu się nie udało. Reaktor termojądrowy wyprodukował tam więcej energii, niż zużył. Naukowcy mówią o przełomie.
encoded: W tym artykule: Co to jest reakcja termojądrowa? Jak przeprowadzić reakcję termojądrową na Ziemi? Jak działa NIF? Do energii termojądrowej droga jeszcze daleka Teoretycznie energia termojądrowa to najwspanialsze możliwe źródło czystego prądu. Paliwem są izotopy wodoru, które możemy uzyskać ze zwykłej wody morskiej. Reakcje termojądrowe zachodzą we wnętrzach gwiazd, ale można je przeprowadzać także na Ziemi, co wiadomo od czasu testu pierwszej bomby wodorowej. Największy problem techniczny polega na uzyskaniu większej kontroli nad tym procesem. A także na tym, by reakcja dostarczała więcej energii, niż musieliśmy włożyć w jej zainicjowanie. Coś takiego udało się właśnie fizykom z amerykańskiego National Ignition Facility (NIF), części Lawrence Livermore National Laboratory. 5 grudnia po raz pierwszy reaktor termojądrowy wyprodukował tam nadwyżkę energii. – To wielki przełom. Bardzo ekscytujące osiągnięcie – mówi niezwiązana z zespołem NIF Anne White, fizyczka z Massachusetts Institute of Technology. Czy oznacza to, że wkrótce powstaną pierwsze elektrownie termojądrowe? Co to jest reakcja termojądrowa? Reakcja termojądrowa (zwana inaczej fuzją termonuklearną) polega na łączeniu się lżejszych jąder w cięższe. Wskutek reakcji fuzji termojądrowej np. z wodoru może powstać hel. Jest ona źródłem energii we wnętrzu gwiazd. Opanowanie tej technologii dałoby naszej cywilizacji „czystą” energię na miliony lat. Nieskończona energia! Czym jest reaktor fuzyjny? Gwiazda w sercu maszyny Gigantyczne ilości energii ze szklanki wody? To możliwe, podobnie jak odejście od paliw kopalnych i praktycznie nieskończony zapas mocy. Te marzenia ma pomóc spełnić reaktor fuzyjny. Urządz... Niestety, jądra atomowe nie lubią się łączyć – odpychają je od siebie siły elektrostatyczne. W gwiazdach do reakcji termojądrowej dochodzi dzięki bardzo wysokim ciśnieniu i temperaturze oraz tunelowaniu kwantowemu. To zjawisko umożliwia pokonanie odpychania jąder atomów w temperaturze niższej, niż wynikałoby t…

kontrolowana-reakcja-termojadrowa-po-raz-pierwszy-wyprodukowala-nadwyzke-energii-czy-to-faktycznie-przelom-fot-lawrence-livermore-national-laboratory-c6af44e.jpg
width: 5600
height: 3733

Naukowcy opracowali ultracienkie ogniwa słoneczne. Mogą zmienić każdą powierzchnię w źródło energii
type: item
date: 2022-12-12T13:27:07.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: Edukacja
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: energia słoneczna
subject: Społeczeństwo
description: Inżynierowie z MIT opracowali cienkie jak papier ogniwa słoneczne, które można przymocować praktycznie do każdej stałej powierzchni. Generują aż 18 razy więcej energii na kilogram niż konwencjonalne panele słoneczne.
encoded: W tym artykule: Supernowoczesne i ultralekkie ogniwa, które wytwarzają znacznie więcej energii Ogniwa mogą być wykorzystywane na szeroką skalę Rozwiązanie jest wciąż w fazie testowej Odnawialne źródła energii (OZE) to przyszłość naszej planety. Nie chodzi tu jednak tylko o rozwój technologiczny. Eksperci od lat zwracają uwagę na to, że od zmian w polityce energetycznej zależy to, czy powstrzymamy kryzys klimatyczny i globalne ocieplenie. Celem Unii Europejskiej jest m.in. ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 80–95% do 2050 roku. Jednak żeby to osiągnąć, trzeba zwiększyć nakłady na rozwój OZE. Tutaj z pomocą przychodzą naukowcy. Supernowoczesne i ultralekkie ogniwa, które wytwarzają znacznie więcej energii Inżynierowie z Massachusetts Institute of Technology zaprojektowali niezwykle innowacyjne ogniwa słoneczne. Są cieńsze niż ludzki włos i mogą zmienić każdą stałą powierzchnię w źródło energii. Ogniwa są przyklejone do bardzo mocnej i lekkiej tkaniny, dzięki czemu można je z łatwością przymocować praktycznie wszędzie. Naukowcy twierdzą, że ich wynalazek może się bardzo dobrze sprawdzić w podróży oraz w nagłych wypadkach, w sytuacjach, gdy w okolicy nie ma żadnego źródła zasilania. Powstały panele fotowoltaiczne produkujące energię w nocy. To możliwe dzięki zamianie ciepła w prąd Jak się okazuje, panele fotowoltaiczne mogą działać nie tylko za dnia, ale także w nocy. Ile energii potrafią wytworzyć bez światła słonecznego? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/powstaly-panele-fotowoltaiczne-produkujace-energie-w-nocy-to-mozliwe-dzieki-chlodom-z-kosmosu-74d05ec.jpeg" width="938" height="519" alt="Powstały panele fotowoltaiczne produkujące energie w nocy. To możliwe dzięki chłodom z kosmosu" title="Powstały panele fotowoltaiczne produkujące energie w nocy. To możliwe dzięki chłodom z kosmosu" /> Nowe fotoogniwo jest aż sto razy lżejsze od konwencjonalnych paneli słonecznych. Co więcej, generuje znacznie więcej energii na kil…

ultracienkie-ogniwa-sloneczne-3814237.jpg
width: 900
height: 600

Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę
type: item
date: 2022-09-15T09:02:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: energia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: minerały
subject: misja
subject: stacja kosmiczna
description: Chińska zrobotyzowana misja księżycowa Chang'E-5 odkryła na powierzchni Księżyca nie tylko wodę. W przewiezionych na Ziemię próbkach naukowcy znaleźli nowy, nieznany dotąd minerał. To przezroczysty kryształ, który nazwano changesite-(Y). Pierwsze od 1976 sprowadzone na Ziemię próbki księżycowego regolitu pozwoliły też uzyskać ważne dane dotyczące obiecującego potencjalnego paliwa termojądrowego – helu-3.
encoded: W tym artykule: Nowy minerał odkryty na Księżycu Księżyc może być źródłem paliwa termojądrowego Chiny zapowiadają nowe, ambitne misje księżycowe Chińczycy zaczynają dominować w wyścigu kosmicznym Chińczycy są trzecim narodem, który dokonał odkryć geologicznych na Księżycu. Według chińskiej agencji prasowej Xinhua, nowy minerał changesite-(Y) jest rodzajem bezbarwnego przezroczystego kryształu kolumnowego. Został odkryty na podstawie analizy księżycowych cząstek bazaltu, której dokonał zespół badawczy z Beijing Research Institute of Uranium Geology. Nowy minerał odkryty na Księżycu Przeanalizowana próbka – i potwierdzona przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne jako nowy minerał – została znaleziona wśród 1731 g księżycowego regolitu. Próbkę tę przywiózł na Ziemię statek misji Chang’E 5 w 2020 r. Były to też pierwsze próbki księżycowego gruntu, jakie trafiły na Ziemię po roku 1976, czyli od czasu radzieckiej misji Łuna 24. Nowy minerał changesite-(Y) otrzymał nazwę na cześć mitologicznej chińskiej bogini Księżyca. Jest minerałem fosforanowym i tzw. kryształem kolumnowym. Odnaleziona przez badaczy cząstka jest monokrystaliczna i ma promień około 10 mikronów. Księżyc może być źródłem paliwa termojądrowego Próbki pobrane przez robotyczną misję Chang’E 5 przyniosły też pewne obiecujące dane na temat zawartości rzadkiego i cennego helu-3 w regolicie księżycowym. Hel-3 jest uważany za potencjalne paliwo do fuzji jądrowej. Niestety, na Ziemi jest go bardzo niewiele. Temperatura na Księżycu: czy jest zabójcza dla człowieka? Dlaczego astronauci muszą mieć kombinezony? Okazuje się, że temperatura na Księżycu osiąga jeszcze większe wahania dobowe, niż wcześniej sądzono. W ciągu księżycowego dnia, panuje tam ekstremalny upał, a w nocy – niewiarygodny... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/temperatura-na-ksiezycu-czy-jest-zabojcza-dla-czlowieka-dlaczego-astronauci-musza-miec-kombinezony-fot-heritage-space-heritage-images-getty-i…

chinczycy-znalezli-na-ksiezycu-nowy-mineral-i-zdobyli-wazne-informacje-o-paliwie-jadrowym-planuja-ksiezycowa-ofensywe-fot-beijing-research-institute-of-uranium-geology-23e7f0f.jpg
width: 1200
height: 675

Jak chronić przyrodę na co dzień? Oto kilka sposobów
type: item
date: 2022-08-26T08:26:02.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: energia
subject: energia słoneczna
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona środowiska
subject: odpady
subject: przyroda
subject: Społeczeństwo
description: Jest wiele sposobów, by włączyć się w ochronę zwierząt i ich środowiska naturalnego. Podpowiadamy, jak chronić przyrodę.
encoded: W tym artykule: Jak chronić przyrodę? Po pierwsze – nie szkodzić Oszczędzaj energię i surowce Przejdź na energię odnawialną Dbaj o bioróżnorodność Przekaż 1% podatku Adoptuj zwierzę Weź ślub z akcentem eko Zostań wolontariuszem Jest wiele sposobów, by włączyć się w ochronę zwierząt czy ich środowiska naturalnego. Od codziennych dobrych przyzwyczajeń, po aktywne działania na rzecz organizacji pozarządowych. Podpowiadamy, jak chronić przyrodę – nawet nie wychodząc z domu. Pomaganie jest fajne! Jak chronić przyrodę? Po pierwsze – nie szkodzić Co to jest ekologia i czym się zajmuje? To rozbudowana dziedzina nauki. Ekologia zajmuje się opisywaniem zależności, które występują między poszczególnymi gatunkami organizmów żywych a ich środowiskiem bytowym. W zakresie tej dziedziny leży także badanie zjawisk, które zachodzą pomiędzy poszczególnymi organizmami żywymi. Dla każdego z nas ważne są natomiast działania ekologiczne. Dzięki nim możemy zminimalizować nasz negatywny wpływ na środowisko naturalne. Na pierwszym miejscu powinna się znaleźć zasada znana z medycyny. Przede wszystkim nie szkodzić. Ekologiczny dom – co zrobić, aby twój dom był bardziej ekologiczny? Na ekologiczny charakter domu wpływają decyzje, które podejmują jego mieszkańcy, ich nawyki i przyzwyczajenia. Jaki powinien być ekologiczny dom? Poniżej odpowiadamy na to pytanie. Chodzi o przestrzeganie przepisów prawa dotyczących przyrody. Nie powinniśmy jej zaśmiecać, palić ognisk w miejscach do tego nie przeznaczonych, straszyć lub zabijać zwierząt objętych ochroną. To ostatnie dotyczy też naszych ulubieńców. Nie spuszczajmy psów ze smyczy w lasach. Kotów zaś w ogóle nie powinniśmy wypuszczać z domu bez nadzoru. Oszczędzaj energię i surowce Nasza cywilizacja niszczy środowisko wskutek nieprzemyślanej konsumpcji. Kupujemy i wyrzucamy za dużo, nie zawsze z faktycznej potrzeby. Tymczasem produkcja każdego przedmiotu oznacza zużycie zasobów naturalnych i energii oraz emisję zanieczyszczeń. Warto więc ograniczyć kon…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bf0a30c9d48ed21440c49c09488c9d5b4fd1d42c-a776061.jpeg
width: 1000
height: 667

Rośliny energetyczne – czym jest ta alternatywa dla produkcji roślinnej?
type: item
date: 2022-08-14T07:00:00.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: ekologia
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: zrównoważony rozwój
description: Poza naturalną energią słoneczną, wodną i wiatrową, jedną z opcji są rośliny energetyczne. Co kryje się pod tym pojęciem? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym są rośliny energetyczne? Rodzaje roślin energetycznych Uprawy energetyczne Rośliny energetyczne w Polsce Zmiany klimatyczne postępują na naszych oczach, tymczasem zapotrzebowanie energetyczne nie maleje. Konieczność zintensyfikowania działań, zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego, pociągnęła za sobą poszukiwania nowych źródeł energii. Takich, które są odnawialne, ekologiczne i nie zwiększają emisji CO2. Każda roślina, którą można wysuszyć i spalić, jest w stanie uwolnić energię. Istnieją jednak gatunki sprawdzające się lepiej w roli paliwa niż inne. Właśnie takie rośliny określa się mianem energetycznych. Celem ich uprawy i przetwarzania jest przynajmniej częściowe zastąpienie paliw płynnych i stałych ich bardziej ekologicznymi odpowiednikami w postaci biopaliw i biomasy. Takie działanie służy redukcji emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, przede wszystkim dwutlenku węgla. Czym są rośliny energetyczne? Mówiąc o roślinach energetycznych, na myśli trzeba mieć rośliny uprawiane w celu uzyskania biomasy. Ta ma być przeznaczona do produkcji paliwa ciekłego, biogazu, paliwa stałego (pelletu lub brykietu), energii elektrycznej i cieplnej. Żeby dana roślina mogła być określana mianem energetycznej, musi spełniać ściśle określone kryteria: jej wartość opałowa musi zamykać się w przedziale od 15 do 19 MJ/kg, zawartość siarki nie może przekroczyć 1 proc., wilgotność musi być niższa niż 10 proc., zawartość popiołu nie może przekraczać 1,5 proc., musi dawać obfite plony, które nadają się do spalenia, musi charakteryzować się szybkim tempem i krótkim okresem wzrostu, nie może przedstawiać dużych wymagań względem podłoża, na którym rośnie, musi wykazywać odporność na choroby, czynniki atmosferyczne i zjawiska fizyczne, koszt uprawy i produkcji roślinnej musi kształtować się na niskim poziomie, żeby uzyskiwanie energii z biomasy było opłacalne. Powyższe wymogi określają parametry jakościowe i warunki uprawy roślin energetycznych i w ten spos…

rosliny-energetyczne-czym-jest-ta-alternatywa-dla-produkcji-roslinnej-fot-getty-images-e6c1e9d.jpeg
width: 2120
height: 1415

Ekologiczny dom – co zrobić, aby twój dom był bardziej ekologiczny?
type: item
date: 2022-08-07T18:00:00.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: domy
subject: ekologia
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: energia słoneczna
subject: zrównoważony rozwój
description: Na ekologiczny charakter domu wpływają decyzje, które podejmują jego mieszkańcy, ich nawyki i przyzwyczajenia. Jaki powinien być ekologiczny dom? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Czym jest ekologiczny dom? Jak być ekologicznym w domu? Ekologiczne ocieplenie domu Ekologiczne drzwi i okna Ekologiczne instalacje w domu Ekologiczne sprzątanie domu Ekologiczny dom ma swoją ścisłą definicję, jednak na ten temat warto spojrzeć z nieco szerszej perspektywy niż tylko przez pryzmat projektu architektonicznego. Należy bowiem zdać sobie sprawę z faktu, że o tym, jak bardzo ekologiczny jest budynek, w którym mieszkamy, decydują nie tylko materiały budowlane, jego usytuowanie czy instalacje, w które jest wyposażony. „Lepiej późno niż wcale” – to powiedzenie jest używane w odniesieniu do wielu kwestii i sytuacji, ale w kontekście ekologicznych działań, wypada raczej powiedzieć: „szkoda, że tak późno”. Niestety, styl życia rozwijającego się społeczeństwa wywarł silny wpływ na kondycję środowiska naturalnego. Na naszych oczach zachodzą krytyczne zmiany, które mogą doprowadzić do katastrofy ekologicznej na globalną skalę. Część z nich można zatrzymać, a nawet odwrócić, jednak wymaga to wspólnego wysiłku. W kwestii ekologii liczą się wszystkie działania, nawet te, które w skali globalnej wydają się być bez znaczenia. Im szybciej uświadomimy sobie, że ekologia przestała być modą, a stała się koniecznością, tym lepiej dla naszej planety i dla nas samych. Właśnie dlatego, już dziś warto uczynić swój dom bardziej „zielonym”. Czym jest ekologiczny dom? Gdy mówisz „gospodarstwa ekologiczne”, czy masz na myśli zrównoważoną produkcję rolną? Należy zdać sobie sprawę z tego, że określenie „ekologiczne” może (a nawet powinno) być stosowane także w odniesieniu do gospodarstwa domowego. Działania przyjazne środowisku warto wdrożyć już na etapie podejmowania decyzji na temat budowy nowego domu. Od pszczół po nosorożce. Dlaczego warto wspierać organizacje ekologiczne w Polsce i na świecie? Organizacje ekologiczne od wielu lat działają na rzecz ochrony środowiska. Na całym świecie ~ w tym również w Polsce – funkcjonuje wiele ruchów ekologicznych, których zadan…

ekologiczny-dom-co-zrobic-aby-twoj-dom-byl-bardziej-ekologiczny-fot-getty-images-b6d0e47.jpeg
width: 2111
height: 1420

Jak oszczędzać prąd w domu? 8 złotych rad dotyczących oszczędności oraz troski o planetę
type: item
date: 2022-07-24T09:58:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: domy
subject: ekologia
subject: elektryczność
subject: energia
subject: oszczędność
subject: prąd
description: Koszty utrzymania domu lub mieszkania mogą przyprawić o zawrót głowy. Jak oszczędzać prąd? Poniżej wymieniamy 8 niezawodnych sposobów.
encoded: W tym artykule: Nie bój się inwestycji, które pozwolą ci zaoszczędzić Jak oszczędzać prąd? Gotuj z głową Pierz i zmywaj z głową Ogranicz do zera niepotrzebne zużycie prądu Zaplanuj prasowanie Zmień ustawienie lodówki Mądrze korzystaj z lodówki Korzystaj z czujników ruchu Istotną część comiesięcznych wydatków stanowi suma widniejąca na rachunku za energię elektryczną. Niestety, prąd drożeje i nie możemy nic na to poradzić. Możemy jednak zmniejszyć jego zużycie i w ten sposób zaoszczędzić całkiem pokaźną kwotę. Przy okazji pomożemy naszej planecie, na którą zużycie prądu pochodzącego z paliw kopalnych wpływa w jeszcze większym stopniu niż na zawartość naszych portfeli. Podwyżki cen energii elektrycznej sprawiają, że coraz więcej osób szuka sposobów na ograniczenie zużycia prądu. Kwota widniejąca na rachunku to solidna motywacja do oszczędzania, warto jednak pamiętać, że zmniejszenie zużycia nie powinno wynikać wyłącznie z troski o domowy budżet. Wszyscy jesteśmy świadkami zmian klimatycznych, które postępują w zastraszającym tempie. To ostatnia chwila, by powstrzymać degradację środowiska, ale do tego potrzeba wspólnego wysiłku. Chcąc oszczędzić energię elektryczną, będziemy musieli pogodzić się z pewnymi niedogodnościami, które będą wynikały z konieczności zmiany swoich nawyków, jednak z czasem wszystko to stanie się dla nas proste i oczywiste. Nie bój się inwestycji, które pozwolą ci zaoszczędzić Jak oszczędzać prąd? Każdy z nas ma w domu masę jego odbiorników. Jedne zużywają niewiele energii, inne znacznie więcej. Te, które są największymi „konsumentami” prądu, warto wymienić na energooszczędne odpowiedniki. Oczywiście, będzie się to wiązać ze sporymi wydatkami, ale modernizację domowego sprzętu można przecież przeprowadzać stopniowo. Powstały panele fotowoltaiczne produkujące energię w nocy. To możliwe dzięki zamianie ciepła w prąd Jak się okazuje, panele fotowoltaiczne mogą działać nie tylko za dnia, ale także w nocy. Ile energii potrafią wytworzyć bez światła sł…

jak-oszczedzac-prad-w-domu-8-zlotych-rad-na-oszczednosci-oraz-troske-o-planete-fot-getty-images-03d4c82.jpeg
width: 2121
height: 1414