National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-02T08:26:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ptaki też potrzebują czułości. Delikatny dotyk sprawia, że kurczęta są szczęśliwsze
items: Mechanizm w mózgu sabotuje twoje cele. Psycholog wyjaśnia, dlaczego odkładasz wszystko na później
items: Po co flirtujemy i kto robi to najczęściej? Badacze pochylili się nad osobowością „flirciarzy”
items: Dlaczego niektóre budynki wydają się nawiedzone? To nie duchy: to mózg nas straszy
items: Jak pozbyć się gniewu? Naukowcy proponują prosty i tani sposób. Trzeba tylko podrzeć kartkę papieru
items: Poważna zmiana w tekstach piosenek na przestrzeni ostatnich 40 lat. Co się wydarzyło?
items: Niektórzy ludzie mają szczególnie silny wpływ na nasz mózg. Zostawiają w nim ślad chemiczny
items: Psy płaczą z emocji, gdy widzą swojego opiekuna po dłuższej przerwie? Kontrowersyjne badanie
items: Czy owady odczuwają ból tak jak ludzie? Jest na to coraz więcej dowodów
items: Zespół Otella. Jak sobie radzą chorzy z zazdrości
items: Psy nie okazują wszystkich emocji, co nie oznacza, że ich nie czują. Jak zrozumieć emocje zwierząt?
items: Wrażliwość i empatię mamy zapisane w genach. To udowodnione
items: Tych 16 emocji okazujemy tak samo na całym świecie. Udowadnia to interaktywna mapa
items: Persy i koty himalajskie nie potrafią okazywać bólu. Zastygły w jednym grymasie
items: Twoja umiejętność czytania psich emocji mówi o tym, skąd pochodzisz
items: Od skrajnych altruistów po psychopatów. Jak empatia warunkuje nasze życie
items: Na zagniewane twarze patrzą lewym okiem. Konie rozpoznają nasze emocje
items: Czy dziki człowiek odczuwa wstyd?
items: Ludzie w akcji
items: 5/2007

Ptaki też potrzebują czułości. Delikatny dotyk sprawia, że kurczęta są szczęśliwsze
type: item
date: 2026-04-02T08:25:31.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: emocje
subject: psychologia zwierząt
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: O kurczakach myślimy zwykle – niestety – jako o zwierzętach hodowlanych. Traktujemy je w kategoriach rosołowych, a zapominamy o bogatym świecie emocjonalnym ptaków. Brzmi to egzotycznie? Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu w Bristolu rzucają nowe światło na potrzeby najmłodszych mieszkańców kurników i okazuje się, że kurczaki – tak jak psy i koty – czerpią realne korzyści z delikatnego ludzkiego dotyku. Bardzo go potrzebują.
encoded: Naukowcy z Bristol Veterinary School opublikowali w czasopiśmie „Animal Welfare” wyniki eksperymentu, który może zmienić sposób traktowania przez nas drobiu. Badanie wykazało, że czułe interakcje z człowiekiem nie tylko redukują u piskląt lęk, ale przede wszystkim wywołują u nich nowe, pozytywne emocje. To kluczowe odkrycie dla poprawy dobrostanu zwierząt gospodarskich już na najwcześniejszym etapie ich życia. Jak zmierzyć radość kurczaka? Aby sprawdzić, czy ptaki faktycznie lubią kontakt z ludźmi, badacze wykorzystali test „uwarunkowanej preferencji miejsca” (CPP). Metoda ta opiera się na prostym założeniu: zwierzęta instynktownie wracają tam, gdzie czuły się dobrze. W badaniu wzięło udział 20 kurcząt niosek, które testowano w specjalnie przygotowanych pokojach. W pokoju A (interaktywnym) kurczęta doświadczały delikatnego głaskania, powolnych ruchów dłoni i cichego, łagodnego przemawiania ze strony człowieka. W pokoju B (neutralnym) człowiek był obecny, ale pozostawał całkowicie nieruchomy i milczący. Po serii sesji treningowych pisklęta mogły swobodnie wybierać, w którym miejscu chcą przebywać. Wynik był jednoznaczny: kurczęta konsekwentnie wybierały komorę, w której wcześniej doświadczyły czułości. Nie tylko brak strachu, ale realna przyjemność Najważniejszym wnioskiem z badania jest fakt, że pisklęta nie wykazywały unikania wobec neutralnego opiekuna. Oznacza to, że ich zachowanie nie było podyktowane ucieczką przed stresem, lecz aktywnym poszukiwaniem pozytywnego bodźca. – Odkryliśmy, ze delikatny kontakt może wyzwalać u młodych kurcząt pozytywne stany afektywne – tłumaczy dr Ben Lecorps, główny autor badania. – Spokojna interakcja ma potencjał przekształcenia relacji człowiek-zwierzę z opartej na lęku w pozytywną. Dlaczego powinno nam zależeć na dobrostanie kurczaków? Pierwszym argumentem jest oczywiście kontekst humanitarny. Zwierzęta hodowlane także zasługują na godne życie. Są jednak także aspekty bardziej pragmatyczne. Wczesne doświadczenia kurcząt mają ko…

GettyImages-1325977361-60ba3fd.jpg
width: 6720
height: 4480

Mechanizm w mózgu sabotuje twoje cele. Psycholog wyjaśnia, dlaczego odkładasz wszystko na później
type: item
date: 2026-02-07T09:42:56.000Z
creator: Erica Sweeney
subject: Nauka
subject: emocje
subject: mózg
subject: nauka
subject: psychologia
subject: stres
description: Co się dzieje w mózgu, gdy prokrastynujemy? Badania pokazują, że odkładanie ważnych zadań rzadko wynika z braku silnej woli. Częściej jest efektem tego, jak mózg przetwarza stres, zagrożenie i emocje związane z oceną lub porażką.
encoded: Spis treści: Czym jest autosabotaż? Dlaczego sami się sabotujemy? Czy można nauczyć się nie odkładać? Badania pokazują, że odkładanie ważnych zadań często wynika z tego, jak mózg przetwarza stres i poczucie zagrożenia. Nie chodzi więc wyłącznie o kiepskie zarządzanie czasem ani o brak dyscypliny. Termin od tygodni widnieje w kalendarzu. A jednak w noc przed deadline'em praca wciąż nie jest skończona. Być może źle oszacowałeś czas potrzebny na wykonanie zadania. Może zbyt długo zastanawiałeś się, jak zrobić to perfekcyjnie. Albo martwiłeś się oceną. Jeśli ten scenariusz brzmi znajomo, możesz doświadczać formy autosabotażu. To wzorzec tego, co robimy sami sobie, często nieświadomie, co potrafi wykoleić życie i cele – mówi psycholog kliniczny Charlie Heriot-Maitland. Zamiast traktować to jako porażkę motywacji czy dyscypliny, warto spojrzeć na autosabotaż jak na efekt tego, jak mózg reaguje na postrzegane zagrożenia. Heriot-Maitland twierdzi, że może on wynikać z ewolucyjnych mechanizmów przetrwania. Reakcję tę mogą dodatkowo wzmacniać trauma, lęk i wyuczone schematy. Efektem bywa cicha pętla zachowań. Te, które w danej chwili przynoszą poczucie ochrony – zwlekanie, unikanie, samokrytyka – potrafią blokować realizację celów, na których najbardziej nam zależy. I często dzieje się to bez pełnej świadomości. – Wiele z tych cykli lęku sprawia, że ludzie tkwią w miejscu, a czasem wręcz się cofają – dodaje Heriot-Maitland. Naukowcy podkreślają, że zrozumienie źródeł autosabotażu to pierwszy krok do przerwania tego mechanizmu. Oto co wiadomo o przyczynach takiego działania mózgu – i co może pomóc zmienić ten wzorzec. Czym jest autosabotaż? Autosabotaż to myśli i emocje, które podkopują twoje długofalowe cele – mówi Tim Pychyl, psycholog badający prokrastynację i autor książki Solving the Procrastination Puzzle. Badacze zauważają, że większość osób doświadcza autosabotażu od czasu do czasu. Dla jednych jest to epizod, dla innych – uporczywy schemat dezorganizujący codzienne fu…

prokrastynacja-GettyImages-1191440458-099965c.jpg
width: 6432
height: 4288

Po co flirtujemy i kto robi to najczęściej? Badacze pochylili się nad osobowością „flirciarzy”
type: item
date: 2026-01-17T09:45:36.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: emocje
subject: flirt
subject: ludzie
subject: miłość
description: Nowe badanie pokazuje, że flirt to nie tylko niewinna zabawa przy barze (lub w pracy). Osoby o cechach osobowości z tzw. mrocznej triady wykorzystują go do osiągania korzyści, a kobiety są w tym bardziej skuteczne niż mężczyźni.
encoded: Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetów w Alabamie i Connecticut rzuca światło na to, jak cechy osobowości wpływają na sposób flirtowania. W eksperymencie wzięło udział 955 uczestników, a ich spostrzeżenia zostały zweryfikowane opiniami niemal 2000 znających ich informatorów. Kto flirtuje? Flirt funkcjonuje w niemal wszystkich kulturach świata. Jego mechanizmy są jednak różne: jednym służy jako narzędzie do poszukiwania autentycznych relacji, a innym jako taktyczny sposób na osiągnięcie określonych celów. Okazuje się, że ludzie o poszczególnych cechach osobowości postrzegają flirt w określony sposób. Ciemna triada i instrumentalne podejście do flirtu Badania naukowców wykazały, że osoby prezentujące cechy tzw. ciemnej triady osobowości – która obejmuje narcyzm, makiawelizm oraz psychopatię – chętniej wykorzystują flirt jako narzędzie do osiągania osobistych korzyści. Może to być awans w pracy, zdobycie bezpośrednich gratyfikacji materialnych (np. darmowych drinków) czy uzyskanie wpływu społecznego. Tego typu instrumentalne podejście do flirtu jest szczególnie widoczne w sytuacjach, gdzie gra toczy się o konkretne profity. Wyjątkiem są osoby o wysokim poziomie narcyzmu, które mogą flirtować głównie z potrzeby bycia w centrum uwagi. W ich przypadku flirt staje się raczej sposobem na potwierdzenie własnej atrakcyjności. Warto zauważyć, że tego typu zachowania są częściej zauważalne u osób pewnych siebie, przebojowych i otwartych na ryzyko. Jasne cechy osobowości – autentyczność ponad korzyści Nietrudno się w takim razie domyślić, że osoby, które wykazują jasne cechy osobowości, takie jak wysoki poziom humanizmu, empatii czy wiary w ludzi, rzadziej traktują flirt instrumentalnie. Dla nich główną motywacją jest autentyczne nawiązywanie relacji romantycznej czy budowanie zaufania. Tacy ludzie doceniają szczerość, otwartość i bezinteresowność w kontaktach z innymi, co sprawia, że ich flirt ma często subtelniejszy charakter i służy głębszemu poznaniu drugiej …

GettyImages-AU1537-009-a429554.jpg
width: 4798
height: 3602

Dlaczego niektóre budynki wydają się nawiedzone? To nie duchy: to mózg nas straszy
type: item
date: 2025-10-30T12:50:59.000Z
creator: Vivian Chung
subject: Historia
subject: architektura
subject: budynki
subject: duchy
subject: emocje
subject: mózg
description: Niektóre przestrzenie – mimo braku duchów – wywołują irracjonalny niepokój. Naukowcy tłumaczą, że to nie magia, lecz mechanizmy działania ludzkiego mózgu. Poznaj tajemnice architektury, która wytrąca nas z równowagi.
encoded: Spis treści: Jak mózg bada przestrzeń? Skąd bierze się niepokój w opuszczonych budynkach? Gdy dezorientacja uruchamia lęk Dlaczego mózg „błądzi” w takich miejscach? Instynkty pierwotne w nowoczesnych przestrzeniach Zwykle myślimy o domach i hotelach jako o miejscach bezpiecznych i przewidywalnych. Wystarczy jednak wejść w ciemny korytarz, a tętno przyspiesza, zanim zdążymy to sobie uświadomić. Naukowcy twierdzą, że te odczucia to nie zabobon, ale mózg błędnie odczytujący otoczenie. Eksperci pokazują, jak architektura – za sprawą ścian, światła i dźwięku – potrafi zmylić zmysły i zamienić znane miejsca w coś niepokojąco obcego. Jak mózg bada przestrzeń? Gdy wchodzimy do nowego miejsca, zmienia się powietrze i światło. Na moment ciało zastyga – to chwila, gdy przekraczamy próg budynku, którego nie znamy. Tak się dzieje, ponieważ mózg niemal natychmiast zaczyna budować wewnętrzną mapę przestrzeni – wyjaśnia Lisa Giocomo, profesor neurobiologii na Stanford University School of Medicine. Pomagają w tym ściany, narożniki i wyraziste punkty orientacyjne. Gdy taka mapa już powstanie, mózg nakłada na nią znaczenia zaczerpnięte z pamięci i doświadczenia. Rozpoznajemy budynek jako restaurację, więc oczekujemy, gdzie zamówić lub odebrać jedzenie. Ta mapa służy mózgowi nie tylko do ustalenia, gdzie jesteśmy teraz, ale też dokąd możemy pójść w tej przestrzeni w przyszłości – dodaje Giocomo. To nieustanne przewidywanie tego, co dalej (zwane przetwarzaniem predykcyjnym), daje nam poczucie bezpieczeństwa. Gdy jednak przestrzeń łamie te oczekiwania, system się zacina. A nasze poczucie bezpieczeństwa słabnie. Skąd bierze się niepokój w opuszczonych budynkach? – Mózg jest wyczulony na ślady rozkładu. W starych hotelach, dworach czy opuszczonych salach subtelne bodźce – zapach stęchlizny, pleśni i kurzu – sygnalizują biologiczny rozpad. Podpowiadają, że przestrzeń nie nadaje się do zamieszkania – mówi Beth Tauke z University at Buffalo, badaczka percepcji przestrzeni. Dołóżmy echo krokó…

GettyImages-136199212-2ee5858.jpg
width: 5184
height: 3456

Jak pozbyć się gniewu? Naukowcy proponują prosty i tani sposób. Trzeba tylko podrzeć kartkę papieru
type: item
date: 2024-04-10T13:44:04.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: eksperyment
subject: emocje
subject: psychologia
subject: Wolny czas
description: Przepełniają cię negatywne emocje? Spisz swoje myśli na kartce papieru. Następnie zgnieć ją i wyrzuć do kosza. Albo po prostu podrzyj na kawałki. Zdaniem badaczy to pomoże pozbyć się gniewu.
encoded: W tym artykule: Jak się pozbyć gniewu Nowe doświadczenia Zapisz i zniszcz Zgodnie z tradycją Gniew zastanawiał ludzi od dawien dawna. Starożytny stoik Lucjusz Seneka poświęcił mu cały traktat zatytułowany „De ira”, czyli „O gniewie”. Analizował w nim przyczyny tego gwałtownego uczucia. A także skutki, jakie wywiera na ludzi i ich postępowanie. Jak łatwo się domyślić, Seneka nie widział w gniewie niczego dobrego. Jego zdaniem to uczucie nie przydaje się nawet żołnierzom na polu bitwy. Według filozofa najlepiej w ogóle nie popadać w gniew i – o ile to możliwe – zwalczać go w zarodku. Kiedy zaś już szalejemy z gniewu, najskuteczniejszą strategią jest go przeczekać. Łatwiej powiedzieć niż zrobić. Na szczęście współcześni naukowcy mają dla nas znacznie bardziej praktyczne rady niż ćwiczenie opanowania. A nawet niż wyładowanie emocji na siłowni albo w czasie joggingu. Zdaniem japońskich badaczy do pozbycia się gniewu wystarczy kartka papieru. Jak się pozbyć gniewu Co należy z nią zrobić? Najpierw opisać, co nam leży na duszy. Czyli, co wywołało lub wywołuje nasz gniew. Następnie kartkę trzeba zmieść i wyrzucić albo podrzeć. To wszystko. – Spodziewaliśmy się, że ta metoda pozwoli w pewnym stopniu stłumić gniew – mówi „Guardianowi” Nobuyuki Kawai z Nagoya University. – Jednak zaskoczyło nas, że po zastosowaniu tego sposobu gniew został wyeliminowany niemal całkowicie – dodaje badacz. Nobuyuki Kawai jest głównym autorem pracy o nowym sposobie pozbywania się gniewu opublikowanej w „Scientific Reports”. Nowe doświadczenia Jak japońscy naukowcy odkryli zbawienną moc rwania kartek? Najpierw przeprowadzili doświadczenia, w których wzięło udział 50 osób. Zostały one poproszone o przedstawienie pisemnej opinii na ważny społecznie temat: np. palenia papierosów w miejscach publicznych. Prace te zostały następnie ocenione, a oceny – celowo zaniżone. Po otrzymaniu z powrotem swoich rozprawek autorzy zobaczyli, że ich inteligencja, logika czy racjonalność zostały skrytykowane. I to nie …

jak-pozbyc-sie-gniewu-naukowcy-proponuja-prosty-i-tani-sposob-trzeba-tylko-podrzec-kartke-papieru-76c3d09.jpg
width: 1000
height: 666

Poważna zmiana w tekstach piosenek na przestrzeni ostatnich 40 lat. Co się wydarzyło?
type: item
date: 2024-03-28T16:00:43.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: emocje
subject: muzyka
subject: Wolny czas
description: Teksty anglojęzycznych piosenek stały się prostsze i bardziej powtarzalne w ciągu ostatnich 40 lat. Zmniejszyło się też urozmaicenie słownictwa. Tak wynika z analizy 12 tysięcy piosenek nagrywanych w latach 1980–2020.
encoded: W tym artykule: Teksty piosenek pod lupą naukowców Teksty piosenek są coraz prostsze Piosenki pełne emocji Przyszłość analiz tekstów może pomóc w ulepszeniu streamingu Muzyka towarzyszy człowiekowi od zarania. Archeolodzy odkopują coraz to nowe dowody przesuwające ten moment w coraz głębsze pradzieje. Okazuje się, że instrumenty muzyczne wykonywał już krewny człowieka współczesnego, neandertalczyk. Teksty piosenek pod lupą naukowców Również dzisiaj nie wyobrażamy sobie życia bez muzyki i śpiewu. Towarzyszą nam na co dzień i w czasie ważnych uroczystości, od pogrzebów po wesela. Grupa badaczy z Niemiec (w tym z Norymbergii) i Austrii postanowiła sprawdzić, jak zmieniały się teksty anglojęzycznych piosenek na przestrzeni ostatnich 40 lat. Pod lupę wzięto 12 000 piosenek rapowych, country, popowych, R&B i rockowych (po 2400 piosenek na gatunek) wydanych w latach 1980-2020. Eksperci podzielili się wnioskami w najnowszym wydaniu czasopisma naukowego „Scientific Reports”. Odkrycia te zapewniają dalszy wgląd w ewolucję muzyki w ciągu ostatnich 40 lat. Teksty piosenek są coraz prostsze Co wykazały analizy? Autorzy badania stwierdzili, że teksty piosenek stały się z czasem prostsze i łatwiejsze do zrozumienia. Urozmaicenie słów używanych w piosenkach również uległo zmniejszeniu. Dotyczy to szczególnie utworów rapowych i rockowych. Inna ciekawa obserwacja dotyczy rapu. Naukowcy zauważyli, że liczba słów składających się z trzech lub więcej sylab wzrosła w piosenkach nagrywanych w tym stylu od 1980 roku. Mimo że słowa są dłuższe, to ogólny wzrost powtarzalności słów w wielu gatunkach doprowadził do ogólnego uproszczenia tekstów. Piosenki pełne emocji Zdaniem naukowców trend w kierunku prostszych tekstów może odzwierciedlać zmiany w konsumpcji muzyki. Przejawia się on, chociażby przez wzrost liczby piosenek odtwarzanych jako muzyka w tle. Ciekawostką jest to, że teksty są prostsze, ale jednocześnie wydźwięk utworów stał się z czasem bardziej emocjonalny i osobisty. Użycie słów …

powazna-zmiana-w-tekstach-piosenek-na-przestrzeni-ostatnich-40-lat-co-sie-wydarzylo-3e13164.jpg
width: 1000
height: 667

Niektórzy ludzie mają szczególnie silny wpływ na nasz mózg. Zostawiają w nim ślad chemiczny
type: item
date: 2024-01-15T15:40:24.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: emocje
subject: odkrycia
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Choć ślad chemiczny brzmi mało zachęcająco, chodzi o bardzo przyjemne doznania. Naukowcy przyjrzeli się ciekawemu aspektowi relacji. Czy uczucie między ludźmi może trwać bez końca?
encoded: W tym artykule: Ślad chemiczny w mózgu a relacje społeczne Tak kochają norniki preriowe Mózg lekiem na złamane serce? Powiedzieć, że mózg to najbardziej skomplikowany narząd w naszym ciele, to jak nic nie powiedzieć. Centrum układu nerwowego odpowiada za to, jak poznajemy i odbieramy świat dookoła. Dotyczy to nie tylko zmysłów takich jak dotyk czy zapach, ale też (a dla niektórych przede wszystkim) emocji. Jak na przykład wytłumaczyć, że z jednymi osobami pragniemy spędzać czas bardziej niż z innymi? Dlaczego wyjście z kimś, kogo niewiele znamy, wydaje nam się znacznie mniej interesujące niż wieczór w towarzystwie drugiej połówki? Naukowcy próbujący odpowiedzieć na te pytania doszli do zaskakujących wniosków. Pomogły im w tym... norniki preriowe, gryzonie żyjące w Ameryce Północnej. Ślad chemiczny w mózgu a relacje społeczne Skąd pomysł, by połączyć mózg, ludzkie uczucia i gryzonie w jednym badaniu? Dla osób, które wiedzą o nornikach nieco więcej, jest to dość oczywiste. Już kilka lat temu naukowcy sugerowali na łamach „Science”, że norniki preriowe pocieszają bliskie im osobniki będące w stresie. To zasługa oksytocyny, nazywanej hormonem miłości. Co więcej, stworzenia te, jako jedne z nielicznych, tak jak ludzie tworzą monogamiczne relacje. Dzięki temu są niezwykle cenne dla badaczy analizujących wszystkie aspekty ludzkich związków. Tym razem przyjrzała się im Zoe Donaldson. Badaczka sprawdziła, co dzieje się w mózgu podczas nawiązywania i zrywania relacji partnerskich. Cały nasz świat społeczny jest definiowany przez różne stopnie selektywnego pragnienia interakcji z różnymi ludźmi. Niezależnie od tego, czy jest to partner romantyczny, czy bliscy przyjaciele. Badanie sugeruje, że niektórzy ludzie pozostawiają w naszym mózgu unikalny ślad chemiczny, który motywuje nas do utrzymywania tych więzi w miarę upływu czasu. Tak kochają norniki preriowe Autorzy badania wykorzystali najnowsze metody neuroobrazowania. Dzięki nim mogli sprawdzić, co dzieje się w mózgach nornik…

niektorzy-ludzie-maja-szczegolnie-silny-wplyw-na-nasz-mozg-d873d49.jpg
width: 5424
height: 3462

Psy płaczą z emocji, gdy widzą swojego opiekuna po dłuższej przerwie? Kontrowersyjne badanie
type: item
date: 2022-08-23T12:54:08.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: emocje
subject: pies
subject: przyroda
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
description: Psy jako jedyne zwierzęta – poza ludźmi – potrafią płakać z emocji. Naukowcy z Japonii twierdzą, że udało się im się to wykazać w serii prostych eksperymentów. Jednak ich badanie zostało skrytykowane przez innych uczonych.
encoded: W tym artykule: Jak przeprowadzono badania, w których psy płaczą? Czy to oksytocyna sprawia, że psy płaczą? Kontrowersyjne badania Sposób na człowieka? Co w nas, ludziach, jest szczególnego? Za jedną z takich cech bardzo długo uważano unikatową zdolność płakania np. ze szczęścia. „Wydzielanie łez pod wpływem emocji jest powszechnym i wyłącznie ludzkim zachowaniem” – pisali w 2018 r. autorzy pracy naukowej zatytułowanej „Dlaczego tylko ludzie ronią emocjonalne łzy”. Stwierdzenie jest konsensusem naukowym, co do którego jeszcze do niedawna nie było wątpliwości. Jednak w lipcu 2022 r. w czasopiśmie naukowym „Current Biology” ukazał się niewielki artykuł, który obala tezę o naszej wyjątkowości. Japońscy naukowcy opisali w nim doświadczenia, w których wzięły udział psy. Badacze twierdzą, że udało im się wykazać, iż psy płaczą. Naszym czworonożnym pupilom wilgotnieją oczy pod wpływem silnych uczuć. Które odczuwają np. wtedy, gdy po kilku godzinach nieobecności ponownie spotykają się ze swoim opiekunem. Jak przeprowadzono badania, w których psy płaczą? W serii eksperymentów wzięło udział osiemnaście psów. W pierwszym teście naukowcy mierzyli, jak zmienia się wilgotność oczu psa, gdy po 5–7 godzinach wraca do nich opiekun. By to ocenić, w psów przeprowadzono tzw. test Schirmera. Czy psy naprawdę się do nas uśmiechają? Naukowcy to sprawdzili Szeroko otwarty pysk, uniesione kąciki , wysunięty język. Czy to naprawdę uśmiech? Naukowcy z Wielkiej Brytanii postanowili sprawdzić, czy psy używają mimiki w podobny sposób jak ludzie,... Polega on na umieszczeniu paska bibułki między dolną powieką a rogówką oka. W ten sposób weterynarz może zbadać, czy wilgotność psiego oka jest odpowiednia. W tym przypadku naukowcy ustalili, że gdy psy widzą po dłuższej nieobecności swojego opiekuna, ich oczy są o 10 proc. bardziej wilgotne, niż gdy pojawia się przy nich inny znajomy dorosły, który nie jest ich właścicielem. Czy to oksytocyna sprawia, że psy płaczą? By wyjaśnić, co stoi za tym mechan…

psy-placza-z-emocji-gdy-widza-swojego-opiekuna-po-dluzszej-przerwie-kontrowersyjne-badanie-fot-getty-images-6e01d15.jpeg
width: 2124
height: 1411

Czy owady odczuwają ból tak jak ludzie? Jest na to coraz więcej dowodów
type: item
date: 2022-07-12T13:00:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ból
subject: cierpienie
subject: Edukacja
subject: emocje
subject: Kultura
subject: owady
subject: zwierzęta
description: Kiedy następnym razem będziesz chciał zamachnąć się na muchę lub osę, dwa razy się zastanów. Owady te prawdopodobnie odczuwają ból tak samo, jak ludzie.
encoded: W tym artykule: Owady są niezwykle pożyteczne dla ekosystemów Czy owady potrafią odczuwać ból? Muszka owocowa odczuwa ból po stracie odnóży „Jest bardzo dużo dowodów, że owady odczuwają ból zupełnie jak ludzie” Na świecie istnieje kilkadziesiąt milionów gatunków owadów. Stanowią ważną i elementarną część ziemskich ekosystemów. Jest to najbardziej zróżnicowana gatunkowo gromada zwierząt. Owady zapylają większość roślin użytkowych, oczyszczają ziemię z martwych resztek organicznych lub poprawiają strukturę gleb. Owady są niezwykle pożyteczne dla ekosystemów Znaczenie owadów w przyrodzie jest niezwykle pozytywne, choć nie można zapominać również o tych negatywnych aspektach. Niektóre insekty niszczą lasy, uprawy i ogrody, a inne przenoszą bardzo groźne choroby m.in. malarię, dengę lub boreliozę. Jadalne owady, którymi zajadają się ludzie na całym świecie. Są niezwykle pożywne i... bardzo smaczne Jadalne owady coraz częściej trafiają na stoły, a nawet do restauracyjnego menu. Choć dla wielu to wciąż nie do pomyślenia, warto wiedzieć, które gatunki mogą znaleźć się na talerzu, ... Niemniej jednak owady, głównie ze względu na swoje rozmiary, często postrzegane są jako niezbyt mądre i irytujące stworzenia, niebędące w stanie odczuwać żadnych emocji. Coraz więcej badań pokazuje, że takie myślenie może być błędne. Czy owady potrafią odczuwać ból? Częstym pytaniem o uczucia i emocje, jest pytanie o ból. Na początku warto zastanowić się, czym ból w ogóle jest. Według definicji Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu jest to „subiektywnie przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne, powstające pod wypływem bodźców, które uszkadzają tkankę lub zagrażają jej uszkodzeniem”. Receptorami bólu są nocyceptory. To receptory bólowe, które reagują na bodźce uszkadzające tkanki. Właśnie one wywołują wszelkiego rodzaju mechanizmy obronne, m.in. odruchy bezwarunkowe. Intensywność bólu jest regulowana przez układ przeciwbólowy, którego działanie polega na ograniczeniu impulsów bólo…

motyl-f7b172b.jpg
width: 2121
height: 1414

Zespół Otella. Jak sobie radzą chorzy z zazdrości
type: item
date: 2022-06-23T12:32:00.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: emocje
subject: psychologia
subject: Zdrowie
description: Część psychologów wiąże podatność na zespół Otella z zaburzeniami osobowości, szczególnie osobowością paranoiczną, którą cechuje stała tendencja do nadmiernej podejrzliwości.
encoded: W tym artykule: Szukając pomocy Zazdrość czy choroba? Otello bywa kobietą Zespół Otella: Tylko ja mam rację Jak sobie radzić, żyjąc z Otellem? Narzeczony Agnieszki wciąż posądza ją o zdradę. Zabronił utrzymywania kontaktów z kolegami ze studiów i pracy. Jednego ze znajomych pobił, twierdząc, że mężczyzna zachowuje się szarmancko, by ją uwieść. Agnieszka nie potrafi policzyć, ile razy nazwał ją dziwką, oskarżając o seks z kim popadnie. Wyzwiska przeplatają się z wyrazami czułości i zapewnieniami miłości – przecież ją kocha. – Nie zawsze tak było, chociaż od początku bywał o mnie zazdrosny. Po zaręczynach to jeszcze się nasiliło. A najgorzej jest po paru piwach – opowiada Agnieszka. Szukając pomocy – Mam wrażenie, że zaczęło się od takiego milczącego przeciągłego przyglądania się mi. Z czasem zaczął analizować każde moje zachowanie i nastrój. Jeśli byłam zbyt wesoła, oznaczało to, że mam kogoś na boku. Gdy byłam smutna, mówił, że tęsknię za kochasiem – mówi kobieta. Czasem przez tydzień lub dwa jest spokojnie, aż nagle narzeczony Agnieszki wykrzykuje, że nie da się dłużej robić w konia. O rzekomej niewierności partnerki opowiada też innym. Kontroluje jej esemesy i maile, sprawdza ją, wypytuje, śledzi. Po powrocie do domu wciąga powietrze i mówi, że czuje zapach mężczyzny. Agnieszka w swoim doświadczeniu nie jest odosobniona. – Mój partner ciągle oskarża mnie o zdradę. Na cały dzień włącza kamerę i nagrywa drzwi, a po pracy ogląda, czy ktoś przychodził. Cały czas mnie śledzi, sprawdza, kontroluje – pisze „Irys” na forum internetowym. Inna kobieta opowiada: – Też mam męża z chorą zazdrością. Na początku wymagał, bym się nie malowała, mówił, że źle się ubieram itp. (...) Zawozi mnie do pracy i przywozi, jestem na każdym kroku kontrolowana. Nigdy go nie zdradziłam, ale sama popadam w paranoję. Wydaje mi się, że wszystko robię źle. W internecie pod niemal każdą informacją na temat zespołu Otella wrze. Kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt osób dzieli się swoimi przeżyciami. …

chorzy-z-zazdrosci-czyli-wszystko-co-warto-wiedziec-o-zespole-otella-1a46a4a.jpeg
width: 5112
height: 3606

Psy nie okazują wszystkich emocji, co nie oznacza, że ich nie czują. Jak zrozumieć emocje zwierząt?
type: item
date: 2022-06-14T08:07:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: emocje
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: Emocje zwierząt od dekad interesują naukowców i nie tylko. Jak się okazuje, psy potrafią zsynchronizować się emocjonalnie ze swoim właścicielem. Zdradzamy, na czym polega to zjawisko.
encoded: W tym artykule: Emocje zwierząt – jak je rozpoznać? Synchronizacja emocjonalna u psów i ludzi Emocje zwierząt bez tajemnic Choć wielu osobom nadal może wydawać się to kontrowersyjne i niezrozumiałe, zwierzęta, podobnie jak ludzie, odczuwają konkretne emocje. Niestety, nie potrafią wyrazić ich werbalnie, dlatego często są błędnie interpretowane przez ich opiekunów. Mamy tendencję do antropomorfizacji zwierząt, doszukując się w nich ludzkich ekspresji. Okazuje się, że klucz do zrozumienia naszych pupili znajduje się w ich sercach. Na przykład niedźwiedzie amerykańskie nie zachowują się inaczej, kiedy przelatują nad nimi drony. Ale naukowcy zbadali, że obecność latających obiektów bardzo je niepokoi, nawet jeśli tego nie pokazują. Emocje zwierząt – jak je rozpoznać? Claudia Wascher z Anglia Ruskin University opracowała odkrycia naukowców, którzy badali emocje zwierząt właśnie. W tym celu zmierzyli, jak częstotliwość rytmu ich serc zmienia się w zależności od różnych sytuacji. To pozwoliło im zbliżyć się odpowiedzi na pytanie, jak czuje się nasz pies. Zarówno u ludzi, jak i u zwierząt natężenie emocji jest związane z liczbą uderzeń serca na minutę. Dzięki specjalnym pasom do pomiarów tętna naukowcy mogli lepiej poznać emocje zwierząt. Jak udało im się ustalić, akcja serca u czworonogów (i nie tylko) znacznie przyspiesza, kiedy dochodzi do walk lub innych sytuacji wzbudzających agresję. Tętno wyraźnie uspokaja się z kolei podczas przyjaznych interakcji, również podczas wzajemnego uwodzenia. Kundle czy rasowe – naukowcy nie mają wątpliwości, kto jest lepszym przyjacielem człowieka Jak to się stało, że kundle trafiły na sam szczyt psiego królestwa? Odpowiedź dają najnowsze badania. Synchronizacja emocjonalna u psów i ludzi Badacze posłużyli się przykładem gęsi gęgaw. Tętno podczas odpoczynku wynosi u nich średnio 84 uderzenia na minutę, a w czasie konfrontacji z innymi osobnikami wrasta nawet do 157 uderzeń. Teoretycznie tę zależność można wytłumaczyć aktywnością fizyczną,…

pies-aef15df.jpeg
width: 1024
height: 683

Wrażliwość i empatię mamy zapisane w genach. To udowodnione
type: item
date: 2021-03-02T14:04:25.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: dzieci
subject: emocje
subject: Parenting
subject: psychologia
description: Niektórzy ludzie z natury są bardziej mili, wykazują większą empatię i wrażliwość. Okazuje się, że to nie tylko kwestia wychowania, ale w dużej mierze także genów. Udowadniają to badania przeprowadzone na 2800 bliźniętach.
encoded: Badacze z Queen Mary University w Londynie przeprowadzili ankietę wśród 17-letnich brytyjskich bliźniaków – zarówno jednojajowych, jak i dwujajowych. Nastolatków poproszono o wypełnienie ankiety dotyczącej ich doświadczeń i przemyśleń. Eksperci odkryli, że niektórzy badani byli bardziej życzliwi i współczujący niż inni, a połowa z tych różnic została „zapisana genetycznie”. Na bycie miłym i wrażliwym człowiekiem wpływa także wychowanie oraz doświadczenia życiowe. Wcześniejsze badania nad genetycznym uwarunkowaniem osobowości sugerowało, że genetyka jedynie w 10 procentach odpowiada za ludzką życzliwość i wrażliwość. Zgodnie z nowymi wynikami wartość ta może być nawet pięciokrotnie wyższa. Odkrycie rzuca też nowe światło na nasze bliskie relacje z ludźmi i zachowanie w różnych sytuacjach – od miejsca pracy po życie towarzyskie. Nasze zachowania, a także odbiór określonych sytuacji może być zależny od genów. Kwestionariusz wrażliwości Główny autor badań, profesor Michael Pluess z Queen Mary University podkreśla, że istotny wpływ na kształtowanie się wrażliwości u każdego z nas mają życiowe doświadczenia i wychowanie, ale sama wrażliwość jest „wspólną cechą ludzką”, choć posiadaną przez nas w różnym stopniu. – Różnimy się także wpływem, jaki mają na nas nasze doświadczenia. Naukowcy zawsze uważali, że istnieje genetyczna podstawa wrażliwości. Po raz pierwszy udało nam się oszacować, na ile różnice w wrażliwości można tłumaczyć czynnikami genetycznymi – powiedział Pluess, cytowany przez „Daily Mail”. Pluess i koledzy zmierzyli „poziom wrażliwości” uczestników, porównując, na ile silnie wpłynęły na nich pozytywne lub negatywne doświadczenia.Celem analizy było ustalenie, na ile wrażliwość człowieka kształtowana jest przez czynniki środowiskowe w procesie rozwoju i wychowania, a na ile jest wrodzona. Analizując dane z ankiet wypełnionych przez uczestników, Pluess i jego zespół stwierdzili, że 47 procent czynników wpływających na budowanie wrażliwości było spowodowane przez…

za-nasza-wrazliwosc-w-polowie-odpowiadaja-geny-fot-getty-images-4474ef8.jpeg
width: 2119
height: 1414

Tych 16 emocji okazujemy tak samo na całym świecie. Udowadnia to interaktywna mapa
type: item
date: 2021-02-15T13:39:12.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: człowiek
subject: emocje
subject: ewolucja
subject: psychologia
subject: Społeczeństwo
subject: Zdrowie
description: Niezależnie od tego, czy na przyjęciu urodzinowym w Brazylii, na pogrzebie w Kenii czy na protestach w Hongkongu, wszyscy ludzie używają różnych odmian tego samego wyrazu twarzy w podobnych kontekstach społecznych – wynika z badania przeprowadzonego przez Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley.
encoded: Nowe badanie wykazało, że ludzka ekspresja emocjonalna wyrażana za pomocą mimiki jest uniwersalna dla całej populacji. Ludzie na całym świecie w podobnych sytuacjach społecznych używają różnych odmian tego samego wyrazu twarzy. To dziedzictwo przekraczające granice geograficzne i kulturowe. Odkrycia opublikowane w czasopiśmie Nature potwierdzają uniwersalność ludzkiej ekspresji emocjonalnej. – To badanie pokazuje, jak niezwykle podobni są ludzie w różnych zakątkach świata pod względem sposobu, w jaki wyrażamy emocje w obliczu najbardziej znaczących kontekstów naszego życia – mówi współautor badania Dacher Keltner, profesor psychologii na Uniwersytecie Kalifornijskim, cytowany przez Daily Science. 6 mln klipów wideo Badacze z UC Berkeley i Google’a do przeprowadzenia badań wykorzystali technologię uczenia maszynowego znaną jako „głęboka sieć neuronowa”. Dzięki narzędziu przeanalizowali ok. 6 mln klipów ze 144 krajów, przedstawiających wydarzenia i interakcje z całego świata, takie jak oglądanie fajerwerków, radosny taniec lub pocieszanie szlochającego dziecka. Sztuczna inteligencja najpierw gromadziła wszystkie obrazy, na których zarejestrowany był wyraz twarzy. Następnie użyto algorytmu do rozpoznania wyrazów twarzy, które zwykle kojarzą się z 16 emocjami: rozbawieniem, złością, podziwem, koncentracją, zagubieniem, pogardą, zadowoleniem, pożądaniem, rozczarowaniem, zwątpieniem, radością, zainteresowaniem, bólem, smutkiem, zaskoczeniem i triumfem. View oEmbed on the source website W kolejnym kroku badacze skorelowali mimikę twarzy z kontekstami, w jakich zostały zaobserwowane w różnych regionach świata. Dzięki analizie odkryli niezwykłe podobieństwa w sposobie, w jaki ludzie na całym świecie używają mimiki w różnych kontekstach społecznych. – Jest to pierwsza ogólnoświatowa analiza tego, jak mimika twarzy jest używana w życiu codziennym i pokazuje nam, że uniwersalna ludzka ekspresja emocjonalna jest o wiele bogatsza i bardziej złożona, niż zakładało wcześniej wielu …

emocje-0564383.jpeg
width: 2121
height: 1414

Persy i koty himalajskie nie potrafią okazywać bólu. Zastygły w jednym grymasie
type: item
date: 2021-01-19T13:44:25.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Edukacja
subject: emocje
subject: koty
subject: ochrona zwierząt
subject: rasy
description: Koty o płaskich pyskach zostały pozbawione możliwości wyrażania emocji, takich jak ból, strach czy niepokój. Brytyjscy naukowcy twierdzą, że winna jest selektywna hodowla i dążenie ludzi do realizowania swoich opiekuńczych instynktów kosztem zwierząt.
encoded: Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Frontiers of Veterinary Science sugerują, że selektywna hodowla ras brachycefalicznych zahamowała zdolność przedstawicieli tych ras do precyzyjnego wyrażania emocji. Brachycefalia, zwana też płaskogłowiem, to deformacja czaszki polegająca na jej spłaszczeniu. U wielu gatunków, także u ludzi, uważana jest za poważną wadę okołoporodową. Ale w procesie hodowli człowiek ukształtował brachycefaliczne rasy kotów i psów. Brachycefalia jest powiązana ze zwężeniem dróg oddechowych i płytkimi oczodołami. Może powodować różnego rodzaju problemy zdrowotne, a także trudności w oddychaniu, a u psów tych ras zwiększone ryzyko śmiertelnych chorób, takich jak udar cieplny. Ale problemy zdrowotne to nie jedyne trudności. Bracychefalia może negatywnie wpływać na zdolność zwierząt do skutecznego komunikowania się i wyrażania siebie. Zespół naukowców z Nottingham Trent University postanowił zbadać, czy koty z ras o charakterystycznych płaskich pyskach różnią się mimiką od swoich „zwyczajnych” krewnych o bardziej wypukłych pyszczkach. W tym celu obserwacji poddano koty dochodzące do siebie po rutynowych operacjach i zabiegach. Wieczny grymas bólu Do analizowania danych wykorzystano algorytm komputerowy, który miał przyjrzeć się ponad 2000 zdjęć kotów, a następnie każdemu zarejestrowanemu wyrazowi twarzy przypisać ocenę – od neutralnej do wyrażającej silny ból. „Po przeanalizowaniu zdjęć prawie 2000 kocich min stwierdziliśmy, że typy brachycefaliczne wydają się wykazywać bardziej „bolesny” wyraz twarzy, mimo że koty nie były uważane za cierpiące. Dotyczyło to w szczególności kotów rasy szkocki zwisłouchy, których rysy twarzy osiągały wyższe wyniki, nawet w porównaniu z domowymi krótkowłosymi kotami, które faktycznie odczuwały ból” - pisze główna autorka badania Lauren Finka, na łamach The Conversation. Innymi słowy – pyski kotów ras brachycefalicznych przypominają twarze zastygłe w grymasie bólu, nawet jeśli w rzeczywistości zwierzęciu nic nie doleg…

kot-himalajski-5d7f072.jpeg
width: 2121
height: 1414

Twoja umiejętność czytania psich emocji mówi o tym, skąd pochodzisz
type: item
date: 2020-12-16T13:52:51.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: emocje
subject: Lifestyle
subject: psy
description: Po spędzeniu co najmniej 30 tys. lat u boku ludzi psy stały się naprawdę dobre w odczytywaniu naszych emocji. Rozumieją nie tylko niektóre słowa, znaki i gesty, ale potrafią też rozpoznać wyraz twarzy człowieka i określić, czy nasze reakcje są pozytywne, czy negatywne. Czy ludzie odczytują psie emocje równie dobrze? Nowe badania sugerują, że zależy to przede wszystkim od tego, gdzie i w jaki sposób dorastaliśmy, a nie od tego, czy kiedykolwiek posiadaliśmy psa.
encoded: Zgodnie z jedną z hipotez, tych 30 000 lat wspólnej ewolucji doprowadziło ludzi i psy do wzajemnego zrozumienia – psy nauczyły się odczytywać nasze emocje, a my nie pozostaliśmy im dłużni. Według tej teorii, nawet jeśli właściciele bywają być lepsi w rozumieniu emocji swoich zwierząt domowych, zdolność ta powinna być w jakimś stopniu obecna u wszystkich ludzi. Jest to bardzo ciekawa hipoteza, ale badania nad jej prawdziwością dostarczyły sprzeczne wyniki. Niektóre wykazały, że ludzie, którzy nie mają doświadczenia z psami, są lepsi w czytaniu emocji tych zwierząt, podczas gdy inne analizy nie znalazły żadnej różnicy między właścicielami psów a ludźmi, którzy nie mają czworonożnych towarzyszy. Nowe badanie opublikowane na łamach serwisu Scientific Reports wykazało częściowe poparcie dla tej hipotezy. Według jego autorów rozpoznawanie wyrazu twarzy psa nie jest cechą wyselekcjonowaną ewolucyjnie, lecz raczej wpływem środowiska kulturowego, w którym się wychowujemy. Badanie zostało przeprowadzone na 89 dorosłych i 77 dzieciach w wieku od pięciu do sześciu lat. Na początku zostali oni podzieleni na dwie grupy – w pierwszej znalazły się osoby, które były muzułmańskimi Europejczykami, a w drugiej niemuzułmańscy mieszkańcy Europy. Następnie obie grupy zostały podzielone na podgrupy w zależności od postawy kulturowej wobec psów i historii posiadania czworonogów. W dalszym etapie badań poproszono wszystkie grupy o obejrzenie serii zdjęć różnych zwierząt oraz ludzi i ocenę, jakie emocje odczytują z zaprezentowanych fotografii. Podczas gdy niektóre emocje były stosunkowo łatwo rozpoznawalne nawet przez najmłodszych uczestników badania, wyniki sugerują, że niezależnie od faktu posiadania lub nieposiadania psa, umiejętność odczytywania emocji w przypadku tego gatunku zwierząt jest nabywana głównie z wiekiem i doświadczeniem, nawet jeśli to doświadczenie jest bezpośrednie. Autorzy stwierdzili, że ci uczestnicy, którzy dorastali w europejskiej kulturze, traktującej psa jako członk…

twoja-umiejetnosc-czytania-psich-emocji-mowi-o-tym-skad-pochodzisz-56ed8ac.jpeg
width: 1000
height: 564

Od skrajnych altruistów po psychopatów. Jak empatia warunkuje nasze życie
type: item
date: 2020-09-08T07:00:08.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: emocje
subject: empatia
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: Społeczeństwo
subject: Zdrowie
description: Empatię, zdaniem naukowców, powodują połączenia nerwowe w naszych mózgach oraz mogą wpływać na to, na ile empatyczni jesteśmy. W ostatnich dziesięcioleciach badacze dokonali znacznych postępów, zbliżając się do naukowego zrozumienia tego, co skłania ludzi do dobra lub zła. Jak się wydaje, jedno i drugie powiązane jest z kluczową cechą emocjonalną: empatią, czyli naturalną umiejętnością doświadczania przez mózg tego, jak czuje się inna osoba.
encoded: Z okna kuchni swej przyczepy mieszkalnej w Auburn w stanie Illinois Ashley Aldridge dobrze widziała odległy o jakieś 100 m przejazd kolejowy. Ta 19-letnia matka właśnie nakarmiła dwójkę swoich dzieci – roczne i trzyletnie – i zabierała się do zmywania po obiedzie, gdy nagle zwróciła uwagę na wózek inwalidzki, który zobaczyła chwilę wcześniej. Wózek się nie przemieszczał, utkwił na torach. Niepełnosprawny mężczyzna wołał o pomoc. Minął go motocykl i dwa samochody, ale żaden pojazd się nie zatrzymał. Ashley wybiegła z przyczepy i krzyknęła do sąsiadki, by rzuciła okiem na jej dzieci. Chciała pomóc człowiekowi na wózku. Wtedy usłyszała ostrzegawczy gwizd pociągu i dzwonki towarzyszące opadającym szlabanom. Ashley pobiegła boso po żwirze. Gdy dopadła do niepełnosprawnego, pociąg znajdował się w odległości niecałego kilometra i zbliżał się z prędkością ok. 125 km/h. Ashley nie zdołała uwolnić zaklinowanego wózka, objęła więc mężczyznę za pierś i próbowała go podnieść. Nie była w stanie. Dźwignęła jeszcze raz, ciągnąc z całych sił. Przewróciła się, a niepełnosprawny upadł na ziemię obok niej. Parę sekund później lokomotywa zmiażdżyła wózek. Ashley Aldridge nie znała mężczyzny, któremu uratowała życie. Mimo to starała się go ocalić, narażając własne życie. Jej bohaterski czyn to przykład ekstremalnego altruizmu – tak naukowcy nazywają bezinteresowne akty pomocy obcym osobom, jeśli ten, kto im pomaga, ryzykuje przy tym poniesieniem olbrzymiej szkody. Nie jest zaskakujące, że wielu spośród takich bohaterów wykonuje profesje, w których narażanie własnego życia po to, żeby uratować innych, należy do obowiązków zawodowych. Tak jak w przypadku izraelskiego majora Roia Kleina, który rzucił się na odbezpieczony granat, by ocalić swoich żołnierzy. Ale inni są przeciętnymi ludźmi. Mechanizm ewolucyjny Zestawmy najszlachetniejsze czyny z okropieństwami, jakich dopuszczają się ludzie: morderstwami, gwałtami, porwaniami, torturami. Pomyślmy o rzezi dokonanej przez mężczyznę, który w pa…

juz-kilkumiesieczne-dzieci-sa-w-stanie-odczuwac-empatie-ale-mozna-ja-tez-ksztaltowac-przez-cale-zycie-photo-by-sophie-elbaz-sygma-via-getty-images-c28d0ed.jpeg
width: 1300
height: 731

Na zagniewane twarze patrzą lewym okiem. Konie rozpoznają nasze emocje
type: item
date: 2019-03-14T09:19:25.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: emocje
subject: konie
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: ludzie
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Konie potrafią odróżnić zagniewany wyraz twarzy człowieka od zadowolonego. Wykazali to psychologowie z Uniwersytetu Sussex w Wielkiej Brytanii – informuje pismo „Biology Letters”.
encoded: Psychologowie z University of Sussex badali reakcje 28 koni na zdjęcia przedstawiające nieznajomych mężczyzn, których twarze wyrażały pozytywne bądź negatywne emocje. Zwierzęta pochodziły z pięciu stajni w hrabstwach Sussex oraz Surrey. Na zagniewane twarze konie patrzyły głównie lewym okiem, co jest zwykle związane z negatywnymi bodźcami. Jednocześnie wykazywały więcej zachowań związanych ze stresem, a ich serca biły szybciej. Zadowolona twarz robiła niewielkie wrażenie. Jak konkludują autorzy, taka reakcja świadczy, że konie potrafią rozpoznać zagniewaną twarz i funkcjonalnie rozumieją znaczenie takiej sytuacji. Wpływu wyrazu ludzkiej twarzy na tętno nie zaobserwowano wcześniej u żadnego zwierzęcia. Natomiast patrzenie głównie lewym okiem na twarze wyrażające negatywne emocje wykazano wcześniej między innymi u psów. Prawdopodobnie chodzi o to, że informacje dostarczane przez lewe oko trafiają do prawej półkuli mózgu, wyspecjalizowanej w przetwarzaniu bodźców związanych z zagrożeniem. Widząc zagniewaną minę koń może się spodziewać złego traktowania. Od dawna było wiadomo, że konie mają bogate życie społeczne, w którym świadomość stanu emocjonalnego innych osobników odgrywa ważną rolę. Jednak odczytywanie reakcji przedstawicieli innego gatunku jest znacznie trudniejsze, zwłaszcza, że koński pysk mało przypomina ludzką twarz. Nie wiadomo, czy ta umiejętność powstała w toku ewolucji, czy też każdy koń nabywa jej dzięki własnemu doświadczeniu. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5f6ade4cb0f03a7a24736b04e454971fcbe2b95d-076b2ad.jpeg
width: 1000
height: 667

Czy dziki człowiek odczuwa wstyd?
type: item
date: 2010-04-16T10:44:12.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: emocje
subject: indianie
subject: wstyd
description: Owszem, odczuwa. I potrafi się zaczerwienić, mimo że jest czerwonoskóry.
encoded: Państwu się pewnie wydaje, że jak ktoś spaceruje publicznie odziany jedynie w niteczkę na biodrach, która niczego nie zasłania, to się przestaje wstydzić nagości. Tymczasem ta skromna nitka stanowi ubranie i gdyby ono spadło, Indianin zacząłby się czuć tak jak biała kobieta, której pękły stringi. Niby nic się nie zmieniło – widać tyle samo co przedtem – ale jednak człowiek bez stringów jest całkiem goły, a w stringach po prostu skąpo odziany. Indianie Huaorani noszą te swoje... – nazwijmy to „podwiązem” – a zatem noszą te swoje podwiązy z powodów praktycznych. W podwiązie wygodniej biegać po puszczy, bo się człowiekowi nic nie majta. Z tego samego powodu my wynaleźliśmy majtki, zaś inne ludy zastosowały przepaski biodrowe i spódniczki (mniej się majta, a dodatkowo przyjemniej jest siadać na kawałku skóry czy płótna niż bezpośrednio pupą w kurz). Ale powody praktyczne i higieniczne to nie wszystko. Zaraz po tym, jak Adam z Ewą skosztowali zakazanego jabłka z Drzewa Wiadomości, zaczęli się wstydzić swojej nagości i uciekli w krzaki. Inaczej mówiąc: człowiek bardzo prędko odkrył wstyd. Odkrycie wstydu to jedna z pierwszych rzeczy, które wyróżniły nas ze świata zwierząt. Zwierzęta się nie wstydzą, natomiast wszystkie, nawet najbardziej prymitywne ludy pierwotne wstydzą się nagości. Nawet plemię Matis z Amazonii, którego członkowie chodzą po puszczy kompletnie nadzy. Nawet oni zawsze zasłaniają ręką okolice łonowe, kiedy pojawia się wśród nich ktoś obcy. Na co dzień tego nie robią, gdyż żyją w maleńkich grupach rodzinnych, czyli są stale wśród swoich najbliższych, ale w obecności obcych zaczynają się wstydzić tego, co zarezerwowane dla najbliższych. Przecież i my robimy podobnie – gdy do domu zawita niespodziewany gość, natychmiast zdejmujemy fartuch i poprawiamy ubranie. A w jaki sposób poprawiamy? Proszę zaobserwować swoje pierwsze ruchy: zaczynamy albo od rejonów na piersiach (kobiety poprawiają dekolt bluzki), albo od okolic łonowych (obciąganie swetra, wygładzanie s…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b744220ae0a0164cf10bee55e1801a115d9c2a64-263482b.jpeg
width: 333
height: 500

Ludzie w akcji
type: item
date: 2009-03-22T16:18:37.000Z
creator: Tomasz Tomaszewski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: emocje
subject: fotografia
subject: krykiet
subject: ocean spokojny
subject: zdjęcia
description: Wyspy na Pacyfiku. Uczniowie przygotowują się do zawodów w krykiecie. Zainteresowała mnie nie tyle sama gra, ile fakt, że w tak odległym zakątku świata młodzież uprawia sport pochodzący z Anglii. Jak zapewniał mnie trener, drużyna reprezentowała naprawdę wysoki poziom.
encoded: Nie starałem się zrozumieć skomplikowanych zasad gry. Chciałem sfotografować dzieci zajęte treningiem przed ważnymi rozgrywkami międzyszkolnymi. Położyłem się na ziemi, żeby wyeliminować z kadru własny cień (zawsze trzeba o tym pamiętać), który wydłużał się przede mną, w miarę jak słońce zbliżało się do widnokręgu. Warunki były sprzyjające – popołudniowe światło rozjaśniało twarze chłopców, kolory stawały się coraz bardziej wysycone. Starałem się uchwycić moment, który pokazywałby zaangażowanie uczniów i dynamikę sportu. W takich sytuacjach liczą się elementy mocne graficznie, które „organizują” i porządkują kadr. Na zdjęciu powyżej jest to ręka uniesiona dla nabrania rozmachu (za chwilę chłopiec rzuci piłkę) oraz kij i ramię ucznia po lewej stronie stanowiące „ramę” dla chłopca stojącego bardziej w głębi. Poza językiem ciała, czyli odpowiednimi gestami wskazującymi, co w danej chwili robi człowiek, ważne jest także pokazanie twarzy – na niej bowiem uwidaczniają się emocje. Dobre uchwycenie ludzi w akcji to największe wyzwanie dla fotografa. Nie ma żadnej ustalonej formuły, za każdym razem ma się do czynienia z nową sytuacją i innymi osobami. Odmiennego podejścia wymaga więc fotografowanie mistrzostw szachowych i wyścigów konnych. Dobrze jest nawiązać kontakt z bohaterami przyszłych zdjęć, wytworzyć odpowiednią atmosferę – by czuli się nie tylko akceptowani, ale wręcz podziwiani. Odwdzięczą się wówczas życzliwym nastawieniem, tak jak ci chłopcy grający w krykieta. Podczas fotografowania akcji należy unikać wszelkich „sztuczek” służących do odrealniania rzeczywistości, np. filtrów. Świat pokazany na zdjęciu musi być prawdziwy, a uwaga odbiorcy powinna się skupiać na konkretnej sytuacji – unikatowej, bo trwającej dosłownie ułamek sekundy.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fc164f38babb57454f6ff561be8e6f21a6b7053d-f928cc1.jpeg
width: 600
height: 400

5/2007
type: item
date: 2009-03-21T22:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: emocje
subject: fotografia
subject: krykiet
subject: ocean spokojny
subject: zdjęcia
description: Wszystkie indyjskie miasta są hałaśliwe, ale nic nie może się równać z poziomem decybeli, na jaki narażeni są przez całą dobę mieszkańcy Bombaju, gdzie ruch uliczny nigdy nie ustaje, a klaksony trąbią bezustannie.Jednak hałas nie jest problemem w Dharavi – rojnej dzielnicy nędzy liczącej milion dusz, gdzie na każdym hektarze tłoczy się aż 45 tysięcy ludzi. O zmierzchu, w głębi plątaniny uliczek, zbyt wąskich nawet dla motorowych riksz, slums staje się cichy jak leśna polana. Kiedy już przywykniesz do tego, że musisz dzielić 28 m2 podłogi z piętnastką ludzi i niezliczoną liczbą myszy, ogarnia cię dziwne uczucie odprężenia. Dharavi jest nazywane „największym slumsem Azji”. Czasem ten epitet bywa rozdymany do „największego slumsu świata”. Ale to nieprawda – w barrio Neza-Chalco-Itza w stolicy Meksyku mieszka cztery razy tyle ludzi. A i w samej Azji Orangi, dzielnica Karaczi, prześcignęła Dharavi. Nawet w Bombaju, gdzie połowa z 12 mln mieszkańców żyje w czymś, co określa się eufemistycznie mianem „nieoficjalnych” domów mieszkalnych, inne połacie slumsów rywalizują z Dharavi rozmiarami i poziomem nędzy.
encoded: Spis treści – maj 2007 Skarby. Ich poszukiwanie wciąga jak narkotyk. Jest fascynującym hobby, choć niektórzy potrafią też na nim nieźle zarabiać. Psie ilustracje. Zdjęcia to nie wszystko, czyli artystyczne ilustracje na łamach National Geographic i ich niezwykli twórcy. Bombaj. Rozwój tej hinduskiej metropolii sprawił, że biedota z peryferyjnych niegdyś slumsów Dharavi nieoczekiwanie znalazła się na jednej z najcenniejszych działek w Indiach. Luangwa. W izolowanej zambijskiej dolinie dobrze się mają hipopotamy, lwy, słonie i inna dzika zwierzyna, żyjąc w rytmie sezonowych wylewów rzeki Luangwa. Tworzenie Ameryki Angielscy koloniści, którzy 400 lat temu pojawili się w Jamestown, osłabili zastany ekosystem i rozpoczęli powolny proces zmiany krajobrazu całego kontynentu. Susły. Potrzebują dużych przestrzeni z niską trawą. Trawiaste lotnisko nadaje się w sam raz do kolonizacji przez śpiochy.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/26fe7758ca2d9a6d75150c0b857d1250dc597a63-bc6d3e1.jpeg
width: 589
height: 855