Nadchodzi nowa era transportu. Futurystyczne kapsuły odmienią podróżowanie po Europie
Nowoczesne systemy transportowe mogą w najbliższych dekadach całkowicie zmienić sposób przemieszczania się między miastami. Choć dziś podróż między europejskimi metropoliami wciąż oznacza konieczność wyboru między samolotem a koleją, rozwijane są rozwiązania, które mogą skrócić ten czas nawet kilkukrotnie. Jednym z najbardziej zaawansowanych projektów jest Hyperloop – koncepcja transportu kapsułowego, dzięki której podróż między Warszawą a Berlinem mogłaby trwać mniej niż pół godziny.
Spis treści: Na czym polega technologia Hyperloop i jak działa transport kapsułowy? Europejskie testy Hyperloop. Jak rozwija się projekt w Holandii? Co powstrzymuje wdrożenie Hyperloop na szeroką skalę? Hyperloop to system oparty na kapsułach pasażerskich poruszających się w zamkniętych tunelach o niskim ciśnieniu, co pozwala znacząco ograniczyć opór powietrza i osiągać prędkości przekraczające 900 km/h. W praktyce oznaczałoby to możliwość pokonywania tras między największymi europejskimi miastami w czasie porównywalnym z dojazdem na lotnisko. Według założeń projektowych przejazd z Londynu do Paryża mógłby zająć mniej niż 30 minut, a połączenie Amsterdamu z Berlinem – niewiele ponad godzinę. Choć jeszcze niedawno koncepcja ta funkcjonowała głównie jako eksperyment technologiczny, dziś jej rozwój testowany jest w specjalistycznym ośrodku badawczym w Holandii, gdzie analizowane są możliwości wdrożenia systemu w realnej infrastrukturze transportowej. Na czym polega technologia Hyperloop i jak działa transport kapsułowy? Choć koncepcja transportu próżniowego pojawiała się wcześniej w literaturze science fiction oraz projektach inżynierskich XX wieku, dopiero w drugiej dekadzie XXI wieku zaczęto rozważać jej praktyczne zastosowanie na większą skalę. Przełomowym momentem okazała się publikacja z 2013 roku, w której Elon Musk przedstawił szczegółową wizję systemu Hyperloop – zakładającego przemieszczanie kapsuł pasażerskich wewnątrz niemal całkowicie szczelnych tuneli o obniżonym ciśnieniu. Co istotne, przedsiębiorca nie zdecydował się samodzielnie realizować projektu, lecz udostępnił jego założenia w formule open source, zachęcając firmy technologiczne oraz środowisko inżynieryjne do dalszego rozwijania koncepcji. W konsekwencji powstało wiele niezależnych inicjatyw badawczych, a także konkursy organizowane przez SpaceX, które umożliwiły studentom i startupom testowanie prototypów kapsuł na torze doświadczalnym w Kalifornii. Sam system opiera się na idei ograniczenia oporu aerodynamicznego (jednego z głównych czynników spowalniających tradycyjne środki transportu) poprzez umieszczenie kapsuł w środowisku o niskim ciśnieniu. W rezultacie pojazdy nie muszą pokonywać tak dużego oporu powietrza jak samoloty czy pociągi dużych prędkości, dzięki czemu mogą osiągać prędkości przekraczające nawet 1000 km/h. Dodatkowo zastosowanie silników liniowych oraz technologii lewitacji magnetycznej eliminuje fizyczny kontakt kapsuły z powierzchnią toru, co znacząco redukuje tarcie toczne. W efekcie system – przynajmniej w teorii – mógłby umożliwić pokonywanie kilkusetkilometrowych tras w czasie krótszym niż lot samolotem przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia energii, zwłaszcza jeśli infrastruktura byłaby zasilana odnawialnymi źródłami, takimi jak energia słoneczna. Europejskie testy Hyperloop. Jak rozwija się projekt w Holandii? Jednym z najważniejszych ośrodków rozwoju technologii Hyperloop w Europie pozostaje dziś Holandia, w której w 2024 roku w miejscowości Veendam uruchomiono European Hyperloop Center. To właśnie tam inżynierowie pracują nad przekształceniem koncepcji znanej dotąd głównie z projektów koncepcyjnych w realny system transportowy. We wrześniu 2025 roku startup Hardt Hyperloop poinformował o zakończeniu kolejnej serii testów, podczas których kapsuła osiągnęła prędkość 85 km/h na torze o długości 420 metrów. Choć wynik ten znacząco odbiega od docelowych założeń przekraczających 700 km/h, kluczowe znaczenie miało co innego – po raz pierwszy przeprowadzono udany manewr zmiany toru jazdy w zamkniętym systemie bez wykorzystania tradycyjnych, ruchomych zwrotnic. Opracowany w Holandii mechanizm umożliwia kapsułom płynne przełączanie się między trasami bez ingerencji mechanicznej w infrastrukturę, co stanowi jeden z fundamentów budowy przyszłej sieci transportowej, a nie jedynie pojedynczych linii testowych. W praktyce oznacza to, że Hyperloop może funkcjonować jako rozgałęziony system połączeń, podobny do współczesnych sieci kolejowych czy lotniczych, zamiast ograniczać się do jednej trasy od punktu do punktu. W European Hyperloop Center przeprowadzono już ponad 750 misji testowych, których celem jest nie tylko rozwój technologii lewitacji czy napędu liniowego, lecz także wypracowanie wspólnych standardów bezpieczeństwa i interoperacyjności na poziomie europejskim. Postępy te wpisują się w szerszą strategię ograniczania lotów krótkodystansowych w ramach polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Zwolennicy systemu wskazują bowiem, że kapsuły poruszające się w niemal próżniowych tunelach mogą zużywać znacznie mniej energii niż samoloty czy nawet szybkie pociągi, co potencjalnie pozwoliłoby ograniczyć emisję CO₂ w sektorze transportu. Co powstrzymuje wdrożenie Hyperloop na szeroką skalę? Pomimo postępów technologicznych oraz rosnącego zainteresowania ze strony sektora publicznego i prywatnego, wdrożenie systemu Hyperloop na szeroką skalę nadal napotyka liczne bariery o charakterze technicznym, finansowym i regulacyjnym. Największym wyzwaniem pozostaje infrastruktura – budowa setek kilometrów szczelnych tuneli próżniowych, które musiałyby być odporne na zmienne temperatury, naprężenia materiałowe, wibracje czy różnice ciśnienia atmosferycznego, wymaga zastosowania zaawansowanych technologii konstrukcyjnych oraz wielomiliardowych inwestycji. Samo utrzymanie niemal próżniowych warunków na długich odcinkach tras stanowi skomplikowane przedsięwzięcie inżynieryjne, które dotąd nie zostało przetestowane w warunkach komercyjnych. Dodatkowo pojawiają się kwestie związane z bezpieczeństwem pasażerów, procedurami ewakuacyjnymi czy integracją nowego systemu z istniejącą infrastrukturą transportową. Doświadczenia ze Stanów Zjednoczonych pokazują, że nawet zaawansowane projekty mogą napotkać trudności – w 2023 roku firma Virgin Hyperloop zakończyła testy pasażerskie m.in. ze względu na wyzwania finansowe oraz złożoność procesu regulacyjnego. Krytycy zwracają także uwagę na ograniczoną przepustowość kapsuł, które w obecnych założeniach mogą pomieścić mniej osób niż standardowe składy kolejowe, co rodzi pytania o efektywność systemu w kontekście transportu masowego. W efekcie, mimo dynamicznego rozwoju testów w ostatnich latach, Hyperloop pozostaje projektem na etapie infrastrukturalnym, którego dalsze wdrażanie uzależnione jest nie tylko od postępu technologicznego, lecz także od decyzji inwestycyjnych rządów, instytucji publicznych oraz prywatnych konsorcjów transportowych. To właśnie te czynniki w największym stopniu determinują tempo prac i przesądzają o tym, kiedy – oraz czy – system będzie mógł zostać wprowadzony do codziennego użytku. Źródła: Daily Mail, Wszystko Co Najważniejsze, Przystanek Nauka, Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Czy to koniec lotów bez internetu? Nadchodzi rewolucja na pokładach samolotów
Jeszcze do niedawna dostęp do internetu na pokładzie samolotu był czymś nieosiągalnym. Dziś sytuacja zmienia się dynamicznie – szybkie i coraz częściej darmowe WiFi przestaje być wyjątkiem, a staje się nowym standardem podróży lotniczych. Na pokładach których linii pasażerowie mogą już korzystać z niezawodnego połączenia, także podczas lotów na dużych wysokościach?
Lotnictwo pasażerskie od lat przechodzi intensywną transformację – od inwestycji w paliwa zrównoważone, przez cyfryzację obsługi podróżnych, aż po zapowiedzi powrotu lotów naddźwiękowych. Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian dla pasażerów jest jednak rozwój pokładowej łączności internetowej. Współczesny podróżny oczekuje stałego dostępu do sieci: nie tylko do wysyłania wiadomości, lecz także do pracy, wideorozmów czy streamingu. Coraz większą rolę w realizacji tych oczekiwań odgrywa satelitarny internet nowej generacji, który umożliwia stabilne połączenie nawet nad oceanami i trudno dostępnymi regionami świata. Teraz Lufthansa Group jest kolejną firmą, która ogłosiła wprowadzenie tej technologii do swoich samolotów. Czym jest Starlink i dlaczego zmienia internet na pokładach samolotów? Starlink to system globalnego dostępu do internetu rozwijany przez spółkę SpaceX, należącą do Elona Muska. Jego działanie opiera się na ogromnej konstelacji satelitów umieszczonych na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), która diametralnie różni się od tradycyjnych systemów satelitarnych wykorzystywanych dotąd w lotnictwie. W praktyce oznacza to, że dane nie muszą pokonywać dystansu blisko 36 tysięcy kilometrów do satelitów geostacjonarnych krążących nad równikiem, lecz są przesyłane do obiektów znajdujących się zaledwie kilkaset kilometrów nad powierzchnią Ziemi. To właśnie skrócenie drogi sygnału przekłada się na znacznie mniejsze opóźnienia (rzędu kilkudziesięciu milisekund), co pozwala korzystać z internetu w sposób porównywalny do połączeń naziemnych. W przypadku zastosowania Starlinka na pokładzie samolotu sygnał z urządzeń pasażerów trafia do specjalnej anteny zamontowanej na kadłubie maszyny, a następnie jest przesyłany do jednego z tysięcy aktywnych satelitów tworzących dynamiczną sieć nad całym globem. Dzięki temu połączenie nie zanika nawet nad oceanami, obszarami górskimi czy słabo zurbanizowanymi regionami, gdzie klasyczna infrastruktura naziemna nie istnieje. Kluczowe znaczenie ma również skala przedsięwzięcia – liczba satelitów Starlinka liczona jest w tysiącach i stale rośnie, co pozwala na płynne przekazywanie sygnału pomiędzy kolejnymi jednostkami na orbicie, bez zauważalnych przerw w transmisji. To właśnie ta kombinacja niskiej orbity, gęstej sieci satelitów i nowoczesnych anten sprawia, że technologia Starlink świetnie wpisuje się w potrzeby współczesnego lotnictwa pasażerskiego. Które linie lotnicze oferują Starlink na pokładzie samolotów? Wdrożenie Starlinka w lotnictwie pasażerskim nabrało realnego tempa dopiero w ostatnich kilkunastu miesiącach, choć sama technologia rozwijana przez SpaceX funkcjonuje od kilku lat. Przełom nastąpił na początku 2024 roku, kiedy pierwsze linie lotnicze zdecydowały się na instalację satelitarnego internetu nowej generacji w całej flocie, a nie jedynie w wybranych samolotach testowych. Jednym z pionierów były Hawaiian Airlines, które do października 2024 roku wyposażyły wszystkie swoje maszyny w Starlink, oferując pasażerom bezpłatny dostęp do szybkiego Wi-Fi nawet nad Pacyfikiem. W tym samym okresie wdrożenie rozpoczęły również Qatar Airways, systematycznie instalując nową technologię w kolejnych samolotach dalekiego zasięgu. Europa dołączyła do tego trendu nieco później. Jako pierwsza na kontynencie usługę Starlink uruchomiła airBaltic w lutym 2025 roku, traktując szybki internet jako element wyróżniający ofertę na krótszych i średnich trasach. Wcześniej, jeszcze w 2024 roku, testy i pierwsze wdrożenia zapowiedziały Air France oraz SAS, które stopniowo modernizują swoje floty. Do grona przewoźników przygotowujących się do uruchomienia Starlinka dołączy także Virgin Atlantic, która ma stać się pierwszą linią z Wielkiej Brytanii oferującą pasażerom to rozwiązanie od drugiej połowy 2025 roku. Najwięcej emocji wzbudziła jednak niedawna zapowiedź współpracy Starlinka z linią Lufthansa. Niemiecki przewoźnik planuje rozpoczęcie instalacji nowego systemu od drugiej połowy 2026 roku, z ambicją objęcia nim całej floty Grupy Lufthansa do 2029 roku. Oznaczałoby to modernizację około 850 samolotów należących m.in. do takich marek jak Swiss, Austrian Airlines, Brussels Airlines, ITA Airways, Eurowings czy Discover. Co istotne, Lufthansa zapowiada, że dostęp do Wi-Fi obsługiwanego przez Starlink będzie bezpłatny dla pasażerów korzystających z programu lojalnościowego Miles & More oraz cyfrowego profilu Travel ID. Choć szybki internet satelitarny staje się nowym standardem w liniach tradycyjnych i dalekodystansowych, nie wszyscy przewoźnicy zamierzają podążać tym kierunkiem. Tanie linie lotnicze, w tym Ryanair, otwarcie deklarują brak zainteresowania Starlinkiem, wskazując na krótkie czasy lotów i wysokie koszty instalacji. W efekcie pasażerowie lotów niskokosztowych wciąż muszą liczyć się z ograniczonym lub całkowitym brakiem dostępu do internetu, podczas gdy na pokładach coraz większej liczby samolotów rejsowych szybkie Wi-Fi staje się elementem podstawowej oferty. Źródła: Travel Weekly, Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tesla otworzyła pierwszą restaurację. Pomysł wywołał kontrowersje
Dwupoziomowy lokal w Hollywood jest połączeniem fast foodu, kina samochodowego i technologicznego show. Już pierwszego dnia przyciągnął tysiące klientów, mimo kontrowersji, jakie wzbudził jeszcze przed otwarciem.
Spis treści: Nowa restauracja Elona Muska Co można zjeść w Tesla Diner? Planowana ekspansja lokali gastronomicznych Muska Wydaje się, że po chwilową fascynacją polityką Elon Musk znów skupia się na rozwoju własnej firmy. Kilka dni temu dyrektor generalny Tesli otworzył futurystyczną restaurację, której powstanie zapowiadał już w 2018 roku. Lokal przyciąga tłumy ludzi, choć wcześniej wywołał protest i niezadowolenie wśród mieszkańców Kalifornii. Nowa restauracja Elona Muska Przez kilka ostatnich miesięcy o Elonie Musku było głośno przez wzgląd na jego relacje z Donaldem Trumpem. Miliarder pełnił nawet funkcję starszego doradcy prezydenta Stanów Zjednoczonych. Niespodziewanie jednak przyjaźń najbogatszego człowieka świata z jednym z najpotężniejszych przywódców świata się zakończyła. Choć współzałożyciel Tesli ogłosił na swojej platformie mediów społecznościowych X, że stworzy nową partię polityczną o nazwie „Partia Ameryki”, która ma na celu „zwrócenie Amerykanom wolności”, to wydaje się, że znów bardziej skupia się na swoich przedsiębiorstwach. Zaledwie kilka dni temu, bo 21 lipca br., biznesmen otworzył w Hollywood „Tesla Diner”. Długo zapowiadana restauracja mieści się w futurystycznym budynku przy jednym z głównych bulwarów w Los Angeles, czyli Sunset Boulevard. Jej design nawiązuje do restauracji typu fast-food, które zyskały popularność w USA w latach 50. XX wieku. Działały one najczęściej przy autostradach i serwowały posiłki kierowcom przez całą dobę. Restauracja miliardera również jest otwarta o każdej porze dnia i nocy, a ponadto – zamiast stacji benzynowej – nowoczesny budynek oferuje V4 Supercharger, czyli zasilanych energią słoneczną 80 stacji szybkiego ładowania samochodów elektrycznych. Co można zjeść w Tesla Diner? Powstanie dwupoziomowej restauracji Tesla Diner w Kalifornii wywołało mieszane reakcje mieszkańców. W dniu otwarcia przed lokalem zgromadził się tłum demonstrantów z transparentami z hasłami w rodzaju: „Władzę powinni mieć robotnicy, a nie miliarderzy”. Protest nie zniechęcił jednak klientów – wręcz przeciwnie, już od pierwszych godzin działalności restauracja przyciągnęła tłumy. Przed wejściem ustawiły się długie kolejki, mimo że w środku przewidziano jedynie 250 miejsc siedzących. View oEmbed on the source website Jak poinformował wspólnik Elona Muska, Bill Chait, w rozmowie z „Los Angeles Times”, tylko pierwszego dnia restaurację odwiedziło co najmniej tysiąc osób. A co mogli w niej skosztować? Menu obejmuje m.in. tosty z tuńczykiem, burgery (za 13,50 dolara, czyli ok. 49 zł), frytki, hot dogi, placki ziemniaczane, śniadaniowe tacos, kanapki klubowe (za 13 dolarów, czyli 47 zł) czy szarlotkę z lodami. Potrawy serwowane są w pudełkach w kształcie Cybertrucka, czyli charakterystycznego pickupa Tesli, a na kubkach i opakowaniach umieszczono logo firmy. Co więcej, goście doceniają wykorzystanie lokalnych składników, które nadają ofercie świeżości i regionalnego charakteru. Planowana ekspansja lokali gastronomicznych Muska Restauracja łączy tradycyjne doświadczenie kulinarne z futurystycznymi akcentami. Przy obiekcie zainstalowano dwa ogromne ekrany LED, na których wyświetlane są filmy w stylu kina samochodowego. Na piętrze z kolei gości obsługuje robot Optimus serwujący popcorn, co dodatkowo wzmacnia innowacyjny wizerunek miejsca. Elon Musk już zapowiedział, że jeśli projekt odniesie sukces, restauracje Tesli pojawią się „w największych miastach na całym świecie”, a także na stacjach szybkiego ładowania Supercharger przy głównych trasach. „Chcemy, aby było to przyjemne doświadczenie dla każdego, niezależnie od tego, czy posiada Teslę, czy nie. Będziemy się nadal rozwijać” – napisał Musk na należącej do niego platformie X. Wiadomo, że po otwarciu lokalu akcje Tesli wzrosły o 1%, a firma uzyskała zgodę na budowę drugiego punktu w Los Angeles. Kolejna odsłona Tesla Diner ma powstać przy Santa Monica Boulevard, czyli jednej z najbardziej prestiżowych ulic miasta, przebiegającej przez Beverly Hills i West Hollywood. Źródła: Property Design, NSS Magazine, What Now Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Rozpoczynają się badania przełomowego implantu mózgu. Ma poprawiać nastrój za pomocą ultradźwięków
W Wielkiej Brytanii rozpoczynają się testy urządzenia, które może stać się rewolucją. To wszczepiany do mózgu chip, którego zadaniem będzie poprawianie nastroju z użyciem ultradźwięków. Lekarze mają nadzieję, że w przyszłości tego rodzaju interfejs mózg-komputer zostanie wykorzystany w leczeniu depresji.
Spis treści: Pomoc w leczeniu depresji i epilepsji Coraz więcej badań nad chipami Kiedy odbędą się testy kliniczne nowego BCI? W badaniach nowego chipa ma wziąć udział 30 pacjentów. Wszystkim zostanie wszczepiony tzw. interfejs mózg-computer (ang. brain-computer interface, BCI). Czyli elektroniczne urządzenie pozwalające rejestrować i wpływać na pracę mózgu. Urządzenie ma działać na różne grupy neuronów i pobudzać je za pomocą ultradźwięków. Naukowcy chcą w ten sposób opracować nowe terapie, które pomagałyby osobom z depresją, uzależnionym czy cierpiącym na epilepsję. W ich przypadku ultradźwięki regulowałyby zaburzone wzory aktywności mózgu. Pomoc w leczeniu depresji i epilepsji W najnowszych testach naukowcy będą sprawdzać chip zaprojektowany przez amerykańską firmę non-profit Forest Neurotech. Działa on nieco inaczej niż inne stosowane już urządzenia tego rodzaju. Wymagają one wprowadzenia do określonych obszarów mózgu elektrod, co jest procedurą inwazyjną. Chip Forest 1 natomiast zostanie umieszczony nie tyle wewnątrz mózgu, ile w przestrzeni między czaszką a mózgiem. Co ważne, potrafi on jednocześnie modyfikować aktywność kilku różnych obszarów mózgu. To kluczowe w przypadku chorób takich jak depresja i epilepsja, które nie „mieszczą się” w jednym konkretnym miejscu mózgu. Są bowiem związane z wadliwym działaniem różnych jego obwodów. Naukowcy przypominają, że tylko dwie trzecie osób z depresją i epilepsją mają obecnie szansę otrzymać skuteczną terapię. W przypadku jednej trzeciej wszystkie dostępne sposoby leczenia zawodzą. Im właśnie mogłaby się przydać zupełnie nowa technologia. Coraz więcej badań nad chipami Najsłynniejszą firmą zajmującą się interfejsami mózg-komputer jest Neuralink należący do Elona Muska. Niedawno naukowcy Neuralinka wszczepili swój chip trzeciemu pacjentowi. W tym roku ich liczba ma znacząco wzrosnąć. Chip przeznaczony jest dla osób sparaliżowanych i ma im umożliwić korzystanie z komputera. Jednak organizacji badających tego typu technologiczne nowości jest znacznie więcej. W zeszłym tygodniu naukowcy z University of Michigan opisali w czasopiśmie „Nature Medicine” system BCI, który składa się wszczepionego do mózgu chipa oraz specjalnych algorytmów sztucznej inteligencji. Pozwolił on tetraplagikowi – czyli osobie sparaliżowanej od szyi w dół – sterować wirtualnym dronem za pomocą ruchu palców. Oczywiście wyobrażonego ruchu palców, związanego z sygnałami nerwowymi, które zarejestrował chip, a sztuczna inteligencja zinterpretowała i zamieniła na ruch drona na ekranie. Kiedy odbędą się testy kliniczne nowego BCI? Planowane testy chipa Forrest 1 rozpoczną się w marcu. Ich celem jest sprawdzenie bezpieczeństwa urządzenia dla potencjalnych użytkowników. Uczestnicy testów będą nosili BCI przez dwie godziny. Najważniejsze będzie upewnienie się, że Forrest 1 nie nagrzewa się zbytnio i nie zagraża przez to tkankom. Druga kwestia to sprawdzenie, czy korzystające z ultradźwięków urządzenie nie wpływa na osobowość ludzi. Na przykład nie sprawia, że stają się bardziej impulsywni. Ta faza testów potrwa osiem miesięcy. Jeśli przebiegnie pomyślnie i organizatorzy otrzymają odpowiednie zgody od regulatorów, rozpoczną się testy kliniczne sprawdzające przydatność urządzenia w leczeniu depresji. Całe badanie zaplanowano na trzy i pół roku. Badania prowadzone są przez brytyjskie NHS (National Health Service) i kosztują 6,5 miliona funtów. Sfinansowała je Agencja Zaawansowanych Badań i Wynalazków (Advanced Research and Invention Agency, ARIA). Źródła: Guardian, New Scientist, Nature Medicine Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Największa rakieta Blue Origin w końcu wystartowała. Pierwszy test zdała pomyślnie
Dzisiaj rano z przylądka Canaveral po raz pierwszy wystartowała największa rakieta firmy Blue Origin należącej do Jeffa Bezosa. W pojedynku kosmicznych miliarderów nadal prowadzi Elon Musk, ale całkiem udany test New Glenna pokazuje, że być może niedługo zyska on realnego konkurenta dla rakiet Falcon 9.
Spis treści: Nieudane lądowanie Błękitny Pierścień New Glenn kontra Falcon Ćwierć wieku po założeniu przez Jeffa Bezosa firmy kosmicznej Blue Origin i dziewięć lat po ogłoszeniu rozpoczęcia prac nad ciężką, odzyskiwalną rakietą, New Glenn w końcu wystartowała. Debiutancki start był przekładany kilkukrotnie ze względu na wątpliwości inżynierów Blue Origin. Dzisiaj rano czasu środkowoeuropejskiego rakieta odpalił siedem silników na platformie startowej. Pierwszy stopień, czyli najniższa część rakiety, odpalał silniki przez ponad trzy minuty, zanim odłączył się od górnej części New Glenn. Dodajmy, że nazwa rakiety jest hołdem dla Johna Glenna, pierwszego amerykańskiego astronauty, który dotarł na orbitę Ziemi. Nieudane lądowanie Pierwszy stopień rakiety nośnej próbował następnie wylądować na pokładzie Jacklyn, platformy morskiej, którą Bezos nazwał na cześć swojej matki. Jednak w momencie, gdy rakieta miała ponownie uruchomić swoje silniki w celu przyziemienia, dane na żywo z rakiety zostały odcięte, a prowadzący transmisję internetową zgadywali, co mogło się stać. Prowadzący potwierdzili później, że rakieta została utracona. Po oddzieleniu się od pierwszego stopnia górna część rakiety New Glenn, przenosząca eksperymentalną technologię Blue Ring, odpaliła własny silnik i kontynuowała wznoszenie się na orbitę. Po osiągnięciu przestrzeni kosmicznej rakieta zrzuciła owiewkę ładunku. Jest to struktura przypominająca powłokę zaprojektowaną do osłaniania satelitów podczas startu. Drugi stopień kontynuował odpalanie silników, aż osiągnął prędkość orbitalną, która zazwyczaj wynosi ponad 27 359 kilometrów na godzinę, czyli ponad 22 razy więcej niż prędkość dźwięku. Błękitny Pierścień Technologia Blue Ring, którą Blue Origin wykorzystało podczas tej misji, zwiastuje środek transportu, który, jak ma nadzieję firma, pewnego dnia będzie służył jako rodzaj kosmicznego Ubera. Będzie w stanie wciągnąć satelity głębiej w przestrzeń kosmiczną, gdy zajdzie taka potrzeba. – Blue Ring odpowiada na dwa z najtrudniejszych wyzwań związanych z lotami kosmicznymi. A mianowicie rozwój infrastruktury kosmicznej i potrzebę zwiększonej mobilności w kosmosie – wyjaśnia Blue Origin. – Zdolność statku kosmicznego do manewrowania na wielu orbitach i lokalizacjach, rozmieszczania ładunków oraz wykonywania obliczeń i komunikacji na pokładzie umożliwi przełomowe misje dla różnych klientów. Blue Origin oczekuje, że Blue Ring będą zdolne do wynoszenia ogromnych satelitów o wadze do trzech ton. Można więc śmiało powiedzieć, że start był bardzo udaną próbą. Fakt, iż pierwszy stopień rakiety nie wylądował na pływającej platformie, nie umniejsza rangi wydarzenia. Przypomnijmy, że gdy SpaceX uczył się lądowania pierwszym stopniem Falcona na platformie, czterokrotnie doszło do utraty rakiety. New Glenn kontra Falcon Przyjrzyjmy się samej rakiecie. New Glenn to dwustopniowy system nośny zaprojektowany do wynoszenia ładunków na orbitę okołoziemską. Ma wysokość 98 metrów, średnicę 7 metrów i masę startową 1622 ton. Może wynieść na niską orbitę (LEO) do 45 ton ładunku, a na orbitę geostacjonarną 13 ton, co jest bardzo dobrym wynikiem. Pierwszy stopień: rakiety wyposażony został w siedem silników BE-4, każdy o ciągu około 2400 kN, co daje łączny ciąg rzędu 16 800 kN. Silniki te wykorzystują jako paliwo ciekły metan (LNG) i ciekły tlen (LOX). Drugi stopień jest napędzany dwoma silnikami BE-3U, zoptymalizowanymi do pracy w próżni, zasilanymi ciekłym wodorem (LH2) i ciekłym tlenem (LOX). Bardzo interesujący jest koszt jednego startu. W zależności od konfiguracji i wymagań misji ma wynosić od 68 do 110 milionów dolarów. A start znacznie mniejszego, zdolnego wynieść na LEO niespełna 23 tony ładunku, to koszt rzędu 67 milionów dolarów. Z drugiej strony może lepiej jest porównać możliwości New Glenna z rakietą Falcon Heavy? W tym przypadku to SpaceX dzierży palmę pierwszeństwa. Falcon Heavy może bowiem dźwignąć prawie 69 ton na LEO i niemal 27 ton na orbitę geostacjonarną. Koszt jednorazowego wystrzelenia wynosi ok 97 milionów dolarów. Jest jeszcze jedna kwestia, o której warto wspomnieć. New Glenn ma być rakietą odzyskiwalną, zdolną do maksymalnie 25 lotów. Z drugiej strony SpaceX, który zapowiadał, że pierwszy stopień Falcona 9 powinien wykonywać 100 startów i lądowań, jak na razie nie dotrzymuje obietnicy. Pierwszy stopień Falcona B1058 do tej pory wykonał 19 startów i lądowań i wątpliwe jest, by dociągnął do obiecywanej setki. Źródło: Space.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
NATO chce zbudować system internetu satelitarnego, by uniezależnić się od Elona Muska
Już nie po dnie morskim, tylko z orbity. Lękając się niszczenia łączy internetowych w coraz bardziej niepewnym świecie, NATO sfinansuje nowy projekt mający przenieść krytyczną infrastrukturę internetową w kosmos. Ma to ją uchronić przed zakusami speców od wojny hybrydowej.
Spis treści: 99% międzynarodowej transmisji internetowej Zerwane światłowody na Bałtyku Odebrać moc Muskowi Internet NATO jeszcze w tym roku? Według danych z 2023 roku, na świecie istnieje 529 aktywnych lub będących w budowie podmorskich sieci kablowych, które łączą kontynenty i wyspy, tworząc globalną sieć komunikacyjną. Ich łączna długość przekracza 1,3 miliona kilometrów, co odpowiada ponad 30-krotności obwodu Ziemi. 99% międzynarodowej transmisji internetowej Podwodne kable wykorzystują światłowody do przenoszenia ogromnych ilości danych na duże odległości przy minimalnej utracie informacji. Są absolutnie kluczowe dla przesyłania danych. Odpowiadają za około 99% międzynarodowej transmisji internetowej. Zostały zaprojektowane tak, by wytrzymać trudne warunki na dnie oceanicznym, takie jak zmiany ciśnienia, korozja czy kontakt z fauną morską. Kilka z najważniejszych podmorskich kabli to: APCN-2 (Asia Pacific Cable Network-2): łączy kraje Azji Wschodniej, takie jak Chiny, Japonia, Korea Południowa, Malezja, Singapur i Filipiny. TPE (Trans-Pacific Express): łączy Chiny, Koreę Południową, Tajwan i USA, zapewniając szybkie połączenia transoceaniczne. EAC-C2C (East Asia Crossing – City-to-City Cable System): sieć łącząca kraje Azji Wschodniej, takie jak Chiny, Japonia, Korea Południowa i Singapur. Internet, dający możliwość szybkiej wymiany informacji, jest podstawą współczesnego świata. Dlatego ten, kto chce wprowadzić chaos, będzie myślał o zakłóceniu działania tej infrastruktury. Ataki i „nieszczęśliwe wypadki” zdarzają się coraz częściej. Szacuje się, że rocznie zrywanych jest od 100 do 150 kabli, głównie z powodu wypadków z udziałem sprzętu rybackiego lub kotwic ciągniętych po dnie morskim. Zerwane światłowody na Bałtyku Istnieje również rosnące ryzyko sabotażu. W listopadzie 2024 r. dwa podmorskie kable internetowe zostały zerwane na obszarze Morza Bałtyckiego. Choć rządy europejskie unikały bezpośredniego wskazywania palcem na którykolwiek kraj, większość uznała, że incydenty te mogą być częścią rosyjskiej wojny hybrydowej prowadzonej w odwecie za wspieranie Ukrainy. Rosyjscy urzędnicy odrzucili te oskarżenia jako „dość absurdalne”. Niezależnie od tego, czy to rosyjskie statki uszkodziły kable celowo, czy też doszło przypadkowego zerwania światłowodów, incydent ten podkreśla, jak podatne są kable podmorskie na przypadkowe katastrofy lub świadome ataki. Właśnie dlatego NATO chce zainwestować w łącza satelitarne, które wydają się być znacznie bardziej odporne na ewentualny sabotaż. – Rozważmy kwestię Islandii, która prowadzi wiele usług finansowych, posiada znaczną liczbę chmur obliczeniowych. Jest połączona z Europą i Ameryką Północną czterema kablami. Jeśli te cztery kable zostaną zniszczone lub naruszone, Islandia zostanie całkowicie odizolowana od świata – powiedział Nicolò Boschetti, doktorant na Uniwersytecie Cornell pracujący nad projektem HEIST. Odebrać moc Muskowi HEIST to akronim od Hybrid Space/Submarine Architecture Ensuring Infosec of Telecommunications. W luźnym tłumaczeniu: hybrydowa architektura kosmiczno-podwodna zapewniająca bezpieczeństwo telekomunikacji. Projekt ma na celu stworzenie alternatywnego systemu internetowego przy użyciu hybrydowej sieci kabli podmorskich i komunikacji satelitarnej. Istnieje już, rzecz jasna, dobrze działający internet satelitarny. Mowa o sieci Starlink, satelitarnej usłudze internetowej opracowanej przez SpaceX. Starlinki obecnie pozwalają na dużą ilość ruchu internetowego z kosmosu. I wszystko było fajnie, gdyby nie to, że ta wielka i wydolna sieć zależy od jednego człowieka – miliardera Elona Muska. Specjaliści ds. bezpieczeństwa przekonują, że nie jest dobrym pomysłęm, by pojedyncza osoba – niezależnie od opinii publicznej na jej temat – miała tak znaczący wpływ na sprawy globalne. Dzięki HEIST rządy państw NATO dążą do stworzenia bezpiecznego i niezależnego zaplecza, które nie będzie zależne od kaprysów jednego miliardera. Internet NATO jeszcze w tym roku? Nad projektem pracuje międzynarodowy i interdyscyplinarny zespół. Składa się z naukowców związanych z uniwersytetami Cornella, Johnsa Hopkinsa, Bifröst, Szwedzkiego Uniwersytetu Obrony, Instytutu Technologii Blekinge, ETH Zürich, Królewskiej Szwedzkiej Marynarki Wojennej, rządu Islandii i wielu prywatnych firm. – Składamy elementy układanki i próbujemy stworzyć ten ogromny nowy ekosystem. Powiedziałbym, że jest to problem inżynierii systemów, co oznacza, że każda z technologii, którą zamierzamy zbudować lub zmontować, została już w jakiejś formie opracowana w innych zastosowaniach. Chodzi o dopasowanie wszystkich elementów do siebie. Z punktu widzenia inżynierii jest to trudne, ale mamy też do czynienia z regulacyjnym, politycznym i ekonomicznym charakterem tego przedsięwzięcia, co również jest trudne – twierdzi Greg Falco, adiunkt inżynierii mechanicznej i lotniczej w Cornell Engineering. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, funkcjonalny prototyp systemu może być gotowy za dwa lata. Jednak część zespołu HEIST ma nadzieję rozpocząć testowanie elementów programu w tym roku. Źródło: IFLScience Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Bez pałeczek, za to z bananem. Czy szósty lot testowy największej rakiety świata Starship był sukcesem?
Ogromna wieża startowa SpaceX – Mechazilla – nie złapała wracającego na Ziemię pierwszego stopnia największej rakiety świata. Za to górny stopień rakiety, zwany Starship, wykonał wyjątkowo długi lot suborbitalny i omal wylądował pionowo na oceanie. Szósty lot testowy flagowej rakiety SpaceX wejdzie do historii kosmonautyki.
Spis treści: Bez udziału Mechazilli Lot suborbitalny Starshipa Między kosmosem a polityką We wtorek 19 listopada firma Elona Muska SpaceX przeprowadziła szósty testowy lot najpotężniejszej rakiety świata. Ogromny Super Heavy-Starship udał się w przestrzeń kosmiczną, aby przeprowadzić kilka kluczowych testów bezpieczeństwa. Gigantyczna rakieta, o średnicy 9 metrów i wysokości 121 metrów, wystartowała o godzinie 23:00 czasu polskiego ze Starbase. Jest to produkcyjno-testowy ośrodek Elona Muska w Boca Chica w Teksasie, nad Zatoką Meksykańską w pobliżu Brownsville. Okno startowe wynosiło 30 minut. Bez udziału Mechazilli Zasilana 33 silnikami Raptor, zużywającymi 18 143 kilogramy ciekłego tlenu i metanu na sekundę, rakieta Super Heavy-Starship przecięła niebo nad Zatoką Meksykańską, wzbijając się w górę otoczona płomieniami i kłębami białych gazów spalinowych. Dwie i pół minuty po starcie doszło do rozdzielenia członów rakiety. Sześć silników Raptor Starshipa uruchomiło się, aby kontynuować wznoszenie w przestrzeń kosmiczną, podczas gdy booster Super Heavy oddzielił się, zmienił kierunek i rozpoczął lot powrotny na miejsce startu. Plan lotu zakładał powrót boostera Super Heavy na platformę startową, gdzie miał zostać przechwycony przez ramiona monumentalnej Mechazilli. Jest to ogromna, mierząca 146 metrów wieża startowa, pozwalająca na łapanie Super Heavy. Ramiona wieży, zwane „chopsticks” – czyli pałeczki – są ruchome i przy odpowiednim manewrowaniu nimi można „złapać” zniżającą się rakietę. Właśnie taki manewr widzieliśmy w trakcie wcześniejszego, październikowego testu. Niestety tym razem ramiona Mechazilli nie poruszyły się. Kontrolerzy lotu zdecydowali się wysłać rakietę w kierunku nabrzeża. Super Heavy, choć schodził prawidłowo, spadł do oceanu u wybrzeża Boca Chica. Przy zderzeniu z wodą doszło do eksplozji, a sama rakieta „położyła” się na wodzie w pozie tonącego Titanica. Lot suborbitalny Starshipa Najważniejszy jest jednak lot samego Starshipa. Test miał być możliwie bliski rzeczywistej misji. Przede wszystkim udało się poprawnie odpalić jeden z silników Raptor w przestrzeni kosmicznej. Było to testowanie systemu napędowego, który będzie kluczowy w misjach orbitalnych, w tym podczas deorbitacji w czasie przyszłych misji załogowych. Chociaż konkretne dane dotyczące maksymalnej wysokości, jaką osiągnął Starship, nie zostały podane – mówimy wciąż o locie na granicy kosmosu – sam lot przebiegał zgodnie z planem. Końcowym etapem było wodowanie statku w Oceanie Indyjskim. Nowe osłony termiczne Starshipa były testowane w trudniejszych warunkach, co obejmowało m.in. zmiany w układzie osłon i usunięcie niektórych płytek osłonowych. Miało na celu testowanie nowych materiałów i poprawę funkcjonalności w przyszłości. Z ciekawostek warto dodać, że start rakiety mogli oglądać astronauci przebywający na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. „Właśnie widzieliśmy start Starshipa” – poinformowała astronautka Sunita Williams przez radio. „Niesamowite! Robimy zdjęcia”. Towarzyszący jej Don Pettit powiedział kontrolerom lotu w Houston: „Z orbity wyglądało to naprawdę świetnie. Już je przesyłamy.” Starship przewoził też w swoim luku pewien przedmiot. Był nim jeden banan. Tym żartem pracownicy SpaceX udowodnili, że rakieta jest zdolna do wynoszenia w kosmos ładunków. Los ładunku nie jest znany. Między kosmosem a polityką Rozwój największej rakiety świata może stać się przepustką do kolejnego rozdziału naszej kosmicznej historii. Zastrzeżenia komentatorów budzi jednak zaangażowanie Elona Muska w politykę. Na wczorajszym starcie obecny był prezydent elekt Donald Trump. Bliskie relacje szefa SpaceX i prezydenta USA budzą obawy o transparentność współpracy między SpaceX a NASA, a także o działania monopolistyczne firmy. SpaceX już teraz transportuje astronautów i kosmonautów na Międzynarodową Stację Kosmiczną przy użyciu rakiet Falcon 9 i kapsuł Crew Dragon. Firma buduje także wariant Starshipa dla NASA, który w latach 2026–27 ma dostarczyć astronautów na powierzchnię Księżyca. Ponadto SpaceX wynosi komercyjne i wojskowe satelity, buduje potężny holownik kosmiczny dla NASA, który pomoże bezpiecznie wyprowadzić Międzynarodową Stację Kosmiczną z orbity w 2030 roku, a także uruchamia tysiące własnych satelitów Starlink, zapewniających globalny dostęp do internetu. – SpaceX praktycznie posiada monopol na dostęp do przestrzeni kosmicznej – komentuje Casey Drier, dyrektor ds. polityki kosmicznej w Planetary Society. – Praktycznie każda misja, którą chcesz wynieść w kosmos – czy jesteś rządem USA, komercyjnym dostawcą, firmą satelitarną, czy nawet Europejską Agencją Kosmiczną – korzysta z rakiet SpaceX. Czy nie tak dawno okrzyknięty zbawcą nowej ery kosmicznej Elon Musk stanie się największym problemem dla wolnego rozwoju przemysłu kosmicznego? Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Mechazilla przechwyciła wracającą na Ziemię rakietę Super Heavy. SpaceX dokonał przełomu
W niedzielę 13 października, podczas piątego lotu testowego gigantycznej rakiety Super Heavy-Starship, SpaceX dokonał bezprecedensowego wyczynu. Mechaniczne ramiona wieży Orbital Launch Tower (OLT), zwanej potocznie Mechazillą, złapały powracający na Ziemię Super Heavy – pierwszy człon największej rakiety świata.
Spis treści: Precyzja silników Raptor „Pałeczki” Mechazilli Rakiety w pełni odzyskiwalne Rakiety masowego użytku To, co wydarzyło się w niedzielę na terenie prywatnego kosmodromu Starbase w Boca Chica w Teksasie, bez wątpienia przejdzie do historii lotów kosmicznych. W trakcie piątego testowego lotu gigantycznej rakiety Super Heavy-Starship użyło ogromnych mechanicznych ramion Mechazilla, by przechwycić opadający booster Super Heavy. Był to całkowicie bezprecedensowy wyczyn inżynieryjny. Precyzja silników Raptor Równo trzy minuty i 40 sekund po starcie i odłączeniu górnego stopnia zwanego Starship, rakieta nośna Super Heavy obróciła się i ponownie uruchomiła 13 silników Raptor. Było to konieczne, aby odwrócić kurs i skierować booster z powrotem w stronę wybrzeża Teksasu. W tym samym czasie górny stopień Starship kontynuował wznoszenie się dzięki mocy swoich sześciu silników Raptor. Dodajmy, że szeroki na 9,1 metra Super Heavy wykorzystuje jako paliwo 3,1 miliona kilogramów ciekłego tlenu i metanu. Booster napędzany jest przez 33 zaprojektowane przez SpaceX silniki Raptor, generujące do 71,2 miliona niutonów ciągu. Górny stopień Starship mierzy 49 metrów i przenosi 1,2 miliona kilogramów materiału pędnego do zasilania kolejnych sześciu Raptorów. Komputer pokładowy rakiety nośnej Super Heavy został zaprogramowany tak, by w razie jakichkolwiek problemów z rakietą lub mechanizmem przechwytującym rakietę, skierować ją do Zatoki Meksykańskiej. Nie wykryto jednak żadnych takich problemów. Gdy rakieta powoli opadała obok wieży, dwa mechaniczne ramiona płynnie przesunęły się, aby chwycić ją, gdy jej silniki się wyłączyły. „Pałeczki” Mechazilli Ramiona Mechazilli są ruchome i potrafią dynamicznie zmieniać swoją pozycję, by złapać rakietę. System ten, choć na pierwszy rzut oka wydaje się prosty, jest w rzeczywistości bardzo zaawansowany. Składa się z dwóch dużych ramion, zwanych „Chopsticks” (pałeczki), które mogą przesuwać się w górę i w dół wieży, a także na boki, umożliwiając precyzyjne manewrowanie. Ramiona ustawiają się na odpowiedniej wysokości wieży, po czym rozkładają się na boki, by przygotować się do chwytania rakiety. Super Heavy ląduje pionowo na platformie startowej. Ramiona ustawiają się, by przechwycić rakietę, co wymaga wyjątkowo precyzyjnego sterowania. Podczas lądowania, gdy rakieta zużyła już większość swojego paliwa, jej masa wciąż wynosi około 250 ton. Gdy rakieta znajdzie się we właściwej pozycji, ramiona zamykają się wokół specjalnych uchwytów na zewnętrznej części rakiety (tzw. „grids”). Zostały one zaprojektowane tak, by mogły być przechwycone przez Mechazillę. Rakiety w pełni odzyskiwalne Właśnie przechwycenie 70-metrowego, czyli wysokiego na 23 piętra boostera Super Heavy za pomocą ramion Mechazilli stanowiło bezprecedensowy kamień milowy w dążeniu SpaceX do opracowania w pełni wielokrotnego użytku, szybko budowanych i wystrzeliwanych rakiet. To technologiczny pokaz mocy nie mający sobie równych w historii wcześniejszych programów kosmicznych opartych na rakietach jednorazowego użytku. – Dziś wykonaliśmy duży krok w kierunku uczynienia życia multiplanetarnym – skomentował wydarzenie założyciel SpaceX Elon Musk na swojej platformie społecznościowej X. Górny stopień – Starship – miał zasymulować lądowanie na wodzie. Dzięki wykorzystaniu specjalnych kamer oraz możliwości systemu internetu satelitarnego Starlink, mogliśmy oglądać ten lot na żywo. Podczas czerwcowego, czwartego lotu testowego Starshipa, ekstremalne temperatury spowodowały znaczne uszkodzenia płytek ochronnych i owiewek statku kosmicznego. Do niedzielnego lotu wprowadzono wiele modernizacji i ulepszeń, aby wyeliminować lub zminimalizować wszelkie tego typu uszkodzenia podczas ponownego wejścia w atmosferę. Umieszczone na rakiecie kamery pokazały czerwonawą poświatę ciepła gromadzącą się na statku kosmicznym, nasilającą się w miarę dalszego opadania. Pochłonięte przez kulę ognia owiewki pozostały nienaruszone, a pojazd przeszedł przez szczytowe nagrzewanie w dobrym stanie. Chwilę później kamery zarejestrowały rozprysk w miejscu docelowym, po którym nastąpiła eksplozja. Biorąc pod uwagę, że rakieta nie jest przeznaczona do lądowania na wodzie, cokolwiek wydarzyło się po rozprysku, było przypadkowe. Mimo eksplozji był to nadzwyczaj udany test. Rakiety masowego użytku Głównym celem niedzielnego lotu było jednak zademonstrowanie możliwości przechwytywania powracających rakiet nośnych Super Heavy na platformie startowej. Tam można je szybko odnowić, zatankować i ponownie wystrzelić. Przypomnijmy, że SpaceX doprowadził do perfekcji lądowania pierwszego stopnia swoich rakiet Falcon 9. Do tej pory z powodzeniem odzyskano takie rakiety 352 razy. „Z każdym lotem opierającym się na wnioskach z poprzedniego, testując ulepszenia sprzętu i operacji w każdym aspekcie Starshipa, jesteśmy na skraju zademonstrowania technik fundamentalnych dla w pełni i szybko nadającego się do ponownego użycia projektu Starship” – podsumowała firma. Dodajmy, że SpaceX ma podpisany kontrakt z NASA. Obejmuje on dostarczenie zmodyfikowanego statku Starship do przewożenia astronautów na lądowania w pobliżu południowego bieguna Księżyca w ramach programu Artemis. Źródło: SpaceX. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
SpaceX: zbawca z problemami. Firma Elona Muska traci rakietę Falcon 9 i przesuwa zaplanowane misje
W środę 28 sierpnia, tuż po wyniesieniu serii satelitów systemu Starlink, doszło do katastrofy członu rakiety Falcon 9 firmy SpaceX. Zamiast poprawnego, 23. lądowania pierwszego stopnia tej odzyskiwalnej rakiety widzowie zobaczyli kłęby ognia i dymu. Tym samym loty Facon 9 zostały wstrzymane, co stawia pod znakiem zapytania mającą wystartować już kilka dni temu prywatną misję Polaris Dawn.
W tym artykule: Dochodzenie Federalnej Administracji Lotnictwa Uziemiony do odwołania Problemy SpaceX Płomienie buchnęły z podstawy rakiety Falcon 9 firmy SpaceX tuż po wylądowaniu na umieszczonej na morzu platformie – lądowisku. Wkrótce booster, który właśnie odbył swoją rekordową 23. misję, przewrócił się. Był to ten sam booster, który w 2022 roku pomógł wynieść na orbitę komercyjną misję Inspiration4. Pierwszy stopień rakiety nie może być odzyskiwany w nieskończoność. Mimo to wczorajsze wydarzenie stawia pod znakiem zapytania kolejne misje, jakie mają być zrealizowane przez SpaceX. Dochodzenie Federalnej Administracji Lotnictwa Falcon 9 został uziemiony, a katastrofą zajęła się Federalna Administracja Lotnictwa (FAA). Bada ona, dlaczego pierwszy stopień rakiety przechylił się i eksplodował podczas próby lądowania. „Dochodzenie ma na celu dalsze zwiększenie bezpieczeństwa publicznego, ustalenie pierwotnej przyczyny zdarzenia i określenie działań naprawczych, aby zapobiec jego powtórzeniu się” – podała FAA w oświadczeniu. „Powrót do lotu rakiety nośnej Falcon 9 opiera się na ustaleniu przez FAA, że żaden system, proces lub procedura związana z anomalią nie ma wpływu na bezpieczeństwo publiczne” – dodano. Przypomnijmy, że Falcon 9 został też uziemiony na około dwa tygodnie w lipcu. Jego silnik drugiego stopnia doświadczył wówczas anomalii, która uniemożliwiła rozmieszczenie kolejnej partii satelitów Starlink na odpowiedniej wysokości, co doprowadziło do ich spalenia przy ponownym wejściu w atmosferę ziemską. Uziemiony do odwołania W związku z katastrofą firma SpaceX wycofała się również z zaplanowanego na dzisiaj startu. Z bazy Sił Kosmicznych USA w Vandenberg miała wystartować misja, której celem – podobnie jak wczorajszej – było rozmieszczenie na orbicie kolejnych satelitów systemu Starlink. Życie na Marsie. Kiedy mogło powstać i czy mamy szanse na odnalezienie organizmów na Czerwonej Planecie? Organizmy potrzebują stabilnych warunków, źródła energii i ciekłej wody. Kiedy zatem mogło powstać życie na Marsie? Tę kwestię wyjaśniamy poniżej. Komentatorzy zastanawiają się, co w tej sytuacji stanie się z zaplanowaną na ten tydzień komercyjną misją Polaris Dawn. Umieszczona na szczycie rakiety Falcon 9 kapsuła Dragon Crew miała wynieść czworo komercyjnych astronautów na rekordową wysokość 1400 kilometrów. Start był zaplanowany pierwotnie na ubiegły tydzień, następnie przesunięto go na wtorek 27 sierpnia, po czym ponownie o kolejny dzień. Wreszcie firma SpaceX poinformowała, że do startu misji dojdzie nie wcześniej niż 30 sierpnia. Przy czym to stwierdzenie nie oznacza, że misja tego dnia wystartuje. Polaris Dawn nie jest jedynym problemem SpaceX-a. Kosmiczna potęga Elona Muska jest w tej chwili głównym partnerem operacyjnym USA w programie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Nie tylko dostarcza na ISS zaopatrzenie i ładunki techniczne, ale też astronautów. Problemy SpaceX Kilka dni temu podano informację, że to właśnie Dragon Crew zabierze na Ziemię dwoje astronautów, którzy dotarli na ISS statkiem Boeinga Starliner. Pierwszy załogowy lot Starlinera wywołał wiele kontrowersji i pytań o bezpieczeństwo załogi. Wycieki i problemy z silnikami Starlinera na szczęście nie zakończyły się katastrofą podczas lotu, uniemożliwiły jednak załodze powrót na Ziemię. Zaplanowany na tydzień pobyt dwojga astronautów: Sunity Williams i Butcha Wilmore’a, przedłużył się do stycznia 2025. NASA, wyznając zasadę „safety first”, uznała, że woli powierzyć życie załogi sprawdzonemu już statkowi Dragon firmy SpaceX. A chociaż kapsuła do lądowania nie potrzebuje rakiety, to chwilowo każda operacja związana z rakietami serii Falcon 9 pozostaje pod znakiem zapytania. Źródło: Space.com Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Elon Musk chce testować implant mózgowy u drugiego pacjenta. Kiedy? W ciągu najbliższych dni
Wkrótce kolejny pacjent otrzyma implant Neuralink, firmy Elona Muska. Operacja zostanie przeprowadzona dwa miesiące po tym, jak na światło dzienne wyszły problemy z pierwszym chipem. W maju okazało się, że 85 proc. jego połączeń z korą ruchową zostało zerwanych. Neuralink twierdzi, że problem udało się rozwiązać i szykuje się do kolejnej operacji.
W tym artykule: Pierwszy pacjent Neuralink Problemy z pierwszym chipem Neuralink Druga operacja? W zeszłym tygodniu Elon Musk, szef firmy Neuralink, ogłosił, że wkrótce druga osoba przejdzie operację wszczepienia implantu mózgowego. Implant umożliwia sterowanie myszką komputerową za pomocą myśli. Jest przeznaczony dla tertraplegików, czyli osób z paraliżem czterokończynowym. Firma nie ujawnia tożsamości drugiego pacjenta ani dokładnej daty zabiegu. Jednak w środę 10 lipca Musk powiedział, że zostanie on przeprowadzony „w przyszłym tygodniu albo jakoś tak”. Pierwotnie zabieg został zaplanowany na koniec czerwca. Przełożono go jednak z powodu niesprecyzowanych problemów zdrowotnych pacjenta, które uniemożliwiały wykonanie procedury. Jednocześnie firma ogłosiła, że rozwiązano problemy z pierwszym implantem. Dwa miesiące temu Neuralink przyznał, że większość jego elektrod, zbierających sygnały mózgowe, odłączyła się od tkanki mózgowej. Teraz jednak stwierdzono, że implant jest już „mniej więcej stabilny”. Pierwszy pacjent Neuralink Neuralink został założony w 2016 r. Musk chciał, by firma opracowała chipy wielkości monety, zdolne monitorować aktywność elektryczną neuronów. W ten sposób powstałby nowy BCI (Brain Computer Interface): interfejs mózg-komputer, czyli system pozwalający sterować komputerem za pomocą myśli. Jego posiadacze mieli wyobrażać sobie ruchy myszką komputerową. BCI zaś rejestrowałby sygnały i przekazywał je do aplikacji, która zamieniałaby je na rzeczywiste ruchy myszki na ekranie. O tym, że to wykonalne, przekonaliśmy się w tym roku. W zimie Neuralink wszczepiła prototypowy chip pierwszemu pacjentowi. Jego tożsamość ujawniono kilka tygodni po operacji. Posiadaczem implantu N1 jest 29-letni Nolan Arbaugh. Mężczyzna miał wypadek nurkowy, po którym został sparaliżowany poniżej ramion. W czasie zabiegu robot chirurgiczny wywiercił mu otwór w czaszce. Następnie w mózgu Arbaugha został umieszczony okrągły implant. Zawiera 1024 elektrody rozłożone na 64 elastyczne „nici”. Każda jest cieńsza od ludzkiego włosa. Elektrody rejestrują impulsy elektryczne pojawiające się w korze ruchomej. W marcu Neuralink pokazał na streamie, jak to działa. Podczas relacji na żywo Arbaugh grał w ulubione gry komputerowe. Problemy z pierwszym chipem Neuralink 8 maja Neuralink ujawnił jednak na blogu, że z pierwszych chipem, wszczepionym Arbaughowi, jest pewien problem. Już pod koniec lutego, niedługo po operacji, część nici zaczęła „wycofywać się z mózgu” (jak napisano na blogu). Na początku maja działało tylko 15 proc. nici. Reszta zmieniła swoje położenie i nie przesyłała sygnałów, co wpłynęło na sprawność urządzenia. Czy to była niespodzianka dla Neuralink? W połowie maja Reuters ujawnił, że neuroinżynierowie firmy wiedzieli o tym od lat. Neuralink podał natomiast, że problem został rozwiązany bez konieczności wymiany chipa (o miał prosić Arbaugh). Jak? „Zmodyfikowaliśmy algorytm, aby był bardziej wrażliwy na sygnały neuronów, ulepszyliśmy techniki przekładania tych sygnałów na ruchy kursora i poprawiliśmy interfejs użytkownika” – napisano na blogu. „Te udoskonalenia zaowocowały szybką i trwałą poprawą BPS [bits-per-second, miara prędkości działania i dokładności kursora – przyp. red.], która obecnie wyprzedziła początkową wydajność” – twierdzi Neuralink. Teoria symulacji zakłada, że świat, w którym żyjemy jest wirtualny. Zwolennikiem tej idei jest Elon Musk Dość atrakcyjna wydaje mi się koncepcja zakładająca, że świat, w którym żyjemy jest tak naprawdę wirtualny. Teoria symulacji cieszy się uznaniem słynnego przedsiębiorcy, Elona Muska. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/teoria-symulacji-czy-swiat-w-ktorym-zyjemy-jest-wirtualny-elon-musk-wsrod-zwolennikow-tej-idei-54c8530.jpg" width="938" height="527" alt="Teoria symulacji. Czy świat, w którym żyjemy jest wirtualny? Elon Musk wśród zwolenników tej idei" title="Teoria symulacji. Czy świat, w którym żyjemy jest wirtualny? Elon Musk wśród zwolenników tej idei" /> Druga operacja? Przesunięcie elektrod mogły spowodować niedoskonałości techniki operacyjnej. Jak przyznano, po wykonaniu zabiegu w mózgu Arbaugha pozostało powietrze. – Podczas nadchodzących zabiegów zamierzamy precyzyjnie wyrzeźbić powierzchnię czaszki, aby zminimalizować szczelinę pod implantem. To przybliży go do mózgu i wyeliminuje część napięcia na niciach – powiedział w zeszłym tygodniu Matthew MacDougall, naczelny neurochirurg Neuralink. Musk ma nadzieję, że do końca roku Neuralink będzie miał już kilku pacjentów z wszczepionym implantem. Firma pracuje nad udoskonaleniem go tak, by zredukować liczbę elektrod przyczepianych do mózgu. Jednocześnie Musk ogłosił, że Neuralink opracowuje inny produkt – Blindsight – który pozwoli niewidomym widzieć. Źródła: Guardian, Reuters, Neuralink. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Już wiadomo, kto pierwszy dostał chip Elona Muska. Pokazano film, na którym mężczyzna gra na komputerze za pomocą myśli
Szachy i „Cywilizacja VI” to programy, który używa pierwszy posiadacz implantu Neuralinka. Firma niespodziewanie pokazała livestream z jego udziałem. Widać na nim, jak 29-latek przesuwa kursor za pomocą myśli.
W tym artykule: W co gra pierwszy posiadacz implantu Neuralink? Pionierska operacja Jak steruje się kursorem za pomocą mózgu Czy implant ma wady? Wątpliwości związane z implantami – Nazywam się Nolan Arbaugh. Mam 29 lat. Mniej więcej osiem lat temu miałem dziwaczny wypadek w czasie nurkowania, który doprowadził do dyslokacji kręgów C4 i C5. Teraz jestem kompletnym tertraplegikiem. Jestem sparaliżowany poniżej ramion – opowiada bohater livestreamu Neuralinka wypuszczonego w środę. Tożsamość Arbaugha pozostawała pilnie strzeżonym sekretem. Jest on bowiem pierwszą osobą, której wszczepiono do mózgu implant Neuralink, firmy Elona Muska. Implant służy jako „interfejs” pozwalający sterować komputerem za pomocą myśli. Na razie Neuralink testuje technologię na ochotnikach. Arbaugh był pierwszym z nich. W co gra pierwszy posiadacz implantu Neuralink? Ziarniste wideo zostało nakręcone w domu Arbaugha. Widać na nim siedzącego przed laptopem mężczyznę, któremu towarzyszy Bliss Chapman, inżynier Neuralink zajmujący się software BCI (ang. brain computer interface). Na laptopie rozgrywana jest partia szachów. View oEmbed on the source website – Granie w szachy było jedną z rzeczy, których nie bardzo mogłem robić przez ostatnie kilka lat – opowiada Arbaugh. – Korzystałem z pałeczki trzymanej w ustach. Jednak teraz mogę wszystko zrobić, używając mózgu. Widzicie kursor przesuwający się po ekranie? To ja nim poruszam. Całkiem nieźle, co? Arbaugh pokazuje następnie, jak wyłącza „myślami” grającą w tle muzykę. Opowiada również, że dzięki implantowi nareszcie może pograć w „Cywilizację VI”. Mówi, że raz spędził z tą grą aż osiem godzin. Urządzenie pozwoliło mu również uczyć się japońskiego i francuskiego. Pionierska operacja Amerykańska Agencja Żywności i Leków dopuściła testowanie chipów Neuralink na ludziach w lecie 2023 roku. Arbaugh przeszedł operację w styczniu. Określił ją jako „superłatwą”. Został wypisany ze szpitala już następnego dnia. W czasie zabiegu robot chirurgiczny wywiercił mu otwór w czaszce. Następnie w mózgu mężczyzny zostało umieszczone okrągłe urządzenie wielkości monety. Zawiera 1024 elektrody rozłożone na 64 elastyczne „nici”, z których każda jest cieńsza od ludzkiego włosa. Elektrody rejestrują impulsy elektryczne pojawiające się w rejonie mózgu związanym z poruszaniem się. Informacje o aktywności mózgu trafiają następnie do specjalnej aplikacji, ona zaś przekształca je na ruch komputerowego kursora. Interfejsy mózg-maszyna. Czy jesteś gotowy użyć komputera, by udoskonalić swój umysł? Interfejsy mózg-maszyna mogłyby zwiększyć naszą inteligencję i usprawnić proces myślenia. Tylko jakim kosztem? Jak steruje się kursorem za pomocą mózgu Arbaugh opowiada, że wpierw musiał się nauczyć, jak korzystać z implantu. Pierwszym krokiem było próbowanie poruszania rękami, prawą i lewą. Co prawda nie był w stanie wykonać żadnego ruchu, jednak jego mózg generował wówczas impulsy rejestrowane przez implant. Wkrótce sterowanie kursorem stało się intuicyjne. – Po prostu patrzyłem gdzieś na ekran i kursor przemieszczał się tam, gdzie chciałem – opowiada Nolan. – Jakbym używał mocy. To naprawdę niezwykłe doświadczenie. Czy implant ma wady? W dalszej części dziewięciominutowego wideo Arbaugh wspomina również o wadach urządzenia. – Nie jest idealnie. Mamy pewne problemy. Nie chcę, żeby ludzie myśleli, ze to koniec podróży. Nadal jest do wykonania wiele pracy – opowiada mężczyzna. Nie podaje jednak konkretnie, jakie wady ma na myśli. Wcześniej wspomina za to, że z implantu nie można korzystać bez końca. Co pewien czas trzeba go ładować. – Implant już teraz zmienił moje życie – mówi na koniec Arbaugh. – Zrobiłem to, ponieważ chciałem pomóc. I chciałem być częścią czegoś, co, jak czuję, może zmienić świat. Moim zdaniem nie ma się czego bać. Nie miałem żadnych upośledzeń funkcji poznawczych; a przynajmniej nie takich spowodowanych przez operację – śmieje się. Wątpliwości związane z implantami Założony w 2016 r. Neuralink Corporation poszukuje innych ochotników chcących przetestować jej implant. Warunkiem jest tetraplegia, czyli paraliż czterokończynowy. W przyszłości jednak testowany obecnie prototyp może zamienić się w produkt kierowany nie tylko do chorych, ale wszystkich zainteresowanych. Sam Musk twierdził, że kiedyś wszczepi sobie implant. Takie potencjalne zastosowanie tej technologii jest jednak krytykowane i to nie tylko przez etyków. Sztuczne „poszerzanie możliwości ludzkiego mózgu” rodzi zupełnie nowe problemy dotyczące np. ochrony danych. Z powodu ceny chip będzie najprawdopodobniej dostępny tylko dla nielicznych, co może pogłębić podziały społeczne. Na wideo Bliss Chapman zapowiedział, że w najbliższych dniach zostanie opublikuje więcej materiałów o implancie i jego testach. Źródła: Neuralink, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Do trzech razy sztuka. Największa rakieta świata Starship zakończyła pomyślnie trzeci test orbitalny
W czwartek 14 marca oczy całego kosmicznego świata zwrócone były na Teksas. To właśnie stamtąd wystartowała w swój trzeci testowy lot największa rakieta świata – Starship. Tym razem obyło się bez spektakularnej eksplozji, za to doszło do kilku przełomowych testów, które mogą zmienić historię lotów kosmicznych.
W tym artykule: Czym jest Starship? Starship przetestował nowe technologie Starlink i Starship Silniki Raptor coraz bardziej niezawodne Cóż to było za widowisko! W czwartek 14 marca, w Międzynarodowym Dniu Liczby Pi, największa rakieta świata, opracowywana przez firmę SpaceX, po raz trzeci wzbiła się w powietrze. Górny stopień rakiety, czyli Starship, osiągnął prędkość orbitalną i wzbił się na wysokość 234 kilometrów. Czyli o 134 kilometry więcej, niż wynosi umowna granica kosmosu zwana linią Kármána. Lot zakończył się utratą kontroli nad rakietą. Jednak niemal do samego końca wszystko przebiegało sprawnie, a sztabowi inżynierów firmy SpaceX udało się przetestować kilka kluczowych technologii kosmicznych. Po raz pierwszy też uzyskaliśmy bezpośredni przekaz ze statku kosmicznego, który wchodzi w atmosferę ziemską. Czym jest Starship? Flagowa rakieta firmy SpaceX składa się z boostera Super Heavy i górnego stopnia o nazwie Starship. Kolos mierzy aż 122 metry. Czyli niemal o 30 metrów więcej niż stojąca na Liberty Island Statua Wolności. Sam górny stopień – srebrzysty, futurystyczny Starship – mierzy 50 metrów. Rakieta wystartowała ze Starbase. To prywatna baza kosmiczna Elona Muska, która powstała w Boca Chica w Teksasie. Zestaw 33 silników Raptor, zasilanych chłodzonym ciekłym metanem i ciekłym tlenem, napędzał booster Super Heavy ze Starshipem usytuowanym na górze. Start nastąpił około godz. 14.30 polskiego czasu. Starship, wykorzystujący sześć silników Raptor, oddzielił się od boostera Super Heavy, stosując technikę zwaną hot-stagingiem. Tym razem obyło się bez spektakularnej eksplozji, którą oglądaliśmy przy pierwszym teście kosztującej miliard dolarów rakiety. Za to, poza możliwościami samej rakiety, udało się przetestować kilka nowych technologii. Starship przetestował nowe technologie Po pierwsze, pomyślnie zakończył się test otwarcia luku rakiety na orbicie. Jest to o tyle ważne, że potężny Starship ma być wykorzystywany nie tylko w misjach księżycowych i dalej – w tych marsjańskich. Rakieta ma przynosić pieniądze i wynosić ładunki na orbitę. Poza tym po raz pierwszy udało się doprowadzić do transferu paliwa bezpośrednio na orbicie. – Przesyłanie paliwa kriogenicznego na orbicie nigdy wcześniej nie zostało przetestowane na taką skalę – powiedział Jeremy Kenny, kierownik projektu NASA Cryogenic Fluid Management Portfolio w Marshall. – Jest to absolutnie przełomowa technologia. Musi zostać dopracowana, by w przyszłości wspierać misje naukowe i eksploracyjne na Księżycu, Marsie i w odległych rejonach Układu Słonecznego – dodał. Starlink i Starship Ale to zupełnie inna technologia wzbudziła największy zachwyt komentatorów. Wszystko zaczęło się w momencie, gdy Starship obniżył lot i zaczął ponownie wchodzić w atmosferę ziemską około 46 minut po starcie. View oEmbed on the source website Wówczas kamery pokładowe pojazdu pokazały pomarańczowe chmury, odbijające się w srebrzystym kadłubie statku kosmicznego. Kilka sekund później obłoki te zmieniły się w ścianę rozgrzanej plazmy, która rosła wraz ze zniżaniem się statku. Starship rozgrzał się do 1430 stopni Celsjusza. Mimo tego wciąż łączył się z siecią satelitów internetowych Starlink i przesyłał dane. – Mamy niezawodny, szybki internet o niskich opóźnieniach na całym świecie. Nawet podczas podróży z prędkością 27 000 km/godz. przez pole plazmowe – poinformowali przedstawiciele firmy. Starship wysyłał zdjęcia do około 48,5 minuty po starcie, kiedy to zniżył się na wysokość 77 km. Wkrótce potem ustała wszelka telemetria. Sugeruje to, że potężna rakieta rozpadła się pod wpływem ekstremalnych sił tarcia. Silniki Raptor coraz bardziej niezawodne – Trzeci orbitalny test Starshipa pokazał, jak bardzo wzrosła wydajność i niezawodność silników Raptor. Stało się to w czasie krótszym niż rok, co samo w sobie jest już ogromnym wyczynem – komentuje inż. Bradley Neuse, który pracował w SpaceX właśnie przy opracowaniu silników Raptor. – W trakcie pierwszego testu orbitalnego dostrzeżono, że wiele Raptorów wyłączało się w różnych momentach spalania podczas wznoszenia się Super Heavy. Ale kolejne testy – określane jako IFT-2 i IFT-3 – pokazały, że 66 połączonych silników Raptor odpaliło prawidłowo i z odpowiednią synchronizacją w T-0. A następnie pozostawało w pełni sprawne przez cały czas pierwszej fazy startu – wyjaśnia Bradley Neuse. – Możliwość dalszego obserwowania ewolucji silnika Raptora przez opinię publiczną jest absolutnie niesamowita. Jestem niezwykle podekscytowany dalszym rozwojem całego układu napędowego podczas odpalania i lądowania Super Heavy oraz ponownego zapłonu i lądowania statku Starship – dodaje inżynier. Obecnie Bradley Neuse pracuje w Centrum Badań Kosmicznych PAN, w zespole konstruującym instrumenty obserwatorium egzoplanet ARIEL. Przypomnijmy, że system Super Heavy-Starship jest przygotowywany m.in. w celu wspierania rozwoju programu powrotu na Księżyc Artemis. A jeden z wariantów Starshipa został wybrany przez NASA na nowy lądownik księżycowy. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Do mózgu człowieka po raz pierwszy wszczepiono chip. To implant Neuralink Elona Muska
Firma neurotechnologiczna Elona Muska dokonała właśnie historycznej operacji. Implant Neuralink został po raz pierwszy wszczepiony do mózgu pacjenta. Informacje o tym przekazał Elon Musk na X.
W tym artykule: Podłączenie mózgu człowieka do maszyny Firma Muska wszczepiła implant pierwszemu pacjentowi Społeczeństwo cyborgów Obawy dotyczące BCI Podłączenie maszyny do mózgu człowieka brzmi jak dobre science-fiction. W literaturze od lat 60. ubiegłego wieku znane jest pojęcie „cyborg”. To organizm, którego procesy życiowe wspomagane są przez komputer lub sztuczną inteligencję. Koncepcja ta zakłada, że za pomocą technologii możemy tworzyć superludzi, którzy zyskują zdolności AI, a tracą ograniczenia naszego gatunku. Wizja może przerażać, ale okazuje się, że to już się zaczyna dziać. Podłączenie mózgu człowieka do maszyny Firma Neuralink Corporation to amerykańska firma neurotechnologiczna, którą założył w 2016 roku Elon Musk, miliarder, właściciel Tesli, Twittera (dzisiaj X) oraz SpaceX. Przedsiębiorstwo zajmuje się tworzeniem wszczepialnych implantów do ludzkiego mózgu, aby umożliwić bezpośrednią komunikację z komputerem. Po 8 latach ogłoszono, że po raz pierwszy udało się wszczepić taki chip człowiekowi. Projekt zakłada, że urządzenie mogłyby umożliwić wykonywanie prostych zadań, takich jak wyszukiwanie informacji, a także wykonywanie skomplikowanych obliczeń za pomocą komputera. A sterowałby tym mózg, używając do tego myśli. Elon Musk ogłosił kilka lat temu, że technologia Neuralink może pozwolić ludziom na utworzenie swego rodzaju symbiozy człowieka ze sztuczną inteligencją. Firma Muska wszczepiła implant pierwszemu pacjentowi Elon Musk ogłosił właśnie na platformie społecznościowej X, że Neuralink wszczepiła chip człowiekowi 28 stycznia. To tak zwany interfejs mózg-komputer (BCI, Brain Computer Interface). – Pierwszy człowiek otrzymał implant od Neuralink i wraca do zdrowia. Wstępne wyniki wskazują na obiecujące wykrywanie impulsów neuronowych – napisał Musk. Oznacza, że urządzenie może odbierać sygnały mózgowe danej osoby. Interfejs mózg-komputer pozwala na bezpośrednią komunikację między mózgiem a komputerem. Celem badań nad BCI jest usprawnienie lub całkowita naprawa ludzkich zmysłów, takich jak wzrok, a także czynności ruchowych spowodowanych np. porażeniami. Historia badań nad BCI rozpoczęła się wraz z odkryciem przez Hansa Bergera w 1924 roku aktywności elektrycznej w mózgu człowieka oraz rozwoju elektroencefalografii. Berger był pierwszym naukowcem, który zarejestrował aktywność ludzkiego mózgu za pomocą elektroencefalografu (EEG). View oEmbed on the source website Agencja Żywności i Leków zatwierdziła badania Neuralink na ludziach w ubiegłym roku, pomimo początkowych wątpliwości. Chodziło m.in. o zintegrowane baterie litowe i możliwość usunięcia implantu na żądanie. Neuralink we wrześniu 2023 r. poinformował, że urządzenie jest chirurgicznie wszczepiane do małego otworu w czaszce, a następnie umieszcza cienkie elektrody w mózgu w celu odczytania aktywności neuronów. Społeczeństwo cyborgów Pierwsze badania Neuralink na ludziach mają na celu umożliwienie uczestnikom kontrolowania umysłem kursora lub klawiatury komputera. Na razie nie jest znana tożsamość pierwszych pacjentów. Wiadomo, że uczestnicy musieli mieć ukończone co najmniej 22 lata i stwierdzone porażenie czterokończynowe na skutek urazów rdzenia kręgowego lub stwardnienia zanikowego bocznego. Wymogiem był również brak ataków padaczkowych, a także obecności innych implantów, m.in. rozruszników serca. „Możesz zapisać wspomnienia i przenieść do nowego ciała”. Przełomowa technologia od Muska Chip nowej generacji ma wielkość monety, a zabieg umieszczenia implantu w mózgu pacjenta trwa zaledwie 30 minut i nie wymaga podawania narkozy – zapewnia Elon Musk. Właściciel Tesli i SpaceX... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/elon-musk-twierdzi-ze-neuralink-pozwoli-zapisywac-wspomnienia-i-komunikowac-sie-telepatycznie-fot-getty-images-fc41d65.jpeg" width="938" height="557" alt="Elon Musk twierdzi, że Neuralink pozwoli zapisywać wspomnienia i komunikować się telepatycznie (fot. Getty Images)" title="Elon Musk twierdzi, że Neuralink pozwoli zapisywać wspomnienia i komunikować się telepatycznie (fot. Getty Images)" /> Cały świat naukowy czeka teraz na efekty badań firmy Neuralink. Sukces przedsiębiorstwa Elona Muska może spowodować ogromy przełom w medycynie i leczeniu niezwykle trudnych przypadków. Co ciekawe, w 2022 roku sam Elon Musk powiedział, że chce w przyszłości wszczepić sobie implant BCI. – Idea interfejsów BCI ma ogromny potencjał, aby w przyszłości pomóc osobom z zaburzeniami neurologicznymi. Jest doskonałym przykładem tego, jak podstawowe badania z zakresu neurologii są wykorzystywane do postępu medycznego – przekazała w oświadczeniu Science Media Center Tara Spires-Jones, prezes British Neuroscience. Obawy dotyczące BCI Jednak nie wszyscy eksperci są nastawieni optymistycznie. W przeszłości nie wszystkie eksperymenty firmy Neuralink na zwierzętach kończyły się sukcesem. Z raportu Reutersa wynika, że podczas badań zginęło nawet 1500 zwierząt, a w niektórych przypadkach testy powodowały „niepotrzebne cierpienie”. Z drugiej strony implanty BCI – jeżeli będą działały poprawnie – mogą być bardzo drogie, co powiększy tylko podziały w społeczeństwie. – Społeczeństwo, w którym jedni ludzie dokonują samodoskonalenia funkcji poznawczych, a inni nie, mogłoby stworzyć podział klasowy jak nigdy dotąd – powiedział w rozmowie z The Washington Post Allan McCay, ekspert z Uniwersytu w Sydney. Firma Neuralink nie jest jedyną, która pracuje nad chipami BCI. W przeszłości zarówno zespoły uniwersyteckie (m.in. z Uniwersytetu Stanforda), jak i komercyjne start-upy (Synchron) przeprowadzały próby szczepienia implantów na ludziach. Niektórym nawet udało się poprawnie zinterpretować sygnały mózgowe i przekonwertować je na czytelny tekst na komputerze. Źródła: The Washington Post, Reuters, New Scientist. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Starship to największa rakieta na świecie. Jej drugi testowy lot okazał się sukcesem
Na ten moment czekaliśmy od kwietnia. Wówczas, w trakcie pierwszego testu orbitalnego Starship konieczne było użycie procedury autodestrukcji. Ale poprawiona flagowa rakieta firmy SpaceX ponownie stoi na stanowisku startowym. Elon Musk zapowiada, że 18 listopada będzie ekscytującym dniem.
W tym artykule: Opóźnienie drugiego testu Starship Nowe stanowisko startowe Nowa wersja Starship Jak ma wyglądać test? Dalsze plany SpaceX Na odbudowanym stanowisku startowym kompleksu Starbase w Boca Chica w Teksasie stoi już rakieta wyższa od Statuy Wolności. 120-metrowy pojazd kosmiczny składa się z pierwszego stopnia, czyli potężnego boostera, zwanego Super Heavy oraz drugiego stopnia – właściwego modułu Starship. Na kilkanaście minut przed startem 39 silników Raptor-33 na Super Heavy i 6 na Starship zacznie się ochładzać przed zapłonem. Start zaplanowany jest na godz. 14 w sobotę, 18 listopada. Opóźnienie drugiego testu Starship 20 kwietnia 2023 roku, po czterech minutach lotu rakieta zaczęła niebezpiecznie koziołkować w powietrzu. Konieczne było aktywowanie procedury samozniszczenia. Wszyscy sądzili, że do kolejnej próby lotu suborbitalnego dojdzie w przeciągu kilku tygodni. Jednak musiało minąć ponad pół roku, by Starship ponownie stanął na stanowisku startowym. Skąd to opóźnienie? Po pierwsze, konieczne było uzyskanie zgody Amerykańskiej Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA). Prowadziła ona dochodzenie związane z kwietniowym niepowodzeniem. Zidentyfikowało ono wiele jego przyczyn. Wymieniono też 63 działania naprawcze, które firma „musi podjąć, aby zapobiec ponownemu wystąpieniu nieszczęśliwego wypadku”. Dopiero po wykonaniu ich wszystkich FAA mogła rozważyć przyznanie licencji na kolejny start. Nowe stanowisko startowe Kolejną kwestią było odbudowanie samego stanowiska startowego. A także wdrożenie rozwiązań, mających zabezpieczyć środowisko przed skutkami wystrzelenia tak potężnej rakiety. 20 kwietnia silniki Super Heavy wybiły krater pod stanowiskiem startowym, wyrzucając kawałki betonu i inne odłamki wysoko w niebo południowego Teksasu. Rakieta zniszczyła też samą wyrzutnię. Całość należało odbudować tak, aby zapobiec zniszczeniu betonu pod spodem przez silniki rakietowe i wyrzuceniu kolejnej chmury gruzu i pyłu. Chińczycy pokazują nowy lądownik księżycowy i plany bazy lunarnej. Rozpoczął się nowy wyścig kosmiczny – Bierzemy udział w wyścigu kosmicznym i musimy uważać, by Chińczycy pod pozorem badań naukowych nie zajęli jakiegoś miejsca na Księżycu. Gdyż może się okazać, że wówczas powiedz.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/chinczycy-pokazuja-nowy-ladownik-ksiezycowy-i-plany-bazy-lunarnej-rozpoczal-sie-nowy-wyscig-kosmiczny-fot-feature-china-future-publishing-via-getty-images-5cd29f2.jpg" width="938" height="669" alt="Chińczycy pokazują nowy lądownik księżycowy i plany bazy lunarnej. Rozpoczął się nowy wyścig kosmiczny (fot. Feature China/Future Publishing via Getty Images)" title="Chińczycy pokazują nowy lądownik księżycowy i plany bazy lunarnej. Rozpoczął się nowy wyścig kosmiczny (fot. Feature China/Future Publishing via Getty Images)" /> Właśnie dlatego inżynierowie SpaceX dodali konstrukcję, która składa się z dwóch płyt z otworami na górnej z nich. – Zasadniczo jest to po prostu masywna, super mocna stalowa głowica prysznicowa skierowana do góry – powiedział Musk. Setki ton wody rozpylonej w górę z tego systemu będą działać jak poduszka, pochłaniająca ciepło i siłę silników rakietowych. Nowa wersja Starship Ale rakieta, która wzbije się w niebo już w tę sobotę nie jest dokładną kopią tej, która pół roku temu koziołkowała po niebie. Największą zmianą jest coś, co nazywa się wypalaniem na gorąco. Silniki górnego stopnia Starship mają uruchomić się, gdy booster będzie nadal z nim połączony. Niektóre silniki wspomagające będą nadal działały, potencjalnie poprawiając osiągi rakiety. SpaceX dokonał również zmian w konstrukcji rakiety, które mają zapobiec wyciekom paliwa i pożarom. Wprowadził także ulepszenia w systemie autodestrukcji. Jak ma wyglądać test? Kwietniowy plan zakładał wystrzelenie rakiety, rozdzielenie członów i okrążenie Ziemi przez górny stopień statku kosmicznego. Lądowanie miało nastąpić w okolicach Hawajów nad Oceanem Spokojnym. Jednak nie udało się tego zrealizować. Nowy test ma takie same cele, co kwietniowa misja: w przypadku pomyślnego przebiegu, dwa stopnie Starship oddzielą się 2 minuty i 41 sekund po starcie; Super Heavy, który docelowo ma być całkowicie odzyskiwalny, kilkukrotnie uruchomi silniki kierując pierwszy stopień w stronę Zatoki Meksykańskiej około 7 minut po starcie; górny stopień Starship będzie kontynuował lot w górę i na wschód, osiągając prędkość zbliżoną do orbitalnej (około 27 400 km/godz.). Jednak nie będzie okrążał Ziemi. Około 90 minut po starcie planowane jest jego wodowanie na Pacyfiku blisko Hawajów. Oba stopnie Starship zostały zaprojektowane do szybkiego i pełnego ponownego wykorzystania. Ale planowany lot testowy będzie misją, w której te konkretne części rakiety zostaną użyte tylko raz. Po teście oba stopnie zatoną w morzu. Dalsze plany SpaceX Bez względu na rezultat sobotniej misji, SpaceX planuje już kolejne starty Starship w niedalekiej przyszłości. – Ciągłe ulepszanie jest kluczowe. Dążymy do stworzenia systemu transportowego w pełni wielokrotnego użytku. Ma być zdolny do transportu ludzi i ładunków na orbitę okołoziemską oraz wspierania ludzkości w powrocie na Księżyc, a w przyszłości podróży na Marsa i dalej – można przeczytać w oświadczeniu firmy. Sobotni test jest ważny z jeszcze jednego powodu. Coraz głośniej mówi się o tym, iż Elon Musk zamierza wejść ze SpaceX na giełdę papierów wartościowych. Udany start potężnej rakiety – konia pociągowego nowego wyścigu na Księżyc i pierwszych załogowych misji na Marsa – mógłby przynieść historyczny debiut. Źródło: SpaceX. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Dziś odbył się pierwszy test orbitalny Starship. Najpotężniejsza rakieta świata ma nas zabrać na Marsa
Na ten moment czekaliśmy od dawna. Najpotężniejsza rakieta, jaką dysponuje ludzkość, miała oderwać się od Ziemi i wykonać pierwszy lot orbitalny. Rakieta wystartowała ze Starbase, prywatnego kosmodromu i ośrodka produkcyjnego SpaceX mieszczącego się w Boca Chica w Teksasie.
W tym artykule: Rakieta Starship gotowa do startu Pierwszy stopień rakiety wpadnie do oceanu Pojazd Starship wejdzie na orbitę Starship będzie współpracował z satelitami Starlink Czy Starship będzie główną rakietą NASA? Należąca do Elona Muska firma SpaceX przygotowuje się do pierwszego startu z prędkością orbitalną swojej flagowej rakiety księżycowo-marsjańskiej. Górny stopień Starshipa i wzmacniacz Super Heavy miały oderwać się od Ziemi 17 kwietnia po południu. Jednak start przesunięto. Odbył się w czwartek, 20 kwietnia po południu. Test najpotężniejszej rakiety świata powiódł się częściowo. Rakieta wystartowała, a silniki pierwszego stopnia zadziałały poprawnie. Problemy zaczęły się chwilę po starcie. Miało wtedy nastąpić oddzielenie się pierwszego i drugiego stopnia rakiety, czyli Ship 24 i boostera. W pewnej chwili rakieta zaczęła zawracać i robić fikołki w powietrzu. Kolejne silniki Raptor kończyły działanie, a rakieta obracała się w sposób niekontrolowany. W pewnej chwili pojawił się ogień. Komentatorzy przekazali informację, że lot rakiety został celowo przerwany przez zainicjowanie procedury autodestrukcji. Wygląda na to, że kontrolerzy utracili kontrolę nad Starshipem. Czy jest to zła wiadomość? SpaceX pokazał nam przy okazji np. rakiet Falcon, że testy rozwiązań firmy potrafią być wybuchowe. Jednak docelowo zebrane w ten sposób dane poprawiają bezpieczeństwo rakiet. Starship jest w tej chwili najpotężniejszą rakietą świata. Dorównać jej mogła tylko radziecka konstrukcja N1. Ale te rakiety nigdy nie wykonały udanego startu, a ich najdłuższy lot trwał zaledwie 107 sekund. Rakieta Starship gotowa do startu Gigantyczna, mierząca 120 metrów wysokości dwustopniowa rakieta Starship czekała na platformie startowej od 5 kwietnia. Starship składa się z ogromnego wzmacniacza pierwszego stopnia, zwanego Super Heavy, i statku kosmicznego wyższego stopnia określanego jako Starship. Lot testowy wykorzystywał prototypy Ship 24 i Booster 7. Wahadłowce kosmiczne. Latały jak rakiety, wracały na Ziemię jak samoloty. Dlaczego z nich zrezygnowano? Uciekały ziemskiej grawitacji dzięki potężnej rakiecie nośnej, a powracały na Ziemię jak szybowce. Wahadłowce kosmiczne miały być niedrogą metodą na obecność ludzi w kosmosie. Nie by.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wahadlowce-kosmiczne-lataly-jak-rakiety-wracaly-na-ziemie-jak-samoloty-dlaczego-z-nich-zrezygnowano-fot-hum-images-universal-images-group-via-getty-images-5ae6463.jpeg" width="938" height="693" alt="Wahadłowce kosmiczne. Latały jak rakiety, wracały na Ziemię jak samoloty. Dlaczego z nich zrezygnowano? (fot. HUM Images/Universal Images Group via Getty Images)" title="Wahadłowce kosmiczne. Latały jak rakiety, wracały na Ziemię jak samoloty. Dlaczego z nich zrezygnowano? (fot. HUM Images/Universal Images Group via Getty Images)" /> Starship i jego loty testowe były jednymi z najgłośniej komentowanych osiągnięć w sektorze kosmicznym. Na lot orbitalny czekaliśmy od zeszłego roku. Ale najbliższy test, choć ekscytujący, był tylko kolejnym krokiem na długiej drodze do uzyskania pełnej operacyjności wyrzutni. Pierwszy stopień rakiety wpadnie do oceanu Cały lot miał zająć około 90 minut. Starship miał wystartować ze Starbase, polecieć na wschód, przelecieć nad Zatoką Meksykańską i między Florydą a Kubą. Lot zakończyłby w pobliżu Hawajów. Co ważne, zarówno Super Heavy, jak i Starship zostały zaprojektowane tak, aby wielokrotnego użytku. Jednak w wypadku tego testu nie było planowane lądowanie na którejś z pływających platform SpaceXa. Oba pojazdy po prostu miały wpaść do oceanu. Siedem silników Raptor dolnego stopnia miało wyłączyć się dokładnie w 33 sekundzie lotu i oddzielić od statku kilka sekund później. Booster 7 uruchomiłby ponownie kilka wybranych silników, aby sprowadzić dolny człon rakiety w pobliże Teksasu. Osiem minut po starcie Super Heavy wpadłby do Zatoki Meksykańskiej około 32 kilometry od wybrzeża. Pojazd Starship wejdzie na orbitę Tymczasem sześć silników Raptor górnego stopnia Starship uruchomiłoby się po 177 sekundach, czyli po niespełna trzech minutach lotu. Silniki te miały dziać przez około 6,5 minuty. Prototyp Ship 24 nie wykonałby pełnego lotu dookła Ziemi. Cel jest inny – Starship miał osiągnąć tzw. prędkość orbitalną, która wynosi 28 160 km/godz. Jest to tzw. pierwsza prędkość kosmiczna. Aby statek mógł polecieć dalej, na przykład w kierunku innych planet, konieczna jest druga prędkość kosmiczna, czyli 40 284 km/godz. Chociaż Starship ma być docelowo rakietą marsjańską, w chodziło wyłącznie o sprawdzenie, czy statek osiągnie prędkość orbitalną. Gdyby wszystko poszło pomyślnie, Ship 24 wpadły do oceanu nieopodal Hawajów, około 100 km od północno-zachodniego wybrzeża Kauai. Miało do tego dojść równo 90 minut po starcie z Boca Chica. Starship będzie współpracował z satelitami Starlink Lot testowy miał na celu dostarczenie wielu cennych informacji dla SpaceX. Specjaliści firmy chcą określić dynamikę wejścia w atmosferę i lepiej zrozumieć, czego doświadcza pojazd w trakcie lotu. – Jest to niezwykle trudne do przewidzenia poprzez symulacje obliczeniowe – wyjaśniali przedstawiciele firmy w dokumencie, jaki przedłożyli amerykańskiej Federalnej Komisji Łączności (FCC) w 2021 roku. W kolejnym zgłoszeniu FCC z 2021 roku SpaceX twierdzi, że zarówno booster, jak i statek kosmiczny Starship będą wyposażone w terminale satelitarne Starlink. Ma to pokazać, że podczas operacji startu można uzyskać stałą łączność o wysokiej prędkości transmisji danych. Konstelacja satelitów SpaceX może umożliwić komunikację podczas wejścia w atmosferę, gdy zjonizowana plazma wokół statku kosmicznego blokuje konwencjonalne częstotliwości telemetryczne. Testy te wykażą zdolność Starlink do poprawy wydajności i bezpieczeństwa przyszłych misji orbitalnych. Czy Starship będzie główną rakietą NASA? Ten pierwszy lot z prędkością orbitalną jest jak dotąd najtrudniejszym i najbardziej znaczącym krokiem w rozwoju Starshipa. Niezależnie od wyniku, dostarczył ważnych danych pozwalających na dopracowanie rakiety. A przypomnijmy, że górny człon rakiety, czyli Starship, został wybrany na lądownik księżycowy przez NASA. NASA twierdzi, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie Według naukowców z NASA, w ciągu najbliższej dekady, ludzie będą żyć i pracować na Księżycu. Wkrótce na Srebrnym Globie ma zostać zbudowana stała stacja kosmiczna. Coraz częściej słyszy się też głosy, że cały odzyskiwalny Starship może docelowo zastąpić w misjach księżycowych rakietę SLS. Na razie jest to oczywiście dzielenie skóry na niedźwiedziu. Starship wciąż nie jest w pełni operacyjny. Natomiast SLS przeszedł pomyślnie pierwszy poważny test, jakim było wyniesienie statku misji Artemis 1. Jednak patrząc na dynamiczny rozwój SpaceX, to wszystko może się zmienić w przeciągu roku lub dwóch. Start można oglądać na stronie SpaceX. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Szczątki statku kosmicznego SpaceX rozbiły się na australijskim polu
Szczątki pochodzą z rakiety, która została wystrzelona 2 lata temu. Statek kosmiczny należał do firmy SpaceX, której szefem jest ekscentryczny miliarder Elon Musk.
W tym artykule: Kosmiczne odpady należą najprawdopodobniej do SpaceX Szczątki statków kosmicznych spadają na Ziemię coraz częściej Czym jest SpaceX? Dla dwóch pasterzy Micha Minersa i Jocka Wallace’a mogła być to scena jak z filmu science fiction. To właśnie australijscy farmerzy z Dalgety w Nowej Południowej Walii znaleźli niedaleko swoich pól szczątki statku kosmicznego po tym, jak usłyszeli głośny huk. Rolnicy od razu zawiadomili władze o znalezisku, a sprawą zainteresował się astrofizyk prof. Brad Tucker z Australian National University. Naukowiec połączył fakty i to on stwierdził, że 3-metrowy fragment rakiety może należeć do SpaceX. Kosmiczne odpady należą najprawdopodobniej do SpaceX Prof. Tucker ustalił, że kosmiczne odpady są prawdopodobnie częścią statku kosmicznego Dragon C207 Resilience misji SpaceX Crew-1. Został on wyniesiony na orbitę przez rakietę nośną Falcon 9 w Centrum Kosmicznym Johna F. Kennedy’ego na Florydzie 16 listopada 2020 roku. Na pokładzie znajdowała się czteroosobowa załoga, która dotarła na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Sukces! SpaceX po raz pierwszy ląduje prototypem rakiety na Marsa Firma SpaceX przeprowadziła kolejny lot testowy prototypu marsjańskiej rakiety w swojej siedzibie w południowym Teksasie. Srebrny pojazd został wysłany na wysokość około 10 km nad Ziemią, ... View oEmbed on the source website Tucker twierdzi, że statek ponownie wszedł w ziemską atmosferę 9 lipca nad ranem. Według uczonego szczątki pochodzą właśnie z Resillence. SpaceX na razie nie potwierdziło, czy statek faktycznie należy do ich firmy, ale wszystko wskazuje na to, że wkrótce doczekamy się oficjalnej informacji. Rzecznik Australijskiej Agencji Kosmicznej uważa jednak, że „szczątki na pewno pochodzą z misji SpaceX”. Szczątki statków kosmicznych spadają na Ziemię coraz częściej Co więcej, to nie jedyne szczątki statku kosmicznego, które spadły w Australii. Kolejna część nalazła się kawałek dalej w kierunku zachodnim, nieopodal Jindabyne. Eksperci podkreślają, że w nadchodzącym czasie możemy spodziewać się kolejnych zgłoszeń, ponieważ to właśnie na tym obszarze nastąpiła „dezintegracja statku”. Musk znów pisze historię. SpaceX umieścił czterech astronautów na stacji orbitalnej W „smoczej” kapsule znaleźli się Akihiko Hoshide z agencji JAXA, Thomas Pesquet z ESA oraz Shane Kimbrough i Megan McArthur z NASA. Na pokładzie stacji pozostaną przez kolejne pół roku. Z... To nie pierwszy raz, gdy szczątki statków kosmicznych spadają na Ziemię. Pod koniec lipca pozostałości chińskiej rakiety Długi Marsz 5B, która wyniosła na orbitę nowy moduł na stację kosmiczną Wentian, spadły do morza u wybrzeży Filipin. Chińskie władze nie podzieliły się jednak informacją, czy szczątki wyrządziły jakieś szkody. Z kolei w ubiegłym roku kosmiczne śmieci SpaceX spadły na pole w okolicach Waszyngtonu. To sytuacje bez precedensu, ponieważ im więcej lotów będzie startowało z Ziemi, tym większe szanse, że ktoś w końcu może ucierpieć. Czym jest SpaceX? SpaceX to amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego, które założył miliarder Elon Musk, twórca m.in. Paypala i Tesla Motors. Firma powstała w 2002 roku i zajmuje się budową silników rakietowych i rakiet nośnych oraz statków kosmicznych. Korporacja ma na swoim koncie kilka spektakularnych sukcesów m.in. jako pierwsza firma kosmiczna zaczęła sprowadzać na Ziemię i ponownie używać rakiet orbitalnych. SpaceX jest również pierwszą na świecie prywatną firmą, która wysłała statek kosmiczny do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Elon Musk mierzy jednak jeszcze wyżej. Jego marzeniem jest wysłanie załogowej misji na Marsa i kolonizacja Czerwonej Planety. SpaceX zdążył ogłosić sukces. Kilka minut później rakieta wybuchła [WIDEO] To już trzeci test nowej rakiety SpaceX i pierwszy zakończony udanym lądowaniem. Niestety zaledwie 8 minut po tym, jak zespół zdążył pochwalić się, że SN10 „wylądowała w jednym kawa.. SpaceX jest również twórcą telekomunikacyjnego systemu satelitarnego Starlink. To satelity, które umieszczone są na niskiej orbicie okołoziemskiej, a ich głównym zadaniem jest dostarczanie łączności internetowej na całym świecie. Pierwsze satelity umieszczono w maju 2019 roku, a cały system docelowo ma składać się z 12 tysięcy „starlinków”.
Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Astronomowie już wiedzą, do kogo należała
Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc z prędkością ok. 9650 km/godz. Do niedawna wszyscy sądziliśmy, że może to fragment rakiety nośnej Falcon 9 miliardera i założyciela SpaceX Elona Muska. Teraz okazuje się, że obiekt należy do kogoś innego...
W tym artykule: Tajemnicza rakieta zmierzająca do Księżyca może pochodzić z Chin W przeszłości obiekty wyniesione przez człowieka uderzały celowo w Księżyc Uderzenie rakiety to doskonała okazja do nowych badań nad Księżyca Śmieci kosmiczne to bardzo poważny problem Pod koniec stycznia informowaliśmy o tym, że rakieta nośna Falcon 9 firmy SpaceX, należącej do Elona Muska, znajduje się na kursie kolizyjnym z Księżycem. Po wielotygodniowych spekulacjach okazuje się, obiekt prawdopodobnie nie należał do miliardera. Ostatecznie rakieta uderzyła w Księżyc 4 marca ok. godz. 13:30 polskiego czasu. Tajemnicza rakieta zmierzająca do Księżyca może pochodzić z Chin Celem SpaceX było wyniesienie sondy klimatycznej NOAA’s Deep Space Climate Observatory (DSCOVR). Misja zakończyła się sukcesem, ale 21 stycznia astronom Bill Gray przekazał, że górna część rakiety Falcon 9 wkrótce uderzy w Księżyc. Po ponad miesiącu okazało się, że ów obiekt wcale nie należy do Elona Muska. ESA wdraża sankcje przeciwko Rosji. Wstrzymana wspólna misja marsjańska ExoMars Europejska Agencja Kosmiczna wdraża sankcje nałożone na Rosję. Pod znakiem zapytania stoi przyszłość europejsko-rosyjskiego programu ExoMars, w tym planowane na wrzesień tego roku wysłanie... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/esa-wdraza-sankcje-przeciwko-rosji-wstrzymana-wspolna-misja-marsjanska-exomars-fot-thomas-meier-wikimedia-commons-gnu-fdl-cc-by-sa-3-0-f4fe484.jpeg" width="908" height="700" alt="ESA wdraża sankcje przeciwko Rosji. Wstrzymana wspólna misja marsjańska ExoMars (Fot. Thomas Meier, Wikimedia Commons GNU FDL CC-BY-SA 3.0)" title="ESA wdraża sankcje przeciwko Rosji. Wstrzymana wspólna misja marsjańska ExoMars (Fot. Thomas Meier, Wikimedia Commons GNU FDL CC-BY-SA 3.0)" /> Naukowcy ponownie zaczęli analizować, czym jest ta tajemnicza rakieta. Bill Gray jakiś czas temu przyznał, że pomylił się w swoich obserwacjach. Tajemniczym obiektem, który uderzył w Srebrny Glob prawdopodobnie był chiński Długi Marsz 3C. To część statku kosmicznego pochodzącego z misji Chang’e-5-T1 z 2014 roku. NASA potwierdziła te informacje. Natomiast chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zaprzecza, że rakieta nośna należy do nich. Pekin twierdzi, że Długi Marsz 3C całkowicie spłonął podczas powrotu w ziemską atmosferę w 2015 roku. W przeszłości obiekty wyniesione przez człowieka uderzały celowo w Księżyc Naukowcy twierdzą, że to pierwszy raz, kiedy obiekt wyniesiony przez ludzi przypadkowo uderzył w Księżyc. Zdarzały się natomiast sytuacje, w których agencje kosmiczne celowo kierowały swoje rakiety w naturalnego satelitę Ziemi. Tak się stało m.in. z rakietą, która wyniosła Lunar Reconnaissance Orbiter. W 2009 roku uderzył on w południowy biegun naszego satelity. Uderzenie spowodowało wówczas wyrzucenie dużych ilości lodu wodnego na powierzchnię. Napięta sytuacja na orbicie. Czy to koniec amerykańsko-rosyjskiej współpracy kosmicznej? Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) miała być symbolem nowego ładu. Symbolem świata, w którym współpracę dla dobra ludzkości przedkłada się ponad waśnie i interesy narodowe. Tymczase... Astronomowie uważają, że zderzenie rakiety z Księżycem to “ekscytujące wydarzenie”. Stanowi ono doskonałą okazję do badań Księżyca. Według badaczy, po uderzeniu powinniśmy wykorzystać wszelkie środki do zidentyfikowania miejsca kolizji. Dlatego tak ważne było, żeby dokładnie śledzić trajektorię obiektu i ustalić, gdzie uderzy. Uderzenie rakiety to doskonała okazja do nowych badań nad Księżyca Bill Gray pomylił się wprawdzie co do pochodzenia rakiety, ale dobrze ustalił miejsce kolizji. Paul Hayne, profesor astrofizyki z Uniwersytetu Kolorado twierdzi, że zaraz po uderzeniu, sonda kosmiczna NASA Lunar Reconnaissannce Orbiter może przesunąć się na dogodną pozycję, aby zobaczyć z bliska krater, który wytworzy się po kolizji. Eksperci szacują, że może mieć średnicę nawet 20 metrów. Naukowcy są zdania, że tego rodzaju zdarzenia są świetną okazją do badań Księżyca. Prof. Hayne dodaje, że powierzchnia Srebrnego Globu padała ofiarą przeróżnych uderzeń w ciągu ostatnich 4 miliardów lat. Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... Zazwyczaj były to jednak asteroidy lub komety, które tworzą kratery. Uczony podkreśla, że to przypadkowe "bliskie spotkanie" rakiety z Księżycem pomoże nam zrozumieć, jak naturalne kolizje niszczą powierzchnię ciał niebieskich. Może to również przełożyć się na wzbogacenie naszej wiedzy o uderzeniach kosmicznych obiektów w Ziemię. Śmieci kosmiczne to bardzo poważny problem I tak oto tajemnicza rakieta, która poruszyła media na całym świecie, zakończyła swój żywot na powierzchni Srebrnego Globu Dołączyła tym samym do kosmicznego wysypiska śmieci. Odkąd bowiem pierwszy człowiek stanął na Księżycu, ludzkość zostawiła tam już ponad 180 ton odpadów. Eksperci zwracają uwagę jednak na fakt, że największym zagrożeniem są kosmiczne śmieci, które dryfują na orbicie Ziemi. To już co najmniej kilkadziesiąt tysięcy obiektów, które są realnym zagrożeniem dla rakiet, sztucznych satelitów oraz stacji kosmicznych, na których pracują astronauci. Źródło: The Conversation
Rakieta Falcon 9 wkrótce uderzy w Księżyc. Naukowcy wyznaczyli prawdopodobną datę
Rakieta Falcon 9 firmy SpaceX, należącej do miliardera Elona Muska, znajduje się na kursie kolizyjnym z Księżycem. Bezzałogowy statek kosmiczny uderzy w naszego naturalnego satelitę już 4 marca.
W tym artykule: Rakieta Falcon 9 nie może wrócić na Ziemię ani odlecieć w kosmos Szczątki Falcon 9 dołączą do księżycowych śmieci Ponad 180 ton śmieci zostawionych przez człowieka na Księżycu Rakieta Falcon 9 została wystrzelona w 2015 roku, przez SpaceX, prywatną firmę kosmiczną Elona Muska. Jej celem było wyniesienie sondy klimatycznej NOAA’s Deep Space Climate Observatory (DSCOVR). Statek kosmiczny umieścił obserwatorium w odległości 1,5 miliona kilometrów od naszej planety, w punkcie libracyjnym (tzw. punkcie Lagrange’a). Znajduje się on czterokrotnie dalej niż dystans Ziemia-Księżyc i w linii prostej do Słońca. Tam też górny stopień rakiety uległ zniszczeniu. Teraz śmieci kosmiczne po misji SpaceX zmierzają prosto w kierunku Księżyca. Starlinki nad Polską. Kiedy zobaczymy „kosmiczny pociąg”? Elon Musk kontynuuje wysyłanie satelitów na orbitę okołoziemską. Starlinki tworzą na nocnym niebie tzw. kosmiczny pociąg. Rakieta Falcon 9 nie może wrócić na Ziemię ani odlecieć w kosmos 24 stycznia naukowcy poinformowali, że górny fragment rakiety Falcon 9 znajduje się w kursie kolizyjnym z naszym naturalnym satelitą. Uderzy w niego już 4 marca. Wiadomość ta jest o tyle zaskakująca, że firma miliardera Elona Muska zazwyczaj dąży do tego, żeby ponownie wykorzystywać elementy rakiety Falcon 9. W tym celu wysyłają je z powrotem do ziemskiej atmosfery. Tym razem jednak statek kosmiczny znalazł się w zbyt dużej odległości od planety. Brakowało mu paliwa, żeby wrócić na Ziemię. Meteorolog Eric Berger na łamach czasopisma "Ars Technica" napisał też, że „rakiecie brakowało energii, żeby uciec przed grawitacją układu Ziemia-Księżyc". Dlatego od siedmiu lat znajduje się na „chaotycznej orbicie”. „Kosmiczna anemia”, na którą cierpią astronauci, jest dużo bardziej szkodliwa niż przypuszczaliśmy Najnowsze badania pokazują, że w kosmosie organizm astronautów dużo szybciej niszczy czerwone krwinki. Długotrwały pobyt w warunkach mikrograwitacji może być bardzo niebezpieczny. Szczątki Falcon 9 dołączą do księżycowych śmieci Falcon 9 rozbije się najprawdopodobniej na stronie Księżyca, która będzie niewidoczna z naszej planety. Na ok. 4,93 stopnia szerokości geograficznej północnej i 233,20 stopnia długości geograficznej wschodniej. - Podejrzewamy, że ta kalkulacja może być niedokładna. Błąd wynosi maksymalnie 1-2 stopnie - mówi Bill Gray, szef firmy Project Pluto, która tworzy oprogramowanie śledzące obiekty bliskie Ziemi - planetoidy czy komety. Statek kosmiczny, który waży ok. 4 ton, uderzy w powierzchnię Księżyca z prędkością ponad 9 tys. km/godz. Odkąd pierwszy człowiek stanął na Księżycu, ludzkość zostawiła tam już ponad 180 ton śmieci. 555,55-karatowy czarny diament trafi na aukcję. Ma pochodzić z kosmosu Jak czarny diament trafił na Ziemię? Naukowcy mają wytłumaczenie. Ponad 180 ton śmieci zostawionych przez człowieka na Księżycu Warto przypomnieć, że to nie pierwszy raz, kiedy górny stopień rakiety uderzy w Księżyc. Już w trakcie misji Apollo w latach 1967-1973 fragmenty rakiet Saturn V uderzyły w powierzchnię Księżyca. Z kolei w 2009 roku rakieta, która wystrzeliła Lunar Reconnaissance Orbiter, celowo uderzyła w krater na południowym biegunie Srebrnego Globu. To zderzenie spowodowało wyrzucenie dużych ilości lodu wodnego. Bill Gray twierdzi, że Falcon 9 może dostarczyć nam nowych, ciekawych danych, dotyczących geologii naturalnego satelity Ziemi. Właśnie dlatego warto wiedzieć dokładnie, gdzie uderzy rakieta, aby następnie zbadać to miejsce. Falcon 9 to rodzaj dwustopniowych rakiet nośnych, które zostały zaprojektowane i wyprodukowane przez amerykańską firmę SpaceX, która należy do miliardera Elona Muska. Ich głównym celem jest wynoszenie ładunków na orbitę, misji bezzałogowych i załogowych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Źródło: Space.com
Starlinki nad Polską. Kiedy zobaczymy „kosmiczny pociąg”?
Elon Musk kontynuuje wysyłanie satelitów na orbitę okołoziemską. Starlinki tworzą na nocnym niebie tzw. kosmiczny pociąg.
W tym artykule: Satelity Elona Muska Starlinki na polskim niebie Kosmiczny Internet Dobra wiadomość dla wszystkich miłośników wpatrywania się w nocne niebo. W tym tygodniu oprócz gwiazd i księżyca będzie można zauważyć również tzw. kosmiczny pociąg. Jedyny warunek udanych obserwacji to bezchmurne niebo – nie potrzebujemy żadnych teleskopów, bo obiekty widać gołym okiem. No dobrze, a czym jest „kosmiczny pociąg”? 555,55-karatowy czarny diament trafi na aukcję. Ma pochodzić z kosmosu Jak czarny diament trafił na Ziemię? Naukowcy mają wytłumaczenie. Satelity Elona Muska W środę 19 stycznia o godz. 3:03 czasu polskie amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego SpaceX wystrzeliło na orbitę serię 49 satelitów. Obiekty zostały wysłane w Centrum Kosmicznym Johna F. Kennedy'ego na Florydzie przy użyciu rakiety Falcon 9. To już kolejny raz, kiedy satelity nazywane starlinkami (od systemu Starlink) wystrzelono na orbitę okołoziemską. Pierwsza seria została wysłana w maju 2019 r. Docelowo na orbicie ma być 12 tysięcy. „Kosmiczna anemia”, na którą cierpią astronauci, jest dużo bardziej szkodliwa niż przypuszczaliśmy Najnowsze badania pokazują, że w kosmosie organizm astronautów dużo szybciej niszczy czerwone krwinki. Długotrwały pobyt w warunkach mikrograwitacji może być bardzo niebezpieczny. Starlinki na polskim niebie Choć od Elona Muska dzielą nas tysiące kilometrów, jego działania zobaczymy na nocnym niebie również nad Polską. Ciąg satelitów, czyli „kosmiczny pociąg” łatwo dostrzec bez specjalistycznego sprzętu. Jak je rozpoznać? To rząd świecących punktów, które miarowo poruszają się po niebie w kierunku zachód-wschód. Starlinki mogą mieć różną jasność i lecieć w nierównych odstępach między sobą – to zależy, ile czasu upłynęło od ich wystrzelenia. W najbliższych dniach warto zerkać na wieczorne niebo. „Kosmiczny pociąg” będzie widać nad Polską w piątek i sobotę o godz. 17:56. Wcześniejsze przeloty zaobserwowano w środę i czwartek o tej samej godzinie. To najprawdopodobniej nieostatni raz, kiedy satelity Starlink pojawią się w tym roku na polskim niebie. Poprzednim razem można było je obserwować w lipcu ubiegłego roku. Widowisko było jednak zarezerwowane tylko dla nocnych marków, ponieważ wypadało o godz. 2:39. Kosmiczny Internet Po co to wszystko? Satelity są wysyłane na orbitę okołoziemską, żeby dostarczyć dostęp do bezprzewodowego Internetu na całym świecie. Usługa jest dostępna w Polsce od 2021 r. Na razie odstrasza jednak kosmicznym – a jakże – cenami. Cena miesięczna abonamentu to około 450 zł, z kolei instalacja wymaganego sprzętu to wydatek około 2,5 tys. zł. Astronomowie przypominają, że rosnąca liczba satelitów na orbicie wiąże się z pewnymi utrudnieniami dla nauki. Szacuje się, że za kilka lat na większości zdjęć astronomicznych widać będzie zanieczyszczenia, czyli smugi świetlne zostawiane przez starlinki.
Heinz wraz z Aldrin Space Institute stworzyli pierwszy w historii ketchup, który wyprodukowany został w warunkach marsjańskich. 14 astrobiologów pracowało nad projektem przez wiele miesięcy.
W tym artykule: Terraformacja na Ziemi Znany i lubiany produkt podczas misji kosmicznych Kolonizacja Marsa Terraformacja Marsa to na razie odległe marzenia ludzkości, ale tutaj na Ziemi możemy testować uprawę roślin, czy produkcje żywności w specjalnym symulatorze warunków Czerwonej Planety. To właśnie zrobili naukowcy z Aldrin Space Institute we współpracy z popularną firmą Heinz. Wyhodowali pomidory, z których udało się zrobić ketchup. Dziś przedsiębiorstwo pokazało światu pierwszą butelkę nazwaną „Marz Edition”. Terraformacja na Ziemi Eksperyment przeprowadzono na Florida Institute of Technology. Celem projektu było nie tylko wyhodowanie pomidorów do stworzenia ketchupu. Naukowcom zależało na tym, żeby w trudnych do odtworzenia warunkach, wyprodukować identyczny i oryginalny czerwony sos Heinz. W tym celu na terenie instytutu powstała szklarnia, którą nazwano „RedHouse” (Czerwony Dom), w której odwzorowano rodzaj gleby, ilość tlenu i temperaturę Marsa. Instytut wykorzystał w tym celu sztuczne oświetlenie lamp LED, a pomidory były uprawiane na obszarze, w którym usypano ok. 3500 kilogramów gleby imitującej marsjański regolit. Znany i lubiany produkt podczas misji kosmicznych Przedstawiciele firmy Heinz podkreślili sukces eksperymentu i stwierdzili, że ich nowy limitowany produkt świetnie nada się podczas długich lotów kosmicznych. Ketchup został bowiem dobrze przetestowany. Instytut w trakcie badań końcowych wysłał jedną butelkę ponad 30 kilometrów nad ziemię, gdzie temperatura spadła do ok. -35 stopni Celsjusza. Testy wykazały, że podczas zmian ciśnienia i temperatury smak ketchupu nie ulega zmianie. Były astronauta z NASA, Mike Massimino, a obecnie profesor inżynierii mechanicznej Uniwersytetu Columbią, w wywiadzie dla Daily Mail powiedział: „smaki, które dobrze znamy i lubimy, są ważne dla naszego samopoczucia w trakcie długich lotów kosmicznych. Mamy takie powiedzenie: Nie chodzi o jedzenie, ale o sos. W kosmosie wiele potraw, które dostajemy jest mdłych i odwodnionych, a to właśnie sos dodawał smaku naszemu jedzeniu" - dodaje były astronauta. Kolonizacja Marsa Badania takie jak te, są istotne w kontekście potencjalnej kolonizacji Marsa. Jeżeli tutaj, na Ziemi naukowcy będą odnosili coraz większe sukcesy w badaniach nad terraformacją, tym większe szanse na powodzenie takich misji. Zarówno NASA, jak i Space X Elona Muska, chcą wysłać pierwszych ludzi na Czerwoną Planetę. Miliarder, z dużym optymizmem, planuje zrealizować ten cel jeszcze do 2030 roku. Jednak nie same warunki życia na tej planecie są wyzwaniem, również próba dotarcia tam. Ze względu na to, że i Ziemia i Mars poruszają się po eliptycznych orbitach odległość między nimi waha się od 56 milionów do ponad 400 milionów kilometrów. Taka podróż mogłaby zająć przy obecnym rozwoju technologicznym nawet do dziewięciu miesięcy. W kończący się niedługo rok Stanisława Lema, warto przypomnieć cytat z jego książki "Solaris". Polak, jak nikt inny rozumiał co kieruje ludźmi w ich dążeniach do zdobywania kosmosu. „Wcale nie chcemy zdobywać kosmosu, chcemy tylko rozszerzyć Ziemię do jego granic. Jedne planety mają być pustynne jak Sahara, inne lodowate jak biegun albo tropikalne jak dżungla brazylijska. Jesteśmy humanitarni i szlachetni, nie chcemy podbijać innych ras, chcemy tylko przekazać im nasze wartości i w zamian przejąć ich dziedzictwo. Mamy się za rycerzy świętego Kontaktu. To drugi fałsz. Nie szukamy nikogo oprócz ludzi. Nie potrzeba nam innych światów. Potrzeba nam luster. Nie wiemy, co począć z innymi światami. Wystarczy ten jeden, a już się nim dławimy.” Abstrahując od motywów zdobycia czwartej planety Układu Słonecznego, warto przyglądać się próbom i nowym doniesieniom à propos misji kosmicznych. Bo prawdopodobnie byłoby to największe i najważniejsze wydarzenie w historii astronautyki i ludzkości w ogóle.
Sukces! SpaceX po raz pierwszy ląduje prototypem rakiety na Marsa
Firma SpaceX przeprowadziła kolejny lot testowy prototypu marsjańskiej rakiety w swojej siedzibie w południowym Teksasie. Srebrny pojazd został wysłany na wysokość około 10 km nad Ziemią, a przed ponownym zapaleniem dwóch silników i wylądowaniem pionowo na lądowisku poddano go serii powietrznych akrobacji. Test przebiegł tak, jak oczekiwano.
W tym artykule: Starship – do pięciu razy sztuka Manewry w stronę Marsa i Księżyca Starship – do pięciu razy sztuka Pojazd o nazwie SN15 jest piątym prototypem rakiety SpaceX, który podjął próbę takiego lądowania i pierwszym, który zrobił to z powodzeniem, a udane lądowanie potwierdził na swoim Twitterze prezes firmy Elon Musk. Na oficjalnym twitterowym profilu SpaceX pojawił się z kolei materiał video z momentu lądowania. Poprzednim czterem prototypom nie udało się bezpiecznie wylądować – wszystkie próby zakończyły się eksplozjami. SN15 jest wczesną iteracją Starship, czyli pojazdu, który według Muska pewnego dnia będzie przewoził pierwszych ludzi na Marsa. Z informacji podanych przez SpaceX wynika, że w stosunku do swoich poprzedników pojazd posiada kilka ulepszeń, a obejmują one zmiany w sprzęcie, systemach komunikacji i nawigacji, oprogramowaniu oraz masywnych silnikach, które nazwano Raptorami. Elon Musk po raz pierwszy wyjaśnił publicznie planowaną metodę lądowania Starship podczas spotkania z prasą w 2019 roku. Przedstawił ją jako unikalny manewr, podczas którego rakieta z powrotem zanurkuje w powietrzu z brzuchem skierowanym w stronę Ziemi, podczas gdy jej cztery płetwy będą delikatnie zmieniać pozycję, by zapewnić jej stabilność. Jest to manewr, który według szefa SpaceX ma naśladować sposób spadania w powietrzu skoczka spadochronowego, a nie proste pionowe opadanie na Ziemię, które stosują podczas lądowań jego rakiety Falcon 9. Manewry w stronę Marsa i Księżyca Dopracowanie manewru lądowania z brzuchem jest niezbędne, aby "umożliwić stworzenie systemu transportowego wielokrotnego użytku, który zaprojektowano do zabierania załogi i ładunków na długotrwałe loty międzyplanetarne i który pomoże ludzkości powrócić na Księżyc, a także umożliwi podróż na Marsa i dalej" – czytamy na stronie firmy. Ostatni prototyp, który testowano, SN11, eksplodował podczas lądowania i spadł w tysiącach odłamków na pobliską plażę, Wcześniejszy model, SN10, wylądował w marcu w pozycji pionowej, ale niezależne nagrania z tego wydarzenia pokazały, że około trzech minut później pojazd eksplodował. Wszystkie dotychczasowe prototypy rakiety Starship od SpaceX były znacznie mniej potężne niż ostateczny produkt przewidziany przez Muska. Podczas gdy większość pojazdów testowych miała trzy silniki, ostateczny statek kosmiczny ma mieć ich ponad 30, w tym oddzielny, masywny booster rakietowy Super Heavy, który służy do wynoszenia ciężaru na orbitę. SpaceX nie przetestował jeszcze publicznie rakiety nośnej Super Heavy, ale Musk powiedział, że ma nadzieję, iż pojazd Starship dotrze na orbitę maksymalnie w ciągu roku. Firma planuje również wypożyczyć zmodyfikowaną wersję pojazdu agencji NASA do jej programu księżycowego Artemis. Zgodnie z niedawno podpisanym kontraktem w ciągu najbliższych kilku lat Starship będzie wykorzystywany do przewożenia astronautów ze stacji kosmicznej orbitującej wokół Księżyca na jego powierzchnię, co oznaczałoby pierwszy powrót człowieka na Księżyc od czasu programu Apollo NASA z połowy XX wieku.
Elon Musk chce zachipować mózg człowieka jeszcze w tym roku
W zeszłym tygodniu właściciel firm SpaceX, Tesla i Neuralink Elon Musk opublikował w internecie film przedstawiający pierwszy sukces technologii Neuralink – małpę, która dzięki wszczepionym po obu stronach mózgu chipom gra w komputerowego ping-ponga, używając do tego tylko siły swojego umysłu.
Kontrola umysłu, chipy i małpy – to nie nowy film sci-fi, lecz eksperyment Muska W tle nagrania słyszymy narrację lektora, który opowiada o przebiegu eksperymentu. Dowiadujemy się od niego między innymi tego, że dzięki implantom z siecią mini elektrod 9-letni makak Pager był w stanie nauczyć się grać na komputerze w zaledwie 6 tygodni. Wideo zawiera też prezentację specjalnej aplikacji Neuralink, która pozwala na bieżąco śledzić aktywność mózgu za pomocą smartfona, a od momentu publikacji na oficjalnym kanale firmy na serwisie YouTube obejrzano je już prawie 5 milionów razy. View oEmbed on the source website Eksperymenty na małpich mózgach idą tak sprawnie, że jeśli wszystko pójdzie zgodnie z zapowiedziami Elona Muska z lutego, kiedy po raz pierwszy ujawnił szczegóły projektu Neuralink, startup przejdzie do testów na ludziach jeszcze w tym roku. To nie pierwszy raz, kiedy firma testowała swoje chipy na zwierzętach – w ubiegłym roku poinformowała, że udało im się umieścić w mózgu świni implant ze sztuczną inteligencją, który umożliwia odczytywanie i zapisywanie aktywności tego organu. Musk powiedział wówczas, że interfejs mózg-maszyna może zrobić wszystko – od leczenia paraliżu do dawania ludziom telepatycznych mocy, nazywając swój wynalazek "Fitbitem w czaszce". Chipowanie ludzkiego umysłu – po co? Na oficjalnej stronie internetowej Neuralink czytamy: W jednej ze swoich oficjalnych wypowiedzi Musk podkreślił również, że ta nowatorska technologia może okazać się pomocna także w szukaniu nowych metod leczenia chorób neurologicznych takich jak choroby Alzheimera i Parkinsona. Chipowanie ludzkich mózgów to nie taki nowy pomysł – z informacji na stronie firmy wynika, że jej eksperci opierają swoją pracę na dekadach badań. Systemy BMI powstały już jakiś temu, jednak dotychczas nikomu nie udało się zmieścić w implantach więcej niż kilkaset elektrod, a także stworzyć technologii, która nie będzie wymagała podpinania kabli do głowy, co każdorazowo wymaga asysty drugiej osoby. Nowe chipy Neuralink są w pełni wszczepialne i umożliwiają całkowicie bezprzewodowe połączenie, a liczba umieszczonych w nich elektrod kilkukrotnie przewyższa prototypy. Firma zapewnia, że cały proces – od wszczepiania implantu do obsługi interfejsu bez użycia ciała jest całkowicie bezpieczny dla użytkowników.