National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-28T11:34:50.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Na Marsie iskrzy. Zaskakujące odkrycie łazika Perseverance
items: Węgorz elektryczny to jedna z najniezwyklejszych ryb. Potrafi generować setki woltów
items: Światowe rządy nie mają planu awaryjnego na sytuację odcięcia od internetu. Sprawie próbują zaradzić hakerzy.
items: Zagubione elektryczne taksówki Nowego Jorku. Elektromobilność w XIX wieku
items: To nie cyberatak odpowiada za blackout w Hiszpanii i Portugalii. Przyczyną jest prawdopodobnie rzadkie zjawisko związane z pogodą
items: Mgła z mikrobłyskawicami źródłem życia na Ziemi? Nowa rewolucyjna teoria
items: Elektryfikacja wsi miała służyć nie tylko mieszkańcom. Także propagandzie
items: Ryby elektryczne potrafią wytwarzać prąd o wysokim napięciu. Czy są groźne dla ludzi?
items: Volvo EX30 stawia na recykling. We wnętrzu rządzą minimalizm i ekrany
items: Ludzkość już nie nadąża za rozwojem technologicznym? BMW zmieniło sposób korzystania z samochodu
items: Skoda Enyaq Coupé RS. Samochód, który zastąpi Ci spalinówkę
items: Zapora Hoovera to 6 milionów ton betonu. Poznaj historię tamy okrzykniętej ósmym cudem świata
items: Nikola Tesla – ciekawostki o ekscentrycznym wizjonerze. Co się stało z jego genialnymi wynalazkami?
items: Volkswagen Samochody Dostawcze inauguruje sezon narciarski w Szczyrku. Atrakcji nie brakowało
items: James Clerk Maxwell jednym zestawem równań połączył trzy wielkie dziedziny fizyki. Kim był?
items: Gigant testuje samoloty elektryczne. Wiemy, kiedy będzie można polecieć maszynami napędzanymi prądem
items: Baterie kwantowe będą się błyskawicznie ładować i gromadzić mnóstwo energii. Kiedy mogą powstać?
items: Włoska przygoda z elektrykami
items: Jak oszczędzać prąd w domu? 8 złotych rad dotyczących oszczędności oraz troski o planetę
items: Oto lepsza alternatywa dla baterii litowo-jonowych. Naukowcy z Teksasu rozwijają baterie sodowe
items: Jak powstają pioruny? Jakie są rodzaje piorunów? Skąd się bierze piorun kulisty?
items: Pająki wykorzystują pole elektryczne, żeby latać. To nie żart! Naukowcy właśnie odkryli, jak to robią
items: Zielona energia jeszcze bardziej eko? Oto generator prądu na deszcz
items: Prąd dla ludu. Czy słoneczne generatory zmieniają świat?
items: Żywe baterie? Mogą powstać z roślin

Na Marsie iskrzy. Zaskakujące odkrycie łazika Perseverance
type: item
date: 2025-11-30T10:30:50.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kosmos
subject: burze
subject: elektryczność
subject: łazik marsjański
subject: mars
description: Mars zdradził nam swoją kolejną tajemnicę. Po raz pierwszy wykryto tam wyładowania elektryczne. Odkrycia dokonano dzięki… mikrofonowi zainstalowanemu na łaziku Perseverance.
encoded: Naukowcy potwierdzili coś, o czym długo tylko spekulowali. Na Marsie pojawiają się wyładowania elektryczne. Wykryto je wewnątrz burz piaskowych oraz w wirach pyłowych, zwanych „diabłami pyłowymi”. Sygnały zostały zarejestrowane przez mikrofon. Był to instrument SuperCam, znajdujący się na pokładzie łazika NASA Perseverance. Mikrofon ten zebrał do tej pory już ponad 30 godzin dźwięków Czerwonej Planety. To pierwszy w historii mikrofon, który działał na Marsie. Jak przebiegają marsjańskie wyładowania? Przypadkiem mikrofon na łaziku marsjańskim Perseverance nagrał bardzo silne sygnały. Zdarzyło się to w centrum dwóch z tych wirów pyłowych. Ich analizą zajmował się międzynarodowy zespół naukowców. W jego skład weszli również francuscy eksperci z CNRS, Université de Toulouse i Observatoire de Paris. Ustalenie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature”. Analiza wykazała, że sygnały te związane są z elektromagnetycznymi i akustycznymi wyładowaniami elektrycznymi. To – zdaniem naukowców – przełomowe odkrycie. Wykryte zjawisko można porównać do małych wyładowań elektryczności statycznej na Ziemi. To jak dotknięcie metalowej klamki w suchy, mroźny dzień. Pochodzenie marsjańskich wyładowań Skąd biorą się te iskry? Zjawisko to wynika z tarcia drobnych cząstek pyłu, które są stale wzbudzane przez wiatr na Marsie. Pył, pocierając się i zderzając, ładuje się elektronami. Następnie uwalnia te ładunki w formie łuków elektrycznych. Towarzyszą temu fale uderzeniowe, które można usłyszeć. Te łuki są krótkie, mają zaledwie kilka centymetrów długości. Na Ziemi pył także się elektryzuje, zwłaszcza na pustyniach. Rzadko jednak kończy się to prawdziwymi wyładowaniami (iskrami). Na Marsie panują jednak inne warunki, co ułatwia obserwowanie, a w zasadzie usłyszenie tego zjawiska. Mars ma bardzo cienką atmosferę. Składa się ona głównie z dwutlenku węgla. Ta rzadka atmosfera sprawia, że wystąpienie wyładowań jest o wiele bardziej prawdopodobne niż na Ziemi. Ilość ładunku potrzebna do wytworzen…

Rover-Mars-dc74343.jpg
width: 1386
height: 805

Węgorz elektryczny to jedna z najniezwyklejszych ryb. Potrafi generować setki woltów
type: item
date: 2025-11-23T11:57:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: elektryczność
subject: ryby
description: Węgorz elektryczny to niezwykła ryba, znana z imponującej zdolności do generowania silnych wyładowań elektrycznych. Od wieków fascynuje naukowców, jednak, wbrew pozorom, największą niewiadomą nie był mechanizm wytwarzania prądu, a taksonomia tego zwierzęcia. Co wiemy na temat węgorza elektrycznego? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Nieporozumienie zakorzenione w potocznej nazwie Mieszkaniec Ameryki Południowej Niezwykła anatomia Dla wczesnych fizyków węgorz elektryczny, czyli strętwa był ogromnym źródłem inspiracji. W tym miejscu należy wspomnieć, że to właśnie ta ryba zainspirowała Alessandra Voltę, twórcę pierwszej baterii. Dziś to niezwykłe zwierzę jest zaawansowanym organizmem modelowym do badań w dziedzinie ewolucji adaptacyjnej, neurofizjologii i złożonych zachowań zwierzęcych. Nieporozumienie zakorzenione w potocznej nazwie Na samym początku wypada wyjaśnić, że wbrew temu, co sugeruje potoczna nazwa, węgorz elektryczny z węgorzami nie ma nic wspólnego. Rodzaj Electrophorus obejmuje wysoce wyspecjalizowane gatunki z rzędu Gymnotiformes (strętwokształtne). Oznacza to, że bliżej mu do suma lub karpia niż do jakiegokolwiek przedstawiciela rzędu Anguilliformes. Więcej niż jeden gatunek Węgorz elektryczny, po raz pierwszy opisany w 1766 roku przez Karola Linneusza jako Gymnotus electricus, od samego początku stanowił zagadkę dla przyrodników. Zdolność tej niezwykłej ryby do generowania potężnych wyładowań elektrycznych przez długi czas była przedmiotem obserwacji i badań. Jednak to nie ta niezwykła cecha była największą tajemnicą węgorza elektrycznego. Okazało się bowiem, że przez ponad 200 lat badacze trwali w błędnym przekonaniu co do taksonomii tego gatunku. Zagadka, która doczekała się rozwiązania dopiero w XXI wieku Od czasów Linneusza, rodzaj Electrophorus był uważany za takson monotypowy, czyli zawierający tylko jeden gatunek – Electrophorus electricus. Przyjmowano, że ten pojedynczy gatunek ma niezwykle szeroki zasięg występowania, obejmujący rozległe obszary dorzeczy Amazonki i Orinoko w Ameryce Południowej. Z perspektywy biologii ewolucyjnej, tak ogromny zasięg geograficzny dla pojedynczej, słodkowodnej ryby, preferującej specyficzne, spokojne siedliska, stanowił anomalię. Naturalne jest, że zwierzęta rozprzestrzeniające się na zróżnicowanych obszarach wykazują tendencj…

wegorz-elektryczny-01445ba.jpg
width: 2254
height: 1500

Światowe rządy nie mają planu awaryjnego na sytuację odcięcia od internetu. Sprawie próbują zaradzić hakerzy.
type: item
date: 2025-11-07T08:00:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: elektryczność
subject: katastrofy
subject: komputery
subject: komunikacja
description: Nasze współczesne życie zależy od zsieciowanych komputerów, światłowodów i prądu. Komputery zarządzają dostawami żywności, kierują ruchem, zabezpieczają nasze coraz bardziej wirtualne pieniądze i jednym kliknięciem dają dostęp do ogromnej wiedzy. Ale ten kolos ma gliniane nogi. Wystarczy wyłączyć prąd, by komputery, a wraz z nimi nasz świat, stanęły. Czy można przygotować się na życie bez sieci?
encoded: W początkach tego roku w Hiszpanii i w Portugalii doszło do wielogodzinnych, obejmujących znaczne obszary krajów przerw w dostawie prądu. To wystarczyło, by w obu krajach zapanował niewyobrażalny chaos: sygnalizacja świetlna nie działała, służby ratownicze nie odbierały telefonów, telefonia komórkowa ucierpiała, zamarł handel, doszło do ogromnych opóźnień pociągów i samolotów. Wyciągnięcie wtyczki z prądem poskutkowało trudnym do opanowania zamętem. Wrażliwy jak internet Awarie te pokazały, jak bardzo kruchy jest powszechny system internetowy oraz jak niewiele istnieje oficjalnych planów na wypadek jego całkowitej katastrofy. Tam, gdzie zawodzi droga oficjalna, ratunkiem bywa zorganizowane podziemie. Jak to tworzone przez grupę hakerów – preppersów, którzy wspólnie zapoczątkowali Internet Resiliency Club (IRC) – jedyną na świecie grupę opracowującą plan odbudowy internetu po ewentualnej katastrofie. Grupę tworzy kilkuset ekspertów. Wśród nich znaleźli się hakerzy, specjaliści od cyberbezpieczeństwa, pasjonaci, a nawet prawnicy. Do tego grona należy również Valerie Aurora, współtwórczyni systemu Linux. – Moim największym koszmarem jest sytuacja, w której coś się psuje, a ja nie mogę się z nikim skontaktować. Chcę być częścią rozwiązania tego problemu – powiedziała ekspertka w rozmowie z „New Scientist”. Jak dodała, tak niezbędny nam do życia internet może przestać działać nie tylko przez zwykłe awarie prądu. Coraz większe zagrożenie dla niego stanowią niszczące infrastrukturę konflikty zbrojne, cyberataki, a także efekty zmiany klimatu: powodzie, niszczycielskie huragany czy pożary. Niestabilność systemowa – Internet jest niezbędny niemal do wszystkiego. Zależą od niego bankowość, wojsko, sieci telefoniczne, wodociągi i elektrownie. Jednocześnie jest narażony na coraz więcej zagrożeń. Jedna potężna burza słoneczna, jak historyczne wydarzenie Carringtona z 1859 roku, gdy zniszczone zostały światowe sieci telegraficzne, mogłaby dosłownie zniszczyć cały internet – mówi …

shutterstock2384555219-5f3936f.jpg
width: 7680
height: 4320

Zagubione elektryczne taksówki Nowego Jorku. Elektromobilność w XIX wieku
type: item
date: 2025-10-12T10:58:18.000Z
creator: Christopher Klein
subject: Historia
subject: Technologia
subject: elektryczność
subject: nowy jork
subject: samochody
subject: stany zjednoczone
description: Samochód przyszłości był hitem w USA już pod koniec XIX w. Co się stało z tymi elektrycznymi pojazdami?
encoded: Spis treści: Electrobat – pierwsza elektryczna taksówka Zalety i wady Wzlot i upadek Pod koniec XIX w. Nowy Jork miał problem z końmi. Ulice i zaułki miasta były zatłoczone przez mniej więcej 150 tys. zwierząt, z których każde produkowało ponad 16 kg odchodów dziennie. Usuwanie takiej ilości odpadów było wielkim wyzwaniem. Nowy wynalazek – samochód – wydawał się dobrym rozwiązaniem problemu. Electrobat – pierwsza elektryczna taksówka Kiedy w 1897 r. uruchomiono pierwszą w mieście motoryzacyjną firmę taksówkową, jej flota wykorzystywała auta, które mogłyby zaskoczyć współczesnych nowojorczyków. Były to bowiem pojazdy elektryczne. Produkowane przez firmę Electric Vehicle Company samochody znane jako Electrobaty stały się liderem na rynku pojazdów elektrycznych. Skonstruowane przez Henry’ego Morrisa i Pedro Saloma z Filadelfii, zostały opatentowane w 1894 r. Po dwóch latach opracowano ich mniejszą i szybszą wersję. W ważącym ok. 1315 kg nowym modelu zastosowano akumulator kwasowo-ołowiowy. Wóz osiągał prędkość maksymalną 32 km/godz. i mógł przejechać na jednym ładowaniu do 40 km. Wydaje się nieprawdopodobne, że już w latach 90. XIX w. po Nowym Jorku jeździły pojazdy elektryczne, jednak na początku ery motoryzacji sprzedawały się one lepiej niż ich odpowiedniki z silnikami spalinowymi. Były bowiem ciche, czyste i łatwe w obsłudze. – W tamtych czasach jeśli rano bez problemu udało się uruchomić samochód na benzynę, można było mówić o szczęściu – tłumaczy Dan Albert, autor książki „Czy już tam jesteśmy? Przeszłość, teraźniejszość i brak kierowcy w amerykańskiej motoryzacji”. – Były hałaśliwe, śmierdzące i niewygodne, podczas gdy samochód elektryczny włączało się jednym przełącznikiem. W tamtym czasie technologie wykorzystujące elektryczność wydawały się zdolne do pokonania każdego wyzwania. – Gdyby spytać ludzi na ulicy, co się ostatnio wydarzyło, powiedzieliby, że pojawiła się elektryczność, magiczna siła – mówi historyk David A. Kirsch, autor książki „Pojazd elektryczny…

ElectrobatTaxi1898-85d409e.jpg
width: 3019
height: 1809

To nie cyberatak odpowiada za blackout w Hiszpanii i Portugalii. Przyczyną jest prawdopodobnie rzadkie zjawisko związane z pogodą
type: item
date: 2025-04-30T08:51:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: elektryczność
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: pogoda
description: Brak prądu, który sparaliżował w poniedziałek Hiszpanię, Portugalię i część Andory oraz Francji nie był sabotażem ani celowym działaniem – twierdzą operatorzy sieci. Za awarię odpowiada pogoda, a konkretnie wahania temperatury, które doprowadziły do drgań linii przesyłowych.
encoded: Spis treści Największy blackout w Europie Czym są „indukowane drgania atmosferyczne”? Pogoda ma ogromny wpływ na linie wysokiego napięcia. Silny wiatr, upały, oblodzenie czy burze mogą powodować fizyczne uszkodzenia przewodów. Wysoka temperatura i nasłonecznienie powodują rozszerzanie się przewodów, a wiatr może wywoływać mechaniczne wibracje. Nagłe zmiany ciśnienia i temperatury mogą również generować fale w powietrzu – i to właśnie one są wstępnie wskazywane jako przyczyna wielkiego blackoutu w Hiszpanii i Portugalii Największy w historii blackout w Europie 28 kwietnia doszło do największego od dekad blackoutu w Europie, który objął całą Hiszpanię, Portugalię, Andorę oraz części południowej Francji. O godzinie 12:33 czasu lokalnego nastąpił nagły spadek częstotliwości w europejskiej sieci energetycznej, co spowodowało automatyczne wyłączenie wielu elektrowni i utratę około 15 GW mocy – czyli około 60% zapotrzebowania Hiszpanii w tym momencie. Blackout sparaliżował transport (koleje, metro, lotniska), łączność (sieci komórkowe, internet) oraz usługi publiczne. W Hiszpanii odnotowano co najmniej siedem zgonów związanych z awarią, m.in. z powodu zatrucia tlenkiem węgla i awarii urządzeń medycznych. W Portugalii wstrzymano ruch pociągów i zamknięto lotnisko w Lizbonie. Czym są „indukowane drgania atmosferyczne”? Według oficjalnego komunikatu portugalskiego dystrybutora energii elektrycznej REN przyczyna awarii była naturalna. „Z powodu ekstremalnych wahań temperatury w Hiszpanii, wystąpiły anomalie oscylacji w liniach wysokiego napięcia (400 kV). To zjawisko znane jako »indukowane drgania atmosferyczne«. Oscylacje te powodowały awarie synchronizacji między systemami elektrycznymi, co prowadziło do kaskady zakłóceń w całej sieci europejskiej” – powiedział BBC przedstawiciel operatora. Zjawisko to polega na powstawaniu fal w powietrzu, których przyczyną są gwałtowne zmiany temperatury lub ciśnienia. Przykładowo, podczas upałów powietrze nad rozgrzaną powierzchnią szybko…

GettyImages-1476089024-624c76c.jpg
width: 6000
height: 4000

Mgła z mikrobłyskawicami źródłem życia na Ziemi? Nowa rewolucyjna teoria
type: item
date: 2025-03-17T12:00:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: chemia
subject: elektryczność
subject: odkrycia
subject: piorun
subject: ziemia
subject: życie
description: „To nowy sposób myślenia o tym, jak uformowały się podstawowe cegiełki życia” – stwierdził Richard Zare z Uniwersytetu Stanforda. Naukowiec odkrył, że do powstania życia na Ziemi niekoniecznie przyczyniły się pioruny i błyskawice, jak dotychczas sądzono. Wystarczyła wodna mgiełka, np. z wodospadów.
encoded: W tym artykule: Na czym polegał eksperyment Millera-Ureya Elektryczność tak, pioruny nie Jak powstało życie: nowe wyjaśnienie Życie wzięło się z wodospadów? Miliardy lat temu na Ziemi obecne już były wszystkie składniki niezbędne do powstania żywych organizmów. Węgiel wchodził w skład cząsteczek metanu, azot – amoniaku, na planecie znajdowała się również woda. Brakowało tylko najważniejszego elementu: cząsteczek organicznych, w których węgiel łączyłby się z azotem. To właśnie z nich składa się życie. Cząsteczki zawierające węgiel i azot są niezbędne do powstania białek, enzymów, DNA i RNA. Najważniejsze pytanie dotyczące początków życia brzmi zatem: w jaki sposób na bardzo młodej Ziemi cząsteczki zawierające węgiel (jak metan) zaczęły łączyć się z cząsteczkami zawierającymi azot (jak amoniak)? Na czym polegał eksperyment Millera-Ureya W 1952 roku Stanley Miller, chemik i biolog, przeprowadził jeden z najsłynniejszych eksperymentów w historii nauki. Polegał on na otworzenia w laboratorium warunków, jakie panowały w atmosferze bardzo młodej Ziemi. Miller, pod kierunkiem noblisty Harolda Ureya, przygotował mieszaninę metanu, amoniaku, wodoru i wody. Kiedy przepuścił przez nią prąd elektryczny, w wyniku reakcji chemicznych powstały aminokwasy. Aminokwasy budują białka i zawierają wiązania węglowo-azotowe. Doświadczenie wykazało, że kluczowym czynnikiem, jakie doprowadził do uformowania się „cegiełek życia”, była elektryczność. Dawno temu miały zapewnić ją pioruny. Test Millera-Ureya (powtórzony z sukcesem w 2007 roku) wsparł hipotezę, że to właśnie wyładowania elektryczne w pierwotnej atmosferze planety doprowadziły do reakcji chemicznych, dzięki którym powstały pierwsze związki organiczne. Elektryczność tak, pioruny nie Teoria ta miała jednak pewną wadę. Otóż do uformowania się aminokwasów na masową skalę potrzeba byłoby bardzo wielu piorunów. Zdaniem niektórych, gdyby tylko one „dostarczały” wyładowań elektrycznych niezbędnych do zajścia reakcji chemicznych, zjawisk t…

shutterstock2033437064-60491ac.jpg
width: 1000
height: 667

Elektryfikacja wsi miała służyć nie tylko mieszkańcom. Także propagandzie
type: item
date: 2024-11-23T13:30:00.000Z
subject: Historia
subject: elektryczność
subject: polska
subject: wieś
description: Elektryfikacja polskiej wsi trwała prawie 40 lat, a pracowało przy niej 40 tysięcy ludzi. W skwarze, w deszczu, w śniegu. W pierwszej kolejności słupy stawiano tam, gdzie zawiązały się popierane przez władze spółdzielnie produkcyjne.
encoded: Spis treści: Za mało pieniędzy i fachowców Wszystko szło zgodnie z planem Polityka faktów dokonanych Elektryfikacja obowiązkowa Do więzienia za kable Nowe inwestycje zabijały stare Skrzydła wiatraka w wielkopolskich Rakoniewicach obracają się na tle nieba. „Wiatraki to pomnik dnia wczorajszego – słychać głos narratora. – W tę sielankę wkracza nagle nowoczesność. Właśnie stawiają pomniki nowej epoki. Słupy linii elektrycznej. Pobliską wieś Bojnowo elektryfikują uczniowie państwowego gimnazjum technicznego z Poznania. Mogą być dumni ze swego zawodu. Dzięki nim światło elektryczne dotarło pod wiejską strzechę. Chwila niepewności – żarówka oświetla wiejską chatę. Nic już nie będzie tak jak było”. To epizod kroniki filmowej z 1946 r. Władze powojennej Polski do serca wzięły sobie leninowskie hasło: komunizm to władza rad i elektryfikacja wsi. Gdy tylko zaprowadziły władzę, zajęły się tym drugim tematem. Za mało pieniędzy i fachowców Pod koniec 1945 r. prąd docierał do 3512 wsi, co stanowiło niecałe 10 proc. ich ogółu w nowych granicach Polski. Najpierw zaczęła się reelektryfikacja wsi, w których instalację uszkodzono podczas wojny – było to częste zwłaszcza na ziemiach zachodnich. Jeśli naprawy były drobne, dokonywano ich spontanicznie. Potem działano w myśl Planu Odbudowy Gospodarczej na lata 1947–1949. Według niego państwo miało pokrywać jedną trzecią kosztów. Przyjęto zasadę, że linie doprowadzające energię do miejscowości budowano z pieniędzy rządowych, natomiast doprowadzenie od słupa do domu i instalacje wewnętrzne leżały w gestii zainteresowanych. Podczas elektryfikacji pomijano tylko takie zagrody, które były w bardzo złym stanie albo znacznie oddalone od zwartej zabudowy. W tym drugim przypadku na ogół umożliwiano dołączenie do sieci, ale za dopłatą. Niestety, proces postępował powoli – z powodu braku materiałów, fachowców, a wreszcie pieniędzy. Starano się więc skłonić ludzi do pracy społecznej. W pierwszej kolejności elektryfikowano wsie, które zadeklarowały w…

Przylaczenie-wsi-do-sieci-energetycznej-mialo-sluzyc-nie-tylko-mieszkancom.-Glownie-bylo-to-zrobione-dla-propagandy-9b7e82a.jpg
width: 1200
height: 630

Ryby elektryczne potrafią wytwarzać prąd o wysokim napięciu. Czy są groźne dla ludzi?
type: item
date: 2024-11-09T12:04:42.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: elektryczność
subject: ryby
description: Ryby elektryczne wykształciły niezwykłą zdolność. Niektóre gatunki używają jej jako broni, innym służy do orientacji w środowisku. W jaki sposób ryby elektryczne wytwarzają prąd? Które gatunki zalicza się do elektrycznych? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: W jaki sposób ryby elektryczne wytwarzają prąd? Jak powstaje prąd w narządzie elektrycznym? Po co ryby elektryczne wytwarzają napięcie? Które ryby wytwarzają prąd? Czy ryby elektryczne są niebezpieczne dla ludzi? Ryby elektryczne były znane już w starożytności. Dowodzi tego hieroglificzny dokument ze starożytnego Egiptu, w którym opisany został sum elektryczny. W antycznym Rzymie właściwości elektryczne niektórych ryb były wykorzystywane w celach leczniczych. Pierwsze naukowe badania tych niezwykłych zwierząt przypadają na XVIII wiek. W następnym stuleciu prowadzone były już dokładne testy, które dały odpowiedź na wiele pytań, na które wcześniej ludzie nie potrafili odpowiedzieć. W jaki sposób ryby elektryczne wytwarzają prąd? Ryby elektryczne są zdolne do wytworzenia napięcia dzięki wykorzystaniu czynnościowych prądów elektrycznych, powstających w mięśniach, nerwach i innych tkankach. Gatunki mające tę zdolność wykształciły niezależne narządy elektryczne, które składają się ze zmodyfikowanych komórek mięśniowych – elektrocytów. Przekształcona tkanka mięśniowa zatraciła zdolność kurczenia się. Zamiast tego, pod wpływem działania impulsów nerwowych wytwarza energię elektryczną. Jak powstaje prąd w narządzie elektrycznym? Każdy elektrocyt wykazuje gradient potencjału (tzw. potencjał spoczynkowy) w biologicznej błonie komórkowej. Za powstawanie potencjału spoczynkowego odpowiada aktywny transport jonów Na+ i K+. W następstwie ich przeniesienia z jednej strony błony na drugą, powstaje różnica potencjału. W rezultacie napięcie komórkowe ulega zwiększeniu. Pojedynczy elektrocyt wytwarza napięcie ok. 0,15 V. Z ich połączenia powstaje coś w rodzaju naturalnej baterii. Po zsumowaniu wytwarzają napięcie o wartości nawet kilkuset woltów. Po co ryby elektryczne wytwarzają napięcie? Czemu właściwie służy ta niezwykła zdolność? To zależy. Niektóre gatunki wykorzystują napięcie elektryczne do obrony przed drapieżnikami i w trakcie polowania. Prąd skutecznie ogłusza lu…

Ryby-elektryczne-1-e0e5c6d.jpg
width: 1000
height: 600

Volvo EX30 stawia na recykling. We wnętrzu rządzą minimalizm i ekrany
type: item
date: 2024-08-09T04:23:40.000Z
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: elektryczność
subject: Lifestyle
subject: samochody
subject: testy
subject: volvo
description: Idealne do miasta i przyciągające wzrok. Takimi słowami można śmiało opisać nowe Volvo EX30, najmniejsze auto z tej stajni. Powstało na zupełnie nowej platformie i zyskało bardzo długą listę nowych funkcjonalności.
encoded: W tym artykule: Gdzie udało się znaleźć oszczędności? Bateria pozwala na rzadkie postoje na ładowanie Produkcja, a dwutlenek węgla EX30 do miasta sprawdzi się idealnie Kiedy po raz pierwszy ujrzałem Volvo EX30, wiedziałem, że będzie to sprzedażowy hit. Nie pomyliłem się, bowiem najmniejszy SUV od Volvo sprzedaje się wyśmienicie. Ten samochód to wprowadzenie do tańszych elektryków, bo cena jest naprawdę atrakcyjna, a przy tym dostajemy sporo gadżetów. Gdzie udało się znaleźć oszczędności? W Volvo postanowili pójść na całość i nie bawić się w półśrodki. Żeby zaoszczędzić sporą sumę pieniędzy postanowili usunąć głośniki i wszelkie przyciski z drzwi. Teraz jest jeden soundbar z przodu, a guziki do obsługi szyb na środku kokpitu. Ale to nie wszystko. Pewnie zwróciliście uwagę, że nie mówię o przyciskach do ustawienia lusterek. Teraz robi się to z poziomu ogromnego ekranu centralnego. Czy ta funkcja jest intuicyjna? Sami sobie możecie odpowiedzieć na to pytanie, ale powiem tylko jedno. Podczas jazdy ewentualna zmiana pozycji lusterek jest wyjątkowo wymagająca. Materiały wykorzystane do stworzenia wnętrza pochodzą z recyklingu. Do wyboru są 4-warianty i każdy z nich ma swój unikalny charakter. Tworzywo na desce rozdzielczej pochodzi z odpadów plastikowych ram okiennych PCV i rolet. Trzeba przyznać, że Volvo naprawdę się postarało, by nie nie wykorzystywać zasobów planety. To wszystko pozwala na zakup EX30 już od 176 990 złotych. Jak na samochód elektryczny z dużą baterią (o tym zaraz) i wieloma systemami bezpieczeństwa, cena jest naprawdę atrakcyjna. Warto dodać, że nadal można ubiegać się o dopłatę do zakupu auta elektrycznego. Skoda Enyaq Coupé RS. Samochód, który zastąpi Ci spalinówkę Jeżeli myślę o samochodzie, który pod wieloma względami mi zaimponował, to bez wątpienia przychodzi mi do głowy Skoda Enyaq w wersji RS. To elektryk, który świetnie zastąpi auto spalinow... Bateria pozwala na rzadkie postoje na ładowanie Odbierając EX30 z parkingu komputer pokazywał mi zas…

volvo-ex30-to-symbol-recyklingu-i-nowego-rozdzialu-marki-wpadlem-w-tabletowy-szal-c50afbf.png
width: 1200
height: 630

Ludzkość już nie nadąża za rozwojem technologicznym? BMW zmieniło sposób korzystania z samochodu
type: item
date: 2024-04-17T07:38:36.000Z
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: elektryczność
subject: Lifestyle
subject: motoryzacja
subject: podróże
subject: samochody
subject: testy
description: Technologia to zdecydowanie najszybciej rozwijająca się część naszego życia. Ten proces nie omija również motoryzacji, która w ostatnich latach zmieniła się diametralnie. BMW te zmiany postanowiło wznieść na kolejny poziom i całkowicie zmieniło sposób korzystania z kluczowego elementu samochodu.
encoded: W tym artykule: BMW zmienia postrzeganie kluczyków do samochodu Jak działa wirtualny kluczyk? Sprawdziłem to na własnej skórze i byłem zachwycony BMW X2 M35i – najlepsze na koniec Dużo się mówi o elektromobilności i o tym, jak kraje nie są na to gotowe. Polska oczywiście jest jednym z nich, ale dziś nie o tym. Rozwój technologii to nie tylko większe baterie czy szybsze ładowanie. To również wiele udogodnień, które mają sprawić, że kierowca nie będzie musiał się wysilać podczas jazdy. BMW zmienia postrzeganie kluczyków do samochodu Zmiany dotknęły nawet i te sferę. Klucz do samochodu był od zawsze jego nieodłączną częścią. Bez niego nie bylibyśmy w stanie odpalić naszego pojazdu lub się w ogóle do niego dostać. W BMW stwierdzili, że noszenie kluczyków to już przestarzałe rozwiązanie i postanowili to zmienić. Tak właśnie narodził się wirtualny kluczyk, który możemy mieć w swoim telefonie lub zegarku. Te urządzenia zazwyczaj mamy zawsze przy sobie, więc nie ma obawy o zapomnienie kluczy do samochodu. Naddźwiękowy samolot pasażerski przechodzi kluczowe testy. Czy wrócimy do ultraszybkich podróży lotniczych? W marcu 2024 roku po raz pierwszy wzbił się w niebo samolot demonstracyjny XB-1, który może stać się nowym cywilnym samolotem naddźwiękowym. Firma Boom Supersonic zapowiada, że w tym roku ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naddzwiekowy-samolot-pasazerski-przechodzi-kluczowe-testy-czy-wrocimy-do-ultraszybkich-podrozy-lotniczych-fot-boom-supersonic-2e64a7c.jpg" width="938" height="528" alt="Naddźwiękowy samolot pasażerski przechodzi kluczowe testy. Czy wrócimy do ultraszybkich podróży lotniczych? (fot. Boom Supersonic)" title="Naddźwiękowy samolot pasażerski przechodzi kluczowe testy. Czy wrócimy do ultraszybkich podróży lotniczych? (fot. Boom Supersonic)" /> Jak działa wirtualny kluczyk? W zasadzie jest to bardzo proste. Wystarczy aplikacja mobilna. Nie trzeba nawet wyciągać smartfona z kieszeni, ponieważ samochód sam roz…

ludzkosc-juz-nie-nadaza-za-rozwojem-technologicznym-bmw-zmienilo-sposob-korzystania-z-samochodu-66c0ba3.png
width: 1200
height: 630

Skoda Enyaq Coupé RS. Samochód, który zastąpi Ci spalinówkę
type: item
date: 2024-03-14T19:40:16.000Z
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: elektryczność
subject: Lifestyle
subject: motoryzacja
subject: samochody
subject: skoda
description: Jeżeli myślę o samochodzie, który pod wieloma względami mi zaimponował, to bez wątpienia przychodzi mi do głowy Skoda Enyaq w wersji RS. To elektryk, który świetnie zastąpi auto spalinowe w rodzinie i jednocześnie dostarczy przyjemną dawkę emocji dla kierowcy.
encoded: W tym artykule: Jest duży, ale tego nie czuć Na ładowarkach nie spędzisz dużo czasu A co z osiągami? Czy ma jakieś minusy? Podsumowanie Rozwój elektromobilności zwolnił? Nic bardziej mylnego. Marki ciągle wyprzedzają się pod względem wypuszczania kolejnych modeli z napędem elektrycznym Skoda nie ustępuje i na tym polu. Enyaq rozkochuje w sobie coraz więcej kierowców i w sumie nie ma się co dziwić. Jest duży, ale tego nie czuć Skoda Enyaq w wersji Coupé to duży samochód i nic tego nie ukryje. Prawie 5 metrów długości i 2,7 m szerokości robi swoje, ale dzięki temu we wnętrzu panuje ogromna przestrzeń, która w podróży jest na wagę złota. Mimo wszystko Enyaqiem się bardzo łatwo jeździ w mieście i nawet parkowanie w wąskich ulicach nie jest bardzo problematyczne. To po części również zasługa kamer 360, których jakość jest naprawdę dobra. Podczas długiej jazdy ta ogromna przestrzeń spisuje się świetnie. Każdy pasażer będzie siedział komfortowo, bo miejsca na nogi jest naprawdę sporo. Bagażnik pozwoli na spakowanie całej rodziny i to na kilka dni. Jako samochód rodzinny to Enyaq jest wręcz idealny, nawet wersja coupé ze ściętym dachem. Test długodystansowy: Porsche Taycan Cross Turismo [Test Travelera] W mieście aut elektrycznych jest coraz więcej, ale w momencie wyjechania na autostradę liczba zielonych tablic rejestracyjnych mocno spada. Dzieje się tak, ponieważ nie wszystkimi autami elekt... Na ładowarkach nie spędzisz dużo czasu Największym zarzutem do elektryków jest oczywiście zasięg. Skoda postanowiła zniwelować te komentarze do minimum i na pokładzie testowanego egzemplarza zamontowano baterie o pojemności 77 kWh. Taka wartość pozwala na przejechanie, oczywiście według producenta, 511 kilometrów. Trzeba przyznać, że wynik wręcz wybitny. A jak było w praktyce? Zdecydowanie lepiej niż możecie sobie wyobrazić. Na pełnych akumulatorach byłem w stanie przejechać około 350 kilometrów, a warunki nie były idealne. Temperatury były niskie, więc przez cały czas działało ogrz…

skoda-enyaq-coupe-rs-samochod-ktory-zastapi-ci-spalinowke-dcb9db1.png
width: 1200
height: 630

Zapora Hoovera to 6 milionów ton betonu. Poznaj historię tamy okrzykniętej ósmym cudem świata
type: item
date: 2024-01-29T08:03:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: elektryczność
subject: inżynieria
subject: rzeki
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: woda
description: W swoim czasie była największą tamą, największą elektrownią wodną i największą konstrukcją betonową na świecie. W ciągu roku generuje energię zaspokajającą potrzeby około dwóch milionów gospodarstw domowych. Nie ulega wątpliwości, że zapora Hoovera to jedna z najbardziej spektakularnych budowli hydrotechnicznych, jaką kiedykolwiek wzniesiono. Nic dziwnego, że okrzyknięto ją ósmym cudem świata. Gdzie i w jakim celu wzniesiono tę niesamowitą budowlę? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Gdzie znajduje się zapora Hoovera? Ile lat trwały prace nad tamą Hoovera? Budowa zapory W jakim celu powstała zapora Hoovera? Zwiedzanie zapory Hoovera Obecnie zapora Hoovera jest 38. największą elektrownią wodną na świecie, ale w swoim czasie nie miała sobie równych. Betonowy kolos mierzy 224,1 m wysokości, 379,2 m długości, 200 m szerokości u podstawy i 15 m u szczytu. Mimo że już w 1945 roku straciła tytuł największej tamy i elektrowni wodnej na rzecz zapory Grand Coulee, to do dziś robi niesamowite wrażenie i rokrocznie przyciąga ok. 1 mln turystów, chcących na własne oczy przekonać się o jej ogromie. Gdzie znajduje się zapora Hoovera? Betonową zaporę wodną typu grawitacyjno-łukowego wzniesiono w Czarnym Kanionie, na pograniczu stanów Arizona i Nevada. Powstała na rzece Kolorado, piątej najdłuższej w Stanach Zjednoczonych, w odległości 56 km od Las Vegas. W latach 30. XX wieku miejsce to było odizolowane od jakiejkolwiek infrastruktury. Żeby móc transportować materiały budowlane i ludzi, trzeba było wybudować 50-kilometrową linię kolejową i wznieść osadę, która zapewni robotnikom odpowiednie warunki bytowe. Nie od razu, bo początkowo budowniczowie koczowali w namiotach, bez jakiegokolwiek zaplecza sanitarnego i socjalnego. Rząd ugiął się dopiero po fali protestów. Ile lat trwały prace nad tamą Hoovera? Rzeka Kolorado rzeźbiła Czarny Kanion przez miliony lat. Człowiek potrzebował zaledwie pięciu, by zapanować nad wcześniej nieokiełznanym żywiołem i postawić w samym środku doliny ogromną konstrukcję z betonu. 21 grudnia 1928 roku prezydent Calvin Coolidge podpisał umowę, na mocy której rząd federalny miał sfinansować budowę. Inwestycja rozpoczęła się w 1931 roku. Pierwszy etap przewidywał tymczasowe odwodnienie rzeki. Kolorado z obu stron jest ograniczana przez ściany kanionu, więc puszczenie jej biegu alternatywnym korytem nie było możliwe. Żeby rozpocząć budowę, inżynierowie musieli opracować system tuneli odwadniających. Cztery korytarze, mierzą…

zapora-hoovera-poznaj-historie-tamy-okrzyknietej-8-cudem-swiata-fot-shutterstock-4ab0e7e.jpg
width: 1000
height: 666

Nikola Tesla – ciekawostki o ekscentrycznym wizjonerze. Co się stało z jego genialnymi wynalazkami?
type: item
date: 2024-01-15T09:32:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: elektryczność
subject: fizyka
subject: historia
subject: wynalazki
description: Geniusz i wizjoner, ale także ekscentryk. Dziś uważany za największego wynalazcę w historii, w swoim czasie pozostawał w cieniu Thomasa Edisona, a konflikt z Amerykaninem kładł się cieniem na jego karierze. Mowa o Nikoli Tesli – autorze niemal trzystu patentów, na których zbudowano współczesny świat. Jak żył Nikola Tesla? Ciekawostki o genialnym wynalazcy wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Pochodzenie Nikoli Tesli Wykształcenie Tesli Studia Tesli Konflikt Tesli i Edisona Nikola Tesla – życie prywatne Nikola Tesla i jego stosunek do eugeniki Nikola Tesla a współczesne smartfony Przełom XIX i XX wiek to niezwykle ważny okres w historii świata. To właśnie wtedy powstała technologia, która stała się podstawą innowacji XXI wieku, bez których większość z nas nie wyobraża sobie życia. Genialnych wynalazców, którzy żyli i tworzyli w tym okresie, można wymieniać i wymieniać, ale na szczycie każdego takiego zestawienia i tak zawsze pojawia się jedno nazwisko – Nikola Tesla. Wynalazki genialnego inżyniera wyprzedziły swoją epokę i stały się podwalinami współczesnego świata. Pochodzenie Nikoli Tesli Nikola Tesla urodził się 10 lipca 1856 roku, w niewielkiej wsi Smiljan w Cesarstwie Austro-Węgierskim (obecnie Chorwacja). Ojciec przyszłego geniusza, Milutin Tesla, był prawosławnym duchownym. Matka zajmowała się domem, ale jak twierdził sam Tesla, to właśnie po niej odziedziczył zdolności inżynierskie. Georgina Mandić nie była wykształconą osobą. Mimo to miała wykazywać niebywałą biegłość w naprawianiu wszelkich urządzeń mechanicznych. Podobno w nocy, gdy przyszedł na świat Nikola, szalała burza z piorunami, jakiej Smiljan jeszcze nie widział. Zalękniona akuszerka miała stwierdzić, że Tesla „będzie dzieckiem burzy”. Nie zgodziła się z tym matka przyszłego geniusza, która miała określić go mianem „dziecka światła”. Wykształcenie Tesli Można powiedzieć, że Tesla zainteresował się elektrycznością w sposób przypadkowy. Gdy głaskał kota, zauważył, że sierść zwierzęcia ulega naelektryzowaniu. Zapragnął wówczas poznać mechanizmy rządzące tym zjawiskiem. Jan Szczepanik – kim był „polski Edison” i co wynalazł? Jan Szczepanik nieprzypadkowo był nazywany „polskim Edisonem”, bowiem lista wynalazków i patentów zapomnianego geniusza zawiera setki pozycji. Nic więc dziwnego, że jego osiągnięciami za... Milutin Tesla pragnął, żeby syn podszedł w jego ślady i wstąpił…

nikola-tesla-ciekawostki-o-ekscentrycznym-wizjonerze-ryc-vectorku-studio-shutterstock-com-7e4ffba.jpg
width: 10417
height: 7083

Volkswagen Samochody Dostawcze inauguruje sezon narciarski w Szczyrku. Atrakcji nie brakowało
type: item
date: 2023-12-17T09:22:17.000Z
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: elektryczność
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: samochody
subject: samochody terenowe
description: W sobotę 16 grudnia, oficjalnie ruszył sezon narciarski w Szczyrku. Z tej okazji główny ośrodek narciarski w tym mieście Szczyrk Mountain Resort, zorganizował uroczyste otwarcie sezonu – Szczyrk Winter Opening.
encoded: W tym artykule: Szeroki wybór jakościowych tras Tego dnia, już od samego rana narciarze i turyści mogli liczyć na szereg atrakcji, wśród których będą również te przygotowane przez markę Volkswagen Samochody Dostawcze, m.in. jazdy testowe najnowszymi modelami Volkswagenem ID. Buzz i Volkswagenem Amarok. Tegoroczna zima przyszła dość wcześnie, z czego z pewnością cieszą się miłośnicy narciarstwa i innych śnieżnych szaleństw. Pokrywa śnieżna jest już dość spora, więc wiele ośrodków narciarskich rozpoczyna sezon uruchamiając trasy zjazdowe i wyciągi. Tak dzieje się również w Szczyrku, gdzie w sobotę, 16 grudnia, odbył się Szczyrk Winter Opening – oficjalne otwarcie sezonu. Partnerem ośrodka Szczyrk Mountain Resort jest marka Volkswagen Samochody Dostawcze, która specjalnie z okazji inauguracji sezonu przygotowała dla narciarzy i turystów dodatkowe atrakcje – między innymi możliwość jazd testowych najnowszymi modelami marki: w pełni elektrycznym ID. Buzzem i terenowym pick-up’em Volkswagenem Amarok. Tego dnia, odwiedzający Szczyrk mieli możliwość przetestowania obu modeli podczas 20 minutowych jazd testowych. Szeroki wybór jakościowych tras Zlokalizowany w Beskidzie Śląskim na zboczach szczytów Małe Skrzyczne 1211 m n.p.m. i Wierch Pośredni 1000 m n.p.m. Ośrodek posiada przeszło 23 km zróżnicowanych tras zjazdowych (w tym 5 km oświetlonych) co sprawia, że każdy fan białego szaleństwa znajdzie coś dla siebie. Od sezonu 2017 dzięki współpracy z Centralnym Ośrodkiem Sportu i Beskid Sport Arena klienci ośrodków mogą korzystać ze wspólnego skipassu na blisko 40 km tras.

vw-amarok1-554f45b.jpg
width: 750
height: 500

James Clerk Maxwell jednym zestawem równań połączył trzy wielkie dziedziny fizyki. Kim był?
type: item
date: 2023-11-19T11:56:43.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: elektryczność
subject: fizyka
subject: historia
subject: nauka
subject: naukowcy
subject: Społeczeństwo
description: Był największym idolem samego Alberta Einsteina. Jego prace legły u podstaw nowoczesnego, stechnicyzowanego świata. Był też największym z naukowców swojego pokolenia. Chociaż James Clerk Maxwell to dla nas przede wszystkim fizyk, był on również całkiem utalentowanym poetą.
encoded: W tym artykule: James Clerk Maxwell – rodzina Dzieciństwo i edukacja Pierwsze prace naukowe i studia Przełomowe idee Maxwella Elektryczność i magnetyzm Teoria elektromagnetyzmu Równania Maxwella Śmierć Maxwella James Clerk Maxwell przyszedł na świat 13 czerwca 1831 roku w Edynburgu. Urodził się w domu wybudowanym na polecenie jego ojca w eleganckiej części Edynburga, tzw. Nowym Mieście, powstałym po wojnach napoleońskich. Pochodził z zamożnej i ustosunkowanej rodziny. James Clerk Maxwell – rodzina Jego ojciec, John Clerk Maxwell z Middlebie, był adwokatem i członkiem Towarzystwa Królewskiego w Edynburgu. Matka, Frances Cay, była córką szkockiego admirała nadzorującego procesy morskie. Małżonkowie poznali się późno i pobrali, gdy byli już po trzydziestce. Ich pierwsze dziecko – Elżbieta – zmarło w dzieciństwie. Jedyny syn urodził się, gdy małżonkowie mieli po ponad 40 lat. Innymi słowy, młody James mógł liczyć na dostatnie dzieciństwo i świetne wykształcenie. Wkrótce po narodzinach Jamesa, rodzina przeniosła się do swojej 500-hektarowej posiadłości w Glenlair, niedaleko Dumfrie. Wszystko wskazuje na to, że Maxwell od najmłodszych lat wykazywał niezaspokojoną ciekawość. Z zapisków i listów rodziny wynika, że najczęstszymi słowami wypowiadanymi przez małego Jamesa były: „O co w tym chodzi?”. Dzieciństwo i edukacja Początkowo edukacją syna zajmowała się matka. Niestety, zmarła na raka, gdy James miał zaledwie osiem lat. Chłopcem opiekował się ojciec oraz kuzynostwo. Wynajęto również prywatnego nauczyciela, który po krótkim czasie został zwolniony za nieuzasadnione besztanie chłopca. Jest to o tyle ciekawe, że w XIX wieku kary cielesne były na porządku dziennym, a większość ustosunkowanych rodziców nie interesowała się zbytnio życiem swoich dzieci. James miał szczęście. Był kochany i zadbany. 10 najstarszych uniwersytetów w Europie – w jakich okolicznościach powstały? Początki szkolnictwa wyższego w Polsce sięgają 1364 roku, kiedy przed żakami swe podwoje otworzył Uniwer…

james-clerk-maxwell-fot-eth-bibliothek-portr-08164-wikimedia-commons-public-domain-9b323e1.jpg
width: 3000
height: 1503

Gigant testuje samoloty elektryczne. Wiemy, kiedy będzie można polecieć maszynami napędzanymi prądem
type: item
date: 2023-09-07T06:53:41.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: elektryczność
subject: KLM
subject: loty samolotem
subject: Onet
subject: samoloty
subject: Travel
description: Nie ulega wątpliwości, że samoloty elektryczne to przyszłość lotnictwa. Choć do ich powszechnego użycia droga jeszcze daleka, kolejne testy maszyn napędzanych prądem przybliżają nas do tej kluczowej zmiany.
encoded: W tym artykule: Jak branża lotnicza walczy z CO2? Samoloty elektryczne przechodzą testy Kiedy samoloty elektryczne zastąpią spalinowe? Nie jest tajemnicą, że samoloty odpowiadają za największą emisję gazów cieplarnianych spośród wszystkich gałęzi transportu. Szacuje się, że na każdego pasażera – w przypadku połączeń krajowych – przypada średnio 133 g emisji CO2 na pokonany kilometr. Przy połączeniach długodystansowych wskaźnik ten rośnie. To w skali roku daje aż miliard ton dwutlenku węgla, jeśli założymy, że linie lotnicze rocznie obsługują ponad 4 miliardy osób. Jak branża lotnicza walczy z CO2? Najlepszym rozwiązaniem dla naszej planety, co podkreślają ekolodzy, byłoby ograniczenie lotów. Choć wydaje się to naprawdę trudne do wyobrażenia, nie jest awykonalne. Na taki krok w sierpniu 2022 roku zdecydowało się trzecie najbardziej ruchliwe lotnisko w Europie. Port Schiphol w Amsterdamie, jako pierwszy na świecie, na stałe ograniczył liczbę lotów w celu przeciwdziałania zmianom klimatycznym. – Schiphol łączy Holandię z resztą świata. Chcemy to robić dalej, ale musimy to robić lepiej. Jedyną drogą naprzód jest szybsze zmniejszenie emitowanego hałasu i realizowanie bardziej ekologicznych operacji. Zbyt długo myśleliśmy o wzroście, ale zbyt mało o jego wpływie. Musimy być zrównoważeni dla naszych pracowników, lokalnego środowiska i świata – przekonywał Ruud Sondag, dyrektor generalny spółki Royal Schiphol Group. Na tym jednak nie koniec. Władze portu w Amsterdamie, mając na uwadze troskę okolicznych mieszkańców i pobliskiej przyrody, zrezygnowały także z planów budowy dodatkowego pasa startowego Kaagbaan, o którym mówiono już w 2009 roku. LOT ze „strefami bez dzieci”? Jednoznaczne stanowisko przewoźnika „Strefy bez dzieci” w samolotach, choć wciąż są rzadkością, wywołują spore emocje wśród pasażerów. O komentarz w sprawie poprosiliśmy LOT. Czy nasz narodowy przewoźnik wprowadzi t... Samoloty elektryczne przechodzą testy Kolejnym, milowym wręcz krokiem w kierunku poprawy…

klm-testuje-samoloty-elektryczne-b8dd81a.jpg
width: 3238
height: 2160

Baterie kwantowe będą się błyskawicznie ładować i gromadzić mnóstwo energii. Kiedy mogą powstać?
type: item
date: 2023-03-09T12:29:12.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: bateria
subject: elektryczność
subject: energia
subject: fizyka kwantowa
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: samochody
description: Jak przechować duże ilości energii, nie obciążając środowiska? Rozwiązaniem mogą być innowacyjne baterie kwantowe.
encoded: W tym artykule: Czym są baterie kwantowe? Czy baterie kwantowe mają szanse działać? Kwantowe nanokropki w bateriach Baterie kwantowe to szansa dla motoryzacji Jak szybko będzie ładował się samochód na baterie kwantowe? Baterie kwantowe to jeden z tych konceptów, z którymi wiąże się nadzieje na technologiczną rewolucję. Wykorzystując zjawiska takie jak kwantowe splątanie, naukowcy chcieliby zbudować akumulatory, których możliwości znacznie przewyższyłyby możliwości obecnie istniejących baterii. Czym są baterie kwantowe? W 2012 r. dwóch badaczy – prof. Robert Alicki z Uniwersytetu Gdańskiego i prof. Mark Fannes z Uniwersytetu Leuven – opublikowało pracę dowodzącą, że teoretycznie może istnieć coś takiego jak bateria kwantowa. Bazowałaby ona na przechowujących energię ogniwach kwantowych. Oto lepsza alternatywa dla baterii litowo-jonowych. Naukowcy z Teksasu rozwijają baterie sodowe Baterie sodowe znacznie szybciej się ładują i nie szkodzi im rozładowanie do zera. Czy zrewolucjonizują sposób, w jaki magazynujemy energię? Miałyby one różne stany, reprezentujące wysoki i niski poziom energii. Alicki i Fannes zauważyli, że im więcej splątanych kwantowo ogniw wchodziłoby w skład baterii, tym szybciej przechodziłaby ze stanu niskiej energii do wysokiej. Czyli – tym szybciej by się ładowała. Jednym z mechanizmów, który brany jest pod uwagę przy próbie zbudowania baterii kwantowej jest pochłanianie światła przez materię. To tzw. mechanizm superabsorpcji. Dzięki niemu, co ciekawe, wydajność baterii ma rosnąć wraz ze zwiększaniem się jej rozmiarów. Czy baterie kwantowe mają szanse działać? Dziesięć lat temu cała koncepcja była wyłącznie w sferze rozważań teoretycznych. Alicki i Fannes zaznaczyli, że nie wiadomo jeszcze, z czego można by zbudować kwantową baterię. Ich praca okazała się jednak inspirująca dla całej rzeszy naukowców, którzy zaczęli intensywnie badać zagadnienie kwantowych akumulatorów. Odkrycia szły w dwóch kierunkach. Jednym było dalsze budowanie podstaw teoretyc…

baterie-kwantowe-beda-sie-blyskawicznie-ladowac-i-gromadzic-mnostwo-energii-kiedy-moga-powstac-fot-getty-images-d6a16ff.jpg
width: 2309
height: 1299

Włoska przygoda z elektrykami
type: item
date: 2022-10-02T13:16:50.000Z
subject: Adventure
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: elektryczność
subject: Lifestyle
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: samochody
subject: Travel
description: Audi e-tron Grand Tour Italy 2022 to wyprawa, podczas której Audi próbowało pokazać, że podróżowanie autami elektrycznymi jest możliwe. Wybrana trasa nie była przypadkowa. W tym czasie przypadała akurat czterechsetna rocznica peregrynacji sławnego polskiego poety i jezuity Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, żyjącego w latach 1595-1640.
encoded: W tym artykule: Wybór samochodu nie był łatwy Kiedy będzie można w Polsce organizować takie wyprawy? Włoska przygoda rozpoczęła się na lotnisku w Warszawie. Po niecałych 3 godzinach byliśmy już w Monachium, gdzie czekały na nas elektryczne modele Audi. Od tego momentu pojawiły się delikatnie schody. Podróżowanie samochodem elektrycznym nadal nie jest tak swobodne jak autem z silnikiem spalinowym. Trzeba mieć przez cały czas z tyłu głowy fakt, że punktów ładowania jest zdecydowanie mniej niż stacji benzynowych. Każdą trasę trzeba szczegółowo planować. Wybór samochodu nie był łatwy Do naszej dyspozycji było kilka elektryków z pierścieniami na masce. Audi e-tron GT, Audi e-tron i e-tron Sportback oraz Audi Q4 e-tron i Q4 e-tron Sportback. Zasięgi różniły się w zależności od auta i oscylowały w granicach 300-500 kilometrów na jednym ładowaniu. W Niemczech, Austrii czy Włoszech to nie stanowiło aż tak wielkiego problemu, bowiem sieć ładowarek do samochodów elektrycznych w tych krajach jest zdecydowanie bardziej rozwinięta niż w Polsce. Spokojnie na trasie mogliśmy znaleźć szybkie ładowarki, którymi w kilka minut uzupełnialiśmy nasze akumulatory. Audi e-tron GT zostało wprowadzone na rynek latem 2021 roku, ale nadal budzi zachwyt. Ponadczasowy, futurystyczny wygląd przyciąga wzrok praktycznie każdego. Niesamowite właściwości jezdne pozwalają konkurować z najlepszymi samochodami sportowymi. Audi e-tron GT ma bardzo dużo wspólnego z Porsche Taycan. To te dwa samochody zmieniły postrzeganie samochodów z napędem elektrycznym. Połączenie komfortu podróżowania, uniwersalności z kosmicznymi osiągami, wyszło inżynierom z Inglostadt perfekcyjnie. Kiedy będzie można w Polsce organizować takie wyprawy? E-tronem GT na pełnym akumulatorach możemy przejechać realnie około 480 kilometrów. To bardzo dobry wynik, który jest zawdzięczany aerodynamicznym kształtom oraz świetnemu systemowi rekuperacji. Pokonywanie europejskich dróg i górskich przełęczy w tym aucie to była czysta przyjemność.…

grand-tour-italy-20221-4d59b4e.jpg
width: 5301
height: 3534

Jak oszczędzać prąd w domu? 8 złotych rad dotyczących oszczędności oraz troski o planetę
type: item
date: 2022-07-24T09:58:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: domy
subject: ekologia
subject: elektryczność
subject: energia
subject: oszczędność
subject: prąd
description: Koszty utrzymania domu lub mieszkania mogą przyprawić o zawrót głowy. Jak oszczędzać prąd? Poniżej wymieniamy 8 niezawodnych sposobów.
encoded: W tym artykule: Nie bój się inwestycji, które pozwolą ci zaoszczędzić Jak oszczędzać prąd? Gotuj z głową Pierz i zmywaj z głową Ogranicz do zera niepotrzebne zużycie prądu Zaplanuj prasowanie Zmień ustawienie lodówki Mądrze korzystaj z lodówki Korzystaj z czujników ruchu Istotną część comiesięcznych wydatków stanowi suma widniejąca na rachunku za energię elektryczną. Niestety, prąd drożeje i nie możemy nic na to poradzić. Możemy jednak zmniejszyć jego zużycie i w ten sposób zaoszczędzić całkiem pokaźną kwotę. Przy okazji pomożemy naszej planecie, na którą zużycie prądu pochodzącego z paliw kopalnych wpływa w jeszcze większym stopniu niż na zawartość naszych portfeli. Podwyżki cen energii elektrycznej sprawiają, że coraz więcej osób szuka sposobów na ograniczenie zużycia prądu. Kwota widniejąca na rachunku to solidna motywacja do oszczędzania, warto jednak pamiętać, że zmniejszenie zużycia nie powinno wynikać wyłącznie z troski o domowy budżet. Wszyscy jesteśmy świadkami zmian klimatycznych, które postępują w zastraszającym tempie. To ostatnia chwila, by powstrzymać degradację środowiska, ale do tego potrzeba wspólnego wysiłku. Chcąc oszczędzić energię elektryczną, będziemy musieli pogodzić się z pewnymi niedogodnościami, które będą wynikały z konieczności zmiany swoich nawyków, jednak z czasem wszystko to stanie się dla nas proste i oczywiste. Nie bój się inwestycji, które pozwolą ci zaoszczędzić Jak oszczędzać prąd? Każdy z nas ma w domu masę jego odbiorników. Jedne zużywają niewiele energii, inne znacznie więcej. Te, które są największymi „konsumentami” prądu, warto wymienić na energooszczędne odpowiedniki. Oczywiście, będzie się to wiązać ze sporymi wydatkami, ale modernizację domowego sprzętu można przecież przeprowadzać stopniowo. Powstały panele fotowoltaiczne produkujące energię w nocy. To możliwe dzięki zamianie ciepła w prąd Jak się okazuje, panele fotowoltaiczne mogą działać nie tylko za dnia, ale także w nocy. Ile energii potrafią wytworzyć bez światła sł…

jak-oszczedzac-prad-w-domu-8-zlotych-rad-na-oszczednosci-oraz-troske-o-planete-fot-getty-images-03d4c82.jpeg
width: 2121
height: 1414

Oto lepsza alternatywa dla baterii litowo-jonowych. Naukowcy z Teksasu rozwijają baterie sodowe
type: item
date: 2022-06-13T06:49:15.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bateria
subject: chemia
subject: elektryczność
subject: energia
subject: fabryki
subject: Technologia
description: Baterie sodowe znacznie szybciej się ładują i nie szkodzi im rozładowanie do zera. Czy zrewolucjonizują sposób, w jaki magazynujemy energię?
encoded: W tym artykule: Baterie sodowe – Elektroda niczym przekładaniec Lit to nie jest czysty biznes. Sód może zmienić świat W większości używanych dziś urządzeń – od elektrycznych samochodów po smartfony – montowane są baterie litowo-jonowe. Lit nie jest pierwiastkiem powszechnie występującym. Dodatkowo do produkcji baterii litowych niezbędne są metale rzadkie, takie jak kobalt. Ma to znaczący wpływ na ich cenę. Teoretycznie lit mógłby zostać zastąpiony przez sód. To pierwiastek bardzo powszechny, więc baterie sodowe mogłyby być znacznie tańsze. Miałyby też 2 inne zalety: baterie znacznie szybciej by się ładowały, rozładowanie baterii do zera zupełnie by im nie szkodziło. Sęk w tym, że sód jest pierwiastkiem dość opornym. Próby stworzenia trwałych baterii o właściwościach podobnych do litowych kończyły się fiaskiem. Główny problem stanowił fakt, że sód szybko tworzy na elektrodzie tzw. dendryty, czyli cienkie metaliczne struktury kształtem przypominające nici. To sprawiało, że takie baterie miały krótką żywotność. Baterie sodowe – Elektroda niczym przekładaniec Naukowcom z University of Texas w Austin udało się ten problem rozwiązać. Wykorzystali komputerowy model, który pozwolił stworzyć nowy materiał zapobiegający powstawaniu dendrytów. A przez to – uszkodzeniu elektrody. Powstał on z naniesienia cienkiej warstwy sodu na tellurek antymonu. Potem składano go wiele razy, tworząc naprzemienne warstwy. Badacze porównują jego strukturę do wielokrotnie składanego ciasta filo, z którego wypieka się np. baklawę. Taki proces sprawia, że sód jest bardzo równomiernie rozłożony i dendryty na nim powstają znacznie wolniej i rzadziej. To zaś z kolei oznacza, że bateria sodowa może dorównać litowej, jeśli chodzi o ilość cykli ładowania i rozładowania. Ma też porównywalną do litowych baterii gęstość energii. To parametr określający, ile energii może przechować dany materiał w przeliczeniu na swoją masę. Inne rodzaje baterii opartych o sód były dotąd pod tym względem słabsze. Lit to nie…

fabryka-baterii-a3edc60.jpeg
width: 1024
height: 683

Jak powstają pioruny? Jakie są rodzaje piorunów? Skąd się bierze piorun kulisty?
type: item
date: 2022-04-26T08:23:56.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: elektryczność
subject: meteorologia
subject: piorun
subject: pogoda
subject: przyroda
description: Wydawałoby się, że piorun to bardzo rzadkie zjawisko. Zdarza nam się go usłyszeć i zobaczyć najwyżej kilka razy w roku. Jednak Ziemia jest stale bombardowana przez pioruny. W każdej chwili nad planetą szaleje średnio 2 tys. burz. Może z nich bić nawet kilkadziesiąt piorunów na sekundę.
encoded: W tym artykule: Jakie są rodzaje piorunów? Co to jest piorun kulisty? Jaką temperaturę może mieć piorun? Czy można przeżyć uderzenie pioruna? Czy zmiany klimatyczne wpłyną na ilość piorunów na Ziemi? Burzę zwiastują szybko powstające, ogromne chmury i chłodny, niekiedy silny wiatr. Widząc te zjawiska, spodziewamy się opadu deszczu. Rzadziej uświadamiamy sobie, że woda nie jest jedyną rzeczą, która w czasie burzy przemieszcza się między atmosferą a powierzchnią Ziemi. Inną są ładunki elektryczne, ujemne i dodatnie. Chmura burzowa jest naładowana elektrycznie. W jej górnej części gromadzą się ładunki dodatnie, w środkowej i dolnej ujemne. W czasie burzy różnica potencjałów elektrycznych między chmurą a powierzchnią Ziemi rośnie bardzo szybko, aż w końcu robi się tak wielka – rzędu 20–30 mln V – że dochodzi do wyładowania. Wówczas w powierzchnię Ziemi uderza piorun, któremu zazwyczaj towarzyszy grzmot oraz błyskawica. Naukowcy odkryli, że burze z piorunami wytwarzają radioaktywność Wiemy, że burze z piorunami mogą wywołać szereg niezwykłych efektów, do których należą przede wszystkim przerwy w dostawie prądu, gradobicia i chowanie się zwierząt domowych pod łóżk... Piorun wyzwala ogromne ilości energii. Są to wielkości między 500 megadżuli a 1 gigadżul. Naukowcy intensywnie badają jednak pewien szczególny rodzaj piorunów zwany po angielsku superbolt. Te ultrasilne megabłyskawice mogą mieć moc nawet tysiąc razy większą niż przeciętne pioruny – wystarczającą, by zapewnić energię przeciętnemu gospodarstwu domowemu na cały rok. Najczęściej zdarzają się zimą na półkuli północnej. Jakie są rodzaje piorunów? Pioruny można podzielić według różnych kryteriów. W zależności od tego, gdzie jest ich „początek”, a gdzie „koniec”, dzieli się je na: wewnątrzchmurowe (powstające w obrębie jednej chmury), międzychmurowe (uderzające między dwiema jednostkami burzowymi), wyładowanie chmura-ziemia (w rzadkich przypadkach biegnące też w drugą stronę). Pioruny dzieli się też według kształtów,…

jak-powstaja-pioruny-jakie-sa-rodzaje-piorunow-skad-sie-bierze-piorun-kulisty-fot-getty-images-a9b0064.jpeg
width: 2292
height: 1308

Pająki wykorzystują pole elektryczne, żeby latać. To nie żart! Naukowcy właśnie odkryli, jak to robią
type: item
date: 2022-03-10T14:58:06.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: elektryczność
subject: latanie
subject: pająki
subject: powietrze
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Babie lato to delikatne niteczki pajęczych sieci szybujące w powietrzu wraz z przyczepionymi do nich maleńkimi stawonogami. Co sprawia, że pająki unoszą się na ogromne odległości? Najnowsze badania potwierdzają, że kluczowym czynnikiem jest pole elektryczne atmosfery ziemskiej.
encoded: W tym artykule: Atmosfera Ziemi jest naładowana elektrycznie Czy pająki latają na elektryczności? Z „Hobbita” do badań naukowych Jak latać w polu elektrycznym? Pająki nie mają skrzydeł, a jednak latają. Jak to możliwe? Pytanie nie jest nowe. Zadawał je sobie nawet Karol Darwin podczas słynnej podróży na statku „Beagle”. Już na początku XIX wieku istniały dwie konkurencyjne hipotezy wyjaśniające niezwykłe możliwości paralotniarskie pająków. Jedni uczeni wskazywali, że stworzenia te wykorzystują ciągi powietrzne tworzone przez wiejące wiatry. Inni optowali za siłami elektrostatycznymi atmosfery. Twórca teorii ewolucji obserwował pewnego spokojnego, słonecznego dnia tysiące pająków unoszących się wokół „Beagle”. Zastanawiał się, w jaki sposób wykorzystują one prądy cieplne, jednak nie doszedł do żadnego wniosku. Problem trafił do szuflady aż na dwieście lat. Pająki, które wyglądają jak pelikany, jednak nie wymarły. Żyją w Australii Te fascynujące stawonogi są malutkie, przypominają pelikany i potrafią być bardzo niebezpieczne. Dopiero w ostatnim dziesięcioleciu pierwsze zespoły naukowców zaczęły przeprowadzać eksperymenty, których celem było wyjaśnienie cudownych możliwości aeronautycznych pająków. Jeden z nich został właśnie opisany na łamach czasopisma naukowego „Physical Review E”. Atmosfera Ziemi jest naładowana elektrycznie Postawą teorii o wykorzystywaniu przez pająki pól elektrycznych jest pewien fakt, z którego rzadko zdajemy sobie na co dzień sprawę. Otóż powietrze przewodzi prąd. W pobliżu Ziemi przewodnictwo elektryczne atmosfery jest – na szczęście – bardzo niewielkie. Jednak już ok. 50 km nad Ziemią powietrze staje się dobrym przewodnikiem elektryczności. Atmosfera naładowana jest dodatnio, Ziemia ujemnie. Podobny rozkład ładunków występuje w chmurach (ładunki dodatnie gromadzą się wyżej, ujemne niżej). Pole elektryczne atmosfery podtrzymują burze, w czasie których pojawiają się doskonale wszystkim znane silne wyładowania elektryczne, czyli pioruny. Tym sa…

pajaki-wykorzystuja-pole-elektryczne-zeby-latac-to-nie-zart-naukowcy-wlasnie-odkryli-jak-to-robia-fot-little-grove-farms-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a112709.jpeg
width: 1920
height: 1080

Zielona energia jeszcze bardziej eko? Oto generator prądu na deszcz
type: item
date: 2020-02-17T11:53:01.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ekologia
subject: elektryczność
subject: energia odnawialna
subject: Technologia
description: Deszczówka już wkrótce może być wydajnym źródłem odnawialnej energii elektrycznej. Urządzenie z pomocą jednej kropli potrafi zasilić na chwilę 100 żarówek typu LED.
encoded: Ponad 4 lata temu Chińczycy wyszli z założenia, że warto spróbować połączyć żywioły. Zaprojektowali więc panel słoneczny pokryty grafenem zdolnym pobierać energię z deszczu w pochmurne dni. Elektryczność powstawała na skutek reakcji jonów z wody i elektronów z grafenu. Niestety, wynalazek miał wydajność na poziomie 6,5 proc. i jako taki wymagał dopracowania. Tym razem jest lepiej. Naukowcy z Hongkongu stworzyli generator, który bazując na tranzystorach polowych (FET) błyskawicznie uzyskuje zaskakująco wysokie napięcie. Według obliczeń udało się przekonwertować na elektryczność 2,2 proc. energii kinetycznej każdej kropli deszczu. View oEmbed on the source website – Nasze badanie pokazało, że kropla wody wielkości 100 mikrolitrów upadająca z 15 cm może wygenerować 140 V i zasilić 100 światełek typu LED – mówi inżynier Wang Zuankai z City University of Hong Kong (CityU). Poprzednie wersje, pozbawione FET były 1000-krotnie mniej wydajne. W tym jako podłoża użyto mariażu aluminiowej elektrody z elektrodą z tlenku cynku indu pokrytą PTFE, Poli(tetrafluoroetylen), znanym nam wszystkim jako teflon. Cząsteczki teflonu mają swój ładunek elektryczny. Kiedy kropla pada na impregnowaną teflonem powłokę tlenkową, tworzy most między elektrodami i obwód zamknięty. To pozwala uwolnić zgromadzony na powierzchni ładunek. Ponoć działa to nawet podczas wielogodzinnej ulewy. Potrzeba jeszcze sporo pracy, by z tego wynalazku powstał dostępny komercyjnie produkt. Nagły zastrzyk energii to jedno. Zgromadzenie jej w ilości zapewniającej nieprzerwany dopływ, coś już zupełnie innego. Wang et. Al /City University of Hong Kong Niemniej, całkiem atrakcyjna jest wizja przyszłości, w której na dowolnej powierzchni wystawionej na deszcz możemy umieścić generator prądu. Pokryte w ten sposób dachy pozwoliłyby zrównoważyć częściowo zużycie energii przez mieszkańców budynku. Nawet ładowarki akumulatorów w parasolach nie wydają się już tak niedorzeczne. – Nasz wynalazek został tak zaprojektowany, by mieć…

juz-jedna-kropla-deszczu-potrafi-wytworzyc-energie-fot-getty-images-952f4f6.jpeg
width: 2121
height: 1414

Prąd dla ludu. Czy słoneczne generatory zmieniają świat?
type: item
date: 2017-07-25T11:15:49.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ekologia
subject: elektryczność
subject: indie
subject: ludzie
subject: oświetlenie led
subject: reportaże
subject: Społeczeństwo
subject: światło
description: Słoneczna rewolucja zmienia życie mieszkańców krajów rozwijających się.
encoded: Tekst Michael Edison Hayden Zdjęcia Rubén Salgado Escudero Prashant Mandal włącza lampę LED wielkości czekoladowego batonika. Światło omiata wnętrze chatki, którą Mandal zamieszkuje wraz z żoną i czwórką dzieci. Ciasną przestrzeń, w której śpią domownicy, natychmiast spowija poświata w kolorach kanarkowej żółci i błękitu oceanu – to światło odbite od plandeki, która służy za ściany i dach. Mandal ma 42 lata. Długim palcem po kolei wskazuje poszczególne elementy swojego dobytku: kartkę wydartą ze starego kalendarza, zestaw blaszanych talerzy, drewnianą skrzynkę pełniącą funkcję krzesła. Wyłącza niewielkie urządzenie z baterią słoneczną, odłącza po kolei wszystkie części, a następnie przenosi do oddalonego o 20 m namiotu, w którym sprzedaje słodką herbatę z mlekiem. Jego klienci to podróżni, którzy dotarli aż do tej zapomnianej drogi w Madhotandzie, położonej na gęsto zalesionych terenach blisko zachodniej granicy Indii. ZOBACZ GALERIĘ! – Żona się smuci, ale mój umysł pomoże nam przetrwać trudną sytuację – przekonuje Mandal, stukając palcem w postrzępiony materiał pomarańczowego turbanu, który ma na głowie. – Dzięki baterii słonecznej moje stoisko może być otwarte również nocą – podsumowuje. Mandal, którego dom bez zezwolenia zajmuje skrawek państwowej ziemi na granicy rezerwatu tygrysów, jest tylko trybikiem wielkiej maszyny ekonomicznej. Setki firm rozpoczęły agresywną promocję i sprzedaż generatorów słonecznych ludziom zamieszkującym tereny nieobjęte przez sieć energetyczną w krajach rozwijających się. Około 1,1 mld osób na świecie nie ma bowiem dostępu do elektryczności. Niemal jedna czwarta z nich mieszka w Indiach, gdzie ludzie tacy jak Mandal byli do niedawna skazani na trującą naftę i nieporęczne akumulatory, z których wydobywały się żrące substancje. Minielektrownia Mandala zasila dwie lampy LED i wiatrak. Podłączony jest do niej panel słoneczny o mocy 40 watów. Słońce świeci na panel ok. 10 godzin dziennie, ładując niewielki akumulator. Mandal dzierżawi go o…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/90a5cdf214f80548de86a0677d1b01d73de82945-fa22d21.jpeg
width: 1512
height: 1006

Żywe baterie? Mogą powstać z roślin
type: item
date: 2015-12-08T17:38:39.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: elektryczność
subject: nauka
subject: róża
description: Bateria, którą możesz wyhodować w donicznce, komputer z żywymi elementami. Brzmi zaskakująco? A jednak w przyszłości to może być możliwe.
encoded: Dzięki domieszce przewodzącego prąd elektryczny plastiku róża zyskała obwody elektryczne – informuje „New Scientist”. Magnus Berggren, profesor elektroniki organicznej z uniwersytetu w Linköping wraz ze swoim zespołem zbudował ze zwykłej róży ogrodowej obwód elektryczny, wypełniając jej wiązki naczyniowo-sitowe przewodzącym polimerem. Rozpuszczalne w wodzie tworzywo PEDOT (poli(3,4-etyleno-1,4-dioksytiofen) rozprzestrzenia się w układzie naczyniowym róży i zastyga, tworząc sieć przewodów. Nie jest przy tym toksyczne dla rośliny i nie zatyka jej naczyń. Udało się nawet wykorzystać różę jako element tranzystora i skonstruować bramkę logiczną. Gdy polimerem wypełnione zostały naczynia wewnątrz liścia, zmieniał on kolor pod wpływem prądu elektrycznego. Eksperyment otwiera drogę dla łączenia roślin z urządzeniami elektronicznymi – dla uzyskania na przykład ogniw paliwowych zasilanych produktami fotosyntezy czy upraw informujących o swoich właściwościach fizjologicznych lub poziomie fitohormonów. Można by nawet „sterować” roślinami by na przykład wpływać na wzrost drzew. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/736fa62321da60362e89c69d315f5ab69d1eaac6-fe32c45.jpeg
width: 1000
height: 939