National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-04T09:59:49.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Te żaby pożerają jadowite szerszenie. Dlaczego są odporne na ich użądlenia?
items: Lis bawi się jak pies? To tylko pozory – ostrzegają eksperci
items: Śmiertelny wirus dziesiątkuje populację jednego z najrzadszych ptaków świata. Ary z filmu „Rio” dopiero niedawno pojawiły się na wolności
items: Węgorz elektryczny to jedna z najniezwyklejszych ryb. Potrafi generować setki woltów
items: Wilki potrafią używać narzędzi? Kamera uchwyciła coś, czego nikt się nie spodziewał
items: Lwy ryczą na dwa sposoby. Ten drugi może uratować im życie. Naukowcy zaczęli go rozumieć
items: Wąż Steve'a Irwina. Poznaj historię nowego gatunku nazwanego na cześć „łowcy krokodyli”
items: Grupa nietoperzy znalazła w Warszawie zdumiewające schronienie. Była to część garderoby
items: Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
items: Najmniejsze ptaki polskie ważą tylko kilka gramów. To puchate perełki naszej fauny
items: Salamandra: od legend o ogniu po współczesną ochronę przyrody
items: Mały rekin o wielkim znaczeniu dla mórz i oceanów
items: Szczupak to szczytowy myśliwy wód północy. Atakuje nawet ssaki
items: Ta zapomniana nazwa kryje leśnego czyściocha. Co jaźwiec robi dla naszych lasów?
items: Łobuz z tundry, który przetrwa każdą zimę. Nawet wilki czują przed nim respekt
items: Latające wiewiórki potrafią skakać na odległość 30 metrów! Ich zdolność do szybowania jest imponująca
items: Pozbawiony jednego oka i tylnej nogi lew z Ugandy znalazł zaskakujący sposób na przeżycie
items: Internet zalewają fałszywe filmiki o zwierzętach. Naukowcy alarmują, że może to mieć fatalne skutki
items: Ten mały drapieżnik obala stereotypy o kotach. Woda to jego żywioł!
items: To jeden z najbardziej toksycznych kręgowców. W Japonii jest uznawany za przysmak
items: Jesiotr to dinozaur wśród ryb. Wspaniały kolos powoli wraca do wód Bałtyku
items: Żubr poturbował turystkę w Teremiskach. Białowieski Park Narodowy apeluje
items: Te zwierzęta prowadzą tajemniczy i skryty tryb życia – „Zapomnieliśmy o ich istnieniu”
items: Te gigantyczne małpy człekokształtne mierzyły nawet 3 metry wysokości. Co się z nimi stało?
items: Skrzydlaci rekordziści z Polski. Top 3 najdalej migrujących ptaków

Te żaby pożerają jadowite szerszenie. Dlaczego są odporne na ich użądlenia?
type: item
date: 2025-12-04T09:58:02.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: NatGeoBN
subject: szerszenie
subject: żaby
description: W laboratoriach Uniwersytetu Kobe odkryto, że żaby zjadają jadowite szerszenie – w tym największe na świecie Vespa mandarinia – nie wykazując żadnych objawów zatrucia, mimo wielokrotnych użądleń w pysk i oczy.
encoded: A żądłem chcesz? – pytają szerszenie w serialu „Pingwiny z Madagaskaru”. Chyba każdy z nas na samą myśl o takim użądleniu dostałby dreszczy. A jednak są stworzenia, na których jad szerszeni nie robi żadnego wrażenia. W warunkach laboratoryjnych Uniwersytetu Kobe japoński ekolog Sugiura Shinji przeprowadził zaskakujące badania, których głównym bohaterem była żaba Pelophylax nigromaculatus. Eksperyment wykazał, że te płazy potrafią pożerać żywe, jadowite szerszenie – w tym największe na świecie Vespa mandarinia – nie wykazując przy tym żadnych oznak cierpienia czy uszczerbku na zdrowiu. Użądlenia – często w newralgiczne miejsca, jak oczy czy wnętrze pyska – nie powodowały u żab żadnych reakcji bólowych ani widocznych obrażeń. Jak wyglądały eksperymenty z szerszeniami? Pojedynczym dorosłym żabom zaprezentowano robotnice trzech gatunków szerszeni: Vespa simillima, Vespa analis oraz Vespa mandarinia. Każdy płaz został dopasowany wielkością do potencjalnej ofiary – większe osobniki otrzymały większe szerszenie, w tym największego z nich, azjatyckiego szerszenia olbrzymiego (Vespa mandarinia). Wyniki okazały się zaskakujące: aż 93% żab pożarło Vespa simillima, 87% Vespa analis i 79% Vespa mandarinia – mimo że były wielokrotnie użądlone podczas ataku. W wielu przypadkach użądlenia nastąpiły w delikatne rejony, jak pysk czy oczy. Mimo to płazy nie wykazywały żadnych oznak bólu, dyskomfortu ani problemów zdrowotnych. Szerszeń azjatycki wprowadza do ciała ofiary truciznę, zawierającą duże stężenie związków wywołujących ból (takich samych jak te występujące w jadzie pszczół i os) oraz potencjalnie zabójczą neurotoksynę zwaną mandarotoksyną. W Japonii szerszenie te nazywane są suzumebachi, co tłumaczy się jako „wróblowata osa”. Są tak wielkie – mierzą od głowy do końca odwłoku 5 cm – że w locie rzeczywiście przypominają małe ptaki. Ponieważ szukając pożywienia, tak chętnie zapuszczają się w miejskie rejony, co roku ok. 40 osób umiera z powodu użądlenia przez te gigantyczne insek…

zaby-i-szerszenie-1-de84e22.png
width: 1920
height: 1080

Lis bawi się jak pies? To tylko pozory – ostrzegają eksperci
type: item
date: 2025-11-30T12:47:24.000Z
creator: Marti Trgovich
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: lisy
subject: natura
subject: ssaki
subject: udomowienie
subject: zwierzęta
description: Czy lisy stają się udomowione? Filmy na TikToku pokazują zwierzęta, które podchodzą do ludzi i zachowują się jak domowe pupile. Ale czy to naprawdę oznacza udomowienie?
encoded: Spis treści: Udomowienie a habituacja – co mówi nauka? Dlaczego lisy podchodzą do ludzi? Lis to nie pies – uważaj, zanim go dotkniesz Czy lisy były kiedyś udomowione w historii ludzkości? Eksperyment Rosjan – kiedy lis naprawdę staje się domowy Czy będziemy kiedyś mieć udomowione lisy? Eksperci nie zostawiają złudzeń Filmy z przyjacielskimi, łagodnymi lisami, które podchodzą do ludzi i jakby chcą się bawić, robią furorę na TikToku. Ale to, że jakiś gatunek jest towarzyski, wcale nie znaczy, że jest udomowiony. W filmie na TikToku, który ma ponad milion wyświetleń, dziki lis bawi się czymś w rodzaju piłki. Pozwala jej stoczyć się ze wzgórza, po czym za nią goni. Wideo jest oznaczone hashtagiem #domesticatedfox. – Pewnie z daleka patrzył, jak psy bawią się w aport – pisze jeden z komentujących. – On też po prostu chce być grzecznym chłopcem. W innym filmie na TikToku dziki lis podchodzi do wyciągniętej ludzkiej ręki. Zauroczony komentujący żartuje: – Skoro nie do głaskania, to czemu wygląda jak do głaskania? Seria viralowych filmów w mediach społecznościowych sprawia, że wiele osób w internecie spekuluje, iż lisy „same się udomawiają”. Czyli stają się coraz bardziej przyjazne ludziom bez świadomej ingerencji człowieka i bez celowej selektywnej hodowli. Ale czy to prawda? Udomowienie a habituacja – co mówi nauka? Żeby uznać zwierzę za udomowione, musi dojść zarówno do zmian behawioralnych, jak i fizycznych. Zwierzęta stają się łagodniejsze, a z czasem często także mniejsze niż ich dzicy krewni. – Ostatecznym rozstrzygnięciem są geny – mówi Blake Morton, badacz zachowania zwierząt z Uniwersytetu w Hull w Wielkiej Brytanii. Nie wystarczy, że w jednym pokoleniu danego gatunku pojawi się łagodniejsze podejście do ludzi. Te zachowania i cechy muszą zostać przekazane potomstwu. Istnieją dowody, że część współczesnych lisów wykazuje drobne oznaki udomowienia. W jednym badaniu stwierdzono, że lisy żyjące w miastach mają krótsze pyski i mniejsze czaszki niż lisy z terenów wiejs…

2025-11-26-132038-Are-foxes-becoming-domesticated--National-Geographic--Sluzbowy--Microsoft-E-72b52ae.png
width: 1311
height: 868

Śmiertelny wirus dziesiątkuje populację jednego z najrzadszych ptaków świata. Ary z filmu „Rio” dopiero niedawno pojawiły się na wolności
type: item
date: 2025-11-28T13:37:31.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: choroby
subject: dzikie zwierzęta
subject: gatunki
subject: handel zwierzętami
subject: papugi
subject: ptaki
subject: rajskie ptaki
subject: wirusy
description: Ara modra to zjawiskowy, charakterystycznie niebieski gatunek papugi, który większość z nas kojarzy z animowanego filmu „Rio”. Chociaż uważano ją za wymarłą na wolności, to niedawno została reintrodukowana do życia w naturze w rodzimej Brazylii. Rzadkie ptaki mają jednak problem: dziesiątkuje je śmiertelna, nieuleczalna choroba. Czy możemy coś zrobić i czy powinniśmy przywracać wymarłe gatunki?
encoded: Najnowsze doniesienia z Brazylii wskazują na to, że u wszystkich wypuszczonych niedawno osobników ary modrej zdiagnozowano niebezpiecznego circovirusa, powodującego nieuleczalną chorobę. To zagraża przetrwaniu jednego z najrzadszych gatunków papug na świecie, o które od wielu lat rozpaczliwie walczą biolodzy z całego świata. Jaka jest ara modra? Ara modra (Cyanopsitta spixii) to średniej wielkości papuga o charakterystycznych, intensywnie niebieskich piórach. To jedna z najmniejszych ar, której masa sięga 400 gramów. Skóra wokół jadowicie żółtych oczu jest upierzona, a dziób ptaka czarny. Jest brazylijskim endemitem, czyli gatunkiem, który żyje wyłącznie na określonym obszarze. W przypadku ary modrej były to neotropikalne lasy galeriowe północno-wschodniej części Brazylii, dokładniej pogranicza stanów Bahia i Pernambuco. Ich siedliska znajdowały się w miejscach, w których rosły charakterystyczne drzewa Tabebuia aurea. Jak możemy się domyślać, już ich tam nie ma. Czy da się przywrócić arę jej naturalnemu środowisku? Rzadkie papugi zdobyły popularność dzięki filmowi animowanemu „Rio”, w którym główna bohaterka próbowała ocalić swój gatunek. Historia ma nawiązanie do rzeczywistości, ponieważ kilka lat temu ruszył program reintrodukcji tych rzadkich, niegdyś niemal całkowicie wybitych przez człowieka papug w ich naturalnym środowisku. Projekt ten powstał z inicjatywy biologów różnorodnych organizacji z całego świata. Ta historia nie ma jednak dobrego końca. Wirus dziesiątkuje populację bohaterów animacji Od 2019 roku ara modra jest uznawana za gatunek wymarły na wolności. Od kilku lat trwają jednak próby jego przywrócenia. Od 2020 roku w Brazylii wypuszcza się poszczególne osobniki (przywiezione z niemieckich hodowli). Do tej pory „uwolniono” jednak zaledwie 20 osobników, z których przeżyło zaledwie 11. U wszystkich ocalałych testy wykazały obecność circovirusa, który wywołuje chorobę dziobów i piór u papug, ale nie stanowi zagrożenia dla ludzi. – Na tę chorobę nie ma l…

shutterstock1543514624-d450bca.jpg
width: 6000
height: 4000

Węgorz elektryczny to jedna z najniezwyklejszych ryb. Potrafi generować setki woltów
type: item
date: 2025-11-23T11:57:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: elektryczność
subject: ryby
description: Węgorz elektryczny to niezwykła ryba, znana z imponującej zdolności do generowania silnych wyładowań elektrycznych. Od wieków fascynuje naukowców, jednak, wbrew pozorom, największą niewiadomą nie był mechanizm wytwarzania prądu, a taksonomia tego zwierzęcia. Co wiemy na temat węgorza elektrycznego? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Nieporozumienie zakorzenione w potocznej nazwie Mieszkaniec Ameryki Południowej Niezwykła anatomia Dla wczesnych fizyków węgorz elektryczny, czyli strętwa był ogromnym źródłem inspiracji. W tym miejscu należy wspomnieć, że to właśnie ta ryba zainspirowała Alessandra Voltę, twórcę pierwszej baterii. Dziś to niezwykłe zwierzę jest zaawansowanym organizmem modelowym do badań w dziedzinie ewolucji adaptacyjnej, neurofizjologii i złożonych zachowań zwierzęcych. Nieporozumienie zakorzenione w potocznej nazwie Na samym początku wypada wyjaśnić, że wbrew temu, co sugeruje potoczna nazwa, węgorz elektryczny z węgorzami nie ma nic wspólnego. Rodzaj Electrophorus obejmuje wysoce wyspecjalizowane gatunki z rzędu Gymnotiformes (strętwokształtne). Oznacza to, że bliżej mu do suma lub karpia niż do jakiegokolwiek przedstawiciela rzędu Anguilliformes. Więcej niż jeden gatunek Węgorz elektryczny, po raz pierwszy opisany w 1766 roku przez Karola Linneusza jako Gymnotus electricus, od samego początku stanowił zagadkę dla przyrodników. Zdolność tej niezwykłej ryby do generowania potężnych wyładowań elektrycznych przez długi czas była przedmiotem obserwacji i badań. Jednak to nie ta niezwykła cecha była największą tajemnicą węgorza elektrycznego. Okazało się bowiem, że przez ponad 200 lat badacze trwali w błędnym przekonaniu co do taksonomii tego gatunku. Zagadka, która doczekała się rozwiązania dopiero w XXI wieku Od czasów Linneusza, rodzaj Electrophorus był uważany za takson monotypowy, czyli zawierający tylko jeden gatunek – Electrophorus electricus. Przyjmowano, że ten pojedynczy gatunek ma niezwykle szeroki zasięg występowania, obejmujący rozległe obszary dorzeczy Amazonki i Orinoko w Ameryce Południowej. Z perspektywy biologii ewolucyjnej, tak ogromny zasięg geograficzny dla pojedynczej, słodkowodnej ryby, preferującej specyficzne, spokojne siedliska, stanowił anomalię. Naturalne jest, że zwierzęta rozprzestrzeniające się na zróżnicowanych obszarach wykazują tendencj…

wegorz-elektryczny-01445ba.jpg
width: 2254
height: 1500

Wilki potrafią używać narzędzi? Kamera uchwyciła coś, czego nikt się nie spodziewał
type: item
date: 2025-11-22T12:47:16.000Z
creator: Carolyn Wilke
subject: Przyroda
subject: badania
subject: dzikie zwierzęta
subject: ekologia
subject: natura
subject: wilki
subject: zwierzęta
description: Wilczyca z Kolumbii Brytyjskiej może być pierwszym dzikim wilkiem, którego przyłapano na użyciu narzędzi. Nagranie z monitoringu zaskoczyło badaczy i uruchomiło debatę w środowisku naukowym.
encoded: Spis treści: Jak wyglądało działanie wilczycy? Czy psowate mogą używać narzędzi? Trwa naukowy spór o interpretację Wilki i ludzie na wspólnym terytorium Choć naukowcy różnią się w ocenach, to zachowanie sugeruje, że wilki mogą być mądrzejsze, niż sądziliśmy. W 2023 roku wzdłuż wybrzeża Kolumbii Brytyjskiej zaczęto znajdować w tajemniczy sposób uszkodzone pułapki na kraby. Naród Heiltsuk (Haíɫzaqv), rdzenna społeczność z tego regionu, zastawił je, by odławiać destrukcyjne, inwazyjne europejskie kraby zielone. Czasem pułapki były całkowicie zniszczone. Innym razem ich sieci były porozrywane. Ktokolwiek plądrował pułapki, zawsze dobierał się do plastikowych pojemników z przynętą, w których znajdowały się kawałki śledzia albo mięsa z lwów morskich. Wyglądało to na sprawkę wilków lub niedźwiedzi. Jednak wiele uszkodzonych pułapek pozostawało pod wodą także podczas odpływu, więc może winne były wydry morskie? Aby to sprawdzić, naukowcy we współpracy z Heiltsuk Guardians – grupą strażników, którzy monitorują terytorium i prowadzą własne badania – w maju 2024 roku ustawili kamerę skierowaną na podwodną pułapkę na kraby. Kamera zarejestrowała wilczycę wyjadającą przynętę z pułapki. W nowym badaniu opisującym to zachowanie, opublikowanym w czasopiśmie „Ecology and Evolution”, badacze sugerują, że może to być pierwszy opisany przypadek użycia narzędzia przez dzikiego wilka. Jak wyglądało działanie wilczycy? Nagranie pokazuje samicę wilka, która wychodzi z wody, trzymając w pysku boję. Cofając się, idzie po kamienistej plaży i odkłada boję na ziemię. Potem wraca do wody i chwyta zębami linę wychodzącą z boi, by przyciągnąć niewidoczny jeszcze obiekt bliżej brzegu. Gdy pułapka – stożek z metalowego stelaża pokrytego siecią – wynurza się z wody, wilczyca chwyta ją pyskiem i przeciąga na płyciznę. Następnie przeciska się nosem przez sieć i przegryza ją, uwalniając pojemnik z przynętą. Zjada swoją przekąskę i odchodzi. Kyle Artelle, współautor badania i ekolog z SUNY College of Env…

2025-11-18-134329-This-might-be-the-first-recorded-tool-use-by-a-wild-wolf--National-Geographic--ba278b4.png
width: 1219
height: 869

Lwy ryczą na dwa sposoby. Ten drugi może uratować im życie. Naukowcy zaczęli go rozumieć
type: item
date: 2025-11-22T08:58:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: lew
subject: ochrona zwierząt
subject: sawanna
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Myśleliśmy, że o lwach wiemy już wszystko. Jak bardzo się myliliśmy! Naukowcy udowodnili, że królowie sawanny wydają nie jeden, ale dwa różne rodzaje ryków, które pomagają im w komunikacji i w których – co ważne – zapisane jest wiele lwich cech charakterystycznych. Dzięki temu udaje je zrozumieć, a przez to... uratować tysiące zwierząt przed wyginięciem.
encoded: Zespół badaczy z University of Exeter dokonał zaskakującego odkrycia – afrykańskie lwy wydają nie jeden, ale dwa różne rodzaje ryku. Oprócz znanego dotychczas pełnogłosowego, gardłowego ryku, który kojarzymy z wytwórnią filmową MGM, naukowcy zidentyfikowali wcześniej niesklasyfikowany „ryk pośredni”. Okazuje się, że jest wyjątkowy dla każdego osobnika. W jaki sposób to odkrycie może uratować całą populację? Czemu lew tak ryczy w księżycową noc? Ryk 200-kilogramowego drapieżnika słychać na sawannie nawet z odległości 8 km, co czyni go jednym z najgłośniejszych zwierząt żyjących na lądzie. Lwy ryczą w celu oznaczania terytorium swojego panowania, odstraszania rywali, zakomunikowania udanego polowania czy przekazywania informacji innym członkom stada. Naukowcy ustalili jednak, że ryki lwów są wyjątkowymi sygnaturami dla danych osobników, które zawierają informacje o płci, wieku i innych cechach zwierzęcia. To sugeruje, że nagrania samych dźwięków sawanny mogą pomóc naukowcom w liczeniu lwów na danym terenie, a tym samym w szacowaniu gęstości populacji, określaniu ich zwyczajów czy zachowań. W ramach badania naukowcy rozmieścili 50 specjalnie zaprojektowanych mikrofonów w Parku Narodowym Nyerere w Tanzanii i przymocowali czujniki akustyczne do obroży pięciu lwów w rezerwacie Bubye Valley w Zimbabwe. W sumie zespół zarejestrował 3149 wokalizacji lwa afrykańskiego (Panthera leo). Ryk rykowi nierówny Szkopuł tkwił w tym, że wiele informacji „zapisanych” było właśnie w drugim, niedawno odkrytym rodzaju ryku: ryku pośrednim. Trudnością okazała się jego identyfikacja – ta opierała się na ocenie specjalistów, co mogło prowadzić do błędów wynikających z ludzkiego uprzedzenia. Postanowili więc skorzystać z nowoczesnej technologii i zaprzęgli do pracy sztuczną inteligencję. Po raz pierwszy w historii naukowcy użyli AI do automatycznego rozróżniania typów ryku lwa. Nowa metoda osiągnęła dokładność na poziomie 95,4%, co stanowi ogromny postęp względem dotychczasowej, subiektywnej a…

GettyImages-521563410-4cb7e16.jpg
width: 5400
height: 3600

Wąż Steve'a Irwina. Poznaj historię nowego gatunku nazwanego na cześć „łowcy krokodyli”
type: item
date: 2025-11-19T14:10:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: indie
subject: nowy gatunek
subject: przyroda
subject: węże
subject: zwierzęta
description: Pamiętacie Steve’a Irwina? To on pokazał nam piękno świata i znaczenie dzikiej przyrody w swoim programie „Łowca krokodyli”. Jego legenda trwa do dziś, a teraz ma swoją kolejną, żywą reprezentację – badacze ochrzcili nowy gatunek pięknego, rzadkiego węża właśnie jego imieniem. Jaki jest Lycodon irwini?
encoded: Historia węża Steve’a Irwina, czyli Lycodon irwini, zaczyna się na Wielkich Wyspach Nikobarskich w Indiach. To tam naukowcy odkryli nowego, unikatowego przedstawiciela herpetofauny. Nazwali go na cześć legendarnego australijskiego przyrodnika, podkreślając jego ogromny wkład w promowanie ochrony przyrody na całym świecie. Czym wyróżnia się ten nieznany wcześniej nauce wąż i czemu budzi takie zainteresowanie? Kim był Steve Irwin? Nazwanie nowego gatunku na cześć Irwina ma wymiar symboliczny. Był znanym na całym świecie edukatorem, popularyzatorem przyrody i aktywnym „stróżem” środowiska naturalnego, za którym potrafił stanąć murem. Pokazywał piękno otaczającego świata tak, jak udało się tylko kilku osobom w historii. Otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego biologii. Jego działalność, zarówno w Australii, jak i na forum międzynarodowym, przyczyniła się do zwiększenie świadomości o potrzebie ochrony dzikiej przyrody i zwrócenia uwagi na zagrożenia, przed którymi stoją endemiczne gatunki zwierząt. To pasja i poświęcenie Irwina do inspirowania kolejnych pokoleń przyrodników – według badaczy – była motorem do uhonorowania go nieśmiertelnością zaklętą w nazwie nowego gatunku. Jak zginął Steve Irwin? Niestety, odwaga i determinacja przyrodnika przyczyniła się do jego tragicznej śmierci. W 2006 roku pracował on przy programie poświęconym najbardziej zabójczym zwierzętom, a na planie doszło do straszliwego wypadku – podczas kręcenia materiału o australijskiej Wielkiej Rafie Koralowej został ugodzony w przez jadowitą płaszczkę. Jej wypełniony trucizną kolec wbił się w serce, co doprowadziło do niemal natychmiastowej śmierci. Jaki jest nowy wąż Lycodon irwini? Lycodon irwini wyróżnia się błyszczącym, czarnym ubarwieniem. Mierzy około metra i jest niejadowity, a jego budowa przypomina inne gatunki z rodzaju Lycodon, określanego potocznie „wilczymi wężami”. Preferuje wilgotne, leśne siedliska, które zapewniają mu spokój i dostęp do pokarmu. Poluje głównie na drobne gady, płazy or…

FABRIC-KOLAZ-32-21-e3fc411.jpg
width: 2700
height: 1800

Grupa nietoperzy znalazła w Warszawie zdumiewające schronienie. Była to część garderoby
type: item
date: 2025-11-19T13:21:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: nietoperze
subject: ochrona przyrody
subject: ssaki
subject: warszawa
description: Dwadzieścia nietoperzy zamieszkało w... butach sportowych. To niecodzienne odkrycie zaskoczyło mieszkańca Warszawy i skłoniło do wezwania straży miejskiej. Zwierzęta zostały przewiezione w bezpieczne miejsce. Eksperci mówią o nowym trendzie wśród tych skrzydlatych ssaków: coraz częściej szturmują warszawskie mieszkania w okresie chłodów.
encoded: Nastał już czas, w którym nietoperze poszukują schronienia na zimę. Te skrzydlate ssaki hibernują od połowy listopada do marca. W ten sposób są w stanie przetrwać porę roku, w której brakuje owadów, które stanowią ich główny pokarm. Gdzie nietoperze spędzają zimę? Są to piwnice, dziuple spróchniałych drzew, jaskinie, sztolnie, ale też, ale jak się okazało, buty na balkonie. Do takiego wezwania pojechał kilka dni temy ekopatrol straży miejskiej w Warszawie. Hibernacja w butach „Niedzielny wieczór, 16 listopada, właśnie rozpoczynał się na dobre, gdy strażnicy miejscy z Ekopatrolu otrzymali pilne zgłoszenie udania się na ulicę Klaudyny. Zgłaszający potrzebował pomocy w sprawie goszczącego na jego balkonie stada nietoperzy” – informuje warszawska Straż Miejska. Po przybyciu funkcjonariuszy zgłaszający zaprowadził ich na balkon. Dopiero z bliska można było zobaczyć, że w stojących na balkonie sportowych butach aż roi się od nietoperzy. Dla funkcjonariuszy ekopatrolu było to spore zaskoczenie, mimo że na służbie widzieli już sporo. Wygląda na to, że nietoperze uznały buty za doskonałą kryjówkę i miejsce spędzenia zimy. „Widok wtulonych w siebie małych, skrzydlatych ssaków mógł rozczulić każdego, jednak nie było to najlepsze i najbezpieczniejsze miejsce na przezimowanie” – czytamy w relacji stołecznej straży miejskiej. Co dalej z nietoperzami? Strażnicy miejscy przewieźli nietoperze do Lasów Miejskich. Trafiły tam w… butach umieszczonych w transporteach. Ich właściciel postanowił nie stresować lekko rozbudzonych nietoperzy i poświęcić swoje obuwie na rzecz spokoju skrzydlatych ssaków. Jak przekazał National Geographic Polska Robert Strąk, kierownik ośrodka rehabilitacji zwierząt w Lasach Miejskich, nietoperze znajdują się obecnie pod opieką lekarzy weterynarii. Jeśli ich stan będzie dobry, zostaną one wypuszczone na wolność. Szturm borowców na mieszkania To „znalezisko” nie jest zaskoczeniem dla Błażeja Wojtowicza, prezesa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy. Ek…

borowce-0ef6b87.png
width: 1800
height: 1200

Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
type: item
date: 2025-11-19T09:03:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: śmierć
subject: wymieranie gatunków
subject: zwierzęta
description: Jak wiele plastiku możemy umieścić w oceanach, żeby zaczęły ginąć poszczególne gatunki zwierząt? Dużo mniej, niż nam się kiedyś wydawało. Analiza zwłok żółwi, morskich ptaków i ssaków pokazała, że dawka śmiertelna jest bardzo niska. Wyniki tych badań powinniśmy poznać wszyscy.
encoded: Nowe badanie naukowców z organizacji Ocean Conservancy ujawnia, że zaledwie kilka gramów plastiku może prowadzić do śmierci ptaków morskich, żółwi i ssaków oceanicznych. Ryzyko śmierci sięga 90%. Nawet niewielka ilość plastiku to zagrożenie dla życia morskiego Badacze przeprowadzili ponad 10 000 sekcji zwłok zwierząt związanych z morzem. Chcieli sprawdzić, jak coraz większa obecność plastiku w wodzie związana jest z ich śmiertelnością i ile ze zgonów jest bezpośrednio z nim związanych. Ustalono, że dla ptaków morskich, takich jak np. maskonur atlantycki (którego popularne kolonie znajdują się w m.in. w Norwegii), spożycie plastiku odpowiadające objętości mniej niż trzech kostek cukru daje 90% ryzyko śmierci. Żółwie karetta mogą umrzeć po spożyciu ilości plastiku niewiele większej niż dwie piłki bejsbolowe, a morświny – jednej piłki nożnej. Nawet połowa tej ilości prowadziła do śmierci w 50% przypadków. Co gorsza, 21,5% wszystkich przebadanych zwierząt miało plastik w układzie pokarmowym, więc skala problemu jest ogromna. Ile jest plastiku w oceanie? Dane te są zatrważające, zwłaszcza w kontekście faktu, że szacunkowo każdego roku ponad 11 mln ton plastiku trafia do oceanów. Niekiedy skumulowany plastik tworzy groteskowe twory, takie jak Wielka Pacyficzna Plama Śmieci – dryfująca po Oceanie Spokojnym około 120 000-tonowa plama plastiku o powierzchni 1,6 mln km², czyli 6 razy większa od Polski. To jednak dosłownie wierzchołek góry lodowej problemu. 99% odpadów sztucznych znajduje się na dnie oceanów w formie mikroplastiku, który powoli, ale skutecznie zatruwa wszystkie żyjące w nim organizmy. Jaki plastik jest najbardziej śmiercionośny? Badacze przeanalizowali również, które rodzaje plastiku są najbardziej śmiercionośne dla poszczególnych zwierząt. Dla ptaków morskich najgroźniejsze okazały się twarde plastiki (spowodowały 92% przypadków śmierci) oraz syntetyczna guma. Wystarczało 6 kawałków mniejszych niż groszek, by prowadzić do zgonu. Żółwie w 69% przypadków spożyw…

shutterstock1450059776-5a9e8a2.jpg
width: 4664
height: 3109

Najmniejsze ptaki polskie ważą tylko kilka gramów. To puchate perełki naszej fauny
type: item
date: 2025-11-18T10:46:17.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ptaki
subject: rekordy
description: Mysikróliki to jednocześnie najmniejsze ptaki polskie i całej Europy. Ważą od 5 do 7 gramów i bez trudu mieszczą się w dłoni. Spotkacie je w całej Polsce.
encoded: Spis treści: Najmniejsze ptaki polskie Niezwykłe umiejętności mysikrólików Mysikrólik – co oznacza jego nazwa i skąd się wzięła? Inne najmniejsze ptaki Polski Ważą średnio 6 gramów, a po długim locie lub mroźnej nocy jeszcze mniej. A jednak potrafią pokonywać wielkie odległości i bez problemu przeżyć nawet srogie zimy. Mysikróliki to prawdziwe „żywe srebro” – najmniejsze ptaki polskie i europejskie. Najmniejsze ptaki polskie Długość ciała mysikrólika wynosi zaledwie 8,5–9,5 cm, a masa około 4–7 gramów. Rozpiętość skrzydeł mieści się w granicach 13–16 cm. Pamiętajmy, że wymiary podaje się razem z piórami, więc w tej drobniutkiej puchatej kulce, jaką jest mysikrólik, kryje się jeszcze mniejsze ciałko. Dla porównania – uważany za małego ptaka wróbel zwyczajny może ważyć nawet 40 gramów, czyli prawie 6 razy więcej niż statystyczny mysikrólik. Ubarwienie Charakterystyczną cechą mysikrólika jest złocistożółta pręga na czubku głowy, otoczona czarnymi paskami – u samców pręga jest bardziej jaskrawa niż u samic. Reszta upierzenia jest oliwkowozielona z białawym brzuchem, co pomaga ptakowi doskonale wtopić się w otoczenie. Jego niewielkie, czarne oczka oraz delikatny dziobek dodają mu uroku. Tryb życia Jest ptakiem niezwykle ruchliwym i energicznym. Spędza większość czasu skacząc po gałęziach drzew i krzewów w poszukiwaniu owadów i pajęczaków, które stanowią jego główne pożywienie. W zimie, kiedy dostęp do owadów jest utrudniony, uzupełnia dietę nasionami drzew iglastych. Jest to ptak towarzyski, często widywany w mieszanych stadach z innymi gatunkami (np. sikorami), szczególnie zimą. Występowanie Mysikrólika można spotkać w całej Polsce, choć najliczniej występuje w lasach iglastych, zwłaszcza w borach świerkowych. Preferuje gęste drzewa, gdzie znajduje schronienie i pożywienie. Ze względu na wielkość i tryb życia mysikrólika znacznie łatwiej usłyszeć, niż zobaczyć. A śpiewa wysoko i głośno, o różnych porach roku, nawet zimą. W Europie jest szeroko rozpowszechniony – od Półw…

Mysikrolik-78ccca4.jpg
width: 5568
height: 3712

Salamandra: od legend o ogniu po współczesną ochronę przyrody
type: item
date: 2025-11-16T07:28:35.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: salamandra
description: Salamandra na pierwszy rzut oka przypomina miniaturowego smoka i przez wieki budziła fascynację i lęk. Dziś wiemy, że nie jest istotą mityczną, lecz wyjątkowo ważnym elementem górskich i leśnych ekosystemów Europy. Niezwykła biologia, jajożyworodność, odporność na chłód i tajemniczy tryb życia czynią z niej jednego z najbardziej intrygujących płazów świata. Zarówno w naturze, jak i w kulturze salamandra pozostaje symbolem tajemnicy, ognia i siły przyrody.
encoded: Spis treści: Salamandra plamista – najbarwniejszy płaz Europy Czy salamandry żyją w Polsce? Salamandra czarna – alpejska mistrzyni kamuflażu Czy salamandry są pod ochroną? Rodzaj Salamandra należy do rodziny salamandrowatych (Salamandridae) i obejmuje kilka gatunków płazów ogoniastych zamieszkujących głównie Europę, Bliski Wschód oraz północną Afrykę. Do najważniejszych gatunków należą: salamandra plamista (Salamandra salamandra) oraz salamandra czarna (Salamandra atra). To stosunkowo niewielka, ale niezwykle interesująca grupa zwierząt, które przez wieki pobudzały ludzką wyobraźnię. W przeszłości przypisywano im magiczne moce – wierzono, że potrafią żyć w ogniu i są odporne na płomienie. Prawdopodobnie to przekonanie wzięło się stąd, że salamandry, ukrywające się w pniach martwych drzew, często wychodziły z nich podczas pożaru, co sprawiało wrażenie, że „rodzą się z ognia”. Współcześnie salamandry są postrzegane jako na niezwykle ważny element ekosystemów leśnych i górskich. Przedstawiciele rodzaju Salamandra to płazy prowadzące lądowy tryb życia, w przeciwieństwie do wielu innych ogoniastych, które są silnie związane ze środowiskiem wodnym. Ich ciało jest wydłużone, zakończone ogonem, a skóra – gładka i błyszcząca, pokryta śluzem chroniącym przed utratą wody i infekcjami. Ciekawostką paleontologiczną jest odkrycie salamandry zatopionej w bursztynie, którego wiek szacuje się na około 20 milionów lat. Znalezisko to dostarczyło naukowcom niezwykle cennych informacji o ewolucji tych płazów. Salamandra plamista – najbarwniejszy płaz Europy Salamandra plamista to najbardziej znany przedstawiciel rodzaju Salamandra i jednocześnie jeden z najpiękniejszych płazów Europy, który w stadium dorosłym mierzy zwykle 10–24 cm. Jej wygląd jest trudny do pomylenia z jakimkolwiek innym gatunkiem. Salamandra plamista ma błyszczące, czarne ciało, które pokrywają nieregularne, żółte lub pomarańczowe plamy. Co ciekawe, u każdego osobnika układają się one inaczej. Ten kontrastowy wzór to …

salamandra-0070e74.jpg
width: 2249
height: 1500

Mały rekin o wielkim znaczeniu dla mórz i oceanów
type: item
date: 2025-11-15T11:56:27.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: rekiny
subject: ryby
description: Rekinek psi to mały, spokojny mieszkaniec mórz, który dowodzi, jak różnorodny i zaskakujący potrafi być świat rekinów. Zamiast majestatycznych polowań w głębinach, ten gatunek wybiera ciche życie wśród glonów i skał, gdzie czai się na drobne bezkręgowce. Rekina psiego można spotkać od norweskich fiordów po ciepłe wody Afryki, bywa także obserwowany w Bałtyku. To ryba, która budzi zainteresowanie naukowców, jest częstym mieszkańcem pokazowych akwariów, a także bywa regularnym celem połowów.
encoded: Spis treści: Rekinek psi – wygląd i występowanie Tryb życia i zachowanie rekinka psiego Znaczenie gospodarcze i ochrona gatunku Rekinek psi (Scyliorhinus canicula), nazywany także małym rekinem kocim, to niewielki przedstawiciel rodziny rekinkowatych. Wbrew swojej groźnie brzmiącej nazwie, nie ma w sobie nic z drapieżnego krewnego – to spokojna, przydenna ryba, która wiedzie skryte, nocne życie. Rekinek psi – wygląd i występowanie Gatunek ten zamieszkuje wody północno-wschodniego Atlantyku i Morza Śródziemnego. Najchętniej wybiera życie na głębokości od 10 do 400 m, jednak w Morzu Jońskim notowano go nawet na głębokości blisko 800 metrów. Ciało rekinka psiego jest wydłużone i bardzo smukłe, z krótkim, zaokrąglonym pyskiem. Pysk i otwory nosowe umiejscowione są po spodniej stronie głowy, co świadczy o typowo dennych nawykach żerowych. Oczy są duże i owalne, z charakterystycznym fałdem skórnym na dolnym brzegu, który nadaje zwierzęciu „kotowaty” wygląd – stąd jedna z jego potocznych nazw. Grzbiet ryby ma barwę piaskowo-brązową lub szarawą, pokrytą licznymi ciemnymi plamami, niekiedy również jaśniejszymi cętkami. Brzuch jest wyraźnie jaśniejszy, żółtawy lub szarawy, pozbawiony plam. Młode osobniki posiadają dodatkowo 6–7 poprzecznych, ciemnych pasów, które zanikają z wiekiem. Rekin psi dorasta przeciętnie do 60–75 cm długości, choć zdarzają się osobniki nawet metrowe i ważące aż 3 kg. Jego zęby są drobne, ale bardzo liczne – przystosowane do miażdżenia miękkich skorupiaków i mięczaków. Warto dodać, że płetwy grzbietowe są przesunięte daleko ku tyłowi, a płetwa ogonowa ma asymetryczny kształt – dolny płat jest nieco większy od górnego. Rekin psi w Bałtyku W ostatnich latach w mediach coraz częściej pojawiają się doniesienia o tym, że rekin psi występuje także w Bałtyku. I rzeczywiście – odnotowano jego obecność w zachodniej części morza, zwłaszcza w cieśninach duńskich, które stanowią naturalne połączenie z Morzem Północnym. Nie oznacza to jednak, że Bałtyk stał się jeg…

rekin-psi-6db31b4.jpg
width: 2373
height: 1500

Szczupak to szczytowy myśliwy wód północy. Atakuje nawet ssaki
type: item
date: 2025-11-12T06:58:30.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: ryby
subject: szczupak
description: Szczupak jest szczytowym drapieżnikiem w większości rzek i jezior Europy. Jako ofiarą padają przede wszystkim ryby i żaby, ale nie tylko. Duże osobniki mogą zaatakować także inne zwierzęta, w tym niewielkie ptaki wodne, a zdarza się, że ofiarą tego oportunisty padają też drobne ssaki. Co czyni szczupaka tak skutecznym łowcą? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Drapieżnik idealny Szeroko rozprzestrzeniony drapieżca Oportunistyczna dieta szczupaka Szczupak pospolity (Esox lucius) bez wątpienia jest ikoną wód słodkich półkuli północnej. Od wieków wzbudza respekt i podziw, zarówno wśród wędkarzy, jak i przyrodników. Jego zaciętość łowiecka zasługuje na najwyższe uznanie. Ta cecha, w połączeniu z ewolucyjnym przystosowaniem do funkcji szczytowego drapieżnika, decyduje o istotnej roli, jaką szczupak spełnia w ekosystemach wodnych. Przedstawiciele tego gatunku są jednymi z czołowych regulatorów populacji innych ryb. Przyjrzyjmy się nieco bliżej myśliwemu, którego obecność świadczy o zdrowiu i bogactwie akwenów, w których występuje. Drapieżnik idealny Budowa szczupaka jest świadectwem trwającej miliony lat ewolucji, ukierunkowanej na jeden cel – błyskawiczny i skuteczny atak z zasadzki. Anatomia tej ryby to podręcznikowy przykład skutecznej adaptacji do roli szczytowego drapieżnika wód słodkich. Zielona torpeda Szczupaka pospolitego nie sposób pomylić z inną rybą. Spłaszczone bocznie, opływowe ciało o torpedowatym kształcie jest idealnie przystosowane do gwałtownego zrywu. W oczy od razu rzuca się charakterystyczne rozmieszczenie płetw, zapewniające maksymalną siłą napędową. Grzbietowa i odbytowa są przesunięte mocno do tyłu, blisko siebie i potężnej płetwy ogonowej. Przypomina to nieco układ lotek stabilizujących strzałę w locie. Dorosłe szczupaki osiągają do 150 cm długości. Przeciętna masa przedstawicieli tego gatunku to około 10 kg. Zdarzają się cięższe ryby, ważące powyżej 20 kg (najcięższy złowiony szczupak ważył 26,7 kg przy długości 133 cm), ale takie okazje są rzadkie. Ubarwienie jest w dużej mierze uzależnione od warunków środowiskowych. Młode osobniki najczęściej są jasnozielone, brązowe lub srebrzyste. Zdarza się, że występujące na bokach ciemne plamy zlewają się w poprzeczne smugi. Starsze ryby są ciemnozielone w części grzbietowej, jaśniejsze, nakrapiane żółtymi plamami na bokach i białe w części brzusz…

szczupak-00bf4dc.jpg
width: 2000
height: 1333

Ta zapomniana nazwa kryje leśnego czyściocha. Co jaźwiec robi dla naszych lasów?
type: item
date: 2025-11-11T13:25:52.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ekosystem
subject: lasy
subject: polska
subject: ssaki
description: Jaźwiec to nie tylko wszystkożerny drapieżnik, ale również architekt imponujących nor. Oto ciekawostki o jednym z najbardziej tajemniczych mieszkańców naszych lasów.
encoded: Spis treści: Czy jaźwiec to borsuk? Jak wygląda jaźwiec? Borsuk: zasięg występowania Czy jaźwiec jest pod ochroną? Zamiłowanie do porządku i rozbudowany system nor Czym żywi się borsuk? Czy borsuk zapada w sen zimowy? Pod tą dawną, nieco zapomnianą nazwą kryje się zwierzę prowadzące typowo nocny tryb życia, a więc rzadko widziane na żywo, ale znane każdemu z literatury i opowieści przyrodniczych. To borsuk, którego obecność w lesie nie tylko reguluje populację drobnych zwierząt, ale także wpływa na strukturę gleby i równowagę ekosystemu. Czy jaźwiec to borsuk? W polskiej tradycji i języku ludowym słowo jaźwiec od wieków odnosi się do tego samego gatunku, który dziś znamy jako borsuk europejski (Meles meles). To dawna, nieco zapomniana nazwa, która przetrwała w gwarach i starych tekstach literackich. Współczesne określenie borsuk wywodzi się z języków tureckich. Choć w codziennym języku jaźwiec niemal zanikł, warto o nim pamiętać. Nazwa ta niesie ze sobą pewien klimat dawnych czasów, kiedy zwierzęta opisywano nie tyle naukowo, ile poetycko – przez pryzmat ich zachowań i relacji z człowiekiem. Słowo jaźwiec pochodzi najprawdopodobniej od prasłowiańskiego określenia oznaczającego „norę” lub „jamę”, co doskonale oddaje zamiłowanie tego zwierzęcia do kopania rozbudowanych podziemnych systemów korytarzy. Jak wygląda jaźwiec? Borsuk europejski wyróżnia się masywną i zwartą sylwetką, co sprawia, że już na pierwszy rzut oka trudno go pomylić z innymi ssakami. Dorosły osobnik osiąga długość ciała od 60 do 90 cm, a jego waga może sięgać nawet 20 kilogramów, zwłaszcza jesienią, gdy gromadzi zapasy tłuszczu. Jego krótkie, silne nogi i wydłużony tułów zdradzają, że to zwierzę jest doskonale przystosowane do życia pod ziemią. Najbardziej rozpoznawalną cechą borsuka jest jego czarno-biała maska – dwa czarne pasy biegnące od nosa, przez oczy, aż po kark kontrastują z białym tłem sierści. Takie ubarwienie nie tylko pomaga w kamuflażu, ale także może pełnić funkcję sygnałową w kontakt…

AdobeStock328542122-67960cf.jpeg
width: 4791
height: 3194

Łobuz z tundry, który przetrwa każdą zimę. Nawet wilki czują przed nim respekt
type: item
date: 2025-11-11T10:30:32.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: tajga
subject: tundra
description: Rosomak jest legendarnym symbolem siły i wytrwałości w surowych warunkach tajgi i tundry. To skuteczny drapieżnik i padlinożerca. Jego nazwa może brzmieć egzotycznie, ale kryje się pod nią niezwykle interesujące zwierzę, które z uwagi na wędrowny tryb życia, pozostaje stosunkowo słabo poznane.
encoded: Spis treści: Rosomak i jego krewni Rosomak tundrowy – jak żyje jedyny współczesny rosomak? Gdzie występują rosomaki? Czy można go spotkać w Polsce? Obserwując go trudno uwierzyć, że jest krewniakiem drobnych łasic i fretek. Rosomak to masywne, odporne zwierzę słynące z odwagi graniczącej z bezczelnością. Oto niezwykłe fakty i zwyczaje rosomaka tundrowego. Rosomak i jego krewni Rosomak to rodzaj ssaków, który został zdefiniowany w 1780 roku przez niemieckiego zoologa Petera Simona Pallasa. Nazwa łacińska Gulo pochodzi od słowa „żarłok” i odzwierciedla potężny apetyt tego drapieżnika. Obecnie rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek – rosomaka tundrowego (Gulo gulo), choć w przeszłości istniały także inne gatunki, obecnie już wymarłe: Gulo minor (pliocen, Azja), Gulo schlosseri (plejstocen, Ameryka Północna i Europa) oraz Gulo sudorus (pliocen, Ameryka Północna). Rosomak należy do podrodziny Guloninae, w ramach rodziny łasicowatych, co oznacza, że choć swoim wyglądem przypomina małego niedźwiedzia, jego zachowania i budowa anatomiczna są typowe dla łasic. Dzięki silnym szczękom, ostrym zębom i masywnie zbudowanym łapom jest doskonale przystosowany do polowania i zdobywania pokarmu w trudnych warunkach. Rosomak tundrowy jest fascynującym przykładem przystosowania drapieżnika do życia w ekstremalnych warunkach. Jego siła, wytrwałość i zdolność do przetrwania w surowym klimacie czynią go wyjątkowym przedstawicielem rodziny łasicowatych. Choć w naturze jest trudny do zaobserwowania, dzięki ochronie i obecności w ogrodach zoologicznych możemy poznawać i doceniać to niezwykłe zwierzę, które pozostaje symbolem dzikiej, północnej przyrody. Rosomak tundrowy – jak żyje jedyny współczesny rosomak? Rosomak tundrowy jest największym naziemnym przedstawicielem rodziny łasicowatych. W odróżnieniu od swoich dużych bliskich krewnych, takich jak arirania amazońska czy kałan morski, prowadzi głównie lądowy tryb życia. Jest zwierzęciem wyjątkowo odpornym na niskie temperatury i …

GettyImages-1355092056-18e93b5.jpg
width: 1909
height: 1490

Latające wiewiórki potrafią skakać na odległość 30 metrów! Ich zdolność do szybowania jest imponująca
type: item
date: 2025-11-09T10:31:29.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: latanie
subject: ssaki
subject: wiewiórki
description: Latające wiewiórki należą do najbardziej wyspecjalizowanych mieszkańców lasów. Potrafią wykonać niemal bezszelestny lot ślizgowy, by po chwili wylądować miękko na pniu odległego drzewa i zniknąć w jego koronie. Jak wyglądają te niezwykłe zwierzęta? Gdzie występują? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Latające wiewiórki to różnorodne zwierzęta Mieszkańcy lasów trzech kontynentów Biomechanika lotu ślizgowego Nie tylko polatuchy Określenie „latające”, występujące w potocznej nazwie tych zwierząt, sugeruje, że polatuchy są zdolne do aktywnego lotu. To nieprawda. Jedynym ssakiem dysponującym taką umiejętnością jest nietoperz. Latające wiewiórki wykształciły jednak inną niezwykłą formę lokomocji – lot ślizgowy czyli kontrolowany opadanie, w którym grawitacja jest siłą napędową, a specjalna błona pełni jednocześnie rolę spadochronu i skrzydła. Latające wiewiórki to różnorodne zwierzęta Latające wiewiórki, czyli polatuchy, to monofiletyczna grupa w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). Wyewoluowała od nadrzewnych przodków około 18–20 milionów lat temu. Obejmuje około 50 gatunków w 15 rodzajach, a wszystkie łączy kluczowa adaptacja – zdolność do lotu ślizgowego. Przedstawiciele plemienia polatuch są do siebie podobni, jednak należy podkreślić, że wykazują ogromną różnorodność pod względem rozmiarów i subtelnych cech morfologicznych. Ogólna charakterystyka Najmniejszymi latającymi wiewiórkami są polatuchy karłowate z rodzaju Petaurillus, zamieszkujące Borneo i Półwysep Malajski. Ich ciało ma zaledwie 7-9 cm długości, a masa nie przekracza 24-27 g. Na przeciwległym zakresie skali znajdują się potężne polatuchy olbrzymie z rodzaju Petaurista, żyjące w lasach tropikalnej Azji. Długość ich ciała dochodzi do 60 cm, a waga może przekraczać 2,5 kg. Pomiędzy nimi znajduje się choćby drzewolotka, która osiąga długość od 11 do 33 cm bez ogona i masę ciała od około 39 do 530 g. Niezależnie od rozmiaru, wszystkie polatuchy mają smukłą, lekką budowę ciała i dłuższe kończyny w porównaniu do nielotnych wiewiórek. Taka budowa sprzyja maksymalizacji powierzchni nośnej. Ich futro jest zazwyczaj niezwykle gęste, miękkie i długie, zapewniając doskonałą izolację termiczną. Żywe latawce Najważniejsze cechą polatuch jest patagium, czyli fałd skórny, rozpięty wzdłuż z boków c…

latajace-wiewiorki-622eb45.jpg
width: 2475
height: 1650

Pozbawiony jednego oka i tylnej nogi lew z Ugandy znalazł zaskakujący sposób na przeżycie
type: item
date: 2025-11-07T13:56:58.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: lew
subject: lwy
description: Żyjące dziko ranne zwierzęta mają niewielką szansę na przeżycie. Niezdolne do polowania drapieżniki żywią się padliną lub resztkami pozostawionymi przez ich stado. Jednak 11-letni Jakub, niepełnosprawny lew z Parku Narodowego Królowej Elżbiety w Ugandzie opracował pomysłowy sposób na polowanie. Pozwala mu to na znaczną samodzielność i przede na wszystkim przeżycie.
encoded: Liczący sobie 11 lat Jakub jest drapieżnikiem z pierwszych stron gazet. I to całkiem dosłownie. W ubiegłym roku serwisy informacyjne całego świata pokazywały film, na którym Jakub i jego brat Tibu przeprawiali się przez rzekę pełną krokodyli. Pokonali dystans około 1,5 kilometra. Jest to najdłuższa wodna wycieczka lwów, jaka kiedykolwiek została zarejestrowana. Obaj lwi bracia są od 2017 roku badani przez Alexandra Braczkowskiego. To naukowiec i filmowiec związany z ugandyjską organizacją zajmującą się ochroną przyrody i rozwojem lokalnych społeczności – Kyambura Lion Monitoring. Najbardziej wytrzymały lew w Afryce – Założyłbym się o cały swój dobytek, że patrzymy na najbardziej wytrzymałego lwa w Afryce. Został przebity rogiem przez bawoła, jego rodzina została otruta przez handlarzy, sam wpadł w sidła kłusowników, a ostatecznie stracił nogę w kolejnym ataku – w stalowej pułapce. Jakub wykorzystał już wiele ze swoich dziewięciu żyć – napisał Alexander Braczkowski w artykule opublikowanym na łamach Griffith University News. View oEmbed on the source website Fakt, że zwierzę przetrwało, naprawdę wydaje się cudem. Choć z drugiej strony jest przykładem niezwykłych zdolności adaptacyjnych Jakuba oraz jego ewidentnej inteligencji. Do wypadku, w którym stracił tylną nogę doszło w 2020 roku. Badacze byli przekonani, że lew nie przeżyje takiego okaleczenia. – A jednak się nie poddał – podkreśla Alexander Braczkowski. Udając lamparta Sekretną metodę polowania niepełnosprawnego lwa ujawniły nagrania z kamery termowizyjnej umieszczonej na dronie. Wynika z nich, że Jakub, jakby na to nie patrzeć lew, nauczył się zachowywać jak lampart. Lwy powalają swoje ofiary podczas frontalnego ataku, natomiast lamparty urządzają zasadzki. Trójnogi Jakub również nauczył się urządzać zasadzki z bliskiej odległości. Kryje się przed swymi ofiarami w gęstych zaroślach i lasach. Czeka w ukryciu, by nagle zaatakować. – Poluje też na ofiary, których lwy zwykle nie wybierają. Podczas nocnych nagrań …

trzynogi-lew-e30c712.jpg
width: 1100
height: 733

Internet zalewają fałszywe filmiki o zwierzętach. Naukowcy alarmują, że może to mieć fatalne skutki
type: item
date: 2025-11-06T15:45:53.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dzikie zwierzęta
subject: sztuczna inteligencja
description: Króliki słodko skaczące na trampolinie, odważny kot przeganiający lamparta, trzy szopy płynące na grzbietach krokodyli – urocze, prawda? Takie sceny obejrzały miliony internautów. Problem w tym, że nigdy się nie miały miejsca. Internet został dosłownie zalany przez filmy stworzone z użyciem narzędzi AI pokazujące dzikie zwierzęta w nieprawdziwych sytuacjach. Naukowcy biją na alarm.
encoded: W mediach społecznościowych coraz częściej pojawiają się realistycznie wyglądające filmy tworzone przez sztuczną inteligencję, przedstawiające dzikie zwierzęta w sytuacjach niezgodnych z rzeczywistością. Przykładem nagranie, na którym lampart wchodzi do przydomowego ogródka, gdzie bawi się dziecko, a domowy kot odważnie przegania drapieżnika. Film zdobył ponad milion lajków i został udostępniony tysiące razy. Inne popularne nagrania pokazują niedźwiedzie skaczące na trampolinie czy też szopy płynące rzeką na grzbietach krokodyli. Choć wyglądają autentycznie, są w całości wygenerowane przez AI. Czym grożą fałszywe filmiki z internetu? Naukowcy z grupy GESBIO Uniwersytetu w Kordobie w Hiszpanii (José Guerrero, Francisco Sánchez, Antonio Carpio, Rocío Serrano i Tamara Murillo) zwracają uwagę na negatywne skutki tego zjawiska. W artykule opublikowanym w naukowym czasopiśmie „Conservation Biology”, analizują oni konsekwencje fałszywych filmów dla wiedzy o dzikiej przyrodzie i działań na rzecz jej ochrony. Badacze wskazują trzy główne problemy. Po pierwsze – fałszywe wyobrażenia o zachowaniach zwierząt. Lampart nigdy nie wszedłby do ogródka, a kot nie byłby w stanie go odstraszyć. Po drugie – antropomorfizacja, czyli przypisywanie zwierzętom ludzkich cech i emocji, co zniekształca sposób postrzegania natury. Po trzecie – pogłębianie oderwania ludzi (szczególnie dzieci) od prawdziwego świata przyrody. Najbardziej ucierpią dzieci Guerrero podkreśla, że takie filmy często pokazują nieistniejące relacje między gatunkami, np. drapieżniki bawiące się z ofiarami czy zwierzęta przejawiające „ludzkie” zachowania. To zaburza wiedzę o dzikich zwierzętach i utrudnia zrozumienie ich prawdziwych potrzeb. Serrano dodaje, że dzieci coraz mniej wiedzą o otaczającej je przyrodzie i lokalnej faunie, co potwierdzają m.in. wyniki projektu „IncluScienceMe". Fejkowe filmiki pogłębiają to zjawisko, tworząc złudzenie, że dzikie zwierzęta są powszechne i przyjazne człowiekowi. Takie treści mogą te…

ai-generated-wildlife-1-ba35470.jpg
width: 1280
height: 840

Ten mały drapieżnik obala stereotypy o kotach. Woda to jego żywioł!
type: item
date: 2025-11-03T06:56:26.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: koty
subject: ssaki
description: Kotek cętkowany zajmuje wyjątkową niszę ekologiczną wśród kotowatych. To jeden z nielicznych przedstawicieli tej rodziny, którego życie nierozerwalnie związane jest ze środowiskiem wodnym. Gdzie występuje taraj? Jak wygląda i jak przystosował się do życia w specyficznym ekosystemie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Mieszkaniec Azji Lepiej niż na drzewach czuje się w wodzie Niewybredny amator ryb Jego naturalną porą jest noc Co zagraża kotkom cętkowanym? Większość kotów stroni od wody. Nawet domowe mruczki zazwyczaj uciekają przed kąpielą, a ich dzicy kuzyni wolą suchsze środowisko. Oczywiście, są pewne wyjątki. Weźmy choćby tygrysa. Jeden z największych kotowatych okazuje się niezwykle sprawnym pływakiem, który w wodzie szuka nie tylko ochłody, ale także ofiar. W wodzie świetnie czuje się też kot płowy, jednak gatunkiem, który najlepiej przystosował się do częściowego życia w tym środowisku jest kotek cętkowany (Prionailurus viverrinus), znany także jako taraj. Mieszkaniec Azji Rozproszone populacje kotka cętkowanego występują na obszarach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Zasięg geograficzny tego gatunku obejmuje rejony półwyspowe Indii, a także Nepal, Sri Lankę, Pakistan, Tajlandię, Jawę, Sumatrę i Malezję. W wodzie czuje się znakomicie Taraj jest całkowicie zależny od mokradeł. Siedliska tego zwierzęcia obejmują bagna, namorzyny, rozległe równiny zalewowe, estuaria oraz ekosystemy rzeczne. Co ciekawe, kot ten wykazuje zdolność do przetrwania w środowiskach silnie zmienionych przez człowieka. Warunkiem jest występowanie zbiorników wodnych. Nie taki mały, jak mogłoby się wydawać Słowo „kotek” w polskiej nazwie gatunkowej sugeruje, że taraj należy do najmniejszych przedstawicieli swojej rodziny. Rzeczywiście, daleko mu do tygrysów i innych dużych kotowatych, ale nie należy robić z niego „mikrusa” pokroju kota czarnołapego. Przeciętny przedstawiciel tego gatunku jest dwukrotnie większy od kota domowego. Kotek cętkowany cechuje się silną i muskularną budową. Osiąga od 57 do 115 cm długości ciała bez ogona. Z kolei długość ogona zamyka się przedziale od 24 do 40 cm. Masa ciała dorosłego osobnika wynosi od 5 do 16 kg. Samce są wyraźnie większe i cięższe od samic. Lepiej niż na drzewach czuje się w wodzie Można powiedzieć, że kotek cętkowany w swoim środowisku …

Kotek-cetkowany-6bd1a0f.jpg
width: 2000
height: 1500

To jeden z najbardziej toksycznych kręgowców. W Japonii jest uznawany za przysmak
type: item
date: 2025-11-02T13:32:20.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: dzikie zwierzęta
subject: japonia
subject: ryby
description: Ryba fugu należy do najniezwyklejszych mieszkańców morskiej toni. Nie jest specjalnie okazała i nie ma ostrych jak brzytwa zębów, a mimo to stanowi śmiertelne zagrożenie dla polujących na nią drapieżników. Zresztą nie tylko dla nich. Jest niebezpieczna także dla człowieka, tym bardziej, że w Japonii uznaje się ją za kulinarny przysmak. Gdzie występuje ryba fugu? Jakimi mechanizmami obronnymi dysponuje? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Ryba fugu żyje w azjatyckich wodach Pacyfiku Ryba jak wiele innych? To tylko pozory Biada myśliwemu, który spróbuje zapolować na rybę fugu Obiad, który może okazać się tym ostatnim Rodzaj Takifugu obejmuje 26 gatunków z rodziny rozdymkowatych, której koronnym przedstawicielem jest rozdymka tygrysia (Takifugu rubripes). W Japonii ryba ta jest uznawana za jeden z najbardziej luksusowych przysmaków. Wynika to z faktu, że jej spożycie nie wiąże się jedynie z wyjątkowymi doznaniami smakowymi, ale także z niemałym dreszczykiem emocji. Mówimy tu bowiem o jednym z najbardziej toksycznych zwierząt świata. O tym, jak bardzo niebezpieczny może być obiad składający się z rozdymki tygrysiej, niech świadczy fakt, że w Unii Europejskiej obowiązuje ścisły zakaz serwowania tego specjału. Ryba fugu żyje w azjatyckich wodach Pacyfiku Zasięg występowania rozdymki tygrysiej koncentruje się w północno-zachodnim Pacyfiku. Jej główne siedliska obejmują zachodnią część Morza Japońskiego, Morze Żółte oraz Morze Wschodniochińskie. Północna granica zasięgu fugu sięga japońskiej wyspy Hokkaido, a jej obecność jest udokumentowana również w wodach Rosji oraz Korei. Takifugu rubripes jest azjatyckim gatunkiem subtropikalnym, zamieszkującym wody morskie i słonawe. To ryba demersalna, czyli żyjąca przy dnie. Najczęściej występuje na głębokościach sięgających 100 metrów. Osobniki młode zazwyczaj bytują w słonawych estuariach, oddalając się od wybrzeża w miarę dorastania. Ryba jak wiele innych? To tylko pozory Masywne ciało ryby fugu ma wrzecionowaty kształt. Osiąga do 80 cm długości, przy czym należy podkreślić, że większość przedstawicieli tego gatunku dorasta do około 40 cm. Skórę pokrywają kolce, najliczniej nagromadzone na brzuchu. Ubarwienie jest zmienne, od metalicznie zielonego do niebieskiego. Charakterystyczną cechą ryby fugu jest czarna plama obrzeżona białą linią na boku, tuż za płetwą piersiową i powyżej niej. Skoro o tym mowa, wypada wspomnieć, że tak jak większość rozdymkow…

fugu-d4b741f.jpg
width: 2000
height: 1397

Jesiotr to dinozaur wśród ryb. Wspaniały kolos powoli wraca do wód Bałtyku
type: item
date: 2025-11-02T07:27:15.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: morze bałtyckie
subject: ryby
subject: ryby jesiotrowate
description: Jesiotr pływał w wodach Ziemi na długo przed pojawieniem się dinozaurów. W niemal niezmienionej formie przetrwał kolejne epoki geologiczne, zmiany klimatyczne i dryf kontynentalny. Jeszcze 100 lat temu Wisła i Odra stanowiły główne europejskie ostoje tego gatunku. Dopiero XX wiek przyniósł niemal całkowitą zagładę bałtyckiej populacji tej majestatycznej ryby. Teraz jesiotr powoli powraca, ale jego status wciąż nie jest pewny. Co warto wiedzieć na temat tego gatunku? Na to pytanie odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Pokaźna rodzina Duża ryba z niezwykłymi cechami Wędrówki jesiotra Niezwykły sposób żerowania jesiotra Ciche wyginięcie jesiotra Ryby jesiotrokształtne pojawiły się na Ziemi około 300 milionów lat temu. Bezpośredni przodek gatunków, które znamy dziś, wyewoluował natomiast we wczesnej jurze, około 200 milionów lat temu. Od tamtego czasu te niezwykłe ryby niemal się nie zmieniły. Jesiotry do dziś zachowały wiele cech swoich praprzodków, które są świadectwem ich starego rodowodu. Pokaźna rodzina Na rodzaj Acipenser składa się 19 żyjących gatunków, w obrębie których wyszczególnia się 5 podgatunków. Wszystkie występują w wodach półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Acipenser sturio, czyli jesiotr właściwy, zwany też zachodnim. Z naszej perspektywy znacznie bardziej interesujący jest jednak jesiotr ostronosy, a konkretnie – jego bałtycki krewniak. Duża ryba z niezwykłymi cechami Ryba ta jest uznawana za podgatunek jesiotra ostronosego (Acipenser oxyrinchus). W praktyce jesiotr bałtycki nie jest niczym innym niż wschodnią populacją gatunku, który do dziś licznie występuje u atlantyckich wybrzeży Ameryki Północnej. Morfologia jesiotra jest jednoznacznym świadectwem jego prastarego pochodzenia. Wydłużone, wrzecionowate ciało ryby jest pięcioboczne w przekroju poprzecznym. Głowę wieńczy charakterystyczny, spłaszczony i wydłużony pysk, który kształtem przypomina szpadel. Co ciekawe, skóra jesiotra jest pozbawiona typowych łusek. Pokrywa ją pancerz złożony z pięciu rzędów tarczek kostnych. Jeden znajduje się na grzbiecie, dwa na bokach i dwa na brzuchu. W części grzbietowej, ryba ma kolor od ciemno oliwkowego po niemal czarny. Boki są jaśniejsze, srebrzyste z oliwkowym odcieniem, a część brzuszna niemal – biała. Płetwa ogonowa jest heterocerkalna, czyli niesymetryczna z charakterystycznie wydłużonym i wysokim górnym płatem, co jest kolejną cechą pierwotną. Otwór gębowy znajduje się w dolnym położeniu. Jest bezzębny i wysuwany, co ułatwia zasysanie pokarmu z dna.…

Jesiotr-f73ab25.jpg
width: 2000
height: 1333

Żubr poturbował turystkę w Teremiskach. Białowieski Park Narodowy apeluje
type: item
date: 2025-10-31T10:44:41.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: białowieski park narodowy
subject: dzikie zwierzęta
subject: puszcza białowieska
subject: żubr
description: O tym że żubry z Puszczy Białowieskiej to dzikie zwierzęta, dobitnie przekonała się jedna z turystek. Próba sfotografowania zwierzęcia ze zbyt bliska zakończyła się wezwaniem pogotowia ratunkowego. Do sprawy odnieśli się m.in. Białowieski Park Narodowy oraz przyrodnik i dziennikarz Adam Wajrak.
encoded: Do zdarzenia doszło w Teremiskach, 30 października 2025. Grupa turystów próbowała zrobić zdjęcie żubrowi. Samiec uznał że podeszli zbyt blisko i zaatakował jedną z osób. Poturbowana, trafiła do szpitala. Park Narodowy ostrzega przed zbliżaniem się do żubrów Białowieski Park Narodowy poinformował o zdarzeniu na swoim fanpageu’u na Facebooku, równocześnie apelując o ostrożność. Udostępnił też dwa zdjęcia – na jednym z nich widać osobę, która podeszła do żubra na zaledwie kilka metrów. Park zwraca uwagę, że to o wiele za blisko. Tłumaczy, że podejście zbyt blisko i przekroczenie „strefy komfortu” zwierzęcia może skutkować agresją. „Po raz kolejny apelujemy o rozsądne zachowanie przy spotkaniu z żubrem i przestrzeganie BEZPIECZNEGO DYSTANSU – MINIMUM 50M!” – apelują władze Parku. Dalej dają też do zrozumienia, że będą monitorować miejsca, w których celowo wykładane jest siano mające zwabić żubry w pobliże osad. Atak żubra – opinia przyrodnika Adama Wajraka O sprawie opowiedział też dziennikarz i przyrodnik Adam Wajrak, od lat mieszkający w Teremiskach. Według jego informacji, byk zaatakował turystkę, obserwującą żubry z grupą. Według Wajraka kobieta podeszła zbyt blisko i odcięła zwierzęciu drogę ucieczki na zamkniętej działce. Turystka przyjechała z zagranicy i według przyrodnika zachowała się „wyjątkowo nieodpowiedzialnie”, podchodząc do zwierzęcia o wiele za blisko. „Proszę, jeżeli przyjeżdżacie obserwować tu żubry, róbcie to z rozsądnej odległości. 100 metrów, jeżeli nie znacie ich i ich zachowań jest dobrą i bezpieczną odległością, dobrą też do robienia zdjęć. I odległością, w której to zwierzę będzie czuło się komfortowo. Do Białowieskiego Parku Narodowego apeluję o jakąś akcję informacyjną. Również w językach obcych. Jest tu kilka miejsc, gdzie można postawić tablicę informacyjną” – napisał Wajrak w mediach społecznościowych. W Teremiskach i innych wsiach sąsiadujących z Puszczą Białowieską obecność żubrów nie jest niczym nadzwyczajnym. Są stałym elementem życia …

zubr-teremiski-c49e07a.jpeg
width: 5184
height: 3888

Te zwierzęta prowadzą tajemniczy i skryty tryb życia – „Zapomnieliśmy o ich istnieniu”
type: item
date: 2025-10-20T12:40:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: mongolia
description: Mongolskie rosomaki przez lata wymykały się obserwatorom. Ich obecność na stepach udokumentowano dopiero niedawno, co rzuca nowe światło na ich zwyczaje.
encoded: Spis treści: Jak odkryto rosomaki w Mongolii? Dlaczego tak trudno je zaobserwować? Zagrożenia i ochrona Nieuchwytne, samotnicze i doskonale przystosowane do życia w ekstremalnych warunkach. Rosomaki z Mongolii przez dekady pozostawały poza zasięgiem naukowców i fotografów. Dopiero współczesne technologie pozwoliły zbliżyć się do ich świata. Jak odkryto rosomaki w Mongolii? Rosomaki, zwierzęta prowadzące skryty i samotniczy tryb życia, są niezwykle rzadko obserwowane przez ludzi. Choć zazwyczaj kojarzą się z północnymi lasami Kanady, Alaski czy Skandynawii, okazuje się, że zamieszkują także górzyste i zalesione obszary północnej oraz zachodniej Mongolii, m.in. w rejonie gór Ałtaj i Doliny Darhad. Przez wiele lat ich obecność w tym regionie była jedynie domniemana – brakowało jednoznacznych dowodów w postaci zdjęć, materiałów wideo czy potwierdzonych śladów DNA. Sytuacja zmieniła się na początku XXI wieku dzięki wysiłkom zespołów badawczych i lokalnych pasjonatów przyrody. Rozmieszczono fotopułapki w trudno dostępnych, wysokogórskich rejonach, prowadzono badania śladów na śniegu, pobierano próbki włosów i odchodów do analizy genetycznej, a także prowadzono wywiady z pasterzami i myśliwymi, którzy znali zwierzę z lokalnych przekazów. Przełomowym momentem było zarejestrowanie rosomaka przez fotopułapkę podczas nocnej aktywności na stepie – co stanowiło pierwsze niepodważalne potwierdzenie obecności gatunku na tym obszarze. To odkrycie zainicjowało długofalowe badania nad biologią, rozmieszczeniem i ochroną tego tajemniczego drapieżnika w mongolskich górach. Dlaczego tak trudno je zaobserwować? Rosomaki to zwierzęta wyjątkowo terytorialne, samotnicze i niezwykle skryte. Prowadzą nocny tryb życia, poruszają się po rozległych, trudno dostępnych obszarach górskich, unikając otwartych przestrzeni i kontaktu z człowiekiem. Ich naturalne środowisko – chłodne, wysokogórskie rejony, często pokryte śniegiem – sprawia, że prowadzenie badań terenowych wymaga ogromnego nakładu czasu…

rosomak-shutterstock2301912379-2d38cb9.jpg
width: 6000
height: 4000

Te gigantyczne małpy człekokształtne mierzyły nawet 3 metry wysokości. Co się z nimi stało?
type: item
date: 2025-10-19T10:58:09.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: małpy
subject: paleontologia
subject: ssaki
description: Wszystko, co wiemy o gigantopitekach, pochodzi się z analizy 1300 zębów, kilku fragmentów żuchwy i kości ramienia. Ale już to pozwoliło ustalić, że jeszcze 100 tysięcy lat temu po Ziemi chodziły małpy człekokształtne o wzroście przekraczającym trzy metry. Niektórzy sądzą, że to właśnie do nich odnoszą się legendy o Yeti i Wielkiej Stopie.
encoded: Spis treści: Między gorylem a orangutanem Jak wyglądał gigantopitek? Gigantopithecus blacki Mniejszy kuzyn giganta Czy gigantopitek to Wielka Stopa? Równo 90 lat temu spacerujący po Hong Kongu paleontolog i ekspert ds. ewolucji hominidów Gustav von Koenigswald odnalazł w jednej z tradycyjnych chińskich aptek niezwykle duży ząb trzonowy. Zęby takie były stosowane w tradycyjnej chińskiej medycynie i określane jako „kości smoka”. Jednak dobrze orientujący się w anatomii małp człekokształtnych von Koenigswald szybko zorientował się, że ząb musi należeć do wyjątkowo dużego gatunku małp. Tak na kartach historii ewolucji pojawiła się nazwa Gigantopithecus – dosłownie „wielka małpa”. Między gorylem a orangutanem Od czasu odkrycia von Koenigswalda z 1935 roku odnaleziono ponad 1300 kolejnych zębów, głównie na rynku medycyny tradycyjnej. Udało się odnaleźć także kilka żuchw, które pozwoliły naukowcom zrekonstruować część wyglądu zwierzęcia. Niestety, nie znaleziono dotąd innych elementów szkieletu poza fragmentem kości ramienia. Mimo to, badacze, bazując na odnalezionych kościach oraz skamieniałościach innych małp człekokształtnych, byli w stanie zrekonstruować gigantopiteka, a nawet określić, jaki styl życia mógł wieść. Brak kompletnych szkieletów sprawia, że rekonstrukcje mogą być obarczone błędami. Gigantopiteka często przedstawia się na wzór goryla – największej współczesnej małpy – choć, co istotne, budowa żuchwy gigantopiteków wydaje się bliższa orangutanom. Właśnie to spowodowało, że te olbrzymie wymarłe małpy zostały sklasyfikowane w podrodzinie Ponginae, razem z orangutanami (Pongo). Badanie z 2019 roku, które przeanalizowało DNA zęba skamieniałego sprzed 1,9 mln lat, potwierdziło, że Gigantopithecus i Pongo miały wspólnego przodka i że oba rodzaje oddzieliły się od siebie od 10 do 12 mln lat temu. Jak wyglądał gigantopitek? Najprawdopodobniej poruszał się na czterech kończynach w pozycji pochylonej (jak inne małpy człekokształtne), choć mógł czasami wstawać na dwie …

gigantopithecus-d5bdddb.jpg
width: 2813
height: 1875

Skrzydlaci rekordziści z Polski. Top 3 najdalej migrujących ptaków
type: item
date: 2025-10-19T08:45:20.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: migracje
subject: ptaki
description: Te ptaki z Polski każdego roku pokonują tysiące kilometrów, docierając aż do RPA. Dzięki badaniom naukowcy poznali dokładne trasy kilku rekordzistów. Warto przyjrzeć się ich niezwykłym wędrówkom!
encoded: Spis treści: Początki badania ptasich migracji Jaskółka dymówka – podniebny akrobata Bocian biały – lot przez dwa kontynenty Rybitwa rzeczna – skrzydła na tysiące kilometrów Coroczne zjawisko migracji ptaków do dziś intryguje ludzi i przyprawia o zawrót głowy. Wyobraź sobie ptaka, który znika z twojego podwórka i pojawia się później na innym kontynencie. Skąd wie, dokąd lecieć, bez mapy? Pokonuje setki, a nawet tysiące kilometrów, przemierzając morza, pustynie i góry. Ktoś kiedyś postanowił to sprawdzić, oznaczając ptaki drobnymi znakami. Oto historia trzech skrzydlatych rekordzistów z Polski! Początki badania ptasich migracji Wędrówki ptaków od wieków fascynowały ludzi. Raptowne znikanie i pojawianie się gatunków o określonej porze roku pobudzało wyobraźnię i skłaniało refleksji. W dawnych słowiańskich wierzeniach sądzono na przykład, że bociany odlatują daleko na południe, za morze, gdzie przemieniają się w ludzi. Istnieją też wzmianki o bocianie z Polski, który w czasie migracji został wypuszczony z informacją o kraju, a po kilku miesiącach powrócił z tabliczką i pozdrowieniami z Indii. Początki naukowego badania wędrówek ptaków sięgają końca XIX wieku. Duński nauczyciel przyrody Hans Christian Cornelius Mortensen jako pierwszy zastosował metodę znakowania ptaków. Najpierw zaobrączkował dwa szpaki obrączkami z blaszki cynkowej, a dziewięć lat później założył aż 165 aluminiowych obrączek. Rok 1899 uznaje się za narodziny nowoczesnego obrączkowania ptaków. Mortensen zdobywał informacje o swoich ptakach dzięki ludziom. Na obrączkach umieszczał adres i numer. Gdy ktoś znalazł takiego ptaka, mógł wysłać list lub zgłosić znalezisko w lokalnej gazecie. Wszystkie odpowiedzi skrupulatnie zapisywał w swoich notatkach. W ten sposób po raz pierwszy udało się naukowo śledzić ptasie migracje – co zrewolucjonizowało ornitologię na całym świecie. Z biegiem czasu tradycyjne obrączkowanie zostało uzupełnione telemetrią satelitarną i nadajnikami GPS, pozwalające dziś śledzić trasy …

Bocian-bialy-na-gniezdzie--symbol-polskiej-wsi-d1e2141.jpg
width: 3556
height: 2000