National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-12T07:17:00.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Galeria Borghese zachwyca przepychem, ale za kolekcją stoją intrygi i grabieże
items: Szokujący posąg stanął w centrum Londynu. Za instalację odpowiada słynny Banksy
items: „Vinci” w prawdziwym życiu. Ojciec i córka z Polski podrobili setki dzieł sztuki i sprzedali je za miliony w USA
items: Od renesansowego dworu po prywatne kolekcje: podróż słynnego obrazu
items: „Ostatnia wieczerza” jest jak studium reakcji na słowa o zdradzie. Dzieło uchwyciło ruchy duszy i emocje apostołów
items: Przez ponad sto lat kształtowały wyobrażenie o polskich królach. Czy Matejko wymyślił wizerunki władców
items: Zimowe Igrzyska Olimpijskie to święto nie tylko dla kibiców. Mediolan udostępnia ukryte dzieło Leonarda da Vinci
items: Luwr okradziony w biały dzień. Rabunków było dużo więcej – łupem złodziei padła nawet „Mona Lisa"
items: Panorama Racławicka to jedna z najbardziej wyjątkowych ekspozycji. Monumentalne dzieło zapiera dech
items: Diabeł zakochany w sztuce. Hermann Göring stworzył imperium skradzionych dzieł
items: Te kwiaty są najsłynniejszym dziełem w dorobku van Gogha. To mistrzowska gra światłem
items: Czy „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha to nocne niebo ujęte w ruchu? Tak sądzi polski astronom analizujący dzieło
items: Tajemnica obrazu „Dziewczyna z perłą”. Jaki jest jego związek ze starożytną Troją?
items: Zwiedzanie Madrytu: ukryte atrakcje, nietypowe dzielnice i najlepsze miejsca
items: „Ogród rozkoszy ziemskich”. Co ukrywa „poziomkowy obraz” Boscha?
items: Najstarsze figuratywne malowidła naskalne świata są jeszcze starsze. Nie pochodzą z Europy
items: Eye-tracking w badaniach średniowiecznych malowideł w Sudanie. Unikatowe badania polskiego archeologa
items: Zamek Kliczków odrodził się niczym feniks z popiołów. Dziś to prawdziwy klejnot
items: Jakim artystą był Vincent van Gogh? Ciekawostki o ekscentrycznym malarzu
items: Posąg Zeusa w Olimpii. Zaginiony cud świata, który zainspirował niezliczone imitacje
items: To jeden z trzech najstarszych wizerunków Kopernika. Nowe ustalenia ekspertów
items: Dzieła, które stworzyli znani malarze są dziś warte miliony. Do tego grona należą też Polacy
items: „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci skrywa pewną tajemnicę. Jak obraz trafił do naszego kraju?
items: Odkryto dwa mało znane portrety Rembrandta. Nie widziano ich od prawie 200 lat
items: Słynne rzeźby świata. Najstarsza figura powstała nawet 300 tysięcy lat temu

Galeria Borghese zachwyca przepychem, ale za kolekcją stoją intrygi i grabieże
type: item
date: 2026-07-04T09:26:09.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: rzym
subject: sztuka
subject: włochy
subject: zabytki
subject: zwiedzanie
description: Galeria Borghese, wspaniała barokowa willa w Rzymie, to nie tylko jedno z najświetniejszych muzeów we Włoszech, ale także jedno z najbardziej kontrowersyjnych. Jako repozytorium dzieł sztuki stanowi „teatr geniuszu”, na scenie którego rzeźba i malarstwo przenikają się z architekturą i naturą, tworząc kompletne doświadczenie estetyczne. Nie można jednak nie wspomnieć, że wiele z tamtejszych zbiorów zostało zagarniętych drogą jawnego naginania lub wręcz łamania prawa.
encoded: Spis treści: Historia i ewolucja willi Borghese Pinciana Kardynał i kolekcjoner, ale także uzurpator sztuki Dziedzictwo Borghese w Luwrze Arcydzieła rzeźby Sześć twarzy geniuszu i realizmu Dzieła renesansu Dawna rezydencja rodu Borghese jest miejscem absolutnie unikatowym, gdzie dzieła sztuki nie są tylko wyizolowanymi z kontekstu eksponatami. Tamtejsza ekspozycja tworzy spójną i przejmującą narrację, idealnie komponując się przy tym z architekturą. Mimo upływu czterech stuleci, willa kardynała Scipione nadal realizuje jego pierwotny cel – zachowuje, prowokuje i ukazuje potęgę ludzkiego geniuszu. Historia i ewolucja willi Borghese Pinciana Na początku XVII wieku kardynał Scipione Borghese, siostrzeniec papieża Pawła V, postanowił przekształcić rodową winnicę na wzgórzu Pincio w luksusową willę podmiejską. Budowa rozpoczęła się w 1607 roku, a jej głównym celem od samego początku było stworzenie przestrzeni godnej eksponowania rosnącej w zawrotnym tempie kolekcji antyków i dzieł współczesnych. Za wizję budynku odpowiedzialny był Flaminio Ponzio, który opracował projekt oparty na szkicach samego kardynała. Jako główny architekt tej ambitnej inwestycji, dążył do stworzenia struktury, która harmonijnie łączyłaby funkcję mieszkalną z galeryjną, wykorzystując obszerne sale i obfitość naturalnego światła. To właśnie ten czynnik miał kluczowe znaczenie dla optymalnej prezentacji rzeźb. Po śmierci Ponziego w 1613 roku, prace kontynuował jego asystent, Giovanni Vasanzio, który nadał fasadzie jej ostateczny bogato zdobiony kształt, integrując w jej strukturze liczne nisze, popiersia i płaskorzeźby. Przestrzeń dla duchowego odpoczynku Willa nie była pomyślana jako pałac miejski do stałego zamieszkania, a jako miejsce intelektualnej rekreacji. Każda z sal ekspozycyjnych została zaprojektowana jako odrębna scena, gdzie dekoracje sufitowe, inkrustacje podłogowe i obramowania okienne korespondują tematycznie z umieszczonymi w nich dziełami. Pod koniec XVIII wieku książę Marcantonio …

Galeria-Borghese-2e4918c.jpg
width: 1533
height: 1150

Szokujący posąg stanął w centrum Londynu. Za instalację odpowiada słynny Banksy
type: item
date: 2026-05-04T13:27:05.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Lifestyle
subject: Banksy
subject: dzieła sztuki
subject: londyn
subject: posąg
subject: rzeźba
subject: sztuka
description: W Londynie pojawiła się nowa praca słynnego Banksy’ego. Artysta tym razem zdecydował się zaprezentować przechodniom wzbudzający emocje posąg. Dla wielu rzeźba jest unaocznieniem chorego pożądania władzy.
encoded: Sztuka Banksy’ego od lat wzbudza emocje wśród ludzi na całym świecie. Artysta poprzez tzw. street art opisuje aktualne nastroje społeczne, często szydząc i drwiąc z establishmentu. Najnowsza praca enigmatycznego twórcy również może odnosić się do grup panujących we współczesnym świecie. Dodatkowe emocje budzi lokalizacja, w której Banksy zdecydował się umieścić najnowsze dzieło. Oślepiająca flaga Artysta tym razem zdecydował się skorzystać z nietypowej dla siebie formy sztuki ulicznej. Banksy to bowiem przede wszystkim słynne murale – tak jak „Dziewczynka z balonikiem” z 2002 roku, która stała się światowym fenomenem – a nie rzeźby i posągi. Mimo to nowo powstała praca jakością nie odbiega od swoich ściennych poprzedników. Pomnik przedstawia człowieka w garniturze, dumnie kroczącego i trzymającego maszt z flagą w dłoni. Nie byłoby w tym marszu nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że łopocząca na wietrze flaga zupełnie przesłania widok jegomościowi z posągu. Brak kontroli nad tym, co znajduje się przed idącym, doprowadza do sytuacji, w której postać ta została uchwycona na chwilę przed spadnięciem z wysokiego cokołu. Jak to zwykle bywa w przypadku instalacji Banksy’ego, interpretacji dzieła jest wiele. Większość z nich odnosi się do oślepiającego głodu władzy, który często przesłania rządzącym racjonalne spojrzenie na sytuację. Pragnienie rządzenia staje się tu siłą destrukcyjną, prowadzącą władców na skraj przepaści, z której nie ma już bezpiecznego powrotu. Motywy te są nam dobrze znane nie tylko ze współczesnej polityki – słynna powieść George’a Orwella „Folwark zwierzęcy” opisuje te same mechanizmy, które w najnowszej pracy uwypukla Banksy. Dostojne towarzystwo Dodatkowego znaczenia pracy dodaje również jej umiejscowienie. Najnowszy posąg pojawił się bowiem na Waterloo Place w samym sercu Londynu, w towarzystwie naprawdę dostojnego grona. W sąsiedztwie nowego dzieła znajdują się m.in. pomniki króla Edwarda VII, który panował w latach 1901–1910; Florence Nightingal…

GettyImages-2274258510-132632c.jpg
width: 5466
height: 3644

„Vinci” w prawdziwym życiu. Ojciec i córka z Polski podrobili setki dzieł sztuki i sprzedali je za miliony w USA
type: item
date: 2026-04-30T10:10:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Ludzie
subject: dzieła sztuki
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Filmowy scenariusz „Vinci” stał się rzeczywistością, choć tym razem to nie Kraków, a New Jersey stały się sceną jednego z najbardziej zuchwałych oszustw na współczesnym rynku sztuki. Mający polskie korzenie ojciec i córka sprzedawali fałszywe obrazy wielkich mistrzów (i nie tylko), których wykonanie zlecali w Polsce. Wyłudzili blisko 2 miliony dolarów.
encoded: Erwin Bankowski (50 l.) i jego córka Karolina (26 l.) przyznali się przed sądem federalnym do prowadzenia trwającego pięć lat procederu, w ramach którego wprowadzili do obrotu ponad 200 sfałszowanych dzieł światowej klasy artystów. Ich wielkim błędem było nie poprzestanie na malarzach, a sięgnięcie po dziedzictwo kulturowe rdzennych Amerykanów. Teraz grozi im 20 lat więzienia. Warhol „made in Poland” – fałszerstwo nad Wisłą Choć Bankowscy działali z terenu Stanów Zjednoczonych, to linia produkcyjna falsyfikatów znajdowała się w Polsce. To właśnie tam duet zlecał anonimowemu artyście tworzenie kopii dzieł takich ikon jak Andy Warhol, Banksy czy Pablo Picasso. Malarz, dysponujący nieprzeciętnym warsztatem, był w stanie imitować techniki i style, od pop-artowskich serigrafii po ekspresjonistyczne płótna. Jeden z podrabianych sitodruków Warhola, przedstawiający parę aktów w neonowych barwach z serii „Love” (1983), sprzedano za 5500 dolarów. Eksperci zauważają, że współczesna technologia druku oraz biegłość fałszerzy sprawiają, iż kopie stają się niemal nieodróżnialne od oryginałów dla niewprawnego oka. Wielcy manipulatorzy o polskich korzeniach Kluczem do sukcesu Bankowskich było nie tyle doskonałe fałszerstwo, ale proweniencja – tworzyli wiarygodną historię dzieła, charakteryzując się w tym zakresie niemal naukową precyzją. Brzmi to naprawdę jak scenariusz filmu. Korzystali ze wiekowych papierów, które wycinali ze starych książek, by drukować na nich fałszywe certyfikaty autentyczności. Te sprawiały wrażenie, jakby pochodziły sprzed dekad i tak datowali je specjaliści. Wykorzystywali też motyw „galeryjnej mgły” – swoje dzieła opisywali jako pochodzące z zamkniętych od lat galerii, upadłych korporacji lub niedostępnych kolekcji prywatnych, co utrudniało weryfikację ich pochodzenia. – Ludzie bez doświadczenia na rynku sztuki rzadko zadają właściwe pytania przed sfinalizowaniem transakcji – komentuje sprawę dla „New York Times” Gareth Fletcher, dyrektor ds. przestępstw pr…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-30T105458.922-1c96825.jpg
width: 2813
height: 1875

Od renesansowego dworu po prywatne kolekcje: podróż słynnego obrazu
type: item
date: 2026-04-27T05:53:03.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: dzieła sztuki
subject: leonardo da vinci
subject: malarstwo
subject: obrazy
description: Salvator Mundi, czyli Zbawiciel świata to dzieło, które od lat budzi ogromne zainteresowanie zarówno wśród historyków sztuki, kolekcjonerów, jak i szerokiej publiczności. Obraz ten przyciąga uwagę nie tylko dzięki kontrowersjom wokół autorstwa, lecz także z powodu burzliwych losów, skomplikowanej historii konserwacji i rekordowej ceny sprzedaży. To przykład, jak przedmiot może stać się punktem styku sztuki, nauki i rynku, pozostawiając wiele pytań bez jednoznacznej odpowiedzi.
encoded: Spis treści: Autorstwo Salvator Mundi – Leonardo da Vinci czy pracownia mistrza? Historia obrazu – od renesansowego dworu przez zapomnienie do ponownego odkrycia Gdzie dziś znajduje się Salvator Mundi? Dlaczego Salvator Mundi wciąż budzi zainteresowanie? Obraz Salvator Mundi przedstawia Chrystusa frontalnie, w półpostaci. Prawą ręką wykonuje gest błogosławieństwa, a w lewej trzyma przezroczystą kulę, symbol władzy nad światem i kosmosem. Motyw ten jest znany w sztuce europejskiej od późnego średniowiecza i ma swoje korzenie w tradycji bizantyjskiej. Szczególną uwagę odbiorcy zwraca oszczędna kompozycja i skupienie na twarzy oraz dłoniach. Subtelne przejścia tonalne oraz sposób modelowania światła i cienia sugerują zastosowanie techniki sfumato, typowej dla dzieł Leonarda da Vinci. Obraz wyróżnia się powściągliwością i wyciszeniem – jego siła tkwi w bezpośrednim kontakcie postaci z widzem, a nie w dekoracyjności. Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów jest kula trzymana przez Chrystusa. Nie powoduje zniekształceń, co biorąc pod uwagę zainteresowania Leonarda optyką, wydaje się świadomym wyborem artysty. Interpretacje wahają się między symbolicznym znaczeniem a próbą nadania przedstawieniu wymiaru niemal nadprzyrodzonego. Autorstwo Salvator Mundi – Leonardo da Vinci czy pracownia mistrza? Pytanie o autora obrazu pozostaje jednym z kluczowych zagadnień badawczych. Część ekspertów uważa, że obraz jest bezsprzecznie dziełem mistrza, wskazując na charakterystyczne cechy jego stylu – miękkie przejścia tonalne, sposób opracowania dłoni i zmiany kompozycyjne w trakcie pracy. Analiza materiałów i technik wykazuje zgodność z innymi dziełami Leonarda, a niektóre powiązania z rysunkami przygotowawczymi dodatkowo wspierają tę hipotezę. Z drugiej strony pojawiają się wątpliwości. Wskazywany przez niektórych badaczy nierówny poziom wykonania może sugerować udział uczniów. Także zakres współczesnych ingerencji konserwatorskich budzi pytania części ekspertów o pierwotną jakość …

SalvatorMundi-f63a17a.jpg
width: 1800
height: 1200

„Ostatnia wieczerza” jest jak studium reakcji na słowa o zdradzie. Dzieło uchwyciło ruchy duszy i emocje apostołów
type: item
date: 2026-04-18T12:30:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: dzieła sztuki
subject: leonardo da vinci
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: „Ostatnia wieczerza” to coś więcej niż tylko malowidło i biblijna ilustracja. Dzieło, będące absolutnym szczytem renesansowego geniuszu, stanowi monumentalny zapis psychologicznego wstrząsu i matematycznej precyzji. Przy tym jest też jednym z najkruchszych artefaktów w historii ludzkości. Co istotne, powolna „śmierć” wspaniałego obrazu rozpoczęła się tuż po jego ukończeniu.
encoded: Spis treści: Ambicje Ludwika Sforzy Geniusz przy pracy Sekunda po wybuchu emocji Perspektywa i geometria Problemy z techniką Wielka renowacja Nie ulega wątpliwości, że pracując nad „Ostatnią wieczerzą”, Leonardo da Vinci stworzył obraz, który obok „Mona Lisy” stał się najbardziej rozpoznawalnym dziełem sztuki na świecie. Jego wpływ na kulturę, od renesansowych traktatów po współczesne kino i literaturę popularną, jest niemożliwy do przecenienia i mimo że od nakreślenia ostatniej kreski minęło już ponad 500 lat, do dziś sprawia niesamowite wrażenie. Emocje zapisane w gestach Piotra, strach w oczach Judasza i spokój na twarzy Jezusa – to wszystko porusza nawet osoby niewrażliwe na sztukę, mimo że dziś możemy podziwiać zaledwie fragment oryginalnej pracy mistrza. Ambicje Ludwika Sforzy Powstanie „Ostatniej Wieczerzy” było ściśle związane z politycznymi i osobistymi ambicjami Ludwika Sforzy. Książę Mediolanu, będący nie tylko wielkim mecenasem sztuki, ale także pragmatycznym władcą, chciał przekształcić kościół Santa Maria delle Grazie w mauzoleum swojego rodu. Zamówienie malowidła do klasztornej jadalni miało stanowić element szerszego programu gloryfikacji dynastii i manifestować nie tylko jej potęgę, ale także pobożność. W 1497 roku, po śmierci żony Ludwika, Beatrice d’Este, plany te uległy jednak zmianie, a prace nad kompleksem nabrały charakteru niemal pokutnego. Leonardo da Vinci, który przebywał na dworze mediolańskim od około 1482 roku, pierwotnie zajmował się projektami inżynieryjnymi i dekoracjami dworskimi. Sam pomysł przedstawienia Wieczerzy Pańskiej zaczął kiełkować w jego głowie prawdopodobnie już podczas prac nad „Pokłonem trzech króli”. Kiedy nadszedł czas realizacji, mistrz podszedł do zadania w sposób całkowicie odbiegający od standardów epoki. Nie interesowało go jedynie statyczne przedstawienie sakramentu, a uchwycenie „ruchów duszy” – reakcji człowieka na prawdę, która zmienia wszystko. Geniusz przy pracy Sposób pracy Leonarda nad tym imponującym dz…

ostatnia-wieczerza-6082c41.jpg
width: 1778
height: 1200

Przez ponad sto lat kształtowały wyobrażenie o polskich królach. Czy Matejko wymyślił wizerunki władców
type: item
date: 2026-03-17T14:32:58.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: dzieła sztuki
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Poczet królów polskich Matejki to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł w historii polskiej sztuki, ale czy rzeczywiście pokazuje prawdziwe twarze władców? Prof. Bożena Czwojdrak wyjaśnia, na ile te wizerunki są zgodne z historią.
encoded: Spis treści: Nie było fotografii – były źródła pośrednie Co mówi współczesna nauka? Czy Matejko był świadkiem otwarć królewskich grobowców? Dziś wiemy więcej, jak wyglądali Jagiellonowie Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach „Poczet królów i książąt polskich” to seria rysunków stworzona przez Jana Matejkę w latach 1890–1892. Cykl ten przedstawia 44 polskich władców – królów i książąt – a także cztery postacie kobiece: księżne i królowe. Posłuchaj nowego odcinka wideopodcastu National Geographic Polska. Rozmówczynią Łukasza Załuskiego jest prof. Bożena Czwojdrak, historyczka i mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego. Nie było fotografii – były źródła pośrednie Matejko pracował w XIX wieku, przedstawiając postaci sięgające nawet wczesnego średniowiecza. Oczywiście nie dysponował żadnymi realistycznymi portretami większości władców. Dlatego opierał się na różnych typach źródeł: miniatury i iluminacje rękopisów – np. kroniki średniowieczne, gdzie pojawiały się schematyczne przedstawienia władców, monety i pieczęcie – szczególnie cenne, bo często powstawały za życia danego władcy, nagrobki i rzeźby – np. sarkofagi królewskie na Wawelu, wcześniejsze portrety (jeśli istniały) – zwłaszcza dla władców od XVI wieku wzwyż. W przypadku postaci takich jak Bolesław Chrobry czy Mieszko I, materiał ikonograficzny był bardzo skromny lub wręcz symboliczny. Matejko musiał więc uzupełniać luki własną wizją. Co mówi współczesna nauka? Współcześni historycy i archeolodzy są zgodni, że Jan Matejko z dużą starannością oddawał realia poszczególnych epok, szczególnie w zakresie ubioru oraz insygniów władzy – oczywiście w granicach wiedzy dostępnej w XIX wieku. Jednocześnie podkreśla się, że wygląd twarzy wielu przedstawionych władców ma charakter w dużej mierze hipotetyczny, zwłaszcza w przypadku postaci z najwcześniejszych okresów historycznych, dla których brak wiarygodnych źródeł ikonograficznych. Mimo tych ograniczeń dzieła Matejki mają ogromne znaczenie edukacyjne i kulturowe – to one w d…

Jadwiga-Andegawenska-b04eb38.jpg
width: 2813
height: 1875

Zimowe Igrzyska Olimpijskie to święto nie tylko dla kibiców. Mediolan udostępnia ukryte dzieło Leonarda da Vinci
type: item
date: 2026-01-30T11:44:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: igrzyska olimpijskie
subject: leonardo da vinci
subject: mediolan
subject: włochy
description: Mediolan przygotował na czas zimowych Igrzysk coś wyjątkowego. Nie udostępniany zwiedzającym od wielu lat fresk autorstwa Leonarda da Vinci, będzie można zobaczyć aż przez 7 tygodni. Zwiedzający będą mieli unikatową szansę podziwiania malowidła dostępnego wyłącznie konserwatorom.
encoded: Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich Mediolan–Cortina 2026, wyjątkowe dzieło Leonarda da Vinci zostanie na krótko udostępnione publiczności. Przez pięć tygodni, od 7 lutego do 14 marca, zwiedzający będą mogli zobaczyć rzadko dostępny mural autorstwa Leonarda, w komnacie zwanej „Salla delle Asse” w Castello Sforzesco (Zamku Sforzów) w Mediolanie. To miejsce na codzień pozostaje zamknięte z powodu trwających od wielu lat prac konserwatorskich. Fresk Leonarda ukryty na zamku w Mediolanie Monumentalne malowidło z końca XV wieku pokrywa sufit i ściany sali, niegdyś reprezentacyjnego pomieszczenia książęcej rezydencji, a dziś części muzealnego kompleksu. Włoska nazwa „Salla delle Asse” ozancza dosłownie „salę desek” i odnosi się do dawnego wystroju pomieszczenia, które było wyłożone drewnianymi panelami. Leonardo da Vinci rozpoczął pracę nad muralem w 1498 roku. Przedstawia on splątane pnie, gałęzie, korzenie i skały, tworzące iluzję naturalności na sklepieniu. Projekt nigdy nie został ukończony – już rok później Mediolan został zajęty przez wojska francuskie, a artysta musiał uciekać z miasta. Przez kolejne stulecia malowidło popadło w zapomnienie, przykryte warstwami tynku. Dzieło odkryto ponownie dopiero na przełomie XIX i XX wieku, gdy historycy i archeolodzy zaczęli usuwać tynk. Wczesne prace konserwatorskie polegały na uzupełnianiu wyblakłych fragmentów, co z czasem wzbudziło kontrowersje. Niektórzy badacze uznali, że przez przemalowania mural przestał być w pełni autentycznym dziełem Leonarda i stał się raczej jego późniejszą interpretacją. Dzieło Leonarda będzie można zobaczyć z rusztowań konserwatorskich W ramach specjalnych, zorganizowanych wizyt goście wejdą na około sześciometrowe rusztowania i będą mogli oglądać dzieło z bardzo bliskiej odległości – kilku centymetrów. Każda wizyta potrwa 30 minut, a uczestnicy będą musieli nosić kaski ochronne. Zwiedzający będą mogli też podglądać pracę konserwatorów. Odnawianie fresku odbywa się z użyciem specjalnego, japoń…

leonardo-igrzyska-mediolan-6e65dbf.jpg
width: 1463
height: 975

Luwr okradziony w biały dzień. Rabunków było dużo więcej – łupem złodziei padła nawet „Mona Lisa"
type: item
date: 2025-10-20T09:25:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: kradzież
subject: luwr
description: Luwr okradano już wiele razy, od samego początku jego istnienia. Złodzieje już od ponad stu lat wynoszą z najsłynniejszego muzeum świata bezcenne dzieła sztuki – często w biały dzień. Oto najważniejsze z nich.
encoded: Cztery minuty wystarczyły zuchwałym złodziejom, by dokonać jednego z najbardziej śmiałych przestępstw w historii sztuki. Rankiem 19 października 2025 roku ukradli bezcenne klejnoty z Luwru w Paryżu. Do napadu doszło w biały dzień, gdy słynne muzeum było otwarte dla publiczności. Celem złodziei była biżuteria, m.in. szmaragdowy naszyjnik i kolczyki, które Napoleon Bonaparte podarował swojej drugiej żonie, Marii Ludwice. Trwają gorące dyskusje, jak złodziejom udało się wymknąć ochronie jednego z najważniejszych muzeów świata. Ale to wcale nie pierwszy raz, gdy okradziono Luwr. Rewolucyjne początki Luwru i jego zbiorów Paryskie muzeum ma długą historię szokujących włamań i niewyjaśnionych kradzieży, mimo że zostało stworzone właśnie po to, by chronić narodowe dziedzictwo kulturowe po krwawej rewolucji. Choć historia budynku Luwru sięga XIII wieku, muzeum powstawało podczas Rewolucji Francuskiej, w czasie gorączki na punkcie egalitaryzmu. W 1792 roku buntownicy najechali królewskie rezydencje Ludwika XVI i Marii Antoniny i ogłosili powstanie republiki. Nagle cała królewska kolekcja sztuki stała się własnością nowego państwa i była zagrożona przez szabrowników pragnących zagarnąć lub zniszczyć wszelkie ślady francuskiej monarchii. Muzeum w Luwrze miało zabezpieczyć majątek państwowy w rewolucyjnym chaosie, a przy tym prezentować najcenniejsze skarby nowej, demokratycznej Francji. Jednak jego bogate zbiory od początku stanowiły pokusę dla złodziei dzieł sztuki. Z biegiem lat muzeum dorobiło się długiej listy problemów z bezpieczeństwem oraz kradzieży. Oto historia niektórych z najbardziej zuchwałych przestępstw w ostatnim stuleciu. Niemal wszystkie miały miejsce w biały dzień. Kradzież „Mony Lisy” w 1911 roku Szokująca kradzież „Mony Lisy” (wówczas mało znanego dzieła Leonarda da Vinci) wydarzyła się rankiem 11 sierpnia 1911 r. Był to dzień powszedni, a Vincenzo Peruggia, włoski imigrant, który przez krótki czas pracował w muzeum przy oprawianiu obrazów i wykonywaniu gabl…

GettyImages-80912841-f15bedd.jpg
width: 3660
height: 2607

Panorama Racławicka to jedna z najbardziej wyjątkowych ekspozycji. Monumentalne dzieło zapiera dech
type: item
date: 2025-08-15T09:28:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
subject: wrocław
description: Panorama Racławicka to jedna z największych atrakcji Wrocławia. Żadna wycieczka po stolicy Dolnego Śląska nie może odbyć się bez wizyty w miejscu, gdzie eksponowane jest jedno z najsłynniejszych polskich dzieł sztuki. Malarski fenomen urzeka nie tylko ogromnymi rozmiarami, ale także niesamowitą dbałością o detale, które przenoszą oglądającego w sam środek historycznej bitwy. Poniżej przybliżamy historię Panoramy Racławickiej.
encoded: Spis treści: Dzieło wielu autorów Obraz, który krzewił ducha niepodległości Niezwykła ekspozycja Odzyskane dzieło trafiło do Wrocławia Panorama Racławicka, czyli nowy dom dla wybitnego dzieła Każda epoka początkuje inną modę w sztuce. Pod koniec XIX wieku uznaniem i podziwem cieszyły się przede wszystkim malarskie panoramy, uwieczniające ważne i podniosłe wydarzenia historyczne. Można wymienić wiele wspaniałych dzieł z tego okresu, ale żadne nie zapisało się w powszechnej świadomości tak mocno, jak słynna „Bitwa pod Racławicami”. Dzieło wielu autorów Inicjatorami powstania wybitnego dzieła byli lwowscy radni, którzy w 1893 roku, z okazji 100-lecia insurekcji kościuszkowskiej, zamówili je u Jana Styki, artysty doświadczonego w tworzeniu monumentalnych form malarskich. Obraz miał być główną atrakcją inauguracji Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie, która miała odbyć się rok później. Styka, któremu powierzono kierownictwo nad projektem, miał pełną swobodę w doborze współpracowników. Jego prawą ręką został Wojciech Kossak, znakomity batalista. Do współpracy zaprosił także Ludwika Bollera, Tadeusza Popiela, Zygmunta Rozwadowskiego, Teodora Aksentowicza, Włodzimierza Tetmajera, Wincentego Wodzikowskiego i Michała Sozańskiego. Prace nad olbrzymim dziełem panoramicznym rozpoczęły się w sierpniu 1893 roku. Artyści podjęli skrupulatne przygotowania. Na miejscu bitwy dokładnie przeanalizowali topografię terenu, rozmieszczenie wojsk i przebieg walk. Mieli zapewnione wsparcie uznanych historyków, m.in. Tadeusza Korzona i Konstantego Górskiego. Podział ról kluczem do sukcesu Każdy artysta, który uczestniczył w racławickim projekcie, odpowiadał za inny aspekt panoramy. Jan Styka był autorem ogólnego zamysłu i nadzorował wykonanie malowidła, ale nie tylko. Spod jego pędzla wyszły kluczowe postaci obrazu, m.in. Tadeusz Kościuszko i chłopski przywódca Bartosz Głowacki. Kossak, jako ekspert od wizerunków koni, namalował m.in. wierzchowca Kościuszki. Był także autorem sztabu podążają…

panorama-raclawicka-2-7e90813.jpg
width: 1000
height: 667

Diabeł zakochany w sztuce. Hermann Göring stworzył imperium skradzionych dzieł
type: item
date: 2025-08-13T08:50:29.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Historia zna wielu kolekcjonerów sztuki, lecz niewielu wzbudzało tak skrajne emocje. Hermann Göring, jeden z najbardziej znienawidzonych ludzi XX wieku, latami gromadził dzieła warte fortunę. Jego plan stworzenia w Carinhall imponującego muzeum runął w 1943 roku.
encoded: W tym artykule: Hitlerowcy planowali przejąć największe skarby europejskiej kultury Hermann Göring – wielki kolekcjoner Ucieczka z luksusowego muzeum Dalsze losy kolekcji Walka o przetrwanie Dzieła sztuki rabowano również w Polsce Kolekcjonerska pasja Hermanna Göringa rozwinęła się niedługo po zakończeniu I wojny światowej. Już wtedy późniejszy dowódca niemieckiego lotnictwa wojskowego zaczął zbierać pojedyncze obrazy i rzeźby, które stały się podwalinami jego kolekcji. Hitlerowcy planowali przejąć największe skarby europejskiej kultury W 1933 roku, po objęciu przez Hitlera stanowiska kanclerza, wspólnie opracowali plan, zgodnie z którym największe skarby europejskiej kultury miały znaleźć się w III Rzeszy. Aby rabunek bezcennych kolekcji przebiegał sprawniej, powołano Devisenschutzkommando, specjalną jednostkę odpowiedzialną za poszukiwanie na podbitych terenach bezcennych gobelinów, rzeźb, obrazów i innych obiektów. Równolegle z Devisenschutzkommando działało Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (ERR). Organizacja, którą kierował nazistowski ideolog Alfred Rosenberg, okradała z bezcennych woluminów wschodnie i zachodnie archiwa i biblioteki. W ten sposób ponad 2 miliony książek, wcześniej ocenionych pod kątem ideologicznym przez nazistowskich ekspertów, trafiło do Raciborza. To oni decydowali o dalszych losach spuścizny po „wrogach Rzeszy”. Göring miał więc łatwy dostęp do tych wszystkich skarbów, a jako ulubieniec Hitlera regularnie otrzymywał „prezenty”, w rzeczywistości będące łapówkami. Część zdobytych w ten sposób obrazów należących do „zdegradowanej sztuki” (niepasującej ideologicznie), m.in. dzieła Mattise'a czy Picassa, wymieniał na prace Tycjana i Rubensa. W trakcie przesłuchań twierdził, że nabywał je za pieniądze, jednak dalsze śledztwo wykazało, że marszałek kłamał. W 1939 roku liczącą blisko 200 arcydzieł kolekcję Göring ulokował w swojej rezydencji Carinhall. Na ścianach obok poroży dzikich zwierząt znajdowały się kompozycje Vermeera, Rembrandta, Lucas…

Hermann-Goring--be5b1ac.png
width: 1080
height: 720

Te kwiaty są najsłynniejszym dziełem w dorobku van Gogha. To mistrzowska gra światłem
type: item
date: 2025-06-15T06:31:22.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: dzieła sztuki
subject: kwiaty
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Słoneczniki van Gogha należą do najbardziej rozpoznawalnych dzieł holenderskiego postimpresjonisty i światowego malarstwa. Wiele osób kojarzy artystyczny dorobek mistrza pędzla właśnie z ułożonymi w glinianym wazonie kwiatami. Nie każdy jednak wie, że pod tym tytułem kryje się nie jeden, a cała seria obrazów. Jak Vincent van Gogh uczynił słoneczniki najsłynniejszymi kwiatami świata? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Słoneczniki zapewniły van Goghowi nieśmiertelność Słoneczniki van Gogha powstały w dwóch miastach Słoneczniki van Gogha, czyli dzieła wybitne Chętnych do podziwiania arcydzieła nie brakuje Krytycy sztuki nie mają wątpliwości, że cykl „Słoneczniki” stanowi jednoznaczny dowód kunsztu van Gogha, przejawiającego się mistrzostwem w operowaniu światłem i ograniczoną paletą ciepłych barw. Malując serię obrazów przedstawiających nieożywioną naturę, holenderski mistrz pędzla osiągnął spektakularne efekty. Kwiaty w jego interpretacji wydają się żywe, niemal można poczuć ich zapach. Nic dziwnego, że Jan Hulsker, badacz twórczości van Gogha, określił tę serię jako tą, która „być może bardziej niż jakiekolwiek inne jego obrazy, uczyniła go sławnym na całym świecie”. Słoneczniki zapewniły van Goghowi nieśmiertelność Są obrazy, które zna każdy, nawet osoby, które na co dzień nie obcują ze sztuką. „Mona Lisa” Leonarda da Vinci, „Guernica” Pabla Picassa czy „Krzyk” Edwarda Mucha – prawdopodobnie większość kojarzy każde z tych dzieł, tak samo jak większość myśli o van Goghu, gdy mowa o „Słonecznikach”. Dziś każdy może kupić reprodukcję słynnej martwej natury. Motyw słoneczników pojawia się na kubkach i koszulkach i chyba nikt nie ma wątpliwości że żółte kwiaty w glinianym wazonie, ustawionym na tle neutralnej ściany, wyszły spod pędzla holenderskiego mistrza. Ale gdyby przeciętnego obserwatora zapytać o inne obrazy van Gogha? Niektórzy wskażą na autoportret, namalowany po drastycznym zabiegu odcięcia ucha, który sam na sobie wykonał. Najprawdopodobniej niektórzy wymienią też „Gwiaździstą noc”. A przecież artystyczny dorobek sławnego postimpresjonisty obejmuje około 2000 (słownie: dwa tysiące) dzieł, obrazów, szkiców i rysunków! A jednak Vincent van Gogh jest kojarzony przede wszystkim z cyklem „Słoneczniki”. Arcydzieła z tej serii, podobnie jak inne płótna spod pędzla van Gogha, zdobyły uznanie dopiero po śmierci artysty. Co Vincent van Gogh widział w słonecznikach? Dlac…

VincentvanGoghsloneczniki-0-304b37e.png
width: 900
height: 600

Czy „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha to nocne niebo ujęte w ruchu? Tak sądzi polski astronom analizujący dzieło
type: item
date: 2025-03-29T07:26:18.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: dzieła sztuki
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Namalowana w trakcie pobytu w azylu dla psychicznie chorych „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej analizowanych dzieł sztuki w historii. Zdaniem profesora Łukasza Wyrzykowskiego z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego i Narodowego Centrum Badań Jądrowych, na obrazie można bez problemu rozpoznać ciała niebieskie. Jednak ich widok ujęty jest w czasie.
encoded: Spis treści: Krajobraz zza okna Baczny obserwator nieba Nowoczesne narzędzie w służbie XIX-wiecznej sztuki Kosmiczna improwizacja Sierpowaty Księżyc Saint-Rémy-de-Provence jest uroczym miasteczkiem w południowej Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. To właśnie tam, w dawnym klasztorze zmienionym na zakład psychiatryczny, leczył się w latach 1889–1890 Vincent van Gogh. Tam też powstało wiele jego obrazów z monumentalną w odbiorze, choć niewielką w formacie „Gwiaździstą nocą” na czele. – W tym obrazie jest coś magicznego, coś, co powoduje, że trudno oderwać od niego wzrok. A że mój zawód wiąże się z wpatrywaniem się w nocne niebo, dlatego zaczęło mnie zastanawiać, jakie niebo widział Vincent van Gogh, by móc namalować taki obraz. Postanowiłem przeanalizować obraz pod kątem astronomicznym. Nie byłem w tym pierwszy, takie badania prowadzono już wielokrotnie, ale dostępność nowoczesnych narzędzi astronomicznych pozwoliła spojrzeć na obraz w nowy sposób – mówi prof. Łukasz Wyrzykowski. W tym celu badacz przyjrzał się niebu z okresu od początku czerwca, kiedy malarz prawdopodobnie zaczął tworzyć pierwsze studia do obrazu, do 18 czerwca, gdy, według listu do brata, dzieło zostało już ukończone. Sprawdził również, co i pod jakim kątem widział van Gogh z okratowanego okna swojego pokoju. Krajobraz zza okna W trakcie pobytu w zakładzie Vincent van Gogh malował bardzo dużo, ale – ze względu na toksyczność farb, a tym samym możliwość otrucia się nimi – nie mógł malować sam w swoim pokoju. W pokoju mógł za to wykonywać szkice zaostrzonym patykiem do kaligrafii lub węglem. Szkice te służyły później za wzór do obrazów malowanych w pracowni, na którą pracownicy azylu przeznaczyli jeden z pokoi na parterze budynku. Dlatego cykl obrazów oddających widoki z okna pokoju był malowany częściowo ze szkiców, a częściowo z pamięci. Na wszystkich obrazach z tamtego okresu przewijają się dwa motywy. Pierwszy to charakterystyczny i niewysoki wapienny masyw Alpilles z czymś, co p…

VanGoghgwiazdzista-noc-3867207.png
width: 900
height: 600

Tajemnica obrazu „Dziewczyna z perłą”. Jaki jest jego związek ze starożytną Troją?
type: item
date: 2024-12-14T10:28:47.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: dzieła sztuki
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: starożytność
description: Co łączy słynny portret holenderskiego mistrza Vermeera ze starożytnym freskiem z Pompejów? Poznaj kod „Dziewczyny z perłą”.
encoded: Spis treści: Tajemnica popularności „Dziewczyny z perłą” Branka z „Iliady” w Pompejach Czy Vermeer mógł widzieć Bryzeidę? A jeśli to nie była Bryzeida? Ponadczasowe uchwycenie ludzkiego ducha To arcydzieło, wystawiane obecnie w muzeum Mauritshuis w Hadze, jest jednym z najsłynniejszych obrazów świata. Namalowana około roku 1665 „Dziewczyna z perłą” Jana Vermeera stanowi dziś wręcz ikonę malarstwa. Szeroka publiczność pokochała ją zwłaszcza po powieści i filmie kostiumowym pod tym samym tytułem, które były hitami księgarni i kin. Tajemnica popularności „Dziewczyny z perłą” Badacze wielokrotnie zastanawiali się nad popularnością tego obrazu. Ostatnio naukowcy stwierdzili, że „Dziewczyna z perłą” tak przykuwa uwagę, ponieważ występuje w niej fenomen neurologiczny nazwany trwałą pętlą uwagi (sustained attention loop). Na czym polega? Otóż nasza uwaga zapętla się na występujących w trójkącie dominujących elementach: oczach dziewczyny, jej ustach i perle. To powoduje, że trudno oderwać wzrok od malowidła. Zwraca uwagę także pozycja, w jakiej ukazana jest bohaterka. To portret en trois quarts, czyli w trzech czwartych. Kobieta jest nieco odwrócona od widza, lecz wciąż utrzymuje z nim kontakt wzrokowy. Zdaniem miłośników sztuki, stwarza to poczucie głębi i nadaje całej sytuacji atmosferę intymności. Nie wiemy jednak, kim była portretowana dziewczyna. Służącą, krewną, kochanką? A może klucz stanowi ucharakteryzowanie jej ubioru na wschodni? Czyżby miała to być jakaś postać biblijna? Pojawiały się sugestie, że portret przedstawia starożytną prorokinię Sybillę. Nic jednak nie udowodniono. Tajemnica tylko jednak służy ponadczasowości dzieła. To wszystko sprawia, że „Dziewczyna z perłą” przyciąga widza, zachwyca i nie daje o sobie zapomnieć. Obraz świadczy też o kunszcie i geniuszu Jana Vermeera. Dlatego dużym zaskoczeniem jest, że jego dzieło bardzo przypomina... pewien starożytny fresk z Pompejów. Branka z „Iliady” w Pompejach Przedstawia on sławetną Bryzeidę z „Iliady” Homera…

kod-dziewczyny-z-perla-38e1e60.png
width: 1200
height: 630

Zwiedzanie Madrytu: ukryte atrakcje, nietypowe dzielnice i najlepsze miejsca
type: item
date: 2024-11-03T08:58:31.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: hiszpania
subject: Kultura
subject: madryt
subject: muzeum
subject: przewodniki
subject: RPWNG
description: Madryt to nie tylko wielkie muzea i znane zabytki, ale także pełne życia dzielnice, ukryte atrakcje i alternatywna scena kulturalna. W artykule przedstawimy mniej znane, ale fascynujące miejsca stolicy Hiszpanii, takie jak Malasaña, Chueca i Lavapiés, oraz podpowiemy, gdzie warto zjeść i zrobić zakupy.
encoded: Spis treści: Najważniejsze atrakcje Madrytu poza utartym szlakiem Muzea, które warto odwiedzić w Madrycie Gdzie zjeść i robić zakupy w Madrycie? Życie nocne i kultura w Madrycie Noclegi w Madrycie – gdzie warto się zatrzymać? Madryt to miasto pełne różnorodności – od wielkich muzeów, przez alternatywne dzielnice, aż po kosmopolityczną atmosferę Lavapiés. Zwiedzanie stolicy Hiszpanii to nie tylko klasyczne atrakcje, ale również odkrywanie mniej znanych, choć równie fascynujących miejsc. Bez względu na to, czy interesują cię zabytki, zakupy, jedzenie czy życie nocne, Madryt ma coś do zaoferowania każdemu. Najważniejsze atrakcje Madrytu poza utartym szlakiem Madryt oferuje mnóstwo turystycznych hitów, ale warto zejść z utartych ścieżek i odkryć mniej znane zakątki miasta. Oto przewodnik po dzielnicach, które w pełni oddają różnorodność i klimat stolicy Hiszpanii. Lavapiés – kosmopolityczna dusza miasta Lavapiés to najbarwniejsza i najbardziej kosmopolityczna dzielnica Madrytu, gdzie spotykają się różne kultury i tradycje. Spacerując jej ulicami, trafisz na ośrodek społeczności muzułmańskiej, sklep z biżuterią z Tybetu, senegalską restaurację czy butik z kolorowymi tkaninami z Afryki Zachodniej. W odróżnieniu od bardziej turystycznych części miasta, Lavapiés zachowuje swoją lokalną tożsamość. Doskonale widać to podczas corocznej fiesty Las Mayas – święta o pogańskich korzeniach. Wówczas młode dziewczyny ubrane w kolorowe stroje zasiadają na ołtarzach przystrojonych kwiatami, symbolizując odrodzenie natury. Malasaña – serce madryckiej alternatywy Jeśli interesuje cię alternatywna strona Madrytu, to Malasaña jest idealnym miejscem do odwiedzenia. Dzielnica ta odegrała kluczową rolę w hiszpańskiej rewolucji kulturalnej lat 80., zwanej La Movida Madrileña, co do dziś jest widoczne w jej artystycznym duchu. Ulice pełne są butików vintage, oferujących ubrania z lat 80. i 90. A także kultowych barów, takich jak La Vía Láctea i El Penta, w których Pedro Almodóvar kręcił swoje p…

shutterstock2464901511-c7790c7.jpg
width: 1000
height: 667

„Ogród rozkoszy ziemskich”. Co ukrywa „poziomkowy obraz” Boscha?
type: item
date: 2024-09-14T11:04:42.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Kultura
subject: malarstwo
subject: sztuka
description: To jeden z najbardziej tajemniczych obrazów w historii malarstwa. Znany dziś pod tytułem „Ogród rozkoszy ziemskich” jest ozdobą madryckiego muzeum Prado. Dzieło namalował ok. 1500 roku znany niderlandzki artysta Hieronim Bosch (1450–1516). W dziełach malarza często natrafić można na biblijną symbolikę, apokaliptyczną atmosferę, piekielne maszkarony, moralizatorski ton, oniryczną i surrealistyczną aurę. W „Ogrodzie” jest ich nad wyraz dużo.
encoded: W tym artykule: Co przedstawia „Ogród rozkoszy ziemskich” Tajemnicze interpretacje obrazu Boscha Co tak naprawdę mówi „Ogród rozkoszy ziemskich” Herezje i seksualne aluzje. Jakie tajemnice skrywa „poziomkowy obraz” Hieronima Boscha? Czy słynny „Ogród rozkoszy ziemskich” krytykuje zmysłowe przyjemności czy wręcz do nich namawia? A może sensem dzieła są poszukiwania alchemików? Co przedstawia „Ogród rozkoszy ziemskich” Dzieło Boscha jest tryptykiem, którego skrajne części pokazują rajski ogród oraz makabryczne piekło. Z drugiej strony skrzydeł obrazu – jako że jest składany – widać też stworzenie świata. Największe kontrowersje budzi środkowy panel tryptyku. To on nazywany jest „Ogrodem rozkoszy ziemskich” i od niego zaczerpnęło nazwę całe dzieło. Warto jednak zauważyć, że były i inne nazwy. Niektóre szczególnie podkreślały obecność na obrazie… poziomek. Zarówno dużych i małych, rosnących, jak i zerwanych. Dzieło nazywano choćby „Malowidłem z drzewkami poziomkowymi” czy „O próżnej sławie i ulotnym smaku poziomki”. Te owoce wielu znawców historii sztuki interpretowało jako symbole nietrwałości doczesnych przyjemności i ówczesną aluzję do doznań seksualnych. Wszak w „Ogrodzie rozkoszy ziemskich” widzimy mnóstwo nagich postaci oddających się relaksowi, pieszczotom, zabawie czy rozkosznemu lenistwu. Przy takim podejściu cały obraz wydawał się przestrogą. Ponieważ – według ówczesnych moralizatorów – ludzkość od rajskiego ogrodu właśnie przez próżne przyjemności życia doczesnego trafiała prosto do piekła. Zdaniem zwolenników tej interpretacji obrazu, Bosch nie wychwala w swoim dziele cielesnych przyjemności, lecz obnaża ich ubóstwo. Tajemnicze interpretacje obrazu Boscha Są też inne punkty widzenia. Obraz powstał na zamówienie niderlandzkiego arystokraty Henryka III z Nassau-Bredy. Następnie przejęli go habsburscy monarchowie Hiszpanii. Całe Niderlandy znajdowały się wówczas w hiszpańskiej strefie wpływów. Warto zauważyć, że Hieronim Bosch namalował swoje dzieło krótko po o…

ogrod-rozkoszy-ziemskich-22d2905.jpg
width: 1024
height: 683

Najstarsze figuratywne malowidła naskalne świata są jeszcze starsze. Nie pochodzą z Europy
type: item
date: 2024-07-05T07:30:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: azja
subject: dzieła sztuki
subject: indonezja
subject: jaskinie
subject: malowidła naskalne
subject: odkrycia archeologiczne
subject: sztuka
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Malowidła, na których ukazano ludzi w towarzystwie dzikiej świni, należą do jednych z najstarszych na świecie przedstawień narracyjnej sztuki naskalnej. Pochodzą z Indonezji. Są nawet bardziej wiekowe niż słynne obrazki z jaskiń Lascaux czy Chauveta.
encoded: W tym artykule: Gdzie doszło do „ludzkiej rewolucji”? Dzika świnia z wyspy Sulawesi w Indonezji. Prastara sztuka naskalna Coraz lepsze metody datowania Archeolodzy długo sądzili, że do rozkwitu ludzkiej kultury doszło około 45 tysięcy lat temu w Europie. To wówczas, wraz z pojawieniem się człowieka współczesnego, czyli Homo sapiens na tym kontynencie zaczęto wykonywać zaawansowane technologicznie narzędzia, biżuterię z zębów czy muszli, ale też figurki. Na zdecydowanie większą skalę niż wcześniej, grzebano zmarłych. Gdzie doszło do „ludzkiej rewolucji”? Jak się okazuje, to wydarzenie, określanie czasem jako „rewolucją górnego paleolitu” lub „ludzką rewolucją” nie odbyło się tylko w Europie. Z najnowszych badań wynika, że niektóre aspekty kultury symbolicznej ludzi pojawiły się nawet wcześniej w innych miejscach na świecie. Jednym z nich jest Indonezja w Azji. W ciągu ostatniej dekady archeolodzy dokonali tam niezwykłych odkryć. Namierzyli i wydatowali malowidła naskalne sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat. To było spore zaskoczenie dla badaczy zajmujących się wczesną sztuką. „Ludzka rewolucja” objęła zatem 40 tysięcy lat temu nie tylko Europę. Taki obraz wynikał po prostu ze słabego stanu badań w innych lokalizacjach. Dzika świnia z wyspy Sulawesi w Indonezji. Prastara sztuka naskalna Zespół badaczy z Indonezji i Australii ogłosił właśnie na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Nature” nowe datowania sztuki naskalnej z Sulawesi w Indonezji. Malowidła te wykonano czerwoną farbą w jaskiniach Leang Bulu' Sipong 4 i Leang Karampuang. Te wykonane w drugiej pieczarze przedstawiają postaci podobne do ludzi wchodzące w interakcję z dziką świnią. Zwierzę wykonano w tak sugestywny sposób, że nawet udało się określić jego gatunek. Jest to świnia celebeska (łac. Sus celebensis). Badacze uważają, że ukazano w ten sposób jakąś opowieść. – Nie wiemy, co to była za historia. Być może była to relacja z prawdziwego polowania na dzika lub przedstawienie mitu lub wyimaginowanej opo…

najstarsza-sztuka-naskalna-swiata-jest-jeszcze-starsza-nie-pochodzi-z-europy-b27825b.png
width: 1200
height: 630

Eye-tracking w badaniach średniowiecznych malowideł w Sudanie. Unikatowe badania polskiego archeologa
type: item
date: 2024-04-12T11:41:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: dzieła sztuki
subject: kościoły
subject: sudan
subject: Wolny czas
subject: wzrok
subject: zabytki
description: Unikatową wśród polskich archeologów metodę eye-trackingu, czyli okulografię, wykorzystał polski naukowiec do badania postrzegania średniowiecznych religijnych malowideł w Sudanie.
encoded: W tym artykule: Eye-tracking w Sudanie Miejsce badań: Stara Dongola Wyniki badań: kto i gdzie patrzy? Eye-tracking (zwany inaczej okulografią), jest metodą badawczą umożliwiającą śledzenie ruchów oczu i wnioskowanie na tej podstawie o pracy uwagi wzrokowej. Taka metoda rzadko kojarzona jest z historią i archeologią. Tymczasem postanowił ją wykorzystać swoich badaniach dr Tomasz Michalik z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej (CAŚ) UW. Eye-tracking w Sudanie – Aby lepiej zrozumieć to, w jaki sposób kultura może wpływać na postrzeganie zabytków, przeprowadziliśmy badania eye-trackingowe w Starej Dongoli w Sudanie. Zaprosiliśmy do niego przedstawicieli kultur zachodnich – między innymi Niemców, Amerykanów, Hiszpanów – oraz lokalnych mieszkańców – opowiada National Geographic Polska dr Michalik. Według badacza było to pierwsze tego typu badanie w Sudanie przeprowadzone na stanowisku archeologicznym. Jego zdaniem eye-tracking jest cennym źródłem informacji o tym, jak wzrokowo poznajemy zabytki archeologiczne. Zadaniem ochotników było przyjrzenie się 17 malowidłom z XI–XIII wieku odkrytym na stanowisku. W ten sposób naukowiec chciał lepiej zrozumieć sposoby patrzenia na malowidła. Wyniki mają też posłużyć do zbudowania w przyszłości projektów edukacyjnych dotyczących malowideł, które byłyby dostosowane do potrzeb danej społeczności. – Pomimo tego, że wzrok jest jednym z głównych zmysłów dzięki, któremu poznajemy przeszłość, eye-tracking w archeologii jest wciąż rzadko stosowaną metodą. A w badaniach nad różnicami kulturowymi w postrzeganiu dziedzictwa archeologicznego Sudanu wręcz unikatową – zaznacza badacz. Dzięki okulografii możliwe było jest poznanie tego na co, w jakiej kolejności i jak długo patrzyła dana osoba na malowidle. Tym samym naukowiec dowiedział się, które obszary w szczególności wzbudziły zainteresowanie danej osoby, a które zostały pominięte. Miejsce badań: Stara Dongola Miejsce badań dr. Michalika nie było przypadkowe. Stara Dongola w przeszłości pełn…

eye-tracking-w-badaniach-sredniowiecznych-malowidel-w-sudanie-unikatowe-badania-polskiego-archeologa-ec7a1a9.jpg
width: 3646
height: 2048

Zamek Kliczków odrodził się niczym feniks z popiołów. Dziś to prawdziwy klejnot
type: item
date: 2024-03-28T13:30:58.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dzieła sztuki
subject: Kultura
subject: obyczaje
subject: tradycje
subject: Travel
subject: zabytki
subject: zamki
description: Otoczony leśną głuszą zamek Kliczków to przykład miejsca, które łączy ducha przeszłości z nowoczesnością. Poznaj historię i odkryj uroki tej niesamowitej, neorenesansowej perły ziemi dolnośląskiej.
encoded: W tym artykule: Historia Zamku Kliczków Hotel w Zamku Kliczków Atrakcje Zamku Kliczków i okolic Zwiedzanie Zamku Kliczków Zamek Kliczków, mimo swoich rozmiarów, nie przytłacza. Wręcz przeciwnie – ma w sobie dużo ciepła i kameralności. Nic więc dziwnego, że osoby szukające spokoju i odprężenia, chętnie przyjeżdżają tutaj na aktywny wypoczynek wraz z całymi rodzinami. Zabytkowy obiekt, jak i jego okoliczne tereny, przyciągają przede wszystkim tych, którzy, choć na chwilę chcą zapomnieć o wszelkich problemach i oderwać się od codziennych obowiązków. Przejdź do dalszej części artykuł, by poznać nie tylko niezwykle bogatą historię zamku, ale także dowiedzieć się nieco więcej na temat pobliskich atrakcji. Historia Zamku Kliczków Zamek wzniesiono w okolicach 1290 roku przez księcia Bolka I Surowego. Legendy mówią, że w połowie XIV wieku czeska królowa Anna kazała ukryć tu swoje skarby. Wiedzieli o tym Rechenbergowie, którzy kupili zamek w 1391 r. Nowi właściciele szybko przystąpili do przebudowy siedziby, przy okazji szukając złota. Nie znaleźli niczego, ale udało im się zamienić obiekt w piękną renesansową rezydencję. Na początku XX wieku Kliczków uchodził za jeden z najwspanialszych majątków w okolicy. Znana była tutejsza biblioteka licząca 20 tys. woluminów, w tym oryginalne dzieła Lutra. Komnaty zapełniały zabytkowe włoskie meble, dzieła sztuki i trofea myśliwskie. Na przestrzeni lat zamek zmieniał właścicieli, przez co zmieniał się jego wygląd na zewnątrz czy w środku. W 1920 r. trafił w ręce rodziny Solms-Baruth, która straciła posiadłość podczas II wojny światowej. Na skutek nieudanego zamachu na Hitlera rodzinę aresztowano oraz skonfiskowano ich majątki, a różnego rodzaju bogactwa wywieziono. Następnie większość rzeczy została zniszczona przez radzieckich żołnierzy w 1945 roku, a reszta padła ofiarą szabrowników. Sam Kliczków nie ucierpiał w czasie wojny, jednak po tych tragicznych wydarzeniach popadł w ruinę, dodatkowo dwa zamkowe skrzydła zniszczył pożar pod koni…

zamek-kliczkow-0a4c00f.jpg
width: 1000
height: 668

Jakim artystą był Vincent van Gogh? Ciekawostki o ekscentrycznym malarzu
type: item
date: 2024-03-10T10:27:20.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Gwiazdy
subject: historia
subject: malarstwo
subject: sztuka
description: Vincent van Gogh to bez wątpienia jedna z najbardziej nieprzeciętnych, a przy tym także najtragiczniejszych postaci w historii sztuki. Przez współczesnych uważany za jednego z największych geniuszy postimpresjonizmu, za życia nigdy nie zdobył należnego mu uznania. Był jednym z najbardziej płodnych malarzy. Mimo że zmarł przedwcześnie, pozostawił po sobie około 900 obrazów, a także liczne akwarele, rysunki i szkice. Jak żył i jak zmarł Vincent van Gogh? Ciekawostki o wielkim postimpresjoniście wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Rodzina i rodzeństwo van Gogha Charakter van Gogha Choroby i zaburzenia Vincenta Van Gogha Dlaczego Vincent van Gogh obciął sobie ucho? Jak zmarł Vincent van Gogh? Co malował van Gogh? Nie miał szczęścia w miłości, nie wiodło się mu w pracy, zmagał się z poważnymi zaburzeniami. Koledzy nie widzieli w nim dojrzałego, w pełni ukształtowanego artysty. Za życia sprzedał zaledwie jeden obraz, mimo że miał do pomocy niezwykle utalentowanego handlarza dziełami sztuki w osobie swojego młodszego brata. Brzmi jak opis człowieka przepełnionego smutkiem i bez krzty talentu, czyż nie? Pierwsze – prawda, drugie – fałsz. Bo o ile Vincent van Gogh rzeczywiście zmagał się z poważnymi problemami, to niezwykłych umiejętności artystycznych nikt nie mógł mu odmówić. A że za życia nie zdobył należnego mu szacunku... cóż, tak właśnie bywa z wizjonerami, którzy wyprzedzają swoją epokę. Rodzina i rodzeństwo van Gogha Vincent Willem van Gogh urodził się 30 marca 1853 roku, we wsi Groot-Zundert na południu Holandii. Wychował się w religijnej rodzinie, hołdującej tradycyjnym zasadom. Matka przyszłego artysty, Anna Cornelia (z domu Carbentus), była kobietą szorstką i zasadniczą. Równie surowy był ojciec Vincenta, Theodorus van Gogh, pastor Holenderskiego Kościoła Reformowanego. Znane portrety, a wśród nich polski skarb narodowy. Wart jest fortunę Jakie są znane portrety w malarstwie? Oto cztery obrazy, które na trwałe zapisały się na kartach historii światowej sztuki. Najsłynniejszy z nich wart jest ponad 850 mln dolarów. Vincent, najstarszy z sześciorga dzieci van Goghów, odziedziczył imię po swoim bracie, który dokładnie rok wcześniej urodził się martwy. W dzieciństwie wraz z rodzicami często odwiedzał grób brata. Za każdym razem widział tablicę nagrobną ze swoim imieniem i nazwiskiem, co bez wątpienia było wyjątkowo obciążające dla wciąż kształtującego się umysłu. Być może to właśnie wizyty na cmentarzu stanowiły preludium do jego późniejszych problemów emocjonalnych. Anna i …

vincent-van-gogh-ciekawostki-o-ekscentrycznym-malarzu-fot-stoniko-shutterstock-com-e63597a.jpg
width: 3000
height: 2072

Posąg Zeusa w Olimpii. Zaginiony cud świata, który zainspirował niezliczone imitacje
type: item
date: 2024-03-09T13:18:47.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bogowie
subject: dzieła sztuki
subject: grecja
subject: religie
subject: Reportaże na 25-lecie
subject: starożytność
subject: świątynie
subject: sztuka
subject: Wolny czas
description: Posąg Zeusa w Olimpii był gigantyczny. Skąpany w złocie i kości słoniowej osiągał ponad 12 m wysokości. Olśnił starożytny świat, gdy powstał w V wieku p.n.e. Po 8 stuleciach zniknął. Jego los jest nadal nieznany.
encoded: W tym artykule: Fidiasz – mistrz rzeźby Fidiasz bierze się do dzieła Jak wyglądał bóg bogów – Zeus Posąg celem pielgrzymek Posąg greckiego boga Zeusa siedzącego na wspaniałym tronie wznosił się na kilkanaście metrów wewnątrz jego świątyni w sanktuarium w Olimpii. Był tak duży, że według geografa Strabona, gdyby Zeus wstał, jego głowa przebiłaby dach. Jego podobizna była wykonana pieczołowicie z wykorzystanie kości słoniowej i złota. W miejscu oczu umieszczono kamienie szlachetne. Dzieło było tak niesamowite, że posąg Zeusa został uznany za jeden z siedmiu cudów starożytnego świata w 225 r. p.n.e. przez różnych obserwatorów, w tym pisarza Antypatera z Sydonu i matematyka Filona z Bizancjum. Lista ta obejmowała również Wielką Piramidę w Gizie należącą do Cheopsa, Wiszące Ogrody w Babilonie i Latarnię Morską w Aleksandrii. Fidiasz – mistrz rzeźby Fidiaszowi, znanemu artyście i architektowi tamtych czasów, zlecono wykonanie najważniejszego dzieła świątyni w Olimpii: gigantycznego posągu Zeusa na tronie. Szczegóły dotyczące wczesnego życia Fidiasza są nieliczne. Urodzony w Atenach około 500 r. p.n.e., prawdopodobnie walczył w bitwie pod Salaminą lub Platejami przeciwko Persom. Jego służba wojskowa zyskała przychylność Kimona, bogatego ateńskiego polityka i wojskowego, który wybrał Fidiasza do budowy pomnika zwycięstwa pod Maratonem w Delfach. Renoma Fidiasza rozprzestrzeniła się w całej Grecji, a on sam otrzymał wiele projektów przed zleceniem w Olimpii. Fidiasz bierze się do dzieła Artysta wykonał posąg Zeusa w Olimpii w technice znanej jako chryzelefantyna. Wykorzystywała kość słoniową i złoto oraz inne drogie materiały. Fidiasz słynął z projektowania kolosalnych figur właśnie w ten sposób. Wśród jego najbardziej znanych dzieł, stworzonych mniej więcej w tym samym czasie, co posąg Zeusa, była rzeźba poświęcona Atenie w Partenonie w Atenach. Greccy rzemieślnicy zazwyczaj pracowali z kością słoniową na małą skalę. Kość słoniowa jest materiałem trudnym w obróbce. Rozwijan…

posag-zeusa-w-olimpii-zaginiony-cud-swiata-ktory-zainspirowal-niezliczone-imitacje-66537c1.png
width: 962
height: 895

To jeden z trzech najstarszych wizerunków Kopernika. Nowe ustalenia ekspertów
type: item
date: 2023-11-21T10:18:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: mikołaj kopernik
subject: obrazy
subject: sztuka
subject: Wolny czas
description: Słynny obraz przedstawiający Mikołaja Kopernika, który znajduje się w Toruniu, doczekał się precyzyjnego datowania. Okazało się, że to jeden z trzech najstarszych wizerunków astronoma.
encoded: W tym artykule: Zagadki słynnego obrazu Precyzyjne określenie wieku obrazu Kopernika Dzieje obrazu Kopernika Rocznica pretekstem do szerszych badań Badacze i badaczki z Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu postawili kropkę nad i w kwestii określenia wieku tzw. gimnazjalnego portretu Mikołaja Kopernika (1473-1543). Widać na nim mężczyznę w wieku ok. 35–40 lat. Uwagę zwracają wyraziste rysy oraz długie, ciemne i faliste włosy. Ciekawostką są jego oczy. Prawe umiejscowione jest wyżej od lewego. Ma na sobie czarną sutannę. Wokół szyi widać biały rąbek koszuli i czerwony kubrak bez rękawów. Jest on podbity białym futrem. Zagadki słynnego obrazu Mimo dużego zainteresowania obrazem i pogłębionych badań, od lat kryje on wiele zagadek. Na przykład nie wiadomo, kto go namalował. Cechy stylistyczne sugerują wpływy malarzy niderlandzkich lub flamandzkich. Dębowe podłoże obrazu dotarło do Torunia aż z Litwy lub z Białorusi. Ale jego droga była bardziej złożona. Najpierw w postaci półproduktu z portu w Kłajpedzie trafiło do Europy Zachodniej, a następnie jako podłoże obrazu przetransportowano je do Torunia. Na przestrzeni dziesiątków lat głowiono się też nad jego wiekiem. Niektórzy badacze sugerowali nawet, że powstał za życia Kopernika. Temu zagadnieniu poświęcony jest artykuł toruńskich ekspertów opublikowany w czasopiśmie naukowym „Journal of Cultural Heritage”. Uczeni opisali w nim badanie podłoża obrazu. Precyzyjne określenie wieku obrazu Kopernika Co prawda już w 1987 roku naukowcy pobrali próbkę do datowania dendrochronologicznego, ale teraz postanowili zweryfikować ówczesne ustalenia. Powtórna analiza malowidła, którą wykonano w 2023 r. z zastosowaniem współczesnych metod oraz baz danych, jednoznacznie potwierdziła, że ten wizerunek Kopernika powstał już po jego śmierci. – Wyniki badań dębowego podłoża obrazu przesunęły datę powstania obrazu o kolejną dekadę – do lat 80. XVI w., czyli ponad 40 lat po śmierci wielkiego astronoma w 1543 r. Górną…

to-jeden-z-trzech-najstarszych-wizerunkow-kopernika-nowe-ustalenia-ekspertow1-b7679da.jpg
width: 1024
height: 602

Dzieła, które stworzyli znani malarze są dziś warte miliony. Do tego grona należą też Polacy
type: item
date: 2023-06-17T12:52:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: dzieła sztuki
subject: historia
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Najbardziej znani malarze świata stworzyli podwaliny tej niezwykłej sztuki, rozwijali ją i dostosowywali do swoich czasów. Dziś każdy z nich jest symbolem epoki, w której tworzył, a ich największe dzieła jednym tchem wymieniają nie tylko znawcy malarstwa. Niektórzy byli podziwiani już w swoich czasach, inni zdobyli należne im uznanie dopiero po śmierci. O których artystach mowa? Poniżej wymieniamy nazwiska najznakomitszych malarzy.
encoded: W tym artykule: Leonardo da Vinci (1452–1519) Rafael Santi (1483–1520) Wincent van Gogh (1853–1890) Rembrandt (1606–1669) Pablo Picasso (1881–1973) Jan Matejko (1838–1893) Artur Grottger (1837–1867) Andrzej Wróblewski (1927–1957) Olga Boznańska (1865–1940) Nie każdy jest koneserem sztuki. Nie wszyscy potrafią ocenić obraz okiem krytyka, ale gdy wzrok zatrzymuje się na wybitnym dziele, nikt, nawet osoba będąca kompletnym laikiem w tym temacie, nie ma wątpliwości, że patrzy na pracę, która wykracza daleko poza ramy przeciętności i banału. W kanonie najwybitniejszych arcydzieł zapisały się płótna malarzy włoskich, francuskich, flamandzkich, ale także polskich. Leonardo da Vinci (1452–1519) Listę otwiera nazwisko prawdziwego człowieka renesansu. Malarz, rzeźbiarz, architekt, inżynier, wynalazca – specjalności Leonarda można wymieniać i wymieniać, ale dziś najbardziej interesuje nas pierwsza ze wskazanych. Swoją artystyczną drogę rozpoczął jako praktykant we florenckim atelier Verrocchio – najbardziej utalentowanego ze wszystkich florenckich malarzy tamtych czasów. Z czasem sam został nauczycielem, kształcąc nowych praktykantów w dziedzinie rysunku. Artystyczne życie włoskiego mistrza dzieli się na dwa okresy florenckie i mediolańskie oraz okres rzymski. Pozostawił po sobie dzieła, które do dziś wzbudzają ogromne emocje. „Mona Lisa”, „Ostatnia wieczerza” – tych tytułów nie trzeba nikomu przedstawiać. Jedno ze słynnych płócien znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Mowa o zachwycającej „Damie z gronostajem”. Rafael Santi (1483–1520) Rafael jest wymieniany jako jeden z najwybitniejszych przedstawicieli epoki renesansu i jeden z najwybitniejszych w historii. Pierwszym nauczycielem młodego Santiego był jego ojciec. Później opuścił rodzinne miasteczko Urbino, by pobierać dalsze nauki u Pietra Perugino w Perugii. Gdy wyjechał do Florencji, jego kariera zaczęła nabierać rozpędu. Sławę i prestiż w świecie sztuki zapewniło mu jednak dopiero zlecenie od papieża Juli…

zbawiciel-swiata-leonarda-da-vinci-e1f4fe2.jpg
width: 1024
height: 702

„Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci skrywa pewną tajemnicę. Jak obraz trafił do naszego kraju?
type: item
date: 2023-05-26T15:00:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: kraków
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: muzeum
subject: obrazy
subject: renesans
description: „Dama z gronostajem” to jedyny obraz Leonarda da Vinci, który znajduje się w polskich zbiorach. Dzieło wystawione w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie jest jednym z najcenniejszych portretów, które wyszły spod pędzla włoskiego mistrza renesansu.
encoded: W tym artykule: Kim jest kobieta z obrazu „Dama z gronostajem”? Zwierzę na obrazie to gronostaj czy łasiczką? Gdzie obecnie znajduje się „Dama z gronostajem”? Leonardo da Vinci to jeden z najsłynniejszych artystów wszech czasów. Włoski malarz zostawił po sobie wiele wyjątkowych obrazów, które do dziś przyciągają tłumy zwiedzających w muzeach, a niektóre z nich pobiły wszystkie możliwe rekordy cen dzieł sztuki na aukcjach. Jest jednak jeden portret, który włoski mistrz namalował prawdopodobnie ok. 1489 roku, wyjątkowy z zupełnie innego powodu. „Dama z gronostajem”, bo o niej mowa, to jedyny obraz Leonarda, który znajduje się w polskich zbiorach. Kim jest kobieta z obrazu „Dama z gronostajem”? Portret przedstawia Cecylię Gallerani. Chociaż pochodziła z nieszlacheckiej rodziny ze Sieny, odebrała gruntowne wykształcenie. Była przy tym piękna i inteligentna. Nic zatem dziwnego, że wodziła za nią oczami cała śmietanka intelektualna i szlachecka Mediolanu, do którego wyjechała z rodzicami. Cecylia uwielbiała filozofię i poezję. Sama też pisała wiersze, które niestety się nie zachowały. Biegle władała łaciną i greką. W 1489 roku poznała księcia Ludwika Sforzę, zamierzającego wkrótce wziąć ślub z Beatrice d’Este, księżną Bari. Mimo to niedługo Cecylia miała urodzić Ludwikowi syna Cesare'a. Gdy Gallerani była jeszcze brzemienna, Ludwik polecił, aby do czasu rozwiązania pozostała na dworze. Kilka miesięcy obecności kochanki Sforzy stało się tematem plotek i rodzinnych napięć. Władca Mediolanu nie mógł jednak zostawić swojej przyszłej żony. Dlatego przekazał Cecylii ziemię w Saronno i postanowił wydać ją za Ludwika Carminati de Brambilla, hrabiego Bergamino. Młody Cesare natomiast otrzymał od ojca pałac Carmagnola w Mediolanie, w którym zamieszkał wraz z matką i ojczymem. Cecylia do końca życia pisała wiersze i publikowała swoje teksty po włosku i po łacinie. Zmarła w Cremonie w 1536 roku. Zwierzę na obrazie to gronostaj czy łasiczką? Ludwik prawdopodobnie do samego końca darzy…

dama-z-gronostajem-53659b1.jpg
width: 3059
height: 2568

Odkryto dwa mało znane portrety Rembrandta. Nie widziano ich od prawie 200 lat
type: item
date: 2023-05-17T13:57:21.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: aukcja
subject: dzieła sztuki
subject: holandia
subject: Kultura
subject: obrazy
subject: sztuka
subject: wielka brytania
description: W Wielkiej Brytanii zidentyfikowano dwa rzadkie, nieznane wcześniej obrazy Rembrandta. Portrety były częścią prywatnej kolekcji, a eksperci twierdzą, że mogą być warte kilkadziesiąt milionów złotych.
encoded: W tym artykule: Obrazy przez kilkadziesiąt lat znajdowały się w Warszawie Przez prawie 200 lat nikt nie widział portretów Drogo, chociaż daleko do rekordu Dwa niewielkiej wielkości portrety przedstawiają męża i żonę. Zostały namalowane w 1635 roku, a na obrazach widnieje podpis Rembrandta, jednego z najwybitniejszych malarzy w Europie i na świecie. Osoby przedstawione na dziełach miały być spokrewnione z najważniejszym malarzem holenderskiego „złotego wieku”. Obrazy przez kilkadziesiąt lat znajdowały się w Warszawie Mężczyzna to Jan Willemsz van der Pluym, a kobieta nazywała się Jaapgen Carels. Oboje pochodzili z Lejdy, miasta, które położone jest między Hagą a Amsterdamem. Starsze małżeństwo miało syna. Dominik van der Pluym ożenił się z kuzynką Rembrandta, Cornelią van Suytbroec. Młoda para doczekała się tylko jednego dziecka, Karela van der Pluyma. Chłopiec pobierał lekcję malarstwa od samego mistrza i sam został później, skądinąd bardzo znanym, malarzem. – Zupełnie się nie spodziewałem, że odkryjemy nieznane wcześniej obrazy. To niezwykłe, że te dzieła nie były wcześniej badane – mówi w rozmowie z Financial Times Henry Pettifer, wiceprezes Christie’s, który zajmuje się sprzedażą dzieł tzw. starych mistrzów. Obrazy przez ponad 200 lat były częścią prywatnych kolekcji. Aż do 1760 roku należały do rodziny van der Pluym. Po śmierci Martena ten Hove – prawnuka Jana Willemsza i Jaapgen – obrazy trafiły do Warszawy. Zakupił je Wincenty Potocki herbu Pilawa, polski podkomorzy nadworny koronny, generał-lejtnant wojsk Korony, starosta lubelski, z zamiłowania kolekcjoner sztuki. Przez prawie 200 lat nikt nie widział portretów Obrazy Rembrandta następnie kupił od Potockiego Baron d’Ivry. Znajdowały się w Paryżu aż do 1820. W tym samym roku kupił je brytyjski lord James Murray, pierwszy baron Glenlyon. W czerwcu 1824 roku arystokrata wystawił portery sprzedaż na aukcji w Christie’s. Kupcami okazała się anonimowa brytyjska rodzina. Portrety znajdowały się w jej kolekcji przez…

rembrandt-ec786c5.webp
width: 1280
height: 720

Słynne rzeźby świata. Najstarsza figura powstała nawet 300 tysięcy lat temu
type: item
date: 2023-04-04T06:51:53.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: figurki
subject: historia
subject: Kultura
subject: posągi
subject: rzeźba
subject: sztuka
description: W starożytności rzeźbiarstwo było jedną z najważniejszych dziedzin artystycznych. W tym okresie powstało wiele figur i posągów, które stanowią przykład monumentalnych dzieł sztuki. Słynne rzeźby zdobią dziś wnętrza świątyń i budynków, a także znajdują się w najważniejszych muzeach na świecie.
encoded: W tym artykule: Rzeźbiarstwo jest najstarszą z dziedzin sztuki Najstarsze rzeźby na świecie Wenus z Willendorfu jest najbardziej znaną rzeźbą prehistoryczną Najsłynniejsze rzeźby okresu starożytności Nike z Samotraki i Wenus z Milo to najsłynniejsze rzeźby przedstawiające boginie Najsłynniejsze rzeźby nowożytności i XIX wieku Nie wiadomo dokładnie, jak wyewoluowała ludzka potrzeba sztuki i estetyki. Niektóre teorie głoszą, że podstawowe preferencje estetyczne Homo sapiens pojawiły się w celach przetrwania oraz zwiększenia sukcesu reprodukcyjnego. Dowodem może być fakt, że najstarsze rzeźby na świecie przedstawiają kobiety, które mają widocznie zarysowane kształty, a niektóre figurki różnią się proporcjami. Rzeźbiarstwo jest najstarszą z dziedzin sztuki Człowiek dążył bowiem do ukazania piękna w swojej istocie. Wraz z rozwojem naszego gatunku, ta estetyczna właściwość bytu stale się rozwijała. Arystoteles głosił, że piękno opiera się na wielkości, ładzie i proporcjach, jest doskonałością. Pięknem również jest „wszystko to, co będąc dobrem jest przyjemne, oraz to, co jest przyjemne dla wzroku i słuchu”. Św. Tomasz z Akwinu uważał, że „piękne są te rzeczy, które oglądane podobają się”. Z kolei francuski socjolog Pierre Bourdieu trafnie stwierdził, że piękno rozumiane jako to, co nam się podoba, to tylko społeczna iluzja lub wytwór socjalizacji i „wyrafinowanej polityki smaku”. Sztuka prehistoryczna to nie tylko rysunki naskalne. Jak wyglądała twórczość w okresie paleolitu i neolitu? Sztuka prehistoryczna – nieważne, czy mówimy o malarstwie naskalnym, czy o rzeźbie – była dowodem na rozwój duchowości człowieka. Łączona z obrzędami religijnymi, z płodnością, a n... Nie zmienia to jednak faktu, że potrzeba sztuki znalazła swoje odzwierciedlenie w wytworach człowieka. Uważa się, że to właśnie rzeźbiarstwo jest najstarszą z dziedzin sztuk plastycznych. Jego historia sięga czasów paleolitu. Naukowcy uważają, że figurka o ludzkich kształtach – Wenus z Tan-Tan, która została o…

wenus-z-willendorfu-9ec2532.jpg
width: 1024
height: 768