Jak przez lata zmieniały się Zimowe Igrzyska Olimpijskie? Od Chamonix do Cortiny d'Ampezzo
Historia zimowych igrzysk to opowieść o narodowych ambicjach, przełomowych zwycięstwach, politycznych napięciach i kontrowersjach, które niejednokrotnie wpływały na los całych państw. Od Chamonix i pierwszych startów Polaków, przez „cud na lodzie” w Lake Placid, aż po skandale w Soczi — zimowe igrzyska odzwierciedlają zmieniający się świat.
Na myśl o początkach Igrzysk Olimpijskich od razu przychodzą obrazki ze świata starożytnej Grecji. Tamtejsze zmagania, w skład których wchodziły m.in. wyścigi rydwanów, były protoplastą współczesnych międzynarodowych zawodów sportowych. W pierwszych nowożytnych Igrzyskach Olimpijskich, które odbyły się w Atenach w 1896 roku, udział wzięło 245 mężczyzn reprezentujących 14 krajów. Wydarzenie to zapoczątkowało cykl jednej z największych imprez sportowych, która co cztery lata skupia na sobie wzrok całego świata. Na pierwsze zimowe Igrzyska Olimpijskie sportowcy i kibice musieli jednak jeszcze trochę poczekać. Zawody w dyscyplinach zimowych po raz pierwszy odbyły się 28 lat później, we francuskiej miejscowości Chamonix, u podnóża Mont Blanc. Od tamtej pory Zimowe Igrzyska Olimpijskie rozgrywano na trzech kontynentach, pisząc historię wielu wcześniej nikomu nieznanych dyscyplin sportowych. Chamonix – gospodarz pierwszych Zimowych Igrzysk Choć pierwsza zimowa impreza odbywająca się w Chamonix zdobyła tytuł pełnoprawnych Igrzysk Olimpijskich dopiero w 1926 roku (dwa lata po zmaganiach), podczas sesji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Lizbonie, to jej zasięg miał zdecydowanie międzynarodowy wymiar. W zawodach, których inauguracja odbyła się 25 stycznia 1924 roku, wzięło udział łącznie 258 sportowców z 16 krajów. W zmaganiach uczestniczyła również reprezentacja polskich sportowców, której chorążym podczas ceremonii otwarcia został legendarny dziennikarz Kazimierz Smogorzewski. Niestety, z powodu opóźnienia pociągu polscy sportowcy nie zdołali dotrzeć na przemarsz inauguracyjny, przez co urodzony w Sielcu publicysta reprezentował polskie barwy w pojedynkę. Pierwsze igrzyska bez narciarstwa? Pierwszym złotym medalistą w historii Zimowych Igrzysk Olimpijskich został Amerykanin Charles Jewtraw, który zwyciężył w biegu łyżwiarstwa szybkiego na dystansie 500 metrów. Był to jedyny złoty medal dla Stanów Zjednoczonych podczas tamtej imprezy, która medalowo została zdominowana przez Norwegów. Sensacją turnieju okazał się norweski narciarz Thorleif Haug, któremu udało się trzykrotnie stanąć na najwyższym stopniu podium: dwukrotnie w biegach narciarskich oraz raz w kombinacji norweskiej. Co ciekawe, pierwsze Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbywały się bez dyscypliny, która dziś stanowi fundament tego typu sportowych zmagań. W zawodach w Chamonix nie brali bowiem udziału narciarze zjazdowi — ich konkurencja zadebiutowała dopiero na igrzyskach w niemieckim Garmisch-Partenkirchen w 1936 roku. Pierwszy polski medal Na jakikolwiek medal polscy sportowcy musieli czekać do 1956 roku i igrzysk w Cortinie d’Ampezzo. Podczas tamtego turnieju na najniższym stopniu podium stanął urodzony w Zakopanem kombinator norweski Franciszek Gąsienica Groń. Co ciekawe, Polak przełamał medalową passę Skandynawów w tej dyscyplinie sportu, która od pierwszych zawodów w Chamonix była całkowicie zdominowana przez sportowców z północnego regionu Europy. Włoskie igrzyska były wyjątkowe nie tylko ze względu na brąz Gąsienicy Gronia. Były to pierwsze zimowe międzynarodowe zawody na taką skalę, w których udział wzięła reprezentacja ZSRR. Rywalizacja radzieckich sportowców była elementem rozgrywającej się wówczas zimnej wojny, a pokaz siły olimpijczyków ze Związku Radzieckiego miał udowodnić wyższość komunizmu. Propagandowy manewr się udał, gdyż sportowcy z ZSRR wygrali klasyfikację medalową, zdobywając łącznie aż 16 krążków. Największym sukcesem został okrzyknięty hokejowy triumf nad reprezentacją Kanady, która po raz pierwszy musiała ustąpić najwyższego miejsca na podium. Igrzyska w Cortinie osiągnęły również rekord pod względem liczby drużyn biorących udział w turnieju. Obok debiutującego ZSRR pierwsze starty zaliczyli sportowcy z Iranu i Boliwii. Międzynarodowy zasięg imprezy przyczynił się również do przełomowej innowacji, jaką było pierwsze masowe transmitowanie sportowych zmagań w telewizji. Triumf Wojciecha Fortuny Po 48 latach Zimowe Igrzyska Olimpijskie po raz pierwszy zawitały do Azji. Japońskie Sapporo zwyciężyło w rywalizacji o organizację imprezy nad kanadyjskim Calgary, fińskim Lahti oraz amerykańskim Salt Lake City. Reprezentanci Kraju Kwitnącej Wiśni entuzjastycznie podeszli do zawodów, chcąc zdobyć swój pierwszy złoty medal na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Bojowe nastawienie opłaciło się, a Japończycy całkowicie zdominowali konkurs skoków narciarskich na skoczni 70 m, stając na wszystkich trzech stopniach podium. Turniej rozgrywany w Sapporo był również przełomowy dla reprezentacji Polski. Wśród kadry sportowców, która w 1972 roku uczestniczyła w ceremonii otwarcia pod przewodnictwem narciarskiego mistrza świata Andrzeja Jana Bachledy-Curusia, znalazł się skoczek Wojciech Fortuna. Zawodnik urodzony w Zakopanem zdołał w Japonii wygrać konkurs na dużej skoczni, czym położył fundamenty pod popularyzację tej dyscypliny sportu w Polsce. Był to pierwszy złoty medal w historii polskich startów na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Igrzyska i polityka Od zawsze w trakcie odbywania się igrzysk olimpijskich tematy sportowe przeplatały się z polityką i relacjami międzynarodowymi. Nie inaczej było w przypadku igrzysk w Lake Placid, które odbywały się w 1980 roku. Tamtejsza impreza była prawdziwą eskalacją zimnej wojny, w trakcie której USA i ZSRR prześcigały się w walce o największe wpływy we współczesnym świecie. Starcie tych dwóch światowych potęg w hokejowej rywalizacji zostało w następnych latach okrzyknięte „cudem na lodzie”. Oliwy do ognia w rywalizacji pomiędzy Moskwą a Waszyngtonem dolał MKOl, który już w trakcie poprzednich zimowych imprez niekonsekwentnie ustalał zasady dotyczące uczestnictwa w olimpijskich zmaganiach. Wojna o „amatorstwo” polegała na wykluczaniu zawodników, którzy zawodowo pełnili rolę sportowców, zarabiając pieniądze na uprawianiu danej dyscypliny. Przepis ten dotknął przede wszystkim świat Zachodu, w którym większość profesjonalnych zawodników na co dzień reprezentowała barwy poszczególnych klubów sportowych. W krajach komunistycznych sportowcy byli zrzeszani wokół „amatorskich” drużyn zawodowych, które pod przykrywką fikcyjnych prac trenowały przyszłych olimpijczyków. Zawodnicy „na papierze” wykonywali zawód, np. milicjanta, podczas gdy w rzeczywistości skupiali się w pełni na karierze sportowej. Cud na lodzie Sytuacja ta doprowadziła do pełnej hegemonii drużyny ZSRR w rozgrywkach hokeja. Radzieccy reprezentanci byli uznawani za zdecydowanych faworytów podczas igrzysk w 1980 roku. Kadra USA, reprezentująca gospodarza turnieju, składała się przede wszystkim z amatorów i studentów z minimalnym doświadczeniem ligowym, tworząc jednocześnie najmłodszą drużynę w historii amerykańskiego hokeja. Mimo tej dysproporcji Amerykanom udało się wygrać mecz z ZSRR, a następnie zdobyć olimpijskie złoto w całym turnieju. Mecz ten w 2008 roku został wybrany przez Międzynarodową Federację Hokeja na Lodzie najważniejszym wydarzeniem stulecia w historii tej dyscypliny. Słowa komentatora, który 22 lutego 1980 roku w Herb Brooks Arena zapytał: „Czy wierzycie w cuda? Tak!”, na zawsze zapisały się w historii Zimowych Igrzysk Olimpijskich. Najbardziej kontrowersyjne igrzyska w historii Kontrowersjami okryła się również impreza odbywająca się w 2014 roku w rosyjskim Soczi. Tamtejsze igrzyska zostały okrzyknięte najdroższymi w historii, a ich organizacja była zanurzona głęboko w machinach korupcji. Krytycy dopatrzyli się m.in. nieścisłości finansowych w procesie budowy 50-kilometrowej trasy kolejowej łączącej miasto Adler koło Soczi z górskim ośrodkiem Krasnaja Polana, gdzie odbywała się część sportowych zawodów. Źródła agencji antykorupcyjnych podają, że lwia część budżetu na budowę, który opiewał na ok. 8 miliardów dolarów, miała trafić w ręce rosyjskich oligarchów. Największa kontrowersja dotyczyła jednak rosyjskiej reprezentacji sportowców, która – choć zdobyła najwięcej medali ze wszystkich startujących państw – musiała zrzec się licznych wyróżnień. Wewnątrz rosyjskich struktur wykryto bowiem działający na szeroką skalę system ukrywania dopingu, który miał na celu zwiększenie szans sportowców z kraju ze stolicą w Moskwie. W konsekwencji śledztwa Rosja została nie tylko pozbawiona części medali, ale również zawieszona w prawach do startowania na kolejnych Zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Już zaraz ceremonia otwarcia Trzymajmy kciuki, że podczas zbliżającej się imprezy obejdzie się bez podobnych skandali. Igrzyska w Mediolanie i Cortinie odbędą się w dniach 6–22 lutego 2026 roku. Ceremonia otwarcia, w trakcie której chorążymi polskiej kadry będą skoczek Kamil Stoch oraz panczenistka Natalia Czerwonka, odbędzie się na stadionie San Siro w Mediolanie 6 lutego o godz. 20:00. Źródła: Olimpijski.pl, Olympics.com, Onet, Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Najlepszy drwal w Europie mieszka w Polsce – udowodnił to po raz czwarty!
„Jaki drwal, taki klin” – przekonał się o tym nasz rodak Maciej Dubicki, który po raz czwarty został najlepszym drwalem Europy. Wygrał w prestiżowej rywalizacji European Trophy STIHL TIMBERSPORTS. To wyjątkowe, stawiające na rywalizację zawody, które sprawdzają nie tylko siłę, ale i technikę. Co trzeba zrobić, by zostać najlepszym rębaczem?
W niedzielę 17 sierpnia w holenderskiej miejscowości Laage Vursche odbyło się European Trophy STIHL TIMBERSPORTS , czyli prestiżowe zawody najlepszych drwali Starego Kontynentu. To widowiskowa odmiana sportów ekstremalnych, podczas której najsilniejsi zawodnicy rywalizują w cięciu i rąbaniu drewna. Po raz czwarty zwyciężył w nich 44-letni Maciej Dubicki, znany na świecie jako Axe Machine. Nie była to jednak jedyna polska reprezentacja odnosząca sukcesy. Niezwykłe zmagania Zawody z serii Trophy nie bez kozery zawładnęły światem timbersportu. To format stawiający przede wszystkim na rywalizację, który oferuje niesamowite widowisko dla kibiców. Drwale rywalizują równolegle w czterech konkurencjach, a szybszy z nich przechodzi do kolejnej rundy. W każdej lepszy okazał się Dubicki. Zmagania polegają na przerąbaniu siekierą kłody ustawionej poziomo – podczas stania na niej, co dodatkowo wzmaga ekscytację tłumu – a także na uporaniu się z balem ustawionym w pionie. Kolejnym zadaniem jest precyzyjne odcięcie drewnianego krążka za pomocą specjalnej, ponad 2-metrowej piły ręcznej (ważącej ponad 5 kilogramów) oraz cięcie za pomocą piły mechanicznej. Według znawców trudność nie polega na samej sile czy szybkości, a umiejętnym rozłożeniu sił. Zawodnicy w ciągu konkursu mogą przechodzić przez wszystkie konkurencje nawet po pięć razy. Rąbiący Holender Maciej Dubicki nie był jedynym reprezentantem Polski. W zawodach brał udział także 20-letni Szymon Groenwald, który może poszczycić się sukcesami we wcześniejszych zawodach juniorów. Niestety, w ćwierćfinale lepszy od Groenwalda okazał się miejscowy zawodnik, Redmer Knol, który pokonał go zaledwie o kilka setnych sekundy. Ostatecznie młodszy z polskich drwali zakończył rywalizację na 6. miejscu. Odwet na Holendrze wziął jednak broniący tytułu Axe Machine, pokonując go w półfinale i osiągając najlepszy czas zawodów. Sam finał okazał się pestką: Dubicki wyprzedził rywalizującego z nim Czecha Matyasa Klima aż o 7 sekund. Polscy drwale na topie Chociaż międzynarodowe zawody w sportowym cięciu i rąbaniu drewna STIHL TIMBERSPORTS wywodzą się z Australii i Nowej Zelandii, to prężnie rozwijają się także na innych kontynentach: od 2001 roku w Europie, a od 2003 w Polsce. Kolejne sukcesy Dubickiego i Groenwalda pokazują, że Polska ma wiele do zaoferowania w świecie timbersportu. Jego popularność stale wzrasta, więc może to właśnie w stronę wiórów i siekier powinniśmy zwrócić wzrok, poszukując polskiego sportu narodowego. Być może półka z trofeami mogłaby być wtedy nieco bardziej imponująca niż ta poświęcona futbolowi. Źródło: materiały prasowe Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Stanisław Bobak to polski czempion w skokach narciarskich. Niestety, prześladował go pech
Stanisław Bobak był pierwszym w historii Polakiem, który w 1980 roku na Wielkiej Krokwi wygrał zawody Pucharu Świata. W sumie oddał około 10 tysięcy skoków. Ale jego kariera nie była usłana różami. Poznajcie tę wyjątkową postać.
Spis treści: Stanisław Bobak i pierwsze skoki narciarskie Stanisław Bobak i jego szczytowe osiągnięcia Stanisław Bobak – ciemna strona sportów wyczynowych Gdy myślimy o mistrzach w skokach narciarskich, przed oczami stają nam takie postaci jak Adam Małysz, Kamil Stoch czy Piotr Żyła. Ale lata przed nimi Polska mogła pochwalić się czempionami w tej dziedzinie. Przed II wojną światową głośno było o dokonaniach Bronisława Czecha i Stanisława Marusarza. Wśród nieco zapomnianych gwiazd jest Stanisław Bobak. Warto ją poznać. Stanisław Bobak i pierwsze skoki narciarskie Stanisław Bobak urodził się 12 marca 1956 roku w podhalańskiej wsi Zabsuche (obecnie Ząb) w Małopolsce. Pierwsze skoki oddał na łące obok swojego domu na skoczni wzniesionej własnymi rękoma. Niektórzy śmieją się, zwracając uwagę, że jego rodzinna miejscowość położona jest najwyżej w Polsce (1013 m n.p.m.), co miało mieć niebagatelny wpływ na jego decyzję o „lataniu”. Już jako dziesięciolatek zadebiutował na juniorskich skoczniach i dostrzeżono w nim nowy wielki talent. Sześć lat później po raz pierwszy wziął udział w Turnieju Czterech Skoczni. Nie był to doskonały występ, bo uplasował się na 36 pozycji. Ale już zdążył złapać bakcyla. Stanisław Bobak i jego szczytowe osiągnięcia Właściwa kariera sportowa Bobaka trwała w latach 1970–1981. Wówczas był podopiecznym takich trenerów jak Jan Furman, Janusz Fortecki, Lech Nadarkiewicz i Tadeusz Kołder. Gwiazda Stanisława Bobaka świeciła niestety dość krótko. Świetnie poradził sobie na Turnieju Czterech Skoczni w 1975 roku. Osiągał sukcesy zarówno w Polsce, jak i za granicą w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. View oEmbed on the source website Szczytowe osiągnięcia przyszły w sezonie 1979–1980. Reprezentował CWKS Legia Zakopane. Wówczas zajął trzecie miejsce w generalnej punktacji Pucharu Świata. Wtedy też jako pierwszy Polak wygrał jeden z konkursów Pucharu Świata. Stało się to w Zakopanem 26 stycznia 1980. W sumie cztery razy stawał na pudle w konkursach Pucharu Świata. Eksperci zwracali uwagę na „odważny i bojowy styl” Bobaka oraz jego świetne, szybkie wyjście z progu. Co ciekawe, nie przepadał za wiatrem wiejącym w plecy. – Bobak wydaje się być pierwszym polskim skoczkiem, który doszedł niemal do ideału przy odbiciu i wyjściu z progu. Odbija się błyskawicznie, krótko, wychodzi z progu z podniesioną klatką piersiową, jednocześnie blokuje staw skokowy i biodrowy (…) Bobak posiada niebywały instynkt latania w powietrzu – opisywał skoczka jego trener Tadeusz Kaczmarczyk w TVP Sport. W tym samym czasie triumfy święcili tacy skoczkowie jak Tadeusz Pawlusiak, Wojciech Fortuna i Adam Krzysztofiak. Wszyscy należeli do fali polskich skoczków narciarskich, którzy rozpoczynali karierę na początku lat siedemdziesiątych. Główne sukcesy Stanisława Bobaka to: pierwsza pozycja w konkursie Pucharu Świata rozegranym w Zakopanem w 1980 roku; trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata sezonu 1979/1980; 4 medale Spartakiad Armii Zaprzyjaźnionych; ośmiokrotny tytuł mistrza Polski; pięciokrotny tytuł wicemistrza Polski; zwycięstwo w Turnieju Bohemii (1980); mistrzostwo Polski wśród juniorów w wieku 16 lat; dwukrotne uczestnictwo w zimowych igrzyska olimpijskich. Stanisław Bobak – ciemna strona sportów wyczynowych Stanisław Bobak w wyniku bardzo intensywnych treningów stracił zdrowie. Zaledwie w wieku 25 lat zakończył karierę sportową – bóle kręgosłupa były nie do zniesienia. Do kontuzji doszło na wiosnę 1981 roku. Było to rozszczepienie kręgosłupa na wysokości 4–5 kręgu. Spowodowało to częściowy paraliż sportowca. Miał problemy z poruszaniem się. Problemy ze zdrowiem zaczęły się jednak wcześniej. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych przeszedł operację łękotki. – Już w Planicy podczas sezonu 1979/80 odczuwałem silne bóle, tak, że „spinało” mi kręgosłup tak mocno, że nie mogłem startować na swoim normalnym poziomie sportowym. Zaciskałem zęby, przypinałem numer, ale nie skakałem tak, jak kiedyś, tylko czekałem aż skok się skończy – wspominał Bobak cytowany w TVP Sport. Po urazie kręgosłupa powrócił do rodzinnej miejscowości – wsi Ząb, gdzie wiódł skromne życie. Nie było mu lekko ze względu na problemy zdrowotne i finansowe. Renta była bardzo niska. Z tego powodu wyjechał pracować do Francji, ale to nadwyrężyło jego liche zdrowie. Zmarł niemal zupełnie zapomniany 12 listopada 2010 roku po długiej i ciężkiej chorobie w Zakopanem. Miał 54 lata. Jednak dziedzictwo tego sportowca w jakiś sposób przetrwało. W rodzinne wsi Bobaka urodził się Kamil Stoch. Jest to pięciokrotny olimpijczyk. Trzykrotnie był indywidualnym mistrzem olimpijskim. Źródła: Polskie Radio PKOL Radio Białystok TVP Sport
Najdziwniejsze sporty świata - poznaj 10 nietypowych dyscyplin sportowych
Najdziwniejsze sporty świata nie mają wiele wspólnego z dyscyplinami, które większość z nas podziwia z poziomu stadionowych trybun lub wygodnej kanapy. Poznaj dyscypliny, przy których curling wygląda całkowicie normalnie.
W tym artykule: Eukonkanto - noszenie żon Cheese-Rolling Boks szachowy Flanki Sepak Takraw Quidditch Podwodny hokej Slapfighting Battle-Ball Wyścig strusi Najbardziej zagorzałym kibicom może wydać się to nieprawdopodobne, ale istnieje inny świat rywalizacji poza piłką nożną, siatkówką czy skokami narciarskimi. I bardzo dobrze! Różnorodność sprawia, że życie nie jest nudne. Rzecz w tym, że większość z nas nigdy nie słyszała o najdziwniejszych sportach świata, które ujęliśmy w naszym zestawieniu. Rywalizacja jest wpisana w ludzką naturę. Odkąd odkryliśmy, że świński pęcherz morze służyć do kopania, automobilami da się ścigać, a brutalna walka nie musi towarzyszyć wyłącznie podbojom, rywalizujemy ze sobą na każdym polu. Nasza kreatywność zdaje się nie mieć granic, bo nowe dyscypliny sportu wyrastają jak grzyby po deszczu. Nie wszystkie wyglądają poważnie, ale osoby, które postanowiły się im poświęcić, podchodzą do nich całkowicie serio. Cóż, tak to już bywa, że wszystko, co nowe, wydaje się obce i niecodzienne. Nietypowym dyscyplinom warto jednak przyjrzeć się nieco bliżej, bo niektóre z nich mają szansę trafić do mainstreamu. 3 najpopularniejsze dyscypliny sportu na świecie Sport od zarania dziejów rozgrzewa do czerwoności emocje kibiców. To nieodłączny element życia większości z nas, bez względu na to czy jesteśmy zagorzałymi fanami czy na zmianę w nich w... Eukonkanto - noszenie żon Zaczynamy od sportu drużynowego, który faworyzuje wyłącznie osoby żonate i zamężne. Eukonkanto to fińska interpretacja wyścigów, w której startują mężczyźni niosący na barkach swoje drugie połówki (czyżby miało to wyrażać ciężar pożycia małżeńskiego?). Zasady są proste - zawodnicy mogą trzymać swoje żony na ramionach, w pozycji na "windę strażacką" lub na plecach w pozycji do góry nogami. Inne układy nie są dozwolone. Łatwe? Cóż, niekoniecznie. Udział w takich zawodach wymaga sporej kondycji i jeszcze większej siły. Poza tym, panie muszą bezgranicznie ufać swoim mężom. Eukonkanto może okazać się ciekawym sposobem na zacieśnienie więzów spajających małżeństwo, ale uwaga - ten medal ma także drugą stronę. Żadna dama nie będzie chyba zadowolona, gdy wprost z silnych ramion swojego męża wpadnie w głębokie błoto lub wprost do wody, a na trasie biegu czyha jeszcze więcej podstępnych przeszkód. Cheese-Rolling Jeżeli bieg z żoną na plecach wydał się wam dziwny, kolejna nietypowa dyscyplina wprawi was w jeszcze większe osłupienie. Mowa o bieganiu za serem. Zasady nie są specjalnie skomplikowane - uczestnicy muszą zbiec ze szczytu góry, zanim na dół stoczy się... serowy krąg. Dziwne? Może i tak, wypada jednak podkreślić, że ten sport ma długą tradycję. Wywodzi się z Anglii, a konkretnie - z wioski Brockworth. Wiele wieków temu ustanowiono tam tradycję cyklicznych spotkań na szycie wzgórza Cooper's Hill. Uczestnicy zawodów ścigają się z ważącym 5 kg kręgiem sera Double Gloucester. Zawody zyskały tak dużą popularność, że obecnie startują w nich także uczestnicy z innych krajów. Wbrew pozorom, nie jest to zbyt bezpieczna dyscyplina. Zbocze wzgórza jest strome i wyboiste, więc o wywrotkę nietrudno. Dodatkowo, ciężki kawał sera osiąga naprawdę dużą prędkość. Casu marzu jada się z żywymi larwami much. To najniebezpieczniejszy ser na świecie Kuchnia Sardynii jest uważana za jedną z najzdrowszych, choć oferuje tak oryginalne dania jak dziś już zakazany ser z larwami muchówki Boks szachowy W niektórych środowiskach, boks jest określany mianem "sportu dla troglodytów". Kolejna dyscyplina w naszym zestawieniu powinna zadowolić zarówno sportowców, którzy stawiają na brutalną siłę, jak i tych, których żywiołem jest strategiczna rozgrywka. Jak wskazuje na to sama nazwa, boks szachowy łączy elementy walki w ringu z partią szachów. W ramach rozgrywki, zwodnicy muszą stoczyć 11 rund. W sześciu poruszają się pionkami i figurami po szachownicy, w kolejnych pięciu - boksują. Każda runda szachowa trwa cztery minuty, bokserska jest krótsza o minutę. Cóż, trudno powiedzieć, co miał na myśli Enki Bilala - francuski twórca komiksów - gdy tworzył tę dyscyplinę, ale trzeba przyznać, że wykazał się wyjątkową kreatywnością. Khmerowie walczą bez pardonu Fotoreportaż „10 dolar fight” został wyróżniony w ubiegłorocznej, IV edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic. Flanki Barowe gry czasami doczekują się profesjonalnej lub przynajmniej półprofesjonalnej adaptacji. Tak właśnie był z flankami - jedną z ulubionych gier akademickich, w trakcie której wypija się niejedną butelkę piwa. W grze uczestniczą dwie drużyny, które stają naprzeciw siebie w odległości 12 metrów. Na środku ustawiona jest pusta puszka, w którą trzeba trafić. Drużyna, której zawodnikowi uda się tego dokonać, pije piwo do momentu, aż strącony obiekt zostanie postawiony do pozycji wyjściowej przez wyznaczonego zawodnika przeciwników. Wygrywa zespół, którego zawodnicy jako pierwsi wypiją całe piwo. Brzmi niezbyt poważnie? Może i tak, ale wypada zaznaczyć, że w Polsce ta gra cieszy się sporą popularnością, nie tylko w środowisku studenckim. Sepak Takraw Co może powstać ze skrzyżowania wschodnich sztuk walki, siatkówki i piłki nożnej? Niecodzienny sport zwany sepak takraw. Rozgrywka toczy się na boisku do badmintona. Punkt zdobywa drużyna, której gracze przerzucą piłkę nad siatką, na połowę przeciwników. Brzmi łatwo? Tylko pozornie. Przerzut może być wykonany wyłącznie za pomocą stóp. Aby utrzymać piłkę w powietrzu, można używać innych części ciała, z wyłączeniem rąk i ramion. W rezultacie, rozgrywka wiąże się z iście karkołomnymi ewolucjami. Jeżeli sporty ekstremalne mrożą ci krew w żyłach, powinieneś obejrzeć chociaż jeden mecz sepak takraw. Już jedno piwo dziennie sprawia, że mózg się kurczy. Nawet umiarkowane picie alkoholu szkodzi zdrowiu Alkohol w małych dawkach był długo uważany za korzystny dla zdrowia. Nowe badania wykazują, że to nieprawda. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/juz-jedno-piwo-dziennie-sprawia-ze-mozg-sie-kurczy-nawet-umiarkowane-picie-alkoholu-szkodzi-zdrowiu-fot-getty-images-58d1815.jpeg" width="938" height="626" alt="Już jedno piwo dziennie sprawia, że mózg się kurczy. Nawet umiarkowane picie alkoholu szkodzi zdrowiu (fot. Getty Images)" title="Już jedno piwo dziennie sprawia, że mózg się kurczy. Nawet umiarkowane picie alkoholu szkodzi zdrowiu (fot. Getty Images)" /> Quidditch Fani cyklu o Harrym Potterze z całą pewnością kojarzą nazwę naszej kolejnej dyscypliny. Quidditch to sport łączący w sobie elementy popularnej na całym świecie gry w berka, rugby i zabawy w dwa ognie. Fikcyjna dyscyplina pojawiła się w powieściach o przygodach Harry'ego Pottera autorstwa J.K. Rowling i tak bardzo przypadła do gustu miłośnikom młodego czarodzieja, że ci postanowili uczynić z niej realny sport. Rzecz jasna, w trakcie rozgrywki zawodnicy muszą przez cały czas trzymać miotłę między nogami. Podwodny hokej Nazwa "podwodny hokej" nie brzmi zbyt poważnie? Może i nie, ale podkreślamy - mówimy tu o prawdziwej dyscyplinie, dla której organem zarządzającym jest Światowa Konfederacja Sportów Podwodnych. Nie jest to zatem luźno traktowana gra tylko autentyczny sport, dla którego organizowane są nawet mistrzostwa świata. W skład drużyn wchodzi po 6 osób. Rozgrywka toczy się w sportowym basenie, na głębokości od 2 do 3 metrów. Uczestnicy są wyposażeni w półtorakilogramowy kij do hokeja i akcesoria przeznaczone do nurkowania - maskę, fajkę i płetwy. Cel jest oczywisty - trzeba trafić do bramki przeciwnika, która w przypadku tej dyscypliny ma szerokość 3 metrów, czyli jest dwukrotnie szersza od bramki używanej w hokeju na lodzie. Slapfighting Sporty walki mają wielu zwolenników i nic dziwnego. Sportowa rywalizacja na pięści towarzyszy człowiekowi od bardzo dawna. Rzecz w tym, że coraz mniej osób chce oglądać boks na najwyższym światowym poziomie, nie wspominając już o kickboxingu i innych dobrze znanych dyscyplinach. Mało tego, nawet MMA, na które jeszcze nie tak dawno temu panował istny szał, powoli traci na popularności. Co można zaoferować kibicom rządnym sportowych emocji? Może dyscyplinę, która poza odpornością i siłą nie wymaga żadnych specjalnych umiejętności? Właśnie taki jest slapfighting, czyli zawody w policzkowaniu. W ramach walki, dwaj zawodnicy zajmują pozycję po przeciwnych stronach krótkiego blatu i nacierają dłonie talkiem. Zawodnik atakujący trzykrotnie "przymierza się" do twarzy rywala, po czym uderza z całej siły otwartą dłonią. Tę samą sekwencję powtarza przeciwnik. Przegrywa osoba powalona przez nokaut lub poddająca walkę. Badwater Ultramarathon: Wybiec z Doliny Śmierci Ekstremalne warunki na trasie gwarantowane! Battle-Ball Kolejną dyscypliną w naszym zestawieniu jest ewolucja gry w dwa ognie. Nie jest to jednak prosta zabawa, przeciwnie. Battle-Ball łączy elementy piłki nożnej i ręcznej, krykieta, baseballu i tenisa. Nie bez powodu ten sport został okrzyknięty najbardziej skomplikowaną dyscypliną w historii. Wyścig strusi Ostatnia dyscyplina na naszej liście powstała w Afryce, ale od pewnego czasu staje się coraz popularniejsza w USA. Mowa o wyścigu strusi. Ten sport bardzo przypomina wyścigi konne, z tą różnicą, że tutaj jeźdźcy zasiadają na grzbietach bardziej egzotycznych wierzchowców. Z całą pewnością, wyścig stwarza ogromne emocje - strusie mogą pędzić z prędkością przekraczającą 70 km/godz. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Na trasie rajdu przygodowego zespół musi funkcjonować jak żywy organizm. Gdy jedno ogniwo słabnie, pozostałe mu pomagają. Przy dobrej współpracy ludzie są w stanie zrobić dużo więcej niż pojedynczy zawodnik. A wyzwań jest wiele. Trzeba myśleć i działać: biec, wiosłować, jechać. Na odpoczynek i sen zwykle nie ma czasu.
Brniemy wolno po kolana w lodowatej wodzie. Tracimy grunt. Nie ma wyjścia, trzeba płynąć. Po chwili wychodzimy na wysepkę pośród rozległych zalanych łąk. Mokre ubrania kleją się do naszych ciał, zimny wiatr przewiewa do kości. Jest tylko kilka stopni powyżej zera. Wokół nas rozlewiska Warty. Nie lubię pływać. Niczego nie boję się bardziej niż wody. Aga trzęsie się z chłodu i ma łzy w oczach na samą myśl o kolejnym zanurzeniu. Szczękamy zębami. Głupio byłoby umrzeć z zimna w Wielkopolsce. I tak już nie ma odwrotu. Znowu wchodzimy do wody i jeszcze raz, i jeszcze... Docieramy do głównego nurtu rzeki i przeprawiamy się na linach na drugi brzeg. Stamtąd mamy już tylko 100 km do mety. To i tak niewiele. Trasy niektórych rajdów przygodowych wiodą setkami kilometrów przez góry, lasy, bagna, pustynie i inne „okoliczności przyrody”. Skąd w takim razie wiadomo, jak należy iść? Trasę wyznaczają punkty kontrolne – na przykład odblaskowe lampiony ustawione w określonej odległości od siebie i zaznaczone na mapie. Trzeba je odnaleźć w terenie i potwierdzić naszą obecność na danym punkcie. Rajdy łączą bieganie, jazdę na rowerze, rolkach, nartach biegowych, kajakarstwo i inne pokrewne dyscypliny. W odróżnieniu od triatlonu rozgrywane są w terenie i przede wszystkim na orientację. „Sztajcha na rympał”, jak mówi się o stromym podejściu pod górę po bezdrożach, to stały element przygody. Zawsze niesie się ze sobą cały niezbędny sprzęt, który od czasu do czasu można uzupełniać w strefach zmian (na „przepakach”). To miejsca, w których zmienia się dyscyplina i w których ma się dostęp do wcześniej zdeponowanego sprzętu. Żeby ukończyć zawody, do mety trzeba dotrzeć w komplecie – jeśli zrezygnuje choćby jedna osoba, zespół zostaje zdyskwalifikowany (w składzie musi być zwykle przynajmniej jedna kobieta). Poza tym należy jeszcze zmieścić się w określonym czasie i zaliczyć po drodze wszystkie punkty kontrolne. Rajdy przygodowe przywędrowały do Polski z Nowej Zelandii – królestwa sportów outdoorowych. Powstały z inicjatywy ludzi, którzy pasjonowali się sztuką przetrwania, uwielbiali kontakt z naturą, a do tego chcieli włączyć sportową rywalizację. Szczyt popularności osiągnęły w latach 90. Wtedy na wyobraźnię działały filmy kręcone podczas Eco Challenge – rajdów rozgrywanych w najdzikszych rejonach świata, takich jak Patagonia, Borneo czy Australia. Trudne początki Na drugim brzegu Warty szybko ustalamy z Agą właściwy kierunek. Najważniejsze, że wiemy, dokąd zmierzamy. Kiedy po raz pierwszy wystartowałem w rajdzie przygodowym, zgubiliśmy się z moim zespołem w lesie na wiele godzin i nie zmieściliśmy się w limicie czasu przewidzianym przez organizatora. Bawiliśmy się jednak świetnie. Na kolejnych zawodach też się zgubiliśmy. I na następnych również. Przez następne miesiące dużo trenowaliśmy i mimo hektolitrów wylanego potu ciągle byliśmy na szarym końcu. Minął prawie rok od mego debiutu w zawodach, zanim dotarła do mnie pierwsza i zarazem najważniejsza lekcja: Lepiej czołgać się we właściwym kierunku, niż biec w przeciwnym. Na pewien czas ograniczyłem treningi do spacerów z mapą. Chodziłem po okolicy, szukając wszystkich detali, które zostały zaznaczone na mapie. Przez następny rok, niezależnie od zespołu, z jakim startowałem, zawsze byłem czwarty. To bardzo dobre miejsce. Szkoda tylko, że poza podium. Grupa to nie zespół Kiedy po raz kolejny z rzędu człowiek stanie obok „pudła”, zaczyna się zastanawiać: „A może z nami jest coś nie tak? Gdzie popełniamy błąd?”. Wiele osób sądzi, że zespół jest tak dobry jak jego najsłabsze ogniwo. Takie myślenie bardzo ogranicza nasze możliwości, bo tak naprawdę ludzie umiejący ze sobą współpracować są w stanie stworzyć zespół, który będzie zdecydowanie lepszy niż jego najsłabszy członek. Podczas trwających kilka dni zawodów zespół doświadcza w skompresowanej postaci takiej różnorodności zdarzeń, jaką normalnie przyjmuje się w ciągu całego roku. Wszystko jest spotęgowane, wzloty wyższe, a upadki boleśniejsze. Co ciekawe, problemami, które powstrzymują zespoły przed ukończeniem zawodów, nie są kontuzje, defekty sprzętu, hipotermia, schodzone stopy czy zmęczenie. Powodem jest nieumiejętność współpracy. Właściwie każdy napotkany podczas rajdu problem może zostać rozwiązany, o ile zespół jest zmotywowany i ma dobrego lidera, który będzie nad tym wszystkim czuwał. Podczas zimowych zawodów, w lutym tego roku, przyjaciółka z zespołu zapytała mnie: „Czy daleko jeszcze do strefy zmian?”. Temperatura spadła poniżej –20°C, byłem otępiały ze zmęczenia, a wychłodzenie zrobiło ze mnie „warzywo”. Normalnie spojrzałbym na mapę i policzył odległość. Ale wtedy na samą myśl o podniesieniu ręki zrobiło mi się słabo, więc odburknąłem: „Nie wiem”. I to był początek naszego końca. Nie dotarliśmy do mety. Skupieni na własnym cierpieniu coraz słabiej współpracowaliśmy, przestaliśmy być zespołem. Mam wrażenie, że podobnie jak w wysokich górach, kiedy sami doświadczamy niekomfortowych warunków, trudno jest wspierać innych. Ale to jest właśnie wyzwanie rzucane człowiekowi przez rajdy przygodowe! Bo wszystko jest w porządku, dopóki nie znajdziemy się gdzieś pośrodku niczego, odwodnieni i wyczerpani, a nasz mózg zmęczony brakiem snu będzie tak zajęty przypominaniem sobie imienia kolegi obok, że zadecydowanie o tym, gdzie iść, stanie się niemożliwe. I właśnie w takich momentach poznaje się wartość zespołu. Kiedy wszyscy przechodzą kryzys, musi znaleźć się ktoś, kto podejmie decyzję. Ktoś, kto nie pozwoli reszcie zasnąć w zaspie na 20-stopniowym mrozie. Będzie ćwiczył z kolegą tabliczkę mnożenia, by ten nie zamknął oczu, jadąc na rowerze. Albo wytłumaczy, że człowiek przy drodze, z którym rozmawiamy, to tak naprawdę krzak. Dobry zespół wytwarza w trudnych momentach pewnego rodzaju synergię. Co zrobić, gdy jedna osoba zaczyna odstawać od reszty? Można zwolnić do jej tempa i... pożegnać się z podium. Tak zadziała grupa ludzi, którzy po prostu razem wystartowali. A co zrobi zespół? Najsilniejszy wyciągnie hol, druga osoba odciąży plecak, a trzecia osłoni od wiatru. Tak wygrywa się zawody. Ruszając w kilkudniową ekspedycję, trzeba mieć obok siebie tych, na których zawsze można liczyć. Milion wrażeń na godzinę W czerwcu 2010 r. wystartowaliśmy razem z Agą Korpal w Rajdzie 360° w Jeleniej Górze. Termin jest tu o tyle istotny, że występowały bardzo duże różnice temperatur między nocą i dniem, a okoliczne rzeki były w stanie powodziowym. Do etapu kajakowego dotarliśmy o drugiej w nocy. Nurt Bobru gnał z ogromną prędkością, fale co chwilę przelewały się przez kajak, mocząc nas od stóp do głów. Wiele zespołów w tym miejscu zakończyło przygodę – a to wisząc na drzewie na środku rzeki, a to gubiąc w jej odmętach całe wyposażenie albo po prostu wywracając się do lodowatej wody. Podczas jednej z przenosek, gdy ciągnąłem kajak przez szuwary, próbowałem założyć dodatkową kurtkę, ale rękoma zawładnął pan Parkinson i o zapięciu suwaka nie było mowy. W końcu wstało słońce i zaczęło robić się ciepło. W dzień termometr zatrzymał się dopiero na 30. kresce. Słońce nie miało litości. Walcząc o pierwszą pozycję, nie mieliśmy czasu regularnie pić. Bardzo się odwodniliśmy, a lejący się z nieba żar źle wpłynął na nasze postrzeganie rzeczywistości. Po 100-kilometrowym etapie rowerowym szukaliśmy zadania specjalnego – zjazdu linowego założonego na kilkudziesięciometrowej skale. Do dziś nie jestem w stanie powiedzieć, dlaczego przez godzinę wypatrywaliśmy wielkiej skały, chodząc pomiędzy kamieniami sięgającymi nam co najwyżej kolan. Nie było w tym żadnej logiki. W ciągu kilku godzin wszystko odwróciło się o 180 stopni. Hipotermia na kolację, udar na śniadanie. Była to cenna lekcja z kilku powodów. Po pierwsze nauczyłem się, że nawigator musi mieć otwarty umysł i powinien umieć dopuścić do siebie myśl o popełnieniu błędu. Najgorsze, co można zrobić, to wmawiać sobie, że wszystko gra, mimo że mapa nie zgadza się z tym, co widać w rzeczywistości. Druga lekcja dotyczyła sprzętu. Nigdy nie wiadomo, jak zmienią się warunki, dlatego do depozytów zostawianych w strefie zmian warto włożyć wszystko, co może się przydać, od kremu z filtrem po ciepły śpiwór. Po trzecie przekonałem się, że rajd kończy się dopiero na mecie. Szukanie tej nieszczęsnej skały dało nam godzinną stratę w stosunku do lidera. Zdążyliśmy się już pogodzić z drugą lokatą. Niedługo później prowadzący zespół utknął w lesie na prawie trzy godziny, szukając punktu kontrolnego – tym samym zostawił nam wolną drogę do zwycięstwa! Co ja tu robię Można pomyśleć, że skoro rajdowiec – czy też napieracz, bo takiego określenia używa się najczęściej – musi dzielić swój czas na wiele dyscyplin, to poziom sportowy zawodów nie jest wysoki. Nic bardziej mylnego. Różnica polega na tym, że gdy np. biegacz profesjonalista kończy maraton, idzie na masaż i przez tydzień się regeneruje. Dla rajdowca to dopiero rozgrzewka. Potem musi wsiąść na rower, do kajaka, a po ukończeniu zawodów… pójść do pracy, bo za udział w nich nikt mu nie zapłaci. Tak samo jak za cały niezbędny sprzęt. Lista potrzeb nigdy się nie kończy. Części rowerowe zawsze mogą być lżejsze, buty do biegania lepsze, lampy mocniejsze, a rolki szybsze. Między innymi dlatego w dłuższej perspektywie jest to sport dla prawdziwych pasjonatów – ludzi, dla których rajdowanie oznacza pewien styl życia, a urlop w pracy to czas, który niejednokrotnie przeznacza się na zawody. W Polsce organizuje się wiele imprez kierowanych do osób chcących spróbować czegoś nowego. Pojawia się coraz więcej zawodów miejskich, a w ramach dłuższych rajdów zazwyczaj proponowana jest trasa, z którą może zmierzyć się każdy, kto choć trochę dba o kondycję fizyczną. Organizatorzy zapewniają większość sprzętu, przygotowują mapy i emocjonujące zadania specjalne. Ktoś mógłby zapytać: „Po co tak się męczyć?”. Właściwie nie wiem. Stojąc na starcie każdych zawodów ze świadomością, że przez kolejne kilkadziesiąt godzin będę w ruchu, niezależnie od pory dnia czy nocy, zawsze zadaję sobie pytanie: „Co ja tu znowu robię?”. Ale gdy po zawodach zasypiam nad talerzem z gorącym posiłkiem, moja podświadomość już myśli o kolejnym rajdzie. Niektórzy ludzie po prostu lubią się męczyć, przeżywać każdą chwilę intensywnie, a każdy rajd przygodowy jest jak wielka strzykawka endorfin. Jak poranny jogging w skali makro. A przy okazji można trafić w miejsca, w których, gdyby nie rajd, nigdy byśmy się nie znaleźli. Dla mnie rajdy przygodowe są czymś w rodzaju studni z napisem „satysfakcja”. Zawsze można wyciągnąć pełne wiadro i poczuć się lepiej. Świetnie podsumował to jeden z najlepszych napieraczy na świecie – Australijczyk Ian Adamson, który powiedział: „O rajdach przygodowych myślę jak o stopniu doktorskim w życiu. Przyjmuję cenne lekcje podczas zawodów i przekładam je na życie rodzinne, zawodowe, osobiste…”. Mnie na samym początku mojej przygody z rajdami wydawało się, że podczas zawodów będę mógł znaleźć i przesunąć granicę swoich możliwości. Po czterech latach regularnych startów wiem już, że nie warto jej szukać. Ona najzwyczajniej w świecie nie istnieje.
Słowenia. Rajd przygodowy w klasycznym wydaniu
W pojedynkę nic nie zdziałasz. Liczy się cały zespół. Jeśli choćby jedna osoba odpadnie, to po zawodach.
Otwieram oczy, bo parkingowy asfalt zrobił się twardy i zimny. „Kshyśka” nadal nie ma, Magdę ktoś przykrył kocykiem, a w moją stronę idzie dziewuszka z apteczką. Przecieram oczy, czyżbym sobie coś zrobił przez sen? Podchodzi do mnie, bez słowa bierze mnie za rękę i pęsetą wyciąga kleszcza, który wpił się w mój palec wskazujący, po czym pyta: – Chcesz naleśnika? Obudziłem się? Chyba tak. Widzę kropkę na palcu, w miejscu gdzie przed chwilą coś machało nóżkami, więc chyba to rzeczywistość. Ale naleśnik? Pewnie, że chcę, nawet jeżeli śnię. Pyszny. Wszystko inne niż trzydniowa bułka smakuje świetnie. Pojawia się „Kshysiek”. Niedziela, 7 rano, 45 godzin od startu. W piątek 24 czerwca w Mariborze – drugim co do wielkości mieście Słowenii – rozpoczął się jeden z największych w Europie rajdów przygodowych. Dwadzieścia cztery zespoły z 11 krajów ruszyły wzdłuż Drawy zmierzyć się z pięćdziesięcioma dwiema godzinami w górach Słowenii. Niezła avantura, czyli po słoweńsku przygoda. Rajd różni się nieco od zawodów w Polsce, gdzie zazwyczaj chodzi o pokonanie konkretnego dystansu w możliwie najkrótszym czasie. W Słowenii wygrywa ten, kto zbierze najwięcej punktów w obowiązującym limicie czasu, bo nawet najlepsi nie są w stanie zrealizować całej trasy. Rajdy przygodowe łączą wiele dyscyplin sportowych. Ich podstawą jest kolarstwo górskie, bieg na orientację, trekking i kajakarstwo. Jednakże organizatorzy zawodów prześcigają się w pomysłach, co sprawia, że często pojawiają się: jazda na rolkach, nartach biegowych, pływanie, eksploracja jaskiń czy wspinaczka. Nie musimy się spieszyć. Biegniemy spokojnie, prawie na końcu stawki – nie musimy się spieszyć. Meta jest w niedzielę po obiedzie, a tu przecież dopiero co wypiliśmy piątkową poranną kawę. Po krótkim odcinku trekkingowym wsiadamy na rowery. 30-kilometrowa przejażdżka po malowniczych pagórkach kończy się nad rzeką Murą. Podniesiony poziom wody i zatrważająca szybkość głównego nurtu sprawiają, że pytanie, czy zakładać pianki, staje się retoryczne. Żeby wody przypadkiem nie zabrakło, zaczyna padać. Po lewej stronie Austria, po prawej Słowenia, od przodu brunatne fale zalewają kajak i regularnie przemywają nam oczy. Stopień wzburzenia bystrzy oceniamy, obserwując zespół przed nami – czy ginie całkowicie z pola widzenia, czy znad wody widać chociaż kaski. Rajdy poniżej 100 km można śmiało nazwać sprinterskimi, do 200 km krótkimi, a dłuższe – ekspedycyjnymi. Najdłuższe trwają 5–7 dni, a trasy osiągają nawet 1000 km. W rajdach ekspedycyjnych niesamowicie ważna staje się współpraca w drużynie, odpowiednie planowanie i logistyka. Nieubłaganie płynący czas i kaprysy przyrody przeciwstawiane są umiejętnościom i doświadczeniu zespołu. To wyzwanie przewyższa możliwości jednostki, sekret tkwi w zdolności wspólnego rozwiązywania problemów w sytuacji ciągłego stresu i zmęczenia. Klasycznie w rajdach startują zespoły czteroosobowe z co najmniej jedną kobietą w składzie. Wystarczy, że z powodu kontuzji czy choroby zrezygnuje jedna, a cały zespół jest dyskwalifikowany. Samo ukończenie rajdu można więc traktować jako sukces. Mija 21. godzina rajdu. Do tej pory zawody bardziej przypominały rekreacyjną wycieczkę niż prawdziwe ściganie, ale teraz wszystko ma się zmienić. W promieniach wschodzącego słońca spływamy flisacką tratwą na drugą stronę Drawy. Mamy rozpocząć etap trekkingowy, który w najdłuższym wariancie mógłby mieć nawet 140 km. Od tego momentu żadnego odcinka nie da się wykonać w całości, zaczynają się kalkulacje. Do 60. kilometra wszystko idzie dobrze. Odcinki po płaskim i w dół pokonujemy biegiem. Od czasu do czasu wspinamy się po stromiznach na azymut. Mapa sugeruje, że idziemy ścieżką, a rzeczywistość woła o czekan, bo trudno utrzymać równowagę na tej pionowej „drodze”. Od 60. kilometra zaczynamy jednak odczuwać w nogach pokonany dystans. Biega się ciężej, wolniej i siłą rzeczy rzadziej. Coraz trudniej zmobilizować się do truchtu po płaskim, biegniemy tylko w dół. Zaliczamy największe atrakcje tego etapu, czyli 30-metrowy zjazd linowy oraz eksplorację jaskini. Zbiegamy do pobliskiej wioski, robimy zakupy w piekarni i z apetytem pałaszujemy rogale z czekoladą. Odwiedzamy jeszcze trzy punkty kontrolne i po 80 km trekkingu – kaczym krokiem, szurając podeszwami – docieramy do strefy zmian (miejsca, gdzie zmienia się dyscyplina i gdzie możemy się przepakować, wymienić sprzęt, zabrać jedzenie i picie na kolejne etapy). Zadowoleni z siebie zaczynamy oglądać nasze schodzone stopy, gdy nagle staje przed nami jedna z organizatorek i daje nam współrzędne GPS pięciu punktów. Mówi, że musimy do nich dotrzeć przed zamknięciem tej sekcji, czyli zostało nam 40 min. Na dodatek jeśli się spóźnimy, stracimy wszystkie punkty zdobyte na trekkingu. – A ile to zajmuje najlepszym zespołom? – Średnio godzinę. Ciszę przerywa jedyne słowo, które pasuje do tej sytuacji, po czym „Kshysiek” zaczyna dyktować współrzędne. Jedynka – 500 m w prostej. Piątka – 2,5 km w prostej. Ten odpuścimy, na pewno nie zdążymy. „Łasuch” z Magdą zostają w strefie, a „Kshysiek” i ja niepewnym krokiem ruszamy w drogę. Jak szybko można biec, mając w nogach 270 km i nie śpiąc przez 36 godzin? Na właśnie pokonanych 20 km nie biegliśmy ani razu, bo wydawało nam się, że się nie da, że odciski, pęcherze, że boli. Przez te 40 min nie istniały pęcherze, odciski, ścieżki, mapa. Były tylko GPS, kompas i zegarek. Jedynka, dwójka, trójka... Przy czwórce spędziliśmy minutę za długo, GPS miał za małą dokładność. Dawaaaaj! Piątka... – Czas? – 15 min. Ile do końca? – Daleko. Za daleko. Biegiem! Krokiem tak długim, jakbyśmy startowali na 400 m, na palcach – jakbyśmy finiszowali na setkę. Kilometr. Dwa. Szybciej! W głowie natrętna myśl: „Ale jeśli się spóźnicie, stracicie wszystkie punkty zdobyte na trekkingu”. Płuca nie nadążają, dyszeniem budzę pewnie całą wioskę. „Kshysiek” mnie wyprzedza. Wyprzedzam go. – Czas? – Skończył się. – No to koniec. – Koniec będzie, jak oddamy kartę. Wpadamy do miasteczka. To tu! Według naszego zegarka spóźniliśmy się 2 min, według organizatora – zdążyliśmy. Sobota, godz. 23.20. Strefa powoli obumiera, co jakiś czas rozlega się wołanie: – Transport to Velenje! (gdzie znajduje się meta). Widać podnoszące się postaci, które tutaj kończą swoją przygodę z rajdem. Inni śpią dalej w tym pięciogwiazdkowym hotelu, a jeszcze inni, tak jak my, kaczym krokiem ruszają na kolejny etap (dla odmiany... trekking). Jesteśmy chyba ostatnim zespołem opuszczającym strefę, ale co ciekawe w klasyfikacji według zdobytych punktów cały czas znajdujemy się w czołówce – o czym niestety nie wiemy. Nie biegniemy. Idziemy szybkim krokiem. Asfalt prosty jak strzała przez kilka kilometrów. Widzimy inne grupy. Tu ktoś idzie całą szerokością drogi i dziwnie się kiwa, tu jakieś osoby w foliach NRC leżą na poboczu, tu się ktoś cofa nie wiadomo po co. Wyprzedzamy wszystko, co się rusza. I to, co się nie rusza, też. Druga noc zbiera swoje żniwo, ale nas na razie oszczędza. Piękno tych zawodów tkwi właśnie w tym, że nawet drużyna najlepszych na świecie maratończyków nie będzie pewna zwycięstwa, bo trzeba wziąć pod uwagę wiele różnych aspektów. Rajdy dłuższe niż 200 km – a Adventure Race Slovenia w kategorii explorer, w której startujemy, ma ok. 400 km – stawiają zawodnikom poprzeczkę wyżej niż jakikolwiek inny sport. Aby zwyciężyć, trzeba być maksymalnie wytrenowanym w każdej z dyscyplin, które rajd obejmuje. Na przykład w czekającej nas jeździe na rolkach. Druga w nocy. Adrenalina po GPS-owych sprintach opadła, „Kshysiek” zaczyna zasypiać. Mnie w pionie trzyma mapa. „Łasuch” nałykał się jakiejś guarany i dostał drugie życie, ciągnie Magdę na holu tak, że ta ledwo nadąża przebierać nogami. Idziemy. Każdy prowadzi własną walkę z tym samym wrogiem. „Kshysiek” śpiewa, Magda mu pomaga, ale teksty się plączą. Przechodzimy przełęcz na wysokości 1200 m. Po drugiej stronie inny świat. Zimno. Schodzimy, zbiegamy. Ostatni punkt, teraz już tylko dojść do rolek, 10 km, ale ta grań po drodze – kolejne 100–200 m w górę. Znowu nie ma ścieżek, znowu na czworakach, znowu bez czekana. Kolano, czego chcesz ode mnie? Nie widzisz, że to zły moment? Robi się jasno. „Kshysiek” wygrał swoją walkę i przejął mapę. Dobrze, bo teraz ja walczę. Z prawej stromizna. Nie zamykaj oczu, nie skręć w prawo. Mrugam powiekami, śnię. To chyba faza REM, ale przecież idę, nie śpię... chyba. O, lampion! Jest punkt, nareszcie. Uff, w końcu doszliśmy. Ale zaraz... Dlaczego tutaj? Przecież ma być stacja benzynowa, ma być jazda na rolkach. A nie, to tylko krzak. Przecież jesteśmy w lesie. Patrzę na mapę, ale nic nie widzę. No tak, znajdujemy się na grani, już pamiętam. Grań, grań – zaraz, to trzeba by z niej zejść. Schodzimy. Asfalt się ciągnie, słońce przyjemnie przygrzewa. Magda wyskakuje w krzaki za potrzebą, trzy minuty później wraca i budzi całą naszą trójkę leżącą na trawie obok chodnika. Docieramy do rolek. Kolano jakby mniej boli, może będzie dobrze. Zostało kilka godzin i ostatni etap rowerowy. Trzeba wybrać wariant przejazdu. Które punkty odpuścić? Trudno zebrać myśli. Wybieramy wariant asekuracyjny. Zbyt asekuracyjny. Wiemy to już po pierwszym długim podjeździe. Ale za późno na korekty, teraz już można tylko pędzić do mety. Czujemy się znakomicie. Tempo na końcówce nie spada poniżej 30 km/h. Niepotrzebnie zwątpiliśmy we własne możliwości. Wjeżdżamy na metę. Którzy? Nie wiadomo. Czy to ważne? Wygraliśmy. Sami ze sobą. Leje się szampan. Idziemy na grilla. Zasypiam nad talerzem. PS. Organizatorom zepsuł się sprzęt do sczytywania naszych czipów. Oficjalne wyniki poznaliśmy dopiero po pięciu dniach. Ale warto było czekać – 4. miejsce. RAJDY Warunkiem udziału w większości rajdów jest opłacenie wpisowego, podpisanie oświadczenia, że jest się świadomym podejmowanego ryzyka i przedstawienie ubezpieczenia NNW. Koszty: w Polsce wpisowe wynosi od 50 do kilkuset złotych od osoby na dłuższych trasach (tych niestety mamy w kraju niewiele, a w niektórych latach wcale). Zawody w Słowenii to wydatek 125 euro/os., ale na większości rajdów jeszcze większy – ok. 250 euro. Do wpisowego trzeba dodać koszty dojazdu i transportu sprzętu: rowerów, wioseł kajakowych, rolek, nart itd. (a także jego zakupu i serwisowania). Polecane strony: live.adventurerace.si – Adventure Race Slovenia, www.napieraj.pl – skarbnica wiedzy rajdowej, sprzętowej, kalendarz, relacje z zawodów, www.team360.pl – dobry kalendarz zawodów w Polsce i Europie, relacje, www.sleepmonsters.com – strona o najważniejszych rajdach na świecie