W ludzkiej krwi wykryto rosnący poziom CO₂. „Wygląda na to, że się nie adaptujemy”
Na koniec ubiegłego tysiąclecia nikt się nie spodziewał, że w XXI wieku zmieni się skład ludzkiej krwi. Wygląda jednak na to, że rosnący poziom dwutlenku węgla w atmosferze przekłada się bezpośrednio na organizm. Z każdym oddechem jesteśmy coraz bliżej „limitu”, a to bardzo nieoczywisty skutek globalnego ocieplenia.
Badania danych medycznych ze Stanów Zjednoczonych z ostatnich dwóch dekad dowodzą, że wzrost stężenia CO₂ w powietrzu bezpośrednio powoduje wzrost średniego poziomu tego gazu we krwi. Nasze organizmy nie potrafią zaadaptować się do zmieniającego się środowiska w odpowiednim tempie. Jak rosnący poziom CO2 wpływa na skład naszej krwi? Naukowcy z The Kids Research Institute Australia przeanalizowali tysiące próbek krwi. Z roku na rok rosło stężenie wodorowęglanów – to biochemiczny ślad CO₂. W tym samym czasie poziom wapnia i fosforu lekko spadał. Wszystko to działo się w tempie niemal idealnie odpowiadającym wzrostowi stężenia CO₂ w atmosferze: dziś mamy ponad 420 ppm (części na milion), a jeszcze 20 lat temu było ich 369. – Obserwujemy stopniową zmianę składu chemicznego krwi, która odzwierciedla wzrost stężenia dwutlenku węgla w atmosferze, co jest przyczyną zmian klimatycznych – tłumaczy prof. Alexander Larcombe. Ludzki organizm stara się kompensować zmieniającą się atmosferę, ale koszt jest bardzo wysoki. Czy poziom CO2 zbliża się do granic normy? Jeśli nic się nie zmieni, już za pół wieku typowy poziom wodorowęglanów we krwi osiągnie górną granicę normy – a te tworzone są po to, by radzić sobie z poziomem CO₂. Gdy poziom CO₂ wzrasta, organizm zatrzymuje więcej wodorowęglanów, aby ustabilizować pH krwi. Spada wtedy jednak poziom wapnia i fosforu. Może być to dla naszego organizmu zbyt wiele, bo system buforowania kwasowo-zasadowego zaczyna być przeciążony. Najbardziej narażone będą dzieci: to one pozostają najdłużej pod wpływem podwyższonego CO₂. A im wyższe poziomy CO₂ we krwi, tym większe ryzyko zaburzeń rozwoju, koncentracji, uczenia się i mineralizacji kości. Dlaczego nie potrafimy się zaadaptować? Ciało człowieka to mistrz adaptacji, ale atmosfera, w której ewoluował Homo sapiens, nie charakteryzowała się poziomem CO₂ większym niż 300 ppm. Ten próg przekroczyliśmy już bardzo dawno. Nerki i płuca próbują utrzymać równowagę kwasowo-zasadową, ale jest im coraz trudniej. – Wygląda na to, że się nie adaptujemy – mówi dr Phil Bierwith, geolog środowiskowy. Według niego jesteśmy organizmami wrzuconymi w środowisko (lub takimi, które „wepchnęły” się do niego same), do którego nie zdążyły się przystosować. CO₂ to nie tylko problem klimatyczny, a publiczne zagrożenie zdrowotne Zmiany klimatu to nie tylko pożary i susze. To też powolne, podskórne zmiany w nas samych. Naukowcy apelują: stężenie CO₂ w krwi powinno być śledzone jako wyznacznik zdrowia publicznego – szczególnie u dzieci i osób wrażliwych. – Ponieważ stężenie CO₂ w powietrzu jest obecnie wyższe niż kiedykolwiek wcześniej, wydaje się, że kumuluje się ono w naszych organizmach. Być może nigdy nie będziemy w stanie się do tego przystosować, dlatego ograniczenie stężenia CO₂ w atmosferze staje się niezwykle ważne – konkluduje dr Bierwith. Źródła: Air Quality, Atmosphere & Health, naukawpolsce.pl, klimat.rp.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Chińczycy przekształcili pustkę w życie. Posadzili tyle drzew wokół pustyni, że stała się gigantycznym pochłaniaczem dwutlenku węgla
Obrzeża pustyni Takla Makan – jednej z największych i najsuchszych pustyń świata – zaroiły się od zasadzonych drzew. To według naukowców nie tylko zatrzymało pustynnienie obszaru, ale także zmieniło pustynię w ogromny pochłaniacz dwutlenku węgla. Twierdzą, że stworzyli „piaskowe płuca”.
Zaledwie kilkadziesiąt lat temu Takla Makan była symbolem pustki i skrajnej nieprzyjazności dla życia. Otoczona przez najwyższe góry świata, niemal całkowicie pozbawiona opadów i roślinności, rozrastała się w wyniku działalności człowieka i zmian klimatycznych. Jednak od wdrożenia programu Wielkiego Zielonego Muru Chiny podjęły się bezprecedensowego wyzwania zalesienia tego ekstremalnego obszaru. Co by nie mówić, efekt jest spektakularny. Pustynia Takla Makan to bardzo niegościnne miejsce Pustynia Takla Makan jest nieco większa od Polski. Rozciąga się na powierzchni ok. 337 000 km² (dla porównania powierzchnia naszego kraju wynosi 312 685 km²). Panujące na niej warunki są zbyt surowe dla większości roślin, a pustynia – przez którą niegdyś przebiegał Jedwabny Szlak – stale się powiększała. To jednak nie powstrzymało Chińczyków. Wielki Zielony Mur Chiński W 1978 roku chińskie władze zainicjowały gigantyczny program inżynierii ekologicznej – „Wielki Zielony Mur”. Celem była walka z narastającym problemem pustynnienia, które zagrażało rolnictwu, infrastrukturze i zdrowiu mieszkańców. Takla Makan i inne wielkie pustynie w Chinach (m.in. Gobi) powiększały się bowiem od lat 50. XX wieku, kiedy Państwo Środka przeszło masową urbanizację i ekspansję gruntów rolnych. Konwersja naturalnego terenu doprowadziła do większej liczby burz piaskowych, które zdmuchiwały glebę i osadzały piasek, powodując degradację ziemi i pustynnienie. Piasek pochłania wszystko Według raportu Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia z 2013 roku pustynnienie, degradacja gleby i susze znacząco nasiliły się na całym świecie w XX i XXI wieku, szczególnie na obszarach suchych, półsuchych i umiarkowanie wilgotnych. W ciągu ostatnich 40 lat Ziemia straciła jedną trzecią swoich gruntów ornych w wyniku erozji i degradacji. Chińczycy chcą z tym walczyć Do 2024 roku w północnych Chinach w ramach projektu Wielkiego Zielonego Muru posadzono ponad 66 mld drzew, skupiając się także na obrzeżach pustyni Takla Makan – stworzono wokół niej dosłowną „zieloną granicę”, która miała zatrzymać piasek. Chińczycy twierdzą, że dzięki temu wysiłkowi pokrywa leśna kraju wzrosła z 10% powierzchni w 1949 roku do ponad 25% obecnie. Pustynia stała się pochłaniaczem CO2 Badania przeprowadzone przy współpracy prof. Yuk Yunga z Caltech oraz NASA Jet Propulsion Laboratory wykazały, że roślinność zasadzona wokół Takla Makan faktycznie pochłania więcej dwutlenku węgla niż emituje pustynia. Analizowano zarówno dane z obserwacji terenowych różnych typów pokrycia roślinnego, jak i dane satelitarne dotyczące opadów, aktywności fotosyntezy oraz poziomów CO2. Naukowcy odnotowali, że przez ogromną liczbę roślinności ilość opadów w porze wilgotnej (od lipca do września) była nawet 2,5 razy wyższa. To dodatkowo zwiększyło zazielenienie, intensywność fotosyntezy i – co za tym idzie – pochłaniania CO2. Międzynarodowe instytucje (np. NOAA) potwierdziły, że pustynia wykazuje wyraźny, długoterminowy trend wzrostu pochłaniania CO2. Jego poziom nad pustynią w sezonie wilgotnym spadł z 416 ppm do 413 ppm, co jest bezpośrednio związane ze wzrostem roślinności. Czy „Zielony Mur” działa? Według Chińczyków jednym z najbardziej widocznych efektów zalesiania była stabilizacja wydm oraz znaczące zmniejszenie częstotliwości burz piaskowych. Z badań prowadzonych na obrzeżach Takla Makan wynika, że liczba dni z intensywnymi zamieciami spadła z ponad 150 do mniej niż 50 rocznie. Wprowadzenie zielonych pasów wokół pustyni ograniczyło erozję wiatrową oraz zatrzymało proces przemieszczania się piasków na żyzne tereny rolnicze. Zalesianie miało także istotny wpływ na lokalny mikroklimat. Średnie roczne opady w regionie wzrosły z 53,6 mm do 110 mm, dzięki czemu korzystnie zmieniła się gospodarka wodna całej okolicy. To cieszy rolników. Nowo posadzone lasy przyczyniają się do zatrzymywania wody, ograniczają parowanie oraz łagodzą ekstremalne wahania temperatur. To z kolei stwarza lepsze warunki do życia nie tylko dla roślin, ale również zwierząt i ludzi. Program masowego zalesiania wokół pustyni Takla Makan to przykład ogromnej determinacji. Jednak przed „odtrąbieniem” gigantycznego sukcesu (jak to zwykle bywa w przypadku Chin) potrzebne są dalsze badania – te póki co zdają się potwierdzać chińskie twierdzenia. Z pewnością wielki, zielony pas wokół pustyni wielkości Polski wygląda imponująco. Źródło: PNAS, Science of The Total Environment, National Geographic Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
„Zielone płuca” Afryki nie działają – lasy deszczowe Konga zaczęły emitować dwutlenek węgla. Jak to możliwe?
Nowe analizy satelitarne i terenowe ujawniają, że lasy deszczowe w Afryce – szczególnie te w dorzeczu Konga – nie pełnią już roli „zielonych płuc” świata. Utrata biomasy, wypalanie gruntów i działalność przemysłowa sprawiają, że zamiast pochłaniać dwutlenek węgla, stają się jego źródłem.
Masowe wylesianie oraz szkody powodowane m.in. przez działalność górniczą sprawiły, że w latach 2010–2017 lasy deszczowe w dorzeczu Konga przestały pełnić funkcję kluczowego pochłaniacza dwutlenku węgla. Teraz emitują go więcej, niż pochłaniają – wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie „Scientific Reports”. Lasy i sawanny Afryki odpowiadały za około 20% globalnego pochłaniania CO2 przez roślinność. Lasy Afryki: od pochłaniania do emisji CO₂ Zespół prof. Heiko Balztera z Uniwersytetu w Leicester (Wielka Brytania) oszacował zmiany biomasy dzięki satelitarnym pomiarom koloru, wilgotności i wysokości koron drzew, zestawiając je z pomiarami terenowymi. Badacze wykazali, że po okresie wzrostu biomasy w latach 2007–2010, w kolejnych siedmiu latach (2011–2017) afrykańskie lasy – w tym kluczowe obszary Madagaskaru i Afryki Zachodniej – traciły średnio 106 mln ton biomasy rocznie. Odpowiada to emisji około 200 mln ton CO2 każdego roku. Niewielki wzrost biomasy na sawannach nie był w stanie zrównoważyć tych strat. Rola dorzecza Konga Największą rolę odgrywały lasy Konga, które co roku absorbowały blisko 600 mln ton CO2, ustępując skalą jedynie Amazonii. Postępujące wycinki, nielegalne pozyskiwanie drewna oraz degradacja środowiska przez przemysł wydobywczy doprowadziły do dramatycznego spadku tej zdolności. Badanie nie uwzględniło jednak rozległych, wciąż słabo zbadanych torfowisk pod lasami Konga, które pochłaniają niewielkie ilości CO2, lecz przechowują aż 30 mld ton węgla. Ich rola wciąż wymaga zbadania. Jak działa cykl węglowy? Ekosystemy Afryki odgrywają kluczową rolę w globalnym cyklu węglowym. Biorąc pod uwagę całą roślinność świata, lasy w Afryce pochłaniają około 20% obecnego w atmosferze Ziemi węgla. Ale odpowiadają już za 40% światowych emisji węgla ze spalania biomasy oraz 20% emisji wynikających z wylesiania i degradacji lasów. Jak to możliwe? Pochłanianie węgla w lasach i na sawannach zachodzi poprzez fotosyntezę, a jego emisja – przez pożary, których przyczyn jest wiele. Mogą występować naturalnie, ale w większości są wywołane m.in. wypalaniem gruntów pod rolnictwo i przemysł oraz spalaniem drewna na opał. I to między innymi spalanie biomasy sprawiło, że afrykańskie lasy (i w mniejszym stopniu sawanny) emitują więcej CO2, niż pochłaniają. Co można zrobić, by zatrzymać leśną emisję CO₂? Przede wszystkim – przestać wycinać. Na tegorocznym szczycie klimatycznym COP30 w Amazonii Brazylia ogłosiła powstanie funduszu Tropical Forests Forever, który ma wypłacać krajom tropikalnym 4 dolary za każdy hektar zachowanego lasu. Dotychczas zgromadzono jednak jedynie 6,6 mld dolarów wobec docelowych 25 mld, co stawia pod znakiem zapytania skuteczność inicjatywy. Warto przypomnieć, że w ostatnich latach także las deszczowy Amazonii emitował więcej dwutlenku węgla, niż pochłaniał. Tam jednak wylesianie zostało objęte rządowymi ograniczeniami. Naukowcy podkreślają, że utrata zdolności pochłaniania CO2 przez lasy oznacza konieczność jeszcze większego ograniczenia emisji z paliw kopalnych, jeśli świat ma osiągnąć neutralność klimatyczną. Źródło: Scientific Reports Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Tlen na Ziemi to zasługa wulkanów? Nowa teoria japońskich naukowców
To aktywność wulkaniczna miliardy lat temu przygotowała grunt pod bogatą w tlen atmosferę, od której zależy całe życie na Ziemi – to nowa koncepcja japońskich badaczy.
Spis treści: Jak „narodził się” tlen na Ziemi? Wulkaniczna koncepcja na temat początków tlenu Model numeryczny prawdę ci powie Oddychanie jest dla nas czymś automatycznym i nieustannym. Oddychamy nawet wtedy, gdy nie myślimy, że mamy to robić. Kluczowym składnikiem życiodajnego powietrza, które wdychamy do płuc, jest tlen. Stanowi jedynie 21 proc. jego mieszanki. Ale nie zawsze tak było. Podczas kilku masowych wymierań w dziejach naszej planety skład mieszanki gazów ulegał dramatycznym zmianom. Około 3 miliardy lat temu tlen prawie w ogóle nie istniał. Jak „narodził się” tlen na Ziemi? Do tej pory sugerowano występowanie przed miliardami lat przejściowych epizodów natlenienia atmosfery, znanych jako „podmuchy tlenu” (ang. whiffs of oxygen). Ich natura i przyczyny pozostawały niejasne. Naukowcy uważali, że te „podmuchy” poprzedzały Wielkie Natlenienie (GOE), czyli pierwsze znaczące zwiększenie się ilości tlenu w atmosferze około 2,5–2,2 miliarda lat temu. Wulkaniczna koncepcja na temat początków tlenu Zespół japońskich badaczy z Uniwersytetu Tokijskiego opublikował właśnie artykuł na łamach „Communications Earth & Environment”, w którym przedstawił nową koncepcję na temat pojawienia się tlenu na Ziemi. W jej myśl to erupcje superwulkanów (w ramach jak to określono „rozległych prowincji magmowych”) mogły przyczynić się do przejściowych epizodów natlenienia, które trwały nawet kilka milionów lat. Do takiego wnioski badacze doszli wykorzystując model biogeochemiczny. Takie epizody natlenienia mogły otworzyć drzwi dla wzrostu liczby mikroorganizmów zdolnych do przeprowadzania fotosyntezy. Stało się to 2,5 mld lat temu. – Aktywność mikroorganizmów w oceanie odegrała kluczową rolę w ewolucji tlenu atmosferycznego. Uważamy jednak, że nie doprowadziłoby to natychmiast do natlenienia atmosfery, ponieważ ilość składników odżywczych, takich jak fosforany w oceanie w tamtym czasie była ograniczona, co limitowało aktywność cyjanobakterii – grupy bakterii zdolnych do fotosyntezy – powiedział prof. Eiichi Tajika z Uniwersytetu Tokijskiego, jeden z autorów publikacji. W jego ocenie potrzebne były intensywne i ogromne w skali zdarzenia geologiczne, aby „zasiać” w oceanach substancje odżywcze. I była nimi aktywność wulkaniczna – tak w każdym razie sugerują naukowcy. Kiedy Ziemia była cieplejsza, skały na lądzie (na kontynentach) zaczynały się łatwiej rozpuszczać pod wpływem wody i powietrza. Kiedy skały się rozpuszczały, do oceanów spływał na przykład fosfor, który był używany przez mikroorganizmy produkujące tlen, czyli fotosyntetyzujące. Model numeryczny prawdę ci powie Prof. Tajika i jego zespół wykorzystali model numeryczny do symulacji kluczowych aspektów zmian biologicznych, geologicznych i chemicznych podczas drugiej części epoki archaiku (3,0-2,5 miliarda lat temu). W ten sposób ustalili, że aktywność wulkaniczna na dużą skalę zwiększyła atmosferyczny dwutlenek węgla, ocieplając tym samym klimat i zwiększając podaż składników odżywczych do oceanu. To przyczyniło się do „odżywienia” morskich organizmów, co z kolei tymczasowo zwiększyło ilość tlenu. Wzrost tlenu nie utrzymywał się jednak na stałym poziomie. – Zrozumienie tego zjawiska ma kluczowe znaczenie dla określenia czasu pojawienia się mikroorganizmów fotosyntetycznych. O ich występowaniu świadczą stężenia pierwiastków wrażliwych na poziom tlenu atmosferycznego w zapisie geologicznym – dodał Yasuto Watanabe, jeden z autorów publikacji. Opracowanie takiego modelu numerycznego, który mógłby symulować złożone, dynamiczne zachowanie cykli biogeochemicznych, było sporym wyzwaniem dla japońskiej ekipy. Źródło: communications earth & environment Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Polacy przyczynili się do zidentyfikowania nowego rodzaju drewna. Jego ultrastruktura ma cenne właściwości
Naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia, które może mieć ogromne znaczenie dla walki z globalnym ociepleniem i ochrony środowiska. Niezbadane do tej pory drewno wykazuje wyjątkową zdolność do magazynowania węgla.
W tym artykule: Drzewa z wyjątkowymi właściwościami Tulipanowce bronią w walce ze zmianami klimatu Drewno, o jakim nie mieliśmy pojęcia Jak i po co drzewa magazynują węgiel? To przełomowe odkrycie nie tylko otwiera nowe możliwości w dziedzinie zarządzania zasobami leśnymi, ale również może stać się kluczowym elementem w strategii redukcji emisji dwutlenku węgla na świecie. Nieznane do tej pory drewno, dzięki swoim unikalnym właściwościom, może przyczynić się do efektywniejszego pochłaniania gazów cieplarnianych, co jest niezwykle istotne w kontekście globalnego ocieplenia i dążenia do zrównoważonego rozwoju. Drzewa z wyjątkowymi właściwościami Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i Uniwersytetu Cambridge przyniosły zaskakujące odkrycie dotyczące tulipanowców. Są to drzewa spokrewnione z magnoliami. Zazwyczaj osiągają od 20 do nawet 25 metrów wysokości. W ramach prac badacze skorzystali z niskotemperaturowego skaningowego mikroskopu elektronowego (cryo-SEM). Dzięki niemu mogli z bliska zaobserwować nanostrukturę ścian komórek wtórnych drewna w ich naturalnym stanie. Okazało się, że dwa żyjące gatunki bardzo starego rodzaju Liriodendron mają unikalne drewno, które nie wpisuje się w tradycyjne kategorie drewna liściastego ani iglastego. Charakteryzuje się ono znacznie większymi makrofibrylami. Są to długie włókna ułożone warstwami w ścianie komórek wtórnych. Wyniki badań zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „New Phytologist”. Tulipanowce bronią w walce ze zmianami klimatu Co to dokładnie oznacza? Więcej informacji o odkryciu przekazał dr Jan Łyczakowski z UJ. – Wykazaliśmy, że tulipanowce mają pośrednią strukturę makrofibryli, która znacząco różni się od struktury drewna miękkiego lub twardego. Liriodendrony oddzieliły się od magnolii około 30–50 milionów lat temu, co zbiegło się z gwałtownym spadkiem poziomu atmosferycznego CO2. Może to pomóc wyjaśnić, dlaczego tulipanowce są tak skuteczne w magazynowaniu węgla – mówi naukowiec cytowany na łamach serwisu phys.org. Zespół badawczy sugeruje, że to właśnie większe makrofibryle mogą być przyczyną szybkiego wzrostu tulipanowców. Dalej dr Łyczakowski wyjaśnia: „Oba gatunki tulipanowców są znane z tego, że są wyjątkowo wydajne w blokowaniu węgla, a ich powiększona struktura makrofibryli może być adaptacją, która pomaga im łatwiej wychwytywać i magazynować większe ilości węgla, gdy dostępność węgla atmosferycznego jest ograniczona”. To oznacza, że tulipanowce mogą być niezwykle cenne na plantacjach wychwytujących węgiel, a niektóre kraje Azji Wschodniej już zaczynają to wykorzystywać. Najstarsze drzewo w Europie pamięta epokę lodowcową. Odkryto je całkiem niedawno Najstarsze drzewo w Europie, a zarazem na świecie, znajduje się w Szwecji. Rekordowy okaz, choć ma ponad 9,5 tys. lat i prawdopodobnie pamięta epokę lodowcową, został odkryty stosunkowo nied... Drewno, o jakim nie mieliśmy pojęcia Badania były częścią szerszego projektu obejmującego 33 gatunki drzew z kolekcji Living Collections Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Cambridge. Badanie miało na celu zrozumienie, jak ultrastruktura drewna ewoluowała w różnych gatunkach drzew. W przypadku tulipanowców jest to całkowicie nowa forma ultrastruktury, której nigdy wcześniej nie obserwowano. Drewno tulipanowców, z jego unikalnymi makrofibrylami, może być przełomem w dziedzinie magazynowania węgla, przyczyniając się do skuteczniejszego pochłaniania gazów cieplarnianych. Odkrycie to podkreśla znaczenie zrozumienia różnorodności struktury drewna, co jest kluczowe dla rozwijania programów wychwytywania węgla i łagodzenia skutków zmian klimatu. Jak i po co drzewa magazynują węgiel? Drzewa magazynują węgiel głównie poprzez proces fotosyntezy, który polega na przekształcaniu atmosferycznego dwutlenku węgla i wody w glukozę i tlen przy użyciu energii słonecznej. Proces ten jest kluczowy dla wzrostu i rozwoju roślin, ponieważ glukoza jest podstawowym źródłem energii i budulcem dla komórek roślinnych. Węgiel jest przechowywany głównie w drewnie, korzeniach i liściach drzewa. Kiedy drzewo rośnie, zwiększa swoją masę, a tym samym magazynuje coraz więcej węgla. Drzewa nie magazynują węgla celowo. Jest to naturalny proces wynikający z ich biologii i fotosyntezy. Ma on jednak ogromne znaczenie dla środowiska. Źródła: phys.org, New Phytologist.
Drzewa rosnące w „niebiańskiej dziurze” w Chinach są inne niż te na powierzchni. Zużywają mniej dwutlenku węgla
W gigantycznych lejach krasowych w Chinach dzieje się coś nietypowego. Rosnące tam rośliny mają tak dużo składników odżywczych, że osiągają większe rozmiary niż ich odpowiedniki na powierzchni. Zużywają przy tym mniej dwutlenku węgla.
W tym artykule: Idealne dla paproci i pokrzyw Drzewa, jakich świat nie widział Gdzie i jak powstają „niebiańskie dziury”? W południowych Chinach znajdują się jedne z największych geologicznych cudów świata. To gigantyczne zapadliska – otwory w ziemi – które w mandaryńskim nazywane są „tiankeng”. Słowo to można przetłumaczyć jako „niebiańską dziurę”. „Niebiańskie dziury” są tak głębokie, że w ich środku mogą rosnąć kilkudziesięciometrowe drzewa. I ciągle mają nad sobą bardzo dużo przestrzeni, oddzielającej je od powierzchni. Jedno z takich zapadlisk zostało odkryte zaledwie dwa lata temu. Znajdowało się – podobnie jak inne „tiankeng” – w Regionie Autonomicznym Kuangsi-Czuang. Tamta „dziura” okazała się wyjątkowo malownicza. Miała ok. 200 metrów głębokości, czyli niewiele mniej niż Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. Na jej dnie rosły 40-metrowe drzewa i bujną roślinność. Naukowcy od dawna podejrzewają, że w chińskich zapadliskach mogą żyć nieznane nauce organizmy. A także drzewa należące do najstarszych lasów, jakie jeszcze rosną na Ziemi. Chińscy badacze przeanalizowali właśnie roślinność z jednego z zapadlisk. Wnioski są zaskakujące – w „dziurach” drzewa mają się lepiej niż na powierzchni. Idealne dla paproci i pokrzyw „Tiankeng” tworzy szczególne, zamknięte środowisko, różniące się od otwartych krajobrazów powyżej. Nie oznacza to, że „niebiańskie dziury” nie mogą tętnić życiem. Rosnące w nich paprocie czy pokrzywy, lubiące wilgoć i cień, mają się świetnie. To samo dotyczy drzew takich jak np. śliwka Choerospondias axillaris, z których pochodzą popularne w Nepalu i Bhutanie owoce lapsi. Jak to możliwe? To zasługa obecności w glebie zapadlisk dużych ilości pierwiastków, takich jak azot, fosfor, potas, węgiel i magnez. Wszystkie są niezbędne roślinom do wzrostu. W zapadliskach jest ich tyle, że rośliny mogą osiągać duże wysokości i w pełni korzystać z promieni słonecznych docierających na dno leju. Do takich wniosków autorzy pracy opublikowanej w wydaniu internetowym czasopisma naukowego „Chinese Journal of Plant Ecology”. Drzewa, jakich świat nie widział W ramach badań naukowcy odwiedzili jedno z zapadlisk w części Kuangsi-Czuang zwanej Leye. Znajduje się tam Dashiwei Tiankeng Group – park geologiczny obejmujący 30 zapadlisk znajdujących się na zaledwie 20 km kw. W jednym z nich badacze pobrali próbki 64 rosnących na dnie roślin. Każdą następnie przebadali pod kątem zawartości składników odżywczych i węgla. Dwutlenek węgla jest roślinnym „paliwem”, niezbędnym drzewom i krzewom do życia. Roślinność z „niebiańskich dziur” ma jednak do niego gorszy dostęp – zawartość węgla w próbkach była mniejsza niż u roślin rosnących na powierzchni. Za to rośliny z zapadlisk miały więcej każdego zmierzonego pierwiastka. Szczególnie dotyczyło to azotu i fosforu, które rośliny pobierają z gleby. W rezultacie drzewa i krzewy z leju osiągały większe rozmiary (sprzyjała temu również wysoka wilgotność wewnątrz). Najciekawsze w Europie jaskinie. Czechy mają powody do dumy Jaskinie w Czechach uchodzą za jedne z najpiękniejszych i najciekawszych w Europie. Ich duży plus to też odległość od Polski. Zobacz, co warto zobaczyć podczas krótkiego wypadu do Czech. Gdzie i jak powstają „niebiańskie dziury”? Leje krasowe to jedne z najniezwyklejszych formacji krasowych, jakie istnieją na Ziemi. Mogą być niewielkie – kilkudziesięciocentymetrowe – lub ogromne – kilkusetmetrowe. Powstają, gdy woda rozpuszcza i wypłukuje luźne wapienne podłoże skalne. W ten sposób może tworzyć się coraz głębsza i większa jaskinia. Kiedy jej strop stanie się zbyt cienki, zapada się, tworząc lej. Jeśli chcemy zobaczyć lej krasowy, nie musimy wybierać się aż do Chin. W Chorwacji znajduje się Czerwone Jezioro – niesamowite jezioro krasowe w pobliżu miejscowości Imotski. Zapadliska można znaleźć również w Hiszpanii (niedaleko miejscowości Chinchón) i w Rumunii (w regionie Apuseni). Co ciekawe, leje krasowe powstają także w wyniku działalności człowieka. W 1972 r. niedaleko Montevello w Alabamie zapadła się ziemia, tworząc tzw. „grudniowego giganta”. To dziura szerokości 100m i głębokości aż 45 m. Źródło: Live Science, Chinese Journal of Plant Ecology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Naukowcy stworzyli najtrudniejszy labirynt na świecie. To może mieć zastosowanie praktyczne
Badając wyjątkową formę ciała stałego (kwazikryształy), naukowcy stworzyli najtrudniejszy labirynt na świecie. Pomogły w tym szachy, a efekt możne znaleźć zastosowanie nie tylko w matematyce. Dzięki temu odkryciu mogą powstać m.in. efektywniejsze metody sekwestracji dwutlenku węgla.
W tym artykule: Droga przez kwazikryształy Najtrudniejszy labirynt na świecie Czy to się da wykorzystać? Sól i cukier to kryształy. Tego rodzaju ciała stałe mają uporządkowaną budowę wewnętrzną. Ich cząsteczki (albo atomy czy jony) tworzą w trójwymiarowej przestrzeni powtarzający się w nieskończoność wzór. Nieco inaczej sytuacja ma się z tzw. kwazikryształami. Ich atomy również ułożone są w uporządkowany sposób. Jednak wzór się nie powtarza. Dzieje się natomiast coś zagadkowego: matematycznie kwazikryształy można opisać jako przekroje teoretycznych kryształów sześciowymiarowych. Brzmi jak abstrakt matematyczny? Niekoniecznie. Kwazikryształy można syntezować na Ziemi. Po raz pierwszy zostały przypadkowo wytworzone w czasie testu bomby atomowej Trinity – tego samego, który został pokazany w filmie o Robercie Oppenheimerze. Później syntezowano je również w laboratoriach. Istnieją też w przyrodzie (choć nie na Ziemi). Jedyne trzy znane naturalne kwazikryształy znaleziono w syberyjskim meteorycie. Droga przez kwazikryształy Kwazikryształy intrygują naukowców różnych dziedzin, przede wszystkim jednak fizyków teoretycznych i matematyków. – Mają wszystkie symetrie, które nie mogłyby istnieć w zwykłych kryształach, co jest fascynujące – mówi Felix Flicker, fizyk teoretyczny z University of Bristol. – To piękna dziedzina matematyki, na dodatek taka, gdzie ludzie mogą docenić to piękno bezpośrednio, bez konieczności znajomości szczegółów. Flicker wraz z kolegami zajął się następującym problemem: jak narysować ścieżkę, która przebiegałaby przez wszystkie atomy kwazikryształu, jednak przez każdy zaledwie raz? W matematyce nazywa się to wyznaczeniem ścieżki Hamiltona. Ścieżkę Hamiltona da się wytyczyć np. na szachownicy za pomocą skoczka. Jak widać poniżej, można go poprowadzić tak, że na każdym polu znajdzie się tylko raz. Najtrudniejszy labirynt na świecie Poprowadzenie ścieżki Hamiltona przez kwazikryształy – i to tak by nigdy się nie przecięła – to oczywiście inna para kaloszy. Naukowcy zrobili to z pomocą specjalnego algorytmu. Jego użycie dało niezwykły rysunek ultratrudnego labiryntu. Ma punkt startowy i wyjście. Można go skalować, tworząc fraktal (czyli obiekt, w którym najmniejsze części wyglądają jak największe). Samo to już stanowi osiągnięcie, ponieważ wyznaczanie ścieżek Hamiltona jest trudne. Z reguły, im więcej atomów do połączenia, tym robi się ciężej. W pewnym momencie zaś problem staje się praktycznie nierozwiązywalny. Jednak – co zaskakujące – z pomocą napisanego przez naukowców algorytmu zadanie udało się wykonać. Co więcej, badacze wykazali, że dla pewnych kwazikryształów rozwiązanie zawsze pozostaje stosunkowo łatwe. Pracę na ten temat opublikowali w czasopiśmie „Physical Review X”. – Niektóre kwazikryształy stanowią szczególny przypadek, w którym problem jest nieoczekiwanie prosty. A wtedy niektóre pozornie niemożliwe problemy stają się możliwe do rozwiązania. Może to mieć skutki praktyczne obejmujące różne dziedziny nauki – uważa Flicker. Czy to się da wykorzystać? Gdzie te badania mogą się przydać? Po pierwsze, mogą zostać wykorzystane do usprawnienia działania skaningowego mikroskopu tunelowego. Urządzenie służy do obrazowania powierzchni materiału z dokładnością do pojedynczego atomu. Dokładność tę osiąga się dzięki ultracienkiej końcówce sondy skanującej, która porusza się przez materiał i „odkrywa” położenie poszczególnych atomów jeden po drugim. Tworzenie obrazów jest jednak czasochłonne. Np. obrazowanie kwazikryształów tą metodą może trwać nawet miesiąc. Znajdując efektywniejszą drogę między kryształami, czas ten można skrócić o połowę, mówi Flicker. Po drugie, badanie może poprawić efektywność procesu adsorpcji (nie mylić z absorbcją). Adsorpcja to sposób wiązania cząsteczek lub atomów na powierzchni innych materiałów – wykorzystuje go np. filtr w lodówce czy samochodzie pochłaniający zapachy. Pewne kwazikryształy mogłyby okazać się wyjątkowo skutecznymi adsorbentami, ponieważ wiązane cząsteczki układałyby się przy nich wzdłuż ścieżek Hamiltona. Tym samym możliwe było usprawnienie np. sekwestracji dwutlenku węgla (czy deponowania go tak, by nie powrócił do atmosfery). Naukowcy podejrzewają również, że dzięki ich badaniom mogą powstać efektywniejsze katalizatory. A to nie koniec. – Mamy nadzieję, że najciekawsze zastosowania to rzeczy, o których nie pomyśleliśmy – podsumowuje na łamach „New Scientista” Flicker. Źródła: Phys.org, New Scientist, Science Alert, Physical Review X. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
NASA i Boeing pracują wspólnie nad nowym projektem samolotu. Szykuje się rewolucja?
Nowy samolot ma być znacznie bardziej ekologiczny. Wspólnym celem NASA i Boeinga jest, aby loty w przyszłości emitowały znacznie mniej dwutlenku węgla. Pierwsze maszyny mogą wystartować dopiero w przyszłej dekadzie.
W tym artykule: Nowe samoloty mają zużywać do 30% mniej paliwa niż obecne na rynku modele Do 2050 roku przemysł lotniczy ma osiągnąć zerową emisję CO2 Agencja Kosmiczna NASA wraz z amerykańskim koncernem lotniczym Boeing pracują nad projektem samolotu przyszłości. Pierwszy lot testowy ma odbyć się w 2028 roku. Inżynierowie mają nadzieję, że już w latach 30. maszyny te zawojują niebo. Samolot oprócz tego, że będzie ekologicznym środkiem transportu, ma mieć również innowacyjne rozwiązania, które mogą zrewolucjonizować przemysł lotniczy. Nowe samoloty mają zużywać do 30% mniej paliwa niż obecne na rynku modele Nowy projekt dwóch amerykańskich firm to część programu Sustainable Flight Demonstrator. Zakłada on stworzenie zupełnie nowego rodzaju tzw. transsonicznego skrzydła z kratownicą (ang. Transonic Truss-Braced Wing). To bardzo długie i cienkie skrzydła, które będą stabilizowane ukośnymi rozpórkami. Innowacyjne elementy nowego samolotu mają pomieścić zaawansowane systemy napędowe. Wkrótce latanie samolotem będzie dużo bardziej niebezpieczne. Dlaczego? Pogoda jest kluczowym aspektem lotu. Złe warunki atmosferyczne mogą przyczyniać się do wypadków i katastrof lotniczych. Z jednej strony wiedza meteorologiczna jest coraz większa i technologia... Taka konstrukcja samolotu będzie gwarantowała mniejszy opór powietrza podczas lotu. To zaś przełoży się na mniejszą emisję dwutlenku węgla. Specjaliści twierdzą, że maszyna będzie zużywała nawet do 30% mniej paliwa niż obecne modele. Przedstawiciele NASA przyznają, że ich celem jest, aby ich projekt i technologia obsługiwały około 50% rynku komercyjnego. Firma Boeing szacuje, że w latach 2035–2050 powstanie ok. 40 tysięcy samolotów. Do 2050 roku przemysł lotniczy ma osiągnąć zerową emisję CO2 Sustainable Flight Demonstrator zakłada, że do 2050 roku przemysł lotniczy osiągnie zerową emisję dwutlenku węgla. Obecnie odpowiada on za około 2,4% światowych emisji. Aby to osiągnąć, NASA ma przeznaczyć ok. 425 milionów dolarów na inwestycję, a Boeing – 725 mln dolarów. To bardzo duża kwota, biorąc pod uwagę fakt, że dotychczas amerykański koncern lotniczy przeznaczał na rozwój zrównoważonego lotnictwa nieco ponad 100 milionów dolarów. – Jesteśmy niezwykle szczęśliwi, że możemy współpracować z agencją kosmiczną NASA i w przyszłości zademonstrować technologię, która znacząco poprawi wydajność aerodynamiczną. Dzięki naszym staraniom samoloty przyszłości będą cechowały się niższym spalaniem paliwa i mniejszą emisją szkodliwych substancji – stwierdził Todd Citron, dyrektor ds. technologii w firmie Boeing. Źródło: CNN. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Nowy sposób na globalne ocieplenie? Naukowcy chcą użyźniać oceany z pomocą specjalnie zaprojektowanych nanocząsteczek
Badacze chcą jeszcze lepiej wykorzystać oceany do walki z katastrofą klimatyczną. Jak? Proponują opracowanie specjalnych nanocząsteczek, które będą stymulować rozwój fitoplanktonu tak, by pochłaniał jak najwięcej dwutlenku węgla.
W tym artykule: Jak zatrzymać globalne ocieplenie Jak bezpiecznie nawozić ocean? Nanocząsteczki szyte na miarę Jak usunąć z atmosfery nadmiar gazów cieplarnianych, a szczególnie dwutlenku węgla, napędzającego globalne ocieplenie? Jedną z metod jest wykorzystywanie tzw. pochłaniaczy dwutlenku węgla (ang. carbon sink). Tym określeniem nazywa się wszystko, co jest w stanie związać na nieokreślony czas substancje chemiczne zawierające węgiel. I w ten sposób trwale usunąć ten pierwiastek z obiegu. Pochłaniaczem dwutlenku węgla jest np. roślinność, która w procesie fotosyntezy pobiera z powietrza CO2, a oddaje tlen. Węgiel zostaje związany w tkankach roślin na długi czas. Później, w procesie trwającym miliony lat, biomasa zamienia się w paliwa kopalne. Taką funkcję spełniają również oceany, zawierające fitoplankton. Mikroskopijne organizmy roślinne, które się na niego składają, odżywiają się tak samo jak rośliny lądowe: pochłaniają CO2 i produkują tlen. Po śmierci opadają na dno oceanu, „zabierając” tam ze sobą dużą część związanego węgla. Jak zatrzymać globalne ocieplenie Z procesem tym od dawna wiązane są ogromne nadzieje wszystkich, którzy szukają nowych sposobów na usunięcie nadmiernych ilości CO2, wypuszczonych do atmosfery od początku ery przemysłowej. Jednym z kontrowersyjnych pomysłów jest przyspieszenie rozwoju fitoplanktonu. Stężenie dwutlenku węgla w atmosferze pobiło wszelkie rekordy. Tak źle nie było od 4 milionów lat W atmosferze jest aż o 50% więcej dwutlenku węgla niż przed erą przemysłową. Rekord stężenia CO2 padł w maju. W tym celu część naukowców postuluje tzw. nawożenie oceanów. Czyli wypuszczanie do ich wód takich substancji, które pobudziłyby wzrost fitoplanktonu. A następnie przyspieszyłyby usuwanie dwutlenku węgla z powietrza i składowanie węgla na dnie. Niestety, nawożenie oceanów np. związkami żelaza wiąże się z ogromnym ryzykiem. Można bowiem w ten sposób doprowadzić do zakwitów, czyli masowego rozwoju fitoplanktonu. Zakwity to ogromny współczesny problem ekologiczny. Spływające ze stałego lądu ścieki i nawozy napędzają rozwój planktonu i skutkują regularnymi zakwitami. Gęsta warstwa mikroorganizmów na powierzchni może po pierwsze doprowadzić do zatrucia wody toksynami, wytwarzanymi przez pewne gatunki sinic. Po drugie, prowadzi do powstawania „stref śmierci” – ogromnych obszarów wody pozbawionych tlenu. Szacuje się, że powierzchnia „strefy śmierci” na Bałtyku wynosi już ok. 60 tys. km kw. Jak bezpiecznie nawozić ocean? To wszystko powoduje, że nawożenie oceanów może odbywać się wyłącznie w ramach eksperymentów naukowych. Takich, jak np. zrzucanie do wody zawierającego żelazo piasku i sprawdzanie, jak wpłynie to na rozwój fitoplanktonu. Takie badania rok temu rozpoczęli brytyjscy badacze z Centrum Naprawy Klimatu Uniwersytetu Cambridge. Inny pomysł ma za to grupa naukowców z Departamentu Energii Narodowego Laboratorium Północnozachodniego Pacyfiku. Zespół na czele z Michaelem Hochellą opublikował właśnie pracę w czasopiśmie naukowym „Nature Nanotechnology”, w której postuluje usprawnienie metody nawożenia oceanów. Do tego celu, zdaniem uczonych, należy wykorzystać specjalnie zaprojektowane nanocząsteczki. Ich użycie ma zniwelować wady tradycyjnych metod nawożenia. „Do dzisiaj przeprowadzono 13 terenowych eksperymentów, polegających na dodawaniu żelaza (Fe2+) do oceanu. Wykonano też kilka badań monitorujących nawożenie oceanu żelazem w sposób naturalny. Okazało się, że chociaż celowe rozpuszczanie żelaza może stymulować znaczne zakwity fitoplanktonu, jego efektywność w usuwaniu dwutlenku węgla jest mniejsza niż w procesach naturalnych” – napisali badacze w swojej pracy. Nanocząsteczki szyte na miarę Jak więc bezpiecznie nawozić oceany? Naukowcy przeanalizowali 123 artykuły opisujące różne nanocząsteczki stymulujące rozwój fitoplanktonu. Za najbardziej obiecujące uznali te zawierające żelazo, dwutlenek krzemu czy tlenek glinu. I choć nawożenie oceanów z ich pomocą jest 2–5 razy droższe niż tradycyjnymi metodami, to jednak nanocząsteczki mają pewne unikatowe zalety. Do 2050 roku lasy z pochłaniaczy CO2 zmienią się w trucicieli. Ziemia straci „zielone płuca” Jeśli nie zatrzymamy postępu globalnego ocieplenia i tempa wylesiania do 2050 roku lasy zmienią się z „pochłaniaczy” dwutlenku węgla w jego „źródła”. Już teraz ekosystemy lądowe ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nieuwzglednienie-tych-analiz-w-miedzynarodowej-polityce-klimatycznej-to-kolosalne-nieodszacowanie-twierdza-autorzy-fot-getty-images-e859cce.jpeg" width="938" height="528" alt="Nieuwzględnienie tych analiz w międzynarodowej polityce klimatycznej to "kolosalne nieodszacowanie" - twierdzą autorzy (fot. Getty Images)" title="Nieuwzględnienie tych analiz w międzynarodowej polityce klimatycznej to "kolosalne nieodszacowanie" - twierdzą autorzy (fot. Getty Images)" /> Po pierwsze, mogą zostać dostosowane do konkretnych środowisk. W pewnych miejscach lepszy efekt przyniosą nawozy z nanocząsteczkami zawierającymi węgiel, w innych krzem. Po drugie, proces jest znacznie efektywniejszy. Nanocząsteczki mogą zostać zaprojektowane tak, by były łatwiej przyswajalne i pozostawały dłużej dostępne dla fitoplanktonu. Ma to skutkować powstawaniem większej ilości biomasy, która będzie opadała na dno oceanu i składowała tam węgiel. – Cały pomysł opiera się na tym, by wykorzystać naturalny proces – mówi Michael Hochella. – Ludzie od wieków nawożą glebę pod uprawy. Możemy nauczyć się również, jak odpowiedzialnie nawozić oceany – dodaje badacz. Źródła: phys.org, Nature Nanotechnology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Samo przejście na weganizm nie zawsze pomaga klimatowi. Wyliczono miliardy ton emitowanego CO2
Naukowcy coraz częściej przypominają, że weganizm może być ratunkiem dla świata przed globalnym ociepleniem. Decydując się na bezmięsną dietę, należy pamiętać o tym, żeby robić to dobrze i rzeczywiście ograniczać emisje CO2.
W tym artykule: Weganizm nie wystarczy, żeby uratować świat Co produkuje więcej CO2? Mięso czy owoce? Stawiaj na sezonowe owoce i warzywa Globalne ocieplenie często jest łączone z weganizmem, a to dlatego, że bezmięsna dieta może mieć pozytywny wpływ na opóźnienie zmian klimatu. Nie jest to jednak takie oczywiste. Okazuje się, że nie wystarczy zamienić schabowego na kotlety z buraka czy pastę z fasoli. Kluczowe jest to, gdzie kupujemy zieleninę. Naukowcy oszacowali, że emisje dwutlenku węgla z transportu żywności stanowią około 6% całkowitej światowej emisji. Największy udział mają owoce i warzywa. Weganizm nie wystarczy, żeby uratować świat – Mamy tendencję do interpretowania informacji wokół nas w uproszczonych kategoriach, takich jak „mięso jest złe, a warzywa są dobre”. Dlatego chcieliśmy uzyskać znacznie bardziej wszechstronny obraz – komentuje profesor David Raubenheimer z University of Sydney, współautor badań. Na wstępie należy podkreślić, że nie zawsze kupowanie owoców i warzyw jest dokładaniem się do nadmiernej emisji CO2. O szkodliwym zjawisku mówimy wtedy, kiedy żywność pokonuje długą drogę z miejsca upraw do naszych sklepów. Są to tzw. mile żywnościowe. Nowe dowody na korzyści z diety bezmięsnej. Wegetarianizm chroni przed rakiem – wynika z badań Wegetarianizm, weganizm, psecowegetarianizm, fleksitarnianizm – te sposoby żywienia mogą zapobiegać nowotworom. Kluczowe jest ograniczenie spożycia mięsa. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nowe-dowody-na-korzysci-z-diety-bezmiesnej-wegetarianizm-chroni-przed-rakiem-wynika-z-badan-fot-creative-touch-imaging-ltd-nurphoto-via-getty-images-bfdea25.jpeg" width="938" height="626" alt="Nowe dowody na korzyści z diety bezmięsnej. Wegetarianizm chroni przed rakiem – wynika z badań (Fot. Creative Touch Imaging Ltd./NurPhoto via Getty Images)" title="Nowe dowody na korzyści z diety bezmięsnej. Wegetarianizm chroni przed rakiem – wynika z badań (Fot. Creative Touch Imaging Ltd./NurPhoto via Getty Images)" /> Co produkuje więcej CO2? Mięso czy owoce? W ramach badań naukowcy przeanalizowali transport żywności w 74 krajach i regionach, z uwzględnieniem 37 różnych rodzajów produktów, w tym owoców i warzyw. Wyniki niepokoją. Każdego roku podczas transportu jedzenia produkowane są 3 miliardy ton ekwiwalentu CO2. To najmniej trzykrotne zwiększenie emisji gazów cieplarnianych, niż wcześniej zakładano. Około 1,7 miliarda ton emisji CO2 pochodziło z przemieszczania żywności w obrębie krajów, a 1,3 miliarda ton pochodziło z transportu międzynarodowego. Podczas gdy produkcja mięsa emituje 2,8 miliarda ton dwutlenku węgla, czyli siedmiokrotnie więcej niż owoce i warzywa, emisje z mil spożywczych dla mięsa wyniosły 110 milionów ton na całym świecie. Według najnowszych badań weganie są dużo bardziej skłonni do otwartych związków niż mięsożercy Weganie są bardziej pewni siebie, lubią eksperymentować i częściej interesują się otwartymi związkami niż osoby, które jedzą produkty pochodzenia zwierzęcego. Pokazały to najnowsze bad... Stawiaj na sezonowe owoce i warzywa Dlaczego to właśnie owoce i warzywa uznano za największe obciążenie? Poza milami żywnościowymi wynikającymi z transportu między kontynentami CO2 jest dodatkowo emitowany w trakcie chłodzenia produktów. Klienci przyzwyczaili się już do tego, że praktycznie wszystkie owoce są dostępne w sklepach przez cały rok, a nie tylko w sezonie. – Nasze badanie pokazuje, że oprócz przejścia na dietę roślinną, ważne jest też wybieranie lokalnych produktów. To dotyczy zwłaszcza mieszkańców krajów zamożnych – dodaje Raubenheimer. Podkreśla też, że podaż była napędzana popytem, ale zmiana nastawienia konsumentów, może „przynieść korzyści środowiskowe na największą skalę”. Źródło: Nature Food Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Stężenie dwutlenku węgla w atmosferze pobiło wszelkie rekordy. Tak źle nie było od 4 milionów lat
W atmosferze jest aż o 50% więcej dwutlenku węgla niż przed erą przemysłową. Rekord stężenia CO2 padł w maju.
W tym artykule: Wzrost stężenia dwutlenku węgla w atmosferze jest największy od początku ery przemysłowej Czy dwutlenek węgla jest szkodliwy? Naukowcy twierdzą, że wzrost CO2 powoduje groźne zjawiska pogodowe na świecie Co zrobić, żeby powstrzymać ten wzrost? Narodowa Agencja Oceanów i Atmosfery (NOAA), amerykańska instytucja rządowa, która zajmuje się prognozowaniem pogody i badaniami klimatu, poinformowała w najnowszym raporcie, że w maju stężenie dwutlenku węgla w atmosferze pobiło wszelkie rekordy. Po raz pierwszy od 4 milionów lat poziom CO2 w atmosferze przekroczył 420 ppm (części na milion). Co to oznacza? Wzrost stężenia dwutlenku węgla w atmosferze jest największy od początku ery przemysłowej Jak wskazuje NOAA, wzrost stężenia CO2 spowodowany jest w znacznym stopniu rozwojem przemysłu, co konsekwentnie przyczynia się do globalnego ocieplenia. Ostatni duży raport IPCC podkreślał, że już nawet 3,6 miliarda osób na całym świecie odczuwa negatywne skutki zmian klimatu. Najnowszy raport IPCC – zmiany klimatu mają katastrofalne konsekwencje nie tylko dla planety, ale również dla życia i zdrowia ludzi Międzynarodowy Zespół ds. Zmian Klimatu opublikował najnowszy raport. Mówi on wprost: globalne ocieplenie ma niezwykle negatywne konsekwencje dla naszego środowiska, a nawet dla ludzkiego zdr... Naukowcy jasno stwierdzili, że wzrost ilości gazów cieplarnianych od początku ery przemysłowej jest spowodowany przez człowieka. Chodzi głównie o produkcję betonu i stali, spalanie paliw kopalnych, transport i wycinkę drzew na całym świecie na masową skalę. Narodowa Agencja Oceanów i Atmosfery przypomina, że maj co roku jest miesiącem, w którym poziom CO2 jest najwyższy. W tym samym miesiącu ubiegłego roku pomiary wskazywały 419 ppm, a dwa lata wcześniej – 417 ppm. Eksperci podkreślają, że globalne stężenie dwutlenku węgla rośnie w tempie około 2 ppm na rok. Niestety, wszystko wskazuje na to, że tendencja jeszcze przez wiele lat pozostanie wzrostowa. Czy dwutlenek węgla jest szkodliwy? Dwutlenek węgla odgrywa jednak ważną rolę w obiegu węgla w przyrodzie. Pierwiastek ten jest wymieniany między atmosferą a oceanami, glebą, skałami oraz organizmami biosfery. CO2 to nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków. Lekarstwo na CO2? Naukowcy wymyślili, jak zamienić niepotrzebny plastik w pochłaniacz dwutlenku węgla Polietylen i polipropylen, dwa najpopularniejsze tworzywa sztuczne, to doskonały materiał, którego można użyć do ograniczenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Na pomysł, jak to zrobić,... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/lekarstwo-na-co2-naukowcy-wymyslili-jak-zamienic-niepotrzebny-plastik-w-pochlaniacz-dwutlenku-wegla-fot-tour-group-rice-university-a5a5576.jpeg" width="938" height="668" alt="Lekarstwo na CO2? Naukowcy wymyślili, jak zamienić niepotrzebny plastik w pochłaniacz dwutlenku węgla (fot. Tour Group/Rice University)" title="Lekarstwo na CO2? Naukowcy wymyślili, jak zamienić niepotrzebny plastik w pochłaniacz dwutlenku węgla (fot. Tour Group/Rice University)" /> Jest produktem spalania i oddychania, bierze m.in. udział w procesie fotosyntezy. Odgrywa również istotną rolę w utrzymaniu odpowiedniej równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka. Chociaż obecnie jest to śladowy składnik naszej atmosfery, w przeszłości, a dokładniej w okresie, gdy nasza planeta powstawała, był składnikiem dominującym. W kolejnych okresach jego stężenie sukcesywnie spadało, a przed erą przemysłową utrzymywało się na poziomie ok. 280 ppm. Taki stan rzeczy utrzymywał się ok. 10 tysięcy lat. Naukowcy twierdzą, że wzrost CO2 powoduje groźne zjawiska pogodowe na świecie Eksperci alarmują, że obecny wzrost jest negatywnym zjawiskiem i przyczynia się do wzrostu globalnej temperatury oraz zwiększenia zakwaszenia wód. To właśnie przez zmiany klimatu coraz częściej odczuwamy ekstremalne zjawiska pogodowe takie jak susze, powodzie i pożary. Naukowcy przypominają, że najwyższy poziom CO2 jest na półkuli północnej, szczególnie na przełomie kwietnia i maja. W kolejnych miesiącach nieco spada, ponieważ rozwijające się intensywnie rośliny pobierają dużo dwutlenku węgla w procesie fotosyntezy. Do 2050 roku lasy z pochłaniaczy CO2 zmienią się w trucicieli. Ziemia straci „zielone płuca” Jeśli nie zatrzymamy postępu globalnego ocieplenia i tempa wylesiania do 2050 roku lasy zmienią się z „pochłaniaczy” dwutlenku węgla w jego „źródła”. Już teraz ekosystemy lądowe ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nieuwzglednienie-tych-analiz-w-miedzynarodowej-polityce-klimatycznej-to-kolosalne-nieodszacowanie-twierdza-autorzy-fot-getty-images-e859cce.jpeg" width="938" height="528" alt="Nieuwzględnienie tych analiz w międzynarodowej polityce klimatycznej to "kolosalne nieodszacowanie" - twierdzą autorzy (fot. Getty Images)" title="Nieuwzględnienie tych analiz w międzynarodowej polityce klimatycznej to "kolosalne nieodszacowanie" - twierdzą autorzy (fot. Getty Images)" /> Biorąc pod uwagę, że tendencja jest wzrostowa i osiągnęliśmy rekordowe stężenie już w tym roku, w kolejnych latach może być coraz gorzej. Naukowcy, którzy tworzyli raport IPCC jasno stwierdzili, że mamy zaledwie 3 lata, aby ograniczyć emisję gazów cieplarnianych. Chodzi o nasze życie oraz kolejnych pokoleń. W przeciwnym wypadku katastrofa klimatyczna będzie nieunikniona. Co zrobić, żeby powstrzymać ten wzrost? Uczeni wskazują, że działać należy już teraz. Zmianę należy przeprowadzić praktycznie we wszystkich sektorach: w transporcie, rolnictwie, energetyce oraz przemyśle. Należy przede wszystkim zredukować zużycie paliw kopalnych, wdrożyć nowe technologie produkcji betonu i stali oraz zacząć korzystać głównie z energii odnawialnej. Co ciekawe, globalne przejście na weganizm również mogłoby pomóc. Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda i Uniwersytetu Kalifornijskiego obliczyli, że wycofanie się z przemysłowej hodowli zwierząt i rekultywacja terenów porolniczych powstrzymałyby wzrost emisji gazów cieplarnianych w atmosferze na 30 lat. Tylko od nas zależy, czy chcemy coś zmienić. Źródło: NOAA.
Atmosfera Ziemi się zmienia. Jaki był jej skład w przeszłości? Jaki będzie w przyszłości?
Naszą planetę otacza atmosfera Ziemi. To mieszanina gazów, głównie tlenu i azotu. Tlen stanowi około jedną piątą składu atmosfery. Jednak nie zawsze tak było.
W tym artykule: Skład atmosfery Ziemi Atmosfera Ziemi – warstwy Jak się zmieniała atmosfera Ziemi? Jak atmosfera Ziemi zmieni się w przyszłości? Po co nam atmosfera Ziemi? Na co dzień jej nie widzimy i rzadko zdajemy sobie sprawę z jej obecności. Atmosfera Ziemi to warstwa gazów, która otacza całą naszą planetę. Co ciekawe, atmosfera obraca się wraz z nią, choć niekoniecznie w tym samym tempie. Niekiedy powietrze porusza się względem powierzchni Ziemi. Mówimy wówczas, że wieje wiatr. Obecność atmosfery zawdzięczamy sile grawitacji. To ona sprawia, że powietrze nie ulatuje w kosmos, ale jest związane z Ziemią siłą ciążenia. Czyste powietrze jest przezroczyste i nie ma zapachu. Jeśli po wyjściu z domu czujemy wiele różnych woni, to efekt obecności w powietrzu różnych związków chemicznych wytworzonych przez rośliny, zwierzęta lub nas samych. W na tyle dużym stężeniu, by zarejestrował je nasz zmysł węchu. Skład atmosfery Ziemi Najwięcej w atmosferze Ziemi jest azotu. Stanowi on nieco ponad 78 proc. ziemskiej atmosfery. Drugim najczęściej występującym pierwiastkiem jest tlen (prawie 21 proc.). Trzecim – argon (blisko 1 proc.). W atmosferze znajdują się też dwutlenek węgla (0,03–0,04 proc. atmosfery). Inne składniki, występujące w mniejszych ilościach to: metan, wodór, hel, neon, ksenon, krypton. To był kluczowy moment w historii świata, ale kiedy do niego doszło? Pojawienie się na Ziemi pierwszych form życia zdolnych do fotosyntezy doprowadziło do wzrostu tlenu w powietrzu. Naukowcy szacują, że dopiero po 400 milionach lat życie na naszej planecie mog... Ile waży atmosfera Ziemi? Jej masa jest ogromna – to 5 biliardów ton (czyli 5 * 1015 ton). To jednak zaledwie jedna milionowa masy całej Ziemi. Tlen znajdujący się w atmosferze pochodzi z dwóch głównych źródeł. Pierwszym są drzewa. Produkują one rocznie 25 mld ton tlenu - mniej więcej połowę tego, ile zawiera atmosfera. Źródłem drugiej połowy są oceany, a dokładniej żyjący w nich plankton. Atmosfera Ziemi – warstwy Atmosfera Ziemi dzieli się na kilka warstw. Najbliżej Ziemi znajduje się troposfera. Sięga ona średnio do 10–12 km ponad powierzchnię. Najcieńsza troposfera jest nad biegunami, najgrubsza nad równikiem. Tam może mieć nawet 20 km. Mars był kiedyś bardziej podobny do Ziemi niż dzisiaj Nie można powiedzieć, że były tam warunki do życia, jakie znamy na Ziemi, ale wiemy że istniały tam jeziora i rwące potoki wody. Atmosfera również była inna- gęstsza i cieplejsza. W troposferze znajduje się aż 80 proc. całego ziemskiego powietrza. Ta warstwa dynamicznie się zmienia i to jej właśnie zawdzięczamy zjawiska pogodowe. Ponad troposferą znajduje się stratosfera. Sięga ona do ok. 50 km nad powierzchnią Ziemi. Nad nią jest mezosfera (50–85 km). Mniej więcej na wysokości 100 km atmosfera się kończy. Przebiega tam umowna granica kosmosu, nazywana linią Kármána. Jak się zmieniała atmosfera Ziemi? Czy atmosfera Ziemi to coś niezmiennego? Nic podobnego. Kiedyś jej skład był zupełnie inny niż obecnie. Atmosfera Ziemi zmieniała się w przeszłości i najprawdopodobniej będzie się również zmieniała w przyszłości. Początki Ziemi sięgają 4,5 mld lat wstecz. Wtedy, na początku istnienia naszej planety, jej atmosfera składała się z gazów, które uwalniały się z jej wnętrza. Były to dwutlenek węgla, para wodna, amoniak i azot. Pierwsze organizmy żywe, jakie powstały, oddychały beztlenowo. Badacze rozwiązali zagadkę pierwszych gór na Ziemi. Kiedy i jak powstały? Naukowcy z Uniwersytetu w Aberdeen wiedzą, jak powstały góry na Ziemi. Ich zdaniem kluczową rolę w tym procesie odegrał plankton, czyli drobne organizmy morskie. Zmiana nastąpiła ok. 2,7 mld lat temu, kiedy na Ziemi pojawiły się jednokomórkowe sinice. Jako pierwsze pozyskiwały one energię w procesie fotosyntezy. Chłonęły z atmosfery dwutlenek węgla, a wydalały tlen. W rezultacie ok. 2,4 mld lat temu doszło do tzw. katastrofy tlenowej. Tlenu w atmosferze zrobiło się tak dużo, że większość organizmów beztlenowych wyginęła. Rozwinęły się za to organizmy tlenowe, które zaczęły tworzyć coraz bardziej skomplikowane formy życia. Tlenu w atmosferze przybywało. W karbonie, czyli ok. 300 mln lat temu, stanowił on aż 35 proc. całego jej składu. Później jego odsetek spadł, aż do obecnych 21 proc. Jak atmosfera Ziemi zmieni się w przyszłości? Jednak tak nie będzie zawsze. Rok temu naukowcy ogłosili pracę, z której wynika, że atmosfera bogata w tlen będzie istniała na Ziemi jeszcze miliard lat. Następnie zaczną w niej zachodzić nieodwracalne zmiany. Astronomowie przebadali "najbardziej ekstremalną egzoplanetę". Jej atmosfera przypomina ziemską? WASP-189b to jedna z najbardziej ekstremalnych egzoplanet, jakie kiedykolwiek odkryto. Ostatnie badania ujawniły, że posiada atmosferę nieco przypominającą atmosferę Ziemi. Ale zanim ktokolwi... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ekstremalna-egzoplaneta-was-189b-znajduje-sie-bardzo-blisko-swojej-gwiazdy-fot-getty-images-ded57a3.jpeg" width="938" height="528" alt="Ekstremalna egzoplaneta WAS-189b znajduje się bardzo blisko swojej gwiazdy (fot. Getty Images)" title="Ekstremalna egzoplaneta WAS-189b znajduje się bardzo blisko swojej gwiazdy (fot. Getty Images)" /> Tlen zacznie zanikać. Ostatecznie atmosfera Ziemi powróci do składu sprzed katastrofy tlenowej. Będzie w niej bardzo mało tlenu i bardzo dużo metanu. Tym samym planeta znów stanie się rajem dla beztlenowych form życia. Po co nam atmosfera Ziemi? Atmosferze nie tylko zawdzięczamy tlen, którym oddychamy i azot niezbędny do życia roślinom. Chroni nas ona także przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym, którego źródłem jest Słońce. Atmosfera Ziemi zapobiega gwałtownym zmianom temperatury, zarówno między dniem i nocą, jak i między porami roku. Zabezpiecza nas również przed uderzeniami meteorytów. Kosmos i planety: budowa Układu Słonecznego oraz nazwy planet Kosmos i planety fascynują człowieka od zawsze. Przybliżamy najważniejsze informacje o każdej planecie, a także związane z nimi ciekawostki o kosmosie. Niestety, atmosfera Ziemi powoduje też efekt cieplarniany. Ponieważ z roku na rok jest w niej coraz więcej produkowanych przez człowieka gazów cieplarnianych (m.in. dwutlenku węgla), uniemożliwia to oddanie ciepła w kosmos. W rezultacie średnia temperatura Ziemi stale rośnie, wywołując zagrażającą naszej cywilizacji katastrofę klimatyczną. Źródło: IMGW.pl.
Lekarstwo na CO2? Naukowcy wymyślili, jak zamienić niepotrzebny plastik w pochłaniacz dwutlenku węgla
Polietylen i polipropylen, dwa najpopularniejsze tworzywa sztuczne, to doskonały materiał, którego można użyć do ograniczenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Na pomysł, jak to zrobić, wpadli naukowcy z Uniwersytetu Rice.
W tym artykule: Jak stworzyć pochłaniacz dwutlenku węgla? Do czego można zastosować pochłaniacz dwutlenku węgla? Gdzie można zastosować pochłaniacz dwutlenku węgla? Ile dwutlenku węgla emitujemy rocznie? Nie będzie przesadą stwierdzenie, że plastik jest dziś wszędzie. Znajdowano go i na dnie Rowu Mariańskiego (11 km pod powierzchnią oceanu), i w odchodach ludzi żyjących na różnych kontynentach. Tani w produkcji, wytrzymały i wielorakiego użytku, od kilkudziesięciu lat jest wytwarzany na masową skalę. Obecnie na Ziemi z taśm fabrycznych zjeżdża dwadzieścia tysięcy plastikowych butelek na sekundę. Znacznie gorzej idzie ich recykling. Rzadko zdajemy sobie sprawę, że „zwykła” plastikowa butelka na wodę może składać się z kilku różnych tworzyw sztucznych. Z czego innego będzie zrobiona zakrętka, z czego innego etykieta, a jeszcze z czego innego sam pojemnik. Tak słońce rozkłada plastik. „Dziesiątki tysięcy związków” Niestety, mimo wielu kampanii edukacyjnych plastikowych odpadów w środowisku jest coraz więcej. Naukowcy zbadali proces ich rozpadu w wodzie. To sprawia, że odzyskiwanie plastiku jest procesem skomplikowanym, drogim i mało popularnym. Na razie. Grupa chemików ogłosiła właśnie pracę, w której dowodzi, że zużyty plastik może pomóc w walce z innym naszym śmiertelnym wrogiem – dwutlenkiem węgla. Artykuł na ten temat ukazał się w czasopiśmie naukowym „ASC Nano”. Jak stworzyć pochłaniacz dwutlenku węgla? Naukowcy skupili się na procesie rozkładu substancji chemicznych zwanym pirolizą. Piroliza polega na ogrzewaniu substancji do ogromnych temperatur w warunkach beztlenowych. Stosowana jest m.in. w przemyśle petrochemicznym do przetwarzania produktów naftowych. Zbadano plastik, który 20 lat przeleżał na dnie oceanu. Wyniki nie są optymistyczne Przypadkowo – w trakcie prowadzenia zupełnie innych badań – naukowcy pracujący w wodach Oceanu Spokojnego natknęli się na plastikowe opakowania sprzed ponad 20 lat. I postanowili zbadać, ... Okazało się jednak, że proces ten można ulepszyć. Chemicy z Uniwersytetu Rice odkryli, że jeśli dokona się pirolizy plastiku w obecności octanu potasu, powstają bardzo specyficzne molekuły. Mają one mikroskopijne pory, które idealnie nadają się do wychwytywania i wiązania cząsteczek CO2. To dobry materiał na nowy pochłaniacz dwutlenku węgla. Do czego można zastosować pochłaniacz dwutlenku węgla? Octan potasu to stosowany na masową skalę dodatek do żywności. Konserwuje ją, zapobiegając rozwojowi pleśni i bakterii. Na etykietach oznaczany jest symbolem E261. Klimat w 2100 roku – jakie zmiany opadów, temperatury i bilansu wodnego czekają Polskę? Sprawdź, co przewidują eksperci! Od lat obserwujemy negatywne skutki zmian klimatu w różnych dziedzinach gospodarki — na przykład w rolnictwie czy turystyce. Co czeka nas w przyszłości — czy będą się one nasilać? Nauk... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/klimat-w-2100-roku-jakie-zmiany-opadow-temperatury-i-bilansu-wodnego-czekaja-polske-sprawdz-co-przewiduja-eksperci-ac68234.jpeg" width="938" height="625" alt="Klimat w 2100 roku – jakie zmiany opadów, temperatury i bilansu wodnego czekają Polskę? Sprawdź, co przewidują eksperci!" title="Klimat w 2100 roku – jakie zmiany opadów, temperatury i bilansu wodnego czekają Polskę? Sprawdź, co przewidują eksperci!" /> Związek ten sprawdza się podczas pirolizy dwóch najpopularniejszych tworzyw sztucznych: polietylenu i polipropylenu. Optymalną temperaturą pirolizy jest 600 st. C. Wówczas w powstających molekułach tworzą się pory o średnicy 0,7 nanometra (nanometr to jedna miliardowa część metra). Tym samym powstaje coś przypominającego gąbkę - pochłaniacz dwutlenku węgla. Produktem ubocznym procesu jest też wosk, z którego można wytwarzać lubrykanty, czyli środki zmniejszające tarcie. Gdzie można zastosować pochłaniacz dwutlenku węgla? Zdaniem naukowców ich materiał sprawdzi się najlepiej tam, gdzie punktowo emitowane są ogromne ilości dwutlenku węgla. Czyli na przykład na kominach elektrowni spalających paliwa kopalne. Amazońskie lasy deszczowe emitują obecnie więcej CO2 niż pochłaniają Naukowcy twierdzą, że ograniczenie emisji jest pilniejsze niż kiedykolwiek, ponieważ lasy tropikalne produkują ponad miliard ton dwutlenku węgla rocznie. – Gdyby umieścić na nich filtry z takiego materiału, można by usuwać ogromne ilości dwutlenku węgla – mówi James Tour, jeden z autorów badań. – Normalnie trafiają one do atmosfery wraz z gazami spalinowymi. Według obliczeń jego i jego kolegów wychwycenie tony CO2 ich metodą kosztowałoby tylko 21 dolarów. To kilka razy mniej niż stosowane obecnie sposoby sekwestracji dwutlenku węgla, które kosztują od 80 do 160 dolarów za tonę. Co istotne, opracowany przez uczonych pochłaniacz dwutlenku węgla jest wielokrotnego użytku. By go oczyścić z CO2, trzeba tylko podgrzać go do 75 st. C. Potem można pochłaniacz zastosować ponownie. Ile dwutlenku węgla emitujemy rocznie? Tego rodzaju odkrycia są szczególnie istotne wobec informacji, jakie zawarto w najnowszym, właśnie opublikowanym rozdziale raportu IPCC o katastrofie klimatycznej. Wynika z niego, że mamy tylko trzy lata, by zatrzymać wzrost emisji gazów cieplarnianych. Oraz jedynie dziesięć, by ograniczyć je o połowę. Trujący miejski mikroklimat Wiemy, że dwutlenek węgla przyczynia się do ocieplania klimatu, ale z badań Marka Z. Jacobsona z Uniwersytetu Stanforda wynika, że jego rosnące stężenie ma bardziej bezpośredni wpływ na n... Jest to wyzwanie tym większe, że na razie emisje – zamiast spadać – rosną. W 2021 r. osiągnęliśmy historyczny rekord, wypuszczając do atmosfery 36,3 gigaton (czyli miliardów ton) dwutlenku węgla. Było to o 6 proc. więcej niż w roku poprzednim. Źródła: ASC Nano, IEA.
Jak dieta wpływa na klimat? Wystarczy, że wyeliminujesz jeden produkt z menu, by pomóc planecie
Niekorzystne zmiany klimatu stają się coraz bardziej uciążliwe dla ludzi. Ale wystarczy niewielka zmiana jadłospisu, by zmniejszyć swój ślad węglowy aż o 48 proc. Do takiego wniosku doszli naukowcy z Uniwersytetu Tulane w USA.
W tym artykule: Ślad węglowy i ślad wodny – czym są? Produkcja wołowiny to wielkie obciążenie dla klimatu Wołowina – czym ją zastąpić? Jeśli jesz wołowinę, przyczyniasz się w znacznym stopniu do niszczenia klimatu. Z analiz wynika, że rezygnując z tego mięsa na rzecz innych produktów możesz znacząco zmienić swój ślad węglowy. Wyniki badań amerykańskich uczonych opublikowało czasopismo naukowe „The American Journal of Clinical Nutrition”. Ślad węglowy i ślad wodny – czym są? Ślad węglowy to całkowita suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych bezpośrednio lub pośrednio przez jakiś produkt. Obejmuje on emisje dwutlenku węgla, metanu, podtlenku azotu i innych gazów. W przypadku mięsa ślad węglowy to zarówno skutki hodowli – a więc wytwarzania paszy i samego funkcjonowania zwierzęcia – jak i uboju, transportu i przetwarzania produktu. Ślad węglowy przelicza się na równoważnik CO2. Jeść czy nie jeść? Dylemat mięsożercy Niezdrowa. Odżywcza. Wynik okrucieństwa. Pyszna. Na dłuższą metę nieopłacalna. Ilu ludzi, tyle opinii na temat hodowli bydła i jedzenia wołowiny. Ślad węglowy jest powiązany ze śladem wodnym. To ilość wody potrzebna do wyprodukowania danego produktu. W przypadku mięsa to nie tylko woda wypijana przez zwierzę, ale też ta niezbędna do wytworzenia paszy dla niego. Produkcja wołowiny to wielkie obciążenie dla klimatu Wołowina ma wyjątkowo wysoki ślad węglowy i wodny. Dotyczy to zwłaszcza mięsa z hodowli przemysłowych, dominujących w USA. Są one karmione paszą na bazie kukurydzy i soi. Wyprodukowanie kilograma wołowiny wymaga zużycia aż 15 tys. litrów wody. W Polsce, gdzie wiele krów wypasanych jest na łąkach, zużycie wody i ślad węglowy są mniejsze. Ale i tak krowy emitują w czasie swojego życia znaczne ilości metanu – bardzo silnego gazu cieplarnianego. Globalne przejście na weganizm może opóźnić kryzys klimatyczny. „Kupi nam 30 lat” Wycofywanie się z przemysłowej hodowli zwierząt i rekultywacja terenów porolniczych, powstrzymałyby wzrost emisji gazów cieplarnianych w atmosferze na 30 lat. Do takich wniosków doszli nauko... Z badań przeprowadzonych przez zespół z Uniwersytetu Tulane wynika, że przemysłowo produkowaną wołowinę regularnie jada aż 20 proc. Amerykanów. Gdyby udało się zamienić jedną porcję tego mięsa na produkt alternatywny, korzyści byłyby ogromne. Ślad węglowy związany z dietą takiej osoby zmniejszyłby się aż o 48 proc. Ślad wodny zaś o 30 proc. – Można osiągnąć ogromny efekt, wprowadzając niewielkie zmiany do jadłospisu – podkreśla prof. Diego Rose, jeden z autorów badań. Gdyby wszyscy Amerykanie zastosowali się do tych zaleceń, w skali całego kraju oszczędności wyniosłyby 9,6 proc. dla śladu węglowego i 5,9 proc. dla śladu wodnego. Wołowina – czym ją zastąpić? Mięso wołowe jest bardzo cenione przez konsumentów. Duża jego część jest spożywana w formie mielonej, np. w hamburgerach czy sosie do spaghetti bolognese. Uczeni z Uniwersytetu Tulane proponują, aby w takich potrawach wołowinę zastąpić mielonym mięsem indyka. Znacznie trudniej byłoby jednak zastąpić steki wołowe. Naukowcy sugerują też inne alternatywy, które są przyjazne dla klimatu. Oto kilka przykładów: zastąpienie krewetek dorszem zmniejsza ślad węglowy o 34 proc., zastąpienie mleka krowiego napojem sojowym – o 9 proc., zastąpienie szparagów zielonym groszkiem zmniejsza ślad wodny o 48 proc., zastąpienie migdałów orzeszkami ziemnymi – o 30 proc. Rolnictwo w skali globalnej jest odpowiedzialne za ok. jedną czwartą emisji gazów cieplarnianych i aż za 70 proc. zużycia zasobów czystej wody. Światowa produkcja mięsa cały czas rośnie – wynika z raportu „Atlas Mięsa 2022”, wydanego przez Fundację im. Heinricha Bölla w Warszawie we współpracy z Instytutem na rzecz Ekorozwoju. Singapur dopuścił do sprzedaży mięso wyhodowane w laboratorium. Jako pierwszy na świecie Amerykański startup promujący roślinne alternatywy dla zwierzęcego białka dostał zgodę agencji regulującej rynek żywności w Singapurze, SFA, na sprzedaż na tamtejszym rynku – ponoć pi... Polska w ostatnich 20 latach stała się jednym z największych producentów mięsa w Europie. Dziś w UE zajmuje pierwsze miejsce w produkcji mięsa drobiowego oraz odpowiednio czwarte i siódme miejsce pod względem produkcji wieprzowiny i wołowiny. W ostatnich dwóch dekadach produkcja tych trzech podstawowych rodzajów żywca w Polsce wzrosła o 75 proc. Źródło: The American Journal of Clinical Nutrition, Fundacja im. Heinricha Bölla.
Globalne przejście na weganizm może opóźnić kryzys klimatyczny. „Kupi nam 30 lat”
Wycofywanie się z przemysłowej hodowli zwierząt i rekultywacja terenów porolniczych, powstrzymałyby wzrost emisji gazów cieplarnianych w atmosferze na 30 lat. Do takich wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu Stanforda i Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, którzy przeanalizowali modele klimatyczne.
W tym artykule: Przejście na weganizm w ciągu 15 lat Weganizm może zatrzymać globalne ocieplenie? Przejście na weganizm – mięso z roślin i z laboratorium Przejście na weganizm może być idealną receptą na powstrzymanie globalnego ocieplenia. Pod warunkiem, że będzie to zjawisko ogólnoświatowe, a nie indywidualne – udowadniają Patrick Brown, emerytowany profesor biochemii z Uniwersytetu Stanforda i Michael Eisen, profesor genetyki i rozwoju z UC Berkeley. Naukowcy wskazują, jakie korzyści dla klimatu wiążą się z przejściem na weganizm. Wymieniają ograniczenie emisji dwutlenku węgla i metanu pochodzących z przemysłowej hodowli zwierząt. A także odzyskiwanie i ponowne zalesianie terenów obecnie wykorzystywanych pod farmy, ubojnie i zakłady przetwórstwa mięsnego, czy uprawę paszy. Więcej terenów zielonych i mniej szkodliwych gazów w atmosferze pozwoliłoby na pewien czas wyhamować efekt cieplarniany. – Ograniczenie lub wyeliminowanie hodowli zwierząt powinno znajdować się na szczycie listy potencjalnych rozwiązań klimatycznych. Mam nadzieję, że inni, w tym przedsiębiorcy, naukowcy i globalni decydenci, uznają, że jest to nasza najlepsza i najbardziej bezpośrednia szansa na odwrócenie trajektorii zmian klimatycznych i wykorzystają tę okazję – mówi prof. Brown. Czy mięso nas zabije? Ludzkość musi zdecydować: czy i co jeść Czy wegetarianizm może uratować planetę? Opinie są bardzo podzielone. Część naukowców przekonuje, że większość szkodliwych emisji pochodzi właśnie z hodowli bydła i pastwisk. Druga s... Przejście na weganizm w ciągu 15 lat Autorzy badania wykorzystali publicznie dostępne dane dotyczące produkcji zwierzęcej i związanych z nią emisji, a także potencjału odzyskanych gruntów porolniczych jako „pochłaniaczy CO2”. Następnie opracowali cztery scenariusze żywieniowe, dotyczące globalnego przejścia na weganizm. Do oszacowania zmian w atmosferze, do jakich mógłby doprowadzić każdy ze scenariuszy, wykorzystali prosty model klimatyczny. Scenariusze żywieniowe objęły: natychmiastowe wyeliminowanie produkcji wieprzowiny i zastąpienie jest produktami roślinnymi; wyeliminowanie wieprzowiny i zastąpienie jest produktami roślinnymi w ciągu 15 lat; natychmiastowe zastąpienie całej żywności pochodzenia zwierzęcego dietą wyłącznie roślinną; globalne przejście na weganizm w ciągu 15 lat. W przypadku każdego scenariusza naukowcy założyli, że emisje pozarolnicze pozostaną na stałym poziomie (i będą rosły zgodnie z obecną trajektorią), a grunty poprzednio wykorzystywane do produkcji zwierzęcej zostaną przekształcone w łąki, lasy i inne obszary, które będą pochłaniać dwutlenek węgla z atmosfery. Chcesz walczyć z globalnym ociepleniem? Wyeliminuj z diety wołowinę i ryż W latach 2007–2013 57 proc. emisji gazów cieplarnianych związanych z żywieniem pochodziło z produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego. Weganizm może zatrzymać globalne ocieplenie? Wyniki pokazały, że wycofywanie hodowli zwierzęcej w ciągu najbliższych 15 lat przyniosłoby taki sam efekt, jak 68-procentowa redukcja emisji dwutlenku węgla do roku 2100. Pozwoliłoby to na ograniczenie globalnego ocieplenia do 2 stopni Celsjusza powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Według klimatologów to próg, po przekroczeniu którego dojdzie do katastrofalnych zmian klimatycznych. – Ponieważ emisje metanu i podtlenku azotu pochodzące od zwierząt gospodarskich zmniejszą się, poziomy atmosferyczne tych silnych gazów cieplarnianych drastycznie spadną w ciągu najbliższych dziesięcioleci. A dwutlenek węgla, który został uwolniony do atmosfery, gdy lasy i dzikie prerie zostały zastąpione uprawami paszowymi i pastwiskami, może zostać ponownie przekształcony w biomasę, gdy zwierzęta gospodarskie zostaną wycofywane, a lasy i prerie się odradzą – wyjaśnia prof. Brown. – Efekt [dla klimatu] jest zarówno zdumiewająco duży, jak i – co równie ważne – szybki, przy czym większość korzyści zostałaby osiągnięta do 2050 r. Gdyby hodowla zwierząt została wycofana w ciągu 15 lat, a wszystkie inne emisje gazów cieplarnianych miałyby nadal nie słabnąć, wycofanie jej spowodowałoby 30-letnią przerwę w emisji gazów cieplarnianych netto i zrównoważyłoby prawie 70 procent efektu cieplnego tych emisji do końca stulecia – dodaje naukowiec. Co ciekawe, zgodnie z modelem aż 90 procent redukcji emisji można osiągnąć poprzez wyeliminowanie samych tylko hodowli przeżuwaczy, takich jak bydło i owce. Scenariusze zakładające wyłącznie eliminację produkcji wieprzowiny nie dały równie znaczących efektów. Ekologiczne hodowle bez korzyści dla środowiska. Przemysł mięsny pod lupą naukowców Chociaż sektor rolniczy jest na świecie głównym emitentem gazów cieplarnianych, nie przeprowadzono jeszcze dokładnej analizy ekonomicznej środowiskowych i społecznych efektów zewnętrznych... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e92c72d04d83c7f638d3b605629ad74da0932985-abc6932.jpeg" width="938" height="625" alt="Ekologiczne hodowle odpowiadają za emisję gazów cieplarnianych na równi z hodowlami konwencjonalnymi (fot. Getty Images)" title="Ekologiczne hodowle odpowiadają za emisję gazów cieplarnianych na równi z hodowlami konwencjonalnymi (fot. Getty Images)" /> Przejście na weganizm – mięso z roślin i z laboratorium Warto dodać, że prof. Brown jest założycielem i dyrektorem generalnym Impossible Foods, firmy opracowującej alternatywy dla produktów odzwierzęcych w produkcji żywności. Z kolei prof. Eisen jest doradcą firmy. Zarówno Brown, jak i Eisen mogliby więc odnieść korzyści finansowe z ograniczenia hodowli zwierzęcej. Ale nawet pomijając osobiste pobudki badania, mało prawdopodobne wydaje się, aby misja globalnego przejścia na weganizm w ciągu 15 lat mogła się powieść. Nie chodzi o samą logistykę, a o ekonomiczne i społeczne skutki przejścia na dietę roślinną. Związane z takim przejściem zmiany gospodarcze byłyby dotkliwe dla wielu regionów. „Prawdopodobnie konieczne będą znaczne globalne inwestycje, aby zapewnić, że ludzie, którzy obecnie utrzymują się z hodowli zwierząt, nie ucierpią, gdy produkcja zostanie zmniejszona lub zastąpiona” – podkreślają autorzy badania. Dodają jednak, że należy potraktować to jako „inwestycje związane z przeciwdziałaniem globalnemu ociepleniu”. Attenborough zachęca: GO Vegan! „Ziemia nie utrzyma miliardów mięsożerców” „Musimy zmienić naszą dietę. Planeta nie jest w stanie utrzymać miliardów mięsożerców” – mówi sir David Attenborough i zachęca do przejścia na wegetarianizm czy choćby ograniczeni... Prof. Eisen odpowiada też sceptykom, którzy sądzą, że niemożliwe jest przekonanie miliardów ludzi do przejścia na weganizm. Naukowiec zwraca uwagę, że inne „rewolucje rozwojowe” miały miejsce w krótszym czasie. – Przeszliśmy od braku telefonów komórkowych do telefonów komórkowych, które są wszechobecne. Elektryczność, samochody, panele słoneczne – wszystko to stało się powszechne w stosunkowo krótkim czasie – powiedział genetyk. – Pięćset lat temu nikt we Włoszech nie widział pomidora. Sześćdziesiąt lat temu nikt w Chinach nie pił coli. A baranina była kiedyś najpopularniejszym mięsem w Ameryce. Ludzie na całym świecie chętnie przyjmują nowe produkty spożywcze, zwłaszcza jeśli są smaczne, pożywne, wygodne i niedrogie – powiedział z kolei prof. Brown. Źródło: PLOS Climate.
Neutralna emisja CO2 w branży lotniczej? Naukowcy proponują „słoneczną naftę”
Do 2050 r. linie lotnicze mają osiągnąć zerową emisję dwutlenku węgla. Czy ten pomysł pomoże branży?
Nadmierna emisja CO2 przyczynia się nie tylko do przyspieszania zmian klimatycznych, ale również do rozpowszechnienia wielu chorób układu oddechowego i nie tylko. Według badań ograniczenie ruchu samochodowego w czasie kilkumiesięcznych lockdownów przyczyniło się do zapobieżenia przedwczesnych zgonów około 32 tys. osób na całym świecie – większość przypadków dotyczyła Chin. Mimo to najwięksi truciciele powietrza nadal nie wywiązują się ze swoich zobowiązań ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Konkretne działania są podejmowane nie tylko na poziomie państw, ale również na arenie międzynarodowej. W październiku podczas walnego zgromadzenia Międzynarodowego Stowarzyszenia Transportu Powietrznego (IATA) linie lotnicze zobowiązały się osiągnąć zerową emisję CO2 do 2050 r. Spadek emisji CO2 w Chinach. Po raz pierwszy od zakończenia lockdownu Czy to rzeczywiście „punkt zwrotny” w polityce klimatycznej Chin? Wielkie zmiany w branży lotniczej Zmiany w polityce klimatycznej branży lotniczej są bardzo ambitne, ale jak najbardziej możliwe. Podróżni już teraz zastanawiają się, jakie zmiany wprowadzą przewoźnicy. Ciekawy pomysł zaproponowali naukowcy Politechniki Federalnej w Zurychu (ETH) – produkcja neutralnego pod względem emisji dwutlenku węgla płynnego paliwa ze światła słonecznego i powietrza. W wyniku tego procesu powstaje gaz syntezowy, mieszanina wodoru i tlenku węgla, który jest następnie przetwarzany na naftę, metanol lub inne węglowodory. Autorzy metody przez ostatnie dwa lata testowali małą rafinerię solarną na dachu jednego z laboratoriów ETH w Zurychu. – Fabryka z powodzeniem demonstruje techniczną wykonalność całego procesu termochemicznego do przekształcania światła słonecznego i otaczającego powietrza w paliwa typu drop-in. System działa stabilnie w warunkach słonecznych i jest unikalną platformą do dalszych badań i rozwoju – przekonuje Aldo Steinfield, profesor i specjalista od odnawialnych źródeł energii. Jak dodaje, technologia jest już na tyle zaawansowana, że można zacząć testować ją na skalę przemysłową. Albatrosy „rozwodzą” się coraz częściej. Wpływ na to mają zmiany klimatyczne Ptaki to bardzo wierne stworzenia. Szacuje się, że ponad 90% z nich są monogamistami. Nie inaczej jest z albatrosami. Najnowsze badania pokazują jednak, że przez coraz wyższe temperatury ocea... Czy słońce zasili samoloty? Ze wstępnych analiz wynika, że gdyby paliwo zaczęło być produkowane na skalę przemysłową, kosztowałoby od 1,20 do 2 euro za litr. Naukowcy wskazują, że najlepszymi miejscami produkcji „słonecznej nafty” byłyby obszary pustynne. – Potencjał biopaliw jest ograniczony ze względu na niedobór gruntów rolnych, ale ta technologia umożliwia nam zaspokojenie globalnego zapotrzebowania na paliwo do silników odrzutowych poprzez wykorzystanie mniej niż jednego procenta suchej ziemi na świecie i niekonkurowanie z produkcją żywności lub paszy dla zwierząt gospodarskich – wyjaśnia Johan Lilliestam, kierownik grupy badawczej w Instytucie Zaawansowanych Studiów Zrównoważonego Rozwoju (IASS Potsdam) i profesor polityki energetycznej na Uniwersytecie w Poczdamie. Początkowe koszty inwestycji są bardzo wysokie, dlatego naukowcy podkreślają, że nieocenione będzie wsparcie ze strony polityków i rządzących. Przewidują, że wykorzystanie słonecznej technologii już przez 0,1 proc branży miałoby niewielki wpływ na koszty latania, ale promowałoby budowę zakładów produkcyjnych i uruchomiłoby krzywą uczenia się, która mogłaby prowadzić do ulepszeń technologicznych i niższych cen. Branża lotnicza ma ogromny procentowy udział w światowej emisji dwutlenku węgla. Z roku na rok podróże samolotem stają się jednak coraz tańsze, a tym samym coraz bardziej powszechne. Nie latamy już tylko w wakacje. W tym roku ponad 2,3 mln osób podróżowało samolotem na Święto Dziękczynienia. To nowy rekord. Właśnie dlatego tak ważne jest szukanie optymalnych rozwiązań w ograniczaniu emisji CO2 przez linie lotnicze. Źródło: Nature
Spadek emisji CO2 w Chinach. Po raz pierwszy od zakończenia lockdownu
Czy to rzeczywiście „punkt zwrotny” w polityce klimatycznej Chin?
W tym artykule: Pierwszy od dawna spadek emisji CO2 w Chinach Państwa wobec kryzysu klimatycznego Najbardziej zanieczyszczone miasto na świecie Z najnowszych badań wynika, że w trzecim kwartale 2021 r. emisja CO2 w Chinach spadła po raz pierwszy od otwarcia kraju po lockdownie. Eksperci mówią o „punkcie zwrotnym” w polityce klimatycznej drugiej co do wielkości gospodarki świata, jednak widmo spowolnienia rynków może wkrótce skłonić władze do zastosowania środków stymulujących infrastrukturę, a tym samym podniesienia emisji dwutlenku węgla. Przypomnijmy, że Chiny obiecały osiągnąć szczyt emisji CO2 przed 2030 r., a neutralność do 2060 r. Pierwszy od dawna spadek emisji CO2 w Chinach Na początku 2020 r. emisja CO2 w Chinach znacznie spadła w następstwie wprowadzenia kwarantanny i innych obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa. Badania przeprowadzone przez naukowców z Massachussets Institute of Technology dowodzą, że ograniczenie ruchu samochodowego w czasie kilkumiesięcznych lockdownów przyczyniło się do zapobieżenia przedwczesnych zgonów około 32 tys. osób. Większość przypadków (20 tys.) dotyczyło właśnie Chin. Niedługo po otwarciu miast i fabryk poziomy emisji dwutlenku węgla przewyższyły jednak miesięczne rekordy z 2019 r. Mimo wszystko analitycy z Centrum Badań nad Energią i Czystym Powietrzem (CREA) wskazują na mały powód do radości. W trzecim kwartale tego roku Chiny odnotowały 0,5-procentowy spadek szkodliwych emisji. Spowodował go kryzys w branży budowniczej po tym, jak Pekin rozwiązał kwestię zadłużenia w sektorze nieruchomości. Wysokie ceny węgla dodatkowo doprowadziły do racjonowania energii w całym kraju. Taka sytuacja cieszy, ale eksperci studzą powszechny entuzjazm. Jeżeli chiński rząd zdecyduje się pobudzić gospodarkę w dotychczasowy sposób, opóźni osiągnięcie szczytu emisji CO2 w tej dekadzie. Podczas listopadowego szczytu COP26 kilkukrotnie zwracano uwagę na wywiązywanie się ze zobowiązań klimatycznych jednego z największych trucicieli świata. W tym samym czasie władze Pekinu tymczasowo zamknęły autostrady i szkolne place zabaw z powodu niebezpiecznie wysokiego stężenia zanieczyszczeń w powietrzu. W krytycznym momencie 5 listopada widoczność ograniczała się do mniej niż 200 metrów. Kilka dni wcześniej władze Chin poinformowały o zwiększeniu dziennej produkcji węgla o ponad milion ton, w celu złagodzenia niedoboru energii. Państwa wobec kryzysu klimatycznego Chiny są odpowiedzialne za jedną z największych emisji CO2 i innych szkodliwych związków, dlatego cały świat domaga się, aby rząd zaostrzał swoją politykę klimatyczną. Nie oznacza to wcale, że inne kraje mogą być brane za przykład. Z tegorocznego raportu Climate Action Tracker przygotowanego przez Climate Analytics i NewClimate Institute wynika, że ponad 30 krajów nie wypełnia swoich zobowiązań ustanowionych podczas porozumienia klimatycznego w Paryżu w 2015 r. Wyjątkiem jest jedno państwo w Afryce. Najbardziej zanieczyszczone miasto na świecie W niechlubnym rankingu najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie pierwsze miejsce zajął w tym roku pakistański Lahaur. Powodem ekstremalnie wysokiego skażenia powietrza jest tam powszechne stosowanie oleju napędowego bardzo słabej jakości oraz sezonowe wypalanie pól. Niska temperatura i bezwietrzna pogoda doprowadzają z kolei do tego, że cyrkulacja powietrza jest dużo słabsza, a smog utrzymuje się dłużej. Walka ze szkodliwymi cząsteczkami w Pakistanie jest nieskuteczna, ponieważ ekspertom brakuje szczegółowych badań na temat zanieczyszczeń. Naukowcy i ekolodzy przyznają, że trudno o skuteczną strategię bez danych.
Podróże lotnicze wcale nie muszą przyczyniać się do ogromnej emisji gazów cieplarnianych
Szybujące samoloty pasażerskie wykorzystujące wiatry na dużych wysokościach mogłyby być bardziej ekologiczne i oszczędne od współczesnych samolotów
W tym artykule: Tona dwutlenku węgla na osobę Wystarczy nieco zmienić trasy przelotu Pierwsze wyniki są obiecujące Tona dwutlenku węgla na osobę Przelot jednej osoby w jedną stronę z Londynu do Nowego Jorku powoduje wytwarzanie prawie jednej tony dwutlenku węgla. To bardzo dużo tego powodującego ocieplenie klimatu gazu cieplarnianego. W niektórych krajach niewielu ludziom udaje się spowodować takie emisje przez cały rok. Istnieją jednak sposoby, aby ograniczyć negatywny wpływ latania na klimat. Jedna z nowych innowacji to kierowanie samolotów na takie pułapy, na których mogłyby przy każdej okazji korzystać z wiatrów wiejących na dużych wysokościach. Do tej pory takie rozwiązanie było niedozwolone. Ale to może się zmienić - i to już wkrótce. Większość odrzutowców pasażerskich przelatujących nad Oceanem Atlantyckim podąża jednym z kilku ustalonych korytarzy powietrznych, które są szeroko rozmieszczone. Powodem jest to, że radary nie są w stanie śledzić samolotów nad całym Atlantykiem. Ale nowa sieć satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej może to wkrótce zmienić. Pozwolą one wtedy na śledzenie tych lotów na całej ich trasie. Wystarczy nieco zmienić trasy przelotu „Zamiast trzymać się sztywno określonych tras przelotu, które utrzymują samoloty z dala od siebie, linie lotnicze mogłyby korzystać ze znacznie bardziej elastycznych tras" - mówi Cathie Wells, doktorantka w dziedzinie matematyki na Uniwersytecie w Reading w Wielkiej Brytanii. Wells była częścią zespołu w Anglii, który obliczał najszybsze możliwe trasy dla samolotów pasażerskich. Wykorzystali oni algorytmy komputerowe oraz formuły które pomagają w rozwiązywaniu złożonych problemów matematycznych. Czas podróży zmienia się w zależności od wiatrów, jakie napotyka samolot. Na przykład, samoloty lecące na wschód mogą skorzystać z potężnego impulsu który daje prąd strumieniowy. To silny prąd powietrza płynący z zachodu na wschód przez Atlantyk. Loty na zachód nie mogą z niego korzystać. Mogą one jednak uniknąć niekorzystnych wiatrów, które w przeciwnym razie wydłużyłyby podróż. Krótsze loty spalają mniej paliwa. A mniejsze spalanie powoduje emisję mniejszej ilości gazów cieplarnianych. Wszyscy w przemyśle lotniczym wiedzą, że ta branża ma wysoki „ślad węglowy", który jest miarą gazów cieplarnianych, które wydziela. Istnieją sposoby na zmniejszenie tego śladu, ale większość z nich jest kosztowna i zajęłaby dużo czasu. Na przykład, producenci odrzutowców mogliby przeprojektować swoje samoloty. Linie lotnicze mogłyby też przestawić się na paliwa wytwarzane z odnawialnych źródeł, takich jak rośliny. Niektórzy naukowcy projektują i testują nawet samoloty hybrydowo-elektryczne i napędzane wodorem. Jednak zaprojektowanie, przetestowanie i oblatanie nowej floty samolotów wymaga dziesięcioleci i wielu miliardów dolarów. Natomiast zmiana toru lotu może od razu obniżyć koszty i zmniejszyć zużycie energii. „Zmniejszenie zużycia paliwa jest korzystne dla obu stron" - mówi Irene Dedoussi, inżynier lotnictwa i kosmonautyki na Politechnice w Delft w Holandii. „Pozwala to branży lotniczej zaoszczędzić pieniądze na paliwie przy jednoczesnym zmniejszeniu emisji". Jak mówi, nawet oszczędności rzędu jednego lub dwóch procent są uznawane za istotne. „Użycie czegoś tak prostego do zmniejszenia zużycia paliwa o jedną szóstą może dać znaczące rezultaty”, mówi. Pierwsze wyniki są obiecujące Nowe badania nie pokazują jednoznacznie, jak dobrze takie surfowanie po wietrze sprawdziłoby się w przypadku wszystkich samolotów, w różnych miejscach na całym świecie, które różnią się właściwościami powietrza jak w nich występuje. Dedoussi sugeruje jednak, że uelastycznienie tras lotów mogłoby w niektórych miejscach zmniejszyć zarówno zużycie paliwa, jak i emisję CO2. Zanim jednak do tego dojdzie, algorytm wykorzystany w badaniu może wymagać kilku poprawek. A jeśli czas lotu będzie się zmieniał w zależności od wiatru, planowanie lotów z przesiadkami oraz zarządzanie pasami startowymi i bramkami na lotniskach stanie się bardziej skomplikowane. Naukowcy musieliby opracować najlepsze trasy lotów, które uwzględniałyby takie kwestie. Algorytmy mogą również pomóc w określeniu, czy loty na różnych wysokościach pozwalają na szerszy wybór elastycznych tras w godzinach, w których większość ludzi chce latać. NATS, czyli Brytyjskie Narodowe Centrum Kontroli Lotów zapewnia kontrolę ruchu lotniczego w Wielkiej Brytanii. Zaprosiło ona wspomnianą Cathie Wells, aby przedstawiła im swoje nowe odkrycia. Zaledwie tydzień po opublikowaniu nowych badań jej zespołu, NATS ogłosiło, że tymczasowo zawiesi używanie swojego systemu tras lotniczych i zamierza współpracować z liniami lotniczymi i swoim kanadyjskim odpowiednikiem (NAV CANADA), by umożliwić liniom lotniczym wybór tras, które najlepiej ograniczą zużycie paliwa. „To bardzo ekscytująca nowość" - mówi Wells. „Ważne jest to żebyśmy pokazali, że zmiany naprawdę mogą poprawić funkcjonowanie całej branży. Jeśli nam się uda, rezultaty mogą być naprawdę imponujące”!
NASA wyprodukowała tlen na Marsie. Wystarcza na 10 minut oddychania
NASA ogłosiła, że sześciokołowy robot zmienił dwutlenek węgla z marsjańskiej atmosfery w tlen. Pierwszy raz coś takiego udało się zrobić na innej planecie niż Ziemia. Dokonano tego przy użyciu aparatu wielkości akumulatora do samochodu o nazwie MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) umieszczonego w przedniej części łazika po jego prawej stronie.
Piękne zdjęcia, czy nawet pierwszy lot drona na Czerwonej Planecie nie robią takiego wrażenia (no, może dron trochę robi), jak wyprodukowanie tlenu. Zdjęcia i autonomiczny lot „zwiadowcy”, którego łazik Perseverance miał na „grzbiecie” nie niosą za sobą takich skutków, jak stworzenie elementu krytycznego dla sukcesu załogowej misji. NASA ogłosiła, że sześciokołowy robot zmienił dwutlenek węgla z marsjańskiej atmosfery w tlen. Pierwszy raz coś takiego udało się zrobić na innej planecie niż Ziemia. Dokonano tego przy użyciu aparatu wielkości akumulatora do samochodu o nazwie MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) umieszczonego w przedniej części łazika po jego prawej stronie. Przed MOXIE jeszcze wiele pracy, ale udana demonstracja tej technologii faktycznie "przybliża ludzi do Marsa". O2 nie jest tam tylko potrzebne do oddychania, bez niego nie może działać paliwo rakietowe. Jeżeli nie chcemy, by pierwsza załogowa misja na Marsa była wycieczką w jedną stronę, eksploratorzy Czerwonej Planety muszą mieć możliwość wyprodukowania tlenu na miejscu. Według wyliczeń NASA, żeby zespół 4 astronautów zdołał opuścić powierzchnię Marsa i wrócić na Ziemię konieczne będzie około 7 ton paliwa rakietowego i 25 ton tlenu. Co ciekawe, pracując przez rok na Marsie ta sama czwórka zużyłaby oddychając jedną tonę metryczną tlenu, czytamy w informacji prasowej. Wysłanie na Marsa 25 ton tlenu jest koszmarnie skomplikowanym zadaniem. Bardziej opłaca się wysłać ważący jedną tonę konwerter 100 razy większy od MOXIE. Biorąc pod uwagę, że atmosfera Marsa to w 96 proc. dwutlenek węgla, jest z czego czerpać. A MOXIE rozdziela atomy tlenu od atomów węgla tak jak robi to drzewo., Pozostaje tlen i tlenek węgla. Potrzeba do tego sporo ciepła, bo temperatury rzędu 800 stopni Celsjusza. Dlatego instrument zbudowano z wytrzymałych na rozgrzewanie komponentów m.in. ze stopów niklu czy aerożelu. View oEmbed on the source website Złota warstwa pokrywająca MOXIE z zewnątrz zatrzymuje promieniowanie podczerwone w środku. Gdyby wydostało się na zewnątrz, mogłoby uszkodzić łazik. Podczas eksperymentu konwerter wytworzył 5 gram tlenu, czyli mniej więcej ilość pozwalającą na 10 minut oddychania przez jednego astronautę. Docelowo urządzenie tej skali powinno móc nieprzerwanie produkować 10 gramów tlenu na godzinę. Przed upływem marsjańskiego roku (dwóch ziemskich) NASA planuje przeprowadzenie przynajmniej 9 dalszych testów z produkcją tlenu. Sprawdzana będzie wydajność urządzenia, także podczas zmiennych warunków atmosferycznych i pór roku.
Nowa Zelandia chce przejrzystości ws. klimatu i zmienia prawo. To bezprecedensowy ruch
Projekt nowego prawa to kolejny z kroków Nowej Zelandii w walce z postępującymi zmianami klimatycznymi.
Nowa Zelandia jako pierwszy kraj na świecie wprowadza przepisy dotyczące przejrzystości w kwestii śladu węglowego pozostawianego przez konkretne firmy. Nowe prawo ma zobligować duże koncerny do ujawnienia wpływu ich działań na klimat, co – mają nadzieję władze Nowej Zelandii – stworzy globalny precedens. Zgodnie z zaprezentowanym projektem, od 2023 r. wszystkie firmy działające w Nowej Zelandii, których aktywa przekraczają 1 miliard dolarów nowozelandzkich (ok. 2,7 mld złotych), będą musiały składać sprawozdania dotyczące wpływu swojej działalności na zmiany klimatu, czyli tzw. śladu węglowego. Zdaniem ustawodawców wymusi to nie tylko przejrzystość firm, które są bezpośrednimi emitentami gazów cieplarnianych, ale też da wgląd w efekty poczynionych w tym zakresie inwestycji, udzielonych pożyczek oraz państwowych dotacji. Po wejściu w życie prawo będzie miało zastosowanie wobec około 200 największych firm w Nowej Zelandii. Dotknie też zagranicznych korporacji, posiadających znaczące udziały w kraju. – To prawo sprawi, że ryzyko klimatyczne i odporność klimatyczna staną się podstawą podejmowania decyzji finansowych i biznesowych – podkreślił w oświadczeniu minister klimatu James Shaw. Chociaż nowe prawo bezpośrednio nie zmusi firm do redukcji emisji gazów cieplarnianych, to po pierwsze – wystawi firmy na proekologiczną presję konsumentów, a po drugie – skłoni do optymalizacji w tym zakresie, w celu uniknięcia wyższych kosztów działalności lub uzyskania wsparcia finansowego. – Wymaganie przez sektor finansowy ujawniania wpływu na zmiany klimatu pomoże firmom zidentyfikować wysokoemisyjne działania, które stanowią zagrożenie dla ich przyszłego dobrobytu – podkreśla Shaw. Tajlandia, Norwegia, Nowa Zelandia. Te kraje wygrały z pandemią Czemu w Korei Południowej czy Islandii jest lepiej niż w Polsce? Wydaje się, że duże znaczenie ma powszechność testowania, ale nie tylko. Sam minister klimatu zauważa, że licząca zaledwie 5 mln ludności Nowa Zelandia nie jest w stanie znacząco wpłynąć na globalne zmiany klimatu. Uważa jednak, że bezprecedensowe prawo może stać się przykładem dla innych państw, jak wymusić na największych emitentach CO2 niezbędne zmiany. Nowozelandzki minister handlu, David Clark, podkreślił, że Nowa Zelandia stanie się pierwszym krajem na świecie, który wprowadził takie prawo. – Oznacza to, że mamy szansę pokazać prawdziwe przywództwo i utorować innym krajom drogę do obowiązkowej jawności informacji związanych z klimatem – powiedział. Projekt nowego prawa to kolejny z kroków Nowej Zelandii w walce z postępującymi zmianami klimatycznymi. Niedawno rząd zobowiązał się, że do 2025 roku sektor publiczny Nowej Zelandii stanie się neutralny pod względem emisji dwutlenku węgla. Program zakłada m.in. wymianę pieców i systemów grzewczych w szkołach, urzędach, szpitalach i innych obiektach publicznych na ekologiczne. Do końca tego wieku lato wydłuży się do pół roku Jeżeli nie zatrzymamy zmian klimatycznych, letnie upały na Półkuli Północnej do końca wieku wydłużą się do pół roku, przekonują autorzy nowego badania. Tym samym Nowa Zelandia, która odpowiada zaledwie za 0,12% globalnej emisji dwutlenku węgla, staje się pionierem w kwestii walki z globalnym ociepleniem. Większość energii elektrycznej w kraju jest pozyskiwana z elektrowni wodnych i geotermalnych, a głównym źródłem emisji CO2 pozostaje rolnictwo oraz transport.
Uprawa marihuany to poważne obciążenie dla klimatu – ostrzegają naukowcy z Kolorado
Uprawy konopi indyjskich w pomieszczeniach wytwarzają o 30% więcej gazów cieplarnianych niż stanowy przemysł wydobywczy węgla - wynika z badań przeprowadzonych w Kolorado. A to dlatego, że uprawa konopi indyjskich w pomieszczeniach wymaga dużo energii elektrycznej.
W tym artykule: Zużycie zależne od klimatu Szklarnie i diody LED Nowe badanie przeprowadzone na Colorado State University sugeruje, że uprawa konopii indyjskich ma ogromny wpływ na środowisko. Głównie dlatego, że większość hodowli prowadzona jest pod dachem. Marihuana obecnie jest legalna (dopuszczona do stosowania rekreacyjnego) w 15 stanach USA. Wiele z nich nadal zakazuje jednak uprawiania konopii na wolnym powietrzu. Wielu hodowców decyduje się też prowadzić uprawy w zamkniętych halach, aby nie dopuścić do kradzieży. Takie zamknięte uprawy wymagają jednak dużego zużycia energii elektrycznej, służącej do zapewnienia odpowiedniego sztucznego oświetlenia oraz określonych warunków, korzystnych dla wzrostu roślin. W Kolorado legalizację marihuany rekreacyjnej przegłosowano już w 2012 roku. W ciągu pierwszych pięciu lat obowiązywania nowego prawa, z tytułu opłat licencyjnych od upraw oraz podatków od sprzedaży konopii do budżetu stanu Kolorado wpłynęło ponad 247 milionów dolarów. Naukowcy z uniwersytetu w Kolorado byli ciekawi, jaki wpływ na emisje gazów cieplarnianych mają rosnące uprawy i – co za tym idzie – jaki jest klimatyczny koszt rosnących wpływów do stanowego budżetu. Zespół postanowił też zestawić dane z innymi gałęziami przemysłu o dużej emisji CO2. Kolorado jest dziesiątym co do wielkości stanem w USA produkującym węgiel, wydobywającym ponad 23 miliony ton rocznie, głównie w celu wytwarzania energii elektrycznej. Mieszkańcy Amsterdamu mają dosyć odurzonych turystów. Chcą zamknąć cofee shopy dla przyjezdnych Zanim uziemiła nas pandemia koronawirusa, Holandia była jednym z najpopularniejszych kierunków w Europie – również wśród Polaków. To nie powinno nikogo dziwić, w końcu niderlandzka codz... Zużycie zależne od klimatu Badania naukowców pokazały, że emisje CO2 związane z uprawą konopi rocznie wynoszą ponad 30 procent więcej niż te pochodzące z wydobycie węgla. Największy ślad pochodzi z zużycia gazu ziemnego i energii elektrycznej potrzebnych do utrzymania intensywnego oświetlenia niezbędnego do uprawy i kontroli mikroklimatu. Najwięcej energii pobierają systemy grzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne, choć rzeczywiste poziomy zużycia zależały od klimatu panującego w regionie. Na przykład w samym Kolorado najważniejsze i najbardziej energochłonne okazało się ogrzewanie. Zespół odkrył też, że emisje z upraw marihuany różnią się znacznie w zależności od stanu i wynoszą od 2,5 do 5,7 ton dwutlenku węgla na każdy kilogram wyprodukowanego suszu marihuany. Marihuana usunięta przez ONZ z listy najgroźniejszych narkotyków W minioną środę komisja ONZ zagłosowała za usunięciem marihuany z przeznaczeniem do celów medycznych z listy najbardziej ryzykownych narkotyków, na której znajduje się między innymi hero... – Emisja pochodząca z uprawy jednej uncji [ok. 28 gramów] konopii, w zależności od tego, gdzie jest uprawiana w Stanach Zjednoczonych, jest mniej więcej taka sama, jak spalenie od 7 do 16 galonów benzyny [1 galon = ok.3,7 litra] – mówi Hailey Summers, absolwentka inżynierii mechanicznej z CSU i główna autorka nowego badania, które ukazało się w Nature Sustainability. Współautor badania Evan Sproul, naukowiec zajmujący się inżynierią mechaniczną, przeprowadził ocenę cyklu życia upraw konopi indyjskich w pomieszczeniach w całych Stanach Zjednoczonych. Analizując ilość energii i materiały potrzebne do uzyskania ostatecznego produktu, stworzył model pokazujący, jakie byłyby odpowiadające im emisje gazów cieplarnianych. Odkrył, że w zależności od regionu w całym procesie uprawy emisja gazów cieplarnianych wyniosła od 2283 do 5184 kilogramów CO2 na kilogram gotowego suszu. Szklarnie i diody LED W Kolorado latach 2013-2018 zużycie energii elektrycznej do uprawy konopi i związanych z nią procesów wzrosło z 1% całkowitego zużycia energii elektrycznej w mieście - do 4%. Nie tylko naukowcy zwracają uwagę na problem zanieczyszczenia, za jakie odpowiada uprawa marihuany, lecz także władze stanowe i sami hodowcy. Grupa Zielony Dron protestowała w Izraelu. Na ulicę zrzucono torebki z marihuaną Torebki z marihuanowym suszem zrzucono z drona na, popularny wśród uczestników protestów i demonstracji, plac Rabina w Tel Awiwie. Saszetki spadały z tak wysoka, że wiatr zniósł je niebezpi... W 2018 roku firma Colorado Harvest Company z Denver rozpoczęła testowanie lamp z diodami elektroluminescencyjnymi (LED) zamiast tradycyjnych lamp fluorescencyjnych w swoich uprawach. Diody LED są bardziej energooszczędne i mają dłuższą żywotność. Naukowcy są przekonani, że dużą ulgą dla środowiska byłaby uprawa konopi w zewnętrznych szklarniach. To obniżyłoby zapotrzebowanie na energię i zmniejszyło ślad węglowy. Jednak takie rozwiązanie wymagałoby zmiany prawa i przezwyciężenia problemów związanych z bezpieczeństwem upraw.
Do 2050 roku lasy z pochłaniaczy CO2 zmienią się w trucicieli. Ziemia straci „zielone płuca”
Jeśli nie zatrzymamy postępu globalnego ocieplenia i tempa wylesiania do 2050 roku lasy zmienią się z „pochłaniaczy” dwutlenku węgla w jego „źródła”. Już teraz ekosystemy lądowe są w stanie wchłonąć zaledwie 30 proc. globalnej emisji CO2.
Najnowsze badanie, opublikowane w Science Advances, pokazuje, że wraz ze wzrostem temperatury powietrza zdolność roślin do pochłaniania CO2 spada. Ten krytyczny próg temperatury nie jest jednakowy na całym świecie. Różni się w zależności od regionu występowania i gatunku roślin. Przy obecnych trendach, kiedy emisja gazów cieplarnianych stale wzrasta, rośliny z połowy lądowych ekosystemu na całym świecie mogą zacząć uwalniać dwutlenek węgla do atmosfery zamiast go pochłaniać do końca tego stulecia. A ekosystemy, które magazynują najwięcej CO2, zwłaszcza lasy tropikalne i borealne, mogą stracić ponad 45 procent swojej pojemności do 2050 roku – szacuje zespół pod kierunkiem Katharyn Duffy z Uniwersytetu Północnej Arizony. „Przewidywane wyższe temperatury związane z podwyższonym poziomem CO2 mogą obniżyć pochłanianie węgla” - stwierdzono w badaniu. Szacunki oparte są nie na modelowaniu, ale na danych zebranych w okresie ostatnich 25 lat. Autorzy alarmują, że nieuwzględnienie tych danych prowadzi do „rażącego przeszacowania” roli, jaką roślinność może odgrywać w ograniczaniu globalnego ocieplenia . „Punkt krytyczny temperatury biosfery lądowej nie przypada na koniec wieku lub okres późniejszy, ale nastąpi w ciągu następnych 20-30 lat” - czytamy. Fotosynteza kontra oddychanie Jak to możliwe, że rośliny stopniowo tracą swoją zdolność pochłaniania i „filtrowania” CO2? Kluczem jest zrozumienie różnicy między fotosyntezą a oddychaniem, dwoma procesami chemicznymi niezbędnymi dla życia roślin, które inaczej reagują na rosnące temperatury – wyjaśnia Science Alert. Rośliny pobierają energię ze światła słonecznego, absorbują dwutlenek węgla z powietrza przez liście, oraz pobierając wodę z gleby. Produkują zaś cukier (który pobudza ich wzrost) i tlen, który jest uwalniany z powrotem do atmosfery. To właśnie proces fotosyntezy, który zachodzi w ciągu dnia, gdyż niezbędne jest do niego światło. Natomiast oddychanie, czyli przekazywanie energii do wszystkich komórek, to proces trwający przez cały czas – bez względu na porę dnia. Podczas oddychania substancje pokarmowe są rozkładane z udziałem tlenu na dwutlenek węgla i wodę. Jest to więc proces odwrotny do fotosyntezy. W jego wyniku rośliny uwalniają do atmosfery CO2. Niekorzystny bilans Katharyn Duffy wraz z zespołem postanowiła sprawdzić, czy istnieje punkt krytyczny, po przekroczeniu którego rośliny będą emitować więcej CO2, niż będą w stanie wchłonąć. Aby to obliczyć naukowcy przeanalizowali zapisy z globalnej sieci obserwacyjnej o nazwie FLUXNET, obejmującej dane z lat 1991-2015. FLUXNET śledził ruch CO2 między ekosystemami a atmosferą. Przyglądając się danym, zespół Duffy odkrył, że globalny poziom fotosyntezy osiągnął swój szczyt przy określonej temperaturze (różnej w zależności od gatunku roślin), a następnie zaczął spadać. Natomiast wskaźniki oddychania stale rosły we wszystkich typach ekosystemów, nie osiągając maksymalnego progu, po którym mogłyby się obniżać. „W wyższych temperaturach tempo oddychania nadal rośnie, w przeciwieństwie do gwałtownie spadającego tempa fotosyntezy. Szybko wkraczamy w reżimy temperaturowe, w których produktywność biosfery gwałtownie spadnie, podając w wątpliwość przyszłą żywotność lądowego pochłaniacza” – stwierdzono w badaniu. Jeśli zanieczyszczenie dwutlenkiem węgla nie spadnie, rozbieżność może spowodować spadek absorpcji CO2 prze lądowe ekosystemy o połowę już w 2040 r. Odkrycie jest niezwykle istotne dla dotychczasowych ustaleń dotyczących przeciwdziałaniu globalnemu ociepleniu i zmianom klimatu. W tym dla zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego. Zapisy porozumienia są w dużym stopniu uzależnione od przyjętej zdolności roślin do pochłaniania CO2. Tymczasem założenia wymagają aktualizacji, bowiem zdolność ekosystemów do oczyszczania atmosfery stale maleje.
Elektrownia Bełchatów największym trucicielem w UE. W rankingu znalazły się też Kozienice
Elektrownia Bełchatów po raz kolejny znalazła się na pierwszym miejscu listy dziesięciu największych emitentów dwutlenku węgla w Unii Europejskiej. W rankingu przygotowanym przez Europejską Federację Transportu i Środowiska AISBL (T&E) królują elektrownie węglowe – dwie z Polski i aż sześć z Niemiec. Pozostałe dwa miejsca zajęli transportowi giganci.
Zgodnie z danymi opublikowanymi przez T&E Elektrownia Bełchatów, należąca do Polskiej Grupy Energetycznej, w roku 2019 wypuściła do atmosfery 32,74 Mt (megatony) dwutlenku węgla. To niewielka poprawa w porównaniu np. z rokiem 2017, kiedy Bełchatów w ciągu roku wyemitował ponad 37 Mt CO2. Nic dziwnego, że o Bełchatowie w Europie wciąż jest głośno. Ostatnio niechciany rozgłos elektrownia zyskała, kiedy w styczniu na jej teren chciała dostać się młoda aktywistka ekologiczna – Greta Thunberg. Greta chciała nagrać film dokumentalny częściowo poświęcony polskiemu „megatrucicielowi”. Ostatecznie nie dostała pozwolenie na filmowanie na terenie elektrowni, a ujęcia powstały na niedalekim punkcie widokowym. Szkodliwe substancje emitowane przez elektrownię w Bełchatowie mogą odpowiadać nawet za 1,2 tysiąca zgonów rocznie. Wywołanych nie tylko chorobami płuc, lecz także oddziaływaniem metali ciężkich na wątrobę, nerki, metabolizm. Nie ma szans na zamknięcie elektrowni w Bełchatowie, bo obecnie odpowiada ona za dostawę energii elektrycznej do blisko 20 proc. gospodarstw domowych w Polsce. Nie ulega jednak wątpliwości, że warto pochylić się nad modernizacją elektrowni i stopniowym ograniczaniem emisji szkodliwych gazów. Osiem elektrowni węglowych Na drugim miejscu zestawienia AISBL znalazła się Elektrownia Neurath położona w Nadrenii Północnej-Westfalii w Niemczech. Roczna emisja CO2 tej elektrowni oszacowano na 22,60 Mt, czyli o 10 Mt mniej niż polski gigant. Ranking największych emitentów CO2 w UE (T&E) Mimo mniejszej emisji dla poszczególnych elektrowni, to właśnie niemieckie zakłady energetyczne zdominowały zestawienie. W dziesiątce największych emitentów dwutlenku węgla znalazło się aż sześć niemieckich elektrowni. Najmniejsza z nich – „Schwarze Pumpe” w Spremberg – z emisją na poziomie 10,48 Mt CO2 rocznie, uplasowała się na 9. miejscu. Niewiele mniejszą emisją może „poszczycić się” elektrownia, która zajęła ostatnią lokatę rankingu – czyli elektrownia w Kozienicach (10,46 Mt) – druga co do wielkości elektrownia węglowa w Polsce. Niemcy, mimo mocnej, choć zapewne niechcianej pozycji w rankingu, ogłosili niedawno otwarcie nowej kopalni węglowej. Pod koniec maja tego roku poinformowali o otwarciu Datteln 4 w Zagłębiu Ruhry. Posiada ona moc 1100 megawatów. Zastąpi kilka innych dotychczas działających elektrowni i zasili około 100 tysięcy gospodarstw domowych. Decyzja o otwarciu nowej kopalni została masowo oprotestowana, szczególnie przez działaczy ekologicznych apelujących do władz o zwiększenie inwestycji w odnawialne źródła energii. Niemcy zapowiadają, że zrezygnują ze stosowania węgla do 2038 roku. View oEmbed on the source website W powietrzu i na morzu W rankingu „trucicieli UE” znalazło się też miejsce dla transportu. Po raz drugi w zestawieniu zagościł lotniczy gigant – tanie irlandzkie linie Ryanair z siedzibą w Dublinie. Po raz pierwszy Ryanair znalazł się w rankingu największych emitentów dwutlenku węgla w ubiegłym roku. Teraz – zgodnie z danymi za 2019 rok – wskoczył na 8. miejsce. Rejsy lotnicze obsługiwane przez tego przewoźnika rocznie odpowiadają za emisję 10,53 Mt dwutlenku węgla do atmosfery. Po raz pierwszy na listę trafiła inna firma transportowa – koncern żeglugowy Mediterranean Shipping Company (MSC), który posiada w swojej flocie jedne z największych kontenerowców świata. Przedstawiciele T&E chcą zwrócić uwagę, że transport morski także nie jest wolny od zanieczyszczeń i proponują wprowadzenie opłat za zbyt wysokie emisje dla obsługujących go firm i włączyć ten sektor do unijnego systemu handlu emisjami CO2. Głosowanie w tej sprawie ma się odbyć w Parlamencie Europejskim. „Energetyka i inne sektory z roku na rok zmniejszają swoje emisje CO2 w odpowiedzi na przepisy UE, ale zanieczyszczenie środowiska przez żeglugę pozostaje nietknięte. Posłowie do PE powinni głosować za systemem, który w końcu sprawi, że statki będą płacić za swoje emisje i reinwestować pieniądze w czystsze łodzie” – ocenia Faïg Abbasov, manager T&E, cytowany w komunikacie.
Uśmiechnięta twarz na Marsie. Wygląd krateru się zmienił, a to ważna wskazówka
Krater „Happy Face” na Marsie znacznie urósł w ciągu minionej dekady – wynika z obserwacji NASA. Zmiana uśmiechniętej buźki na większą i bardziej grymaśną to skutek erozji termicznej, która prowadzi do zanikania szronu z powierzchni marsjańskich skał.
Krater otrzymał swoją nazwę ze względu na charakterystyczny wygląd, przypominający emotikonkę z uśmiechem. Po raz pierwszy został uchwycony przez Mars Reconnaissance Orbiter NASA w 2011 roku, dzięki użyciu potężnej kamery High-Resolution Imaging Science Experiment – w skrócie HiRISE. Teraz naukowcy porównali zdjęcia krateru wykonane w październiku 2011 r. z tymi zrobionymi 13 grudnia 2020 r. i zauważyli spore zmiany. „Happy Face” ma m.in. większe „usta” i wyraźnie większy „nos”. Zmiana wyrazu „uśmiechniętej buźki” w rzeczywistości spowodowana erozją termiczną, czyli topnieniem wiecznej zmarzliny i odsłanianiem większej połaci gołego gruntu. – Można zobaczyć, jak dziewięć lat tej erozji termicznej powiększyło „usta” twarzy. Twarz miała też coś w rodzaju nosa: początkowo składał się z dwóch okrągłych wgłębień, ale do 2020 r. te dwie depresje powiększyły się i połączyły – wyjaśnia Ross Beyer, planetolog z Centrum Sagana w Instytucie SETI. Badanie tego – już nie tak uśmiechniętego – marsjańskiego krateru to dla naukowców źródło cennej wiedzy o panującym na Marsie klimacie. – Pomiar tych zmian przez cały rok marsjański pomaga naukowcom zrozumieć roczne odkładanie się i znikanie szronu polarnego. Monitorowanie tych miejsc przez długi czas pomaga nam zrozumieć długoterminowe trendy klimatyczne na Czerwonej Planecie – mówi Beyer. View oEmbed on the source website Chociaż wyparowuje w innych częściach planety, lód powstający z dwutlenku węgla (tzw. suchy lód) gromadzi się w pobliżu biegunów. W ciągu roku jego stan i umiejscowienie zmienia się, tworząc specyficzne „rysy twarzy” na badanym kraterze. Miny, które obserwujemy, w rzeczywistości reprezentują różne wysokości i gęstości lodu na powierzchni Marsa. Malownicze fale i fałdy na biegunach Marsa są spowodowane tym, że Słońce sublimuje dwutlenek węgla w te okrągłe wzory – wyjaśnia Beyer. Oznacza to, że CO2 przechodzi tam bezpośrednio ze stanu stałego do gazu bez zamieniania się w ciecz, co powoduje większą erozję gleby. Anioł z Marsa Widzenie ludzkich twarzy i innych znanych obiektów w nieuporządkowanych obiektach nieożywionych nazywa się pareidolią. To właśnie pareidolii zawdzięczamy fakt, że marsjański krater nazwano „uśmiechniętą buźką”, zamiast szukać kolejnych skomplikowanych nazw. Ludzki umysł jest tak skonstruowany, aby poszukiwać tego, co znane. To też kiedy pod koniec grudnia 2020 roku satelita Mars Express Europejskiej Agencji Kosmicznej wykonała zdjęcia południowego bieguna Czerwonej Planety, media obiegła wieść o aniele na powierzchni Marsa. Świątecznego „anioła” zauważono między Ultimata Lingula, gdzie czapa polarna styka się z otaczającymi ją równinami, a Ultima Chasma. Region ten jest zazwyczaj pokryty grubą czapą lodową, ale latem lód znajduje się w najniższym punkcie i mogą się pojawić pewne kształty. Anielski kształt był widoczny ze względu na wzór i kompozycję pobliskich pól wydmowych, które są bogate w ciemne, skaliste minerały, takie jak piroksen i oliwin. Ręka anioła, która wygląda, jakby sięgała w lewo, jest w rzeczywistości dużą jamą sublimacyjną, sezonową cechą, która tworzy się, gdy lód zamienia się w gaz i pozostawia puste kieszenie i zagłębienia na powierzchni planety. Przez lata uważni obserwatorzy dostrzegli również królika, smoka, ludzką czaszkę czy znak Batmana. A w zeszłym roku MRO odkrył krater uderzeniowy, który zdaniem niektórych wyglądał jak aktor Ed Asner.
Spadek emisji dwutlenku węgla z powodu kwarantanny nie spowolni zmian klimatycznych
Emisje mogą być niższe, ale dwutlenek węgla wciąż piętrzy się w atmosferze. Eksperci twierdzą, że znalezienie rozwiązań dotyczących zmian klimatu jest ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
W maju stężenie dwutlenku węgla w atmosferze wzrosło do około 418 cząsteczek na milion. Był on najwyższy w historii ludzkości i prawdopodobnie wyższy niż kiedykolwiek w ciągu ostatnich trzech milionów lat. Rekord ten został pobity w samym środku pandemii koronawirusa, mimo że kryzys zdrowotny spowodował jeden z największych i najbardziej gwałtownych spadków emisji CO2, jakie kiedykolwiek odnotowano. Według badań opublikowanych w czasopiśmie Nature Climate Change, w pierwszym kwartale roku dzienna emisja dwutlenku węgla była o 17 procent niższa niż rok wcześniej. Ale nawet tak duże spadki emisji dwutlenku węgla będą miały niewielki wpływ na ogólne stężenie CO2 w atmosferze i to właśnie jest najważniejsze dla zmian klimatycznych. Tak twierdzi Richard Betts, naukowiec z brytyjskiego Met Office (narodowego serwisu meteorologicznego). Wykres: zmiana procentowa dziennych globalnych emisji CO2 z paliw kopalnych od 4 stycznia 2020 r. Pandemia zakłóciła życie na całym świecie, a nakazy pozostawania w domach utrzymywały w nich dużą część świata przez kilka miesięcy. Jednak zakłócenie to skutkuje jedynie niewielkim spadkiem ogólnego stężenia CO2 w atmosferze z uwagi na to, jak długo gaz faktycznie się w niej utrzymuje. A co z tą rekordową koncentracją 418 cząstek na milion? Według analizy zamieszczonej w maju na stronie internetowej CarbonBrief, poświęconej nauce i polityce klimatycznej, bez spadku emisji spowodowanych wirusem wskaźnik ten byłby tylko o 0,4 cząstek na milion wyższy. Jednak dla eksperta ds. energii i klimatu, Constantine'a Samarasa, przesłanie jest jasne: to, że ta niszczycielska pandemia ma niewielki wpływ na dzisiejszy poziom CO2 nie oznacza, że kryzys klimatyczny jest stracony. "Pandemia to najgorszy możliwy sposób na zmniejszenie emisji. Nie ma tu czego świętować", mówi Samaras z Carnegie Mellon University. "Musimy zdać sobie z tego sprawę i uznać, że zmiany technologiczne, behawioralne i strukturalne są najlepszym i jedynym sposobem na redukcję emisji". Co zaobserwowaliśmy porównując emisję CO2 z jego stężeniem? Podczas tego bezprecedensowego, zabójczego globalnego zdarzenia miliony ludzi, którzy mogli pozostać w domach, zrobiły to. Samochody stały na podjazdach. Podróże lotnicze zostały wstrzymane. Zakłady produkcyjne spowolniły lub wstrzymały pracę. Budynki publiczne zamknęły swoje drzwi. Nawet budownictwo wyhamowało. Prawie każdy sektor gospodarki wykorzystujący energię zareagował na ten wstrząs w taki czy inny sposób. Efektem tego był jeden z największych pojedynczych spadków ilości dwutlenku węgla emitowanego przez człowieka we współczesnej historii. W pierwszych miesiącach 2020 roku światowa dzienna emisja CO2 była średnio o 17 procent niższa niż w 2019 roku. W momentach najbardziej restrykcyjnych i rozległych ograniczeń, emisja w niektórych krajach była o prawie 30 procent niższa od ubiegłorocznych średnich - twierdzi Glen Peters, jeden z autorów analizy Nature Climate Change i klimatolog z centrum badań Norway's Center for International Climate Research. Emisja w Chinach zmniejszyła się w lutym o około jedną czwartą. W innych krajach odnotowano kilkuprocentowe spadki w marcu i kwietniu, co zostało wykazane w osobnej analizie opracowanej przez zespół kierowany przez Zhu Liu z Uniwersytetu Tsinghua. Jego zdaniem efekty są pod pewnymi względami duże, ale pod innymi nie wystarczająco duże. "Tylko wtedy, gdy jeszcze bardziej ograniczymy poziom emisji dwutlenku węgla przez dłuższy czas, będziemy mogli zaobserwować spadek jego stężenia w atmosferze. Prawdopodobnie potrzebowalibyśmy, około 20% redukcji przez cały rok, więc każdy miesiąc na całym świecie powinien być jak kwiecień. Ale świat nie może tak długo pozostawać w zamknięciu", twierdzi Zhu Liu. Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że do końca 2020 r. światowa emisja CO2 zmniejszy się o około 8 procent w porównaniu z rokiem ubiegłym. Wynikałoby z tego, że do atmosfery nie trafiłoby około 2,6 miliarda ton dwutlenku węgla. Zespół Nature Climate Change szacuje, że spadek ten wyniesie od 4 do 7 procent, w zależności od tego, jak będzie wyglądała kwarantanna przez resztę roku. Jeśli ludzie zostaną wpędzeni z powrotem do swoich domów przez rosnące wskaźniki zakażeń COVID-19, emisja CO2 może spaść jeszcze bardziej. Nie oznacza to jednak, że problem związany z dwutlenkiem węgla zostanie rozwiązany, a nawet, że będzie to miało pozytywny wpływ na przepełnione nim niebo. Jak twierdzi Peters: "Zmiany klimatu to skumulowany problem. To nie jest tak, jak w przypadku innych zanieczyszczeń, kiedy ktoś wrzuca coś do rzeki, a potem przestaje to wrzucać i problem jest rozwiązany. Liczą się wszystkie nasze emisje z przeszłości." Pomyślmy o atmosferze jak o wannie. Emisja CO2 powodowana przez człowieka jest jak woda wypływająca z kranu. Ocean i ląd, które pochłaniają lub zużywają część tego CO2, są odpływem, ale nawet z wyjętym korkiem, mogą wypuścić tylko połowę wody, która wchodzi do środka. Kiedy tak znaczące wydarzenie jak obecna pandemia powoduje spadek emisji CO2, to tak, jakby kran w wannie został zamknięty o 17 procent. Ale ponad 80 procent wody nadal tryska do wanny, więc jej poziom ciągle będzie wzrastał. Może wanna nie wypełnia się tak szybko, jak wcześniej, ale na pewno nie opróżnia się całkowicie. Krótko mówiąc, pomimo spadku emisji, CO2 nadal przedostaje się do atmosfery i nadal będzie się tam gromadził, tak jak ma to miejsce, odkąd ludzie zaczęli spalać ogromne ilości paliw kopalnych. "Traktujemy atmosferę jak wielkie wysypisko śmieci. Ale kiedy wrzucasz coś do kosza, to wciąż jest na wysypisku. Cały czas tam jest. Nie możemy się tego tak po prostu pozbyć" - stwierdza Ralph Keeling, naukowiec z Instytutu Oceanografii Scripps, którego laboratorium prowadzi długoterminowy projekt monitorowania atmosferycznego CO2 w Mauna Loa. Co ten spadek emisji oznacza dla klimatu? Naukowcy wiedzą dość dobrze, o ile więcej atmosferycznego CO2 będzie się kumulowało każdego roku: mniej więcej połowę tego, co pompujemy do góry (druga połowa jest wchłaniana przez rośliny i oceany). Każdego roku średnie stężenie staje się wyższe. Na przykład w 2018 r. stężenie wzrosło o 2,5 cząsteczki na milion, do średnio 407,4. Średnia z 2019 r. nie została jeszcze udostępniona, ale można spodziewać się podobnej wartości. Oprócz tego rosnącego wzorca, który zależy przede wszystkim od tego, jak dużo zanieczyszczeń emitowanych jest przez ludzi, stężenie CO2 rośnie i spada sezonowo. Jest ono najwyższe późną wiosną każdego roku, gdy rośliny na półkuli północnej budzą się po zimie i wręcz pożerają to węglowe pożywienie. Najniższe stężenie odnotowuje się natomiast wczesną jesienią, gdy rośliny zwalniają przed nadchodzącą zimą (na półkuli północnej jest o wiele więcej ziemi i roślin niż na południu, co powoduje, że dominuje ona w tym wzorcu). Betts i jego współpracownicy tworzą model, na którym oparte są prognozy na nadchodzący rok. Ich szacunki są zazwyczaj niezwykle dokładne. Gdy tylko stało się jasne, że koronawirus ograniczy emisję w tym roku, zdali sobie sprawę, że mogą dokładnie określić, jak duży wpływ na ogólne stężenie CO2 w atmosferze będzie miał ten spadek. Przed rozpoczęciem się pandemii zespół Bettsa przewidywał, jakie będzie stężenie CO2 w atmosferze w 2020 roku. Zakładali oni, że w maju, w szczytowym momencie rocznego cyklu sezonowego, jego stężenie będzie prawdopodobnie wynosić około 417 ppm (i faktycznie na początku maja na stacji odnotowano stężenie wynoszące nieco ponad 418 cząstek na milion). Zespół przewiduje również, że we wrześniu, kiedy sezonowość będzie niska, stężenie wynosie około 410 cząstek na milion. Tak więc ostateczna prognoza dla średniej w ciągu roku to 414 części na milion. Nie jest to prawie żadna różnica w stosunku do przewidywań zespołu bez wpływu koronawirusa. "Przekaz jest taki, że istnieją ograniczenia co do tego, co można zrobić z pojedynczymi działaniami", mówi Betts. Chodzi tu o takie działania, jak jazda samochodem lub ograniczenie lotów. Dodaje też: "Prawdopodobnie zrobiliśmy wszystko, co w naszej mocy, aby zredukować własne emisje w tym niszczycielskim czasie". A więc Betts twierdzi, że nie chodzi o powrót do normy sprzed kryzysu, ale o wypracowanie lepszej normy. Nadal emitujemy o wiele za dużo CO2 To, co pokazał Betts to ciemna strona problemu emisji. Nawet przy całym tym wstrząsie gospodarczym i emocjonalnym ciężarze izolacji, nasze emisje spadły tylko o 17 procent w krótkim okresie czasu i prawdopodobnie spadną o mniej niż 10 procent w ciągu roku. Wpływ tych spadków na ogólny problem emisji gazów cieplarnianych jest nieskończenie mały. Innymi słowy, wciąż wypluwamy ponad 80 procent typowego stężenia CO2, nawet kiedy życie wydaje się być zupełnie inne. Jest to teraz bardzo jasne, że pozostawanie w domu to zdecydowanie za mało, aby rozwiązać kryzys klimatyczny. "Z perspektywy ludzkości pandemia COVID-19 jest największym wydarzeniem, jakiego wielu z nas kiedykolwiek doświadczyło. Dotyczy ona dosłownie wszystkich ludzi na planecie" - mówi Anna Michalak, naukowiec z Carnegie Institution for Science w Stanford. "W pewnym sensie trudno jest to pogodzić z niewielką różnicą w emisji. Wydaje się to niemal lekceważące. Ale ważne jest, aby pamiętać, że pokazuje nam to, jak głęboko wykorzystanie węgla jako źródła paliwa jest zakorzenione w każdym aspekcie funkcjonowania ludzkości, przez co emisje wciąż mają miejsce", dodaje. IPCC (Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu) ostrzegał, że globalny wzrost temperatury powinien być ograniczony do 1,5 stopnia C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, aby zapobiec najgorszym, najbardziej niszczycielskim skutkom zmian klimatycznych dla ludzkich społeczeństw. Aby osiągnąć ten cel, całkowite emisje gazów cieplarnianych powodowane przez człowieka muszą zacząć spadać o około 7,6% każdego roku, od chwili obecnej do 2030 r. (i dłużej). Ostatecznie, oczywiście muszą one spaść do zera. Tegoroczny spadek emisji wynosi około 8 procent. Samaras mówi, że w żaden sposób nie odzwierciedla to tego, co może przynieść wspólny, globalny wysiłek, aby rzeczywiście osiągnąć ten cel. Ale nie powinno to również oznaczać, że wysiłki te będą daremne. "Przekaz nie powinien brzmieć: To zbyt trudne. Przekaz powinien brzmieć: Musimy ciężko pracować, aby znaleźć sposób, by zrobić to dobrze", dodaje Samaras. Skąd wciąż się bierze cały ten CO2? Zespół Nature Climate Change podzielił źródła CO2 na sześć kategorii i przyjrzał się, jak bardzo każda z nich zmieniła się między styczniem a kwietniem, podczas gdy kraje weszły i wyszły z zamknięcia. Największa zmiana w aktywności dotyczyła lotnictwa. Na początku kwietnia spadła ona średnio o 75%. Ale samoloty stanowią tylko około 3% problemu emisji CO2, więc nawet ten olbrzymi spadek miał tylko niewielki wpływ na "tryskanie CO2 z kranu". Inna ogromna zmiana dotyczyła transportu naziemnego, takiego jak samochody osobowe i ciężarowe, gdzie dzienna aktywność spadła średnio o 50%. Zmiana ta miała duży wpływ na poziom emisji, ponieważ jazda samochodem stanowi większą część standardowego zanieczyszczania powietrza CO2. W ciągu czterech miesięcy, podczas których ludzie jeździli mniej, każdego dnia do atmosfery nie przedostawało się około 6 megaton CO2, co odpowiada rocznemu zużyciu paliwa przez około 1,2 miliona amerykańskich samochodów. Około 45 procent odpadów CO2 na świecie pochodzi z produkcji ciepła i energii elektrycznej. W czasie kryzysu ludzie potrzebowali ich praktycznie tak samo jak zawsze. Emisje spowodowane zużyciem energii elektrycznej spadły o około 15 procent, co przekłada się na około 3,3 megatony CO2 dziennie,który nie trafia do atmosfery. Ogólnie rzecz biorąc, redukcja dziennych emisji doprowadziła nas, jako planetę, z powrotem do poziomu z 2006 roku. Cele IPCC na poziomie 1,5 stopnia C sugerują, że w ciągu około dziesięciu lat musimy wrócić do poziomu emisji z lat dziewięćdziesiątych. "Ta pandemia jest okropna. To nie jest preferowany przez nikogo sposób na redukcję emisji CO2. Ale to doświadczenie pokazuje, że kiedy ludzkość jest zjednoczona wokół jednego celu, wielkie zmiany mogą nastąpić w krótkim czasie", podsumowuje Michalak. Źródło: NationalGeographic.com: Plunge in carbon emissions from lockdowns will not slow climate change, Alejandra Borunda