National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-05T14:37:44.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Topola Tekla to żywy pomnik historii i sztuki. Gdzie rośnie to niezwykłe drzewo?
items: Miniaturowy las olbrzymiego bonsai. Goshin to żywe dzieło sztuki
items: Ten gatunek drzewa zawiera w sobie prawdziwy skarb. Oto, co odkryto w igłach świerka
items: Dlaczego ludzkość od zawsze czciła drzewa? Były obiektem kultu nawet w Egipcie
items: „To nie wyjątek, to systemowe działanie” – mówi aktywista. Sprawa jodły porusza Polskę
items: Arboretum Wojsławice to niezwykłe miejsce. Próżno szukać drugiej tak imponującej kolekcji roślinnej
items: Oto polskie Drzewo Roku 2025. Na zwycięzcę zagłosowało niemal 8 tys. internautów
items: Zobaczysz takie ślady w Bieszczadach? Lepiej zawróć – niedźwiedź może być blisko
items: Lipa, dąb, jabłoń czy oliwnik? Ruszyło głosowanie na Drzewo Roku 2025
items: To drzewo daje kilkadziesiąt różnych owoców. Na całym świecie jest ich garstka
items: Drzewa wytropią nielegalną działalność? Niezwykła metoda szpiegowania
items: Te drzewa przez tysiące lat były tajemnicą. Odkryto je dopiero teraz
items: Drewno jako materiał kosmiczny? Naukowcy chcą posadzić las na Marsie
items: Ropuchy i żaby na drzewach. Wyjątkowi wspinacze z Poznania
items: Czy drzewa potrafią podróżować? Podcast National Geographic Polska
items: Przebywanie wśród drzew ma działanie lecznicze. Dlaczego przyroda tak na nas wpływa?
items: Polacy przyczynili się do zidentyfikowania nowego rodzaju drewna. Jego ultrastruktura ma cenne właściwości
items: Drzewa rosnące w „niebiańskiej dziurze” w Chinach są inne niż te na powierzchni. Zużywają mniej dwutlenku węgla
items: Nikt do tej pory nie wiedział, że drzewa to potrafią. W ten sposób mogą uratować naszą planetę
items: „Kroczące Drzewo” z Nowej Zelandii wygląda jak ent. Właśnie zdobyło tytuł Drzewa Roku 2024
items: Niezwykłe odkrycie w Anglii. Archeolodzy znaleźli skamieniałość najstarszego na świecie lasu
items: Najstarsze drzewo w Europie pamięta epokę lodowcową. Odkryto je całkiem niedawno
items: Ma największe nasiona na świecie i rośnie tylko na dwóch wyspach. Jakie jeszcze sekrety kryje to drzewo?
items: Znaleziono drugie najwyższe drzewo świata. „Potrzebujesz 10 sekund, by przeskrolować jego zdjęcie”
items: Artysta nagrał dźwięki wydawane przez największy żyjący organizm na świecie. Jak brzmi Pando?

Topola Tekla to żywy pomnik historii i sztuki. Gdzie rośnie to niezwykłe drzewo?
type: item
date: 2025-11-16T13:32:55.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: drzewa
subject: drzewo
subject: śląsk
description: Topola Tekla to coś więcej niż pomnik przyrody, którego wymiary budzą autentyczny respekt. To dzieło sztuki, które pobudza wyobraźnię jak żadne inne. Rośnie od około 100 lat. Widziała transformację Śląska, zmiany pokoleń i rozwój otaczającej ją wsi. Z lokalnego dużego drzewa stała się chronionym zabytkiem i ogólnopolską atrakcją, która wciąż żyje i kreuje nowe wspomnienia u turystów z całego kraju.
encoded: Spis treści: Drzewo zza oceanu Historia zapisana w słojach topoli Tekli Jak topola Tekla stała się jednym z najsłynniejszych drzew w Polsce? Turystyczna strona Chudowa Chudów to średniej wielkości wieś w powiecie gliwickim, pozornie podobna do wielu innych w okolicy. A jednak coś ją wyróżnia. Podziwiając sielskie krajobrazy, w oczy rzucają się zrekonstruowane ruiny zamku. W odległości około 150 m od murów ukazuje się widok tak samo absurdalny, jak zachwycający – potężne, wiekowe drzewo, w którego pniu osadzono najprawdziwsze drzwi i fantazyjne, stylowe okienko. To właśnie słynna topola Tekla, żywy świadek stu lat historii, który wciąż tworzy nowe wspomnienia dla kolejnych pokoleń. Drzewo zza oceanu Tekla należy do gatunku topoli kanadyjskiej (Populus x canadensis), a dokładniej jej popularnej odmiany „robusta”. Mówimy tu o hybrydzie, która powstała ze skrzyżowania euroazjatyckiej topoli czarnej (P. nigra) z amerykańską topolą deltoidalną (P. deltoides). Pierwsze takie mieszańce wyhodowano już na początku XVIII wieku, we Francji. Gatunek ten charakteryzuje się ekstremalnie szybkim tempem wzrostu, ale jego żywotność jest stosunkowo krótka – zwykle sięga od 100 do maksymalnie 200 lat. Metryka giganta Wymiary Tekli są iście imponujące. W zależności od pomiaru, obwód jej pcha waha się od 7,24 do ponad 7,5 metra. Mówimy tu zatem o bezsprzecznie najgrubszej jednodniowej topoli kanadyjskiej w Polsce. Żeby objąć jej pień, potrzeba kilku dorosłych osób trzymających się za ręce. Choć jej korona została w przeszłości drastycznie zredukowana, drzewo wciąż sięga wysokości około 23–25 metrów. W Rejestrze Polskich Drzew Pomnikowych Tekla znajduje się na 134. miejscu pod względem obwodu pnia i 1075. pod względem wysokości. Historia zapisana w słojach topoli Tekli W lokalnych opowieściach pojawiają się sugestie, że drzewo może pamiętać nawet XVIII wiek. Należy jednak podkreślić, że to najprawdopodobniej mit, być może wynikający z bliskości XVI-wiecznego zamku lub historii samego gatu…

TopolaTekla-a631dfc.jpg
width: 1350
height: 900

Miniaturowy las olbrzymiego bonsai. Goshin to żywe dzieło sztuki
type: item
date: 2025-10-18T08:01:58.000Z
creator: Becky Little
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: japonia
subject: sztuka
description: Bonsai Goshin powstawało przez ponad 70 lat. W najwyższym punkcie osiąga prawie 1,5 m wysokości. Dziś jest ozdobą muzeum.
encoded: Starożytna sztuka bonsai na pierwszy rzut oka może się wydawać prosta, ale jej praktykowanie wymaga niezwykłej troski, głębokiej refleksji i systematyczności przez wiele lat. Zwłaszcza gdy tworzysz cały miniaturowy las, taki jak słynny żywy artefakt znany jako Goshin. Historia Goshin Jego historia zaczęła się ponad 70 lat temu, gdy japońsko-amerykański artysta bonsai John Naka odciął wierzchołek dojrzałego drzewa jałowca i zasadził go w donicy. W ciągu kolejnych dwóch dekad otoczył drzewko dziesięcioma innymi, z których każde upamiętniało jedno z jego wnucząt. Naka nazwał ten miniaturowy las Goshin, co w języku japońskim oznacza „obrońca ducha”. Dziś Goshin jest wystawiony w Narodowym Muzeum Bonsai i Penjing, będącym częścią Narodowego Arboretum w Waszyngtonie, jako jedno z najsłynniejszych bonsai na świecie. John Naka zmarł w 2004 r. w wieku 89 lat, ale ostatnie dekady swojego życia poświęcił na nauczanie kuratorów, jak opiekować się tym lasem zgodnie z jego wizją. – Aby drzewo było zdrowe, trzeba pozwolić mu rosnąć i nabierać siły – mówi Michael James, kurator muzeum. – Ale kiedy to robisz, traci swój kształt. Nie wygląda już jak bonsai, więc trzeba je potem przycinać. Oznacza to, że żadne bonsai nigdy nie jest w pełni skończone. Przy odpowiedniej opiece Goshin może żyć przez kolejne lata. Żywy artefakt Choć bonsai jest japońską formą sztuki sięgającą wieków wstecz, pierwsi artyści prawdopodobnie czerpali inspirację z chińskiej praktyki penjing, której początki sięgają dynastii Han, ok. 2 tys. lat temu. Penjing polega na tworzeniu miniaturowych krajobrazów w donicach, które mogą obejmować drzewa, skały, wodę, figurki ludzi i zwierząt oraz inne elementy. Tym, co wyróżnia bonsai, jest nacisk położony na kształtowanie małych drzew przy użyciu specjalnych technik, dzięki którym przypominają one znacznie większe okazy. John Naka i sztuka bonsai John Naka, urodzony w Fort Lupton w Kolorado, odkrył tę sztukę, gdy w wieku ośmiu lat przeniósł się z rodzicami do Japonii, ic…

Goshin-8c561e9.jpg
width: 3236
height: 2157

Ten gatunek drzewa zawiera w sobie prawdziwy skarb. Oto, co odkryto w igłach świerka
type: item
date: 2025-10-13T12:25:01.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: drzewa
subject: złoto
description: Nowe badania wykazały, że igły świerka pospolitego są pełne nanocząsteczek szlachetnego metalu. Ten niezwykły „depozyt” jest możliwy tylko dzięki specjalnym bakteriom. W przyszłości drzewa być może będą wykorzystywane jako markery cennych, podziemnych złóż.
encoded: Zjawisko akumulacji cząsteczek złota w roślinach od dawna stanowi przedmiot zainteresowania nauki. Badania prowadzone w różnych częściach świata wykazały, że niektóre gatunki drzew potrafią pobierać nanoczęsteczki tego metalu szlachetnego z gleby i przechowywać je. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest eukaliptus. Kilka lat temu naukowcy odkryli, że rosnąc nad złożami złota w Australii, w swoich liściach przechowują cząsteczki złota. Nanocząsteczki złota w drzewach Teraz okazuje się, że podobne zdolności ma świerk pospolity (Picea abies). Na łamach czasopisma „Environmental Microbiome” opublikowano właśnie artykuł, w którym autorzy opisują odkrycie tych nanocząsteczek w igłach tego drzewa. Roślina gromadzi je za pomocą występujących w nich bakterii. – Nasze wyniki sugerują, że bakterie i inne mikroorganizmy żyjące wewnątrz roślin mogą wpływać na akumulację złota w drzewach – powiedziała Kaisa Lehosmaa, główna autorka badania i ekolożka z Uniwersytetu w Oulu w Finlandii. A chodzi dokładniej o endofity. To drobne mikroorganizmy pasożytnicze, symbiontyczne lub komensaliczne, które żyją wewnątrz organizmów roślin. Są dla flory zazwyczaj pasożytami, które powodują liczne choroby, ale niektóre żyją z roślinami w symbiozie. Bakterie pomagają magazynować złoto Mikroorganizmy wspomagają m.in. produkcję hormonów i wchłanianie składników odżywczych. Ale okazuje się, że w świerkach endofity działają niczym magazyn dla nanocząsteczek złota. Naukowcy twierdzą, ze proces ten jest pewną formą biomineralizacji. W badaniu przeanalizowali świerki rosnące w pobliżu kopalni Kittilä w północnej Finlandii. To jeden z największych ośrodków wydobywczych złota w Europie. Badacze przeanalizowali 138 próbek igieł z 23 świerków. Okazało się, że igły czterech z nich zawierały nanocząsteczki złota, które były otoczone biofilmem (zespołem mikroorganizmów) tworzonym przez bakterie z rodzajów: P3OB-42, Cutibacterium i Corynebacterium. Nie wszystko złoto, co się świeci Co ciekawe, różnorodność…

AdobeStock508835314-2f8911f.jpeg
width: 6000
height: 4000

Dlaczego ludzkość od zawsze czciła drzewa? Były obiektem kultu nawet w Egipcie
type: item
date: 2025-10-02T08:03:10.000Z
creator: Paul Ham
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: historia
subject: mity
subject: religie
description: Najstarsze społeczeństwa ludzkie wierzyły, że drzewa są obdarzone duszą. „Drzewo życia” było częścią większości wczesnych religii. Według wikingów pierwszy mężczyzna i pierwsza kobieta powstali z dwóch kłód drzewa wyrzuconych przez morskie fale. Kult drzew znany jest z całego świata. Co o nim wiemy?
encoded: Spis treści: Drzewa – obiekt fascynacji ludzi od tysiącleci Drzewa w mitologiach świata Jaka siła zaklęta jest w drzewach? Czym drzewa są dla ludzi współczesnych? Żyjący w lęku i izolacji wczesny Homo sapiens szukał pociechy, ciepła i towarzystwa u drzew. Te majestatyczne, milczące stworzenia nie polowały nań, nie robiły mu krzywdy. Żywiły go i zapewniały schronienie. Były jego domem. Jeśli im pozwolił, żyły dłużej od niego. Za najdłużej żyjące drzewo na świecie uznaje się liczącą 4854 lata sosnę długowieczną w Kalifornii – przy czym w Szwecji rośnie świerk, którego wiek wynosi rzekomo 9500 lat. Drzewa – obiekt fascynacji ludzi od tysiącleci Drzewa kochano we wszystkich społecznościach prymitywnych. Żyjąc w lasach bądź w ich pobliżu, mając do dyspozycji owoce, cień i inne dobrodziejstwa drzew, wczesny Homo sapiens zaczął uważać je za dobre duchy, cud powszedniego życia, który zawsze był i będzie. To uwielbienie przeobraziło się w formę kultu czy też wiary w drzewa. Drzewo miało esencję witalną, życiodajną siłę, nawet duszę. Nic dziwnego, że leśne duchy, driady, duszki i nimfy baraszkują wśród rytów i pojawiają się w mitach każdej pogańskiej tradycji religijnej. Przez cały okres neolitu drzewo było czymś więcej niż symbolem płodności, krzepy i środków do życia. Stanowiło ucieleśnienie bóstwa, przodka, ducha. Drzewa pełniły funkcję naturalnych pośredników między niebem i ziemią. Jak pisze biolog Amos Dafni, były one „pierwszą świątynią bogów”, a lasy i gaje – „pierwszym miejscem kultu”. Drzewa w mitologiach świata „Drzewo życia” lub „drzewo wiadomości” ozdabia mitologie większości wczesnych religii. Starożytni Chińczycy, którzy generalnie unikali oddawania czci drzewom, szanowali jednak „drzewo życia” i wierzyli, że soki niektórych świętych roślin zapewniają nieśmiertelność. W słynnym odniesieniu do drzew z góry Niu chiński filozof Mencjusz (372–289 p.n.e.) sformułował analogię pomiędzy odżywianiem drzew a moralną uprawą natury ludzkiej. Za święte uważali drzewa Chald…

drzewo-492726d.jpg
width: 4309
height: 3393

„To nie wyjątek, to systemowe działanie” – mówi aktywista. Sprawa jodły porusza Polskę
type: item
date: 2025-09-10T06:02:31.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: lasy
subject: ochrona przyrody
description: 337-letnia jodła zniknęła z mapy Puszczy Karpackiej. Aktywiści nie mają wątpliwości – to nie pomyłka, ale element szerszej strategii Lasów Państwowych. Leśnicy z kolei podkreślają, że drzewo mogło zagrażać innym. Spór o ochronę puszczy trwa i nabiera tempa.
encoded: Puszcza Karpacka stanowi jeden z najstarszych kompleksów leśnych w Europie. Mimo wyjątkowości tego terenu, nadal nie zyskał on rangi Parku Narodowego, co niosłoby za sobą szereg ograniczeń dla chcących ścinać znajdujące się na tym terenie drzewa. Otulina Bieszczadzkiego PN jest więc narażona na nadmierną wycinkę drzew, regularne łowiectwo oraz budowę dróg dewastujących ekosystem Puszczy Karpackiej. W opozycji do obecnej sytuacji stoją aktywiści zrzeszeni w inicjatywie „Dzikie Karpaty”. Postulują oni ochronę tych terenów poprzez chociażby utworzenie Turnickiego PN, dzięki któremu część puszczy znalazłaby się pod instytucjonalną ochroną. Wycinanie lasów w liczbach W 2024 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogłosiło zakaz wycinania drzew w dziesięciu najbardziej wartościowych kompleksach leśnych w Polsce. Wśród nich znalazły się fragmenty Puszczy Karpackiej w Bieszczadach oraz lasy na obszarze planowanego Turnickiego Parku Narodowego. Jednak wiele innych cennych przyrodniczo terenów nie zostało objętych tym zakazem i – w obliczu intensywnej gospodarki leśnej prowadzonej przez Lasy Państwowe – może nie doczekać się trwałej i skutecznej ochrony. Portal Bieszczady.land podaje, że rocznie wycina się 45 tysięcy metrów sześciennych drewna na terenie projektowanego Turnickiego PN. W przypadku całej otuliny Bieszczadzkiego PN liczba ta wzrasta do ok. 250 tysięcy metrów sześciennych rocznie. Wśród tych tysięcy w 2023 roku znalazła się m.in. 337-letnia jodła, która obecnie stała się symbolem sporu pomiędzy leśnikami a aktywistami. Dyskusja o wycinkę W rozmowie z Onetem Michał Grzywacz – członek „Dzikich Karpat” - mówi o wycince jodły w ten sposób: „To nie jest wyjątek. To nie jest błąd. To systemowe działanie. Lasy Państwowe z całą powagą i spokojem prowadzą gospodarkę, której ofiarą padają jedne z najstarszych drzew w Europie. Puszcza Karpacka wciąż istnieje – ale jeśli nie zaczniemy jej chronić naprawdę, pozostaną nam po niej tylko pniaki, drogi zrywkowe, wspomnienia i foto…

GorczanskaPuszcza-27694ee.jpg
width: 3648
height: 2052

Arboretum Wojsławice to niezwykłe miejsce. Próżno szukać drugiej tak imponującej kolekcji roślinnej
type: item
date: 2025-08-16T09:32:47.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: drzewa
subject: ogrody
subject: parki
subject: rośliny
description: Arboretum Wojsławice to wyjątkowe miejsce, które cieszy się ogromną popularnością wśród turystów. Jest tłumnie oblegane, ale nie sposób odczuć tam ścisku. Wspaniały ogród dendrologiczny ma powierzchnię aż 60 ha, więc każdy zwiedzający może przechadzać się tam z dużą swobodą. Swobodą i przyjemnością, bo panuje tam iście bajkowa atmosfera. Co do zaoferowania ma ten wspaniały ogród? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Od romantycznego ogrodu do arboretum Arboretum Wojsławice to miejsce stworzone do odpoczynku Co jeszcze można zobaczyć w Wojsławicach? Niemcza, niewielkie miasto w województwie dolnośląskim, rozciąga się wśród ukształtowanych południkowo pasm Wzgórz Gumińskich, Krzyżowych i Dębowych, wchodzących w skład chronionego krajobrazu Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich. Wśród wspaniałej przyrody, w dzielnicy Wojsławice, znajduje się niesamowity twór ludzkich rąk – Arboretum Wojsławice. Wprost trudno uwierzyć, że to zapierające dech w piersiach miejsce jest oddalone od Wrocławia o zaledwie 50 km. Od romantycznego ogrodu do arboretum Pierwsze pisemne wzmianki o parku w Wojsławicach pochodzą z księgi adresowej, datowanej na 1880 rok. Zachowane mapy topograficzne z 1827 roku sugerują jednak, że taki obiekt istniał tam już w latach 20. XIX wieku. To właśnie wtedy przy parku wzniesiono pałac, który uległ zniszczeniu w latach 60. XIX wieku. Początki parku w Wojsławicach Od 1848 roku wojsławickim majątkiem zarządzali przedstawiciele rodu von Aulock. Tuż przy folwarku utworzono wtedy dwa przedzielone groblą stawy. Na wale ziemnym posadzono dęby szypułkowe, co sugeruje, że niemieccy szlachcice chcieli wykorzystać wyjątkowe walory przyrodnicze tego terenu do założenia ogrodu o charakterze romantycznym. Właścicielom Wojsławic z rodu von Aulock przypisuje się też uprawę drzew obcego pochodzenia: sosny wejmutki, kasztanowca zwyczajnego, tulipanowca amerykańskiego i dębu czerwonego. Pod tym względem, wojsławicki park był ewenementem na całym Śląsku. Dzieło życia Fritza von Oheimba Swój obecny charakter ogród zawdzięcza Fritzowi von Oheimbowi, botanikowi, który w 1880 roku został właścicielem dóbr wojsławickich. Dysponując odpowiednią wiedzą na temat miejscowego mikroklimatu i panujących tam warunków glebowych, śląski ziemianin przystąpił do przebudowy parku, powiększając jego teren i wytyczając kręte alejki. Uzbroił teren w instalację wodną i przystąpił do realizacji swojej wizj…

Arboretum-Wojslawice-d9f20f0.jpg
width: 1000
height: 667

Oto polskie Drzewo Roku 2025. Na zwycięzcę zagłosowało niemal 8 tys. internautów
type: item
date: 2025-07-03T05:55:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: drzewa
subject: kierunki
subject: polska
description: Tegoroczny tytuł zdobył malowniczy, 110-letni wiąz szypułkowy, rosnący obok renesansowego zamku w Szydłowcu w województwie mazowieckim. Na kolejnych miejscach znalazły się dąb Aleksander z Jarcewa i oliwnik Onufry z Warszawy.
encoded: Spis treści „Krzywe drzewo” – symbol Szydłowca Inne drzewa na podium konkursu Jak narodził się konkurs na Drzewo Roku? W tym roku do konkursu Drzewo Roku zgłoszono 16 drzew z całej Polski. Właśnie ogłoszono zwycięzcę: wiąz z Szydłowca otrzymał 7999 głosów internautów. W sumie oddano ponad 30 tys. głosów. Statuetka Drzewa Roku 2025 trafi do Szydłowieckiego Centrum Kultury, które zgłosiło drzewo do konkursu. „Krzywe drzewo” – symbol Szydłowca Tegoroczne Drzewo Roku rośnie na wyspie, na której mieści się renesansowa rezydencja Szydłowieckich i Radziwiłłów. Zamek okala fosa, która przyczyniła się do kształtu zwycięskiego drzewa. Wiąz szypułkowy malowniczo zwiesza się nad wodą, a jego pień tworzy niemal ławkę, na której lubią siadać zarówno mieszkańcy, jak i okoliczne kaczki. Jego gałęzie niemal dotykają tafli wody, tworząc piękną naturalną kompozycję. Nazywany „krzywym drzewem”, jest ulubionym obiektem miejscowych fotografów. Wiąz szypułkowy to gatunek naturalnie występujący w Polsce, ale też często sadzony jako drzewo ozdobne w parkach. U nas jest dość pospolity, w Europie zachodniej dużo rzadszy. Dorasta do 40 m wysokości, rośnie głównie na wilgotnych, żyznych glebach, często w dolinach rzek. Jest odporny na zalanie, a dzięki szerokim tzw. korzeniom szkarpowym także na silne wiatry. Inne drzewa na podium konkursu Drugie miejsce z wynikiem 7628 głosów uzyskał Dąb Aleksander z Jarcewa w woj. pomorskim. To samotny, rozłożysty dąb szypułkowy w wieku około 500 lat. Ma 710 cm. w obwodzie i prawie 30 m. wysokości. Pomnikowa sylwetka drzewa jest dobrze znana w okolicy i przyciąga turystów. Podium zamyka oliwnik wąskolistny Onufry z Warszawy. Ma około 50 lat i rósł razem z okolicznymi osiedlami dzielnicy Ursus-Niedźwiadek. Niezbyt wysoki i silnie rozgałęziony był świadkiem zabaw i dorastania kilku pokoleń okolicznych dzieci. Do konkursu zgłoszony przez Zarząd Zieleni m.st. Warszawy Jak narodził się konkurs na Drzewo Roku? Konkurs na Drzewo Roku jest częścią prowadzonego od 200…

13drzewo-roku-f966fb6.jpg
width: 1287
height: 780

Zobaczysz takie ślady w Bieszczadach? Lepiej zawróć – niedźwiedź może być blisko
type: item
date: 2025-06-06T06:48:58.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: bieszczady
subject: drzewa
subject: zwierzęta
description: Niedźwiedź nie atakuje – zostawia wiadomość. Dla innych niedźwiedzi, ale też dla ludzi. Czy potrafimy ją odczytać i właściwie zareagować?
encoded: Spis treści: Dlaczego niedźwiedzie zjadają korę? „Niedźwiedzia przysługa” w Bieszczadach Powiedzenie „rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady” na dobre przyjęło się w mowie potocznej. Co ciągnie nas w ten region? To miejsce, gdzie człowiek wciąż bywa gościem, a dzika przyroda rządzi się własnymi prawami. I to właśnie w Bieszczadach na drzewach pojawiły się ostatnio nietypowe znaki. Głębokie rany na pniach buków i jodeł wyglądają jak dzieło człowieka z siekierą lub działalności korników, jednak prawda jest inna. To swego rodzaju list z lasu, który ma ukryte znacznie. Dlaczego niedźwiedzie zjadają korę? Za śladami na drzewach stoją niedźwiedzie. Na temat tych zwierząt narosło wiele mitów. Dla wielu osób niedźwiedź to przede wszystkim drapieżnik polujący na jelenie i żerujący na padlinie. Ich dieta jest jednak dużo bardziej złożona. Przykładowo, niedźwiedzie z bieszczadzkich lasów zajadą się też korą drzew, najczęściej jodeł. Niedźwiedzie obdzierają pnie z kory, sięgając niekiedy na wysokość dwóch metrów. Ślady ich pazurów tworzą charakterystyczne, równoległe bruzdy. Jak zaznaczają leśnicy, takie rany na drzewach mogą być widoczne nawet przez dziesięciolecia. Dlaczego jednak niedźwiedzie demolują las? To wynika z ich potrzeby żywieniowej. Kiedy brakuje innych pokarmów, niedźwiedzie sięgają po wewnętrzną warstwę kory, bogatą w cukry i inne składniki odżywcze. Dzieje się tak wiosną. – Niedźwiedzie gustują w drzewach z gładką korą, o równym pniu i bez sęków. W leśnych ostępach obserwujemy to zjawisko od lat, ono występuje w zasadzie tylko wiosną i nie każdego roku – objaśnia Kazimierz Nóżka, leśnik, znawca niedźwiedzich zwyczajów. Co ciekawe, niektóre drzewa są odwiedzane przez niedźwiedzie regularnie. To może oznaczać, że pełnią one również funkcję znaczników terytorialnych. Niedźwiedzie zostawiają swój „podpis” w miejscach strategicznych, zarówno przez ślady pazurów, jak i gruczoły zapachowe. To zachowanie znane z innych regionów Europy i Azji. „Niedźwiedzia przysługa” …

Niedzwiedz-w-Bieszczadach-1d6c385.jpg
width: 4200
height: 2800

Lipa, dąb, jabłoń czy oliwnik? Ruszyło głosowanie na Drzewo Roku 2025
type: item
date: 2025-06-04T12:09:42.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: konkursy
subject: polska
description: Lipa pod którą pisywał Władysław Reymont, 500-letni dąb, romantyczny buk, a może niewielki choć piękny oliwnik z osiedla mieszkaniowego? Na te niezwykłe drzewa można głosować przez cały miesiąc w piętnastej już edycji konkursu na Drzewo Roku.
encoded: Spis treści Drzewo Roku nie musi być -naj Jak narodził się konkurs na Drzewo Roku? Rozpoczęło się głosowanie w 15 edycji konkursu „Drzewo Roku” organizowanego przez Klub Gaja, który promuje drzewa o wyjątkowym znaczeniu dla lokalnych społeczności. Do końca czerwca internauci mogą oddać głos wybierając spośród 16 finalistów wyłonionych spośród 50 zgłoszeń z całej Polski. Drzewo Roku nie musi być -naj – Nie szukamy drzew najstarszych, najwyższych, najgrubszych, najpiękniejszych ani najrzadszych. Szukamy drzewa najbardziej kochanego, z opowieścią; drzewa, które pobudza wyobraźnię i jednoczy ludzi – mówi Jolanta Migdał, koordynatorka konkursu na Drzewo Roku. Wśród tegorocznych nominowanych znalazły się m.in. dęby, buki, lipy, wiązy, topole, jabłonie oraz inne drzewa z różnych regionów kraju. W tym m.in.: 500-letni dąb „Aleksander” z Jarcewa, „lipa Reymonta” z Prażek, czy jabłoń „Perpetua” z Kowalowej. Konkurs ma na celu nie tylko wyróżnienie niezwykłych drzew, ale także zwrócenie uwagi na ich rolę w budowaniu wspólnoty i tożsamości lokalnej. W sumie wpłynęło blisko 50 zgłoszeń, a jury wybrało z nich 16 finalistów. Przez cały czerwiec liczba oddanych głosów na poszczególne drzewa pozostanie ukryta. Tylko 6, 13 i 24 czerwca na stronie plebiscytu publikowany będzie aktualny ranking. Zwycięzca zostanie ogłoszony 1 lipca. Jak narodził się konkurs na Drzewo Roku? Konkurs Drzewo Roku jest częścią prowadzonego od 2003 roku programu edukacji ekologicznej Klubu Gaja "Święto Drzewa", który zachęca do podejmowania rzeczywistych działań na rzecz sadzenia i ochrony drzew. Klub Gaja to niezależna polska organizacja ekologiczna założona w 1988 roku. Konkurs co roku 10 października poprzedza ogólnopolska i międzynarodowa akcja sadzenia drzew. W sumie posadzono w jej ramach już milion drzew. Zgłoszenia na Drzewo Roku przyjmowane są do końca listopada, a głosowanie odbywa się zawsze w czerwcu. Zeszłoroczny zwycięzca to 300-letni buk „Serce Wzgórz Dalkowskich” z Dolnego Śląska. Zdobył 10 5…

1buk-a78c270.jpg
width: 1287
height: 862

To drzewo daje kilkadziesiąt różnych owoców. Na całym świecie jest ich garstka
type: item
date: 2025-04-08T13:14:59.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: nauka
description: Czy jedno drzewo może dawać 40 różnych owoców? Brzmi jak bajka, ale to rzeczywistość stworzona przez artystę i profesora Sama Van Akena. Jego niezwykłe „superdrzewa” to nie tylko botaniczna ciekawostka, ale też sposób na ocalenie unikatowych odmian owoców przed zapomnieniem.
encoded: Spis treści: Kto sadzi „drzewa 40 owoców”? Żywe banki genów W Filadelfii, na kampusie Temple University, zasadzono drzewo, które mogłoby pojawić się na ilustracji z baśni. Nie tylko mieni się kilkoma kolorami liści. Daje też aż 40 różnych odmian owoców pestkowych, takich jak morele, wiśnie, brzoskwinie czy śliwki. Za tym dziełem botanicznej sztuki stoi Sam Van Aken, profesor sztuki na Uniwersytecie Syracuse. Jego niezwykły projekt to coś więcej niż ogrodnicza ciekawostka. To sposób na uratowanie ginących odmian owoców i pokazanie, jak fascynujące może być połączenie natury i nauki. Kto sadzi „drzewa 40 owoców”? Sam Van Aken dorastał na farmie w Pensylwanii. To zaszczepiło w nim pasję i zrozumienie rolnictwa. Kiedy w 2008 roku dowiedział się o planowanym zamknięciu sadu w Nowym Jorku, postanowił go uratować. W sadzie rosło ponad 250 odmian owoców pestkowych, z których wiele było unikatowych. Van Aken zaczął szczepić pąki z tych drzew na jedno drzewo macierzyste. W ten sposób stworzył pierwsze tzw. drzewo 40 owoców. Pierwsze takie drzewko zostało ukończone w 2014 roku. Od tego czasu Van Aken zasadził ich kilkanaście w różnych miejscach w USA. Każde z tych drzew jest unikatowe, dostosowane do lokalnych warunków i odmian owoców charakterystycznych dla danego regionu. W Filadelfii studenci będą mieli okazję uczyć się o historii kulturowej owoców, zarówno rodzimych, jak i wprowadzonych odmian. Van Aken planuje zasadzić kolejne „drzewo 40 owoców” w Ambler Arboretum należącym do Temple University. Wiele z odmian owoców używanych przez Van Akena nie jest już komercyjnie uprawianych, przez co są zagrożone wyginięciem. W ten sposób naukowiec zachowuje unikatowe odmiany dla przyszłych pokoleń. Żywe banki genów Jak to właściwie działa? Kluczem do sukcesu jest szczepienie. To metoda znana już w starożytności. Polega ona na łączeniu pąków z różnych roślin z jednym drzewem-matką. Proces tworzenia takiego „superdrzewa” trwa kilka lat. Najpierw profesor wybiera jedno silne drzewo owo…

emma-navarro-1-c8450c8.png
width: 900
height: 600

Drzewa wytropią nielegalną działalność? Niezwykła metoda szpiegowania
type: item
date: 2025-04-08T09:19:20.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: ameryka południowa
subject: drzewa
subject: górnictwo
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Dzięki badaniu zawartości rtęci w drzewach, możliwe jest wskazanie miejsc, w których prowadzone jest nielegalne wydobycie złota w Amazonii. Tym samym dzika przyroda może „szpiegować” górników.
encoded: Spis treści: Po co używa się rtęci do wydobycia złota? Jak wytropić nielegalną działalność górniczą? Lasy południowoamerykańskiej Amazonii były przez dekady miejscem wydobycia złota. Teraz robi się to na mniejszą skalę i często w sposób nielegalny. Co gorsza, w tym celu wykorzystuje się rtęć, której emisje są szkodliwe dla zdrowia. Po co używa się rtęci do wydobycia złota? Rtęć jest używana w procesie rzemieślniczego i małoskalowego wydobycia złota. Górnicy dodają rtęć do wydobytej gleby i osadów zawierających złoto, co prowadzi do formowania się amalgamatu. Amalgamat to stop rtęci z innymi metalami, w tym przypadku ze złotem. Ten amalgamat można następnie łatwo oddzielić od reszty materiału. Po odzyskaniu amalgamatu rtęć jest wypalana, co pozwala na odzyskanie złota. Ale jednocześnie uwalnia rtęć w postaci gazu do atmosfery. Niestety, rtęć jest szkodliwym pierwiastkiem. Może powodować upośledzenie neurologiczne, sercowo-naczyniowe i behawioralne u ludzi. Jak wytropić nielegalną działalność górniczą? Międzynarodowy zespół naukowców zbadał słoje drzew gatunków rodzimych dla peruwiańskiej Amazonii. Chciał ustalić, czy drzewa mogłyby posłużyć do pokazania w przybliżeniu, gdzie i kiedy uwolniono rtęć do atmosfery. Swoje wnioski opublikowali na łamach „Frontiers in Environmental Science”. Okazało się, że słoje powszechnie występujących dzikich figowców (Ficus insipida) mogą być używane jako biomonitory do wykrywania rtęci pochodzącej z rzemieślniczego wydobycia złota. Próbki rdzeni drzew pobrano w dwóch miejscach oddalonych od miejsc prowadzonej działalności górniczej i trzech miejscach w promieniu pięciu kilometrów od miast górniczych, w których często spala się amalgamaty. Stężenia rtęci w słojach drzew były najwyższe w dwóch miejscach poboru próbek zlokalizowanych w pobliżu działalności górniczej. Oznacza to – zdaniem badaczy – że drzewa można wykorzystywać jako tanie i skuteczne narzędzie do badania emisji rtęci do atmosfery w strefie neotropikalnej, czyli w Ameryce …

szpiedzy-9aee860.png
width: 900
height: 600

Te drzewa przez tysiące lat były tajemnicą. Odkryto je dopiero teraz
type: item
date: 2025-03-26T14:39:17.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: drzewa
subject: rośliny
description: Kiedy botaników coś zaskakuje, warto się temu przyjrzeć. W sercu Afryki odnaleziono drzewo, którego istnienia nikt wcześniej nie udokumentował. Powolny wzrost i długowieczność czynią je prawdziwą botaniczną zagadką.
encoded: Spis treści: O tych drzewach nikt nie wiedział Cenne odkrycie w Afryce Co jakiś czas słyszymy o tym, że naukowcy odkryli nowe, nieznane do tej pory gatunki dzikich zwierząt. To, że jakiś zwierzak zostanie opisany przez badaczy, nie oznacza jednak, że wiemy o nim wiele. Niedawno media obiegła wieść o ponownej, drugiej od ponad 20 lat, obserwacji szczekuszki urwiskowej. Jak się okazuje, nie tylko nasi bracia mniejsi potrafią wymykać się badaczom. Dowiódł tego międzynarodowy zespół botaników i jego ostatnie odkrycie. Naukowcy natrafili bowiem na nieznany dotąd gatunek drzewa. Botaniczna sensacja została opisana na łamach czasopisma naukowego „Phytotaxa”. O tych drzewach nikt nie wiedział Badacze trafili na nieznane do tej pory drzewo w Tanzanii, a dokładnie w Górach Udzungwa. To obszar o ogromnym znaczeniu ekologicznym, pełen unikatowych gatunków roślin i zwierząt. Drzewo od razu wzbudziło zainteresowanie uczonych swym wyglądem. Wysokie, o dużym obwodzie, z kwiatami o cienkich, białych płatkach zakończonych drobnymi żółtymi cebulkami. Naukowcy wykonali zdjęcia i pobrali próbki liści do dalszych badań laboratoryjnych. Analiza próbek potwierdziła, że odkryte drzewo należy do zupełnie nowego, nieopisanego wcześniej gatunku. Nadano mu nazwę Tessmannia princeps, co jest uznaniem dla jego wyjątkowych cech botanicznych i imponujących rozmiarów. Słowo „princeps” w języku łacińskim oznacza „najwybitniejszy”. Podczas kolejnych badań w terenie naukowcy odnaleźli około 100 okazów tego gatunku. Jeden z nich, który przewrócił się z przyczyn naturalnych, pozwolił na pobranie próbek drewna. Ich analiza przyniosła zdumiewające wyniki. Okazało się, że niektóre z tych drzew mogą liczyć nawet 3000 lat. Naukowcy ustalili też, że Tessmannia princeps rosną niezwykle wolno. Ich obwód w ciągu 15 lat zwiększa się jedynie zaledwie o 1 cm. Cenne odkrycie w Afryce Region, w którym rozciągają się Góry Udzungwa i doliny Mngeta, i gdzie rośnie Tessmannia princeps, to unikatowe środowisko, pełne rzadk…

Nowy-gatunek-drzewa-2-69841de.jpg
width: 1200
height: 630

Drewno jako materiał kosmiczny? Naukowcy chcą posadzić las na Marsie
type: item
date: 2025-01-29T11:53:43.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: drzewa
subject: inżynieria
subject: rośliny
subject: satelita
description: W ubiegłym roku na orbitę trafił pierwszy satelita skonstruowany częściowo z drewna. W trakcie wykładu w Centrum Badań Kosmicznych PAN stojący za tym projektem profesor Koji Murata z Uniwersytetu w Kioto wyjaśniał, dlaczego drewno może zastąpić aluminium i być surowcem powszechnie używanym w misjach kosmicznych.
encoded: Spis treści: Od pierwszych narzędzi do kosmicznych habitatów Kosmiczne drewno Beztlenowa konserwacja Pozaziemskie lasy LignoSat, pierwszy na świecie drewniany satelita został opracowany przez naukowców z Uniwersytetu w Kioto we współpracy z firmą Sumitomo Forestry. Wystrzelony w kosmos w listopadzie 2024 roku dotarł na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Miesiąc później, w grudniu 2024 roku, został umieszczony na orbicie okołoziemskiej. Ma tam spędzić pół roku, co pozwoli ocenić, jak sprawuje się w kosmosie materiał kompletnie nie kojarzący się ze statkami kosmicznymi. Bo jeśli opanujemy wykorzystywanie w kosmosie materiałów odnawialnych, otworzy się przed nami całkiem nowa ścieżka rozwoju ludzkiej obecności poza Ziemią. – Jeśli gospodarka leśna będzie prowadzona w sposób racjonalny i zrównoważony, drzewa można sadzić i wycinać w nieskończoność. To zapewnia stałą dostawę materiału. Innymi słowy – sięgamy do źródeł odnawialnych, a nie zasobów nieodnawialnych, jak minerały czy metale – tłumaczył w trakcie wykładu profesor Koji Murata. Od pierwszych narzędzi do kosmicznych habitatów Koji Murata, lider projektu LignoStella, którego częścią jest drewniany satelita, jest profesorem w Katedrze Nauk o Lesie i Biomateriałach na Wydziale Rolnictwa Uniwersytetu w Kioto. Jego zainteresowania badawcze obejmują naukę o biomateriałach, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości drewna i jego potencjalnych zastosowań w inżynierii kosmicznej. Zdaniem naukowca, drewno jest materiałem nierozerwanie związanym z rozwojem naszego gatunku. Pierwsze drzewopodobne rośliny pojawiły się na Ziemi już 400 milionów lat temu. 200 milionów lat temu rosły już miłorzęby, a 50 milionów lat późnej pierwsze drzewa iglaste. Obok kamienia, drewno było najczęściej używanym surowcem do wyrobu prostych narzędzi i budowania schronień. Zaczęło się to, gdy nasi ewolucyjni przodkowie rozwinęli się na tyle, by samodzielnie tworzyć swoje otoczenie. Przez wieki z drewna budowano z domy, łodzie, nawet pierwsze sa…

drewniany-satelita-1-8ec8e24.jpg
width: 4032
height: 2467

Ropuchy i żaby na drzewach. Wyjątkowi wspinacze z Poznania
type: item
date: 2025-01-13T14:07:59.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona przyrody
subject: przyroda
subject: ropucha
subject: żaby
description: W Poznaniu na gałęziach drzew znajdujących się ponad 2 metry nad ziemią naukowcy dostrzegli wspinające się ropuchy i żaby. Jak to możliwe, że te dość nieporadne i ociężałe płazy tam trafiły i dlaczego do tego doszło?
encoded: Spis treści: Przypadkowe i zaskakujące odkrycie – dzięki traszkom Co żaby i ropuchy robią na drzewach? Płazy na drzewach – to trzeba zbadać Obserwacji dokonano na obszarze użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie” w Poznaniu. Zdaniem badaczy, ukazuje ona w zupełnie nowym światle zrozumienie tego, jak płazy korzystają z przestrzeni wokół nas. Przypadkowe i zaskakujące odkrycie – dzięki traszkom „Alpinistyczne” zdolności płazów zostały wykryte przypadkowo. Naukowcy badali w terenie śmiertelność traszek nocną porą na trasach rowerowych i pieszych. Działo się to w czerwcu 2020 roku. Aby rozpoznać otoczenie przyrodnicy świecili latarkami po pobliskich drzewach. Podczas tej inspekcji badacze nieoczekiwanie zaobserwowali ropuchy zwyczajne (Bufo bufo) i żaby zwyczajne (Rana temporaria) na pniach i gałęziach wierzb i na martwej brzozie brodawkowatej. Nie było to przedmiotem badań, ale nieoczekiwane zachowanie płazów przykuło uwagę naukowców. To pierwsza taka obserwacja z terenu Polski, ale może dlatego, że wcześniej przyrodnicy nie szukali żab wśród konarów. Tego typu zachowanie jest bardziej powszechne niż wcześniej sądzono – do takiego stwierdzenia się teraz skłaniają. Obserwacje dotyczące wspinaczek płazów opisali dr hab. Anna Maria Kubicka i dr inż. Mikołaj Kaczmarski – pracownicy Katedry Zoologii na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. – Nasze obserwacje wskazują, że ropuchy świetnie sobie radzą ze wspinaczką na drzewa, pomimo że są dość masywne i nie posiadają przylg ani innych struktur które ułatwiałby im ten proces. Dlatego pomocna we wspinaczce może być także sama struktura kory, którą charakteryzują się wierzby – wyjaśniają autorzy badania. Co żaby i ropuchy robią na drzewach? Naukowcy mają kilka teorii. Oto one: ucieczka przed dzikami – takie obserwacje dotyczące płazów były raportowane przez badaczy z innych krajów; żerowanie – obserwacji dokonano w ciepłą letnią noc po burzy. Tuż po opadach żaby i ropuchy wyszły z dziupli i spękań kory. Nie bez powodu. Wygląda…

thumbnailFot-Anna-Maria-Kubicka3-e7d2922.jpg
width: 1384
height: 923

Czy drzewa potrafią podróżować? Podcast National Geographic Polska
type: item
date: 2025-01-03T14:00:52.000Z
subject: Podcasty
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: rośliny
description: Czy drzewa mogą podróżować, opiekować się potomstwem i komunikować ze sobą? Tak. Co jeszcze potrafią i dlaczego ich obecność jest tak ważna dla naszego zdrowia? W najnowszym podcaście National Geographic rozmawiamy z dr hab. Edytą Rosłon-Szereńską, arborystką z SGGW w Warszawie oraz z psychoterapeutką traum Marleną Ewą Kazoń.
encoded: Spis treści: Co nam daje kontakt z drzewami? Co jeszcze potrafią drzewa? Były na Ziemi znacznie wcześniej niż ludzie, bo pojawiły ponad 380 mln lat temu. W dawnych wierzeniach utożsamiano je z emocjami, płodnością czy śmiercią. Drzewa. Najstarszy okaz w Polsce – cis „Henryk” w Henrykowie Lubańskim na Dolnym Śląsku – ma na karku ok. 1400 lat, a na świecie żyją znacznie starsze drzewa, których wiek szacuje się na 5 tys. lat. To sosny długowieczne z Gór Białych w USA. Jeśli chodzi o wysokość, niektóre gatunki osiągają imponujące wyniki, np. sekwoje wieczniezielone z Kalifornii mierzą nawet 115 m wysokości. Co nam daje kontakt z drzewami? Najnowsze badania udowodniły, że drzewa nie tylko zmniejszają objawy ADHD u dzieci. Chorzy, którzy za oknem widzą zieleń, szybciej wracają do zdrowia. Drzewa obniżają nam ciśnienie tętnicze, łagodzą depresję i zaburzenia psychiczne. Przytulanie się do drzew odstresowuje i dodaje witalności. Wiedzą o tym choćby koale, które nieustannie tulą się do drzew, choć z nieco innych powodów. – Ponadto uspokajają nas, mamy kontakt z majestatem natury, z czymś, co jest stałe i budzi poczucie bezpieczeństwa – tłumaczy psychoterapeutka Marlena Ewa Kazoń. I dodaje: – Wielu moich pacjentów właśnie w lesie najlepiej odpoczywa. Świetnym miejscem jest też park, byle się wyciszyć, posłuchać drzew, można się też do nich przytulić. Co jeszcze potrafią drzewa? – Potrafią się ze sobą komunikować – opowiada dr hab. Edyta Rosłon-Szereńska – I mają na to trzy sposoby: środowisko glebowe, czyli strzępki grzybni – to zjawisko nazywa się mykoryzą. Grzyby przekazują i drzewom, i innym roślinom informacje o zasobności siedliska. Drugim sposobem komunikacji są związki chemiczne, jakie drzewa wydzielają, np. olejki eteryczne. W ten sposób ostrzegają się nawzajem, np. że zbliżają się mszyce. A trzecim sposobem są impulsy elektryczne. Ostatnie badania naukowców z SSG dowodzą, że takie impulsy powstają w chloroplastach, czyli organach, które odpowiadają za fotosyntezę. Po…

NG-Podcast-Drzewa-1200x800-2-74d531c.jpg
width: 1200
height: 800

Przebywanie wśród drzew ma działanie lecznicze. Dlaczego przyroda tak na nas wpływa?
type: item
date: 2024-09-29T10:57:27.000Z
creator: Agnieszka Michalak
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: drzewa
subject: drzewo
subject: lasy
subject: rośliny
subject: Zdrowie
description: Drzewa zmniejszają objawy ADHD u dzieci, obniżają ciśnienie tętnicze, łagodzą depresję. Są cierpliwymi świadkami naszej historii. Bez nich nie przetrwamy. O życiu drzew rozmawiamy z dendrologiem Tomaszem Maksymem.
encoded: Spis treści: Jak drzewa się komunikują Drzewa rosną całe życie Korzystny wpływ drzew Stare drzewa w stolicy Pamiętasz moment, w którym zainteresowałeś się drzewami? Miłość do przyrody mam zapisaną w genach. Pochodzę z małej miejscowości na Mazowszu. W latach 30 XX w. jeden z dziadków, którego niestety nie znałem, posadził sad, a w nim sporo starych odmian grusz, śliw i jabłoni: grafsztynek, malinówki oberlandzkie czy glogierówki, oraz zapomnianą dziś kandil sinap, która rodzi jabłka o wydłużonym kształcie, a została przywieziona do Polski przez Tatarów. Pamiętam z dzieciństwa zapach sadu, jego chłód, tajemnicę, bo czasem owoców było dużo, innego roku nie było ich wcale. Takie stare odmiany najczęściej owocują co drugi rok. Kiedy sad wiosną kwitł, z daleka wyglądał jak zjawiskowy bukiet. Jeszcze wtedy nie wiedziałem też, że drzewa ze sobą rozmawiają, ale czułem ich wspólnotę, dorastałem z nimi. Dziś traktuję sad jak rodzinną spuściznę. Doglądam, pielęgnuję, znam wszystkie rysy na korach, każdą gałąź. Szczepię i dosadzam kolejne stare odmiany, które przywożę z ogrodów botanicznych. Co ciekawe, mam w sadzie pewną gruszę, która rodzi małe słodkie owoce. Nie wyglądają i nie smakują jak gruszki. Odnajduję w nich raczej tropikalne nuty. Dałem ją do oceny, ale cały sztab profesorów nie miał bladego pojęcia, jaka to odmiana. Chyba sam ją nazwę (śmiech) – dziadek byłby zachwycony. Jak drzewa się komunikują Powiedziałeś, że drzewa ze sobą rozmawiają. Ale potrafią przecież też załatwiać inne sprawy. Komunikują się przez grzybnię dzięki mikoryzie – zjawisku polegającym na współżyciu korzeni z grzybami. Jeden grzyb potrafi połączyć populację nawet kilku gatunków. Dzięki grzybni drzewa mogą opiekować się potomstwem. Drzewo matka wytwarza nasiona, które następnie kiełkują i tworzy się siewka, czyli nowe drzewko. Jego rodzicielka, zasłaniając takiemu „niemowlakowi” słońce, właśnie przez grzybnię dostarcza mu więcej cukru i substancji odżywczych niż innej siewce, która nie jest jej d…

drzewa-dzialanie-lecznicze-5abb9f1.jpg
width: 1000
height: 667

Polacy przyczynili się do zidentyfikowania nowego rodzaju drewna. Jego ultrastruktura ma cenne właściwości
type: item
date: 2024-08-01T11:25:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: dwutlenek węgla
subject: globalne ocieplenie
subject: odkrycia
subject: Wolny czas
description: Naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia, które może mieć ogromne znaczenie dla walki z globalnym ociepleniem i ochrony środowiska. Niezbadane do tej pory drewno wykazuje wyjątkową zdolność do magazynowania węgla.
encoded: W tym artykule: Drzewa z wyjątkowymi właściwościami Tulipanowce bronią w walce ze zmianami klimatu Drewno, o jakim nie mieliśmy pojęcia Jak i po co drzewa magazynują węgiel? To przełomowe odkrycie nie tylko otwiera nowe możliwości w dziedzinie zarządzania zasobami leśnymi, ale również może stać się kluczowym elementem w strategii redukcji emisji dwutlenku węgla na świecie. Nieznane do tej pory drewno, dzięki swoim unikalnym właściwościom, może przyczynić się do efektywniejszego pochłaniania gazów cieplarnianych, co jest niezwykle istotne w kontekście globalnego ocieplenia i dążenia do zrównoważonego rozwoju. Drzewa z wyjątkowymi właściwościami Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i Uniwersytetu Cambridge przyniosły zaskakujące odkrycie dotyczące tulipanowców. Są to drzewa spokrewnione z magnoliami. Zazwyczaj osiągają od 20 do nawet 25 metrów wysokości. W ramach prac badacze skorzystali z niskotemperaturowego skaningowego mikroskopu elektronowego (cryo-SEM). Dzięki niemu mogli z bliska zaobserwować nanostrukturę ścian komórek wtórnych drewna w ich naturalnym stanie. Okazało się, że dwa żyjące gatunki bardzo starego rodzaju Liriodendron mają unikalne drewno, które nie wpisuje się w tradycyjne kategorie drewna liściastego ani iglastego. Charakteryzuje się ono znacznie większymi makrofibrylami. Są to długie włókna ułożone warstwami w ścianie komórek wtórnych. Wyniki badań zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „New Phytologist”. Tulipanowce bronią w walce ze zmianami klimatu Co to dokładnie oznacza? Więcej informacji o odkryciu przekazał dr Jan Łyczakowski z UJ. – Wykazaliśmy, że tulipanowce mają pośrednią strukturę makrofibryli, która znacząco różni się od struktury drewna miękkiego lub twardego. Liriodendrony oddzieliły się od magnolii około 30–50 milionów lat temu, co zbiegło się z gwałtownym spadkiem poziomu atmosferycznego CO2. Może to pomóc wyjaśnić, dlaczego tulipanowce są tak skuteczne w magazynowaniu węgla – mówi na…

polacy-odkryli-nieznane-do-tej-pory-drewno-46f6803.jpg
width: 4288
height: 2848

Drzewa rosnące w „niebiańskiej dziurze” w Chinach są inne niż te na powierzchni. Zużywają mniej dwutlenku węgla
type: item
date: 2024-07-31T10:38:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: chiny
subject: drzewa
subject: dwutlenek węgla
subject: odkrycia
subject: rośliny
subject: Wolny czas
description: W gigantycznych lejach krasowych w Chinach dzieje się coś nietypowego. Rosnące tam rośliny mają tak dużo składników odżywczych, że osiągają większe rozmiary niż ich odpowiedniki na powierzchni. Zużywają przy tym mniej dwutlenku węgla.
encoded: W tym artykule: Idealne dla paproci i pokrzyw Drzewa, jakich świat nie widział Gdzie i jak powstają „niebiańskie dziury”? W południowych Chinach znajdują się jedne z największych geologicznych cudów świata. To gigantyczne zapadliska – otwory w ziemi – które w mandaryńskim nazywane są „tiankeng”. Słowo to można przetłumaczyć jako „niebiańską dziurę”. „Niebiańskie dziury” są tak głębokie, że w ich środku mogą rosnąć kilkudziesięciometrowe drzewa. I ciągle mają nad sobą bardzo dużo przestrzeni, oddzielającej je od powierzchni. Jedno z takich zapadlisk zostało odkryte zaledwie dwa lata temu. Znajdowało się – podobnie jak inne „tiankeng” – w Regionie Autonomicznym Kuangsi-Czuang. Tamta „dziura” okazała się wyjątkowo malownicza. Miała ok. 200 metrów głębokości, czyli niewiele mniej niż Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. Na jej dnie rosły 40-metrowe drzewa i bujną roślinność. Naukowcy od dawna podejrzewają, że w chińskich zapadliskach mogą żyć nieznane nauce organizmy. A także drzewa należące do najstarszych lasów, jakie jeszcze rosną na Ziemi. Chińscy badacze przeanalizowali właśnie roślinność z jednego z zapadlisk. Wnioski są zaskakujące – w „dziurach” drzewa mają się lepiej niż na powierzchni. Idealne dla paproci i pokrzyw „Tiankeng” tworzy szczególne, zamknięte środowisko, różniące się od otwartych krajobrazów powyżej. Nie oznacza to, że „niebiańskie dziury” nie mogą tętnić życiem. Rosnące w nich paprocie czy pokrzywy, lubiące wilgoć i cień, mają się świetnie. To samo dotyczy drzew takich jak np. śliwka Choerospondias axillaris, z których pochodzą popularne w Nepalu i Bhutanie owoce lapsi. Jak to możliwe? To zasługa obecności w glebie zapadlisk dużych ilości pierwiastków, takich jak azot, fosfor, potas, węgiel i magnez. Wszystkie są niezbędne roślinom do wzrostu. W zapadliskach jest ich tyle, że rośliny mogą osiągać duże wysokości i w pełni korzystać z promieni słonecznych docierających na dno leju. Do takich wniosków autorzy pracy opublikowanej w wydaniu internetowym …

drzewa-rosnace-w-niebianskiej-dziurze-w-chinach-sa-inne-niz-te-na-powierzchni-zuzywaja-mniej-dwutlenku-wegla-241cc95.jpg
width: 1024
height: 574

Nikt do tej pory nie wiedział, że drzewa to potrafią. W ten sposób mogą uratować naszą planetę
type: item
date: 2024-07-26T06:56:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: metan
subject: przyroda
subject: rośliny
subject: zmiany klimatyczne
description: Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu w Birmingham wykazały, że kora drzew potrafi pochłaniać olbrzymie ilości metanu. Dotychczas uważano, że w trakcie fotosyntezy rośliny te z gazów cieplarnianych pobierają wyłącznie dwutlenek węgla.
encoded: W tym artykule: Metan – jeden z największych ocieplaczy Ziemi Kora drzew potrafi absorbować metan Najlepiej radzą sobie wyższe partie drzew Fotosynteza to proces, dzięki któremu na Ziemi istnieje życie i jedna z najważniejszych przemian biochemicznych. To proces, w którym rośliny, algi oraz niektóre bakterie przekształcają światło słoneczne, dwutlenek węgla i wodę w energię chemiczną w postaci glukozy, a jako produkt uboczny wydzielają tlen. Metan – jeden z największych ocieplaczy Ziemi Dwutlenek węgla jako jeden z gazów cieplarnianych ma wpływ na efekt cieplarniany. Właśnie dlatego rośliny pochłaniając go, w naturalny sposób walczą ze skutkami globalnego ocieplenia. Najnowsze badania wykazały, że drzewa w jeszcze większy sposób biorą udział w walce ze zmianami klimatycznymi. Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham odkryli, że kora drzew jest w stanie pochłaniać metan, który jest jednym z największych „ocieplaczy” naszej planety. – Zakrojone na szeroką skalę badanie dowodzi, że istnieje inny sposób, w jaki drzewa pochłaniają gazy cieplarniane. Dzięki temu lasy mogą zapewnić jeszcze więcej korzyści klimatycznych, niż wcześniej sądzono – napisał Vincent Gauci profesor nauk przyrodniczych na Uniwersytecie w Birmingham. Badania dowodzą, że metan przyczynił się w około 30% ocieplenia klimatu od czasów przedindustrialnych. Największym producentem metanu zaś jest bydło hodowane przede wszystkim na mięso. Zwykła krowa mleczna rocznie produkuje od 120 do 150 kg metanu. Z kolei wszystkie te zwierzęta, także dziko żyjące produkują ponad 80 mln ton metanu rocznie. To stanowi to ok. 22% emisji tego gazu cieplarnianego na świecie. Kora drzew potrafi absorbować metan – To prawdziwy problem dla klimatu Ziemi, ponieważ metan zatrzymuje w atmosferze znacznie więcej ciepła niż taka sama ilość dwutlenku węgla. Ale chociaż CO2 może utrzymywać się w atmosferze przez setki lat, metan ma żywotność około dziesięciu lat – tłumaczy prof. Gauci. Co więcej, jego emisja rośnie współcześnie najszybc…

drzewa-a515b41.jpg
width: 1000
height: 667

„Kroczące Drzewo” z Nowej Zelandii wygląda jak ent. Właśnie zdobyło tytuł Drzewa Roku 2024
type: item
date: 2024-06-07T11:54:15.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: drzewa
subject: nowa zelandia
subject: rośliny
subject: Wolny czas
description: W zeszłym tygodniu ogłoszono wyniki plebiscytu na Drzewo Roku 2024 Nowej Zelandii. Wygrał je prawdziwy cud natury. Ponadstuletnie drzewo wyglądające, jakby szło po pustym polu. Według mieszkańców okolic to jedyne ocalałe z całego lasu.
encoded: W tym artykule: Co wiemy o „Kroczącym Drzewie” Skąd się wzięło „Kroczące Drzewo” Zwycięzca corocznego plebiscytu Gdzie rośnie cud natury „A więc enty istnieją naprawdę!”. „Wybrało się na przechadzkę”. „Ale dokąd ono idzie?”. To tylko kilka z setek komentarzy, jakie pojawiły się po ogłoszeniu zwycięzcy plebiscytu na Drzewo Roku 2024 Nowej Zelandii. Na pierwszym miejscu znalazł się niezwykły przedstawiciel gatunku Metrosideros robusta. Zwycięskie drzewo wygląda dokładnie tak, jak J.R.R. Tolkien opisywał we „Władcy Pierścieni” enty, strażników lasu. Jest wysokie, stare i sękate. Stoi samotnie na płaskiej łące. A raczej kroczy. W dolnej części pień zwycięzcy rozdziela się na dwie połowy. Dodatkowo lekko ugina się w miejscach, gdzie wypatrywalibyśmy kolan. No i jest nieco zgrubiały tuż nad ziemią. Zupełnie jakby „nogi” tego enta zostały obute. Co wiemy o „Kroczącym Drzewie” Metrosideros robusta jest rośliną endemiczną. Występuje jedynie w Nowej Zelandii. Jest to najwyższe kwitnące drzewo świata. „Kroczące Drzewo” jest gigantyczne – ma aż 32 m wysokości. Nie wiadomo dokładnie, ile liczy lat, ale na pewno grubo ponad sto. Najstarsze wzmianki o nim pochodzą z XIX w. Zaś przedstawiciele gatunku Metrosideros robusta mogą dożywać nawet tysiąca lat. Ciekawe są ich narodziny. Młode giganty to epifity. Epifity rozwijają się przyczepione do starszego drzewa-gospodarza, czasami wysoko w jego koronie. Z czasem ich korzenie zaczynają sięgać ziemi. Wówczas młode drzewa otaczają starsze osobniki, na których się wspierają. Nie są przy tym pasożytami. Najczęściej odżywiają się samodzielnie. Skąd się wzięło „Kroczące Drzewo” „Kroczące Drzewo” swój wyjątkowy kształt może zawdzięczać właśnie nietypowym początkom (epifity to najczęściej rośliny wodne). Niezwykły układ korzeni to prawdopodobnie efekt tego, w jaki sposób obecny gigant obrastał swojego gospodarza. Tamto drzewo nie istnieje od setek lat. – To drzewo-gospodarz zniknęło już dawno temu – powiedział Brad Cadwallader, organizator kon…

kroczace-drzewo-z-nowej-zelandii-wyglada-jak-ent-wlasnie-zdobylo-tytul-drzewa-roku-2024-59a78d4.jpg
width: 785
height: 444

Niezwykłe odkrycie w Anglii. Archeolodzy znaleźli skamieniałość najstarszego na świecie lasu
type: item
date: 2024-03-06T07:58:08.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: anglia
subject: drzewa
subject: Edukacja
subject: lasy
subject: przyroda
subject: Wolny czas
description: Skamieniałość pradawnej flory może mieć nawet 390 milionów lat. To najstarszy fragment lasu, jaki kiedykolwiek odnaleziono.
encoded: W tym artykule: Najstarszy las w historii Odkrycie rzuca światło na ewolucję lasów Wśród skamieniałości odnaleziono drobne stawonogi Wchodząc do lasu, przekraczamy próg niezwykle różnorodnego świata. To rozbudowany ekosystem składający się nie tylko z drzew, krzewów, porostów i mchów. Tworzą go również wszelkie bakterie, grzyby i owady, a także większe zwierzęta. Jednak lasy, tak samo, jak wszystko na naszej planecie, zmieniały się i ewoluowały w ciągu ostatnich milionów lat. Najstarszy las w historii Dowodem na to może być ostatnie odkrycie brytyjskich naukowców. Uczeni z Uniwersytetu Cambridge we współpracy z Uniwersytetem z Cardiff przeprowadzili badania znalezionej przypadkiem w południowo-zachodniej Anglii skamieniałości. Analiza wykazała, że był to fragment zamkniętego w czasie lasu. Badacze ustalili, że fragment flory może pochodzić sprzed nawet 390 milionów lat, czyli z okresu środkowego dewonu. Najnowsze badania ukazały się właśnie na łamach czasopisma naukowego „Journal of the Geological Society”. Autorzy przypomnieli w nim, że zidentyfikowany przez nich las jest o 4 miliony lat starszy niż las Gilboa w amerykańskim Cairo, w stanie Nowy Jork. Uczeni twierdzą, że nowe odkrycie wyraźnie pokazuje różnice pomiędzy tymi dwoma ekosystemami. W artykule czytamy, że w ciągu kilku milionów lat lasy przekształciły się ze stosunkowo prymitywnych w dobrze ukształtowane. Odkrycie rzuca światło na ewolucję lasów – Ewolucja drzew i lasów w okresie dewonu zasadniczo zmieniła biosferę lądową Ziemi. A także wpłynęła na środowisko i geomorfologię poprzez stabilizację osadów i interakcję z przepływającym powietrzem i wodą – wyjaśnia Neil Davies, główny autor nowego badania. To dziwaczne stworzenie sprzed 400 mln lat miało na głowie trójząb. Naukowcy właśnie odkryli, do czego służył Gigantyczną broń z trzema kolcami nosiły na głowie trylobity należące do rodzaju Walliserops. Naukowcy uważają, że służyła im ona do walk o partnerów seksualnych, które zwierzęta te ... <img src="ht…

skamienialosc-najstarszego-lasu-dcceba9.webp
width: 650
height: 366

Najstarsze drzewo w Europie pamięta epokę lodowcową. Odkryto je całkiem niedawno
type: item
date: 2023-12-11T08:04:01.000Z
creator: Igor Szulim
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: europa
subject: rekordy
subject: szwecja
subject: Travel
description: Najstarsze drzewo w Europie, a zarazem na świecie, znajduje się w Szwecji. Rekordowy okaz, choć ma ponad 9,5 tys. lat i prawdopodobnie pamięta epokę lodowcową, został odkryty stosunkowo niedawno.
encoded: W tym artykule: Najstarsze drzewo w Europie Najstarsze drzewa Europy Ile lat ma najstarsze drzewo w Polsce? Ciekawostki o drzewach W poszukiwaniu najstarszego drzewa w Europie, musimy się udać na północ kontynentu. Konkretnie do regionu Dalarna w środkowej części Szwecji, niedaleko granicy z Norwegią. To właśnie tutaj – jak twierdzą naukowcy – znajdziemy prawdopodobnie najstarszy nie tylko na Starym Kontynencie, ale i na całym świecie okaz, liczący ponad 9,5 tys. lat. Najstarsze drzewo w Europie Najstarsze drzewo w Europie jest jednocześnie najstarszym drzewem świata. Rosnący na terenie Parku Narodowego Fulufjället świerk liczy przeszło 9,5 tys. lat. Ponad 9000-letni okaz został odkryty w 2004 roku przez parę naukowców z Uniwersytetu w Umeå w północnej Szwecji. Leif Kullman i Lisa Öberg nazwali świerk „Old Tjikko” („Stary Tjikko”) na cześć swojego zmarłego psa, który wabił się Tjikko. Przeprowadzone wówczas metodą węgla C-14 badania wskazały, że korzenie świerku mają rekordowe 9565 lat. Tym samym można przypuszczać, że jego początki sięgają prawdopodobnie ostatniej epoki lodowcowej. „Stary Tjikko” jest genetem, czyli rośliną powstałą z jednej zygoty, generującą na przestrzeni wieków nowe odnogi. Dzięki umiejętności klonowania, z obumarłego pnia (po upływie ok. 600 lat) wyrastał kolejny, a świerk mógł zachować swoją żywotność. W lutym 2023 r. media obiegła informacja, że na skutek intensywnych opadów śniegu i silnych porywów wiatru najstarsze drzewo w Europie straciło swój wierzchołek. Pięciometrowy okaz uległ skróceniu o metr. Władze parku zapewniły jednak, że świerk ma się dobrze i nie grozi mu zniszczenie. Najstarsze drzewa Europy Wymieniając najstarsze okazy w Europie, nie sposób nie wspomnieć o cisie z Llangernyw. Walijski cis pospolity, rosnący przy kościele św. Dygaina, liczy sobie ok. 4000–5000 lat. Choć naukowcy spierają się o jego faktyczny wiek, większość z nich jest niemal przekonana, że to jeden z najstarszych okazów nie tylko na Starym Kontynencie, ale …

najstarsze-drzewo-w-europie-121202f.jpg
width: 2121
height: 1414

Ma największe nasiona na świecie i rośnie tylko na dwóch wyspach. Jakie jeszcze sekrety kryje to drzewo?
type: item
date: 2023-11-17T14:48:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: drzewa
subject: drzewo
subject: Onet
subject: palmy
subject: przyroda
subject: seszele
subject: Travel
description: Lodoicja seszelska znana jest dzięki swoim gigantycznym nasionom o nietypowym kształcie. Przypominają kobiece biodra. Palma ta jest bliska wyginięcia. Na szczęście właśnie okazało się, że najwyraźniej nie zagraża jej chów wsobny.
encoded: W tym artykule: Lodoicja – palma królów Długie dojrzewanie lodoicji Niegroźny chów wsobny Jak pomóc lodoicji Ile gatunków drzew jest na świecie? Naukowcy szacują, że na kuli ziemskiej rośnie ich obecnie ok. 73 tys. Choć wydawałoby się, że to niemożliwe, wielu z nich jeszcze nie znamy. Niektóre drzewa rosną tylko w odległych, trudno dostępnych miejscach i są bardzo rzadkie. Przypuszcza się, że na odkrycie czeka aż kilka tysięcy nieznanych gatunków drzew. Jak inne żywe organizmy, drzewa mogą różnicować się, dając początek nowym gatunkom, albo wymierać. Trwające wylesianie sprzyja, niestety, temu drugiemu procesowi. Jednym z drzew, które spotyka się na Ziemi coraz rzadziej, jest lodoicja seszelska (Lodoicea madivica), zwana również z francuskiego kokosem morskim (coco de mer). Ta palma rośnie tylko na Seszelach. Szacuje się, że na Ziemi pozostało tylko niewiele ponad 8 tys. drzew należących do tego gatunku. Lodoicja – palma królów Drzewo to rozpalało emocje na długo przed tym, nim ustalono, skąd pochodzi. Wszystko to za sprawą jego nasion. Są one największe na świecie. Żadna inna roślina nie rodzi nasion, które ważą aż 18 kg. Nie to jednak spowodowało, że nasiona lodoicji wędrowały na królewskie dwory. Popularność zawdzięczają swojemu kształtowi, przypominającemu do złudzenia kobiece biodra. Charakterystyczny wygląd sprawiał, że nasiona te były chętnie zbierane przez kolekcjonerów i stosowane jako afrodyzjak. Musiały zrobić spore wrażenie na francuskim królu Ludwiku XV, ponieważ od jego imienia lodoicja otrzymała swoją nazwę. Długie dojrzewanie lodoicji By powstało nasiono ważące prawie dwadzieścia kilo, lodoicja potrzebuje mnóstwo czasu. Niekiedy musi minąć nawet pół wieku, żeby młoda palma zaczęła się kwitnąć. Później zaś trwa dojrzewanie nasion. Zajmuje ono od czterech do ośmiu lat. To pokazuje, dlaczego każde nasiono lodoicji – i każde drzewo tego gatunku – jest na wagę złota. Oraz dlaczego naukowcy uważnie badają tę roślinę. Niedawno lodoicję można było spotkać na…

ma-najwieksze-nasiona-na-swiecie-i-rosnie-tylko-na-dwoch-wyspach-jakie-jeszcze-sekrety-kryje-to-drzewo-fot-shutterstock-9a64546.jpg
width: 1000
height: 667

Znaleziono drugie najwyższe drzewo świata. „Potrzebujesz 10 sekund, by przeskrolować jego zdjęcie”
type: item
date: 2023-06-23T14:02:13.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: chiny
subject: drzewa
subject: przyroda
subject: rekordy
subject: rośliny
subject: Wolny czas
description: Naukowcy odkryli największe drzewo, jakie rośnie w Azji. Gigant ten jest drugi pod względem wysokości na świecie. Znaleziono go w najgłębszym kanionie świata, znajdującym się w Tybetańskim Regionie Autonomicznym w Chinach.
encoded: W tym artykule: Trzy metry wyższy od poprzedniego rekordzisty Mikroświat jednego drzewa Najgłębszy kanion świata Rekordowe drzewo, na jakie natrafiono w Azji, ma 102 metry wysokości. Jest więc wyższe od Statuy Wolności (93 metry) i prawie tak wysokie, jak połowa Pałacu Kultury. Gdyby wspiąć się na jego czubek znaleźlibyśmy się na podobnej wysokości, na jakiej jesteśmy, odwiedzając taras widokowy PKiN. Znajduje się on 114 m nad ziemią. Drzewo to gigantyczny cyprys. Znaleźli je badacze z chińskiego Peking University w kanionie Yarlung Cangpo w Tybecie. Nie jest do końca pewne, jaki to konkretnie gatunek. Wymieniane są dwie możliwości. Stumetrowy rekordzista to albo cyprys himalajski (Cupressus torulosa), albo cyprys tybetański (Cupressus gigantea). Naukowcy szacują, że to najwyższe drzewo Azji i drugie co do wysokości najwyższe drzewo na świecie. Za najwyższe uważa się sekwoję Sequoia sempervirens rosnącą w Kalifornii. Drzewo to – przezwane Hyperion – zostało odkryte w 2006 roku. Szacuje się, że ma między 600 a 800 lat. Trzy metry wyższy od poprzedniego rekordzisty Cyprys pobił o trzy metry poprzedniego rekordzistę dla Azji. Było nim drzewo z gatunku Shorea faguetiana, wypatrzone sześć lat temu w Malezji. Po zmierzeniu okazało się, że malezyjski gigant ma 100 m i 80 cm. Pomiaru dokonał wspinacz, który dotarł na sam czubek drzewa zwanego „Menara” (po malajsku oznacza to „wieża”). Gran Abuelo w Chile ma być najstarszym drzewem na świecie. Według badań rośnie od ponad 5 tys. lat Czy to najstarsze drzewo na świecie? Gran Abuelo czeka na weryfikację pomiarów. Nowo odkryty cyprys jest o półtora metra wyższy. Dokładnie ma 102 m i 30 centymetrów wysokości. Jego średnica wynosi 2,9 m. Naukowcy przyjrzeli mu się z pomocą dronów, skanerów laserowych 3D i lidaru. Łącząc pozyskane tymi sposobami dane, opracowali model 3D rekordzisty, który pozwolił go precyzyjnie zwymiarować. Mikroświat jednego drzewa Poszukiwania największego drzewa w Chinach trwały od roku. Już w kwietniu 2022 b…

znaleziono-drugie-najwyzsze-drzewo-swiata-potrzebujesz-10-sekund-by-przeskrolowac-jego-zdjecie-fot-cgtn-pku-4b3bc60.jpg
width: 1800
height: 1350

Artysta nagrał dźwięki wydawane przez największy żyjący organizm na świecie. Jak brzmi Pando?
type: item
date: 2023-05-17T10:29:24.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: drzewa
subject: dźwięki
subject: lasy
subject: przyroda
subject: sztuka
subject: Wolny czas
description: Gigantyczna kolonia topoli osikowej rosnąca w Utah wydaje w czasie burzy niskie dźwięki. Przypominają słabe dudnienie. Nagrał je artysta Jeff Rice z pomocą hydrofonu.
encoded: W tym artykule: Opieka nad Pando Dźwięki w czasie burzy Telefon z puszek Skąd wiemy o Pando? Pando to ogromny organizm składający się z tysięcy takich samych drzew. Tworzy go 47 tys. topól osikowych Populus tremuloides. Wszystkie są identyczne pod względem genetycznym. Wyrastają z tego samego systemu korzeniowego. Jak duże jest Pando? Naukowcy policzyli, że zajmuje obszar 40 hektarów. To tyle, ile miałoby ponad trzydzieści boisk piłkarskich. Szacuje się, że kolonia waży 6 tys. ton. To najcięższy organizm na Ziemi. Ma kilkanaście tysięcy lat. Tyle było potrzeba, aby rozrosła się z jednego drzewa, tworząc cały las. Opieka nad Pando Pando jest nadzwyczaj cenne i to nie tylko dla naukowców. By je chronić, cztery lata temu powstała organizacja non-profit Friends of Pando. W zeszłym roku na jej zaproszenie do Utah przyjechał Jeff Rice, artysta ze Seattle. W ramach rezydencji miał nagrać dźwięki wydawane przez Pando. Rezultaty zostały przedstawione kilka dni temu na spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Akustycznego (Acoustical Society of America). Podczas prezentacji Rice wyjaśnił, że jego celem było stworzenie „akustycznego portretu botanicznego cudu”. Czyli nagranie dźwięków Pando. Dźwięki w czasie burzy Jak nagrać drzewo? Rice wykorzystał do tego hydrofon, czyli mikrofon pozwalający nagrywać dźwięki pod wodą. Umieścił go u podstawy topoli tak, by stykał się z korzeniami. – Hydrofony niekoniecznie potrzebują wody do działania – wyjaśniał. – Mogą również zebrać wibracje z powierzchni takich jak korzenie. Gdy założyłem słuchawki, byłem zaskoczony. Coś się działo. Słyszałem słaby dźwięk – opowiadał. Nagrania powstały w czerwcu 2022 roku w czasie burzy. Najprawdopodobniej udało się na nich zarejestrować brzmienie milionów liści Pando, trzęsących się na wietrze. Jednak Rice podejrzewa, że mógł nagrać również wibracje gałęzi, a nawet systemu korzeniowego. Jedno jest pewne: Pando wydaje dziwaczne, niskie dudnienie. Nagrania dźwięków wydawanych przez kolonię można posłuchać na s…

artysta-nagral-dzwieki-wydawane-przez-najwiekszy-zyjacy-organizm-na-swiecie-jak-brzmi-pando-fot-jon-g-fuller-vw-pics-universal-images-group-via-getty-images-f17572e.jpg
width: 1024
height: 683